विकिपीडिया mrwiki https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा मसुदा मसुदा चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 0 4419 2718297 2716200 2026-10-08T20:58:12Z अभय नातू 206 /* कृषी व शेती संबंधीचे विचार */ 2718297 wikitext text/x-wiki {{मुखपृष्ठ सदर टीप |तारीख = १५ एप्रिल |वर्ष = २०२३ }} {{करिता|'''बाबासाहेब'''|बाबासाहेब (निःसंदिग्धीकरण)}}{{करिता|'''आंबेडकर'''|आंबेडकर (निःसंदिग्धीकरण)}} {{माहितीचौकट पदाधिकारी | सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय = _{[[बोधिसत्व]]} | नाव = _{डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर} <br /> भीमराव रामजी आंबेडकर | सन्मानवाचक प्रत्यय = | चित्र = Dr. Bhimrao Ambedkar.jpg | चित्र आकारमान = 250px | लघुचित्र = | चित्र शीर्षक = इ.स. १९४८ नंतर टिपलेले डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे छायाचित्र | क्रम = | पद = [[राज्यसभा|राज्यसभेचे सदस्य]] ([[मुंबई राज्य]]) | कार्यकाळ_आरंभ = [[एप्रिल ३|३ एप्रिल]] [[इ.स. १९५२|१९५२]] | कार्यकाळ_समाप्ती = [[डिसेंबर ६|६ डिसेंबर]] [[इ.स. १९५६|१९५६]] | राष्ट्रपती = [[राजेंद्र प्रसाद]] | पंतप्रधान = [[जवाहरलाल नेहरू]] | क्रम1 = | पद1 = [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय, भारत सरकार|भारताचे पहिले कायदा व न्याय मंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = [[ऑगस्ट १५|१५ ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४७|१९४७]] | कार्यकाळ_समाप्ती1 = [[ऑक्टोबर ६|६ ऑक्टोबर]] [[इ.स. १९५१|१९५१]] | सम्राट1 = | राष्ट्रपती1 = [[राजेंद्र प्रसाद]] | पंतप्रधान1 = [[जवाहरलाल नेहरू]] | गव्हर्नर-जनरल1 = [[लाईस माऊंटबेटन]]<br />[[चक्रवर्ती राजगोपालाचारी]] | मागील1 = पद स्थापित | पुढील1 = [[चारू चंद्र बिस्वार]] | मतदारसंघ1 = | क्रम2 = | पद2 = [[भारताची संविधान सभा|संविधान सभेच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष]] | कार्यकाळ_आरंभ2 = [[ऑगस्ट ३०|३० ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४७|१९४७]]{{efn|२९ ऑगस्ट १९४७ रोजी मसुदा समितीची स्थापना करण्यात आली, आणि त्यात ७ सदस्यांचा समावेश करण्यात आला, त्यापैकी एक "सदस्य" डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर होते. दुसऱ्या दिवशी ३० ऑगस्ट १९४७ रोजी मसुदा समितीच्या सदस्यांनी बाबासाहेब आंबेडकरांची मसुदा समितीच्या "अध्यक्ष"पदी निवड केली.}} | कार्यकाळ_समाप्ती2 = [[जानेवारी २४|२४ जानेवारी]] [[इ.स. १९५०|१९५०]] | उपराष्ट्रपती2 = | उपपंतप्रधान2 = [[वल्लभभाई पटेल]] | डेप्युटी2 = | लेफ्टनंट2 = | सम्राट2 = | राष्ट्रपती2 = | पंतप्रधान2 = | राज्यपाल2 = | मागील2 = | पुढील2 = | मतदारसंघ2 = | बहुमत2 = | क्रम3 = | पद3 = [[भारताची संविधान सभा|भारतीय संविधान सभेचे सदस्य]] | कार्यकाळ_आरंभ3 = [[डिसेंबर ९|९ डिसेंबर]] [[इ.स. १९४६|१९४६]] | कार्यकाळ_समाप्ती3 = [[जानेवारी २४|२४ जानेवारी]] [[इ.स. १९५०|१९५०]] | मतदारसंघ3 = [[बंगाल प्रांत]] (१९४६–१९४७)<br />[[मुंबई राज्य]] (१९४७–१९५०) | क्रम4 = | पद4 = ब्रिटिश भारताचे मजूरमंत्री, ऊर्जामंत्री व बांधकाममंत्री; व्हाइसरॉयचे कार्यकारी मंडळ | कार्यकाळ_आरंभ4 = [[जुलै २०|२० जुलै]] [[इ.स. १९४२|१९४२]] | कार्यकाळ_समाप्ती4 = [[ऑक्टोबर २०|२० ऑक्टोबर]] [[इ.स. १९४६|१९४६]] | मागील4 = फेरोज खान नून | क्रम5 = | पद5 = मुंबई विधानसभेचे विरोधी पक्षनेते | कार्यकाळ_आरंभ5 = [[इ.स. १९३७]] | कार्यकाळ_समाप्ती5 = [[इ.स. १९४२]] | गव्हर्नर-जनरल5 = | क्रम6 = | पद6 = मुंबई विधानसभेचे सदस्य | कार्यकाळ_आरंभ6 = [[इ.स. १९३७]] | कार्यकाळ_समाप्ती6 = [[इ.स. १९४२]] | गव्हर्नर-जनरल6 = | क्रम7 = | पद7 = मुंबई विधिमंडळाचे सदस्य | कार्यकाळ_आरंभ7 = [[डिसेंबर]] [[इ.स. १९२६]] | कार्यकाळ_समाप्ती7 = [[इ.स. १९३७]] | गव्हर्नर-जनरल7 = | जन्मदिनांक = [[१४ एप्रिल]], [[इ.स. १८९१]] | जन्मस्थान = [[महू]], [[मध्य प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]] <br /> (सध्या [[भीम जन्मभूमी]], [[डॉ. आंबेडकर नगर]], [[मध्य प्रदेश]]) | मृत्युदिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|1956|12|6|1891|4|14}} | मृत्युस्थान = [[नवी दिल्ली]], [[दिल्ली]], [[भारत]] <br /> (सध्या [[डॉ. आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारक]], [[दिल्ली]]) | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | पक्ष = {{•}}[[स्वतंत्र मजूर पक्ष]]<br /> {{•}}[[शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन]]<br /> {{•}}[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया]] | शिक्षण = {{•}}[[मुंबई विद्यापीठ]]<br />{{•}}[[कोलंबिया विद्यापीठ]]<br />{{•}}[[लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स]]<br />{{•}}ग्रेज इन्, लंडन<br />{{•}}बॉन विद्यापीठ, जर्मनी | इतरपक्ष = '''सामाजिक संस्था''' : <br />{{•}} [[बहिष्कृत हितकारिणी सभा]]<br />{{•}} [[समता सैनिक दल]]<br /><br />'''शैक्षणिक संस्था''' : <br />{{•}} [[डिप्रेस्ड क्लासेस एज्युकेशन सोसायटी]]<br />{{•}} [[द बाँबे शेड्युल्ड कास्ट्स इम्प्रुव्हमेंट ट्रस्ट]]<br />{{•}} [[पिपल्स एज्युकेशन सोसायटी]] <br /><br /> '''धार्मिक संस्था''' : <br />{{•}} [[भारतीय बौद्ध महासभा]] | आई = [[भीमाबाई सकपाळ]] | वडील = [[रामजी सकपाळ]] | पती = | पत्नी = {{•}} [[रमाबाई आंबेडकर]] <br />_{(विवाह १९०६ - निधन १९३५)}<br /><br />{{•}} [[सविता आंबेडकर]] <br />_{(विवाह १९४८ - निधन २००३)} | नाते = '''[[आंबेडकर कुटुंब]]''' | अपत्ये = [[यशवंत आंबेडकर]] | निवास = [[राजगृह]], [[मुंबई]] | धर्म = [[बौद्ध धर्म]] | शाळा_महाविद्यालय = | व्यवसाय = | धंदा = | सही = Dr. Babasaheb Ambedkar Signature.svg | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''भीमराव रामजी आंबेडकर''' तथा '''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर''' ([[१४ एप्रिल]], [[इ.स. १८९१|१८९१]] – [[६ डिसेंबर]], [[इ.स. १९५६|१९५६]]), हे [[भारतीय]] [[कायदेपंडित|न्यायशास्त्रज्ञ]], [[अर्थशास्त्रज्ञ]], [[राजकारण|राजकारणी]], [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि [[समाजसुधारक]] होते. त्यांनी [[दलित बौद्ध चळवळ]]ीला प्रेरणा दिली आणि [[अस्पृश्य]] ([[दलित]]) लोकांविरुद्ध होणारा सामाजिक भेदभाव नष्ट करण्यासाठी चळवळ उभारली, तसेच महिलांच्या आणि कामगारांच्या हक्कांचे समर्थन केले. ते ब्रिटिश भारताचे मजूरमंत्री, स्वतंत्र भारताचे [[भारताचे कायदा व न्यायमंत्री|पहिले कायदेमंत्री]], [[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाचे]] शिल्पकार, [[भारतामधील बौद्ध धर्म|भारतीय बौद्ध धर्माचे]] पुनरुज्जीवक होते. देशाच्या विविध क्षेत्रांत दिलेल्या योगदानामुळे त्यांना 'आधुनिक भारताचे शिल्पकार' किंवा 'आधुनिक भारताचे निर्माते' असेही म्हणतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://c250.columbia.edu/c250_celebrates/remarkable_columbians/bhimrao_ambedkar.html|title=Bhimrao Ambedkar|publisher=Columbia University|language=en|access-date=2025-03-28}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://www.google.co.in/books/edition/Makers_of_Modern_India/E6gvEAAAQBAJ|title=Makers of Modern India|last=Guha|first=Ramachandra|date=2013-10-14|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-72596-6|language=en|access-date=2025-03-28}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.alephbookcompany.com/book/understanding-the-founding-fathers-an-enquiry-into-the-indian-republics-beginnings/|title=Understanding the Founding Fathers: An Enquiry into the Indian Republic’s Beginnings|publisher=Aleph Book Company|date=2016-02-02|language=en|access-date=2025-03-28}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.theindiaforum.in/article/who-are-true-founding-fathers-and-mothers-indian-democracy|title=Who are the True Founding Fathers and Mothers of Indian Democracy?|publisher=The India Forum|date=2022-09-05|language=en|access-date=2025-03-28}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=_nBsCwAAQBAJ|title=Dr. Ambedkar Samajik Vichar Avam Darshan|last=Jadhav|first=Narendra|date=2015-01-01|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=978-93-5048-586-6|language=en|access-date=2025-03-28}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forwardpress.in/2024/04/remembering-dr-ambedkar-contributions/|title=Remembering Dr. Ambedkar’s Contributions|last=Raut|first=Bapu|date=2024-04-13|publisher=Forward Press|language=en-US|access-date=2025-03-28}}</ref> आंबेडकर यांनी [[कोलंबिया विद्यापीठ]] आणि [[लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स]] या शिक्षण संस्थांमधून [[अर्थशास्त्र]] विषयात [[विद्यावाचस्पती|पीएच.डी.]] पदव्या मिळविल्या; तसेच त्यांनी [[कायदा]], [[अर्थशास्त्र]] आणि [[राज्यशास्त्र]] या विषयांवर संशोधन केले. त्यांच्या सुरुवातीच्या कारकिर्दीत, ते एक [[अर्थशास्त्रज्ञ]], [[प्राध्यापक]] आणि [[वकील]] होते. त्यानंतर त्यांनी सामाजिक व राजकीय क्षेत्रांत काम केले. ते [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा|भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी]] प्रचारामध्ये व चर्चांमध्ये सामील झाले, वृत्तपत्रे प्रकाशित केली, दलितांसाठी राजकीय हक्कांचा व सामाजिक स्वातंत्र्याचा पुरस्कार केला, तसेच आधुनिक भारताच्या निर्मितीत मोलाचे योगदान दिले. इ.स. १९५६ मध्ये त्यांनी आपल्या अनुयायांसह [[बौद्ध धर्म]] स्वीकारला. धर्मांतरानंतर काही महिन्यांनीच त्यांचे निधन झाले. [[इ.स. १९९०]] मध्ये, त्यांना मरणोत्तर [[भारतरत्‍न]] हा भारताचा सर्वोच्च नागरी सन्मान प्रदान करण्यात केला. त्यांचा जन्मदिवस दरवर्षी [[आंबेडकर जयंती]] म्हणून भारतासह जगभरात साजरा केला जातो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1813188|title=Ambedkar Jayanti Celebrations|publisher=Press Information Bureau, Government of India|date=2022-04-14|language=en|access-date=2025-03-28}}</ref> इ.स. २०१२ मध्ये, "[[द ग्रेटेस्ट इंडियन]]" नावाच्या सर्वेक्षणात आंबेडकरांची 'सर्वश्रेष्ठ भारतीय' म्हणून निवड करण्यात आली आहे. आंबेडकरांच्या स्मरणार्थ अनेक स्मारके आणि चित्रणे लोकसंस्कृतीत उभारली गेली आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/Dr-B.R.-Ambedkar-voted-as-%E2%80%98Greatest-Indian%E2%80%99/article20485049.ece|title=Dr B.R. Ambedkar voted as 'Greatest Indian'|publisher=द हिंदू BusinessLine|date=2012-08-20|language=en|access-date=2025-03-28}}</ref> == सुरुवातीचे जीवन == === पूर्वज === [[चित्र:Young Ambedkar.gif|thumb|right|तरुण डॉ. आंबेडकर]] बाबासाहेब आंबेडकरांच्या वडिलांचे नाव रामजी तर आजोबांचे नाव मालोजीराव सकपाळ होते. मालोजी [[ब्रिटिश भारतीय लष्कर|इंग्लिश राजसत्तेच्या सैन्यात]] [[शिपाई]] म्हणून भरती झाले होते. सैन्यातील नोकरीमुळे मालोजीराव सैनिकी शाळेत शिक्षण घेऊ शकले. त्यांनी [[रामानंद पंथ]]ाची दीक्षा घेतली होती.<ref name="auto24">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=2016|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=32|language=मराठी}}</ref> मालोजींना तीन मुलगे व एक मुलगी अशी चार अपत्ये होती. दोन मुलांनंतरच्या मिराबाई या मुलीचा जन्म झाला होता. तर इ.स. १८४८ च्या सुमारास जन्मलेले [[रामजी सकपाळ|रामजी]] हे मालोजींचे चौथे अपत्य होते.<ref>{{Cite book|title=Dr. Ambedkar: Life and Mission|last=Keer|first=Dhananjay|publisher=Popular Prakashan|year=1954|isbn=978-81-7154-237-6|location=Mumbai|pages=1-10|language=en}}</ref><ref name="auto24" /> मालोजींचा पहिला मुलगा घरदार त्यागून संन्यासी झाला.<ref>{{Cite book|title=डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर (खंड १)|last=खैरमोडे|first=चांगदेव भवानराव|publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ|year=1952|isbn=|location=मुंबई|pages=15-20|language=मराठी}}</ref> दुसरा मुलगा इंग्रजी सैन्यातच नोकरीस लागला. तिसरा मुलगा असलेल्या रामजींनी सैनिकी शाळेत शिक्षण घेतले व पुढे ते नॉर्मलची परीक्षाही उत्तीर्ण झाले.<ref name="auto24" /> शिक्षण सुरू असताना रामजी इ.स. १८६६ च्या सुमारात वयाच्या १८व्या वर्षी इंग्रजी सैन्याच्या १०६ सॅपर्स अँड मायनर्स तुकडीत शिपाई म्हणून भरती झाले. रामजी १९ वर्षांचे असताना त्यांचा विवाह १३ वर्षीय [[भीमाबाई सकपाळ|भीमाबाईंशी]] झाला. रामजी हे इंग्लिश बोलू शकत. ते नॉर्मल स्कूल (मॅट्रिक) उत्तीर्ण होते. पुढे रामजींनी ब्रिटिश भारतीय सैन्यामध्ये [[सुभेदार]] आणि सैनिकी शिक्षक म्हणून काम केले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=2016|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=34-35|language=मराठी}}</ref>रामजी व भीमाबाई या दांपत्याला सन १८९१ पर्यंत चौदा अपत्ये झाली होती. त्यापैकी गंगा, रमा, मंजुळा व तुळसा या चार मुली जगल्या. मुलांपैकी बाळाराम, आनंदराव व भीमराव (भिवा) ही तीन मुले हयात होती. भीमराव हा सर्वात लहान व चौदावे अपत्य होता.<ref name="auto46">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=2016|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=35|language=मराठी}}</ref> === बालपण === रामजी ज्या पलटणीत होते ती पलटण इ.स. १८८८ मध्ये [[मध्य प्रदेश]]ातील [[महू]] येथे लष्करी तळावर आली होती.<ref>{{Cite book|title=Dr. Ambedkar: Life and Mission|last=Keer|first=Dhananjay|publisher=Popular Prakashan|year=1954|isbn=978-81-7154-237-6|location=Mumbai|pages=3|language=en}}</ref> येथे सुभेदार रामजींना नॉर्मल स्कूलचे मुख्याध्यापक पद मिळाले होते.<ref name="auto46" /> या काळात [[एप्रिल १४|१४ एप्रिल]] [[इ.स. १८९१|१८९१]] रोजी [[डॉ. आंबेडकर नगर|महू]] (आताचे [[डॉ. आंबेडकर नगर]]) या लष्करी छावणी असलेल्या गावी रामजी व भीमाबाईंच्या पोटी बाबासाहेब आंबेडकरांचा जन्म झाला.<ref name="auto46" /> रामजींनी [[मराठी भाषा|मराठी]] व [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] भाषेचे यथाविधी शिक्षणही घेतले होते. भीमराव हे रामजी सकपाळ व आई भीमाबाई यांचे १४वे व अंतिम अपत्य होते. बाळाचे नाव ''भिवा'' असे ठेवण्यात आले, त्यांची भीम, भीमा व भीमराव ही नावेही प्रचलित झाली. [[आंबेडकर कुटुंब|आंबेडकरांचे कुटुंब]] हे त्याकाळी [[अस्पृश्य]] गणल्या गेलेल्या [[महार]] जातीचे आणि महाराष्ट्रातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[मंडणगड]] तालुक्यातील [[आंबडवे]] या गावचे होते. ('आंबडवे' या गावचा 'अंबावडे' असा चुकीचा उल्लेख अनेक ठिकाणी केला गेलेला आहे.)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/kgtocollege-news/international-standard-educational-complex-at-original-village-of-dr-babasaheb-ambedkar-446635/|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे मूळ गाव आंबवडे येथे आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे शैक्षणिक संकुल|website=[[लोकसत्ता]]|date=2018-03-14|access-date=2025-03-28|language=मराठी}}</ref><ref name="auto34">{{स्रोत बातमी|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/MAH-MUM-ambedkars-teacher-family-saving-memories-of-ambedkar-5489831-NOR.html|title=आंबेडकर गुरुजींचं कुटुंब जपतंय सामाजिक वसा, कुटुंबानं सांभाळल्या ‘त्या’ आठवणी|date=2016-12-26|work=[[दिव्य मराठी]]|access-date=2025-03-28|language=मराठी}}</ref> अस्पृश्य असल्यामुळे त्यांच्यासोबत नेहमी सामाजिक-आर्थिक भेदभाव केला गेला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://thewirehindi.com/30384/waiting-for-a-visa-br-ambedkar-koregaon-maharashtra/|title=प्रासंगिक: जब नौ साल की उम्र में कोरेगांव गए आंबेडकर को जातीय भेदभाव का सामना करना पड़ा|date=2018-01-03|website=The Wire - Hindi|language=hi|access-date=2025-03-28}}</ref> इ.स. १८९४ मध्ये सुभेदार रामजी सकपाळ इंग्रजी सैन्यातील मुख्याध्यापक पदाच्या नोकरीवरून निवृत्त झाले आणि महाराष्ट्रातल्या [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील]] आपल्या मूळ गावाजवळील [[दापोली]] या गावातील ''कॅम्प दापोली'' वस्तीत परिवारासह राहू लागले. भीमराव वयाने लहान असल्यामुळे कॅम्प दापोली येथील शाळेत त्यास प्रवेश मिळाला नाही व भीमरावास घरीच [[अक्षर]] ओळख करून द्यावी लागली. इ.स. १८९६ मध्ये रामजींनी आपल्या कुटुंबासह [[दापोली]] सोडले व ते [[सातारा|साताऱ्याला]] जाऊन तेथे राहिले. यावेळी भीमरावाचे वय पाच वर्षाचे झाले होते. रामजींनी इ.स. १८९६ च्या नोव्हेंबर महिन्यात सातारा येथील ''कॅम्प स्कूल'' या मराठी शाळेमध्ये भीमरावाचे नाव दाखल केले.<ref name="auto46" /> या वर्षीच त्यांनी [[कबीर पंथ]]ाची दीक्षा घेतली. त्यांच्या या स्थानांतरानंतर थोड्या कालावधीत [[इ.स. १८९६]] मधे [[डोकेदुखी|मस्तकशूल]] या आजाराने आंबेडकरांच्या आई भीमाबाईंचे निधन झाले, त्यावेळी आंबेडकर ५ वर्षाचे होते.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=2016|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=41|language=मराठी}}</ref> त्यानंतर भीमासह व अन्य मुलांचे संगोपन त्यांच्या आत्या मीराबाईंनी कठीण परिस्थितीत केले. साताऱ्यात आल्यावर थोड्याच दिवसानंतर भाड्याने घेतलेल्या एका बंगल्यात आंबेडकर कुटुंब राहू लागले. त्यावेळी भीमरावाचे वय पाच वर्षाचे झाले होते. हे वय त्यास शाळेत प्रवेश देण्यास योग्य होते. रामजींनी [[इ.स. १८९६]]च्या नोव्हेंबर महिन्यात सातारा येथील कॅम्प स्कूलमध्ये भीमरावाचे नाव दाखल केले. [[इ.स. १८९८]] साली रामजींनी जीजाबाई नावाच्या विधवेसोबत दुसरे लग्न केले. साताऱ्यातील कॅम्प स्कूलमधील मराठी शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर साताऱ्यातीलच सातारा हायस्कूल या इंग्रजी सरकारी हायस्कूलमध्ये भीमरावाचे नाव दाखल केले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=2016|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=42|language=मराठी}}</ref> [[कोकण]]ासह महाराष्ट्रातील लोक पूर्वी आपले आडनाव आपल्या गावाच्या नावावरून ठेवत असत व त्यात शेवटी ''कर'' शब्द जोडण्याचा प्रघात आहे. त्यामुळेच बाबासाहेबांचे आडनाव "सकपाळ" असतांना त्यांचे वडील [[रामजी सकपाळ|रामजी]] यांनी ७ नोव्हेंबर १९०० रोजी [[सातारा|साताऱ्यातील]] गव्हर्नमेंट हायस्कूल (आताचे [[प्रतापसिंह हायस्कूल]])मध्ये "आंबडवेकर" असे आडनाव नोंदवले.<ref name="auto34"/> साताऱ्याच्या या शाळेत भीमरावांना शिकवण्यासाठी कृष्णा केशव आंबेडकर नावाचे शिक्षक होते. शाळेच्या दप्तरात नोंदवलेले भीमरावांचे ''आंबडवेकर'' हे आडनाव उच्चारताना त्यांना ते आडनिडे वाटत असे म्हणून माझे ''आंबेडकर'' हे नाव तू धारण कर, त्यांनी असे भीमरावांना सुचविले. त्यावर भीमरावांनी होकार दिल्यावर तशी नोंद शाळेत झाली. तेव्हापासून त्यांचे आडनाव ''आंबडवेकर''चे '[[आंबेडकर]]' असे झाले.<ref>{{Cite book|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर|last=कीर|first=धनंजय|publisher=पॉप्युलर प्रकाशन|year=1966|isbn=|location=मुंबई|pages=60-63|language=मराठी}}</ref> नोव्हेंबर १९०४ मध्ये भीमरावांनी इंग्रजी चौथीची परीक्षा उत्तीर्ण केली व यावर्षीच रामजी सकपाळ [[मुंबई]]ला सहपरिवार गेले.<ref name="auto8">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=2016|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=44|language=मराठी}}</ref> === सुरुवातीचे शिक्षण === डिसेंबर १९०४ मध्ये रामजी सकपाळ सहपरिवार [[मुंबई]]ला आले व तेथील [[लोअर परळ]] भागातील ''डबक चाळ'' (बदक चाळ) नावाच्या एका इमारतीच्या एका खोलीत राहू लागले.<ref name="auto8" /> [[मुंबई]]मधे आल्यावर भीमराव हे [[एल्फिन्स्टन रोड|एल्फिन्स्टन रस्त्यावरील]] सरकारी शाळेत जाऊ लागले, एल्फिन्स्टन हायस्कूलमधे जाणारे ते पहिले अस्पृश्य विद्यार्थी होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/timeline/1900s.html|title=1900s|access-date=2025-03-28|language=en}}</ref>[[कबीर पंथ]]ीय असलेल्या रामजींनी मुलांना हिंदू साहित्याची ओळख करून दिली. इतर जातीतील लोकांच्या विरोधामुळे रामजींनी मुलांना सरकारी शाळेत शिकवण्यासाठी आपल्या लष्करातील पदाचा वापर केला. शाळेत प्रवेश मिळाला तरी भीमरावांना इतर विद्यार्थ्यांपासून वेगळे बसावे लागे आणि शिक्षकांचे साहाय्य मिळत नसे. त्यांना वर्गात बसण्याची परवानगी नव्हती.<ref name="columbia.edu">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/txt_ambedkar_waiting.html|title=Waiting for a Visa, by Dr. B. R. Ambedkar|access-date=2025-03-28|language=en}}</ref> जेव्हा त्यांना तहान लागत असे, तेव्हा शाळेतील पाणी पिण्याच्या भांड्याला किंवा [[पेला|पेल्याला]] स्पर्श करण्याची त्यांना परवानगी नव्हती. तेव्हा एखादा उच्च जातीतील व्यक्ती उंचीवरून त्यांच्या ओंजळीवर पाणी ओतत असे. आंबेडकरांसाठी हे काम बहुधा शिपाई करीत. शिपाई उपलब्ध नसेल तर त्यांना दिवसभर पाण्याविनाच रहावे लागत असे; नंतर त्यांनी आपल्या लेखनात या घटनेचे "शिपाई नाही, तर पाणी नाही" असे वर्णन केले आहे.<ref name="columbia.edu"/> शाळेत असतानाच [[इ.स. १९०६]] मध्ये १४-१५ वर्षीय भीमरावांचे लग्न [[दापोली]]च्या भिकू वलंगकर यांची ९-१० वर्षीय कन्या रामीबाई उर्फ [[रमाबाई आंबेडकर|रमाबाई]] यांच्याशी झाले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=४६}}</ref> एल्फिन्स्टन हायस्कूलमध्ये शिकत असताना भीमरावांना वर्गातील स्पृश्य जातींच्या मुलांपासून दूर बसावे लागे. हायस्कूलमधील अनेक शिक्षक त्यांच्याशी तिरस्काराने वागत असत.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=2016|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=48-49|language=मराठी}}</ref>आंबेडकर हे आपल्या विद्यार्थी जीवनात दररोज १८ तास अभ्यास करत असत.<ref>{{Cite book|title=B.R. Ambedkar: Saviour of the Masses|last=Kapadiya|first=Payal|publisher=Puffin Books|year=2012|isbn=978-0143332282|location=Mumbai|pages=14|language=en}}</ref>[[इ.स. १९०७]] साली भीमराव एल्फिन्स्टन हायस्कूलमध्ये मॅट्रिकची परीक्षा यशस्वीरीत्या उत्तीर्ण झाले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=४९-५०}}</ref> ही परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यावर भीमराव आंबेडकरांच्या ज्ञातिबांधवांनी [[कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर]] गुरुजी यांच्या अध्यक्षेखाली सभा भरवून भिवा रामजी आंबेडकरांचे कौतुक केले. एखाद्या अस्पृश्य मुलाने असे यश मिळविणे एवढे दुर्मिळ होते की, त्यांचे अभिनंदन करण्यासाठी तेव्हा एक जाहीर सभा भरवण्यात आली होती. यावेळी केळुसकर गुरुजींनी स्वतः लिहिलेल्या मराठी बुद्धचरित्राची एक प्रत भीमरावांना भेट म्हणून दिली. हे पुस्तक वाचल्यानंतर त्यांना पहिल्यांदाच [[गौतम बुद्ध|बुद्धांच्या]] शिकवणुकींची माहिती मिळाली व ते बुद्धाप्रती आकर्षित झाले.<ref>{{Cite book|title=डॉ. आंबेडकरी हितशत्रुंच्या जाणिवा|last=लोखंडे|first=भाऊ|publisher=परिजात प्रकाशन|year=2012|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=122|language=मराठी}}</ref><ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=५० व ७७}}</ref> आर्थिक अडचणीमुळे रामजी सकपाळ भीमरावांना महाविद्यालयीन शिक्षण देऊ शकतील, अशी परिस्थिती नव्हती. त्यामुळे केळुसकर गुरुजींनी मुंबईमध्ये [[सयाजीराव गायकवाड|महाराज सयाजीराव गायकवाड]] यांचेशी भीमरावांची भेट घालून दिली. भीमरावांची हुशारी पाहून महाविद्यालयात शिक्षण घेण्यासाठी महाराजांनी त्यांना दरमहा रु.२५ची शिष्यवृत्ती देण्याचे मंजूर केले. त्यानंतर [[३ जानेवारी]], [[इ.स. १९०८]] रोजी भीमरावांनी [[एल्फिन्स्टन महाविद्यालय]]ात प्रवेश घेतला.<ref name="auto3">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=५१}}</ref> पुढे चार वर्षांनी इ.स. १९१२ मध्ये त्यांनी [[मुंबई विद्यापीठ]]ाची [[राज्यशास्त्र]] आणि [[अर्थशास्त्र]] विषय घेऊन बी.ए.ची पदवी संपादन केली आणि [[बडोदा संस्थान]]ात नोकरीसाठी रूजू झाले. याच वर्षी १२ जानेवारी १९१२ रोजी त्यांना पहिला मुलगा [[यशवंत आंबेडकर|यशवंत]] झाला. त्याच सुमारात [[२ फेब्रुवारी]], [[इ.स. १९१३]] रोजी मुंबईमध्ये त्यांचे वडील रामजींचे आजाराने निधन झाले. पुढे चार महिन्यांनी बडोदा नरेशांकडून प्रति महिने साडे अकरा पाऊंड शिष्यवृत्ती घेऊन [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[कोलंबिया विद्यापीठ]]ात उच्च शिक्षण घेण्यासाठी त्यांनी प्रयाण केले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/timeline/graphics/youth.html|title=Dr. B.R. Ambedkar: Youth Timeline|date=2010-06-25|access-date=2025-03-28|language=en}}</ref> == उच्च शिक्षण == [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar 09.jpg|इवलेसे|उजवे|विद्यार्थी दशेतील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (१९१८)]] आंबेडकर हे परदेशातून अर्थशास्त्र विषयात डॉक्टरेट (पी.एचडी.) पदवी मिळवणारे पहिले भारतीय होते. तसेच, दक्षिण आशियातून दोन वेगवेगळ्या संस्थांमधून दोन डॉक्टरेट पदव्या (पी.एचडी. व डी.एससी.) संपादन करणारे ते पहिले दक्षिण आशियाई विद्वान ठरले.<ref name="vishwakosh-ambedkar">{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/15777/ |title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर |website=मराठी विश्वकोश |access-date=13 September 2026}} {{मृत दुवा|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="lokrajya">{{cite journal |last=आगलावे |first=डॉ. सरोज |date=एप्रिल २०१५ |title=कर विकासोन्मुख हवेत... |journal=लोकराज्य |publisher=माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालय, महाराष्ट्र शासन |volume=71 |pages=१२}}</ref> त्यांनी १८९६ ते १९२३ या कालावधीत [[मुंबई विद्यापीठ]], [[कोलंबिया विद्यापीठ]], [[लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स]] आणि [[ग्रेज इन]] या जागतिक दर्जाच्या शिक्षण संस्थांमधून उच्च शिक्षण पूर्ण केले. या कालावधीत त्यांनी बी.ए., दोन वेळा एम.ए., पी.एचडी., एम.एससी., बार-ॲट-लॉ आणि डी.एससी. या पदव्या संपादन केल्या. पुढे १९५० च्या दशकात त्यांना एलएल.डी. (कोलंबिया विद्यापीठ) आणि डी.लिट. (उस्मानिया विद्यापीठ) या मानद पदव्या बहाल करण्यात आल्या.<ref name="gaikwad-bio">{{cite book |title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर |last=गायकवाड 'राजवंश' |first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ |publisher=रिया प्रकाशन |year=२०१६ |location=कोल्हापूर |pages=२६–२७, ७३, ७९}}</ref><ref name="columbia-bio">{{cite web |url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/timeline/index.html |title=Ambedkar Timeline |website=Columbia University |access-date=13 September 2026}}</ref> === मुंबई विद्यापीठ === कृष्णराव अर्जुन केळुसकर (केळुसकर गुरुजी) यांनी आंबेडकरांची भेट [[बडोदा संस्थान|बडोद्याचे]] महाराज [[सयाजीराव गायकवाड]] यांच्याशी घडवून आणली. त्यानंतर निर्णयसागर छापखान्याचे मालक दामोदर सावळाराम यंदे यांच्याही सहकार्याने सयाजीराव गायकवाड यांनी आंबेडकरांसाठी जानेवारी १९०८ पासून दरमहा २५ रुपयांची शिष्यवृत्ती मंजूर केली.<ref name="gaikwad-bio"/> ३ जानेवारी १९०८ रोजी आंबेडकरांनी मुंबईतील [[एल्फिन्स्टन महाविद्यालय]]ात प्रवेश घेतला. यासह आंबेडकर घराण्यातून महाविद्यालयीन शिक्षण घेणारे ते पहिले व्यक्ती ठरले.<ref name="vishwakosh-ambedkar"/> महाविद्यालयात त्यांनी इंग्रजी आणि [[फारसी भाषा|फारसी]] भाषांचा सखोल अभ्यास केला. प्रा. मुलर आणि प्रा. के. बी. इराणी यांचे मार्गदर्शन त्यांना लाभले. [[राज्यशास्त्र]] आणि [[अर्थशास्त्र]] हे मुख्य विषय घेऊन जानेवारी १९१३ मध्ये ते बी.ए. परीक्षा उत्तीर्ण झाले. मुंबई विद्यापीठातून बी.ए.ची पदवी संपादन करणारे ते अस्पृश्य वर्गातील पहिले विद्यार्थी होते.<ref name="keer-bio">{{cite book |title=Dr. Ambedkar: Life and Mission |last=Keer |first=Dhananjay |publisher=Popular Prakashan |year=1954 |location=Mumbai |isbn=978-8171542376}}</ref> पदवी पूर्ण झाल्यानंतर २३ जानेवारी १९१३ रोजी ते बडोदा संस्थानात सेवेत रुजू झाले. मात्र, पितृछत्र हरपल्याची बातमी मिळताच ते मुंबईस परतले; ३ फेब्रुवारी १९१३ रोजी त्यांच्या वडिलांचे (रामजी आंबेडकर) निधन झाले.<ref name="gaikwad-bio"/> === कोलंबिया विद्यापीठ === [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar in Columbia University.jpg|इवलेसे|उजवे|कोलंबिया विद्यापीठात अभ्यासरत असताना डॉ. आंबेडकर (१९१३-१६)]] बी.ए. उत्तर काळात महाराज सयाजीराव गायकवाड यांनी उच्च शिक्षणासाठी अमेरिकेस पाठवण्यासाठी निवडलेल्या चार विद्यार्थ्यांमध्ये डॉ. आंबेडकरांचा समावेश होता. १५ जून १९१३ ते १४ जून १९१६ या तीन वर्षांच्या कालावधीसाठी दरमहा साडेअकरा पाउंडची शिष्यवृत्ती मंजूर करण्यात आली.<ref name="gaikwad-bio"/> २१ जुलै १९१३ रोजी ते [[न्यू यॉर्क]] येथे पोहोचले आणि त्यांनी [[कोलंबिया विद्यापीठ|कोलंबिया विद्यापीठाच्या]] राज्यशास्त्र शाखेत प्रवेश घेतला. येथे त्यांनी अर्थशास्त्र हा मुख्य विषय, तर समाजशास्त्र, इतिहास, राज्यशास्त्र, मानववंशशास्त्र आणि तत्त्वज्ञान हे उपविषय निवडले. प्रा. [[एडविन रॉबर्ट अँडरसन सेलीग्मन|एडविन आर. के. सेलिग्मन]] यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी सखोल संशोधन केले.<ref name="columbia-bio"/> १५ मे १९१५ रोजी त्यांनी *एन्शंट इंडियन कॉमर्स* (Ancient Indian Commerce) या विषयावर प्रबंध सादर करून एम.ए.ची पदवी प्राप्त केली. त्यानंतर त्यांनी *द नॅशनल डिव्हिडंड ऑफ इंडिया: अ हिस्टॉरीकल अँड ॲनालिटिकल स्टडी* या विषयावर डॉक्टरेटचा प्रबंध लिहिला.<ref name="keer-bio"/> १९१७ मध्ये विद्यापीठाने हा प्रबंध स्वीकारून त्यांना पी.एचडी. पदवी देण्याचे निश्चित केले; हाच प्रबंध पुढे १९२५ मध्ये लंडनच्या पी.एस. किंग अँड कंपनीने *द इव्होल्यूशन ऑफ प्रोव्हिन्शियल फायनान्स इन ब्रिटिश इंडिया* (British भारतातील प्रांतीय अर्थव्यवस्थेची उत्क्रांती) या नावाने प्रकाशित केला.<ref name="gaikwad-bio"/> ८ जून १९२७ रोजी कोलंबिया विद्यापीठाने त्यांना रीतसर पी.एचडी. पदवी प्रदान केली.<ref name="columbia-bio"/> कोलंबिया विद्यापीठात ९ मे १९१६ रोजी प्रा. ए. ए. गोल्डनवायझर यांच्या मानववंशशास्त्र चर्चासत्रात डॉ. आंबेडकरांनी *कास्ट्स इन इंडिया: देअर मेकनिझम, जेनेसिस अँड डेव्हलपमेंट* (Castes in India: Their Mechanism, Genesis and Development) हा प्रसिद्ध शोधनिबंध सादर केला, जो मे १९१७ मध्ये *इंडियन अँटीक्वेरी* नियतकालिकामध्ये प्रसिद्ध झाला.<ref name="keer-bio"/> कोलंबियात त्यांना [[जॉन ड्युई]] या विचारवंतांचेही मार्गदर्शन लाभले, ज्यांच्या समतावादी तत्त्वज्ञानाचा आंबेडकरांच्या सामाजिक विचारांवर खोल प्रभाव पडला.<ref name="columbia-bio"/> === लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स आणि ग्रेज इन === [[चित्र:Dr. B. R. Ambedkar with his professors and friends from the London School of Economics and Political Science, 1916-17.jpg|इवलेसे|उजवे|300px|लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्समध्ये प्राध्यापक व सहकाऱ्यांसोबत डॉ. आंबेडकर (१९१६-१७)]] [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar as Barrister in London.jpg|इवलेसे|लंडन येथे बॅरिस्टर पदवी प्राप्त केल्यानंतर डॉ. आंबेडकर (१९२२)]] जून १९१६ मध्ये डॉ. आंबेडकर लंडनला पोहोचले. ऑक्टोबर १९१६ मध्ये त्यांनी [[लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स]] अँड पॉलिटिकल सायन्समध्ये एम.एससी.साठी नाव नोंदवले, तसेच ११ नोव्हेंबर १९१६ रोजी कायद्याचा अभ्यास करण्यासाठी [[ग्रेज इन]] (Gray's Inn) या संस्थेत प्रवेश घेतला.<ref name="gaikwad-bio"/> परंतु, बडोदा संस्थानाकडून मिळालेली शिष्यवृत्ती संपल्याने त्यांना जुलै १९१७ मध्ये भारतात परतणे भाग पडले. लंडन विद्यापीठाकडून पुढील चार वर्षांच्या आत परत येऊन अभ्यासक्रम पूर्ण करण्याची विशेष परवानगी त्यांनी मिळवून ठेवली होती.<ref name="keer-bio"/> भारतात परतल्यानंतर त्यांनी काही काळ बडोदा संस्थानात सैनिकी सचिव (Military Secretary) म्हणून काम केले; परंतु तेथील अस्पृश्यतेच्या तीव्र अनुभवांमुळे त्यांनी नोकरी सोडली.<ref name="vishwakosh-ambedkar"/> मुंबईत परतल्यानंतर त्यांनी दावर्स कॉलेज ऑफ कॉमर्स आणि त्यानंतर १० नोव्हेंबर १९१८ पासून [[सिडनहॅम कॉलेज ऑफ कॉमर्स]] येथे अर्थशास्त्राचे प्राध्यापक म्हणून कार्य केले.<ref name="gaikwad-bio"/> या काळात त्यांनी *मूकनायक* हे पाक्षिक सुरू केले तसेच कोल्हापूरचे छत्रपती [[शाहू महाराज]] यांच्या आर्थिक सहकार्याने सप्टेंबर १९२० मध्ये ते पुन्हा लंडनला रवाना झाले.<ref name="keer-bio"/> लंडनमध्ये पुनरागमन केल्यानंतर त्यांनी अत्यंत कठोर परिश्रमपूर्वक अभ्यास केला. जून १९२१ मध्ये त्यांनी *प्रॉव्हिन्शियल डीसेंट्रलायझेशन ऑफ इम्पिरियल फायनान्स इन ब्रिटिश इंडिया* या प्रबंधाबद्दल एम.एससी. (M.Sc.) पदवी मिळवली. २८ जून १९२२ रोजी ग्रेज इन संस्थेने त्यांना 'बॅरिस्टर-ॲट-लॉ' ही पदवी प्रदान केली.<ref name="gaikwad-bio"/> त्यानंतर त्यांनी *द प्रॉब्लेम ऑफ द रुपी: इट्स ओरिजिन अँड इट्स सोल्युशन* (The Problem of the Rupee: Its Origin and Its Solution) हा प्रबंध सादर केला. लंडन विद्यापीठाने नोव्हेंबर १९२३ मध्ये या संशोधनाबद्दल त्यांना 'डॉक्टर ऑफ सायन्स' (D.Sc.) ही उच्च पदवी बहाल केली.<ref name="keer-bio"/> हा प्रबंध डिसेंबर १९२३ मध्ये पी.एस. किंग अँड कंपनीने ग्रंथरूपाने प्रकाशित केला, ज्याला अर्थशास्त्रज्ञ एडविन कॅनन यांची प्रस्तावना लाभली होती.<ref name="gaikwad-bio"/> या संशोधनातील शिफारशींचा उपयोग पुढे भारतातील [[रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया|भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या]] (RBI) स्थापनेसाठीच्या 'हिल्टन यंग आयोगा'ने (Hilton Young Commission) मार्गदर्शन म्हणून केला.<ref>{{cite web |url=https://www.rbi.org.in/scripts/aboutusdisplay.aspx |title=History of Reserve Bank of India |website=Reserve Bank of India |access-date=13 September 2026}}</ref> == जातिसंस्था विषयक सिद्धान्त == {{मुख्य|कास्ट्स इन इंडिया}} अमेरीकेतील कोलंबिया विद्यापीठामध्ये १९१६ साली डॉ. ए.ए. गोल्डनविझर यांनी [[मानववंशशास्त्र]] विषयक परिसंवादात भाग घेण्यासाठी भीमराव आंबेडकरांना बोलविले. त्यांनी [[कास्ट्स इन इंडिया|भारतातील जाती, त्यांचा उगम, विकास आणि वास्तविकता]] या विषयावर व्याख्यान दिले. तेव्हा आंबेडकर हे केवळ २५ वर्षांचे होते.<ref name="auto17">{{Cite book|title=युगप्रवर्तक डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर|last=राणे|first=दिनेश|publisher=ज्ञानगंगा अँड को. पब्लिकेशन|year=|isbn=|location=दिल्ली|pages=६}}</ref> आंबेडकरांनी या आपल्या शोध पुस्तिकेत जातिसंस्था विषयक खालील सिद्धांत मांडले. <blockquote> वर्ग आणि जात तसे मानायचे झाले, तर निकटवर्ती होत. कालांतराने ते अलग होतात. बंदिस्त केलेली, गोठवलेला वर्ग म्हणजे ‘जात’.<ref name="auto17" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/txt_ambedkar_castes.html|title=Castes in India: Their Mechanism, Genesis, and Development, by Dr. B. R. Ambedkar|language=en|access-date=2018-04-01}}</ref> </blockquote> जातिसंस्था मनूने निर्माण केली हे डॉ. आंबेडकरांना मान्य नव्हते. आंबेडकरांच्या मतानुसार, 'मनूने जातीचा कायदा सांगितला नाही. तो ते करू शकता नव्हता. मनूपूर्वी कित्येक वर्षे जातिसंस्था अस्तित्त्वात होत्या. स्मृतिकार मनूने अस्तित्त्वात असलेल्या कायद्यांची संहिता बनवून, त्याला तात्त्विक आणि धार्मिक अधिष्ठान प्राप्त करून दिले.'<ref>{{Cite book|title=युगप्रवर्तक डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर|last=राणे|first=दिनेश|publisher=ज्ञानगंगा अँड को. पब्लिकेशन|year=|isbn=|location=दिल्ली|pages=६ व ७}}</ref> ४ जानेवारी १९२८ रोजी [[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]च्या इंदूर संस्थानात अनुसूचित जातींना मिळणाऱ्या वाईट वागणुकीबद्दलच्या वृत्तांताची तुलना आंबेडकरांनी १८ व्या शतकातील [[पेशवाई]]तील रिजनाच्या स्थितीशी केली.<ref>{{Cite book|title=युगप्रवर्तक डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर|last=राणे|first=दिनेश|publisher=ज्ञानगंगा अँड को. पब्लिकेशन|year=|isbn=|location=दिल्ली|pages=७}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://ccnmtl.columbia.edu/projects/mmt/ambedkar/web/section_2.html|title=Section 2 [Why social reform is necessary for political reform]|language=en|access-date=2018-04-01}}</ref> आंबेडकरांनी ''[[जात]]'' या संकल्पनेची चिकित्सा करून तिचा शोध घेण्याचा प्रयत्न केला. <blockquote>जात ही ''श्रमविभागणी'' वरही अवलंबून नाही आणि ''नैसर्गिक कल वा योग्यतेवरही'' अवलंबून नाही. व्यक्तीची कामे जात आधीच तयार करते. कूळ कुवतीच्या आधारे नव्हे तर, जन्मानुसार किंवा आई-वडिलांच्या सामाजिक स्थानानुसार ठरते.<ref>{{Cite book|title=युगप्रवर्तक डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर|last=राणे|first=दिनेश|publisher=ज्ञानगंगा अँड को. पब्लिकेशन|year=|isbn=|location=दिल्ली|pages=7-8|language=मराठी}}</ref> </blockquote> == वकिली == [[चित्र:Babasaheb Ambedkar as a Lawyer in Bombay High Court.jpg|thumb|right|बॉम्बे उच्च न्यायालयामधील वकील आंबेडकर]] आंबेडकर १९२२ मध्ये ग्रेज इन येथून बॅरिस्टर-ॲट-लॉ ही पदवी घेउन ३ एप्रिल, १९२३ रोजी मुंबईत परतले. समाजकार्य करावे व अर्थाजनासाठी वकिली करावी असा निर्णय त्यांनी घेतला व [[परळ]]च्या दामोदर हॉलमध्ये पहिल्या मजल्यावर एक खोली कार्यालयासाठी मिळवली. जून महिन्यात त्यांनी वकिलीच्या प्रॅक्टिससाठी [[मुंबई उच्च न्यायालय|मुंबई उच्चन्यायालयात]] आपले नाव नोंदवण्यासाठी अर्ज दाखल केला व ५ जुलै, १९२३ रोजी उच्च न्यायालयाने त्यांचे नाव नोंदवून घेतले. वकिली सुरू झाल्यावर आंबेडकर अस्पृश्य समाजाचे असल्याने स्पृश्य समाजाच्या वकिलांनी त्यांना सहकार्य करण्याचे टाळले. अशा स्थितीत बाळकृष्ण गणेश मोडक नावाच्या एका स्पृश्य वकीलाने आंबेडकरांना वकिली करत राहण्यासाठी सहकार्य केले.<ref name="auto50">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१२०|language=मराठी}}</ref> आंबेडकरांना पहिली केस म्हणून [[नाशिक जिल्हा|नाशिक जिल्ह्यातल्या]] आडगावच्या महार जातीच्या जाधव बंधूंची केस मिळाली. ही केस वर्षभर चालली व यशस्वीही झाली. केसची फी म्हणून आंबेडकरांना सहाशे रुपये मिळाले.<ref name="auto50" /> वकिलीतून घरखर्च भागत नसल्यामुळे त्यांनी बॉटलीबॉईज अकौंटसी इन्स्टिट्युटमध्ये मर्कंटाइल लॉचे प्राध्यापक म्हणून नोकरी केली. याचे त्यांना महिन्याला दोनशे रुपये वेतन मिळे. ही प्राध्यापक पदाची नोकरी त्यांनी १० जून, १९२५ ते ३१ मार्च, १९२८ पर्यंत केली.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१२० व १२१|language=मराठी}}</ref> आंबेडकरांनी अनेक महत्त्वपूर्ण खटल्यात सहभाग घेतला होता. ब्राह्मणेत्तर सत्यशोधक चळवळीशी संबंधित नेते [[केशव गणेश बागडे]], [[केशवराव मारुतीराव जेधे]], [[रांमचंद्र नारायण लाड]] आणि [[दिनकरराव शंकरराव जवळकर]] या चौघांवर "देशाचे दुश्मन" हे पुस्तक लिहिण्याच्या कारणांवरून खटला भरण्यात येऊन खालच्या न्यायालयाने त्यांना दोषी मानले होते. आंबेडकरांनी त्यांची अपील लढवून ऑक्टोबर १९२६ मध्ये त्या चौघांनाही वरच्या न्यायालयातून निर्दोष मुक्तता मिळवून दिली. फिर्यादीच्या बाजूने [[पुणे|पुण्यातील]] वकील एल.बी. भोपटकर होते.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१२६|language=मराठी}}</ref> ''इंडिया अँड चायना'' या पुस्तकाचे लेखक फिलीफ स्प्रॅट यांनाही आंबेडकरांच्या वकिलीनिशी २८ नोव्हेंबर, १९२७ रोजी न्यायालयाद्वारे दोषमुक्त करण्यात आले. बॅरिस्टर आंबेडकरांची यशस्वी वकिलांमध्ये गणना होऊ लागली.<ref name="auto21">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१२७|language=मराठी}}</ref> [[शहापूर तालुका|शहापूर तालुक्यातील]] [[किन्हवली]] येथील व्यापारी चंदुलाला सरूपचंद शहा यांच्याविरुद्ध १९३० च्या [[भारतीय दंड संहिता|इंडियन पिनल कोड]]च्या कायद्याखाली बेकायदा शस्त्रे आणि स्फोटके बाळगल्याच्या आरोपाखाली गुन्हा दाखल झाला होता. हे प्रकरण ठाणे जिल्हा सत्र न्यायालयात सुरू असताना शहा यांचे वकील प्रभाकर रेगे यांनी या गुन्ह्यातून तुम्हाला सोडवणे आपणास शक्य नसल्याचे सांगितला व [[दादर]]च्या [[हिंदू कॉलनी|हिंदू कॉलनीमध्ये]] राहणाऱ्या डॉ. आंबेडकरांना भेटण्याचे सांगितले. पुढची तारीख कोणती आहे हे विचारून डॉ. आंबेडकरांनी त्यांचे वकीलपत्र स्वीकारले. त्यांनी [[ठाणे]] येथे सत्र न्यायालयात शस्त्र कायद्याप्रकरणी न्यायाधीशांसमोर दोनच मिनिटे युक्तिवाद केला. या युक्तिवादानंतर न्यायाधीशांकडून चंदुलाल शेठ यांना आरोपातून निर्दोष सोडवण्यात आले. यासाठी आंबेडकरांनी फक्त ठाणे-दादर रेल्वेचे तिकीट हेच मानधन घतेले होते.<ref name="Gaikwad">{{Cite web|url=http://prahaar.in/%e0%a4%86%e0%a4%a3%e0%a4%bf-%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%b8%e0%a4%be%e0%a4%b9%e0%a5%87%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%82%e0%a4%a8%e0%a5%80-%e0%a4%9a%e0%a4%82%e0%a4%a6%e0%a5%81%e0%a4%b2/|title=..आणि बाबासाहेबांनी चंदुलाल शहा यांना आरोपातून सोडविले! &#124;|first=Priyanka|last=Gaikwad}}{{मृत दुवा|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> सन १९३० ते १९३८ या कालावधीत शहापूर येथील कनिष्ठ स्तर न्यायालयात वकील म्हणून अनेक खटले आंबेडकर यांनी चालवले. [[वाशिंद]] येथील नाना मलबारी यांच्या घरी डॉ. आंबेडकर आले असताना ते ज्या लाकडी खुर्चीवर बसले होते ती खुर्ची त्यांनी कासने येथील विहारात मलबारी यांना दान केलेली आहे.<ref name="Gaikwad"/> २०२३ मध्ये, बाबासाहेब आंबेडकरांच्या वकिली कारकीर्दीस १०० वर्षे पूर्ण झाल्याबद्दल, संविधान दिनी २६ नोव्हेंबर २०२३ रोजी [[भारताचे सर्वोच्च न्यायालय|भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या]] संकेतस्थळावर आंबेडकरांविषयी एक [https://main.sci.gov.in/AMB/home विशेष विभाग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231129143615/https://main.sci.gov.in/AMB/home |date=2023-11-29 }} जोडण्यात आला.<ref>{{Cite web|url=https://main.sci.gov.in/AMB/home|title=Dr. B.R. Ambedkar: A Legacy in Law|website=Supreme Court of India|access-date=2025-03-28|archive-date=2023-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20231129143615/https://main.sci.gov.in/AMB/home|url-status=dead}}</ref> या विभागामध्ये आंबेडकरांच्या जीवनाचे तपशील, त्यांनी युक्तिवाद केलेले खटले, त्यांच्या महत्त्वाच्या भाषणांच्या लिंक्स (त्याच्या CAD भाषणाच्या ऑडिओसह), फोटो इत्यादी बाबी आहेत. == अस्पृश्यता निर्मूलन व जातीअंताचा लढा == [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar delivering a speech 2.jpg|इवलेसे|200px|उजवे|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर सभेत संबोधित करताना; सभेत महिलांची विशेष उपस्थिती (१९४०).]] भारतातील वर्गलढ्याला आणि जातीअंताच्या चळवळीला दिशा देण्यात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे महत्त्वपूर्ण योगदान मानले जाते. जागतिक स्तरावर शोषणमुक्ती आणि समतेच्या लढ्यांमध्येही त्यांच्या विचारांचा प्रभाव दिसून येतो.<ref>{{cite web | title = दृष्टिकोन : न्यू यॉर्क आणि शिकागोमध्येही फडकतोय आंबेडकरांचा निळा झेंडा | url = https://www.bbc.com/marathi/india-43756471 | publisher = बीबीसी न्यूज मराठी | access-date = २६ सप्टेंबर २०२६}}</ref> समाजसुधारणेच्या क्षेत्रात वर्ग, जात, धर्म आणि लिंग असा कोणताही भेदभाव न करता सर्व नागरिकांना समान हक्क मिळावेत यासाठी त्यांनी प्रयत्न केले. समाजात विविध घटकांमधील अंतर मिटवण्यासाठी त्यांनी विवाह, सहभोजन आणि सांस्कृतिक आदानप्रदान हे तीन प्रमुख मार्ग सुचवले होते.<ref>{{cite web | title = जाती-धर्माच्या बेड्या तोडण्यासाठी धडपडणाऱ्या त्या | url = https://www.bbc.com/marathi/india-43620153 | publisher = बीबीसी न्यूज मराठी | access-date = २६ सप्टेंबर २०२६}}</ref> आंबेडकरांना बाल्यावस्थेपासूनच अस्पृश्यतेचे कडू अनुभव आले होते.<ref>{{cite web | title = प्रासंगिक: जब नौ साल की उम्र में कोरेगांव गए आंबेडकर को जातीय भेदभाव का सामना करना पड़ा | url = http://thewirehindi.com/30384/waiting-for-a-visa-br-ambedkar-koregaon-maharashtra/ | publisher = द वायर हिंदी | access-date = २६ सप्टेंबर २०२६}}</ref> इ.स. १९३५-३६ च्या सुमारास लिहिलेल्या 'वेटिंग फॉर अ व्हिसा' या आत्मचरित्रात्मक पुस्तकात त्यांनी या अनुभवांचे वर्णन केले आहे.<ref>{{cite book | title = Dr. Babasaheb Ambedkar: Writings and Speeches, Vol. 12 | publisher = महाराष्ट्र शासन | year = 1993 | location = मुंबई}}</ref> हे पुस्तक [[कोलंबिया विद्यापीठ|कोलंबिया विद्यापीठाच्या]] अभ्यासक्रमात समाविष्ट आहे.<ref>{{cite web | title = भारत नहीं, कोलंबिया यूनिवर्सिटी में पढ़ाई जाती है डॉ. भीमराव आम्बेडकर की आत्मकथा | url = https://hindi.theprint.in/opinion/ambedkars-autobiography-is-not-taught-in-india-but-columbia-university/55760/ | publisher = द प्रिंट हिंदी | access-date = २६ सप्टेंबर २०२६}}</ref> राजकीय स्वांतत्र्याआधी सामाजिक सुधारणांना प्राधान्य देणे आंबेडकरांना आवश्यक वाटत होते; कारण सामाजिक समानतेशिवाय राजकीय स्वातंत्र्याला पूर्ण अर्थ प्राप्त होणार नाही अशी त्यांची भूमिका होती. === साऊथबरो समितीसमोर साक्ष === इ.स. १९१९ मध्ये माँटेग्यू-चेम्सफोर्ड सुधारणांच्या पार्श्वभूमीवर लॉर्ड साऊथबरो यांच्या अध्यक्षतेखाली मताधिकार समिती स्थापन करण्यात आली होती. सिडनहॅम महाविद्यालयात प्राध्यापक असताना आंबेडकरांनी २७ जानेवारी १९१९ रोजी या समितीसमोर अस्पृश्य समाजाचे प्रतिनिधी म्हणून साक्ष दिली आणि ५० पानांचे छापील निवेदन सादर केले.<ref name="Gayakwad">{{cite book | title = महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर | last = गायकवाड | first = डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ | publisher = रिया प्रकाशन | year = २०१६ | location = कोल्हापूर | pages = १००-१०१}}</ref> यामध्ये त्यांनी अस्पृश्यांसाठी मताधिकार, निवडणुकीत उभे राहण्याचा अधिकार, स्वतंत्र मतदारसंघ आणि लोकसंख्येच्या प्रमाणात प्रतिनिधित्व यांसारख्या मागण्या मांडल्या. या साक्षीनंतर दलितांच्या हक्कांच्या जागृतीसाठी एका मुखपत्राची गरज निर्माण झाली. === 'मूकनायक' पाक्षिक === इ.स. १९२० मध्ये कोल्हापूरचे छत्रपती [[शाहू महाराज|राजर्षी शाहू महाराजांनी]] आंबेडकरांना पाक्षिक सुरू करण्यासाठी अडीच हजार रुपयांची मदत केली.<ref name="Gayakwad"/> ३१ जानेवारी १९२० रोजी [[मूकनायक]] या पाक्षिकाचा पहिला अंक प्रकाशित झाला. या पाक्षिकाचे पहिले संपादक पांडुरंग नंदराम भटकर हे होते. 'मनोगत' या पहिल्या अग्रलेखातून आंबेडकरांनी अस्पृश्य समाजावरील अन्यायाला वाचा फोडली आणि दलितांच्या उद्धारासाठी राजकीय सत्ता मिळवणे गरजेचे असल्याचे प्रतिपादन केले.<ref name="Gayakwad"/> === अस्पृश्यांच्या परिषदा === सामाजिक व राजकीय हक्कांच्या जागृतीसाठी आंबेडकरांनी विविध परिषदांमध्ये सहभाग घेतला. २१ आणि २२ मार्च १९२० रोजी कोल्हापुरातील [[माणगाव]] येथे दक्षिण महाराष्ट्र दलित परिषदेचे पहिले अधिवेशन पार पडले. या अधिवेशनाचे अध्यक्ष आंबेडकर होते, तर छत्रपती शाहू महाराज यांची विशेष उपस्थिती होती. या परिषदेत शाहू महाराजांनी आंबेडकरांच्या नेतृत्वाचा गौरव करत ते केवळ दलितांचेच नव्हे तर देशाचे नेते बनतील असे उद्गार काढले होते.<ref>{{cite web | title = छत्रपती शाहू महाराजांचा होरा डॉ. आंबेडकरांनी खरा केला! | url = https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/chhatrapati-shahu-maharajs-hora-dr-ambedkar-done-right/articleshow/74715917.cms | publisher = महाराष्ट्र टाईम्स | access-date = २६ सप्टेंबर २०२६}}</ref> ३० मे ते १ जून १९२० दरम्यान नागपूर येथे शाहू महाराजांच्या अध्यक्षतेखाली 'अखिल भारतीय बहिष्कृत समाज परिषद' झाली. या परिषदेत अस्पृश्यांना थेट राजकीय व सामाजिक हक्क मिळावेत या मुद्द्यावर भर देण्यात आला. तसेच मे १९२६ मध्ये सातारा जिल्ह्यातील रहिमतपूर येथे झालेल्या सातारा जिल्हा महार परिषदेत त्यांनी महार वतन पद्धतीवर प्रकाश टाकला. === बहिष्कृत हितकारिणी सभा === अस्पृश्य व मागासवर्गीय समाजाच्या प्रगतीसाठी आंबेडकरांनी २० जुलै १९२४ रोजी मुंबईत '[[बहिष्कृत हितकारिणी सभा]]' या संस्थेची स्थापना केली. "शिका, संघटित व्हा आणि संघर्ष करा" हे या संस्थेचे ब्रीदवाक्य ठरवण्यात आले.<ref name="Gayakwad"/> समाज घटकांमधील दरी दूर करणे, दलितांमध्ये नागरी व धार्मिक हक्कांची जाणीव निर्माण करणे आणि शैक्षणिक सुविधा पुरवणे हे या सभेचे मुख्य उद्दिष्ट होते.<ref>{{cite book | title = Dr. Ambedkar Life And Mission | last = Keer | first = Dhananjay | publisher = Popular Prakashan | year = 1995 }}</ref> सभेच्या माध्यमातून सोलापूर, जळगाव, ठाणे इत्यादी ठिकाणी विद्यार्थी वसतिगृहे व वाचनालये सुरू करण्यात आली. डिसेंबर १९२६ मध्ये मुंबई प्रांतिक कायदेमंडळावर आंबेडकरांची नियुक्ती करण्यात आली. === भीमा कोरेगाव विजयस्तंभास भेट === [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar and his followers at Vijaystambha of Bhima Koregaon (Pune, Maharashtra).jpg|इवलेसे|200px|डावे|१ जानेवारी १९२७ रोजी भीमा-कोरेगाव विजयस्तंभाला भेट देताना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर व सहकारी.]] १ जानेवारी १८१८ रोजी भीमा कोरेगाव येथे झालेल्या लढाईत ब्रिटिशांच्या सैन्यातील महार सैनिकांनी सहभाग घेतला होता. १ जानेवारी १९२७ रोजी आंबेडकरांनी भीमा कोरेगाव येथील विजयस्तंभास भेट देऊन सैनिक स्मृतीस अभिवादन केले.<ref>{{cite web | title = कोरेगांव में मराठों और महारों के बीच हुआ क्या था | url = https://www.bbc.com/hindi/india-42542280 | publisher = बीबीसी न्यूज हिंदी | access-date = २६ सप्टेंबर २०२६}}</ref> त्यांनी या ऐतिहासिक घटनेचा संदर्भ देत दलितांमध्ये आत्मसन्मानाची भावना निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला.<ref>{{cite web | title = नज़रिया: आंबेडकर ने कोरेगांव को दलित स्वाभिमान का प्रतीक बनाया? | url = http://www.bbc.com/hindi/india-42598739 | publisher = बीबीसी न्यूज हिंदी | access-date = २६ सप्टेंबर २०२६}}</ref> === महाडचा सत्याग्रह (चवदार तळे आंदोलन) === [[चित्र:Bronze sculpture depicting Mahad water moment by B R Ambedkar.png|इवलेसे|200px|महाड सत्याग्रहाचे प्रतिनिधित्व करणारे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे कांस्य शिल्प.]] सार्वजनिक पाणवठ्यांवर अस्पृश्यांना पाणी भरण्याचा अधिकार मिळावा यासाठी मुंबई विधिमंडळात रावबहादुर सीताराम केशव बोले यांनी १९२३ मध्ये ठराव संमत करून घेतला होता.<ref>{{cite web | title = The Significance Of Mahad Satyagraha: Ambedkar's Protest March To Claim Public Water | url = https://feminisminindia.com/2017/03/20/mahad-satyagraha/ | publisher = फेमिनिझम इन इंडिया | access-date = २६ सप्टेंबर २०२६}}</ref> या ठरावाची अंमलबजावणी करण्यासाठी आंबेडकरांच्या नेतृत्वाखाली १९ व २० मार्च १९२७ रोजी महाड येथे कुलाबा जिल्हा बहिष्कृत परिषद आयोजित करण्यात आली. २० मार्च १९२७ रोजी आंबेडकरांनी चवदार तळ्याचे पाणी प्राशन करून दलितांच्या सार्वजनिक पाण्याच्या हक्काचा सत्याग्रह केला.<ref name="Gayakwad"/> हे आंदोलन भारतीय सामाजिक इतिहासातील एक महत्त्वाचा टप्पा मानले जाते. === मनुस्मृती दहन === [[चित्र:Flyer published before Mahad Satyagraha in 1927.png|इवलेसे|200px|महाड सत्याग्रहाचे पत्रक (१९२७).]] २५ व २६ डिसेंबर १९२७ रोजी महाड येथे बहिष्कृत हितकारिणी सभेचे दुसरे अधिवेशन झाले. या अधिवेशनात २५ डिसेंबर १९२७ रोजी सामाजिक विषमतेचे प्रतीक मानल्या गेलेल्या [[मनुस्मृती]] ग्रंथाचे जाहीरपणे दहन करण्यात आले.<ref>{{cite web | title = Why did Dr Babasaheb Ambedkar publicly burn the Manu Smruti on Dec. 25, 1927? | url = https://www.sabrangindia.in/article/why-did-dr-babasaheb-ambedkar-publicly-burn-manu-smruti-dec-25-1927 | publisher = सबरंग इंडिया | access-date = २६ सप्टेंबर २०२६}}</ref> आंबेडकरांच्या सहकाऱ्यांनी या दहनाचा कार्यक्रम पार पाडला. या घटनेची आठवण म्हणून दरवर्षी २५ डिसेंबर हा दिवस 'मनुस्मृती दहन दिन' म्हणून पाळला जातो.<ref>{{cite web | title = Why Manusmriti Dahan Din Is Still Relevant | url = https://feminisminindia.com/2016/12/25/manusmriti-dahan-din-still-relevant/ | publisher = फेमिनिझम इन इंडिया | access-date = २६ सप्टेंबर २०२६}}</ref> चवदार तळ्याच्या पाण्याच्या अधिकाराबाबत कायदेशीर लढाई लढून १७ मार्च १९३७ रोजी मुंबई उच्च न्यायालयाने अस्पृश्यांच्या बाजूने निकाल दिला. === समाज समता संघ === ४ सप्टेंबर १९२७ रोजी आंबेडकरांनी समाज समता संघाची स्थापना केली. या संघटनेत विविध जातींचे सदस्य समाविष्ट होते. सामाजिक विषमता दूर करण्यासाठी सहभोजन उपक्रम आयोजित केले गेले. २९ जून १९२८ रोजी या संघाचे मुखपत्र म्हणून 'समता' हे पाक्षिक सुरू करण्यात आले. === धर्मांतराची घोषणा === [[चित्र:Dr Babasabeb Ambedkar (front row, third from right) with members of the Samaj Samata Sangh in Bombay in 1927.jpg|इवलेसे|200px|उजवे|समाज समता संघाच्या सहकाऱ्यांसोबत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (१९२७).]] दीर्घकाळ सुधारणांचे प्रयत्न करूनही हिंदू धर्मातील जातिव्यवस्थेत मूलभूत बदल होणे कठीण असल्याचे दिसून आल्यानंतर आंबेडकरांनी धर्मांतराचा मार्ग निवडला. १३ ऑक्टोबर १९३५ रोजी नाशिक जिल्ह्यातील येवला येथील परिषदेत त्यांनी ऐतिहासिक घोषणा केली: "मी हिंदू म्हणून जन्माला आलो असलो तरी हिंदू म्हणून मरणार नाही."<ref>{{cite web | title = बाबासाहेब आणि धर्मांतर | url = https://www.loksatta.com/lokprabha/babasaheb-ambedkar-and-religion-change-290869/ | publisher = लोकसत्ता | access-date = २६ सप्टेंबर २०२६}}</ref> त्यानंतर ३० व ३१ मे १९३६ रोजी झालेल्या मुंबई इलाखा महार परिषदेत या निर्णयाची पुनरोक्ती करण्यात आली. === ''हरिजन'' शब्दाला विरोध === महात्मा गांधी यांनी अस्पृश्य समाजासाठी वापरलेल्या 'हरिजन' या शब्दाला आंबेडकरांनी विरोध दर्शवला होता. या मुद्द्यावरून त्यांनी २२ जानेवारी १९३८ रोजी मुंबई विधिमंडळातून सभात्याग केला होता. पुढे भारत सरकारने सरकारी दस्तऐवजांमध्ये 'हरिजन' व 'दलित' या शब्दांऐवजी संविधानिक शब्द 'अ == मंदिर सत्याग्रह == आंबेडकर हे एक सत्याग्रही सुद्धा होते, त्यांनी अनेक सत्याग्रह व आंदोलने केली होती. === अंबादेवी मंदिर सत्याग्रह === {{मुख्य|अंबादेवी मंदिर सत्याग्रह}} [[अमरावती]] येथील प्राचीन अंबादेवी मंदिरात प्रवेशासाठी अस्पृश्यांनी इ.स. १९२५ मध्ये माधोराव गोविंदराव मेश्राम यांच्या मार्गदर्शनाखाली आंदोलन सुरू केले होते. या आंदोलनास आंबेडकर, दादासाहेब पाटील, [[पंजाबराव देशमुख]] या ब्राह्मणेतर आंदोलनाच्या नेत्यांनी पाठिंबा दिला होता.<ref name="गायकवाड 'राजवंश' २०१६ १३७">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१३७|language=मराठी}}</ref> [[२६ जुलै]], [[इ.स. १९२७]] रोजी अमरावती येथे पाटील यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या सभेत ''पंधरा दिवसाच्या आत अंबादेवीच्या पंचसमितीने अस्पृश्यांच्या मंदिरप्रवेशास संमती दिली नाही, तर अस्पृश्य लोक मंदिरप्रवेशासाठी सत्याग्रह सुरू करतील'' अशा आशयाचा ठराव समंत करण्यात आला. या ठरावाचा पंचकमिटीवर काहीही परिणाम झाला नाही. अस्पृश्यांच्या या सत्याग्रहाच्या निर्धाराचे अभिनंदन करताना आंबेडकरांनी बहिष्कृत भारताच्या २ सप्टेंबर १९२७ रोजी अस्पृश्यांना वीरवृत्ती धारण करून अंबादेवी मंदिरात प्रवेश मिळवण्यासाठी यशस्वी सत्याग्रह करीत राहण्याचा संदेश दिला.<ref name="गायकवाड 'राजवंश' २०१६ १३७"/> १३ नोव्हेंबर, १९२७ रोजी अमरावतीच्या इंद्रभुवन थिएटरमध्ये आंबेडकरांच्या अध्यक्षतेखाली ''वऱ्हाड प्रांतिक अस्पृश्य परिषदे''चे दुसरे अधिवेशन सुरू झाले. या सुमारास आंबेडकरांचे बंधू बाळाराम यांचे १२ नोव्हेंबर १९२७ रोजी निधन झाल्याची तार त्यांना मिळाली. १५ फेब्रुवारी, १९२८ पासून अंबादेवी मंद्रिरप्रवेशाचा सत्याग्रह सुरू करण्याचा निर्णय अधिवेशनात घेण्यात आला. आंबेडकरांनी या सत्याग्रहाच्या संदर्भात सत्याग्रहासंबंधीचे आपले विचार ''बहिष्कृत भारत''च्या २१ नोव्हेंबर, १८२७ च्या अंकात व्यक्त केले. '...सत्कार्यासाठी केलेला आग्रह म्हणजे सत्याग्रह...' अशी सत्याग्रह व्याख्या करत, ही विचारसरणी भगवद्गीतेवर आधारित असल्याचे मत आंबेडकरांनी मांडले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१३८-१३९|language=मराठी}}</ref> केवळ देवाच्या दर्शनासाठी हा मंदिर सत्याग्रह नव्हता तर हिंदू असूनही हिंदूच्या मंदिरात प्रवेश मिळत नसल्यामुळे तो समानतेचा अधिकार मिळवण्यासाठी हा मंदिर प्रवेशाचा संघर्ष होता. हिंदू दलितांच्या मंदिर प्रवेशामुळे मंदिर व मंदिरातील मुर्ती अपवित्र वा अशुद्ध होत नाही, हे ही सिद्ध करण्याचा हेतू या चळवळीमागे होता. या मंदिरात प्रवेश देण्यात यावा यासाठी अस्पृश्यांनी देवस्थान कमिटीकडे दोन वेळा अर्ज केला. सुरुवातीला अर्ज फेटाळले गेले नंतर मात्र देवस्थानचे एक विश्वस्त [[दादासाहेब खापर्डे]] यांनी अस्पृश्यांना हे मंदिर खुले करून देण्याचे आश्वासन दिले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१३७-१४१|language=मराठी}}</ref> === पर्वती मंदिर सत्याग्रह === {{मुख्य|पर्वती मंदिर सत्याग्रह}} [[पुणे|पुण्यातील]] [[पर्वती]] टेकडीवरील मंदिर अस्पृश्यांना खुले नव्हते. हे मंदिर दलितांसाठी खुले करावे म्हणून पुण्यातील एम.एम. जोशी, [[ना.ग. गोरे]], र.के. खाडिलकर व शिरूभाऊ लिमये यांनी मंदिराच्या ट्रस्टला अर्ज केला. परंतु मंदिर खाजगी मालमत्ता असल्याचे सांगून त्यांना प्रवेश देण्याचा किंवा न देण्याचा अधिकार आहे या कारणास्तव हा अर्ज फेटाळला गेला. यानंतर सत्याग्रह मंडळ स्थापन केले गेले. त्यात शिवराम काबंळे (अध्यक्ष), पां.ना. राजभोज (उपाध्यक्ष) व इतर सभासदांचा सहभाग होता. यांनी [[१३ ऑक्टोबर]] [[इ.स. १९२९]] रोजी पर्वती सत्याग्रह सुरू केला. हा सत्याग्रह आंबेडकरांच्या प्रेरणेने करण्यात आला.<ref name="गायकवाड 'राजवंश' २०१६ १६२">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१६२|language=मराठी}}</ref> सत्याग्रहात शिवराम जानबा कांबळे, एम.एम. जोशी, ना.ग. गोरे, र.के. खाडिलकर, विनायक भुस्कुटे, पां.ना. राजभोज व स्वामी योगानंद यांच्यासहित अनेक स्त्री पुरुषांनी सत्याग्रहात भाग घेतला होता. या दरम्यान पर्वती मंदिराचे दरवाजे कायम बंद ठेवण्यात आले होते, त्यामुळे पर्वती मंदिरात अस्पृश्यांना प्रवेश मिळू शकला नाही. अखेर २० जानेवारी १९३० रोजी सत्याग्रह बंद करण्यात आला.<ref name="गायकवाड 'राजवंश' २०१६ १६२"/> === काळाराम मंदिर सत्याग्रह === {{मुख्य|काळाराम मंदिर सत्याग्रह}} [[चित्र:Dr. Ambedkar with Dadasaheb Gaikwad and other social workers.jpg|thumb|right|काळाराम मंदिर सत्याग्रहामधील बाबासाहेब आंबेडकर, दादासाहेब गायकवाड व इतर सत्याग्रही, १९३०]] आंबेडकरांनी [[अस्पृश्यता]] निवारणासाठी जे लढे दिले त्यात [[काळाराम मंदिर सत्याग्रह|काळाराम मंदिराच्या सत्याग्रहाचे]] महत्त्वाचे स्थान आहे. फक्त हिंदूंनाच नव्हे तर सत्ताधारी इंग्रजांनाही जाग यावी आणि त्यावेळच्या दलितांना, शोषितांना सर्व मूलभूत हक्क मिळावेत यासाठी त्यांनी हा लढा उभारला होता. हा लढा २ मार्च १९३०ला सुरू झाला आणि पुढील पाच वर्षे चालला. त्यावेळी सत्ताधारी इंग्रजांच्या दडपशाहीविरोधात [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] लढत होती तर हिंदू धर्ममार्तंडशाहीविरोधात आंबेडकरांचा संघर्ष सुरू होता. नाशिकामधील काळाराम मंदिरात हजारो अस्पृश्यांसह प्रवेश करण्याचा निर्धार डॉ. आंबेडकर यांनी केला होता. त्याबद्दल आंबेडकरांचे चरित्रकार [[धनंजय कीर]] लिहितात, "''महाराष्ट्रातील स्पृश्य हिंदूंचे नाक जे नाशिक तेच दाबण्याचा निर्धार आंबेडकरांनी केला. डॉ. आंबेडकरांचा लढा माणुसकीस कलंक लावणाऱ्या अमानुष, अन्यायी आणि अघोर अशा स्वदेशी सनातनी ब्राह्मणी सत्तेविरुद्ध होता.''"<ref name="auto52">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/hindi/india-47925404|title=आंबेडकर को जब रामनवमी के रथ में हाथ नहीं लगाने दिया गया|last=कुलकर्णी|first=तुषार|date=14 एप्रिल 2019|via=www.bbc.com|url-status=live}}</ref><ref name="auto26">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१६२-१६५|language=मराठी}}</ref> काळाराम मंदिराचा सत्याग्रह म्हणजे शोषितांना त्यांचा हक्क मिळावा यासाठी आंबेडकरांनी स्पृश्य व [[सवर्ण]]ांना केलेले एक आवाहन होते. {{quote|"आज आपण मंदिरात प्रवेश करणार आहोत. मंदिरात प्रवेश केल्यामुळे आपले प्रश्न सुटणार नाहीत. आपले प्रश्न राजकीय आहेत, सामाजिक, धार्मिक, आर्थिक आणि शैक्षणिक आहेत. काळाराम मंदिरात प्रवेश करणे म्हणजे हिंदू मनाला केलेले आवाहन आहे. उच्चवर्णीय हिंदूंनी आपल्याला आपल्या हक्कांपासून अनेक पिढ्यांपासून दूर ठेवले. आता तेच हिंदू आपल्याला आपला मानवी हक्क देतील का हा प्रश्न या काळाराम मंदिर सत्याग्रहाच्या माध्यमातून मी विचारत आहे. हिंदू मन हे आपल्याला एक मानव म्हणून स्वीकारावयास तयार आहे की नाही हा याची पडताळणी या सत्याग्रहाद्वारे होणार आहे."|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर|<sub> २ मार्च १९३० रोजी केलेले भाषण<ref>डॉ. आंबेडकर यांची भाषणं आणि पत्रं (प्रकाशक- परराष्ट्र मंत्रालय भारत सरकार, भाग 17).</ref>}} [[चित्र:Kalaram Mandir (temple) Satyagrah at Nashik, 1930.jpg|thumb|right|काळाराम मंदिर सत्याग्रहामध्ये सामील सत्याग्रही व पोलीस शिपाई]] [[इ.स. १९२९]]च्या ऑक्टोबर मध्ये आंबेडकर यांच्याशी विचारविनिमय करून [[नाशिक जिल्हा|नाशिक]] जिल्ह्यातील अस्पृश्यांच्या पुढाऱ्यांनी नाशिक येथील [[काळाराम मंदिर]]ात अस्पृश्यांनी प्रवेश करावा व गरज वाटल्यास सत्याग्रह करावा, असे निश्चित करण्यात आले. अस्पृश्य पुढाऱ्यांनी नाशिक येथे सत्याग्रह समिती स्थापन केली आणि नाशिकचे नेते [[दादासाहेब गायकवाड|भाऊराव कृष्णाजी गायकवाड]] यांना त्या सत्याग्रह समितीचे चिटणीस तर अध्यक्ष केशव नारायण वर्धेकर यांना केले तर [[शंकरराव गायकवाड]] हे सभासद होते. या समितीने काळाराम मंदिराच्या पंचाना अस्पृश्यांना मंदिरात प्रवेश देण्याबाबत नोटीस पाठवली मात्र तिची पंचांनी दखल घेतली नाही. त्यामुळे [[मार्च ३|३ मार्च]] [[इ.स. १९३०|१९३०]] रोजी प्रत्यक्ष सत्याग्रह करण्याचे निश्चित करण्यात आले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१६३|language=मराठी}}</ref> २ मार्च १९३० रोजी डॉ. आंबेडकरांच्या अध्यक्षतेखाली नाशिकमध्ये एक परिषद भरली. २ मार्च १९३० रोजी सकाळी व दुपारी अशा दोन सभा आंबेडकरांच्या अध्यक्षतेखाली झाल्या, तसेच ३ मार्च १९३० रोजीही सकाळी आंबेडकरांच्या अध्यक्षतेखाली सभा झाली. आंबेडकरांनी शांततेच्या मार्गाने [[सत्याग्रह]] करावा व यश मिळेपर्यंत सत्याग्रहाचा लढा सुरू ठेवावा असा उपदेश केला.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१६३-१६४|language=मराठी}}</ref> त्या परिषदेत ठरल्याप्रमाणे २ मार्च रोजी नाशिक शहरात अस्पृश्यांची मोठी मिरवणूक निघाली. ही मिरवणूक अंदाजे एक मैल लांबीची होती व त्यात सुमारे पंधरा हजार कार्यकर्त्यांनी सहभाग घेतला होता. मिरवणूक मंदिराजवळ पोहोचली. काळाराम मंदिराला पूर्व, पश्चिम, उत्तर व दक्षिण अशा चारही बाजूंनी दरवाजे होते, व मंदिराचे ते सर्व दरवाजे बंद होते म्हणून मिरवणूक [[गोदावरी नदी|गोदावरीच्या घाटाजवळ]] गेली. तिथे एक भव्य सभा झाली. दुसऱ्या दिवशी ३ मार्च रोजी मंदिरात प्रवेश करण्याचा निर्णय सभेत झाला. सत्याग्रहींच्या पहिल्या तुकडीत १२५ पुरुष आणि २५ स्त्रिया जातील, असे ठरले. सत्याग्रही चार गटांत विभागून दरवाजांवर धरणे धरून बसले होते. पतितपावनदास (उत्तर दरवाजा), कचरू साळवे (पूर्व दरवाजा), पांडुरंग राजभोज (दक्षिण दरवाजा) व शंकरदास नारायणदास (पश्चिम दरवाजा) असे चार सरदार मंदिराच्या चारी दिशांवर आपापल्या आघाड्या सांभाळत होते. आंबेडकर आणि भाऊराव गायकवाड हे प्रत्यक्ष सत्याग्रहाच्या ठिकाणी सारी व्यवस्था पहात होते. मंदिराचे सर्व दरवाजे बंद होते. दरवाजे उघडल्यास सत्याग्रही मंदिरात प्रवेश करणार अन् [[राम]]ाचे दर्शन घेणार, असे ठरले.<ref name="auto45">{{Cite web|url=https://maharashtratimes.com/maharashtra/nashik-north-maharashtra-news/nashik/kalaram-satyagraha-and-dr-ambedkar/articleshow/63750408.cms|title=काळाराम सत्याग्रह आणि डॉ. आंबेडकर|website=Maharashtra Times}}</ref> मंदिराभोवती हजारांच्यावर बंदुकधारी सैनिक तैनात करण्यात आले होते. त्या दिवशी स्पृश्यांनाही मंदिर प्रवेशास मज्जाव करण्यात आला होता. पुढे महिनाभर हा सत्याग्रह सुरूच होता. मग ९ एप्रिल १९३० रोजी [[रामनवमी]]चा दिवस होता. सनातनी हिंदू आणि सत्याग्रहाचे नेत्यांमध्ये तडजोड झाली आणि असे ठरले की स्पृश्य-अस्पृश्यांनी मिळून [[राम]]ाचा रथ ओढावा. कार्यकर्त्यांसह आंबेडकर मंदिराजवळ आले. पण आंबेडकरांच्या अनुयायांनी रथाला हात लावण्यापूर्वीच सनातनी हिंदूंनी सत्याग्रहींना हुलकावणी देऊन तो रथ दुसरीकडे पळवला. त्या रथाचा पाठलाग आंबेडकरांच्या अनुयायांनी केला व चरण पादुकाजवळ थांबलेल्या सत्याग्रहींच्या लक्षात येताच त्यांनी सर्व शक्ती एकवटून रथ अडविला तेव्हा मारामारी व आंबेडकरांच्या अनुयायांवर दगडांचा वर्षाव झाला. तोवर आंबेडकर प्रत्यक्ष घटनेच्या ठिकाणी पोहचले. दगडांचा वर्षाव चालू होता. इतक्यात पोलिसांचा कडा फोडून भास्कर कद्रे नावाचा सत्याग्रही भीमसैनिक मंदिरात घुसला आणि रक्ताने माखून बेशुद्ध पडला.<ref name="auto45" /> डॉ. आंबेडकरांवर दगडे पडू नये म्हणून त्यांच्या सहकाऱ्यांनी त्यांच्या डोक्यावर [[छत्री]] होती. उपस्थित सर्व सत्याग्रह्यांना व स्वतः आंबेडकरांनाही लहान-सहान इजा झाल्या होत्या. या घटनेत एक तरुण रक्तबंबाळ झाला होता नंतर त्याचा मृत्यू झाला. डॉ. आंबेडकरांनी [[मुंबई इलाखा|बॉम्बे प्रांताचे]] गव्हर्नर फ्रेडरिक साइक्स यांना पत्र लिहून हा सर्व वृत्तांत कळवला होता. "''सत्याग्रहानंतर नाशिकमधल्या अस्पृश्यांना अतोनात छळ सोसावे लागले. त्यांच्या मुलांच्या शाळा बंद झाल्या. रस्ते बंद झाले, इतकंच काय तर त्यांना दुकानातून वस्तू देखील मिळेनाशा झाल्या. सनातनी हिंदू त्यांच्यावर दमदाटी करू लागले. तुम्ही माजले आहात अशा शब्दांत अस्पृश्यांना बोलणी खावी लागत होती. ही दुःखं भोगूनही आंबेडकरांनी सत्याग्रह सुरूच ठेवला''," असे धनंजय कीर यांनी लिहितात. दरम्यान, आंबेडकरांना गोलमेज परिषदेसाठी लंडनलाही जावे लागले. पण त्यांच्या अनुपस्थितीत [[दादासाहेब गायकवाड|भाऊराव गायकवाड]] यांनी हा लढा सुरूच ठेवला. पाच वर्षं हा लढा चालला. पण अस्पृश्यांना मंदिर प्रवेश मिळाला नाही. एका सत्याग्रही तरुणाने [[रामकुंड]]ात उडी घेतली होती. सर्व सत्याग्रह, सभा, आंदोलने [[अहिंसा|अहिंसेच्याच]] मार्गाने व्हावीत, यावर आंबेडकरांचा जोर असायचा. कुठलाही [[कायदा]] मोडायचा नाही, असे ते म्हणायचे. नाशिकमध्ये तत्कालीन कलेक्टरने जमावबंदी लागू केली. मंदिरात प्रवेश मिळावा यासाठी आंबेडकरांनी गव्हर्नरकडे पाठपुरावा केला पण त्याचाही काही उपयोग झाला नाही. आंबेडकरांनी ३ मार्च १९३४ रोजी गायकवाडांना पत्र पाठवले आणि आता सत्याग्रह सुरू ठेवून शक्ती वाया घालवण्यापेक्षा ती शक्ती राजकीय हक्क व शिक्षण घेण्याची सोय मिळवण्यासाठी वापरावी, म्हणून आता सत्याग्रह बंद करण्यात यावा, असे कळवले. त्यानंतर हा मंदिराचा सत्याग्रह बंद करण्यात आला, व तो पुन्हा कधीही करण्यात आला नाही.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१६४|language=मराठी}}</ref> काळाराम मंदिराच्या सत्याग्रहात कवी [[वि.वा. शिरवाडकर|कुसुमाग्रज]] हेही सहभागी झाले होते. त्यांच्या [[विद्रोही कविता|क्रांतिकारी कवितांची]] सुरुवात याच लढ्यापासून झाली आहे.<ref>{{Cite web|url=https://www.lokmat.com/television/kalaram-temple-satyagraha-story-will-be-shown-dr-babasaheb-ambedkar-serial/|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मालिकेत पहायला मिळणार काळाराम मंदिर सत्याग्रह|date=7 फेब्रुवारी 2020|website=Lokmat|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/editorial/ravivar-mata/artical-on-vashivarcha-paulkhuna/articleshow/57349100.cms|title=कुसुमाग्रजांचे उपेक्षित शिरवाडे|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2021-06-05}}</ref> मग शेवटी त्यांनी काळाराम मंदिराचे आंदोलन स्थगित केले. पुढे [[स्वातंत्र्य दिन (भारत)|भारताला स्वातंत्र्य]] मिळाल्यानंतरच सर्व मंदिरे खुली झाली आणि अस्पृश्यांना प्रवेश मिळाला.<ref name="auto26" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/hindi/india-47925404|title=आंबेडकर को जब रामनवमी के रथ में हाथ नहीं लगाने दिया गया|date=2019-04-14|website=BBC News हिंदी|language=hi|access-date=2021-06-05}}</ref> जर तुमची [[राम]]ावर खरी भक्ती असेल तर तुम्हाला देवळातच प्रवेश का हवा असा प्रश्न तेव्हा विचारला जात होता. या प्रश्नाचे उत्तर आंबेडकरांनी अमरावतीत घेतलेल्या सभेत दिले आहे. त्यात आंबेडकर म्हणतात, "''उपासनेचे अनेक प्रकार आहेत. साकाराचे प्रत्यक्ष पूजन देवळात करता यावे म्हणून अस्पृश्यांना देवळात प्रवेश पाहिजे असे नाही. त्यांना सिद्ध करायचे आहे की त्यांच्या प्रवेशाने देवालय भ्रष्ट होत नाही. किंवा त्यांच्या स्पर्शाने मूर्तीचे पावित्र्य कमी होत नाही.''" पुढे आंबेडकर म्हणतात, "''[[हिंदू धर्म|हिंदुत्व]] ही जितकी स्पृश्यांची मालमत्ता आहे. तितकीच अस्पृश्यांची आहे. या हिंदुत्वाची प्राणप्रतिष्ठा जितकी [[वशिष्ठ|वसिष्ठांसारख्या]] ब्राह्मणांनी, [[कृष्ण]]ासारख्या क्षत्रियांनी, [[सम्राट हर्षवर्धन|हर्षासारख्या]], [[संंत तुकाराम|तुकारामासारख्या]] वैश्यांनी केली तितकीच [[वाल्मीकी|वाल्मिकी]], [[रोहिदास]] इत्यादी अस्पृश्यांनी केलेली आहे. या हिंदुत्वाचे रक्षण करण्यासाठी अस्पृश्यांनी आपली माणुसकी खर्ची घातली आहे. मंदिरे जितकी स्पृश्यांचीच तितकीच अस्पृश्यांचीच आहेत.''"<ref name="auto52" /><ref name="auto26" /> शोषितांचा लढा फक्त मंदिर प्रवेशापुरताच मर्यादित नाही, असे आंबेडकरांनी स्पष्ट केले होते. [[इ.स. १९३३]] मध्ये [[महात्मा गांधी]] आणि डॉ. आंबेडकर यांची [[येरवडा मध्यवर्ती कारागृह|येरवडा तुरुंगात]] भेट झाली होती त्यावेळी गांधींनी डॉ. सुब्बारायान यांच्या विधेयकाला समर्थन देण्याची विनंती आंबेडकरांना केली होती. आंबेडकरांनी नकार दिला. या विधेयकात मंदिर प्रवेशाबाबत लिहिलं आहे, पण अस्पृश्यांच्या पूजेच्या अधिकाराबाबत काहीच लिहिलं नाही, असं आंबेडकरांनी सांगितलं.<ref>डॉ. आंबेडकरांची भाषणे आणि पत्रे, प्रकाशक भारतीय परराष्ट्र खाते)</ref> आपल्या मंदिर प्रवेशाबाबतच्या भूमिकेबाबत आंबेडकरांनी गांधींना सांगितले होते की, "''शोषित वर्ग फक्त मंदिर प्रवेशामुळे समाधानी होणार नाही. या वर्गाचा नैतिक आणि सामाजिक उत्कर्ष होणे आवश्यक आहे आणि त्यासाठी [[शिक्षण]] मिळणे महत्त्वाचे आहे. त्या अनुषंगाने संपूर्ण जातीव्यवस्थेचे निर्दालन होणे आवश्यक आहे. जातीव्यवस्थेेेचे समूळ उच्चाटन झाल्याशिवाय अस्पृश्यांचा उत्कर्ष होणार नाही.''"<ref name="auto52" /><ref name="auto26" /> "''सामाजिक बदलाची प्रक्रिया हळुहळू होत असते, याची जाणीव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनाही होती. शोषितांना मानवतेचे पूर्ण हक्क मिळावे यासाठी ते वेगवेगळ्या मार्गांनी लढत राहिले आणि मंदिर प्रवेशही त्याच लढ्याचा एक महत्त्वपूर्ण भाग आहे''", असे मत 'साप्ताहिक विवेक'चे सह-कार्यकारी संपादक रवी गोळे यांनी मांडले. आंबेडकरांच्या या लढ्याने काय साध्य केले याबद्दल अखिल भारतीय दलित नाट्य परिषदेचे अध्यक्ष मधुसूदन गायकवाड सांगतात की, "''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा लढा हा प्रतीकात्मक होता. जो समाज जातीयवादाचा, बळी पडला आहे, त्याला या अंधकारातून बाहेर काढण्यासाठी आणि सत्ताधारी इंग्रजांना जाग यावी यासाठी त्यांनी हे पाऊल उचलले होते.''"<ref name="auto52" /> == कृषी व शेतकऱ्यांसाठी कार्य == आंबेडकर यांनी कृषी क्षेत्रात सुद्धा काम केले आहे. त्यांनी शेतकऱ्यांचा समस्या दूर करण्यासाठी अनेक उपाययोजना सुचविल्या होत्या.<ref name="auto62">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/editorial/babasaheb-and-farmer/|title=बाबासाहेब आणि शेतकरी|last=author/admin|date=2016-04-14|website=Lokmat|language=mr-IN|access-date=2021-06-04}}</ref><ref name="auto60">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/aurangabad-news/dr-babasaheb-ambedkar-water-nice-idea-power-1229010/|title=‘डॉ. आंबेडकरांकडून पाणी, वीज व शेतीचा सूक्ष्म विचार’|date=2016-04-20|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2021-06-04}}</ref> === कृषी आणि शेतीविषयक विचार === डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी शेती व्यवसायाचा संबंध थेट सामाजिक व्यवस्थेशी जोडला होता. ग्रामीण भागातील जातीवर आधारित सामाजिक विषमतेची मुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत आहेत, असे त्यांचे मत होते. त्यामुळे सामाजिक परिवर्तन घडवून आणण्यासाठी कृषी क्षेत्रात रचनात्मक बदल करणे अनिवार्य मानले गेले. शेतीला उद्योगाचा दर्जा देऊन आवश्यक पायाभूत सुविधा पुरवल्यास शेतकऱ्यांचा आर्थिक विकास साध्य होईल, असा विचार त्यांनी मांडला. शेतकऱ्यांची आर्थिक स्थिती सुधारल्यास त्याचा लाभ शेतमजूर आणि शेतीशी संबंधित इतर सर्व घटकांना होऊन उत्पन्नाचे स्रोत तळागाळापर्यंत पोहोचतील. यामुळे ग्रामीण मानसिकतेत सकारात्मक बदल घडून जातीय भेदभावाची दरी कमी होण्यास मदत होईल, असे त्यांचे प्रतिपादन होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/editorial/samwad/prof-dr-satish-yadav-article-on-dr-babasaheb-ambedkar-and-farmers/articleshow/82012003.cms|title=खोती आणि जमीनदारी विरोधातील बाबासाहेब|url-status=live}}</ref><ref name="auto64">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://prahaar.in/%e0%a4%b6%e0%a5%87%e0%a4%a4%e0%a5%80-%e0%a4%b6%e0%a5%87%e0%a4%a4%e0%a4%95%e0%a4%b0%e0%a5%80-%e0%a4%86%e0%a4%a3%e0%a4%bf-%e0%a4%a1%e0%a5%89-%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%b8%e0%a4%be/|title=शेती, शेतकरी आणि डॉ. बाबासाहेब {{!}}|last=Sawant|first=Rajesh|language=en-US|access-date=2021-06-04|archive-date=2021-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604204535/http://prahaar.in/%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A5%80-%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%a4%E0%a4%95%E0%a4%b0%E0%a5%80-%E0%A4%86%E0%A4%a3%E0%A4%bf-%E0%A4%a1%E0%A5%89-%E0%A4%ac%e0%a4%be%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%b8%e0%a4%be/|url-status=dead}}</ref> शेती विकासात [[जमीन]] आणि [[जलसंपदा|पाणी]] या दोन घटकांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असते. जलसिंचनाच्या शाश्वत सुविधांशिवाय शेतीची उत्पादकता वाढवणे आणि शेतकऱ्यांचे राहणीमान उंचावणे अशक्य असल्याचे त्यांनी ब्रिटिश सरकारच्या निदर्शनास आणून दिले. देशातील दुष्काळाची समस्या सोडवण्यासाठी नद्यांच्या पाण्याचे नियोजन, जलसंवर्धन आणि जिरायती शेतीचे बागायती शेतीत रूपांतर करण्यावर त्यांनी भर दिला. त्यांनी मांडलेल्या नदी खोरे विकास नियोजनाच्या संकल्पनेतूनच पुढे 'दामोदर खोरे प्रकल्प' (Damodar Valley Corporation) आकारास आला. नंतरच्या काळात सरकारने राबवलेली विविध नदी खोरे विकास धोरणे ही त्यांच्या याच दूरदृष्टीचा भाग मानली जातात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/editorial/samwad/prof-dr-satish-yadav-article-on-dr-babasaheb-ambedkar-and-farmers/articleshow/82012003.cms|title=शेतकऱ्यांचे बाबासाहेब|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2021-06-04}}</ref><ref name="auto38">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/mumbai/dr-babasaheb-ambedkars-three-points-agricultural-thought-381731|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा "त्रिसूत्री' शेतीविचार|website=eSakal - Marathi Newspaper|language=mr-IN|access-date=2021-06-04}}</ref> डॉ. आंबेडकरांनी 'शेतीचे राष्ट्रीयकरण' आणि सामूहिक शेतीची संकल्पना मांडली. या योजनेनुसार, राज्याने शेतजमिनींचे अधिग्रहण करून त्या विकसित कराव्यात आणि शेतकऱ्यांना ठराविक अटींवर कसण्यासाठी द्याव्यात असा प्रस्ताव होता. शेतीसाठी प्रशासकीय नियमावली व कायदे असावेत, जेणेकरून पीकपद्धती, जलव्यवस्थापन, उत्पादकता, साठवणूक आणि शेतमालाचे विपणन यांवर नियंत्रण राहील. मागणी व पुरवठ्याचे संतुलन राखून शेतमालाला योग्य दर मिळावा आणि अतिरिक्त उत्पादनामुळे होणारे नुकसान टळावे, हा यामागील मुख्य उद्देश होता.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.bbc.com/marathi/india-55382981|title=BBC News मराठी|language=mr}}</ref><ref name="auto38"/> त्यांच्या या आर्थिक व कृषीविषयक विचारांचा प्रभाव स्वातंत्र्योत्तर काळातील कमाल जमीनधारणा कायदा, सावकारी नियंत्रण कायदा, खोती पद्धतीचे उन्मूलन आणि जलसंवर्धनाच्या धोरणांवर स्पष्टपणे दिसून येतो.<ref name="auto64"/><ref name="auto62"/><ref name="auto60"/> === शेतकऱ्यांच्या मोर्चात सहभाग व खोती पद्धतीवर बंदी === आंबेडकर यांच्या नेतृत्वाखाली शेतकऱ्यांचा पहिला संप घडवून आला होता. हा संप इ.स. १९२८-१९३४ या कालावधीत [[चरी]] (रायगड जिल्हा) या गावात झाला. हा संप ७ वर्ष सुरू होता. आंबेडकर यांनी [[खोती पद्धत]] नष्ट करण्यासाठी सुद्धा संघर्ष केला.<ref name="auto59">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.thewire.in/a-farmers-agitation-lasting-for-6-years|title=६ वर्षे चाललेले एक शेतकरी आंदोलन!|website=marathi.thewire.in|language=en|access-date=2021-06-04|archive-date=2021-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604204536/https://marathi.thewire.in/a-farmers-agitation-lasting-for-6-years|url-status=dead}}</ref><ref name="auto57">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.maxmaharashtra.com/max-kissan/what-is-khoti-system-and-how-ambedkars-fight-against-khoti-system-869724|title=चरीचा शेतकरी संप आणि बाबासाहेब|last=Admin|date=2021-04-14|website=www.maxmaharashtra.com|language=mr|access-date=2021-06-04}}</ref> [[१४ एप्रिल]] १९२९ रोजी [[रत्‍नागिरी]] येथे आंबेडकर यांच्या अध्यक्षतेखाली जिल्हा शेतकरी परिषद चिपळूण येथे आयोजन करण्यात आले होते. या परिषदेत त्यांनी [[कोकण]]ातील खोतीदारीविरूद्ध शेतकऱ्यांचे आंदोलन सुरू केले. या संबंधी [[१७ सप्टेंबर]] १९३७ रोजी [[खोती]] पद्धत नष्ट करणाऱ्या कायद्याचे विधेयक आंबडकरांनी [[मुंबई]] विधिमंडळात मांडले. [[१० जानेवारी]] १९३८ रोजी आंबेडकरांच्या नेतृत्वाखाली २५,००० शेतकऱ्यांचा मोर्चा विधिमंडळावर काढण्यात आला.<ref name="auto59"/><ref name="auto57"/> सप्टेंबर १९१८ मध्ये शेतजमिनीच्या समस्येवर शोधनिबंध एका प्रसिद्ध मासिकात प्रकाशित केला. शेतकऱ्यांसाठी त्यांनी [[प्रधानमंत्री पीक विमा योजना|पीक विमा योजना]] सुचवली. श्रमिकांची श्रमशक्ती उद्योग क्षेत्रात वळवायला हवी; तसेच शेतीचा विकास करण्यासाठी राज्य समाजवादाचा सिद्धांत त्यांनी मांडला.<ref name="auto59"/><ref name="auto57"/> == गोलमेज परिषदांमधील सहभाग == [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar with Sir Muhammad Zafrulla Khan, standing outside the House of Commons when they participated in the 2nd Round Table Conference on Sept. 1931.jpg|thumb|दुसऱ्या गोलमेज परिषदेत भाग घेतल्यावर हाऊस ऑफ कॉमन्सबाहेर सर मुहम्मद झफरुल्ला खान यांच्यासोबत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, सप्टेंबर १९३१]] {{मुख्य|गोलमेज परिषद}} इ.स. १९२७-३० मधील सायमन कमिशनने अस्पृश्यांच्या राजकीय हितांना फारसे महत्त्व दिले नाही. ब्रिटिश सरकार भारताला काही राजकीय हक्क राज्यघटनेच्या माध्यमातून देण्याच्या तयारीत होते तेव्हा ''भारताच्या भावी राज्यघटनेत अस्पृश्यांच्या हिताचे संरक्षण करणारे राजकीय हक्क असावेत'' असे आंबेडकरांना वाटत होते.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१६५|language=मराठी}}</ref> अस्पृश्यांच्या ठिकठिकाणी सभा व अधिवेशन भरवून आंबेडकरांनी अस्पृश्यांना त्यांच्या राजकीय हक्कांचे महत्त्व पटवून देऊन त्यांच्याच स्वतःच्या अधिकारांविषयी जागृती करु लागले. ''अस्पृश्यांनी काँग्रेस पक्षापासून दूर राहिले पाहिजे. कारण काँग्रेसच्या हाती सत्ता गेली तर ती काँग्रेस अस्पृश्यांना राजकीय हक्क देईल, यात विश्वास नाही. म्हणून अस्पृश्यांना राजकीय हक्क मिळवण्यासाठी इंग्रजी सरकारशीही व काँग्रेसशीही लढत राहणे महत्त्वाचे आहे,'' असा आंबेडकरांचा विचार होता.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१६६|language=मराठी}}</ref> इ.स. १९३०, १९३१ व १९३२ मध्ये इंग्लंडमध्ये गोलमेज परिषदा झाल्या. आंबेडकर शोषित व अस्पृश्यांचे प्रतिनिधी म्हणून या तिन्हींही गोलमेज परिषदांमध्ये हजर राहिले. ''अस्पृश्यांना राजकीय हक्क असावेत आणि ब्रिटिशांपासून भारताला स्वातंत्र मिळावे'' अशा मागण्या त्यांनी गोलमेज परिषदांमध्ये केल्या.<ref name="auto40">{{स्रोत पुस्तक|title=डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर खंड ४ कालखंड १९२८ ते १९३२|last=खैरमोडे|first=चांगदेव भगवान|publisher=सुगावा प्रकाशन (तृतीय आवृत्ती)|year=जुलै २००३|isbn=|location=पुणे|pages=९४ ते ९५}}</ref> त्यांनी ब्रिटिश शासनाच्या सत्ताधाऱ्यांना सांगितले की, 'जसे कोणत्याही संप्रदायाला दुसऱ्या संप्रदायावर दबाव टाकून गुलाम बनविण्याचा अधिकार नाही. तसेच कोणत्याही देशाला दुसऱ्या देशावर आपली सत्ता गाजवून गुलाम ठेवण्याचा अधिकार नाही' म्हणून ब्रिटिश सत्तेला भारतात हे कारण पुढे करून की भारत 'अजून स्वराज्य प्राप्तीसाठी सक्षम नाही' हे निमित्त आता चालणार नाही. बालकाला कडेवर घेऊन फिरल्याने तो आपल्या पायावर कसा चालू शकेल? म्हणून त्याला कडेवरून उतरवून स्वतंत्रपणे चालायचा अधिकार दिला गेला पाहिजे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/national/patriot-great-dr-babasaheb-ambedkar-who-going-east-british/|title=इंग्रजांच्या मायभूमीत जाऊन त्यांना ललकारणारे 'देशभक्त डॉ. बाबासाहेब'|last=author/online-lokmat|date=2019-04-14|website=Lokmat|language=mr-IN|access-date=2021-06-05}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/editorial/humanitarian-mahatmas-dr-ambedkar/|title=मानवतावादी महापुरुष डॉ. आंबेडकर|last=author/lokmat-news-network|date=2018-12-06|website=Lokmat|language=mr-IN|access-date=2021-06-05}}</ref> === पहिली गोलमेज परिषद === [[चित्र:The first Round Table Conference - 16 November 1930 to 19 January 1931. Dr. Ambedkar in the first row left.jpg|thumb|इ.स. १९३० मध्ये आयोजित लंडन मधील पहिल्या गोजमेज परिषदेमध्ये आंबेडकर (डावीकडून दुसऱ्या रांगेत दहाव्या स्थानी) व इतर प्रतिनिधी दिसत आहेत.]] ब्रिटिश सरकारने भारताला देऊ केलेल्या वसाहतींचे स्वराज्य व भावी राज्यघटना यावर चर्चा व विचारविनिमय करण्यासाठी भारतातील नेत्यांसह इंग्लंड येथे गोलमेज परिषद भरवली. यात अस्पृश्यांचे प्रतिनिधी म्हणून आंबेडकर व रावबहादूर श्रीनिवासन या दोघांचा समावेश होता. काँग्रेसने गोलमेज परिषदेवर बहिष्कार टाकला.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१६७|language=मराठी}}</ref> गोलमेज परिषदेच्या निमंत्रणानंतर २ ऑक्टोबर १९३० रोजी मुंबई प्रांतातील अस्पृश्यांनी दामोदर हॉलच्या मैदानावर सभा घेऊन आंबेडकरांचा सत्कार केला. त्यांना मानपत्र व रु. ३७००ची शैलीही देण्यात आली.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१६८-१६९|language=मराठी}}</ref> या परिषदेसाठी आंबेडकर, श्रीनिवास व अन्य सर्व प्रतिनिधी ४ ऑक्टोबर, १९३० रोजी ''एस.एस. व्हाइसरॉय ऑफ इंडिया'' या बोटीने [[मुंबई]]हून इंग्लंडकडे निघाले. १८ ऑक्टोबर १९३० रोजी हे इंग्लंडला पोहचले. ही परिषद एक दिवस आधी म्हणजे १७ ऑक्टोबर, १९३० रोजी सुरू झाली होता. याचे अधिकृत उद्घाटन १२ नोव्हेंबर, १९३० रोजी [[पंचम जॉर्ज]] यांच्या हस्ते व ब्रिटनचे पंतप्रधान [[रामसे मॅकडॉनल्ड]] यांच्या अध्यक्षतेखाली [[हाउस ऑफ लॉर्ड्स]]च्या रॉयल गॅलरीत होणार होते.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१६९|language=मराठी}}</ref> त्यामुळे आंबेडकरांनी १८ ऑक्टोबर १९३० ते ११ नोव्हेंबर १९३० या कालावधीत भारतमंत्री, उपभारतमंत्री, मजूर पक्षाचे नेते जॉर्ज लान्सबेरी, भारताचे नवे सरसेनापती सर [[फिलिप चेटवूड]], लंडनचे खासदार, मजूर, उदारमतवादी व हुजूर पक्षांचे सभासद या सर्वांशी भेटी घेतल्या व अस्पृश्योद्धाराच्या विषयावर त्यांच्याशी चर्चा केल्या.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१६९-१७०|language=मराठी}}</ref> पंतप्रधान रॅम्से मॅक्डोनाल्ड यांच्या अध्यक्षतेखाली १२ नोव्हेंबर १९३० ते १९ जानेवारी १९३१ पर्यंत गोलमेज परिषदेच्या बैठका होत राहिल्या. या परिषेदला आंबेडकर व श्रीनिवासन अस्पृश्यांचे प्रतिनिधी म्हणून उपस्थित होते. आंबेडकरांनी अस्पृश्यांच्या राजकीय हक्कांचा खलिता या परिषदेत सादर केला. डिसेंबर १९३० मध्ये त्यांनी अस्पृश्यांच्या राजकीय हक्कांचा खलित्याच्या दोन हजार प्रती छापल्या व त्यापैकी काही प्रती ब्रिटिश संसदेच्या सदस्यांना, गोलमेज परिषदेच्या सभासदांना तसेच काही प्रती मुंबईला पाठवून दिल्या.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७०|language=मराठी}}</ref> भविष्यात भारत स्वतंत्र होऊन ज्या राज्यघटनेच्या आधारे राज्यकारभार करतील त्या राज्यघटनेत अस्पृश्यांच्या आठ राजकीय हक्कांचा समावेश असावा, असे मत आंबेडकर व श्रीनिवास यांनी मांडले. अस्पृश्य वर्गासाठी समान नागरिकत्व, समान हक्क, जातिद्वेषरहित वागणूक, कायदेमंडळात भरपूर प्रतिनिधित्व, सरकारी नोकरीत अस्पृश्यांची भरती करण्यात यावी, सरकारची पूर्वग्रहरहित वर्तवणूक, अस्पृश्यता निर्मूलन सरकारी खाते, व गव्हर्नर जनरलच्या मंत्रिमंडळात प्रतिनिधित्व, असे ते राजकीय हक्क होते.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७०-१७१|language=मराठी}}</ref> या परिषदेदरम्यान आंबेडकरांना कळाले की त्यांचे मुंबई कायदेमंडळाचे सदस्यत्व आणखी तीन वर्षांनी वाढवले आहे. आंबेडकरांनी गोलमेज परिषदेमध्ये तसेच मजूर पक्ष, उदारमतवादी पक्ष, हुजूर पक्ष या तिन्ही पक्षांच्या सभासदांपुढे भाषणे दिली आणि भारताच्या भावी राज्यघटनेत अस्पृश्यांच्या राजकीय हक्कांची तरतुद करून ठेवण्याबाबत पाठपुरावा केला. आंबेडकरांच्या भाषणांची दखल ब्रिटिश वर्तमानपत्रांनीही घेतली, आंबेडकरांच्या छायाचित्रासह त्यांच्या भाषणांचे वृत्त वर्तमानपत्रांत प्रसिद्ध होऊ लागली. अस्पृश्यांच्या स्थितीबाबतची माहिती सर्वांना कळू लागली. वर्तमानपत्रे आंबेडकरांना "अस्पृश्यांचा महान नेता" संबोधू लागले.<ref name="गायकवाड 'राजवंश' २०१६ १७१">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७१|language=मराठी}}</ref> लंडन मधीन काही संस्थानी आंबेडकरांची भाषणे आयोजित केली होती.<ref name="गायकवाड 'राजवंश' २०१६ १७१"/> ब्रिटिश संसदेत [[हाऊस ऑफ कॉमन्स]]च्या सदस्यांपुढे आंबेडकरांनी भाषण केले आणि अस्पृश्यांचा उद्धार करणे अत्यंत निकडीचे असल्याचे सांगितले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७१-१७२|language=मराठी}}</ref> बडोद्याचे [[महाराजा सयाजीराव गायकवाड]] हेही परिषदेचे सभासद होते, त्यांनी आंबेडकरांचे कौतुक केले.<ref name="गायकवाड 'राजवंश' २०१६ १७२">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७२|language=मराठी}}</ref> परिषद संपल्यावर जानेवारी १९३१ मध्ये मुंबईला परतले. १९ एप्रिल, १९३१ रोजी त्यांनी [[परळ]] येथील गोखले शिक्षण संस्थेच्या शाळेत अखिल भारतीय अस्पृश्य पुढारी परिषद आयोजित केली होती. त्या परिषदेत त्यांनी अस्पृश्यांच्या राजकीय हक्कांविषयी सर्व प्रदेशातील अस्पृश्य पुढाऱ्यांचे मत जाणून घेतले.<ref name="auto40" /><ref name="गायकवाड 'राजवंश' २०१६ १७२"/> === दुसरी गोलमेज परिषद === {{मुख्य|दुसरी गोलमेज परिषद}} [[चित्र:Second round tableconf.gif|thumb|इ.स. १९३१ मध्ये आयोजित लंडन मधील दुसऱ्या गोजमेज परिषदेमध्ये बाबासाहेब आंबेडकर (उजवीकडील रांगेत चौथे), रॅम्से मॅकडोनाल्ड, (त्यांच्या उजव्या हाताला) गांधी, मदन मोहन मालवीय, जयकर, सप्रु व इतर प्रतिनिधी दिसत आहेत.]] दुसऱ्या गोलमेज परिषदेत १९३१ च्या ऑगस्टमध्ये काँग्रेसचे प्रतिनिधी म्हणून महात्मा गांधी यांची निवड करण्यात आली. तत्पूर्वी ते तुरुंगात बंद होते आणि काँग्रेसनेही पहिल्या गोलमेज परिषदेवर बहिष्कार टाकला होता. आंबेडकरांनाही दुसऱ्या गोलमेज परिषदेचे निमंत्रण मिळाले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७३|language=मराठी}}</ref> १४ ऑगस्ट १९३१ रोजी मुंबई येथे गांधींनी अस्पृश्योद्धाराच्या प्रशांवर चर्चा करण्यासाठी आंबेडकरांना बोलावले. या पहिल्या भेटीत गांधींना आंबेडकर हे अस्पृश्य असल्याचे माहिती नव्हते तर ते त्यांना अस्पृश्यांविषयी कळवळा असलेले एक पुरोगामी ब्राह्मण समजत होते. या भेटीत गांधी यांनी आंबेडकरांना देशभक्त म्हणले होते. अस्पृश्योद्धाराच्या मार्गाबाबत आंबेडकर व गांधी यांच्यामध्ये एकमत न होऊ शकल्याने ही भेट अयशस्वी झाली.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७३ व १७४|language=मराठी}}</ref> दुसऱ्या गोलमेज परिषदेत भाग घेण्यासाठी आंबेडकर २९ ऑगस्ट १९३१ रोजी लंडनला पोहोचले. गांधी १२ सप्टेंबर १९३१ रोजी लंडनला पोहोचले. दुसऱ्या गोलमेज परिषदेचे कामकाज ७ सप्टेंबर १९३१ ते १ डिसेंबर १९३१ पर्यंत चालू होते.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७४|language=मराठी}}</ref> ४ नोव्हेंबर १९३१ रोजी आंबेडकरांनी भारताच्या भावी संविधानात अल्पसंख्य अस्पृश्यांना काही राजकीय हक्क असावेत याची मागणी केली व ४ नोव्हेंबर १९३१ रोजी आंबेडकरांनी आपल्या मागण्या लिखित स्वरूपात गोलमेज परिषदेपुढे सादर केल्या. यामध्ये दोन प्रमुख मागण्या होत्या - स्वतंत्र्य मतदार संघ, ज्याद्वारे अस्पृश्यांना त्यांचे प्रतिनिधी स्वतंत्रपणे निवडून देण्याचा हक्क असावा. दुसरी मागणी ही की अस्पृश्यता पाळणे हा कायद्याने गुन्हा समजण्यात यावे. मुसलमान, शीख, अँग्लो इंडियन इत्यादी अल्पसंख्यांना राजकीय हक्क देण्यासाठी गांधी तयार होते, मात्र त्यांनी अस्पृश्यांना राजकीय हक्क देण्याच्या मागणीचा विरोध केला. संपूर्ण परिषदेत आंबेडकर व गांधी यांचे एकमत होऊ शकले नाही.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७४ व १७५|language=मराठी}}</ref> परिषदेत म. गांधींनी असे म्हणले की, 'अस्पृश्यांचे प्रतिनिधित्व काँग्रेसच्या वतीने मी स्वतः करत असल्याने डॉ. आंबेडकर किंवा श्रीनिवासन हे अस्पृश्यांचे खरे प्रतिनिधी नाहीत'. गांधींच्या या भूमिकेचा अनिष्टपणा मि मॅक्डोनाल्ड यांच्या नजरेस आंबेडकरांनी आणून देताना गांधींच्या विधानाला गैरजबाबदार व्यक्तीचे विधान म्हणले. आंबेडकरांनी या परिषदेसमोर अस्पृश्यांच्या राजकीय अधिकारांची मागणी केली. त्यात, 'अस्पृश्यांना लोकसंख्येच्या प्रमाणात स्वतंत्र राजकीय हक्क मिळाले पाहिजे आणि अस्पृश्य मतदारसंघातून अस्पृश्यांनी आपले उमेदवार निवडले पाहिजेत, तसेच त्यांना नोकऱ्यांमध्ये व स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये, प्रांतिक व मध्यवर्ती कायदेमंडळात लोकसंख्येच्या प्रमाणात जागा मिळाव्यात' अशा प्रकारचा खलिता परिषदेला सादर केला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर खंड ४ कालखंड १९२८ ते १९३२|last=खैरमोडे|first=चांगदेव भगवान|publisher=सुगावा प्रकाशन|year=जुलै २००३|isbn=|location=पुणे|pages=१६४(तृतीय आवृत्ती)}}</ref> १० नोव्हेंबर १९३१ रोजी लंडन येथील 'इन्स्टिट्यूट ऑफ इंटरनॅशनल अफेअर्स' या संस्थेच्या सभागृहात आंबेडकरांचे भाषण आयोजित करण्यात आले. भाषणात त्यांनी भारतातील अस्पृश्यांची दुःस्थिती कथन केली आणि त्यांच्या उत्कर्षाकरिता त्यांना स्वतंत्र राजकीय हक्क मिळणे किती आवश्यक आहे, तेही पटवून दिले. यावेळीही आंबेडकरांना अस्पृश्यांचे सर्वोच्च नेते म्हणून ओळख मिळाली. आंबेडकर लंडनहून मुंबईला २९ जानेवारी १९३२ रोजी पोहोचले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७५|language=मराठी}}</ref> भारताला संघराज्यात्मक राज्यघटना देण्यात यावी, असा विचार पहिल्या गोलमेज परिषदेत झाला होता. म्हणून दुसऱ्या गोलमेज परिषदेत भारताला भावी राज्यघटनेचे स्वरूप कसे असावे यावर विचारविनिमय झाला आणि 'फेडरल स्ट्रक्चर कमिटी' म्हणजेच एक प्रकारची संविधान समिती नेमण्यात आली, व तिच्यावर भारताच्या भावी संविधानाविषयी विचारविनिमय करण्याची जबाबदारी सोपण्यात आली. ३८ विद्वानांना या समितीचे प्रतिनिधी म्हणून नियुक्त केले गेले, ज्यात काही ब्रिटिश प्रतिनिधी आणि काही भारतीय प्रतिनिधी होते. या भारतीय प्रतिनिधींमध्ये आंबेडकरांनाही स्थान मिळाले, व सोबतच सयाजीराव गायकवाड, इतर संस्थानिक, म. गांधी, बॅ. जयकर, सर तेजबहादूर सप्रू इत्यादी भारतीयही समितीचे प्रतिनिधी होते. 'फेडरल स्ट्रक्चर कमिटी' या घटना समितीचे अध्यक्ष लॉर्ड सँकी होते. त्यांच्या अध्यक्षतेखाली ७ सप्टेंबर १९३१ ते ४ नोव्हेंबर १९३१ या कालावधीत बंकिंगहॅम पॅलेसमध्ये घटना समितीच्या बैठका घेण्यात आल्या. बैठकांत आंबेडकरांनी विद्वतेने युक्त विचार मांडले ज्यामुळे अध्यक्षांसह सर्व सभासद आंबेडकरांच्या बुद्धिमत्तेवर प्रभावित झाले. चर्चेत आंबेडकर विविध देशांतील राज्यघटनांच्या कलमांचा आधार देऊन बिनतोड उत्तरे देत.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७६|language=मराठी}}</ref> १६ सप्टेंबर १९३१ रोजी झालेल्या बैठकीत आंबेडकरांनी राज्यघटनेविषयी आपले विचार सविस्तरपणे व्यक्त केले. [[कायदेमंडळ]] एकच असावे, जर दोन कायदेमंडळ असावीत असे वाटत असल्यास कनिष्ठ कायदेमंडळात लोकांनी निवडून दिलेले (निर्वाचित) सदस्य असावेत व वरिष्ठ कायदेमंडळात प्रांतिक कायदेमंडळांनी निवडून दिलेले सदस्य असावेत. संस्थानिकांनी स्वतंत्र राहण्यापेक्षा संघराज्यात्मक भारतात सामील होण्यातच त्यांचे हित आहे. कायदेमंडळावर अस्पृश्यांचे प्रतिनिधी सरकारने नियुक्त केलेले नसावे, तर ते देखील लोकांनी निवडून दिलेले असावे. अस्पृश्यांचे प्रतिनिधी स्वतंत्र मतदारसंघातून अस्पृश्य मतदारांद्वारे निवडून दिलेले असावे. मागासवर्गीयांचे हित करणे, राज्यकारभाराचे प्रमुख ध्येय असावे. अंदाजपत्रकात अस्पृश्यांच्या प्रगतीसाठी भरपूर निधीची तरतूद असावी, असेही आंबेडकरांनी सुचवले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७७|language=मराठी}}</ref> आंबेडकर लंडनहून मुंबईला २९ जानेवारी १९३२ रोजी पोहोचले. या दिवशी सायंकाळी डॉ. सोळुंकी यांच्या अध्यक्षतेखाली आंबेडकरांना ११४ संस्थांच्यावतीने मानपत्र देण्याचा समारंभ दामोदर हॉलच्या मैदानात साजरा करण्यात आला. या सत्कारात आंबेडकर म्हणाले की, "तुम्ही सर्वांनी मला सहकार्य केले, माझ्या भुमिकांना पाठिंबा दिला, म्हणूनच मी अस्पृश्यांच्या राजकीय हक्कांसाठी यशस्वीपणे संघर्ष करु शकलो. माझा संघर्ष केवळ महार जातीच्या उद्धारासाठी नव्हे नसून भारतातील संपूर्ण अस्पृश्य समाजाच्या उद्धारासाठी आहे म्हणजेच आपल्या देशाच्या उद्धारासाठी आहे."<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७८|language=मराठी}}</ref> आंबेडकरांनी पुणे व कोल्हापूर भागात दौरे केले. पुणे येथील अहिल्याश्रमात पुणे जिल्हा बहिष्कृत समाजातर्फे व अखिल भारतीय अस्पृश्यतानिवारण संघातर्फे २१ मे १९३२ रोजी आंबेडकरांना रौप्य करंडकातून मानपत्रे प्रदान करण्यात आली. कोल्हापूर येथेही कर्नाटकच्या जनेतेद्वारे २३ मे १९३२ रोजी आंबेडकरांना समारंभापूर्वक मानपत्र देण्यात आले. दुसऱ्या दिवशी २४ मे रोजी त्यांना लंडनहून गोलमेज परिषदेच्या चिटणीसाची तार मिळाली, ज्यात राजकीय प्रश्नांच्या कामकाजासाठी त्यांना ताबडतोब लंडनला येण्याचे सुचवले होते. २६ मे रोजी आंबेडकर मुंबईहून लंडनकडे रवाना झाले आणि जून १९३२ मध्ये लंडनला पोहोचले. तेथील कामकाज आटोपवून ते १७ ऑगस्ट १९३२ रोजी मुंबईस परत आले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७८ व १७९|language=मराठी}}</ref> भारतीय जनतेला मतदानाचे अधिकार कोणत्या पात्रतेवर द्यावेत, याचा विचार करण्यासाठी 'इंडियन फ्रंचाईज कमिटी' नेमण्यात आली होती आणि तिच्या १७ सभासदांमध्ये आंबेडकरांचाही समावेश करण्यात आला होता.<ref name="auto22">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७९|language=मराठी}}</ref> दुसऱ्या गोलमेज परिषदेत ठरल्यानुसार इंग्रज सरकारने १७ ऑगस्ट १९३२ रोजी जातीय निवाडा जाहीर करून अस्पृश्यांना स्वतंत्र मतदार संघ देण्याची तरतूद मान्य केली. आंबेडकरांच्या अस्पृश्यांच्या राजकीय हक्कांच्या मागणीला यश मिळाले. मात्र याला [[महात्मा गांधी]]ंनी विरोध करून २२ सप्टेंबर १९३२ रोजी येरवाडा तुरूंगात प्राणांतिक उपोषण सुरू केले व अस्पृश्यांच्या स्वतंत्र मतदार संघाच्या मागणीस विरोध केला. त्यामुळे नाईलाजास्तव आंबेडकर यांनी २४ सप्टेंबर १९३२ [[पुणे करार]]ावर साक्षरी करून स्वतंत्र मतदार संघाची मागणी मागे घेतली व अस्पृश्यांसाठी संयुक्त राखीव मतदारसंघ मान्य केला.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१८०, १८१ व १८२|language=मराठी}}</ref> === तिसरी गोलमेज परिषद === ब्रिटिश सरकारने आंबेडकरांना तिसऱ्या गोलमेज परिषदेच्या कामकाजात सहभागी होण्यासाठी निमंत्रित केले. आंबेडकरांनी दुसऱ्या गोलमेज परिषदेच्या वेळी भारताच्या भावी राज्यघटनेविषयी महत्त्वाचे काम केले होते. ब्रिटिश सरकार भारताला वताहतीचे स्वराज्य देणार होते व त्याच्याबरोबरच राज्यकारभारासाठी स्वतंत्र राज्यघटना सुद्धा देणार होते. त्यामुळे त्यांनी तिसरी गोलमेज परिषद बोलावली होती.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१८२|language=मराठी}}</ref> परिषदेत सहभागी होण्यासाठी आंबेडकर ७ नोव्हेंबर १९३२ रोजी एम.एन. व्हिक्टोरीया बोटीने इंग्लंडकडे रवाना झाले. लंडनला पोहोचल्यावर आंबेडकरांनी असे उद्गार काढले की, "ब्रिटिश सरकारने भारताला लवकरात लवकर स्वातंत्र्य देण्याचा प्रयत्न करावा." त्यावेळी मुंबईतील बाँबे क्रॉनियल या काँग्रेस पक्षीय वृत्तपत्राने २२ नोव्हेंबर १९३२ च्या अंकात आंबेडकरांच्या विधानाची नोंद घेतली आणि "डॉ. आंबेडकरांचे राष्ट्रप्रेम कोणाही राष्ट्रभक्तापेक्षा कधीच कमी नव्हते" असे म्हणले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१८३|language=मराठी}}</ref> परिषदेत आंबेडकरांनी अशीही मागणी केली होती की, भारताची मध्यवर्ती सत्ता व प्रांतिय सत्ता या दोन्ही सत्ता एकाच वेळी भारतीयांच्या हातांत आल्या पाहिजेत. तिसऱ्या गोलमेज परिषदेचे कामकाज २१ नोव्हेंबर १९३२ रोजी सुरू झाले आणि २४ डिसेंबर १९३२ पर्यंत चालले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१८३ व १८४|language=मराठी}}</ref> यावेळी भारतासंबंधीच्या घटनात्मक सुधारणेच्या संयुक्त समितीवर सभासद म्हणून आंबेडकरांचा समावेश करण्यात आला. तिसऱ्या गोलमेज परिषदेचे कामकाज संपल्यानंतर आंबेडकर २३ जानेवारी १९३३ रोजी बोटीने मुंबईस परत आले.<ref name="auto35">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१८४|language=मराठी}}</ref> भारतासंबंधीच्या घटनात्मक सुधारणेच्या संयुक्त समितीच्या (जॉईंट कमिटी ऑन इंडियन कोन्स्टिट्युशनल रिफोर्म) बैठकांमध्ये सहभागी घेण्यासाठी आंबेडकर पुन्हा मुंबईहून बोटीने २४ एप्रिल १९३३ रोजी लंडनकडे निघाले आणि ६ मे १९३३ रोजी लंडनला पोहोचले. घटनात्मक सुधारणेच्या संयुक्त समितीच्या बैठका दोन टप्प्यात झाल्या. पहिला टप्पा ११ ते २८ जुलै १९३३ आणि दुसरा ३ ऑक्टोबर ते ७ नोव्हेंबर १९३३ या कालावधीत झाल्या.<ref name="auto35" /> या बैठकांमध्ये आंबेडकरांनी गव्हर्नरचे सर्व जातींच्या हितसंरक्षासाठी अधिकार, कनिष्ठ व वरिष्ठ तसेच प्रांतिय कायदेमंडळ, मध्यवर्ती व प्रांतिय सरकार यांचे अधिकार अशा विविध घटनात्मक प्रश्नांवर चर्चा केली. त्यांनी भारतीय १९१९ च्या कायद्यातील बऱ्याच उणिवा निदर्शनास आणून दिल्या. सरकारने नेमलेला सभासद मंत्री होऊ शकतो का?, असा एक नवीन मुद्दा आंबेडकरांनी चर्चेत उपस्थित केला होता. घटनापंडित आंबेडकरांना सखोल घटनात्मक ज्ञान होते. नोव्हेंबर १९३३ मध्ये समितीचे कामकाज संपले आणि ८ जानेवारी १९३४ रोजी आंबेडकर मुंबईला परत आले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१८४ व १८५|language=मराठी}}</ref> गोलमेज परिषदांच्या निमित्ताने आंबेडकरांचे पाच वेळा लंडनला जाणे-येणे झाले. गोलमेज परिषदांतील सहभागामुळे त्यांना 'अस्पृश्यांचा महान नेता', 'कायदेपंडित' व 'बुद्धिमान व्यक्ती' म्हणून जागतिक पातळीवर ओळखले जाऊ लागले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१८५|language=मराठी}}</ref> == पुणे करार == [[चित्र:M.R. Jayakar, Tej Bahadur Sapru and Dr. Babasaheb Ambedkar at Yerwada jail, in Poona, on 24 September 1932, the day the Poona Pact was signed.jpg|thumb|right|230px|२४ सप्टेंबर १९३२ रोजी, येरवडा कारागृहामध्ये जयकर, तेज बहादुर व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर. या दिवशी पुणे करावर सही झाली.]] {{मुख्य|पुणे करार}} {{quote box | border=2px | align=right | bgcolor = Cornsilk | title= | halign=center | quote=<poem> "युरोपीयन, अँग्लो इंडियन, भारतीय ख्रिश्चन, मुसलमान व शीख या अल्पसंख्याकांना स्वतंत्र मतदारसंघ दिला गेल्यामुळे राष्ट्राचे तुकडे पडतात असे जर गांधींना वाटत नसेल, तर केवळ बहिष्कृत वर्गासाठी (अस्पृश्य) स्वतंत्र मतदारसंघ दिल्यास अरिष्ट कोरळेल असे त्यांना वाटण्याचे काय कारण? त्याचबरोबर गांधी अमर नाहीत किंवा काँग्रेसही अमर नाही. अस्पृश्यतेचे निवारण करण्यासाठी व बहिष्कृत वर्गाचा दर्जा उंचावण्यासाठी आणि त्यांना सामावून घेण्यासाठी हिंदुस्तानात अनेक महात्म्यांनी आजपर्यंत प्रयत्न केले. पण प्रत्येकाला अपयश आले. महात्मे आले आणि गेले पण अस्पृश्य हे अस्पृश्यच राहिले." </poem> |salign=right |author= '''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर''' <br /> इ.स. १९३२ मध्ये गांधींनी आमरण उपोषण सुरू केल्यानंतर दिलेली प्रतिक्रिया |source= <ref>{{Cite book|title=डॉ. आंबेडकरी हितशत्रुंच्या जाणिवा|last=लोखंडे|first=भाऊ|publisher=परिजात प्रकाशन|year=२०१२|isbn=|location=कोल्हापुर|pages=३६|language=मराठी}}</ref> }} १९१० च्या दशकाच्या अखेरीस डॉ. आंबेडकरांनी अस्पृश्यांचे राजकीय नेतृत्व करायला सुरुवात केली. त्यांनी अस्पृश्यांसाठी एक नवीन राजकीय आघाडी काढली. त्यांनी अस्पृश्यांच्या उद्धारासाठी व जातिसंस्थेविरुद्ध काहीही न करणाऱ्या पक्षांवर आणि ब्रिटिश सरकारवर टीका केली. [[महात्मा गांधी]] आणि [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|अखिल भारतीय काँग्रेस]] यांच्यावर अस्पृश्यांना दयनीय परिस्थितीत ढकलल्याचा आरोप आंबेडकरांनी केला. ८ ऑगस्ट, १९३० रोजी मागासवर्गीयांच्या सभेमध्ये आंबेडकरांनी आपला राजकीय दृष्टिकोन लोकांसमोर जाहीर केला, आणि ''मागासवर्गीयांनी काँग्रेस पक्ष व ब्रिटिश यांपासून स्वतंत्र झाल्याशिवाय ते सुरक्षित होणार नाहीत'' असे त्यानी सांगितले. या भाषणात त्यांनी [[मिठाचा सत्याग्रह|मिठाच्या सत्याग्रहावर]] सुद्धा टीका केली.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७९ ते १८२|language=मराठी}}</ref> [[गोलमेज परिषद|पहिल्या व दुसऱ्या गोलमेज परिषदेतील]] चर्चेच्या आधारे ब्रिटिश पंतप्रधान [[रॅम्से मॅकडोनाल्ड]] यांनी १७ ऑगस्ट, १९३२ रोजी जातीय निवाडा (कम्युनल अवॉर्ड) जाहीर केला. यानुसार भारतातील अस्पृश्यांना युरोपीयन, अँग्लो इंडियन, भारतीय ख्रिश्चन, मुसलमान व शीख यांच्याप्रमाणे राजकीय हक्क देण्याची तरतूद करण्यात आली होती. यामुळे अस्पृश्यांना दुहेरी राजकीय लाभ मिळणार होता. पहिला लाभ असा की, कायदेमंडळावर निवडून येण्याकरिता अस्पृश्यांना स्वतंत्र मतदार संघ मान्य करण्यात आले होते. त्या स्वतंत्र मतदारसंघातून अस्पृश्य उमेदवार निवडून येऊन प्रांतिक कायदेमंडळाचे सभासद बनू शकत होते. यावेळी अस्पृश्य उमेदवारांनी स्वतंत्र निवडून येण्यासाठी फक्त अस्पृश्य मतदारांवरच विसंबून राहता येत होते, त्यांना स्पृश्य मतदार मतदान करु शकत नव्हते. अस्पृश्यांसाठी विकास करण्यासाठी केवळ अस्पृश्य मतदारांमार्फतच अस्पृश्य प्रतिनिधी निवडण्यात येणार होता.<ref name="auto22" /> दुसरा लाभ असा की, अस्पृश्यांना दोन मतांचा अधिकार मान्य करण्यात आला होता. अस्पृश्यांचे मतदार संघ सामान्य मतदारसंघाच्या अंतर्गत होते. अस्पृश्य मतदार आपल्या दोन मतांपैकी एक मत अस्पृश्य उमेदवाराला देऊ शकत होते व दुसरे मत सामान्य स्पृश्य उमेदवाराला देऊ शकत होते. सामान्य (स्पृश्य) उमेदवाराला निवडणुकीत निवडून येण्यासाठी अस्पृश्य मतदारांवरही अवलंबून राहावे लागणार होते. अस्पृश्य उमेदवाराला निवडून येण्यासाठी स्पृश्य मतदारांवर अवलंबून राहण्याची गरज नव्हती. भारतातील स्पृश्यास्पृश्यभेद नष्ट होण्यासाठी आणि सामाजिक समता स्थापन होण्यासाठी ब्रिटिश सरकारने हे राजकीय हक्क मान्य केले होते.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१७९-१८०|language=मराठी}}</ref> अस्पृश्यांचा हा राजकीय हक्क महात्मा गांधींना मान्य झाला नाही. त्यांनी अस्पृश्यांच्या स्वतंत्र मतदार संघाच्या हक्कास विरोध केला आणि तो बदलण्यासाठी [[पुणे|पुण्याच्या]] [[येरवडा तुरूंग|येरवडा तुरूंगात]] २० सप्टेंबर, १९३२ रोजी प्राणांतिक उपोषण सुरू केले. आंबेडकर अस्पृश्यांना मिळालेले हे राजकीय हक्क कोणत्याही स्थितीत सोडून देण्यास किंवा बदलण्यास तयार नव्हते.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१८०|language=मराठी}}</ref> ''प्राण गेला तरी बेहेत्तर, पण अस्पृश्यांना स्वतंत्र असे काही मिळू देणार नाही'' असे गांधी म्हणले.<ref>{{Cite book|title=माझी आत्मकथा|last=आंबेडकर|first=डॉ. बाबासाहेब|publisher=कौशल्य प्रकाशन|year=२०१४|isbn=|location=औरंगाबाद|pages=५३|language=मराठी}}</ref> सर्वसाधारण मतदारसंघातून मुसलमानांना वगळल्यानंतर जे मतदारसंघ शिल्लक राहतात त्यांच्यामध्ये स्पृश्य हिंदूंची संख्या फार मोठी असल्यामुळे अस्पृश्यांना केवळ स्वतःच्या सामर्थ्यावर कायदेमंडळात आपले प्रतिनिधी निवडून आणता येणार नाहीत. अस्पृश्य हे मुसलमानांसारखेच अल्पसंख्याक आणि त्यांच्याहूनही अधिक दुबळे व असंघटित आहेत म्हणून त्यांच्या हक्कांचे संरक्षण करण्यासाठी त्यांना स्वतंत्र मतदारसंघ द्यावेत असा युक्तिवाद आंबेडकरांनी गोलमेज परिषदेत केलेला होता. अस्पृश्य हे हिंदू धर्माचेच घटक आहेत असे गांधींच्या मतावर आंबेडकरांनी स्पष्ट केले की, स्पृश्य हिंदूप्रमाणे अस्पृश्यांना मंदिरात जाता येत नाही, हिंदू देवाच्या मूर्तीला स्पर्श करता येत नाही, हिंदू ग्रंथांचे वाचन करता येत नाही तसेच स्पृश्य हिंदू अस्पृश्यांना आपले धर्मबांधव मानत नाही व त्यांनी कोणताही धार्मिक अधिकार देत नाही. त्यामुळे अस्पृश्यांना हिंदू म्हणणे योग्य नाही. युरोपीयन, अँग्लो इंडियन, भारतीय ख्रिश्चन, मुसलमान व शीख या अल्पसंख्याकांना मिळालेल्या स्वंतत्र मतदारसंघास गांधींचा विरोध नव्हता, मात्र अस्पृश्यांना स्वतंत्र्य मतदारसंघ दिल्यास हिंदू समाज दुभंगेल तसेच राष्ट्राचे तुकडे पडतील असे गांधींना वाटत होते. त्यावर आंबेडकरांचे मत होते की युरोपीय, अँग्लो इंडियन, भारतीय ख्रिश्चन, मुसलमान व शीख या अल्पसंख्याकांना स्वतंत्र मतदारसंघ दिला गेल्यामुळे राष्ट्राचे तुकडे पडत नाही त्याप्रमाणे बहिष्कृत वर्गासाठी (अस्पृश्य) स्वतंत्र मतदारसंघ दिल्यास अरिष्ट कोरळणार नाही किंवा राष्ट्राचे तुकडे पडणार नाही. अस्पृश्यतेचे निवारण करण्यासाठी व बहिष्कृत वर्गाचा दर्जा उंचावण्यासाठी आणि त्यांना सामावून घेण्यासाठी अस्पृश्यांना स्वतंत्र्य मतदार संघ आवश्यक आहेत. अस्पृश्यता निर्मूलन हे अस्पृश्यांच्या सशक्तीकरणामुळेच होऊ शकते असा आंबेडकरांचा विचार होता तर स्पृश्य हिंदूंच्या हृदयपरिवर्तनाने अस्पृश्यता निर्मूलन होईल असे गांधींना वाटे.<ref>{{Cite book|title=माझी आत्मकथा|last=आंबेडकर|first=डॉ. बाबासाहेब|publisher=कौशल्य प्रकाशन|year=२०१४|isbn=|location=औरंगाबाद|pages=४१ ते ६४|language=मराठी}}</ref> आंबेडकरांना काँग्रेसचे नेते भेटू लागले आणि गांधींचे प्राण वाचविण्यास विनवू लागले. या कालावधीत देशात अशांतता निर्माण झाली होती. अखेर डॉ. आंबेडकर व महात्मा गांधी यांच्यात तडजोड होऊन २४ सप्टेंबर, १८३२ रोजी [[पुणे करार]] करण्यात आला, त्याद्वारे आंबेडकरांनी राखीव मतदारसंघाची मागणी मान्य करत स्वतंत्र मतदार संघाची मागणी मागे घेतली. मात्र या कराराबाबत आंबेडकर असमाधानी होते. ब्रिटिश सरकारने २६ सप्टेंबर, १९३२ रोजी पुणे करार मान्य केला, त्यानंतर गांधींनी २७ सप्टेंबर, १९३२ रोजी आपले प्राणांतिक उपोषण समाप्त केले. गांधींच्या उपोषणाचे वर्णन आंबेडकरांनी ''अस्पृश्यांच्या राजकीय अधिकारांना बगल देण्यासाठी गांधींनी खेळलेली राजकीय चाल होय'' असे नंतर केले. अस्पृश्यांच्या स्वतंत्र मतदारसंघाच्या मागणीस विरोध व पुणे करार या घटनांमुळे गांधी अस्पृश्य लोकांत अप्रिय झाले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=१८१|language=मराठी}}</ref> इ.स. १९४२ मध्ये आंबेडकरांनी स्वतः या कराराचा धिक्कार केला. आंबेडकरांनी आपल्या 'स्टेट ऑफ मायनॉरिटी' या ग्रंथातसुद्धा पुणे कराराबाबत नाराजी व्यक्त केली आहे. रिपब्लिकन पक्षातर्फेही अनेक धिक्कार सभा घेण्यात आल्या आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/gadchiroli/it-was-dabkare-who-had-done-punes-contract-babasaheb/|title=पुणे कराराचा बाबासाहेबांनीच केला होता धिक्कार|last=author/admin|date=2015-09-25|website=Lokmat|language=mr-IN|access-date=2021-06-05}}</ref> === पुणे कराराचा संक्षिप्त मसुदा === # प्रांतीय विधानसभांमध्ये साधारण निवडणूक क्षेत्रांमधील जागांपैकी दलित वर्गासाठी पुढीलप्रमाणे राखीव जागा ठेवण्यात येतील: मद्रास - ३०, [[मुंबई]] व [[सिंध]] मिळून - १५, [[पंजाब]] - ७, [[बिहार]] व [[ओरिसा]] - १८, मध्य भारत - २०, [[आसाम]] - ७, बंगाल - ३०, मध्यप्रांत - २० अशा प्रकारे एकूण १४८ जागा. या ८ प्रांताच्या कायदेमंडळात हिंदूंच्या ७८७ जागा होत्या.<ref>{{Cite book|title=आधुनिक महाराष्ट्राचा इतिहास|last=गाठाळ|first=डॉ. एस.एस.|publisher=कौशल्य प्रकाशन|year=२०१९|isbn=|location=औरंगाबाद|pages=४३०|language=मराठी}}</ref> # या जागांची निवडणूक संयुक्त निवडणूक संघ पद्धतीद्वारे केली जाईल. प्रत्येक राखीव जागेसाठी [[दलित]] वर्गातील ४ उमेदवारांचे पॅनल निवडले जाईल. या चार उमेदवारांतून ज्याला सर्वाधिक मते मिळतील तो उमेदवार विजयी जाहीर होईल. # केंद्रीय कार्यकारिणीमध्ये दलित वर्गाचे प्रतिनिधित्व वरील कलम दोननुसार होईल. # केंद्रीय कारिणीमध्ये दलित वर्गाच्या राखीव जागांची संख्या १८% असेल आणि त्यांची निवड वरील प्रकारे होईल. # वर उल्लेख केलेली उमेदवारांच्या पॅनलच्या प्राथमिक निवडींची व्यवस्था अशा केंद्रीय तसेच प्रांतिक कार्यकारिणींसाठी १० वर्षांनंतर समाप्त होईल. # जोपर्यंत दोन्ही संबंधित पक्षांद्वारा आपसांत समझौता होऊन दलितांच्या प्रतिनिधीस हटविण्याचा सर्वसंमत निर्णय होत नाही, तोपर्यंत प्रांतीय व केंद्रीय कार्यकारिणीमध्ये दलितांच्या जागांचे प्रतिनिधित्व कलम १ व ४ मध्ये दिले आहे त्याप्रमाणे अंमलात असेल. # केंद्रीय व प्रांतिक कार्यकारिणींच्या निवडणुकीत दलितांचा मतदानाचा अधिकार लोथियन समितीच्या अहवालानुसार असेल. # दलितांना स्थानिक निवडणुका व सरकारी नोकरीसाठी जातीय कारणामुळे डावलल्या जाऊ नयेत. पात्रता असलेल्या प्रत्येक दलितास नोकरीत घ्यावे. # सर्व प्रांतांत शैक्षणिक अनुदान देऊन दलितांना मुख्य प्रवाहात आणण्याचे काम करण्यात यावे.<ref>{{Cite book|title=आधुनिक महाराष्ट्राचा इतिहास|last=गाठाळ|first=डॉ. एस.एस.|publisher=कौशल्य प्रकाशन|year=२०१९|isbn=|location=औरंगाबाद|pages=४२७ ते ४३०|language=मराठी}}</ref> == राजकीय कारकीर्द == [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar delivering a speech.jpg|thumb|एका सभेत भाषण करतांना आंबेडकर]] आंबेडकर हे राजनितीज्ञ होते, त्यांना भारतीय इतिहासातील एक आघाडीचे राजकारणी म्हणूनही ओळखले जाते. आंबेडकरांनी इ.स. १९१९ पासून सामाजिक व राजकीय क्षेत्रांमध्ये काम करायला सुरू केले होते. इ.स. १९५६ पर्यंत त्यांना अनेक राजकीय पदांवर नियुक्त केले गेले. === मुंबई विधानपरिषदेचे सदस्य (१९२६ – १९३७) === डिसेंबर १९२६ मध्ये मुंबईचे गव्हर्नर [[हेनरी स्टॅव्हले लॉरेन्स]] यांनी त्यांना [[मुंबई विधानपरिषद|मुंबई विधानपरिषदेचे]] (बॉम्बे लेजिस्लेटिव्ह काउन्सिल) सदस्य म्हणून नेमले. तेथे त्यांनी अनेकदा आर्थिक विषयांवर भाषणे दिली. ते १९३६ पर्यंत मुंबई विधानपरिषदेचे सदस्य होते.<ref>{{Cite book|title=Dr. Bhimrao Ramji Ambedkar (Vol. 7)|last=Khairmode|first=Changdev Bhawanrao|publisher=Maharashtra Rajya Sahilya Sanskruti Mandal, Matralaya|year=1985|isbn=|location=Mumbai|pages=273|language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ambedkar.org/ambcd/13A.%20Dr.%20Ambedkar%20in%20the%20Bombay%20Legislature%20PART%20I.htm|title=13A. Dr. Ambedkar in the Bombay Legislature PART I}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=AeGQ8Bnn3XwC&pg=PA231&lpg=PA231&dq=In+1926,+Ambedkar+was+appointed+as+a+member+of+the+Bombay+Legislature&source=bl&ots=by41UAOG17&sig=ACfU3U3_d32QkngHTej8KecSCmneqml_tw&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwilwPjQkOnjAhUjH48KHUgDAL4Q6AEwEnoECAoQAQ#v=snippet&q=Dec.+1926+the+Bombay+Legislative+Council&f=false|title=Ambedkar and His Writings: A Look for the New Generation|first=Raj|last=Kumar|date=9 August 2008|publisher=Gyan Publishing House|via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/timeline/1920s.html|title=1920s|website=www.columbia.edu}}</ref> अस्पृश्यांना कोणतेही राजकीय अधिकार नसतानाही त्याना [[इ.स. १९३०]] मध्ये [[लंडन]] येथे भरलेल्या पहिल्या [[गोलमेज परिषद]]ेस अस्पृश्यांचे प्रतिनिधी म्हणून आमंत्रण दिले गेले. या परिषदेत त्यांनी भारतातील अस्पृश्यांच्या परिस्थितीबद्दल आवाज उठवला आणि अस्पृश्यता निर्मूलनाची मागणी केली. त्यांनी पहिल्या व दुसऱ्या गोलमेज परिषदांमध्ये दलित वर्गाच्या मूलभूत हक्कांचा एक जाहीरनामा तयार केला आणि अल्पसंख्याकांसाठी नेमलेल्या समितीसमोर सादर केला. त्या जाहीरनाम्यात अस्पृश्यांना स्वतंत्र मतदार संघाची मागणी केली होती. हा जाहिरनामा ब्रिटिश सरकारने मान्य केला. परंतु [[महात्मा गांधी]] यांनी स्वतंत्र्य मतदार संघाच्या संकल्पनेस प्रखर विरोध केला व [[पुणे]] येथील [[येरवडा कारागृह|येरवडा कारागृहात]] त्याविरुद्ध आमरण उपोषण सुरू केले. याचे पर्यवसान [[पुणे करार|पुणे करारात]] झाला.<ref name="auto39">{{Cite book|title=समाजशास्त्र (इयत्ता १२ वी)|last=लेखक मंडळ|first=महाराष्ट्र|publisher=महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ|year=२०१३|isbn=|location=पुणे|pages=१४३|language=मराठी}}</ref> === स्वतंत्र मजूर पक्ष, आणि मुंबई विधानसभेचे सदस्य व विरोधी पक्षनेते (१९३७ – १९४२) === {{मुख्यलेख|स्वतंत्र मजूर पक्ष}} 'कोणत्याही समाजात त्या देशातील सर्वसामान्य जनतेचा जीवनमार्ग हा राजकीय परिस्थितीने घडविलेला असतो. राजकीय सत्ता जनतेच्या आकांक्षांना मूर्त रूप देत असते. ती ज्यांच्या हातात असते त्यांना आपल्या आशा-आकांक्षांना मूर्त रूप देण्याची संधी प्राप्त होते. सत्ता त्यांचीच बटीक बनत असते.' हे आंबेडकरांनी जाणले. “या देशातील काँग्रेस पक्षाचे नेतृत्व भांडवलदार, जमिनदार व ब्राह्मणवर्ग यांच्या हातात असल्याने, राजकीय सत्ता त्यांच्याच हाती जाईल व येथील दलित कष्टकरी समाज गुलामासारखा राबविला जाईल,' असे आंबेडकरांना वाटत होते. असे होऊ नये यासाठी त्यांनी लोकशाही मूल्यांवर आधारित असणारा 'स्वतंत्र मजूर पक्ष' स्थापन करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी स्थापन केलेला स्वतंत्र मजूर पक्ष जडण घडण आणि धोरण|last=कीर्ती|first=विमल|publisher=प्रबोधन प्रकाशन|year=२५ डिसेंबर १९७९|isbn=|location=नागपूर|pages=१५ (प्रथम आवृत्ती)}}</ref> अस्पृश्य वर्गांची स्वतंत्र्य राजकीय ओळख प्रस्थापित करण्यासाठी आंबेडकरांनी इ.स. १९३६ मध्ये [[स्वतंत्र मजूर पक्ष]]ाची (इंडिपेन्डन्ट लेबर पार्टी) स्थापना केली.<ref name="auto39" /> [[फेब्रुवारी १७|१७ फेब्रुवारी]] [[इ.स. १९३७|१९३७]] मध्ये [[मुंबई इलाखा|मुंबई इलाख्याच्या]] प्रांतिक विधानसभा निवडणुकीत त्यांच्या प्रयत्नांमुळे या पक्षाचे १७ पैकी १५ उमेदवार निवडून आले. १५ विजयी उमेदवारांपैकी १३ स्वतंत्र मजूर पक्षाचे तर २ हे स्वतंत्र मजूर पक्षाने पाठिंबा दिलेले उमेदवार होते. पक्षाला मिळालेले हे यश सर्वाधिक होते.<ref name="auto53">{{Cite web|url=https://www.loksatta.com/wanchitanche-vartaman-news/sukhadeo-thorat-article-about-ambedkar-movement-1749355/|title=विचारधारेपासून दुरावणारी आंबेडकरी चळवळ|date=13 सप्टेंबर 2018|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book |last1=Jaffrelot |first1=Christophe |title=Dr Ambedkar and Untouchability: Analysing and Fighting Caste |url=https://archive.org/details/drambedkaruntouc0000jaff |year=2005 |publisher=C. Hurst & Co. Publishers |location=London |isbn=1-85065-449-2 |pages=[https://archive.org/details/drambedkaruntouc0000jaff/page/76 76]–77 }}</ref> यावेळी आंबेडकरांची सुद्धा मुंबई विधानसभेचे सदस्य (आमदार) म्हणून निवड झाली. सन १९४२ पर्यंत ते विधानसभेचे सदस्य राहिले आणि यादरम्यान त्यांनी मुंबई विधानसभेत विरोधी पक्षनेते म्हणूनही काम केले.<ref name="auto39" /><ref>{{Cite book|title=Dr. Bhimrao Ramji Ambedkar (Vol. 7)|last=Khairmode|first=Changdev Bhawanrao|publisher=Maharashtra Rajya Sahilya Sanskruti Mandal, Matralaya|year=1985|isbn=|location=Mumbai|pages=245|language=Marathi}}</ref><ref>{{cite book |last1=Jaffrelot |first1=Christophe |title=Dr Ambedkar and Untouchability: Analysing and Fighting Caste |url=https://archive.org/details/drambedkaruntouc0000jaff |year=2005 |publisher=C. Hurst & Co. Publishers |location=London |isbn=978-1-85065-449-0 |pages=[https://archive.org/details/drambedkaruntouc0000jaff/page/76 76]–77 }}</ref> १९३७मध्ये झालेल्या मुंबई विधानसभेच्या निवडणुकीत आंबेडकरांच्या विरुद्ध काँग्रेसने पहिले दलित क्रिकेट खेळाडू [[पी. बाळू|बाळू पालवणकरांना]] मैदानात उतरले होते. बाळूंनी निवडणूक लढवावी हा वल्लभभाई पटेलांचा आग्रह होता. या चुरशीच्या निवडणुकीत डॉ. आंबेडकरांना १३,२४५ तर बाळू यांना ११,२२५ मते मिळाली. या निवडणुकीत [[पा.ना. राजभोज]] सुद्धा उभे राहिले होते. पुणे करार घडवून आणण्यात दाक्षिणात्य सामाजिक नेते [[एम.सी. राजा]] आणि [[बाळू पालवणकर]] यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.bbc.com/marathi/india-56751129|title=BBC News मराठी|language=mr}}</ref> ==== नेहरू व बोस यांच्याशी पहिल्यांदा भेटी ==== ऑक्टोबर १९३९ मध्ये आंबेडकरांची [[जवाहरलाल नेहरू]] यांचेशी पहिल्यांदा भेट झाली, तर २२ जुलै १९४० रोजी मुंबईत त्यांची [[सुभाषचंद्र बोस]] यांचेशी भेट झाली होती.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=boCDDwAAQBAJ&pg=RA2-PA1942&lpg=RA2-PA1942&dq=%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%B5+%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%9A%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0+%E0%A4%AC%E0%A5%8B%E0%A4%B8&source=bl&ots=s_oztjMot6&sig=ACfU3U2W0-B9SUdAwABfr0Hp2gGOL4UHjw&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjlyqT_-p3nAhXl7HMBHUY6DYYQ6AEwDXoECAgQAQ#v=onepage&q=%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%20%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%9A%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%AC%E0%A5%8B%E0%A4%B8&f=false|title=Dr. Ambedkar : Jeevan Darshan|last=Makwana|first=Kishor|date=|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=978-93-5322-167-6|language=hi}}</ref> === शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन आणि ब्रिटिश भारताचे केंद्रीय मजूरमंत्री (१९४२ ते १९४६) === [[चित्र:A photograph of the election manifesto of the All India Scheduled Caste Federation, the party founded by Dr Ambedkar.jpg|thumb|right|300px|[[शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन|अखिल भारतीय दलित फेडरेशनचे]] निवडणूक घोषणापत्र, १९४६]] आपल्या राजकीय पक्षास राष्ट्रीय स्वरूप देण्यासाठी व सर्व अनुसूचित जातींना या पक्षाच्या झेंड्याखाली आणण्यासाठी त्यांनी '[[शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन|ऑल इंडिया शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन]]'ची (अखिल भारतीय अनुसूचित जाती महासंघाची) [[इ.स. १९४२]] मध्ये स्थापना केली.<ref name="auto39" /> शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन ही एक सामाजिक-राजकीय संघटना होती, या संस्थेचा प्रमुख उद्देश दलित-शोषित समाजाच्या हक्कांच्या मोहिमांसाठी होता. इ.स. १९४२ ते १९४६ या कालावधीत आंबेडकरांनी तत्कालीन भारताचे मध्यवर्ती सरकार असलेल्या संरक्षण सल्लागार समिती व व्हाईसरॉयच्या कार्यकारी समितीमध्ये कामगारमंत्री किंवा मजूरमंत्री म्हणून काम केले.<ref name="Sadangi">{{Cite book|दुवा=https://books.google.com/books?id=maFRVrOe1PQC&pg=PA239&dq=Scheduled+Castes+Federation&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjGk7_u-_fjAhXEbSsKHYrqCno4ChDrATABegQIARAK#v=onepage&q=Scheduled+Castes+Federation&f=false |title=Emancipation of Dalits and Freedom Struggle |last=Sadangi|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|via=Google Books|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=|first=Himansu Charan|date=13 August 2008|publisher=Gyan Publishing House}}</ref><ref name="Keer">{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=B-2d6jzRmBQC&printsec=frontcover&dq=Scheduled+Castes+Federation&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjGk7_u-_fjAhXEbSsKHYrqCno4ChDrATAGegQIARAk#v=snippet&q=Scheduled+Castes+Federation&f=false|title=Dr. Ambedkar: Life and Mission|first=Dhananjay|last=Keer|date=13 August 1971|publisher=Popular Prakashan|via=Google Books}}</ref><ref name=autogenerated2>{{cite book |last1=Jaffrelot |first1=Christophe |title=Dr Ambedkar and Untouchability: Analysing and Fighting Caste |url=https://archive.org/details/drambedkaruntouc0000jaff |year=2005 |publisher=C. Hurst & Co. Publishers |location=London |isbn=1-85065-449-2 |page=[https://archive.org/details/drambedkaruntouc0000jaff/page/5 5] }}</ref> आंबेडकर हे १९४२ ते १९४६ दरम्यान व्हाइसरॉयच्या एक्झिक्युटिव्ह कौन्सिलमध्ये (कार्यकारी मंडळामध्ये) अर्थात ब्रिटिश भारताच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळात कॅबिनेट मंत्री होते. त्यांच्याकडे कामगार खाते, ऊर्जा खाते आणि पाटबंधारे खाते होते. कामगार मंत्री, ऊर्जामंत्री व पाटबंधारे मंत्री म्हणून आंबडकरांनी केलेले काम आधुनिक भारताच्या उभारणीसाठी महत्त्वाचे ठरले आहे. कामगार, पाणी व वीज संबंधात आंबेडकरांनी अनेक उपाय योजना राबवल्या. ऊर्जा साक्षरता व जल साक्षरता यावरही त्यांनी लेखन व मार्गदर्शन केलेले आहे.<ref name="Keer"/><ref name=autogenerated2/><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com.au/books?id=maFRVrOe1PQC&pg=PA239&dq=Scheduled+Castes+Federation&hl=en&sa=X&redir_esc=y|title=Emancipation of Dalits and Freedom Struggle|last=Sadangi|first=Himansu Charan|date=2008|publisher=Gyan Publishing House|isbn=978-81-8205-481-3|language=en}}</ref> आंबेडकरांनी [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा|भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात]] सक्रियपणे भाग घेतला होता.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/hindi/news/2011/03/110331_history_this_day_akd|title=इतिहास के पन्नों से : भारत में दलाई लामा, अंबेडकर को भारत रत्न|website=BBC News हिंदी|url-status=live|accessdate=25 एप्रिल 2019}}</ref> पाकिस्तानची मागणी करणाऱ्या [[अखिल भारतीय मुस्लिम लीग|मुस्लिम लीगच्या]] [[लाहोर ठराव|लाहोर ठरावाच्या]] (१९४०) अनुसरणानंतर आंबेडकरांनी [[थॉट्स ऑन पाकिस्तान]] (पाकिस्तानवरील विचार) या नावाने ४०० पानांचे पुस्तक लिहिले व त्यात त्यांनी "[[पाकिस्तान]]" या संकल्पनेचे विश्लेषण केले. त्यांनी मुस्लिम लीगच्या [[मुसलमान]]ांसाठी वेगळा देश पाकिस्तानच्या मागणीवर टीका करीत ''हिंदूंनी मुस्लिमांच्या पाकिस्तानला स्वीकारले पाहिजे'' असा युक्तिवादही केला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.nihcr.edu.pk/Latest_English_Journal/Pjhc%2035-2,%202014/4%20Punjab%20Boundary%20Line,%20Zulfiqar%20Ali.pdf|title=Wayback Machine|date=2018-04-02|website=web.archive.org|access-date=2021-06-05|archive-date=2018-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180402094202/http://www.nihcr.edu.pk/Latest_English_Journal/Pjhc%2035-2,%202014/4%20Punjab%20Boundary%20Line,%20Zulfiqar%20Ali.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{citation |last=Dhulipala |first=Venkat |title=Creating a New Medina |url=https://books.google.com/books?id=1Z6TBQAAQBAJ&pg=PR2 |date=2015 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-05212-3 |ref={{sfnref|Dhulipala, Creating a New Medina|2015}} |pp=124,&nbsp;134,&nbsp;142–144,&nbsp;149}}</ref> === संविधान सभेचे सदस्य (१९४६ – १९५०) === आंबेडकरांनी स्थापन केलेला राजकीय पक्ष '[[शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन|ऑल इंडिया शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन]]' (अखिल भारतीय अनुसूचित जाती संघ) १९४६ मध्ये [[भारतीय संविधान सभा|भारतीय संविधान सभेसाठीच्या]] झालेल्या निवडणुकीत उत्तम कामगिरी करु शकला नाही. नंतर आंबेडकर मुस्लिम लीगची सत्ता असलेल्या बंगाल प्रांताच्या (आजचा [[बांगलादेश]]) मतदार संघातून संविधान सभेत निवडून गेले. ऑगस्ट १९४७ मध्ये आंबेडकरांची राज्यघटनेच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती झाली आणि त्यांच्या अध्यक्षतेखाली तयार झालेली [[भारताची राज्यघटना]] २६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आली. भारतीय राज्यघटनेच्या निर्मितीत मोठे योगदान दिल्यामुळे आंबेडकरांना "भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार" म्हणून ओळखले जाते. स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतर नेहरूंच्या मंत्रिमंडळात डॉ. आंबेडकरांना [[भारताचे कायदा व न्यायमंत्री]] म्हणून नियुक्त करण्यात आले. मात्र त्यांनी संसदेत मांडलेल्या [[हिंदू कोड बिल]]ास विरोध झाल्याने ते नेहरूंच्या मंत्रिमंडळातून राजीनामा देऊन बाहेर पडले.<ref>{{Cite book|title=समाजशास्त्र (इयत्ता १२ वी)|last=लेखक मंडळ|first=महाराष्ट्र|publisher=महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ|year=२०१३|isbn=|location=पुणे|pages=१४२ आणि १४३|language=मराठी}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.firstpost.com/india/attention-sanghis-when-the-muslim-league-rescued-ambedkar-from-the-dustbin-of-history-2196678.html|title=Attention BJP: When the Muslim League rescued Ambedkar from the 'dustbin of history' - Firstpost|date=2015-09-20|website=web.archive.org|access-date=2021-06-05|archive-date=2015-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20150920032027/http://www.firstpost.com/india/attention-sanghis-when-the-muslim-league-rescued-ambedkar-from-the-dustbin-of-history-2196678.html|url-status=bot: unknown}}</ref> === भारताचे केंद्रीय कायदा व न्यायमंत्री (१९४७ – १९५१) === [[चित्र:Dr. Ambedkar being sworn in as Minister of Law, 1947. V. N. Gadgil sitting next to him and Sir Servapalli Radhakrishnan on the extreme right.jpg|thumb|300px|सप्टेंबर १९४७ मध्ये स्वंतत्र भारताचे कायदेमंत्री पदाची शपत घेताना बाबासाहेब आंबेडकर. व्ही.एन. गाडगिळ त्यांच्या बाजूला बसलेले आणि [[सर्वपल्ली राधाकृष्णन]] सर्वात उजवीकडे]] [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar being sworn in as independent India’s first Law Minister by President Dr. Rajendra Prasad, Prime Minister Jawaharlal Nehru looks on May 8, 1950.jpg|right|thumb|300px| मे १९५० रोजी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना प्रजासत्ताक भारताचे पहिले कायदा व न्यायमंत्री म्हणून शपत देतांना राष्ट्रपती [[राजेंद्र प्रसाद]] व सोबत पंतप्रधान [[जवाहरलाल नेहरू]]]] [[चित्र:The first Cabinet of independent India.jpg|right|thumb|300px|३१ जानेवारी १९५० रोजी राष्ट्रपतींसह प्रजासत्ताक भारताच्या पहिल्या मंत्रीमंडळाचे छायाचित्र. मंत्रीमंडळातील सहकाऱ्यांसोबत कायदामंत्री डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (बसलेल्यापैकी डावीकडून पहिले), मध्यभागी राष्ट्रपती राजेंद्र प्रसाद, त्यांच्या उजवीकडे पंतप्रधान [[जवाहरलाल नेहरू]] व इतर मंत्री]] ब्रिटिश संसदेने भारताच्या स्वातंत्र्याचा ठराव १५ जुलै १९४७ रोजी स्वीकृत केल्यानंतर ३ ऑगस्ट, १९४७ रोजी भारताच्या मंत्रिमंडळातील मंत्र्यांची नावे जाहीर झाली. त्यात डॉ. आंबेडकरांची कायदे व न्यायमंत्री म्हणून नियुक्ती होती. यानंतर आंबेडकर संविधान समितीचे अध्यक्ष आणि कायदा व न्याय मंत्री अशी दुहेरी जबाबदारी पार पाडत होते. १५ ऑगस्टला देश स्वतंत्र झाल्यावर पंतप्रधान नेहरूंच्या नेतृत्वाखाली सप्टेंबर १९४७ मध्ये स्वतंत्र भारताचे पहिले कायदेमंत्री म्हणून आंबेडकरांनी पदाची शपथ घेतली.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर|last=सुरवाडे|first=विजय|publisher=वैभव प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कल्याण जि. ठाणे|pages=४५|language=मराठी}}</ref> आंबेडकरांनी सप्टेंबर १९४७ ते ऑक्टोबर १९५१ दरम्यान या पदावर कार्य केले. [[मुंबई]]तील वकिलांच्या संस्थेने ६ ऑगस्ट, १९४७ रोजी स्वतंत्र भारताच्या पहिल्या मंत्रिमंडळातील मंत्री म्हणून त्यांचा सत्कार केला. डॉ. आंबेडकरांनी २७ सप्टेंबर, १९५१ रोजी मंत्रीपदाचा राजीनामा पंतप्रधान नेहरूंकडे पाठविला. नेहरुंनी तो त्याच दिवशी स्वीकारला पण १ ऑक्टोबर, १९५१ रोजी आंबेडकरांनी नेहरूंना पत्र पाठवून अशी विनंती केली की ६ ऑक्टोबर, १९५१ रोजी लोकसभेत आपल्या राजीनाम्याविषयी निवेदन करेपर्यंत हा राजीनामा तहकूब समजावा. ४ ऑक्टोबर, १९५१ रोजी नेहरूंनी आंबेडकरांना त्यांची विनंती मान्य केल्याचे कळवले. ६ ऑक्टोबर, १९५१ रोजी सकाळी १० ते ११ वाजण्याच्या दरम्यान लोकसभेत आंबेडकर आपले राजीनाम्याचे निवेदन वाचून दाखविणार होते. परंतु लोकसभेचे उपसभापती [[अनंतशयनम अय्यंगार]] यांनी सायंकाळी ६ वाजता निवेदन वाचण्याचा आदेश दिला. वेळेतील हा बदल आंबेडकरांना अन्यायकारक वाटल्यामुळे ते रागातच लोकसभेतून बाहेर पडले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२६१|language=मराठी}}</ref> लोकसभेबाहेर त्यांनी आपले राजीनाम्यासंबंधीचे लिखित निवेदन वर्तमानपत्रांच्या प्रतिनिधींना दिले. त्या निवेदनात आंबेडकरांनी आपल्या राजीनाम्यामागची कारणे दिली होती.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२६१ व २६४|language=मराठी}}</ref><ref name="auto31">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/hindi/india/2016/04/160414_ambedkar_un_birth_century_cj_tk|title=‘असल उपचार है हिंदू शास्त्रों की पवित्रता का नाश’|website=BBC News हिंदी}}</ref> === राज्यसभा सदस्य (१९५२ – १९५६) === आंबेडकरांनी [[पहिली लोकसभा|१९५२ची पहिली भारतीय लोकसभा निवडणूक]] [[उत्तर मुंबई (लोकसभा मतदारसंघ)|बॉम्बे उत्तरमधून]] लढविली. त्यात ते त्यांचे माजी सहाय्यक आणि [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस पक्षाचे]] उमेदवार [[नारायण सदोबा काजरोळकर]] यांच्याकडून पराभूत झाले. त्यानंतर १९५२ मध्ये आंबेडकर [[राज्यसभा सभासद|राज्यसभेचे सदस्य]] झाले. सन १९५४ मध्ये [[भंडारा जिल्हा|भंडारा]] येथून झालेल्या पोटनिवडणुकीत त्यांनी पुन्हा लोकसभेत प्रवेश करण्याचा प्रयत्न केला, परंतु ते तिसऱ्या स्थानावर राहिले. यातही काँग्रेस पक्षाचा उमेदवार विजयी झाला. सन १९५७ मध्ये झालेल्या दुसऱ्या सार्वत्रिक लोकसभा निवडणूकीपर्यंत आंबेडकर यांचे निधन झाले होते. आंबेडकरांनी दोन मुदतींसाठी [[भारतीय संसद]]ेचे वरिष्ठ सभागृह असलेल्या राज्यसभेत मुंबई राज्याचे प्रतिनिधित्व केले. राज्यसभा सदस्य म्हणून त्यांचा पहिला कार्यकाळ ३ एप्रिल १९५२ ते २ एप्रिल १९५६ दरम्यान होता आणि त्यांचा दुसरा कार्यकाळ ३ एप्रिल १९५६ ते २ एप्रिल १९६२ दरम्यान होता. दुसऱ्या कार्यकाळाच्या मुदतीतच ६ डिसेंबर १९५६ रोजी त्यांचे निधन झाले.<ref>{{cite web|title=Alphabetical List Of Former Members Of Rajya Sabha Since 1952|url=http://164.100.47.5/Newmembers/alphabeticallist_all_terms.aspx|publisher=Rajya Sabha Secretariat, New Delhi|accessdate=5 March 2019}}</ref> === रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया === आंबेडकरांनी "शेड्युल्ड कास्ट फेडरेशन" बरखास्त करून [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष|रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया]] स्थापन करण्याची घोषणा १९५६ मध्ये केली होती. हा पक्ष स्थापन होण्यापूर्वीच त्यांचे निधन झाल्यानंतर त्यांच्या अनुयायांनी व कार्यकर्त्यांनी पक्ष स्थापन करण्याची योजना आखली. पक्ष स्थापन करण्यासाठी १ ऑक्टोबर १९५७ रोजी [[नागपूर]] येथे अध्यक्षीय मंडळाची बैठक झाली. या बैठकीत [[एन. शिवराज]], [[यशवंत आंबेडकर]], पी.टी. बोराळे, ए.जी. पवार, दत्ता कट्टी, [[दा.ता. रुपवते]] हे हजर होते. तिसऱ्या दिवशी ३ ऑक्टोबर १९५७ रोजी रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडियाची स्थापना झाली. [[एन. शिवराज]] यांची पक्षाचे अध्यक्ष म्हणून निवड करण्यात आली.<ref>{{Cite book|title=सूर्यपुत्र यशवंत आंबेडकर|last=खोब्रागडे|first=फुलचंद|publisher=संकेत प्रकाशन|year=२०१४|isbn=|location=नागपूर|pages=२० व २१|language=मराठी}}</ref> १९५७ साली दुसऱ्या लोकसभेत या पक्षाचे नऊ सदस्य निवडले गेले. आंबेडकरांचा या पक्षाला मिळालेले हे सर्वाधिक यश होय.<ref name="auto53" /> == शैक्षणिक कार्य == आंबेडकर हे उच्चविद्याविभूषित [[शिक्षणतज्ज्ञ]] होते. "शिक्षण हे वाघिणीचे दूध आहे, आणि जो ते प्राशन करेल तो वाघासारखा गुरगुरल्याशिवाय राहणार नाही." असे त्यांनी लिहिलेले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/jalgaon/dr-babasaheb-ambedkar-says-education-milk-wagheen/|title=डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर म्हणत, शिक्षण हे वाघिणीचे दूध...|last=author/lokmat-news-network|date=2019-12-01|website=Lokmat|language=mr-IN|access-date=2021-06-05}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/maharashtra/nagpur/nagpur-satyapal-maharaj-column/articleshow/61989657.cms|title=जीवन शिक्षण गरजेचे!|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2021-06-05}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=YoCDDwAAQBAJ&pg=PT97&lpg=PT97&dq=%E0%A4%A1%E0%A5%89.+%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%B5+%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%82%E0%A4%A6&source=bl&ots=wafbE-SU6e&sig=ACfU3U1SwkgoasTORin6ywlDMDSdp94ZXA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjSo722-p3nAhUAIbcAHQL1Dfo4FBDoATAIegQICRAB|title=Dr. Ambedkar : Aayaam Darshan|last=Makwana|first=Kishor|date=2001-01-01|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=978-93-5322-165-2|language=hi}}</ref> ''प्राचीन हिंदू समाजातील जातीच्या नियमांनुसार कनिष्ठ जातींना शिक्षण घेण्याचा हक्क नव्हता तर केवळ उच्च जातींना शिक्षणाचा अधिकार होता. त्यामुळे कनिष्ठ जातींची स्थिती जवळपास गुलामासारखीच झाली होती. शिक्षणामुळेच कनिष्ठ जातींची स्थिती सुधारेल'' असा विचार करून आंबेडकरांनी शैक्षणिक कामे केली.<ref name="auto2">{{Cite book|title=समाजशास्त्र (इयत्ता १२ वी)|last=लेखक मंडळ|first=महाराष्ट्र|publisher=महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ|year=२०१३|isbn=|location=पुणे|pages=१४३ व १४४|language=मराठी}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forwardpress.in/2017/10/ambedkars-thoughts-on-education-an-overview-hindi/|title=आंबेडकर : हाशियाकृत समाज के शिक्षाशास्त्री|last=मीणा|first=Meenakshi Meena मीनाक्षी|date=2017-10-21|website=फॉरवर्ड प्रेस|language=hi-IN|access-date=2021-06-05}}</ref> === शैक्षणिक जागृती === आंबेडकरांच्या मते हजारो वर्षांपासून शिक्षण नाकारलेल्या कनिष्ठ जातींमध्ये अज्ञान व निरक्षरता होती. यामुळे त्यांचे उच्च जाती हलक्या प्रतीची कामे स्वतः न करता कनिष्ठ जातींकडून सक्तीने करून घेत. आंबेडकरांनी कनिष्ठ जातींना त्यांच्या या दयनीय स्थितीचे कारण शिक्षणाचा अभाव हेच आहे याची जाणिव आंबेडकरांनी करून दिली. कनिष्ठ जातींच्या लोकांनी त्यांच्या मुलांना शाळेत पाठवावे यासाठी आंबेडकरांनी त्यांना प्रोत्साहन दिले. या मुलांना शिष्यवृत्ती, गणवेश, भोजन व निवारा अशा सुविधा पुरविण्याचा प्रयत्न केला. त्यांनी आपल्या अनुयायांना "शिका, संघटित व्हा आणि संघर्ष करा" असा संदेश दिला.<ref name="auto2" /> === बहिष्कृत हितकारिणी सभेची स्थापना === {{मुख्य|बहिष्कृत हितकारिणी सभा}} कनिष्ठ जातीतील लोकांमध्ये शिक्षणाचा प्रसार व्हावा व त्यांची सामाजिक-आर्थिक स्थिती सुधारावी म्हणून २० जुलै १९२४ रोजी [[मुंबई]] येथे डॉ. आंबेडकरांनी [[बहिष्कृत हितकारिणी सभा]] या संस्थेची स्थापना केली. या संघटनेच्या वतीने [[सोलापूर]] येथे [[४ जानेवारी]], [[इ.स. १९२५]] रोजी एक वसतिगृह सुरू करून दलित, गरीब विद्यार्थ्यांना निवास, भोजन, कपडे व शैक्षणिक, साधनसामग्री पुरवली. आंबेडकरांनी या वसतिगृहास [[सोलापूर]] नगरपालिकेकडून रू. ४००००/–चे अनुदान मिळवून दिले. या संस्थेने ''सरस्वती विलास'' नावाचे मासिक व एक मोफत वाचनालयही सुरू केले.<ref name="auto4">{{Cite book|title=समाजशास्त्र (इयत्ता १२ वी)|last=लेखक मंडळ|first=महाराष्ट्र|publisher=महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ|year=२०१३|isbn=|location=पुणे|pages=१४४|language=मराठी}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Dr. Ambedkar Life And Mission|last=Keer|first=Dhanajay|publisher=Popular Prakashan|year=1995|isbn=|locationMumbai=|pages=62}}</ref> === दलित शिक्षणसंस्थेची स्थापना === {{मुख्य|डिप्रेस्ड क्लासेस एज्युकेशन सोसायटी}} १४ जून १९२८ रोजी आंबेडकरांनी दलित शिक्षणसंस्थेची स्थापना केली. दलितांच्या माध्यमिक शिक्षणाची सोय करणे हे या संस्थेचे मुख्य ध्येय होते. माध्यमिक शिक्षणाची जबाबदारी पेलण्यास ही संस्था समर्थ नसल्याने दलित विद्यार्थ्यांना वसतिगृहाची सुविधा उपलब्ध करून देण्यासाठी [[मुंबई]] सरकारने या संस्थेस मदत करावी असे आवाहन आंबेडकरांनी केले. त्यामुळे मुंबईच्या गव्हर्नरने ८ ऑक्टोबर, १९२८ रोजी माध्यमिक शाळेतील विद्यार्थ्यांसाठी ५ वसतिगृहे मंजूर केली. तसेच गव्हर्नरने दरमहा रू. ९०००/–चे अनुदानही वसतिगृहांना खर्चासाठी मंजूर केले. जेव्हा ही रक्कम खर्चासाठी अपूरी पडू लागली तेव्हा डॉ. आंबेडकर यांनी [[मुस्लिम]] व [[पारशी]] समुदायातील धर्मादाय संस्थांकडून व इतर काही देणगीदारांकडून आर्थिक मदत मिळवली.<ref name="auto4" /> === पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीची स्थापना === {{मुख्य|पीपल्स एज्युकेशन सोसायटी}} अस्पृश्यांसह निम्न मध्यमवर्गास उच्च शिक्षण देण्यासाठी आंबेडकर यांनी ८ जुलै, १९४५ रोजी [[पीपल्स एज्युकेशन सोसायटी]] या शैक्षणिक संस्थेची स्थापना केली.<ref name="auto15">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/lokprabha/peoples-education-society-and-dr-babasaheb-ambedkar-144407/|title=बाबासाहेबांच्या संस्थांचा राजकीय आखाडा!|दिनांक=2013-07-05|संकेतस्थळ=Loksatta|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref> आंबेडकरांनी या संस्थेच्यावतीने सन १९४६ मध्ये [[मुंबई]]त सिद्धार्थ कला व विज्ञान महाविद्यालय, सन १९५० मध्ये [[औरंगाबाद]] येथे [[मिलिंद महाविद्यालय]], सन १९५३ मध्ये मुंबईत सिद्धार्थ वाणिज्य व अर्थशास्त्र महाविद्यालय तर सन १९५६ मध्ये मुंबईत [[सिद्धार्थ कॉलेज ऑफ लॉ, मुंबई|सिद्धार्थ विधी महाविद्यालय]] सर्व समाजांसाठी सुरू केले.<ref name="auto4" /> सध्या देशभरात या संस्थेची ३० पेक्षा जास्त महाविद्यालये आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/lokprabha/peoples-education-society-and-dr-babasaheb-ambedkar-144407/|title=बाबासाहेबांच्या संस्थांचा राजकीय आखाडा!|date=2013-07-05|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2021-06-05}}</ref> == स्त्रियांच्या हक्कांसाठी लढा व कार्य == [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar with Women delegates of the Scheduled Caste Federation during the Conference of the Federation on July 8, 1942 at Nagpur..jpg|thumb|८ जुलै १९४२ रोजी नागपूर येथे फेडरेशनच्या परिषदेच्या वेळी अनुसूचित जाती महासंघाच्या महिला प्रतिनिधींसोबत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] आंबेडकर स्त्रीमुक्तीचे समर्थक होते. त्यांच्यावर तथागत गौतम बुद्धांच्या शिकवणुकीचा आणि महात्मा जोतिबा फुलेंच्या कार्याचा प्रभाव होता. आंबेडकरांच्या मते बुद्ध हेच स्त्री स्वातंत्र्याचे आद्य पुरस्कर्ते होत. ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्त्या आणि अभ्यासक डॉक्टर रूपा कुलकर्णी-बोधी यांच्या मते, ‘भारतीय स्त्रीमुक्तीची खरी वैचारिक बैठक भगवान बुद्धांच्या भक्कम अशा समतावादी तत्त्वज्ञानाच्या पायावर उभी आहे, बाहेरून आयात केलेल्या एखाद्या जेंडर बेस्ड विचारावर नाही! आणि कायद्याएवढेच आंबेडकरांचे महत्त्वाचे योगदान म्हणजे त्यांनी दिलेली ही शुद्ध भारतीय बैठक!’<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.satyahindi.com/opinion/bhimrao-ambedkar-parinirvan-divas-women-empowerment-champion-106146.html|title=महिला आज़ादी के बड़े पैरोकार थे बाबासाहेब आम्बेडकर|website=www.satyahindi.com|language=en|access-date=2021-06-08}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hindi.news18.com/news/nation/bhim-rao-ambedkar-is-hero-of-women-empowerment-despite-he-has-not-face-of-any-women-movement-2669494.html|title=बाबा साहब महिलाओं के भी मुक्तिदाता, फिर भी महिला आंदोलन का प्रतीक न बन सके|website=News18 India|access-date=2021-06-08|archive-date=2021-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210608102443/https://hindi.news18.com/news/nation/bhim-rao-ambedkar-is-hero-of-women-empowerment-despite-he-has-not-face-of-any-women-movement-2669494.html|url-status=dead}}</ref><ref name="auto63">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.haribhoomi.com/dr%20ambedkar%20role%20women%20empowerment|title=महिला सशक्तिकरण पर डॉ. भीम राव अंबेडकर का अतुल्य योगदान, जानिए 10 अहम बातें {{!}} Hari Bhoomi|last=haribhoomi.com|date=2016-03-08|website=www.haribhoomi.com|language=hi|access-date=2021-06-08|archive-date=2021-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210608102442/https://www.haribhoomi.com/dr%20ambedkar%20role%20women%20empowerment|url-status=dead}}</ref><ref name="auto51">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.prabhasakshi.com/personality/dr-bhimrao-ambedkar-was-a-true-advocate-of-women|title=जयंती विशेष: महिलाओं के सच्चे हिमायती थे डॉ. भीमराव अम्बेडकर|last=Prabhasakshi|date=2021-04-14|website=Prabhasakshi|language=hi|access-date=2021-06-08}}</ref><ref name="auto56">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/nagpur/babasahebs-world-refugee-womens-liberation/|title=बाबासाहेब जागतिक स्त्रीमुक्तीचे उद्धारक|last=author/admin|date=2016-06-20|website=Lokmat|language=mr-IN|access-date=2021-06-08}}</ref><ref name="auto61">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/4614091926855976695|title=स्त्रियांचे उद्धारक डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर-Striyanche Uddharak Dr. Babasaheb Ambedkar by Vasant Rajas - Anand Prakashan, Aurangabad - BookGanga.com|website=www.bookganga.com|access-date=2021-06-08}}</ref> आंबेडकरांच्या मते कोणत्याही समाजाचे मूल्यमापन त्या समाजातल्या स्त्रियांची परिस्थिती कशी आहे, यावरून करता येते. समाजाने स्त्रियांच्या विकासाकडे लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक असल्याची त्यांची आग्रही भूमिका होती. ही समग्र प्रगती केवळ पुरुषांचीच नव्हे, तर स्त्रियांची देखील होणे गरजेचे आहे, हे भान त्यांना विद्यार्थिदशेतच आले होते. ते स्त्री शिक्षणाचे पुरस्कर्ते होते. [[औरंगाबाद]]ला त्यांनी [[मिलिंद महाविद्यालय]]ाची स्थापना केली इथे मुलींनाही प्रवेश दिला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://navbharattimes.indiatimes.com/nazaria-dr-ambedkar-wanted-to-give-women-right-to/articleshow/17493392.cms|title=महिलाओं को हक दिलाना चाहते थे डॉ. आंबेडकर|website=Navbharat Times|language=hi|access-date=2021-06-08}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hindi.feminisminindia.com/2019/04/19/ambedkar-for-women-rights-hindi/|title=नारीवादी डॉ भीमराव अंबेडकर : महिला अधिकारों के लिए मील का पत्थर साबित हुए प्रयास|last=Arora|first=Jagisha|date=2019-04-18|website=फेमिनिज़म इन इंडिया|language=en-GB|access-date=2021-06-08}}</ref> [[चित्र:Dr Babasaheb Ambedkar in a group photograph with the female activists of 'Ambedkarite Movement'.jpg|thumb|अखिल भारतीय अस्पृश्य महिला परिषद, नागपूर, १९४२]] खाण कामगार स्त्रीला प्रसूती भत्ता, कोळसा खाणीत काम करणाऱ्या स्त्री कामगारांना पुरुषांइतकीच मजुरी, बहुपत्नीत्वाच्या प्रथेला पायबंद, मजूर व कष्टकरी स्त्रियांसाठी २१ दिवसांची किरकोळ रजा, एका महिन्याची हक्काची रजा, दुखापत झाल्यास नुकसान भरपाई आणि २० वर्षांची सेवा झाल्यावर निवृत्तिवेतनाची तरतूद यांसारख्या महत्त्वाच्या निर्णयांचा उल्लेख करायला हवा. कामगार किंवा नोकरी करणाऱ्या स्त्रीला प्रसूती रजा मिळवून देणारे आंबेडकर हे जगातील पहिले व्यक्ती आहेत, भारतानंतरच अनेक वर्षांनी इतर देशातील महिलांना प्रसूती रजा मंजूर झाल्या आहेत.<ref name="auto58">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hindi.theprint.in/opinion/women-movement-and-baba-saheb-ambedkar-views-on-that/48725/|title=महिला आंदोलन और बाबा साहेब आंबेडकर की विचार दृष्टि|last=सिंह|first=डॉ मुख्तयार|date=2019-03-08|website=ThePrint Hindi|language=en-US|access-date=2021-06-08}}</ref><ref name="auto54">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thelallantop.com/tehkhana/babasaheb-bhimrao-ambdekar-was-the-real-hero-of-women-empowerment-in-india/|title=आंबेडकर: महिला सशक्तीकरण के रियल पोस्टरबॉय|website=LallanTop - News with most viral and Social Sharing Indian content on the web in Hindi|language=hi|access-date=2021-06-08}}</ref> आंबेडकरांनी १९४७ मध्ये कायदे मंत्री असताना [[हिंदू संहिता विधेयक]] अर्थात [[हिंदू कोड बिल]]ाचा प्रस्ताव लोकसभेत मांडला. अस्पृश्यतेचे उच्चाटन, लग्नसंबंधातली स्त्री-पुरुष समानता, स्त्रियांना काडीमोड घेण्याचा अधिकार, वारसाहक्काचे लाभ स्त्रियांनाही देण्याची तरतूद या तत्त्वांचा यात समावेश होता.<ref name="auto58"/><ref name="auto54"/> आंबेडकरांच्या मते सामाजिक न्यायाचा लढा यशस्वी होण्यासाठी हिंदू समाजाच्या वैयक्तिक कायद्यामध्ये जाती व्यवस्था आणि पुरुषप्रधानता यांना नकार देऊन समान वैयक्तिक संबंधांची पायाभरणी करणे आवश्यक होते. या विधेयकाला प्रारंभी पंडित [[जवाहरलाल नेहरू]]ंचा पाठिंबा होता; पण [[काँग्रेस]]मधल्या सनातनी मंडळींचा टोकाचा विरोध आणि येऊ घातलेल्या निवडणुकांमुळे नेहरूंना प्रतिगामी शक्तींसमोर हार पत्करावी लागली. हिंदू कोड बिलाच्या विरोधात [[वल्लभभाई पटेल]] व [[राजेंद्र प्रसाद]] हे नेते प्रमुख होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.amarujala.com/columns/blog/hindu-code-bill-dr-babasaheb-ambedkar-significance-importance-nehru-and-the-hindu-code-bill|title=बाबा साहेब और हिंदू कोड बिल: महिलाओं की दशा सुधारने में मील का पत्थर बना एक कदम|website=Amar Ujala|language=hi|access-date=2021-06-08}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://feminisminindia.com/2016/04/14/feminist-principles-of-dr-b-r-ambedkar/|title=13 Feminist Principles of Dr. B R Ambedkar on #AmbedkarJayanti|last=Team|first=F. I. I.|date=2016-04-13|website=Feminism In India|language=en-GB|access-date=2021-06-08}}</ref> [[संविधान]]ात आर्थिक प्रश्नांवर समान अधिकाराची तत्त्वे समाविष्ट करून अपेक्षित परिणाम होणार नाही, तर त्यासाठी हिंदू संहितेमध्ये सुधारणा करण्याची गरज आहे, असे त्यांचे मत होते. जातीय अन्याय आणि स्त्रियांवर होणारे अन्याय यांमागची मूळ कारणे एकमेकांमध्ये गुंतलेली आहेत, याविषयी आंबेडकर ठाम होते. घटनेला समांतर अशी परिपूर्ण हिंदू संहिता असावी, अशी त्यांची इच्छा होती; पण तसे होऊ शकले नाही. ज्या मतदानाच्या अधिकारासाठी युरोपमधल्या स्त्रियांना संघर्ष करावा लागला तो अधिकार भारतीय स्त्रियांना न मागताच आंबेडकरांनी  दिला. त्यांनी कुटुंबाचे योग्य नियोजन स्त्रियांशीच निगडित असल्याची स्पष्ट भूमिका घेतलेली दिसते.<ref name="auto63"/><ref name="auto51"/> आंबेडकरांनी आपल्या चळवळीत स्त्रियांना आवर्जून सहभागी करून घेतले. १९२७चा महाडचा चवदार तळ्याचा सत्याग्रह, १९३०चा नाशिकचा काळाराम मंदिर सत्याग्रह व १९४२ च्या नागपूरातल्या महिला परिषदेत स्त्रिया मोठ्या संख्येने सहभागी झाल्या होत्या. लग्न ही मुलीच्या प्रगतीमधली अडचण असून मुलीवर ते लादले जाऊ नये, “लग्नानंतर पत्नी ही नवऱ्याची मैत्रीण व समान अधिकार असलेली सहचारिणी असायला हवी. ती नवऱ्याची गुलाम व्हायला नको.” असे ते म्हणत. बायको कशी असावी, याबाबत पुरुषाचे मत घेतले जाते, तद्वतच स्त्रीचेही नवऱ्याविषयीचे मत, आवडी-निवडी विचारत घेतल्या पाहिजेत.<ref name="auto56"/><ref name="auto61"/><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://satyagrah.scroll.in/article/111044/hindu-code-bill-1955-history|title=हिंदू कोड बिल : महिलाओं को अधिकार दिलाने की इस ईमानदार पहल पर आरएसएस को क्या ऐतराज़ था?|last=भारद्वाज|first=अनुराग|website=Satyagrah|language=hi-IN|access-date=2021-06-08|archive-date=2021-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625160726/https://satyagrah.scroll.in/article/111044/hindu-code-bill-1955-history|url-status=dead}}</ref> स्त्रियांनी आपले हक्क मिळवण्यासाठी स्वतःही पुढे यायला हवे, हा विचार आंबेडकरांनी मांडला. आंबेडकरांचे भारतीय स्त्रियांसाठी अनेक कार्य आहेत. पण अनेक उच्चभ्रू आणि बहुजन समाजातल्या स्त्रिया आंबेडकरांच्या या कार्याविषयी अनभिज्ञ आहेत किंवा याबाबत जाणून घ्यायला तयार नाहीत. काही अभ्यासक व चळवळीतल्या उच्चवर्णीय आणि दलित स्त्रियांनीच आंबेडकरांच्या योगदानाची दखल घेतली असल्याचे दिसून येते. आंबेडकरांनी केवळ दलित स्त्रियांचा विचार केलेला नसून समस्त स्त्रीवर्गाचे प्रश्न ऐरणीवर आणले. हिंदू कोड बिलाच्या माध्यमातून सधन, उच्चभ्रू स्त्रियांचेच कल्याण होणार होते. हिंदू कोड बिलात सुचवलेल्या उपाययोजना पुढे कायद्याच्या रूपाने अमलात आल्या, त्याचा लाभ दलित-बहुजन स्त्रियांपेक्षा उच्चवर्णीय स्त्रियांनाच अधिक प्रमाणात झाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forwardpress.in/2016/04/ambedkars-understated-feminism_hindi/|title=आंबेडकर का अल्पज्ञात स्त्रीवाद|last=धारा|first=Lalitha Dhara ललिता|date=2016-04-14|website=फॉरवर्ड प्रेस|language=hi-IN|access-date=2021-06-08}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.saamana.com/article-on-dr-babasaheb-ambedkar-and-women-empowerment/|title=लेख – डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि महिला सक्षमीकरण {{!}} Saamana (सामना)|last=ऑनलाईन|first=सामना|language=en-US|access-date=2021-06-08|archive-date=2021-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210608110953/https://www.saamana.com/article-on-dr-babasaheb-ambedkar-and-women-empowerment/|url-status=dead}}</ref> == हिंदू कोड बिल == [[चित्र:Dr. Ambedkar addressing to students of Siddharth College, Mumbai during the inauguration of 'Students Parliament' on 25 September 1947.jpg|thumb|डॉ. आंबेडकर यांनी मुंबईच्या सिद्धार्थ महाविद्यालयात आयोजित केलल्या विद्यार्थी संसदेत हिंदू कोड बिलाच्या समर्थनात भाषण करताना. कारण विद्यार्थ्यांमध्ये राजकीय विचार रुजावेत यासाठी डॉ. आंबेडकर सतत प्रयत्नशील होते. (११ जून, १९५०)]] {{मुख्य|हिंदू कोड बिल}} भारतात प्राचीन काळापासून पुरुषप्रधान संस्कृती रूढ होती व समाजात स्त्रियांना दुय्यम स्थान होते. [[हिंदू कोड बिल]] (हिंदू सहिंता विधेयक) हे स्त्रीयांच्या सशक्तीकरणासाठी एक पाऊल होते.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/ambedkar-was-in-favour-of-hindu-code-bill/articleshow/59906235.cms|title=Ambedkar was in favour of Hindu Code Bill: Jyoti Wankhede – Times of India|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=2018-04-02}}</ref> भारत स्वातंत्र्य झाला तेव्हा हिंदू समाजात पुरुष आणि महिलांना घटस्पोटाचा अधिकार नव्हता. पुरूषांना एकापेक्षा अधिक लग्न करण्याचे स्वतंत्र होते परंतु विधवांना दुसरे लग्न करु शकत नव्हती. विधवांना संपत्तीपासून सुद्धा वंचित ठेवण्यात आले होते.<ref>[https://m.youtube.com/watch?v=bN9kPv0Dro8][[सर्वव्यापी आंबेडकर]]<span> : राजकीय नेते आंबेडकर : - हिंदू कोड बिल</span></ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=u3McPRRXhm8|title=Pradhanmantri - Episode 5: Hindu Code Bill &#124; ABP News Hindi|via=www.youtube.com}}</ref> हिंदू कोड बील प्रथमतः १ ऑगस्ट १९४६ रोजी संसदेत मांडले गेले परंतु त्यावर कोणतीही संमती झाली नाही. नंतर ११ एप्रिल १९४७ रोजी संविधान सभेत आंबेडकर यांनी ते पुन्हा मांडले. या बिलाने हिंदू धर्मात त्याकाळी असलेल्या कुप्रथांना दूर केले त्या प्रथांचे वर्णन पुढील प्रमाणे, हिंदू धर्मातील "मिताक्षरा" (दायभाग आणि मिताक्षरा या संस्कृत ग्रंथात वारसा हक्काबद्दल मांडणी आहे.) नुसार वारसा हक्काने संपत्ती मुलांकडेच हस्तांतरण होत असे. आंबेडकरांनी हिंदू कोड बिलात सर्वसामान्य महिलांसोबतच विधवा व तिच्या मुलींना देखील समाविष्ट केले. याचाच अर्थ हिंदू कोडबीलातून त्यांनी मुलींना मुलांबरोबरीचा वारसा हक्कात दर्जा देवू केला. हिंदू दायभाग कायद्यानुसार महिलांना तिच्या पतीची संपत्ती विकता येत नसे. अर्थात ती पुढे पतीच्या भावांकडे अथवा मुलांकडे हक्काने जात असे. यावर हिंदू कोड बीलात महिलांना तीच्या पतीच्या मालकीची संपत्ती विकण्याचा अधिकार प्रदान करण्यात आला. हिंदू धर्मात त्याकाळी असलेल्या आणखी एका कुप्रथेनुसार दत्तक घेतलेल्या मुलाला संपत्तीचा अधिकार नसे. तो अधिकार प्रदान करण्याचा हिंदू कोडबीलात मांडला. हिंदू कोड बिलात बहुपत्नीत्व प्रथेला मज्जाव करून एक पत्नीत्वाचा पुरस्कार केला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://dalithistorymonth.medium.com/the-hindu-code-bill-babasaheb-ambedkar-and-his-contribution-to-womens-rights-in-india-872387c53758|title=द हिंदू Code Bill — Babasaheb Ambedkar and his Contribution to Women’s Rights in India|last=Month|first=Dalit History|date=2019-04-17|website=Medium|language=en|access-date=2021-06-05}}</ref> संसदेच्या आत व बाहेर विद्रोहाचे वातावरण तयार झाले. सनातनी अनुयायांसह आर्य समाजी पर्यंत आंबेडकरांचे विरोधी झाले.<ref name="auto20">{{Cite web |url=https://m.thewirehindi.com/article/hindu-code-bill-controversy/6046/amp |title=आज ही के दिन 1947 में पेश हुआ हिंदू कोड बिल कट्टरपंथियों ने काटा था बवाल |website=m.thewirehindi.com |access-date=2021-04-06 |archive-date=2021-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205103120/https://m.thewirehindi.com/article/hindu-code-bill-controversy/6046/amp |url-status=dead }}</ref> भारतीय स्वातंत्र्यानंतर [[जवाहरलाल नेहरू]]ंनी कायदेमंत्री डॉ. आंबेडकरांवर हिंदू वैयक्तिक कायद्यास एक समान नागरी कायद्याच्या दृष्टीने पहिले पाऊल म्हणून काम करण्याची जबाबदारी सोपविली. डॉ. आंबेडकरांनी स्वतः एक समिती स्थापन केली. ज्यात ते समितीचे अध्यक्ष होते तर सदस्य के.के. भंडारकर, के.वाय. भांडारकर, कायामंत्री जी.आर. राजगोपाल आणि बॉम्बे बारचे एस.व्ही. गुप्ते होते. इ.स. १९४७ स्वातंत्र्यपूर्व काळात विधानसभेला सादर केलेल्या मसुद्यामध्ये समितीने केवळ किरकोळ बदल केले. पण विधेयक संविधान सभेसमोर ठेवण्यापूर्वी सनातनी हिंदू नेत्यांनी 'हिंदू धर्म धोक्यात आहे' अशी ओरड सुरू केली.<ref name="auto20" /><ref name="auto5">{{Cite web|url=https://satyagrah.scroll.in/article/111044/hindu-code-bill-1955-history|title=हिंदू कोड बिल : महिलाओं को अधिकार दिलाने की इस ईमानदार पहल पर आरएसएस को क्या ऐतराज़ था?|first=अनुराग|last=भारद्वाज|website=Satyagrah|access-date=2021-04-06|archive-date=2021-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625160726/https://satyagrah.scroll.in/article/111044/hindu-code-bill-1955-history|url-status=dead}}</ref> आंबेडकरांनी इ.स. १९४७ पासून सतत ४ वर्षे १ महिना २६ दिवस काम करून हिंदू कोड बिल तयार केले होते. हे बिल संसदेत [[फेब्रुवारी ५|५ फेब्रुवारी]] [[इ.स. १९५१|१९५१]] रोजी संसदेत मांडले. परंतु अनेक हिंदू सदस्यांसह, ज्या काही जणांनी मंत्रिमंडळात पूर्वी मंजूरी दिली होती त्यांनीही आता या बिलाला विरोध केला. ज्यांनी मंत्री मंडळात हिंदू कोड बिलास मंजूरी दिली होती ते तीन सदस्य बी.एन. राव, महामहोपाध्याय आणि गंगानाथ झा हे होत मुलतः या मसुदा समीतीचे अध्यक्ष देखील आंबेडकर असल्यामुळे हिंदू कोड बीलासाठी गठीत केलेल्या समितीची सदस्य संख्या ही डॉ. आंबेडकरांसह ३+१ अशी चार होती. आधीचे हिंदू कोड बीलास त्यांची सहमती होती परंतु डॉ. आंबेडकरांनी त्यावर कोणतीही कार्यवाही झाली नाही म्हणून नव्याने मांडलेल्या बीलाला त्या तीन सदस्यांनी देखील विरोध केला.<ref>{{जर्नल स्रोत|last=Levy|first=Harold Lewis|date=1968|title=Lawyer-Scholars, Lawyer-Politicians and द हिंदू Code Bill, 1921-1956|url=https://www.jstor.org/stable/3053005|journal=Law & Society Review|volume=3|issue=2/3|pages=303–316|doi=10.2307/3053005|issn=0023-9216}}</ref> [[भारताचे राष्ट्रपती]] [[राजेंद्र प्रसाद]], [[भारताचे गृहमंत्री]] व [[भारताचे उपपंतप्रधान|उपपंतप्रधान]] [[वल्लभभाई पटेल]], उद्योगमंत्री [[श्यामाप्रसाद मुखर्जी]], हिंदू महासभेचे सदस्य [[मदन मोहन मालवीय]] आणि पट्टाभी सीतारामय्या यांनी विधेयकाला विरोध केला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://drambedkarbooks.com/tag/hindu-code-bill/|title=Hindu Code Bill {{!}} Dr. B. R. Ambedkar's Caravan|website=drambedkarbooks.com|language=en|access-date=2018-04-02|archive-date=2019-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20190917022400/https://drambedkarbooks.com/tag/hindu-code-bill/|url-status=dead}}</ref> बाबासाहेब आंबेडकरांनी भारतीय स्त्रियांना कायद्याने हक्क, दर्जा आणि प्रतिष्ठा प्राप्त करून देण्याचा प्रयत्न हिंदू कोड बिलाच्या माध्यमातून केला होता. हे बिल सात वेगवेगळ्या घटकांशी निगडित कायद्याचे कलमात रूपांतर करू पाहणारे होते. हे सात घटक खालीलप्रमाणे : # जी व्यक्ती मृत्युपत्र न करता मृत पावली असेल अशा मृत हिंदू व्यक्तीच्या (स्त्री आणि पुरुष दोघांच्याही) मालमत्तेच्या हक्कांबाबत # मृताचा वारसदार ठरवण्याचा अधिकार # पोटगी # विवाह # घटस्फोट # दत्तकविधान # अज्ञानत्व व पालकत्व<ref name="auto5" /> या स्त्रियांच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या असलेल्या विषयांवर संविधान सभेने ''जात, धर्म किंवा लिंगभेद करून मानवप्राण्यात कायदा भेदभाव करणार नाही, न्यायाच्या तराजूत सर्वांना एकाच मापात तोलले जाईल'' अशी घोषणा केली. या पार्श्वभूमीवर हिंदू स्त्रियांना त्याचे न्याय्य हक्क देण्यास विरोध झाला.<ref>{{जर्नल स्रोत|last=Chandrakala|first=S.Halli.|date=मार्च २०१६ |title=Dr.B.R. Ambedkar and Hindu Code Bill, Women Measure Legislation |url=https://www.onlinejournal.in/IJIRV2I3/002.pdf|journal=Imperial Journal of Interdisciplinary Research (IJIR)|volume=|pages=१ ते ४|via=|accessdate=2018-04-02|archive-date=2017-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809105846/http://www.onlinejournal.in/IJIRV2I3/002.pdf|url-status=dead}}</ref> या बिलातील घटस्फोट, द्विभार्या या कलमांना सनातनी मनोवृत्तीच्या विरोधकांनी तीव्र विरोध केला. हे बील तीन+एक सदस्यांनी आधी तयार केले परंतु उर्वरित तीन सदस्यांनी पुढे त्याला विरोध केला व या बिलासाठी डॉ. आंबेडकरांनी पुढे राजीनामा दिला. इतर तीन सदस्य किंवा संविधान सभेतील अन्य सदस्यांनी त्यांना साथ दिली नाही. मात्र हे बिल आंबेडकर मंत्रीपदी असताना मंजूर होऊ शकले नाही.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/news/india/ambedkar-resigned-as-law-minister-from-nehrus-cabinet-when-govt-refused-to-back-hindu-code-bill_1850749.html|title='Ambedkar resigned as law minister from Nehru's cabinet when govt refused to back Hindu Code Bill'|date=2016-01-31|website=Zee News|language=en|access-date=2021-06-05}}</ref> त्यामुळे दुःखीकष्टी होऊन आंबेडकरांनी [[२७ सप्टेंबर]] [[इ.स. १९५१]] रोजी कायदेमंत्री पदाचा राजीनामा दिला आणि नेहरूंनी तो मंजूर केला. राजीनामा दिल्यानंतर त्यावर लोकसभेमध्ये निवेदन करण्याची संधी उपसभापतींनी नाकारली. तत्कालीन नवशक्ती वृत्तपत्रात ''हिंदू कोड बिलाचा खून झाला'' अशी बातमी आली होती.<ref name="auto31" /><ref name="auto5" /><ref>दैनिक नवशक्ती दिनांक १२ ऑक्टो. १९५१ पृष्ठ ३</ref><ref>{{जर्नल स्रोत|last=Magre|first=Sunita|date=2017-12-17|title=dr babasaheb ambedkar and hindu code bill|url=https://www.researchgate.net/publication/321869023_dr_babasaheb_ambedkar_and_hindu_code_bill}}</ref> पुढे ज्या वारसा कायद्याला विरोध करण्यात आला होता तो बाजूला सारून प्रथम हिंदू विवाह कायदा हाती घेण्यात आला. हिंदू कोड बिलाचे चार वेगवेगळे भाग करून हे चार ही कायदे वेगवेगळ्या वेळी नेहरूंनी मंजूर करून घेतले. इ.स. १९५५-५६ मध्ये मंजूर झालेले चार हिंदू कायदे खालीलप्रमाणे: # हिंदू विवाह कायदा # हिंदू वारसाहक्क कायदा # हिंदू अज्ञान व पालकत्व कायदा # हिंदू दत्तक व पोटगी कायदा हे कायदे लोकसभेत मंजूर होत असताना त्याच्यांशी बाबासाहेबांचा थेट संबंध येत नव्हता, तेव्हा ते राज्यसभेत होते. हे कायदे मंजूर होणे म्हणजे भारतीय न्याय व कायदा व्यवस्थेच्या इतिहासातली एक क्रांतिकारक घटना होती असे मानले जाते. या कायद्यांनी भारतीय स्त्रियांच्या जीवनात आमूलाग्र परिवर्तन घडण्यास सुरुवात झाली. या कायद्यांनी स्त्री-पुरुषांच्या दर्जात कायद्याने समानता प्रस्थापित केली. बाबासाहेबांनी भारताचे कायदेमंत्री पदाचा राजीनामा देताना हिंदू कोड बिलाविषयी असे म्हणले होते की, “समाजातल्या वर्गावर्गातली असमानता, स्त्री-पुरुष यांच्यातली असमानता तशीच अस्पर्शित राहू देऊन, आर्थिक समस्यांशी निगडित कायदे संमत करीत जाणे म्हणजे आमच्या संविधानाची चेष्टा करणे आणि शेणाच्या ढिगारावर राजमहाल बांधण्यासारखे होय.”<ref name="auto20" /><ref name="auto5" /> == अर्थशास्त्रीय कार्य == [[चित्र:B.R. Ambedkar in 1950.jpg|left|thumb|274x274px|१९५० मधील बाबासाहेब आंबेडकर]] आंबेडकरांनी अर्थशास्त्रामध्ये अनेक पदव्या प्राप्त केल्या.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forwardpress.in/2017/06/ambedkars-enlightened-economics-hindi/|title=प्रबुद्ध अर्थशास्त्र : आंबेडकर और उनकी आर्थिक दृष्टि|last=स्टीफेन|first=Cynthia Stephen सिंथिया|date=2017-06-15|website=फॉरवर्ड प्रेस|language=hi-IN|access-date=2021-06-05}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forwardpress.in/2015/12/ambedkar-an-empathetic-economist-hindi/|title=आम्बेडकर : एक हमदर्द अर्थशास्त्री|last=गौहर|first=Rajesh Kumar ‘Gauher’ राजेश कुमार|date=2015-12-01|website=फॉरवर्ड प्रेस|language=hi-IN|access-date=2021-06-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Ae57-Ao8FD0|title=SARVAVYAPI AMBEDKAR: EPISODE 11: Economist Ambedkar 2606|via=www.youtube.com}}</ref> अर्थशास्त्रामध्ये परदेशात डॉक्टरेट पदवी मिळवणारे ते पहिले भारतीय होते.<ref name=IEA>{{स्रोत पुस्तक|last=IEA|title=IEA Newsletter&nbsp;– The Indian Economic Association(IEA)|publisher=IEA publications|location=India|page=10|url=http://indianeconomicassociation.com/download/newsletter2013.pdf|chapter=Dr. B.R. Ambedkar's Economic and Social Thoughts and Their Contemporary Relevance| |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131016045757/http://indianeconomicassociation.com/download/newsletter2013.pdf|archivedate=16 October 2013|df=dmy-all}}</ref> त्यांनी अर्थशास्त्राचे प्राध्यापक म्हणूनही शिकवणी केली होती. अर्थशास्त्रज्ञ म्हणून त्यांनी असा युक्तिवाद केला की, औद्योगिकीकरण आणि कृषीवाढ भारतीय अर्थव्यवस्थेत वाढ करू शकतात. त्यांनी भारतातील प्राथमिक उद्योग म्हणून शेतीमधील गुंतवणूकीवर भर दिला. [[शरद पवार]] यांच्या मते, आंबेडकरांच्या दृष्टीकोनाने सरकारला अन्न सुरक्षा उद्दीष्ट साध्य करण्यास मदत केली.<ref name=TNN>{{स्रोत बातमी|last=TNN|title='Ambedkar had a vision for food self-sufficiency'|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/Ambedkar-had-a-vision-for-food-self-sufficiency/articleshow/24170051.cms|accessdate=15 October 2013|newspaper=द टाइम्स ऑफ इंडिया|date=15 October 2013| |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151017053453/http://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/Ambedkar-had-a-vision-for-food-self-sufficiency/articleshow/24170051.cms|archivedate=17 October 2015|df=dmy-all}}</ref> आंबेडकरांनी राष्ट्रीय आर्थिक आणि सामाजिक विकासाचे समर्थन केले. शिक्षण, सार्वजनिक स्वच्छता, समुदाय स्वास्थ्य, निवासी सुविधांना मूलभूत सुविधा म्हणून जोर दिला.<ref name=Mishra>{{स्रोत पुस्तक|last=Mishra|first=edited by S.N.|title=Socio-economic and political vision of Dr. B.R. Ambedkar|year=2010|publisher=Concept Publishing Company|location=New Delhi|isbn=818069674X|pages=173–174|url=https://books.google.com/books?id=N2XLE22ZizYC&pg=PA173&lpg=PA173&dq=the+contribution+of+Ambedkar+on+post+war+economic+development+plan+ofaIndia&source=bl&ots=rE-jG87hdH&sig=4JRU_C0-n6sfc9gRSgDoietEPEU&hl=en&sa=X&ei=2x1AUrSoF4i80QWhtoDwDg&ved=0CEoQ6AEwBQ#v=onepage&q=the%20contribution%20of%20Ambedkar%20on%20post%20war%20economic%20development%20plan%20of%20India&f=false}}</ref> त्यांनी ब्रिटिश शासनामुळे होणाऱ्या विकासाच्या नुकसानाची गणना केली.<ref name="Zelliot Ambedkar and America">{{स्रोत बातमी|last=Zelliot|first=Eleanor|title=Dr. Ambedkar and America|url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/timeline/graphics/txt_zelliot1991.html|accessdate=15 October 2013|newspaper=A talk at the Columbia University Ambedkar Centenary|year=1991| |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131103155400/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/timeline/graphics/txt_zelliot1991.html|archivedate=3 November 2013|df=dmy-all}}</ref> त्यांनी [[अर्थशास्त्र|अर्थशास्त्रावर]] तीन पुस्तके लिहिली: '[[ईस्ट इंडिया कंपनी]]चे भारतातील प्रशासन आणि अर्थकारण', '[[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिश भारतातील]] प्रांतीय आर्थिक उत्क्रांती' आणि '[[द प्रॉब्लम ऑफ द रूपी|द प्रॉब्लम ऑफ रूपी: इट्स ओरीजीन अँड इट्स सल्यूशन]]'<ref name=autogenerated3>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagran.com/editorial/apnibaat-ambedkars-economics-15156446.html|title=अंबेडकर का अर्थशास्त्र |accessdate=८ मार्च २०२३|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181212223647/https://www.jagran.com/editorial/apnibaat-ambedkars-economics-15156446.html|archivedate=१२ डिसेंबर २०१८}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.onlineresearchjournals.com/aajoss/art/60.pdf |title=Archived copy |accessdate=2012-11-28 | |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102191100/http://www.onlineresearchjournals.com/aajoss/art/60.pdf |archivedate=2 November 2013 |df=dmy-all}}</ref><ref name=autogenerated1>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://drnarendrajadhav.info/drnjadhav_web_files/Published%20papers/Dr%20Ambedkar%20Philosophy.pdf |title=Archived copy |accessdate=2012-11-28 | |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130228060022/http://drnarendrajadhav.info/drnjadhav_web_files/Published%20papers/Dr%20Ambedkar%20Philosophy.pdf |archivedate=28 February 2013 |df=dmy-all}}</ref> या पुस्तकांत त्यांचे भारताच्या आर्थिक व्यवस्थेसंबंधीचे मूलगामी चिंतन अंतर्भूत आहे. १९२१ नंतर आंबेडकरांनी अर्थशास्त्रज्ञ सोडून राजकारण पत्करले. === चलनाच्या सुवर्ण विनिमय पद्धतीवरील विचार व भारतीय रिझर्व बँकेची स्थापना === आपल्या ‘‘प्रॉब्लेम ऑफ द रुपी’‘ या पुस्तकात रुपयाच्या अवमूल्यनावर आंबेडकरांनी त्यांचे विचार मांडलेले आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/b-r-ambedkar-said-currency-should-be-replaced-every-10-years-prakash/|title=B R Ambedkar said currency should be replaced every 10 years: Prakash|date=2016-11-12|website=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en|access-date=2021-06-05}}</ref><ref name="loksatta.com"/> स्वतंत्र भारताचे चलन हे सोन्यात असावे, असा अर्थतज्ज्ञ लॉर्ड कान्स यांनी केलेला दावा आंबेडकरांनी खोडून काढला होता. त्याऐवजी [[सुवर्ण विनिमय परिमाण]] (गोल्ड एक्सचेंज स्टँडर्ड) अमलात आणावे, अशी शिफारस आंबेडकरांनी केली. त्यासंदर्भात सन १९२५ साली स्थापन केलेल्या [[हिल्टन यंग आयोग|हिल्टन यंग आयोगापुढे]] त्यांनी साक्षही दिली. त्यानंतर सन १९३५ साली [[भारतीय रिझर्व बँक]]ेची स्थापना करण्यात आली. भारताच्या मूलभूत आर्थिक विचारांचा पाया देखील आंबेडकरांच्या आर्थिक विचारांवर घातला गेला.<ref name="loksatta.com"/><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/-/articleshow/22494430.cms|title=अर्थतज्ज्ञ बाबासाहेबांचा विसर|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2021-06-05}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/hindi/special/ambedkar-jayanti-2018-calling-b-r-ambedkar-as-only-dalit-leader-is-unfair-blog-by-pavan-chaurasia/390983|title=आंबेडकर को मात्र ‘दलित-नेता’ कहना उनके साथ सबसे बड़ा अन्याय|date=2018-04-14|website=Zee News Hindi|language=hi|access-date=2021-06-05}}</ref> [[लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स]] येथे त्यांच्या ‘द प्रॉब्लेम ऑफ द रुपी’ प्रबंधावरून प्रा. जॉन केन्स यांच्याशी मतभेद झाले होते. चलन आणि संबंधित विषयावर त्यावेळी प्रा. केन्स हे जागतिक पातळीवरील अंतिम अधिकारी समजले जात. प्रा. केन्स हे ''चलनाच्या मूल्यासाठी सुवर्ण विनिमय पद्धतीचाच अवलंब करावयास हवा'', या मताचे होते. सुवर्ण विनिमय पद्धतीत देशाच्या चलनाच्या मूल्याची सांगड ही सोन्याच्या मूल्याशी घातली जाते. या पद्धतीचा अवलंब करणारे देश आपल्या कागदी चलनाचे रूपांतर निश्चित दराने सोन्यामध्ये करून ठेवतात. तसेच अशा देशांत सोन्याची किंमत सरकार निर्धारित करते. परंतु सुवर्ण प्रमाण पद्धतीत मात्र प्रत्यक्ष चलनात काही प्रमाणात सोने वापरले जाते. पारतंत्र्यातील भारतात सुवर्ण विनिमय पद्धतीने रुपयाची हाताळणी केली जावी असे ब्रिटिश सरकार आणि प्रा. केन्स व इतरांचे मत होते. आंबेडकरांचे म्हणणे होते की, सुवर्ण विनिमय प्रमाण पद्धतीत चलनस्थैर्य येऊ शकत नाही. प्रा. केन्स आणि त्यांच्या मताचा पुरस्कार करणाऱ्या इतरांना वाटत होते की सुवर्ण विनिमय प्रमाण पद्धतीत रुपयाची किंमत आपोआपच स्थिर होऊ शकेल. आंबेडकरांना ते अमान्य होते. आपले मत सिद्ध करण्यासाठी आंबेडकरांनी इ. स. १८०० ते १८९३ या काळातील चलनमूल्यांचा धांडोळा घेतला. त्यातून मिळालेल्या दाखल्यांच्या आधारे त्यांनी साधार दाखवून दिले की, भारतासारख्या अविकसित देशात सुवर्ण विनिमय पद्धती अयोग्य आहे. शिवाय या पद्धतीत चलनवाढीचाही धोका असतो असा युक्तिवाद त्यांनी केला आणि ब्रिटिश सरकारवर थेट आरोप केला. आंबेडकरांच्या मते सुवर्ण विनिमय पद्धतीचा अवलंब करून ब्रिटिश सरकार रुपयाची किंमत कृत्रिमरीत्या चढी ठेवत असून, त्यामागे ब्रिटनमधून भारतात निर्यात करणाऱ्यांना जास्तीत जास्त नफा कसा होईल हाच विचार आहे.<ref name="loksatta.com"/> आंबेडकरांनी रुपयाच्या अवमूल्यनाची मागणी केली. ''रुपयाची सर्वसाधारण क्रयशक्ती जोपर्यंत आपण स्थिर करीत नाही तोपर्यंत रुपयाची किंमत अन्य कोणत्याही मार्गाने स्थिर होऊ शकत नाही. विनिमय पद्धतीत चलनाच्या दुखण्याची लक्षणे तेवढी कळू शकतात, तीत उपचार होऊ शकत नाहीत.’' ब्रिटिश सरकारने चलनाचा तिढा सोडवण्यासाठी [[रॉयल कमिशन]]ची स्थापना केली. या कमिशनसमोर आंबेडकरांनी दिलेल्या साक्षीत ''आपल्याला दोनच गोष्टी विचारात घ्याव्या लागतील. एक म्हणजे आपला विनिमयाचा दर आपण निश्चित करावा का? आणि केला तर अन्यांच्या तुलनेत त्याचे गुणोत्तर काय असावे?'' हे दोन प्रश्न मांडले. या वादात आंबेडकरांनी विनिमय दरनिश्चितीपेक्षा भाववाढ नियंत्रणास महत्त्व दिले. आंबेडकरांनी त्यावेळी यासंदर्भात जे काही लिखाण केले, प्रश्न उपस्थित केले, त्यातूनच अर्थव्यवस्थेच्या अत्यंत केंद्रस्थानी असलेली 'रिझव्‍‌र्ह बँक ऑफ इंडिया' ही एक संस्था जन्माला आली.<ref name="loksatta.com">{{Cite web|url=https://www.loksatta.com/lokrang/lekha/dr-dr-babasaheb-ambedkar-as-an-economist-1225190/|title=Latest Marathi News- Breaking News Today &#124; Read Marathi Batmya from Maharashtra, India ब्रेकींग मराठी न्यूज at https://loksatta.com/|date=10 एप्रि, 2016}}</ref> [[भारतीय रिझर्व्ह बँक]]ेची स्थापना आंबेडकरांच्या विचारांवर झालेली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/hindi/india/zee-jankari-important-facts-of-dr-bhimrao-ambedkar/288606|title=Zee जानकारी : किसने रची थी डॉ. अंबेडकर के बारे में भ्रम फैलाने की साजिश|date=2016-04-15|website=Zee News Hindi|language=hi|access-date=2021-06-05}}</ref>'' ब्रिटिश सरकारने सर हेन्री फाउलर यांच्या नेतृत्वाखाली फाउलर समिती नावाने भारतीय चलन समिती नेमली होती. आंबेडकरांनी यावर टीका केली होती.<ref name="loksatta.com"/> === स्वदेशी-विदेशी मालाबद्दल विचार === आंबेडकरांनी चलन व्यवस्थापन या विषयावर तसेच कररचनेपासून शेती ते स्वदेशी-परदेशी वादापर्यंत अनेक मुद्द्यांवर भाष्य केलेले आहे. {{quote box | border=2px | align=right | bgcolor = Cornsilk | title= | halign=center | quote=<poem> “स्वदेशी माल उत्पन्न करून हा दरिद्री देश सधन होईल अशी प्रवचने सांगणाऱ्या तारवठलेल्या स्वदेशी अर्थशास्त्रज्ञांनी लक्षात घ्यायला हवे की, परदेशी माल आयात होतो याचे कारण तो कमी किमतीत मिळतो. तसाच माल स्वदेशात उत्पन्न होत नाही. याचे कारण तो अधिक भावाचा पडल्यामुळे व्यापारात परदेशी मालापुढे त्याचा टिकाव लागत नाही. त्याचा टिकाव लागावा म्हणून परदेशी मालास अटकाव करा, या महामंत्राचा जप चालला आहे. पण परदेशी मालास अटकाव झाल्यास लोकांस अधिक भावाचा स्वदेशी माल विकत घेणे भाग पडेल याचा विचार करावा कोणी? असे केल्याने देशाचे कल्याण होईल, असे म्हणण्याऐवजी देशातील भांडवलवाल्यांचे कल्याण होईल. कारण अनियंत्रित व्यापार पद्धतीत मिळत असलेला स्वल्प भावाचा माल नियंत्रित व्यापार पद्धतीत गोरगरीबांना अधिक दाम देऊन विकत घ्यावा लागणार आहे. यात त्यांची होणारी नागवण ‘स्वदेशी’ या लाडक्या शब्दाने भरून निघेल असे मानून ते समाधान पावतील असे संभवत नाही. सुसंपन्नतेचा हा स्वदेशी मार्ग त्यांना भोवेल.” </poem> |salign=right |author= '''डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर''' <br /> ‘[[मूकनायक]]’ या नियतकालिकात २८ फेब्रुवारी १९२० रोजी |source= <ref name="loksatta.com"/> }} === वित्त आयोग === कायदेमंत्री असताना आंबेडकरांनी इ.स. १९५१ मध्ये तात्त्विक आधार त्यांच्या ''इव्होल्यूशन ऑफ प्रोव्हिन्शियल फायनान्स इन ब्रिटिश इंडिया'' या प्रबंधाचा आधार घेउन भारतीय [[वित्त आयोग]]ाची स्थापना केली. याला नंतर वित्तच्या ऊर्ध्व आणि क्षैतिज संतुलन समस्येच्या समाधानासाठी संविधानाच्या कलम २८० मध्ये घालण्यात आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://doj.gov.in/page/about-dr-b-r-ambedkar|title=About Dr. B. R. Ambedkar {{!}} Department of Justice {{!}} Ministry of Law & Justice {{!}} GoI|संकेतस्थळ=doj.gov.in|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/b-r-ambedkar-facts-1100782-2017-12-05|title=Remembering B R Ambedkar: Facts about the principal architect of the Constitution of India|last=DelhiDecember 5|पहिले नाव=India Today Web Desk New|last2=December 5|first2=2017UPDATED:|संकेतस्थळ=India Today|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|last3=Ist|first3=2017 18:13}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.constitutionofindia.net/constitution_assembly_debates/volume/9/1949-08-10|title=Constitution of India|website=www.constitutionofindia.net|access-date=2021-06-05}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=N2XLE22ZizYC&pg=PA176&dq=finance+commission+ambedkar&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiS2_C0h9XmAhXN7XMBHUkWAvYQ6AEIQzAE#v=onepage&q=finance%20commission%20ambedkar&f=false|title=Socio-economic and Political Vision of Dr. B.R. Ambedkar|last=Mishra|first=S. N.|date=2010|publisher=Concept Publishing Company|isbn=978-81-8069-674-9|language=en}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=riTiTry4U3EC&pg=PA100&dq=finance+commission+ambedkar&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiS2_C0h9XmAhXN7XMBHUkWAvYQ6AEILzAB#v=onepage&q=finance%20commission%20ambedkar&f=false|title=Dr. Ambedkar and Social Justice|last=Chitkara|first=M. G.|date=2002|publisher=APH Publishing|isbn=978-81-7648-352-0|language=en}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=X_iBDwAAQBAJ&pg=PA26&dq=finance+commission+ambedkar&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiS2_C0h9XmAhXN7XMBHUkWAvYQ6AEIXTAI#v=onepage&q=finance%20commission%20ambedkar&f=false|title=January 2019 Exams Exclusive|last=Sharma|first=Dheeraj|last2=Exclusive|first2=Exams|date=2019-01-02|publisher=DHEERAJ SHARMA|language=en}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forwardpress.in/2017/06/ambedkars-enlightened-economics/|title=Ambedkar’s ‘enlightened economics’|last=स्टीफेन|first=Cynthia Stephen सिंथिया|date=2017-06-15|website=Forward Press|language=en-US|access-date=2021-06-05}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hindi.news18.com/news/nation/birth-day-special-story-on-doctor-bhim-rao-ambedkar-1341320.html|title=वक्त से आगे थे बाबा साहेब, ऐसे मिला था 'आंबेडकर' उपनाम|website=News18 India|access-date=2021-06-05|archive-date=2019-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227162832/https://hindi.news18.com/news/nation/birth-day-special-story-on-doctor-bhim-rao-ambedkar-1341320.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.aajtak.in/education/story/bhimrao-ambedkar-birth-anniversary-know-works-of-ambedkar-for-india-tedu-651432-2019-04-14|title=जानें- अंबेडकर के वो काम, जिन्हें हमेशा याद रखेगा हिंदुस्तान|website=आज तक|language=hi|access-date=2021-06-05}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://navbharattimes.indiatimes.com/metro/delhi/power-road-and-water-delhi/dr-ambedkar-was-the-foundation-of-the-international-centre/articleshow/47030994.cms|title=डॉ आंबेडकर इंटरनैशनल सेंटर का हुआ शिलान्यास|website=Navbharat Times|language=hi|access-date=2021-06-05}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://pranabmukherjee.nic.in/sph040914.html|title=श्री प्रणब मुखर्जी: भारत के पूर्व राष्ट्रपति|website=pranabmukherjee.nic.in|access-date=2021-06-05}}</ref> === सरकारांमधील कर निर्धारण आणि कर उत्पन्नांचे वाटप === ब्रिटिश राजवटीतील ''सरकार आणि प्रांतीय सरकारांमधील कर निर्धारण आणि कर उत्पन्नांचे वाटप'' या विषयावर आंबेडकरांनी पीएच.डी शोधप्रबंध [[कोलंबिया विद्यापीठ|कोलंबिया विद्यापीठात]] सादर केला होता. त्या प्रबंधात त्यांनी कर उत्पन्न वाटपात कशी सुधारणा करता येईल त्यावर विचार मांडले होते. त्यांच्या या संशोधनाच्या आधारावरच भारतीय करनिर्धारण आणि कर उत्पन्नांचे केंद्र आणि राज्यातील वाटपाचे सूत्र तयार करण्यात आले आहे.<ref>{{Cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/jspui/bitstream/10603/161385/10/10_chapter%204.pdf|title=Shodhganga : a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET}}</ref> १३व्या योजना आयोगाने सुद्धा आंबेडकरांच्या कर उत्पन्न वाटपाच्या तत्त्वावर धोरणे आखली आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://openbudgetsindia.org/dataset/ee6bfb93-c336-4bc3-b92b-e91304fbdd3b/resource/51ab5bbf-86a0-4179-9cf3-fe5837f2f0e5/download/plan-summary.pdf|title=plan-summary.pdf|access-date=2020-12-04|archive-date=2022-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220303230529/https://openbudgetsindia.org/dataset/ee6bfb93-c336-4bc3-b92b-e91304fbdd3b/resource/51ab5bbf-86a0-4179-9cf3-fe5837f2f0e5/download/plan-summary.pdf|url-status=dead}}</ref> == काश्मीर समस्येवरील विचार == [[भारतीय जनता पक्ष]]ाचे सदस्य सांगतात की आंबेडकरांनी भारतीय संविधानाची [[कलम ३७०]]चा विरोध केला होता, ज्याद्वारे [[जम्मू आणि काश्मिर]] राज्याला विशेष दर्जा दिला होता आणि याला त्यांच्या इच्छेविरुद्ध संविधानात सामील केले गेले.<ref name=Sehgal>{{cite book |last=Sehgal |first=Narender |title=Converted Kashmir: Memorial of Mistakes |year=1994 |publisher=Utpal Publications |location=Delhi |chapter-url=http://www.kashmir-information.com/ConvertedKashmir/Chapter26.html |accessdate=17 September 2013 |chapter=Chapter 26: Article 370 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130905070936/http://www.kashmir-information.com/ConvertedKashmir/Chapter26.html |archivedate=5 September 2013}}</ref><ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/india/b-r-ambedkar-was-not-in-favour-of-article-370-raghubar-das/articleshow/70559092.cms B R Ambedkar was not in favour of Article 370: Raghubar Das] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902232425/https://timesofindia.indiatimes.com/india/b-r-ambedkar-was-not-in-favour-of-article-370-raghubar-das/articleshow/70559092.cms |date=2 September 2019 }}, The Times of India, 6 August 2019.</ref><ref>[https://www.dailyexcelsior.com/ambedkar-opposed-idea-for-special-status-provision-of-jk-at-planning-stage-itself-meghwal/ Ambedkar opposed idea for special status provision of J&K at planning stage itself: Meghwal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821181040/https://www.dailyexcelsior.com/ambedkar-opposed-idea-for-special-status-provision-of-jk-at-planning-stage-itself-meghwal/ |date=21 August 2019 }}, Daily Excelsior, 14 August 2019.</ref> डॉ. पी.जी. ज्योतिकर यांच्या 'व्हिजनरी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर' या इंग्रजी पुस्तकानुसार, [[जम्मू आणि काश्मिर]]ला विशेष दर्जा देण्यास डॉ. आंबेडकरांचा विरोध होता.<ref name="auto44">{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.bbc.com/marathi/india-49292671|title=काश्मीरच्या कलम 370 चे नक्की जनक कोण? नेहरू की पटेल?|last=मकवाना|first=जय|date=2019-08-10|work=BBC News मराठी|access-date=2020-04-09|language=mr}}</ref> [[आरएसएस]]चे माजी प्रचारक [[बलराज मधोक]] यांच्यानुसार, जम्मू व काश्मिरच्या मुद्द्यावर आंबेडकरांनी काश्मिरी नेता [[शेख अब्दुल्ला]] यांना सांगितले होते की, "भारताने काश्मीरच्या सीमेचे रक्षण करावे, तेथील रस्ते तयार करावे, काश्मीरला अन्नपुरवठा पुरवठा करावा तसेच भारताच्या बरोबरीचा दर्जा मिळावा, अशी जर तुमची इच्छा असेल तर माझा [[कलम ३७०]]ला विरोध आहे. तसेच भारत सरकारकडे काश्मीरबद्दल मर्यादीत अधिकार असावे आणि भारतीय नागरिकांना काश्मीरमध्ये कोणतेच अधिकार नसावे. जर तुम्ही अशा प्रस्तावावर माझी मंजूरी घेत असाल तर मी भारताचा कायदा मंत्री म्हणून या प्रस्तावाला कधीच मान्यता देणार नाही."<ref name=Jamanadas>{{cite web |last=amanadas |first=Dr. K. |title=Kashmir Problem From Ambedkarite Perspective |url=http://www.ambedkar.org/jamanadas/KashmirProblem1.htm |publisher=ambedkar.org |accessdate=17 September 2013 | |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131004225153/http://www.ambedkar.org/jamanadas/KashmirProblem1.htm |archivedate=4 October 2013 |df=dmy-all }}</ref><ref>{{cite book|last=Sehgal|first=Narender|title=Converted Kashmir: Memorial of Mistakes|year=1994|publisher=Utpal Publications|location=Delhi|url=http://www.kashmir-information.com/ConvertedKashmir/Chapter26.html|accessdate=17 September 2013|chapter=Chapter 26: Article 370| |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130905070936/http://www.kashmir-information.com/ConvertedKashmir/Chapter26.html|archivedate=5 September 2013|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|last=Tilak |title=Why Ambedkar refused to draft Article 370 |url=http://india.indymedia.org/en/2003/08/6710.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20040207095529/http://www.india.indymedia.org/en/2003/08/6710.shtml |archive-date=7 February 2004 |publisher=Indymedia India |accessdate=17 September 2013 }}</ref> आंबेडकरांच्या भूमिकेमुळे नाराज झालेले शेख अब्दुल्ला जवाहरलाल नेहरूंकडे गेले. नेहरूंनी [[गोपाळस्वामी अय्यंगार]] यांना कलम ३७०चा मसुदा तयार करायला सांगितले. अय्यंगार बिनखात्याचे मंत्री होते. ते तत्कालीन संविधान सभेचे सदस्य होते. तसेच काश्मीरचे माजी दिवाणही होते.<ref name="auto44" /><ref>{{Cite book|title=व्हिजनरी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर|last=ज्योतिकर|first=डॉ. पी. जी.|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=१५६ व १५७|language=इंग्लिश}}</ref> जनसंघाचे माजी अध्यक्ष व आरआरएसचे कार्यकर्ता [[बलराज मधोक]] यांनी त्यांच्या आत्मचरित्रात 'विभाजित काश्मीर आणि राष्ट्रवादी डॉ. आंबेडकर' या नावाने एक लिहिलेल्या प्रकरणात "ते (आंबेडकर) इतर कुठल्याही नेत्यापेक्षा अधिक राष्ट्रवादी होते आणि इतर बुद्धिजिवींपेक्षा जास्त सुशिक्षित होते, असे मला वाटते." असे लिहिले आहे.<ref name="auto44" /> आंबेडकरवादी प्रतीक टेंभुर्णे यांच्या मते आंबेडकरांच्या निधनाच्या चार दशकानंतर इ.स. १९९१ मध्ये [[राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ]]ाच्या ''तरुण भारत'' या प्रकाशनामध्ये ही अभिरुचि पहिल्यांदा समोर आली. याच्या सत्यतेची पुष्टी झालेली नाही.<ref>Subhash Gatade, [https://www.newsclick.in/shyama-prasad-mukherjees-role-official-myths-jk-busted Shyama Prasad Mukherjee’s Role: Official Myths on J&K Busted] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821172453/https://www.newsclick.in/shyama-prasad-mukherjees-role-official-myths-jk-busted |date=21 August 2019 }}, News Click, 11 August 2019.</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://satyagrah.scroll.in/article/131098/kashmir-370-br-ambedkar-bayaan-sach|title=बीआर अंबेडकर का हवाला देकर धारा 370 हटाने के फैसले को सही बताना कितना सही है?|last=कुमार|पहिले नाव=दुष्यंत|संकेतस्थळ=Satyagrah|भाषा=hi-IN|ॲक्सेसदिनांक=2020-02-17|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2020-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200217092038/https://satyagrah.scroll.in/article/131098/kashmir-370-br-ambedkar-bayaan-sach|url-status=dead}}</ref> आंबेडकरचरित्रकार [[धनंजय कीर]] यांच्यानुसार, जेव्हा एका संवाददाता संमेलनामध्ये आंबेडकरांना विचारले गेले की, कलम ३७० ने काश्मिर समस्येचे निरसन करण्यास मदत केली आहे का, तेव्हा त्यांनी उत्तर दिले की काश्मीरकडून भारताला सैन्य आणि अन्य आवश्यक सेवा प्रदान करण्याची अपेक्षा करणे अनुचित होते परंतु यासोबत विलय झालेला नाही.<ref>Soumyabrata Choudhury, [https://www.news18.com/news/opinion/opinion-the-story-of-ambedkars-scepticism-on-article-370-is-only-half-told-2262893.html Opinion: The Story of Ambedkar's Scepticism on Article 370 is Only Half Told] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821172453/https://www.news18.com/news/opinion/opinion-the-story-of-ambedkars-scepticism-on-article-370-is-only-half-told-2262893.html |date=21 August 2019 }}, News18, 9 August 2019.</ref> आंबेडकर नेहरूंच्या परराष्ट्रनीतीवर असमाधानी होते.<ref name="auto10">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२६३|language=मराठी}}</ref> स्वातंत्र्यानंतरच्या लगेचच्या काळात भारताच्या ३५० कोटी रुपये वार्षिक उत्पन्नापैकी १८० कोटी रुपये केवळ सैन्यावर खर्च होत होता. सैन्यावरील प्रचंड खर्च कमी करायचा असेल तर आंबेडकरांच्या मतानुसार काश्मीरची फाळणी करणे, हा एक उपाय आहे. आंबेडकरांनी असा विचार मांडला की, ज्याप्रमाणे भारताची फाळणी करताना हिंदू बहुसंख्य भाग भारताकडे ठेवला आणि मुस्लिम बहुसंख्य भाग पाकिस्तानला दिला, त्याप्रमाणे हिंदू बहुसंख्य व बौद्ध बहुसंख्य असलेला काश्मिरचा भाग भारताला घ्यावा आणि मुस्लिम बहुसंख्य असलेला काश्मिरचा भाग पाकिस्तानला द्यावा. वाटल्यास युद्धबंदी भाग, काश्मिर खोरे आणि जम्मू-लडाख असे काश्मिरचे तीन भाग करावेत व त्या तिन्ही भागांत स्वतंत्रपणे सार्वत्रिक मतदान घेऊन घेऊन निर्णय करण्यात यावा. काश्मिरचे तीन भाग करून तीन भागात स्वतंत्रपणे सार्वमत घेण्याऐवजी जर संपूर्ण काश्मिरमध्ये सार्वमत घेण्यात आले तर काश्मिरमधील हिंदूंना व बौद्धांना त्यांच्या इच्छेविरुद्ध मुस्लिमांबरोबर पाकिस्तानात जावे लागेल आणि त्यांना पूर्व बंगालमधील हिंदूंप्रमाणे असह्य त्रास सहन करावा लागेल.<ref name="auto10"/> == संविधान निर्मितीतील योगदान == {{मुख्य|भारताचे संविधान|भारताची संविधान सभा}} [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar Chairman, Drafting Committee of the Indian Constitution with other members on Aug. 29, 1947.jpg|thumb|right|300px|भारतीय संविधान सभेच्या मसूदा समितीचे अध्यक्ष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समवेत समितीच्या इतर सदस्यांचे २९ ऑगस्ट १९४७ रोजी घेतलेले छायाचित्र. बसलेल्यापैंकी डावीकडून – एन. माधवराव, सय्यद सदुल्ला, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (अध्यक्ष), अल्लादी कृष्णास्वामी अय्यर, सर बेनेगल नरसिंह राव. उभे असलेल्यापैंकी डावीकडून — एस.एन. मुखर्जी, जुगल किशोर खन्ना व केवल कृष्णन]] [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar, chairman of the Drafting Committee, presenting the final draft of the Indian Constitution to Dr. Rajendra Prasad on 25 November, 1949.jpg|thumb|right|300px|घटनाकार [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] [[भारताचे संविधान]] संविधान सभेचे अध्यक्ष डॉ. [[राजेंद्र प्रसाद]] यांना सूपुर्द करतांनाचे छायाचित्र, [[२६ नोव्हेंबर]], [[इ.स. १९४९|१९४९]]]] {{quote box | border=2px | align=right | bgcolor = Cornsilk | title= | halign=center | quote=<poem>“डॉ. आंबेडकरांनी आपल्या सोबत विद्वता, कल्पनाशक्ती, तर्कनिष्ठा व वक्तृत्व आणि अनुभव पणास लावले, अतिशय क्लिष्ट अशा प्रकारच्या प्रश्नांवर देखील अतिशय दुर्लभ अशी त्यांची पकड होती आणि अशावेळी अतिशय प्रभावीपणे तिकतेच सुलभपणे ते मते मांडीत. जगातल्या सर्व सुधारलेल्या राष्ट्रांच्या घटनात्मक कायद्यांचे व त्यांच्या अंमलबजावणीचे त्यांना प्रचंड ज्ञान होते. तसेच १९३५च्या कायद्याचे बारकावेही त्यांना माहित होते, घटनेचा मसुदा चर्चिला जात असताना उद्भवलेल्या कोणत्याही टीकेला ते स्पष्ट आणि सुटसुटीतपणे स्पष्टीकरण देत. त्यांनी उत्तरे दिल्यानंतर सदस्यांच्या मनातील संदेश, गोंधळ, असंदिग्धपणा यांचे ढग नाहीसे होत. तर्कस्पष्ट युक्तिवाद, प्रभावी आणि सर्वांना समजणारे स्पष्टीकरण, कोणत्याही मुद्याला तात्काळ प्रतिवाद करून वाद संपुष्टात आणण्याची हातोटी त्यांच्याशिवाय [संविधान सभेच्या] अन्य कोणत्याही सदस्यात नव्हती. हे सारे करीत असताना विरोधकाने एखादा रास्त मुद्दा मांडला तर तो समजून घेऊन स्वीकारण्याचा उदारपणा देखील त्यांच्यात होता. म्हणूनच त्यांना आधुनिक मनू अथवा भारतीय राज्यघटनेचे जनक म्हणतात, ते साजेसेच आहे.” </poem> |salign=right |author= '''एस.व्ही. पायली''' <br /> जेष्ठ घटनातज्ज्ञ |source=<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=संविधान सभेतील भाषणे आणि चर्चा|last=|first=|publisher=युगसाक्षी प्रकाशन|year=|isbn=|location=नागपूर|pages=२१}}</ref> }} आंबेडकर जातिव्यवस्थेच्या विरोधात लढत होते, यासोबतच भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातही त्यांचा सहभाग होता. ते सर्व भारतीय समाजांच्या विकासासाठी कार्यरत होते. इ.स. १९३० ते १९३२ दरम्यान झालेल्या गोलमेज परिषदांमध्ये त्यांनी अस्पृश्यांच्या हक्कांची आणि भारताच्या स्वातंत्र्याची मागणी केली होती. पहिल्या गोलमेज परिषदेतील आंबेडकरांचे भाषण ऐकल्यानंतर महात्मा गांधींनी त्यांना "उच्च दर्जाचे देशभक्त" म्हणले आहे. आपल्या पी.एचडी. व डीएससी प्रबंधांतूनही त्यांनी ब्रिटिशांनी भारताच्या चालवलेल्या आर्थिक शोषणाचे विस्तृत विश्लेषण केलेले आहे. आंबेडकरांवर मसुदा समितीचे अध्यक्ष म्हणून भारतीय संविधानाच्या निर्मितीची जबाबदारी सोपवली गेली होती. याशिवाय संविधान सभेच्या मूलभूत अधिकार समिती, अल्पसंख्यांक उपसमिती, सल्लागार समिती, ध्वज समिती, संघराज्य अधिकार समिती, संघराज्य घटना समिती व प्रांतिक घटना समिती अशा अनेक समित्यांवर सदस्य म्हणूनही आंबेडकरांनी काम केले.<ref>{{Cite book|title=भारताची राज्यघटना आणि प्रशासन|last=कोळंबे|first=रंजन|publisher=भगीरथ प्रकाशन, द्वितीय आवृत्ती|year= २०१९|isbn=|location=पुणे|pages=१३|language=मराठी}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/lekha-news/the-formation-of-the-constitution-guidelines-and-dr-ambedkar-1225205/|title=संविधाननिर्मिती, मार्गदर्शक तत्त्वे व डॉ. आंबेडकर|दिनांक=2016-04-10|संकेतस्थळ=Loksatta|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref> भारतीय राज्यघटनेच्या निर्मितीत मोठा सहभाग असल्यामुळे आंबेडकरांना ''भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार'' किंवा ''भारतीय संविधानाचे निर्माते'' म्हणले जाते.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://hindi.theprint.in/opinion/why-dr-ambedkar-is-called-the-creator-of-indian-constitution/100030/|title=डॉ. आंबेडकर को भारतीय संविधान का निर्माता क्यों कहा जाता है|last=|first=|date=|work=The Print Hindi|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://aajtak.intoday.in/education/story/constitution-day-samvidhan-divas-26-november-dr-bhim-rao-ambedkar-tedu-1-1140319.html|title=Constitution Day: ऐसे बना था भारत का संविधान, डॉ. अंबेडकर ने निभाया अहम रोल|संकेतस्थळ=aajtak.intoday.in|भाषा=hi|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref> एप्रिल १९४६ मध्ये नवीन प्रांतिक सरकारांच्या कामकाजाला सुरुवात झाली. ब्रिटिश सरकारने भारताचा स्वातंत्र्य देऊ केले होते आणि स्वतंत्र भारताचा राज्यकारभार संविधानानुसार होत राहावा, म्हणून निवडून आलेल्या मध्यवर्ती व प्रांतिक कायदेमंडळांनी काही प्रतिनिधी निवडून संविधान समिती तयार करावी आणि त्या समितीने भारताची राज्यघटना तयार करण्याचे काम सुरू करावे, असे सुचवले होते. त्याचप्रमाणे मध्यवर्ती व प्रांतिक कायदेमंडळांनी संविधान समितीचे प्रतिनिधी निवडण्याचे काम केले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२२६ व २२७|language=मराठी}}</ref> १६ मे, १९४६ रोजी भारतमंत्री पेथिक लॉरेन्स, [[स्टॅफर्ड क्रिप्स]] आणि ए.व्ही. अलेक्झांडर या [[इंग्लडची संसद|ब्रिटनच्या मंत्रिमंडळाने]] भारतातील घटना परिषदेच्या (संविधान समितीच्या) निवडणूक प्रक्रियेचा तपशील जाहीर केला. त्यानुसार घटना परिषदेची निवडणूक प्रांतीय विधानसभांच्या सदस्यांनी केलेल्या मतदानानुसार जुलै १९४६मध्ये पार पडली. घटना परिषदेच्या एकूण २९६ सदस्यांपैकी १७५ सदस्य [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] पक्षाचे तर ३० काँग्रेसच्या पाठिंब्यावर निवडून आले होते. [[अखिल भारतीय मुस्लिम लीग|मुस्लिम लीगतर्फे]] निवडून आलेल्या ७३ सदस्यांनी घटनापरिषदेवर बहिष्कार घातल्यामुळे उरलेल्या २२३ सदस्यांमध्ये काँग्रेस पुरस्कृत सदस्य एकूण २०५ होते. त्यामुळे घटना परिषदेवर काँग्रेसचे प्रभुत्व होते.<ref>{{Cite book|title=डॉ. आंबेडकरी हितशत्रुंच्या जाणिवा|last=लोखंडे|first=भाऊ|publisher=परिजात प्रकाशन|year=२०१२|isbn=|location=कोल्हापुर|pages=६०|language=मराठी}}</ref> मुंबई कायदेमंडळात आंबेडकरांच्या [[शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन]]चे निवडून आलेले सभासद नव्हते. त्यामुळे आंबेडकर काँग्रेसच्या सहकार्याशिवाय मुंबई कायदेमंडळातून घटना समितीचे प्रतिनिधी सभासद होऊ शकत नव्हते. मुंबई कायदेमंडळाच्या काँग्रेसच्या सभासदांनी घटना समितीचे सभासद म्हणून बॅ. [[मुकुंद जयकर]] आणि [[क.मा. मुन्शी]] या दोघांची निवड केली. त्यामुळे आंबेडकरांना [[बंगाल प्रांत|बंगाल प्रांताच्या]] कायदेमंडळातील सभासदांचे सहकार्य घ्यावे लागले. आंबेडकरांनी बंगालमधून निवडून येण्याचा प्रयत्न केला. तेथे सर्व [[हिंदू|हिंदूंसाठी]] १८ जागा, [[मुसलमान|मुसलमानांसाठी]] ३३ जागा, [[अँग्लो-इंडियन]] १, [[ईस्ट इंडियन|भारतीय ख्रिश्चनांसाठी]] प्रत्येकी १ जागा आणि अनुसूचित जातीसाठी ७ जागा अशा एकूण ६० जागा होत्या. घटना परिषदेतील सदस्यांची निवडणूक प्रमाणशीर प्रतिनिधित्व पद्धतीनुसार घेण्यात आली. बंगालमधून घटना परिषदेत निवडून येण्यासाठी पहिल्या क्रमांकाची पसंतीची चार मते असा 'कोटा' ठरविण्यात आला. आंबेडकरांना पहिल्या क्रमांकाच्या पसंतीची पाच मते मिळाल्यामुळे ते विजयी झाले. भारतमंत्री पेथिक लॉरेन्स यांनी पंतप्रधान [[क्लेमेंट ॲटली|क्लेमंट ॲटलींना]] लिहिलेल्या पत्रात म्हणले आहे की, "बंगालमधील दलितवर्गीयांवर डॉ. आंबेडकरांचा प्रभाव आहे. ते कोणीही नाकारणार नाही. बंगाल विधानसभेत अनुसूचित जातीचे २५ सदस्य आहेत. या सर्व उमेदवारांनी डॉ. आंबेडकरांना मते दिली, त्याच सोबत काही अँग्लो-इंडियन सदस्यांनीही त्यांना मते दिली आहेत. डॉ. आंबेडकर बंगालमधून घटना परिषदेचे सदस्य म्हणून निवडून आले." या निवडणूकीत काँग्रेस सदस्यांनी आंबेडकरांना सहकार्य केले नव्हते.<ref>{{Cite book|title=डॉ. आंबेडकरी हितशत्रुंच्या जाणिवा|last=लोखंडे|first=भाऊ|publisher=परिजात प्रकाशन|year=२०१२|isbn=|location=कोल्हापुर|pages=६० व ६१|language=मराठी}}</ref> बॅ. [[जोगेंद्रनाथ मंडल]] व काही मुस्लिम लीगच्या सभासदांनी सुद्धा आंबेडकरांना मते दिली व ते घटना समितीचे सभासद म्हणून निवडून येण्यात यशस्वी झाले. त्यांनी काँग्रेसचे उमेदवार सरतचंद्र बोस यांचा पराभव केला होता.<ref name="auto30">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२२७|language=मराठी}}</ref> एप्रिल १९४६ मध्ये नवीन प्रांतिक सरकारांच्या कामकाजाला सुरुवात झाली. भारतात येऊन आपले कार्य करून इंग्लंडला परत गेलेल्या [[क्रिप्स मिशन]] आणि कॅबिनेट मिशन यांची स्वातंत्र्य होऊ घातलेल्या भारतात अस्पृश्यांचे स्वतंत्र राजकीय हक्कांकडे दुर्लक्ष केले असे वाटल्यामुळे अस्पृश्यांच्या राजकीय भवितव्याबाबत आंबेडकरांना चिंता वाटू लागली. याविषयी आंबेडकरांनी ब्रिटनचे पंतप्रधान [[क्लेमेंट ॲटली|ॲटली]] यांना तार पाठवली आणि अस्पृश्यांच्या राजकीय अस्तित्त्वासाठी न्याय्य मागण्या मान्य करण्याची विनंती केली. अस्पृश्यांना मताधिकार मिळवण्यात ते यशस्वी झाले होते. आंबेडकरांनी ''अस्पृश्यांना राजकीय अस्तित्त्व असावे'' या आशयाचे एक सविस्तर निवेडन तयार करून पंतप्रधान ॲटली, [[मजूर पक्ष|मजूर पक्षाच्या]] इतर नेत्यांना व हुजूर पक्षाचे नेते [[विन्स्टन चर्चिल]] यांना पाठवले. मात्र याचे उत्तर आले नाही. आंबेडकर दुसरे निवेदन घेउन इ.स. १९४६ मध्ये विमानाने [[दिल्ली]]हून [[कराची]]ला आणि कराचीहून लंडन गेले. लंडनमध्ये ते पंतप्रधान ॲटली, भारतमंत्री लॉर्ड पॅथिक लॉरेन्स, विरोधी पक्षनेते चर्चिल, आणि मजूर, [[हुजूर पक्ष|हुजूर]] व [[उदारमतवाद|उदारमतवादी]] या तिन्ही पक्षांच्या प्रमुख नेत्यांना भेटले. त्या सर्वांना छापील निवेदन दिले, आणि अस्पृश्यांची सामाजिक, आर्थिक, शैक्षणिक व राजकीय स्थिती सुधारण्यासाठी स्वतंत्र भारतात अस्पृश्यांना विशेष राजकीय हक्क ब्रिटिश सरकारकडून मिळणे आवश्यक असल्याचे सांगत राहिले. आंबेडकरांची [[विन्स्टन चर्चिल]] यांच्याशी भेट त्यांच्या [[केंट]]मधील वेस्टर्नहॅम येथील राहण्याच्या ठिकाणी झाली होती. त्यांनी चर्चिल बरोबर अस्पृश्योद्धाराच्या प्रश्नांवर चर्चा केली व चर्चिल यांनी आपला हुजूर पक्ष शक्य तितके सहकार्य करील, असे आश्वासन दिले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२२८-२२९|language=मराठी}}</ref> आंबेडकर १५ नोव्हेंबर, १९४६ रोजी मुंबईला पोहोचले. तोपर्यंत भारतात २० ऑक्टोबर, १९४६ रोजी मध्यवर्ती सरकारच्या मंत्रिमंडळाचा शपथविधी झाला होता. घटना समितीचे कामकाज सुरू झाल्यावर आंबेडकरांनी त्यात भाग घेतला. घटना समितीच्या १० डिसेंबर १९४६ च्या बैठकीत डॉ. [[राजेंद्र प्रसाद]] यांची घटना समितीचे अध्यक्ष म्हणून निवड करण्यात आली. ११ डिसेंबर पासून घटना समितीच्या बैठका सुरू झाल्या.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२२९|language=मराठी}}</ref> १३ डिसेंबर १९४६ रोजी घटना समितीच्या बैठकीत घटना समितीच्या कार्याचे ध्येय आणि साध्य स्पष्ट करणारा ठराव भारताचे पंतप्रधान [[जवाहरलाल नेहरू]] यांनी मांडला.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२२९-२३०|language=मराठी}}</ref> २० जानेवारी १९४७ रोजी नेहरूंचा ठराव मान्य करण्यात आला. भारताला स्वतंत्र देण्याचे काम तत्परतेने व्हावे म्हणून ब्रिटिश सरकारने २४ मार्च १९४७ रोजी [[लॉर्ड वेव्हेल]]च्या जागी [[लुई माउंटबॅटन|लॉर्ड लुई माऊंटबॅटन]] यांना भारताचा व्हाईसरॉय म्हणून नियुक्त केले. ब्रिटिश सरकार जून १९४७ च्या सुमारास (अखंड किंवा विभाजित) भारताला पूर्ण स्वातंत्र्य देण्याच्या विचारात होते.<ref name="auto37">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२३१|language=मराठी}}</ref> सुरुवातीला भारतातील बरीच संस्थान स्वतंत्र राहू इच्छित होती. कारण ब्रिटिश सरकार व कॅबिनेट मिशनने भारतातील संस्थानिकांना आपल्या इच्छेप्रमाणे स्वतंत्र राहावे किंवा भारतीय संघराज्यात विलीन व्हावे या मताचे होते. आंबेडकरांनी १८ जून १९४७ रोजी एक पत्रक काढून अखंड भारतातील संस्थानिकांना सुचवले की, संस्थानिकांना आपली संस्थाने स्वतंत्र भारतात विलीन करावीत आणि तसे करणेच त्यांच्या हिताचे आहे. अशा आशयाचे आंबेडकरांचे पत्रक '[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]'च्या १८ जून १९४७ च्या अंकातही प्रसिद्ध झाले होते.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२३१ व २३२|language=मराठी}}</ref> माऊंटबॅटनने एक समिती स्थापन केली ज्यात काँग्रेसतर्फे जवाहलाल नेहरू, [[वल्लभभाई पटेल]], आचार्य जे.बी. कृपलानी; मुस्लिम लीगतर्फे [[मोहम्मद अली जिना]], [[लियाकत अली खान]], सरदार अबदूर रीव निस्तार आणि [[शीख]] समाजातर्फे सरदार बलदेवसिंग या सात जणांना सभासद म्हणून नेमले. समितीने ४ जून ते ७ जून १९४७ दरम्यान विचारविनिमय करून भारताच्या पाळणीचे तत्त्व मान्य केले. १२ जून १९४७ रोजी फाळणी समितीने आपला खलिता तयार केला व ब्रिटिश सरकारला पाठवला. १४ जून १९४७ रोजी मुंबईत [[महात्मा गांधी|गांधींच्या]] उपस्थित काँग्रेसची बैठक झाली व त्या बैठकीत काँग्रेसने फाळणी स्वीकारली.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२३२|language=मराठी}}</ref> ब्रिटिश सरकारने फाळणीचा खलिता ४ जुलै १९४७ रोजी [[हाउस ऑफ कॉमन्स|हाउस ऑफ कॉमन्समध्ये]] 'दि इंडिया इनडिपेडन्स बील' मांडले. १० जुलैला मोहंमद अली जीना यांना [[पाकिस्तान|पाकिस्तानचे]] गव्हर्नर म्हणून इंग्लंडमध्ये स्वीकारण्यात आले. २६ जुलै रोजी हे बील मंजूर झाले व त्यावर इंग्लंडच्या महाराजाने १८ जुलै १९४७ रोजी शिक्कामोर्तब केले. १५ ऑगस्ट १९४७ च्या मध्यरात्री [[भारत]] व [[पाकिस्तान]] अशी दोन राष्ट्रे स्वातंत्र्य झाले.<ref name="auto33">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२३३|language=मराठी}}</ref> या [[भारताची फाळणी|फाळणीच्या]] घडामोडीत आंबेडकर नव्हते, ते अखंड भारताचे समर्थक होते. फाळणी झाली तेव्हा [[दंगल|दंगली]] उसळल्या. फाळणीमुळे बराच अस्पृश्य समाज नव्या पाकिस्तान गेला, त्यांना परत आणण्यासाठी आंबेडकरांना प्रयत्न केले पण तितकेसे यश मिळाले नाही.<ref name="auto1">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२३५|language=मराठी}}</ref> फाळणीमुळे बंगाल प्रांताचा पूर्व भाग सुद्धा पाकिस्तानात गेला त्यामुळे आंबेडकरांचे भारतीय घटना समितीचे संपुष्टात येऊन ते पाकिस्तानच्या घटना समितीचे सदस्य झाले.<ref name="auto33" /> त्यांनी आपल्या सदस्यत्वाचा राजीनामा दिला व विभाजित भारताचा भाग असलेल्या पश्चिम बंगालच्या कायदेमंडळातर्फे घटना समितीचे सदस्य होण्यासाठी प्रयत्न करु लागले. मात्र त्यावेळी काँग्रेस पक्षाने आंबेडकरांना घटना समितीचे सभासद म्हणून निवडून देण्याचा निर्णय घेतला. पूर्वी घटना समितीच्या बैठकांमध्ये आंबेडकरांनी जी भाषणे केली त्यावरून त्यांचे कायदा व संविधान या विषयांवरील प्रभुत्व, बुद्धिमत्ता, दूरदृष्टी, देशप्रेम, व विविध विषयांमधील सखोल ज्ञान या सर्वांची जाणीव नेहरू, पटेल, प्रसाद यांच्यासह संविधान सभेतील सर्व सदस्यांना झाली होती. त्यामुळे भारताचे संविधान तयार करण्यासाठी आंबेडकरांचे सहकार्य घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, असे त्यांना वाटले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२३४|language=मराठी}}</ref> बंगालच्या फाळणीमुळे आंबेडकरांचे सदस्यत्व संपणार होते. त्यामुळे मुंबई प्रांतातून १९४७ च्या जुलैमध्ये आंबेडकर घटना परिषदेचे सदस्य म्हणून बिनविरोध निवडून येतील अशी व्यवस्था काँग्रेसने केली होती. आंबेडकर घटना परिषदेचे सदस्य म्हणून बंगालमधून निवडून आल्यानंतर ९ डिसेंबर १९४६ रोजी घटना परिषदेची पहिली सभा भरण्यापूर्वीच काँग्रेस नेते आंबेडकरांनी घटना परिषदेत पूर्ण सहकार्य करावे यासाठी प्रयत्न करु लागले होते.<ref>{{Cite book|title=डॉ. आंबेडकरी हितशत्रुंच्या जाणिवा|last=लोखंडे|first=भाऊ|publisher=परिजात प्रकाशन|year=२०१२|isbn=|location=कोल्हापुर|pages=६३ व ६४|language=मराठी}}</ref> यासाठी बॅ. जयकरांनी राजीनामा देऊन मुंबई प्रांतांतून रिकाम्या केलेल्या जागेवर डॉ. आंबेडकरांना निवडून आणावे असे डॉ. राजेंद्र प्रसादांनी मुंबई प्रांताचे मुख्यमंत्री [[बाळ गंगाधर खेर|बाळासाहेब खेर]] यांनी ३० जून १९४७ रोजी पत्र पाठवून कळवले होते. डॉ. राजेंद्र प्रसाद म्हणाले की, "''अन्य कोणतेही कारण विचारात घेतले तरी तरी घटना परिषदेतील आणि तिच्या विविध समित्यांतील डॉ. आंबेडकरांची कामगिरी इतकी उच्च प्रतीची आहे की; त्यांच्या सेवेला आपण मूकू नये असे वाटते. १४ जुलै १९४७ पासून घटना परिषदेचे नवे सत्र सुरू होत आहे. त्या सत्रात डॉ. आंबेडकर उपस्थित रहावेत अशी माझी तीव्र इच्छा आहे. म्हणून मुंबई प्रांतातून तुम्ही डॉ. आंबेडकरांना निवडून द्यावे.''"<ref>{{Cite book|title=डॉ. आंबेडकरी हितशत्रुंच्या जाणिवा|last=लोखंडे|first=भाऊ|publisher=परिजात प्रकाशन|year=२०१२|isbn=|location=कोल्हापुर|pages=६६ व ६७|language=मराठी}}</ref> घटना समितीवर निवडून आल्यानंतर तीचे सभासद म्हणून समितीच्या नोंदवहीत १४ जुलै १९४७ रोजी आंबेडकरांनी स्वाक्षरी केली.<ref name="auto10" /> यासोबतच पंतप्रधान नेहरू व उपपंतप्रधान पटेल यांनी भारताच्या मंत्रिमंडळात आंबेडकर यांना स्थान दिले व त्यांच्याकडे कायदा व न्याय खात्याची जबाबदारी सोपवली. आंबेडकर स्वतंत्र [[भारताचे कायदा व न्यायमंत्री|भारताचे पहिले कायदा व न्यायमंत्री]] झाले.<ref name="auto1" /> २० ऑगस्ट १९४७ रोजी संविधान सभेच्या अध्यक्षांनी स्वतंत्र भारताचा कायदा आणि त्या संबंधित सर्व कायदेशीर गोष्टींचा विचार करण्यासाठी एक सल्लागार समिती नेमली. डॉ. बी.आर. आंबेडकर, जी.व्ही. मावळणकर, पुरुषोत्तमदास टंडन, गोपालस्वामी अय्यंगार, बिधनचंद्र लाल मित्र, अल्लादी कृष्णस्वामी अय्यर आणि हुसेन इमाम अशी या समितीच्या सभासदांची नावे होती.<ref name="auto1" /> भारतीय घटना समितीने एकूण २२ समित्या स्थापन केल्या होत्या. त्यातील १२ समित्या या विशेष कामकाजासाठी (राज्यघटना कामकाज समित्या) होत्या तर १० समित्या या कार्यपद्धतीशी निगडित होत्या. २९ ऑगस्ट १९४७ रोजी संविधान सभेने एक ठराव पास करून भारतीय संविधानाचा मुसदा तयार करण्यासाठी मुसदा समिती तयार केली. २९ ऑगस्ट १९४७ रोजी मसुदा समितीची स्थापना करण्यात आली, आणि त्यात ७ सदस्यांचा समावेश करण्यात आला, त्यांपैकी एक सदस्य आंबेडकर होते. दुसऱ्या दिवशी ३० ऑगस्ट १९४७ रोजी मसुदा समितीच्या सदस्यांनी आंबेडकरांची मसुदा समितीच्या अध्यक्षपदी निवड केली. घटना समित्यांमध्ये मुसदा समिती ही सर्वात महत्त्वाची होती, आणि राज्यघटनेची निर्मिती करणे ही या समितीची महत्त्वाची जबाबदारी होती. विधिमंत्री डॉ. आंबेडकर हे मसुदा समितीचे अध्यक्ष होते व इतर सहा जण सदस्य होते. मसुदा समितीचे सदस्य म्हणून अलादी कृष्णस्वामी अय्यर, डॉ. कन्हैयालाल मुन्शी, गोपाळस्वामी अय्यंगर, मोहंमद सादुल्ला, [[टी.टी. कृष्णमचारी]] (डी.पी. खैतान यांच्या मृत्युनंतर नियुक्ती), एन. माधव राऊ (बी.एल. मित्तर यांनी राजीनामा दिल्यानंतर नियुक्ती) यांनी काम केले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२३५ व २३६|language=मराठी}}</ref> आंबेडकरांना कायद्याचे व राज्यघटनेचे सखोल ज्ञान होते. त्यांनी इंग्लंड, अमेरिका, [[कॅनडा]], [[ऑस्ट्रेलिया]], [[फ्रान्स]], [[जर्मनी]], [[आयर्लंड]] यासारख्या सुमारे ६० देशांच्या [[संविधान|राज्यघटनांचा]] सखोल अभ्यास केला होता.<ref>{{Cite web|url=https://books.google.co.in/books?id=PKElDwAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=indian+polity&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwia77PDu8rfAhVFfH0KHUceBFIQ6AEIGDAD#v=onepage&q=Ambedkar&f=false|title=INDIAN POLITY|first=M.|last=Laxmikanth|publisher=McGraw-Hill Education|accessdate=6 April 2019|via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/why-do-we-celebrate-constitution-day-of-india-a-look-at-dr-b-r-ambedkar-s-contribution-towards-the-indian-constitution-1396312-2018-11-26|title=Constitution Day: A look at Dr BR Ambedkar's contribution towards Indian Constitution|first1=India Today Web Desk New|last1=DelhiNovember 26|first2=2018UPDATED:|last2=November 26|first3=2018 15:31|last3=Ist|website=India Today|accessdate=6 April 2019}}</ref> तसेच त्यांनी [[कायदा|कायदाविषयक]] महत्त्वपूर्ण ग्रंथांचा बारकाईने अभ्यास केला होता. संविधान निर्मितीच्या कामासाठी आंबेडकरांना सुरुवातीच्या [[बौद्ध]] [[संघ]]ाच्या पद्धतींचे आणि अन्य बौद्ध ग्रंथांचे अध्ययन सुद्धा कामी आले.<ref>{{cite web|title=Some Facts of Constituent Assembly |work=Parliament of India |publisher=National Informatics Centre |url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/debates/facts.htm |quote=On 29 August 1947, the Constituent Assembly set up an Drafting Committee under the Chairmanship of B. R. Ambedkar to prepare a Draft Constitution for India |accessdate=14 April 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511104514/http://parliamentofindia.nic.in/ls/debates/facts.htm |archivedate=11 May 2011 |df=dmy }}</ref><ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२३६|language=मराठी}}</ref> ३० ऑगस्ट १९४७ पासून आंबेडकरांनी सहकाऱ्यांची मिळेल तशी साथ घेत संविधान मसुदा लिहून पूर्ण केला आणि तो मसुदा संविधान समितीचे अध्यक्ष राजेंद्र प्रसाद यांना २१ फेब्रुवारी १९४८ रोजी सादर केला. आंबेडकरांनी अवघ्या १४५ दिवसांत मसुदारुपी राज्यघटना तयार केली होती. मसुदारुपी ती घटना स्वतंत्र भारताच्या लोकांचे मत अजमावण्याच्या उद्देशाने देशासमोर ठेवण्यात आली. या मसुदारूपातील घटनेचे १८ भाग होते, त्या १८ भागांत ३१५ कलमे व ९ परिशिष्टे होती.<ref name="auto7">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२३९|language=मराठी}}</ref> मसुदा समितीच्या बैठकीतील निर्णय एकमताने किंवा बहुमताने घेतले गेले होते. मसुदा तयार करताना मसुदा समितीने, घटना समितीद्वारा घेतलेल्या निर्णयाचे किंवा घटना समितीद्वारा कार्यान्वित केलेल्या विविध समित्यांनी घेतलेल्या निर्णयांचे अनुसरण केले होते. घटना समितीत झालेल्या चर्चेनंतर घटनेचा जो मसुदा प्रसिद्ध करण्यात आला त्यात ३०५ कलमे होती व ६ परिशिष्टे होती. आंबेडकर राज्यघटनेच्या निर्मितिप्रक्रियेत केंद्रस्थानी राहिले.<ref name="auto7" /> या काळात आंबेडकरांना [[मधुमेह|मधुमेहाचा]] आजार होता आणि त्यांचा त्यांना त्रास होता असे. त्यामुळे त्यांना रोजच उपचार घ्यावे लागत होते. मुंबईल्या मुक्कामात ते डॉ. मालवणकर यांच्या दवाखान्यात औषधोपचार घेण्यासाठी येत, तेव्हा तेथे डॉ. [[सविता आंबेडकर|शारदा कबीर]] (लग्नानंतरच्या डॉ. सविता आंबेडकर) यांच्याशी त्यांची ओळख झाली. मालवणरांनी आंबेडकरांवर उपचार करण्याचे काम डॉ. शारदा कबीर यांचेवर सोपवले होते. दोघांचा परिचय वाढत गेला व दोघांनी लग्न करण्याचा निर्णय घेतला. हा आंजरजातीय विवाह होता, कबीर या [[ब्राह्मण समाज|ब्राह्मण]] समाजातील होत्या. १५ एप्रिल १९४८ रोजी आंबेडकर यांच्या दिल्ली येथील हार्डिंग ॲव्हिन्यू या निवासस्थानी आंबेडकर व डॉ. शारदा कबीर यांचा विवाह झाला.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२४०|language=मराठी}}</ref> आंबेडकर राज्यघटनेच्या निर्मितिप्रक्रियेत केंद्रस्थानी राहिले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२४१|language=मराठी}}</ref> २१ फेब्रुवारी १९४८ पासून जवळपास आठ महिने मुसदारुपी घटना चर्चेसाठी खुली ठेवली होती. त्यानंतर ४ नोव्हेंबर १९४८ रोजी घटना समितीची बैठक घेण्यात आली. या बैठकीत राजेंद्र प्रसादांनी जाहिर केले की, आंबेडकर आज घटना समितीपुढे घटनेचा मसुदा सादर करतील. घटना समितीचे सभासद दोन दिवस मुसदारूप घटनेवर आपले विचार व्यक्त करतील आणि दुरुत्याही सुचवतील. त्यानंतर आंबेडकरांनी घटना समितीपुढे घटनेचा मसुदा सादर केला आणि मसुद्यावर विवेचनात्मक विचार मांडले आणि भारताच्या राज्यघटनेची काही महत्त्वाची वैशिष्ट्ये सांगितली.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२४३|language=मराठी}}</ref> "घटना समितीने वेगवेगळ्या समित्या नियुक्त केल्या होत्या. त्या सर्व समितीच्या घटना समितीला आपले अहवाल सादर करीत होत्या. घटना समिती त्या अहवालांच्या आधारे कीही निर्णय घेत होती आणि ते निर्णय मसुदा समितीला कळवत होती. मसुदा समिती ते निर्णय आणि भारत सरकारचा १९३५चा कायदा विचारात घेऊन राज्यघटना तयार करण्याचे कार्य करीत होती, असे आपल्या भाषणाच्या सुरुवातीलाच आंबेडकरांनी सांगितले.<ref name="auto43">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२४४|language=मराठी}}</ref> मसुदारूप घटना ३१५ कलमांची आणि ८ परिशिष्टांची आहे. मसुदारुपी घटनेत भारतीय संघराज्याचा मुख्य अधिकारी म्हणून एक पद आहे, ज्या भारतीय संघराज्याचा अध्यक्ष (राष्ट्रपती) असे म्हणले आहे. असे असले तरी या घटनेत अमेरिकेसारखे अध्यक्षीय पद्धतीचे सरकार स्वीकारलेले नाही तर संसदीय पद्धतीचे सरकार घटनेत स्वीकारले आहे. म्हणून [[राष्ट्रपती]] भारत देशावर राज्य करणार नाही. तो केंद्रिय मंत्रिमंडळाच्या सल्ल्यानेच कार्य करणार आहे. संसदेत बहुमताचे प्रभुत्व आहे. मंत्री संसदेचे सदस्य आहेत. मसुदारूप घटना संघराज्यात्मक आहे आणि एकात्मही आहे. तीमध्ये लोकशाही पद्धतीला प्राध्यान्य आहे."<ref name="auto43" /> संविधान सभेत भाषणाचा समारोप करताना आंबेडकर म्हणले की, "राज्यघटना कितीही चांगली असली तरी ती अमलात आणणारे लोक जर चांगले नसतील तर त्या राज्यघटनेचे मातेरे होते. मात्र राज्यघटना कितीही वाईट असली तरी ती राबविणारे लोक चांगले असतील तर ती राज्यघटना निःसंशय चांगली ठरते." संविधान सभेचे अध्यक्ष डॉ. राजेंद्र प्रसाद हेसुद्धा नागरी सेवेचे महत्त्व विशद करताना म्हणाले की, "राज्यघटनेत काही असेल अथवा नसेल, राज्यघटना काही सांगो अथवा न सांगो, देशाचे कल्याण या देशाचे शासन-प्रशासन कोणत्या प्रकारे केले जाते यावर अवलंबून राहील आणि शाळा-प्रशासन चालविणारे लोक कोण वा कसे आहेत त्यावर अधिक अवलंबून राहील."<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२४४ व २४५|language=मराठी}}</ref> ४ नोव्हेंबर १९४८ रोजी आंबेडकरांनी आपल्या भाषणात घटनेची देशहिताची, राज्यहिताची व जनहिताची जी वैशिष्ट्ये सांगितली त्यावर प्रभावित होऊन घटना समितीच्या अनेक सभासदांनी ५ नोव्हेंबर १९४८ रोजीच्या बैठकीत घटनाकार आंबेडकर यांची प्रशंसा करणारी मते व्यक्त केली.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२४५ ते २५१|language=मराठी}}</ref> संविधान सभेमध्ये मसुदा समितीचे सदस्य [[टी.टी. कृष्णमचारी]] यांनी सांगितले की, {{Quote|text="संविधान सभेने मसुदा समितीवर सात सदस्य नियुक्त केले होते. त्यापैकी एकाने या सभागृहाचा राजीनामा दिला आणि त्याची जागा दुसऱ्याने घेतली. एकाचा मृत्यू झाला आणि ती जागा रिक्तच राहिली. एक सदस्य अमेरिकेत निघून गेला आणि ती जागा भरली गेलीच नाही, आणि एक अन्य सभासद राज्याच्या राजकारणात गुंतून पडले आणि त्यामुळे तेवढी पोकळी निर्माण झाली. एक किंवा दोन व्यक्ती दिल्लीपासून बरेच लांब होते आणि त्यांची प्रकृती त्यांना उपस्थित राहण्याची अनुमती देत नव्हती. म्हणून सरतेशेवटी असे घडले की, संविधानाचा मसुदा तयार करण्याचे उत्तरदायित्व एकट्या डॉ. आंबेडकरांवर आले. कदाचित सभागृहाला या वास्तवाची जाणीव असावी. डॉ. आंबेडकरांनी ही जबाबदारी, हे कार्य अत्यंत योग्यपणे पार पडले, यात मला तीळमात्रही शंका नाही. म्हणून आम्ही त्यांचे ऋणी आहोत."<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/ambedkar-constitution-narendra-modi-govt-2851111/|title=Denying Ambedkar his due|date=14 June 2016|accessdate=6 April 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://164.100.47.194/loksabha/writereaddata/cadebatefiles/C05111948.html|title=Constituent Assembly of India Debates|website=164.100.47.194|accessdate=6 April 2019}}</ref><ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२४५ ते २४७|language=मराठी}}</ref>}} एस. नागप्पा म्हणाले की, "''या घटनेचा मुसदा तयार करण्याचे कष्ट घेतल्याबद्दल पुन्हा एकदा मी डॉ. आंबेडकर यांचे आभार मानतो. हे काम गुंतागुंतीचे आहे, याविषयी शंकाच नाही, तरी सुद्धा त्यांनी ते अतिशय यशस्वीपणे व कमी वेळेत केले.''"<ref name="auto47">{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२४७|language=मराठी}}</ref> ७ नोव्हेंबर १९४८ नंतर घटना समितीच्या बैठका लागोपाठ होत राहिल्या. घटनेच्या प्रत्येक कलमावर चर्चा करून एक-एक कलम स्वीकारण्यात आले. २० नोव्हेंबर १९४८ रोजीच्या बैठकीत घटनेचे अकरावे कलम स्वीकारण्यात आले आणि भारतातील [[अस्पृश्यता]] कायद्याने नष्ट करण्यात आली.<ref name="auto47" /> १४ नोव्हेंबर १९४९ रोजी घटना समितीचे शेवटचे चर्चासत्र सुरू झाले. यात आंबेडकरांनी घटनेच्या सुचनांविषयी, दुरुस्त्याविषषी भाषण केले आणि परिवर्तनीय मसुदारुपी राज्यघटना तिसऱ्या वाचनासाठी आणि मंजूर होण्यासाठी घटना समितीपुढे सादर केली.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२४८|language=मराठी}}</ref> सभासदांनी परिवर्तित मसुदारुपी घटनेवर १७ नोव्हेंबर १९४९ रोजीच्या बैठकीत भाषणे केली. यावेळीही बऱ्याच सभासदांनी घटना तयार करण्यासाठी घेतलेल्या परिश्रमामुळे आंबेडकरांची प्रशंसा केली. सेठ गोविंददास यांनी आंबेडकरांना 'आधुनिक युगाचा मनू' म्हणले जात असल्याचे संविधान सभेत सांगितले. खंडुभाई के. देसाई यांनी आंबेडकरांनी दिलेल्या अत्यंत विद्वतापूर्ण भाषणांना अविस्मरणीय म्हणले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२४९|language=मराठी}}</ref> तर के.एम. जेधे यांनी आंबेडकरांना थोर वकील व प्रचंड बुद्धी व क्षमता असलेले मानव म्हणले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२५०|language=मराठी}}</ref> २५ नोव्हेंबर १९४९ रोजी राज्यघटनेचे शिल्पकार आंबेडकर यांनी संविधान सभेत आपले उद्बोधक व ऐतिहासिक भाषण दिले. त्यांनी प्रारंभी घटनेच्यासंबंधीची तांत्रिक माहिती दिली. काही कलमांची व वैशिष्ट्यांची माहिती दिल्यानंतर ते आपल्या भाषणाच्या शेवटाकडे आले आणि थोडेसे गंभीर झाले. त्यावेळी त्यांनी देशाच्या भवितव्याविषयी आपल्या भावना व आपले विचार व्यक्त केले. स्वतंत्र भारतातील लोकशाहीविषयी आंबेडकर म्हणतात की, "जोपर्यंत इंग्रज सरकार होते, तोपर्यंत आपल्या देशातील चांगल्या वाईट गोष्टीची जबाबदारी आपण त्यांच्यावर टाकत होतो. पण आता आपण स्वतंत्र झाल्यामुळे चांगल्या वाईट गोष्टीची जबाबदारी आपलीच राहणार आहे. त्यामुळे आपल्याला आता अधिक जबाबदारीने वागावे लागणार आहे." नंतर देशाच्या सुरक्षिततेच्या संदर्भात आंबेडकर म्हणतात की, "भारताचे स्वातंत्र्य आपल्याच लोकांच्या विश्वासघाताने अनेकदा गेले आहे. आपल्याच लोकांनी देशद्रोह केला आणि भारत देश दुसऱ्यांच्या हाती दिला. [[मुहम्मद बिन कासिम]]ने जेव्हा [[सिंध]]वर स्वारी केली तेव्हा राजा दाहीरच्या सेनापतीने लाच घेतली आणि तो आपल्या राजाच्या मदतीला धावला नाही. यामुळे राजा दाहीरचा पराभव झाला. [[महंमद घोरी]]ला भारतावर स्वारी करण्याचे आमंत्रण राजा [[जयचंद]]ने दिले. [[शिवाजी महाराज]] स्वराज्यासाठी लढत होते, तेव्हा इतर मराठे सरदार शिवाजी महाराजांविरुद्ध लढत राहिले. आता पुन्हा तसेच होणार नाही ना? अशी मला चिंता वाटते. जर राजकीय नेत्यांनी आपल्या पक्षाचे मत हे राष्ट्र हितापेक्षा श्रेष्ठ मानले तर भारताचे स्वातंत्र्य पुन्हा धोक्यात येईल. असे झाले तर पुन्हा स्वातंत्र्य मिळविणे अशक्यच होऊन बसेल. यासाठी रक्ताच्या शेवटच्या थेंबापर्यंत आपण आपल्या स्वातंत्र्यासाठी लढले पाहिजे. मी हिंदू, मी मुसलमान, मी ख्रिश्चन, मी शिख, मी जैन-बौद्ध यांना दुय्यमत्व देऊन, मी प्रथम भारतीय व अंतिमतः ही भारतीयच आहे, असे आपण मानलेच पाहिजे".<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२५१ ते २५६|language=मराठी}}</ref> २६ नोव्हेंबर १९४९ च्या घटना समितीच्या बैठकीत घटना समितीचे अध्यक्ष डॉ. राजेंद्र प्रसाद हे आपल्या भाषण म्हणाले की, "''स्वतंत्र भारताची राज्यघटना तयार करण्यासाठी जी मसुदा समिती नियुक्त करण्यात आली, तिचे सभासद आणि प्रामुख्याने तिचे अध्यक्ष डॉ. आंबेडकर यांची निवड करण्याचा घटना समितीची निर्णय अगदी अचूक होता. आणि डॉ. आंबेडकरांनी उत्कृष्ट राज्यघटनेची निर्मिती करून तो निर्णय सार्थक सिद्ध केला आहे.''" आंबेडकर भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार व जगातले एक श्रेष्ठ घटनाकार म्हणून ओळखले जाऊ लागले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२५८|language=मराठी}}</ref> == हैदराबाद मुक्तिसंग्राम== {{quote box | border=2px | align=right | bgcolor = Cornsilk | title= | halign=center | quote=<poem> "देशाला स्वातंत्र्य मिळाले तरी निजामाच्या जोखडाखाली अडकलेल्या हैदराबाद संस्थानातील लढ्याला आंबेडकर यांच्या विचारांचे नतिक पाठबळ मिळाले होते. त्यातूनच मराठवाड्यात स्वातंत्र्याची पहाट झाली. धर्मसत्ता व राजसत्ता कधीच एकत्र नांदू शकत नाहीत, या शब्दांत बाबासाहेबांनी निजामाच्या धार्मिक सत्तेला विरोध केला होता." </poem> |salign=right |author= '''ज्येष्ठ स्वातंत्र्यसेनानी अ‍ॅड. [[भगवानराव देशपांडे]]''' <br /> |source= <ref name="ReferenceB">{{Cite web|url=https://www.loksatta.com/maharashtra/dr-ambedkar-thoughts-behind-haidrabad-mukti-sangram-1142105/|title=Latest Marathi News- Breaking News Today &#124; Read Marathi Batmya from Maharashtra, India ब्रेकींग मराठी न्यूज at https://loksatta.com/|date=18 सप्टें, 2015}}</ref> }} आंबेडकर यांनी [[हैदराबाद संस्थान|हैदराबाद संस्थानात]] नागरी स्वातंत्र्याच्या प्राप्तीसाठी भाषण, लेखन, शिक्षण आणि सभा स्वातंत्र्याची आवश्यकता प्रतिपादन केली होती. त्यांनी 'शेड्यूल्ड कास्ट्स फेडरेशन'च्या माध्यमातून संस्थानातील दलित जनतेमध्ये राजकीय व सामाजिक स्वातंत्र्याची चेतना निर्माण करण्याचे कार्य केले.<ref name="ReferenceB"/> १९४० च्या दशकात ब्रिटीश सरकारने भारतातील संस्थानांना स्वतंत्र राहण्याचा अथवा भारत किंवा पाकिस्तानात विलीन होण्याचा पर्याय दिला होता. [[मुहम्मद अली जिन्ना]] यांच्या नेतृत्वाखालील पाकिस्तानच्या निर्मितीनंतर, हैदराबादच्या निजामाने १७ ऑगस्ट १९४७ रोजी हैदराबाद संस्थान स्वतंत्र राष्ट्र म्हणून घोषित केले. संस्थानात मूलभूत नागरी अधिकारांवर कठोर नियंत्रणे लादण्यात आली होती. १९३८ ते १९४८ या काळात डॉ. आंबेडकरांनाही संस्थानाच्या हद्दीत सभा, परिषदा व संमेलने आयोजित करण्यास प्रतिबंध करण्यात आला होता. निजामांच्या या भूमिकेमुळे निर्माण झालेल्या राजकीय व सुरक्षेच्या आव्हानांचा सामना करण्यासाठी तत्कालीन पंतप्रधान [[जवाहरलाल नेहरू]], गृहमंत्री [[वल्लभभाई पटेल]] आणि कायदेमंत्री आंबेडकर यांनी धोरणात्मक पावले उचलली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.saamana.com/article-on-marathwada-sangram/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2021-09-19 |archive-date=2021-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210920211747/https://www.saamana.com/article-on-marathwada-sangram/ |url-status=dead }}</ref> भारत सरकारने हैदराबाद संस्थानाविरुद्ध लष्करी कारवाई करण्याचा निर्णय घेतला, तेव्हा डॉ. आंबेडकरांनी गृहमंत्री वल्लभभाई पटेल यांच्या भूमिकेस पाठिंबा दर्शवला. कारवाईपूर्वी पटेल यांनी डॉ. आंबेडकरांशी या विषयावर विचारविनिमय केला होता. संस्थानाचा इतिहास आणि भौगोलिक स्थान लक्षात घेता निजामाचे अस्तित्व स्वतंत्र राहणे अशक्य असल्याचे मत डॉ. आंबेडकरांनी व्यक्त केले होते. थेट लष्करी आक्रमणामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर कायदेशीर आणि राजकीय अडचणी निर्माण होऊ शकतात तसेच [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रसंघात]] भारतावर आक्रमक राष्ट्र म्हणून ठपका ठेवला जाऊ शकतो, असा युक्तिवाद त्यांनी केला. त्यामुळे या कारवाईला कायदेशीर आणि तांत्रिकदृष्ट्या 'पोलीस कारवाई' ([[ऑपरेशन पोलो]]) असे स्वरूप देण्याची सूचना डॉ. आंबेडकरांनी केली. वल्लभभाई पटेल यांनी ही सूचना स्वीकारली. १३ सप्टेंबर १९४८ रोजी सुरू झालेल्या या कारवाईचा परिणाम म्हणून निजामाचे सैन्य आणि रजाकारांचा पराभव झाला व १७ सप्टेंबर १९४८ रोजी हैदराबाद संस्थान अधिकृतपणे भारतात विलीन झाले.<ref>आंबेडकर चरित्र - धनंजय कीर</ref><ref>हैदराबाद मुक्तिसंग्रामातील चित्तथरारक आठवणी - लक्ष्मणराव कापसे</ref><ref>आंबेडकर आणि हैदराबाद संस्थान - डॉ. शेषराव नरवाडे</ref> == बुद्ध जयंतीचे प्रणेते == [[File:Dr. Ambedkar speaking on Buddha Jayanti on 2 May 1950.jpg|thumb|२ मे १९५० रोजी [[नवी दिल्ली]] येथे झालेल्या [[बुद्ध जयंती]]च्या कार्यक्रमात बोलतांना बाबासाहेब आंबेडकर]] आंबेडकरांच्या अध्यक्षतेखाली २ मे १९५० रोजी भारतात पहिली सार्वजनिक [[बुद्ध जयंती]] [[दिल्ली]] येथे साजरी झाली होती. याप्रसंगी आंबेडकरांनी बुद्धांच्या जीवन कार्यावर विचार मांडले. या जयंती समारंभास अनेक देशांचे प्रतिनिधी, भिक्खू संघ व सुमारे वीस हजार लोकांचा समुदायही उपस्थित होता.<ref name="प्रणेते">{{स्रोत बातमी|url=|title=बुद्ध जयंतीचे प्रणेते डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर|last=थोरात|first=ॲड. संदिप|date=१७ मे २०१२|work=दैनिक सम्राट|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|page=४|language=मराठी}}</ref> इ.स. १९५१ मध्ये आंबेडकरांच्याच अध्यक्षतेखाली तीन दिवसीय बुद्ध जयंती महोत्सव साजरा झाला. इ.स. १९५६ला आंबेडकरांनी आपल्या आयुष्यातील शेवटची बुद्ध जयंती दिल्लीतच साजरी केली. आंबेडकरांनी दिल्लीशिवाय महाराष्ट्रातही बुद्ध जयंतीस इ.स. १९५३ पासून सुरुवात केली. इ.स. १९५६ पर्यंत त्यांच्या अध्यक्षतेखाली व प्रमुख उपस्थितीत बुद्ध जयंतीचे महाराष्ट्रात भव्य कार्यक्रम झाले. महाराष्ट्रातले बुद्ध जयंतीचे कार्यक्रम प्रामुख्याने मुंबईत झाले. भारतात व महाराष्ट्रात बुद्ध जयंती महोत्सवाच्या परंपरेची सुरुवात आंबेडकरांनी केली, म्हणून त्यांना भारतातील सार्वजनिक बुद्ध जयंती महोत्सवाचे प्रणेते समजले जाते.<ref name="प्रणेते" /> ''इतर सर्व धर्म संस्थापकांच्या जन्मदिनी देशात सुट्टी मिळते. मग मानवतेचा महान संदेश देण्याऱ्या तथागत बुद्धांच्या जयंतीस सुट्टी का नाही? एक तर नियोजित सुट्ट्यातील एक सुट्टी कमी करा अथवा एक सुट्टी वाढवून आम्हाला द्या.'' अशी आग्रही मागणी डॉ. आंबेडकरांनी तत्कालीन केंद्र सरकारकडे केली होती. बुद्ध जयंती दिनी सार्वजनिक सुट्टी असावी ही १९४२ पासूनच मागणी होती. आंबेडकरांच्या प्रयत्नांमुळे व दबावामुळे २७ मे १९५३ रोजी केंद्र सरकारने बुद्ध जयंती निमित्त सार्वजनिक सुट्टी जाहीर केली. महाराष्ट्र सरकारने मात्र त्या वर्षी सार्वजनिक सुट्टी जाहीर केली नाही. या सर्व बाबींचा उल्लेख आंबेडकरांनी १९५३ च्या आपल्या मुंबईतील बुद्ध जयंती कार्यक्रमाच्या भाषणात स्वतः केला आहे.<ref name="प्रणेते" /> == बौद्ध धम्मात धर्मांतर== {{मुख्य|नवबौद्ध चळवळ|नवयान|बावीस प्रतिज्ञा|बौद्धधम्म प्रवर्तक डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर}}{{हे सुद्धा पहा|नवबौद्ध|धम्मचक्र प्रवर्तन दिन|दीक्षाभूमी|दीक्षाभूमी (चंद्रपूर)}} [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar addressing his followers during 'Dhamma Deeksha' at Deekshabhoomi, Nagpur 14 October 1956.jpg|thumb|१४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी, नागपूर येथे धम्म दीक्षा सोहळ्यामध्ये आपल्या अनुयायांना उद्देशून बोलताना आंबेडकर]] [[चित्र:Dr. Ambedkar being administered 'Dhamma Deeksha' by Bhante Chandramani (from Kushinara) at Nagpur on 14 October 1956.jpg|thumb|कुशीनाराचे भिक्खू महास्थविर चंद्रमणी यांचेकडून दीक्षा ग्रहण करताना आंबेडकर]] [[चित्र:Dikshabhumi.jpg|left|thumb|[[नागपूर]] येथील दीक्षाभूमीचा [[स्तूप]]]] '''{{Quote box | quoted = true | bgcolor = #F5F6CE | salign = right | quote = ''मी बुद्धांचा धम्म (बौद्ध धर्म) सर्वोत्तम मानतो. त्याची कोणत्याही धर्माशी तुलना केली जाऊ शकत नाही. विज्ञान मानणाऱ्या आधुनिक माणसाला जर कोणता धर्म आवश्यक वाटत असेल, तर तो फक्त एकच धर्म आहे, तो म्हणजे बौद्ध धर्म. मी गेली तीस वर्षे सर्व धर्मांचा अभ्यास करून या निष्कर्षाप्रत आलो आहे की बौद्ध धर्म हा जगातील सर्वश्रेष्ठ धर्म आहे.'' | source = ''' ''- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, [[भगवान बुद्ध आणि त्यांचा धम्म]] प्रस्तावनेमधून, ६ मार्च १९५६''' }} आंबेडकरांनी [[हिंदू धर्म]]ात सुधारणा करण्याचा प्रयत्न केला.<ref name="लेखक मंडळ २०१३ १४६"/> पण हिंदुंची मानसिकता बदलण्यास त्यांना अपयश आले. हिंदू धर्मात राहून अस्पृश्यांची आर्थिक स्थिती व सामाजिक दर्जा सुधारणार नाही, याची जाणीव त्यांना झाली.<ref name="लेखक मंडळ २०१३ १४६"/> तसेच अस्पृश्य हे हिंदूंच्या सामाजिक व धार्मिक गुलामगिरीतून मुक्त होणार नाही हेही त्यांना जाणवले.<ref name="लेखक मंडळ २०१३ १४६"/> त्यामुळे हिंदू धर्माचा त्याग करणे त्यांच्यासाठी आवश्यक ठरले.<ref name="लेखक मंडळ २०१३ १४६"/> त्यांनी असा विचार केला की, जसे स्वातंत्र्य हे भारतासाठी आवश्यक आहे, तसे धर्म बदलणे हे अस्पृश्यांसाठी आवश्यक आहे.<ref name="लेखक मंडळ २०१३ १४६"/> आंबेडकरांची धर्मांतराची संकल्पना होती की - अस्पृश्यांना हिंदू धर्मामध्ये चांगली वागणूक मिळत नाही. तसेच हिंदू धर्म जातिव्यवस्थेचा पुरस्कर्ता असून तो माणसांत भेद करतो, हिंदू धर्मात समता, स्वातंत्र्य आणि बंधुता नाही. आंबेडकरांनी हिंदू धर्म आणि समाजव्यवस्थेला असा प्रश्न केला, "जो धर्म अस्पृश्यांना मंदिरात जाऊ देत नाही, पाणी पिऊ देत नाही, ज्ञानार्जन करू देत नाही; आमच्या सारख्यांच्या सावलीचा विटाळ मानतो, हिंदू धर्म अस्पृश्यांना तुच्छ मानतो, अशा हिंदू धर्मात अस्पृश्यांनी का राहावे?"<ref name="गाठाळ २०१९ ४३३"/> सामाजिक कार्यकर्त्या [[रूपा कुलकर्णी-बोधी]] म्हणतात की, "बाबासाहेबांनी हिंदू धर्माला सुधारण्याचा बराच प्रयत्न केला. त्यांनी आकसाने बौद्ध धर्मात प्रवेश केलेला नाही. महाडचा सत्याग्रह, काळाराम मंदिराचा सत्याग्रह ही त्याचीच उदाहरणं आहेत. त्यांनी अनेक हिंदू नेत्यांशी चर्चा केली. त्यात अगदी एस. एम. जोशी, सावरकर, टिळकांचा मुलगा श्रीधर टिळक यांच्याशी चर्चा केली होती.<ref name="ReferenceC">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/marathi/india-58900160|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी बौद्ध धम्म स्वीकारण्यामागे काय कारणं होती?|via=www.bbc.com}}</ref> आंबेडकरांनी [[१३ ऑक्टोबर]] [[इ.स. १९३५|१९३५]] रोजी [[नाशिक]] जिल्ह्यातील [[येवले|येवला]] या गावी भरलेल्या परिषदेत [[हिंदू धर्म]]ाचा त्याग करण्याची घोषणा केली. धर्मांतराच्या या घोषणेनंतर [[ख्रिश्चन]], [[मुस्लिम]], [[शिख]], [[जैन]], [[बौद्ध]], [[यहूदी]] इत्यादी धर्मांच्या धर्मगुरूंनी आंबेडकरांनी त्यांच्या कोट्यवधी अनुयायांसह आपल्या धर्मात यावे यासाठी निमंत्रणे दिली तर काहींनी आमिषेही दाखवली. बॅरिस्टर [[मोहम्मद अली जिना]] यांनी जयकरांमार्फत आंबेडकरांनी [[इस्लाम]] स्वीकारावा, [[पाकिस्तान]]ाला यावे व पाकिस्तानाचे गव्हर्नर व्हावे असा प्रस्ताव ठेवला होता. तर त्यावेळेचे जगातील सर्वाधिक श्रीमंत संस्थान असलेल्या [[निझाम]]ाने आंबेडकरांनी अनुयायांसह इस्लाम स्वीकारल्यास प्रत्येक व्यक्ती मागे काही कोटी रुपये देण्याचे कबूल केले होते.<ref>{{Citation|last=Zee News|title=Baba Saheb : Documentary on complete personality of Dr Bhimrao Ambedkar {{!}} Part II|date=2016-04-14|url=https://m.youtube.com/watch?t=97s&v=65fxrTaebwQ|accessdate=2018-03-30}}</ref> परंतु त्यांना भारतभूमीतला, विवेकनिष्ट व मानवी मुल्ये जपणारा धर्म हवा होता म्हणून त्यांनी ह्या दोन्ही प्रस्ताव नाकारले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=३०७, ३०८, ३०९|language=मराठी}}</ref> ख्रिश्चन धर्माच्या विदेशी धर्मगुरूंनी त्यांना [[ख्रिश्चन धर्म]] स्वीकारण्याती विनंती केली आणि धर्म स्वीकारल्यानंतर जगातील सारेच ख्रिश्चन देश अस्पृश्यांचा सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय स्तर उंचावण्यास मदत करतील अशी हमी दिली होती. महाबोधी सोसायटीकडून [[बौद्ध]] [[भिक्खू]]ंनी त्यांनी [[बौद्ध धर्म]] स्वीकारावा अशी तार पाठवली होती. हा धर्म [[आशिया]] खंडातील एक प्रमुख धर्म होता. जो तुमचे व तुमच्या अनुयायांची उद्दिष्टे साध्य करेल, असे त्यात लिहिले हाते. आंबेडकर बुद्धिप्रमाण्यवादी होते, त्यांनी सन १९३५ च्या आपल्या धर्मांतरांच्या घोषणेनंतर २१ वर्षे जगातील विविध प्रमुख धर्मांचा अभ्यास केला. त्यानंतर त्यांचा कल मानवतावादी व विज्ञानवादी धर्म म्हणून बौद्ध धम्माकडे वळला.<ref>{{Cite book|title=आधुनिक महाराष्ट्राचा इतिहास|last=गाठाळ|first=डॉ. एस.एस.|publisher=कैलास प्रकाशन|year=२०१९|isbn=|location=औरंगाबाद|pages=४४०|language=मराठी}}</ref> धर्मांतरापूर्वी मुंबईत १९४५ मध्ये मुंबई येथे [[सिद्धार्थ लॉ कॉलेज, मुंबई|सिद्धार्थ महाविद्यावय]] स्थापन केले.तसेच औरंगाबाद येथे इ.स. १९५० मध्ये [[मिलिंद महाविद्यालय]] सुरू करून त्याच्या परिसरास ''नागसेनवन'' असे नाव दिले. त्यांनी मुंबईतील आपल्या निवासस्थानाला [[राजगृह]] असे नाव दिले. त्यांनी ''१४ ऑक्टोबर १९५६, नागपूर'' हा धर्मांतराचे स्थळ व दिवस जाहीर केला. त्यानंतर भारतातील सर्व राज्यांतून लक्षावधी अस्पृश्य लोक नागपूर येथे धम्म दीक्षेकरिता येऊ लागले.<ref>{{Cite book|title=डॉ. आंबेडकर आणि बौद्धधम्म|last=संघरक्षित|first=महास्थवीर|publisher=द कॉर्पोरेट बॉडी ऑफ द बुद्धा एज्युकेशन फाऊंडेशन|year=१९९०|isbn=|location=तैवान|pages=१४०|language=मराठी}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/ambedkar_buddha/00_pref_unpub.html| title=00_pref_unpub|संकेतस्थळ=www.columbia.edu|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2018-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502081913/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/ambedkar_buddha/00_pref_unpub.html|url-status=dead}}</ref> <span style="color: orange"> <blockquote>बाबासाहब करे पुकार बुद्ध धम्म का करो स्वीकार...</blockquote> <span style="color: blue"> <blockquote>आकाश पाताल एक करो बुद्ध धम्म का स्वीकार करो...</blockquote> अशा घोषणा देत आंबेडकरवाद्यांनी नागपूरात प्रवेश केला. नागपूर शहरात ५ लक्ष आंबेडकरानुयायी आले तेव्हा नागपूर शहराची लोकसंख्या दुप्पट झाली होती. त्या दिवशी [[विजयादशमी|अशोक विजयादशमी]] होती. [[सम्राट अशोक]] यांनी बौद्ध धम्माचा याच दिवशी स्वीकार केला होता. हे शपथग्रहण सकाळी ९.०० वाजता झाले. [[श्रीलंका|श्रीलंकेचे]] बौद्ध भिक्खू [[महास्थविर चंद्रमणी]] यांचेकडून आंबेडकर व [[सविता आंबेडकर]] यांनी [[त्रिशरण]] व [[पंचशील]] ग्रहण करून धम्मदीक्षा घेतली. त्यांनंतर नवदीक्षित बौद्ध आंबेडकरांनी स्वतः आपल्या सुमारे ५ लक्ष अनुयायांना त्रिशरण, पंचशील आणि [[बावीस प्रतिज्ञा]] देऊन बौद्ध धम्माची दीक्षा दिली.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.loksatta.com/lokprabha/babasaheb-ambedkar-and-religion-change-290869/|title=बाबासाहेब आणि धर्मातर|date=2013-12-06|work=Loksatta|access-date=2018-03-30|language=mr-IN}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=http://divyamarathi.bhaskar.com/article/EDT-babasaheb-ambedkar-column-2481860.html|title=डॉ. आंबेडकरांचा बौद्ध धम्म|date=2011-10-06|work=marathibhaskar|access-date=2018-03-14|language=mr}}</ref> आंबेडकरांनी १५ ऑक्टोबर रोजी सुद्धा ३ लक्ष अनुयायांना दीक्षा दिली, तर [[चंद्रपूर]] येथे १६ ऑक्टोबर रोजी ३ लक्ष लोकांना बौद्ध धम्माची दीक्षा दिली. तसेच अकोला येथे ५०० लोकांनी बौद्ध धम्माची दीक्षा घेतली. तीन दिवसांतच आंबेडकरांनी १० लाखापेक्षा अधिक लोकांना बौद्ध धम्माची दीक्षा देऊन जगातील बौद्धांची संख्या १० लाखांनी वाढवली.<ref name="auto28">{{Cite book|title=डॉ. आंबेडकरी हितशत्रुंच्या जाणिवा|last=लोखंडे|first=भाऊ|publisher=परिजात प्रकाशन|year=२०१२|isbn=|location=कोल्हापुर|pages=१५०|language=मराठी}}</ref> मार्च १९५९ च्या एका अहवालानुसार देशात १.५ ते २ कोटी अस्पृश्यांनी बौद्ध धर्म स्वीकारला होता.<ref name=":0">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=e-b2EzNRxQIC&printsec=frontcover&dq=ambedkar+and+buddhism&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiSiNXAuJnZAhXLro8KHR0HDhkQ6AEIJjAB#v=onepage&q=ambedkar%20and%20buddhism&f=false|title=Ambedkar and Buddhism|last=Sangharakshita|date=2006|publisher=Motilal Banarsidass Publishe|isbn=9788120830233|language=en}}</ref> आंबेडकरांनी धम्मदीक्षेसाठी अजब बंगला वस्तुसंग्रहालयातील बुद्धमूर्ती मध्य प्रदेशचे तत्कालीन मुख्यमंत्री तथा काँग्रेस नेते रविशंकर शुक्ला यांच्याकडून मागिवली होती.<ref>{{Cite web|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/babasaheb-ambedkar-had-taken-buddha-idol-from-madhya-pradesh-chief-minister-for-dhamma-daksha-125850294.html|title=बाबासाहेबांनी धम्मदीक्षेसाठी मध्य प्रदेशच्या मुख्यमंत्र्यांकडून घेतली होती बुद्धमूर्ती|website=Divya Marathi}}</ref> लक्षावधी अनुयायांसह आंबेडकरांनी बौद्ध धर्म स्वीकारल्यावर देशात बौद्ध धर्माचे पुनरूज्जीवन झाले. त्यांचे धर्मांतर जगातील एक सर्वात मोठे सामूहिक धर्मांतर होते. आंबेडकरांना ''बौद्ध धर्माचे प्रवर्तक'' तसेच ''बौद्ध धर्माचे पुनरूज्जीवक'' म्हणले जाऊ लागले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=३३२|language=मराठी}}</ref> महापरिनिर्वाणापर्यंत आंबेडकरांनी ३० लक्षापेक्षा जास्त लोकांना बौद्ध धर्मात आणण्याचे कार्य केले. [[अशोक|सम्राट अशोकानंतर]] बौद्ध धर्माचे प्रसार कार्य आंबेडकरांएवढे कोणत्याही भारतीयाने केले नाही.<ref>{{Cite book|title=आधुनिक महाराष्ट्राचा इतिहास|last=गाठाळ|first=डॉ. एस.एस.|publisher=कैलास प्रकाशन|year=२०१९|isbn=|location=औरंगाबाद|pages=४४३|language=मराठी}}</ref> [[चित्र:22 Vows (in Marathi) administered by Most Revered Bodhisattva Dr. Babasaheb Ambedkar on the occasion of Buddhist Dhamma Deeksha on 14 October 1956 at Deeksha Bhoomi, Nagpur.jpg|thumb|right|२२ प्रतिज्ञांचा दीक्षाभूमीवरील स्तंभ]] आंबेडकरांनी बौद्धांना स्वतःच्या [[२२ प्रतिज्ञा]] वदवून घेतल्या. या बौद्ध धर्माचे सार आहेत. यांत बौद्ध धर्मात असलेला हिंदू देवी-देवता व संस्कृतीचा त्याग, बुद्धाचे पंचशील, त्रिशरण, अष्टांगमार्ग, दहा पारमिता, मानवी मूल्ये व तत्त्वे आहेत. या प्रतिज्ञा [[पंचशील]], [[अष्टांगिक मार्ग]] व [[दहा पारमिता]] अनुसरण्याच्या आहेत. आंबेडकरांच्या प्रतिज्ञा या आवाहन स्वरूपातील सूचनांसारखे आहेत. प्रतिज्ञा पाळण्याची ते कठोर सक्त ताकीद देत नाहीत किंवा कठोर भाषा वापरीत नाहीत. या २२ प्रतिज्ञा बौद्ध धर्माचा सांस्कृतिक भाग म्हणून महत्त्वाच्या आहेत.<ref>{{Cite book|title=डॉ. आंबेडकर आणि बौद्धधम्म|last=संघरक्षित|first=महास्थवीर|publisher=द कॉर्पोरेट बॉडी ऑफ द बुद्धा एज्युकेशन फाऊंडेशन|year=१९९०|isbn=|location=तैवान|pages=१४९|language=मराठी}}</ref> अर्थतज्ज्ञ आणि राज्यसभेचे खासदार [[नरेंद्र जाधव]] म्हणतात की, "बाबासाहेबांनी बौद्ध धर्माचा स्वीकार केल्यावर त्यांचे महापरिनिर्वाण झाले. त्यामुळे बौद्ध धर्माचा प्रसार करण्याचे त्यांचे उद्दिष्ट पूर्ण झाले नाही. १४ ऑक्टोबर नंतर मुंबईत धर्मांतराचा मोठा सोहळा ठेवण्यात आला होता. त्यात प्रल्हाद केशव अत्रेंपासून अनेक नेते त्यात सहभागी होणार होते. मात्र त्यात डॉ. आंबेडकरांना सहभागी होता आले नाही. आम्ही बौद्ध धर्म स्वीकारला पण तो आचरण्यात आणण्याची यंत्रणा त्यांना उभारता आली नाही. ती यंत्रणा उभी राहिली मात्र आपापल्या पद्धतीने. अनेक ठिकाणी बौद्ध धर्माचे आचरण करण्यात येते पण त्याबद्दल प्रत्येकाची थिअरी असते. हे पद्धतशीरपणे व्हायला हवे होते, ते झाले नाही हे मान्य करावं लागेल."<ref name="ReferenceC"/> === आंबेडकरानंतर बौद्ध समाज === आंबेडकरांच्या निधनानंतर मुंबईहून त्यांच्या अस्थी [[दिल्ली]]ला नेण्यात आल्या. तेथे एक आठवड्यानंतर धर्मांतराचा कार्यक्रम होऊन ३०,००० लोकांनी बौद्ध धम्माची दीक्षा घेतली. नंतर अस्थींचे अनेक विभाजन केले गेले आणि त्यांचे भाग [[आग्रा]] सहित देशातील प्रमुख शहरात पाठवले गेले आणि प्रत्येक शहरात ठिकठिकाणी धर्मांतराचे कार्यक्रम झाले. अशाप्रकारे नागपूर येथील सामूदायिक धर्मांतरांची चळवळीची गती पुढे चालू राहिली. ७ डिसेंबर १९५६ ते १० फेब्रुवारी १९५६ पर्यंतच्या काळात [[मुंबई]], [[आग्रा]], [[दिल्ली]] यांसह देशातील वीस पेक्षा अधिक शहरांत धर्मांतराचे कार्यक्रम घडून आले. आंबेडकर यांच्या हस्ते दीक्षा घेतलेल्या १०,००,००० बौद्धांद्वारे दीक्षित नवबौद्धांची संख्या ४०,००,००० झाली.<ref name="auto55">{{संकेतस्थळ स्रोत| title=Ambedkar and Buddhism|दुवा=https://books.google.co.in/books?id=e-b2EzNRxQIC&printsec=frontcover&dq=ambedkar+and+buddhism&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiSiNXAuJnZAhXLro8KHR0HDhkQ6AEIJjAB#v=onepage&q=ambedkar%20and%20buddhism&f=false|प्रकाशक=Motilal Banarsidass Publishe|भाषा=en|दिनांक=2006}}</ref> १९५१ च्या जनगणनेनुसार सर्व भारतात अवघे १,८०,८२३ बौद्ध होते. त्यापैकी [[महाराष्ट्र]]ात २,४८७, [[पंजाब]]ात १,५५०, [[उत्तर प्रदेश]]ात ३,२२१, [[मध्य प्रदेश]]ात २,९९१ आणि बाकीचे बहुतेक सर्व बौद्ध ईशान्य भारतात होते. इ.स. १९५१ ते १९६१ या दशतकात महाराष्ट्रातील बौद्धांची अधिकृत संख्या २,४८७ वरून २७,८९,५०१ पर्यंत पोहोचली. तर १९५१ ते १९६१ मध्ये भारतातील अधिकृत बौद्धांची लोकसंख्या १,६७१ टक्क्यांनी वाढून १,८०,८२४ वरून ३२,५०,२२७ पर्यंत पोहोचली होती. धर्मांतरापूर्वी महाराष्ट्रातील [[अनुसूचित जाती]]त महारांचे प्रमाण ७०% इतके होते. धर्मांतरामुळे त्यांची विभागणी ३५% बौद्ध, व ३५% हिंदू महार अशी झाली.<ref name="auto28" /><ref name=":0" /><ref>भारतीय जनगणना, १९५१ व १९६१</ref> ही सरकारी जनगणनेची आकडेवारी होती पण प्रत्यक्षात मात्र भारतातील धर्मांतरित बौद्धांची लोकसंख्या ही या जनगणनेतील बौद्ध लोकसंख्येपेक्षा कितीतरी पटींनी अधिक होती.<ref name="auto55"/> मार्च १९५९ पर्यंत भारतातील धर्मांतरित बौद्धांची संख्या जवळ जवळ १.५ ते २ कोटी होती, जी भारतातील ४.५% लोकसंख्या होती.<ref name="auto55"/> २०११ च्या जनगणनेनुसार भारतातील एकूण बौद्ध लोकसंख्येपैकी ८७% पेक्षा जास्त लोक हे आंबेडकरवादी बौद्ध आहेत, ज्यांचे पूर्वज १९५६ मध्ये बौद्ध धर्मात परिवर्तित झाले होते.<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/india-news/dalits-who-converted-to-buddhism-better-off-in-literacy-and-well-being/745230/|title=Dalits who converted to Buddhism better off in literacy and well-being: Survey|date=2 July 2017}}</ref><ref>Peter Harvey, ''An Introduction to Buddhism: Teachings, History and Practices'', p. 400. Cambridge University Press, 2012, {{ISBN|978-052185-942-4}}</ref><ref>''The New York Times guide to essential knowledge: a desk reference for the curious mind''. Macmillan 2004, page 513.</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thequint.com/india/2017/06/17/dalits-converting-to-buddhism|title=Dalits Are Still Converting to Buddhism, but at a Dwindling Rate|date=17 June 2017|website=The Quint}}</ref> == मृत्यू == {{मुख्य|चैत्यभूमी|महापरिनिर्वाण दिन|डॉ. आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारक}} [[चित्र:Maha Parinirvana of Dr. Babasaheb Ambedkar 05.jpg|thumb|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे महापरिनिर्वाण]] [[चित्र:The ocean of people waving the mortal remains of Dr. Babasaheb Ambedkar towards the 'Chaitya Bhoomi', Mumbai, which had never been seen in the history (7 December 1956).jpg|thumb|आंबेडकरांची मुंबईतील अंत्ययात्रा, ७ डिसेंबर १९५६]] [[चित्र:Chaitya Bhoomi, Mumbai – Samadhi place of Dr. Babasaheb Ambedkar.jpg|thumb|[[चैत्यभूमी]], आंबेडकरांचे समाधी स्थळ]] [[नागपूर]] व [[चंद्रपूर]] येथील धर्मांतराचे झाल्यावर आंबेडकर [[दिल्ली]]ला परतले. त्यानंतर काही आठवड्यात २० नोव्हेंबर १९५६ मध्ये ते [[नेपाळ]]मधील [[काठमांडू]]ला ‘‘वर्ल्ड फेलोशिप ऑफ बुद्धिस्ट‘’च्या चौथ्या परिषदेस हजर राहिले. तेथे त्यांनी ‘‘[[बुद्ध]] की [[कार्ल मार्क्स]]‘’ या विषयावर भाषण केले. त्यात त्यांनी ''भगवान बुद्धाचा मार्ग मार्क्स पेक्षा श्रेष्ठ आहे, ज्यात प्रेम, न्याय, बंधुत्व, विज्ञानवाद असून तो शोषण समाप्त करू शकतो'' असे सांगितले. आपल्या परतीच्या प्रवासात त्यांनी [[बनारस]]मध्ये दोन भाषणे दिली. दिल्लीमध्येही त्यांनी विविध बौद्ध समारंभांत भाग घेतला. त्यानंतर त्यानी राज्यसभेच्या अधिवेशनात भाग घेतला आणि आपल्या ‘‘भगवान बुद्ध आणि कार्ल मार्क्स’‘ या पुस्तकाचे शेवटचे प्रकरण लिहून पूर्ण केले. ५ डिसेंबरच्या सायंकाळी ‘‘बुद्ध आणि त्यांचा धम्म’‘ या ग्रंथाच्या प्रास्ताविक आणि परिचय या दोन प्रकरणांच्या प्रती आणून त्यांनी रात्री त्यांची तपासणी केली. दुसऱ्या दिवशी पहाटे १२.१५ वाजता [[६ डिसेंबर]] [[इ.स. १९५६]] रोजी दिल्लीला निवासस्थानी त्यांचे निधन ([[महापरिनिर्वाण]]) झाले. त्यावेळी त्यांचे वय ६४ वर्ष आणि ७ महिन्याचे होते. दिल्लीहून विशेष विमानाने त्यांचे पार्थिव [[मुंबई]]ला आणण्यात आले. मुंबई हे ठिकाण अत्यंविधीसीठी निश्चित झाले त्यानंतर देशभरातील त्यांचे अनुयायी मिळेल त्या साधनाने मुंबईला येऊ लागले. आंबेडकर यांच्या धर्मांतरानंतरच्या सात आठवड्यांत त्यांनी बौद्ध धम्माच्या प्रचारासाठी मोठे कार्य केले. आंबेडकरांची अंत्ययात्रा राजगृह (हिंदू कॉलनी), दादर येथून दुपारी १.४० वाजता निघाली. दादर व्हिन्सेन्ट रोड (आताचा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर रोड), पोयबावडी, [[परळ]], एलफिन्स्टन ब्रिज, सयाी रोड, गोखले रोड (उत्तर व दक्षिण), रानडे रोडवरून दादर चौपाटीवरील हिंदू स्मशानभूमीत (आता चैत्यभूमी) सायकांळी ६ वाजता पोहोचली. चार मैल लांबीच्या या त्यांच्या अंत्ययात्रेत देशभरातून १५ लाखांवर लोक सामील झाले होते. ७ डिसेंबर १९५६ रोजी सायंकाळी ७.५० वाजता त्यांच्यावर [[मुंबई]] मध्ये बौद्ध पद्धतींनी अंत्यसंस्कार करण्यात आले. मुंबई हे त्यांच्या जीवनकार्यातील अधिकांश काळ मुख्यालय होते आणि तेथेच त्यांचे अजूनही सर्वात जास्त अनुयायी होते. मुंबई शहरातील ती सर्वात मोठी अत्यंयात्रा होती. त्यानंतर दहनसंस्कारास उपस्थित राहिलेल्यापैंकी एक लाख लोक त्यांच्या अस्थींबरोबर तैनातीने राजगृहापर्यंत गेले. परंतु दहनभूमी सोडण्यापूर्वी त्यांनी आंबेडकरांच्या इच्छेची पूर्ती करण्यासाठी म्हणून बौद्ध धम्माचा स्वीकार करण्याचा आग्रह धरला. त्यानुसार दीक्षा समारंभाचा कार्यक्रम होऊन तेथे उपस्थित असलेल्या बौद्ध भिक्खूंपैकी महापंडित डॉ. [[भदंत आनंद कौसल्यायन|आनंद कौसल्यायन]] यांनी त्रिशरण व पंचशील देऊन त्याच ठिकाणी १० लाख लोकांना बौद्धधम्माची दीक्षा दिली. एकाच वेळी दहा लक्षांवरील लोकांचे धर्मांतर हे जगातील सर्वात मोठे सामूहिक धर्मांतर होते.<ref name=":0" /> आंबेडकरांचे दिल्लीमध्ये आपल्या निवासस्थानी महापरिनिर्वाण झाले होते, तेथे भारत सरकारने [[डॉ. आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारक]] निर्माण केले आहे. याला 'महापरिनिर्वाण स्थळ' म्हणूनही ओळखले जाते. १३ एप्रिल २०१८ रोजी भारताचे पंतप्रधान [[नरेंद्र मोदी]] यांच्या हस्ते स्मारकाचे लोकार्पन करण्यात आले. या स्मारकाच्या इमारतीची रचना पाने उघडलेल्या [[भारतीय संविधान]]ाच्या पुस्तकाप्रमाणे असून हा आकार "ज्ञानाच्या शोधाचे प्रतीक" आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://lokmat.news18.com/news/ambitious-br-ambedkar-museum-inaugurated-by-pm-narendra-modinew-287075.html|title=डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारकाचं पंतप्रधानांच्या हस्ते लोकार्पण|संकेतस्थळ=News18 Lokmat|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2020-01-20|archive-date=2019-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921220028/https://lokmat.news18.com/news/ambitious-br-ambedkar-museum-inaugurated-by-pm-narendra-modinew-287075.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://m.jagran.com/delhi/new-delhi-city-ncr-pm-modi-inaugurate-dr-ambedkar-national-memorial-in-delhi-17818230.html| title=पीएम मोदी ने अंबेडकर स्मारक का किया उद्घाटन, बोले- भ्रम फैलाती है कांग्रेस|access-date=2020-01-20|language=hi}}</ref> == वैयक्तिक जीवन == === कुटुंब === {{मुख्य|आंबेडकर कुटुंब}} [[चित्र:Rajagriha, Bombay, February 1934. (L to R) Yashwant, BR Ambedkar, Ramabai, Laxmibai, Mukundrao, and Tobby.jpg|thumb|right|300px|इ.स. १९३४ मध्ये मुंबईतील [[राजगृह]] येथील [[आंबेडकर कुटुंब]]ीय. चित्रात डावीकडून – [[यशवंत आंबेडकर|यशवंत]] (मुलगा), बाबासाहेब, [[रमाबाई आंबेडकर|रमाबाई]] (पत्नी), लक्ष्मीबाई (वहिणी; आनंदरावांची पत्नी), मुकंदराव (पुतण्या) व खाली बसलेला कुत्रा टॉब्बी.]] [[रमाबाई आंबेडकर|रमाबाईंना]] आंबेडकरांच्या पत्नी होत. त्यांनी रमाबाईंना लिहायला वाचायला शिकवले होते.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=८०|language=मराठी}}</ref> रमाबाई व बाबासाहेब यांना एकूण पाच अपत्य झाली – [[यशवंत आंबेडकर|यशवंत]], गंगाधर, रमेश, इंदू (मुलगी) व राजरत्न. यशवंत खेरीज इतर चार अपत्ये त्यांच्या वयाची दोन वर्षे पूर्ण होण्याच्या आतच दगावली. [[यशवंत आंबेडकर|यशवंत]] (१९१२–१९७७) हा एकमेव त्यांचा वंशज होता.<ref>{{Cite book|title=दलित समाजाचे पितामह डॉ. भीमराव आंबेडकर|last=जोगी|first=डॉ. सुनिल|publisher=डायमंड बुक्स|year=२००७|isbn=|location=|pages=५०|language=मराठी}}</ref> [[चित्र:Dr. B.R. Ambedkar with wife Dr. Savita Ambedkar in 1948.jpg|thumb|right|इ.स. १९४८ मध्ये दिल्ली येथे द्वितीय पत्नी [[डॉ. सविता आंबेडकर]] सोबत बाबासाहेब आंबेडकर]] इ.स. १९३५ मध्ये दीर्घ आजारानंतर आंबेडकरांच्या पत्नी [[रमाबाई आंबेडकर|रमाबाई]] यांचे निधन झाले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/nagpur-vidarbha-news/nagpur/tyagmurti-ramabai/articleshow/69513517.cms| title=त्यागमूर्ती रमाई! - tyagmurti ramabai|संकेतस्थळ=Maharashtra Times|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://zeenews.india.com/hindi/zee-hindustan/video/aaj-ka-itihas-today-is-ramabai-ambedkar-death-anniversary/531810| title=आज का इतिहास: आज हुआ था बाबा साहब भीमराव की पत्नी रमाबाई आंबेडकर का निधन|दिनांक=2019-05-27|संकेतस्थळ=Zee Hindustan|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref> १९४० च्या दशकात [[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाचा]] मसुद्याचे काम पूर्ण करतावेळी डॉ. आंबेडकर खूप आजारी होते. त्यांच्या पायांमध्ये मज्जासंस्थाजन्य वेदना होत होत्या, त्यामुळे त्यांना रात्री झोप येत नसे. ते [[इन्सुलिन]] आणि [[होमिओपॅथी]]ची औषधे घेत होते.<ref>{{Cite news|url=https://www.womensweb.in/2018/05/savita-ambedkar-discredited-caste-woman-may18wk3/|title=The Woman Behind Dr. Ambedkar – Why Are Our Women Denied Their Rightful Place In History?|date=22 May 2018|work=Women's Web: For Women Who Do|access-date=13 November 2018|language=en-US|archive-date=2020-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200503070902/https://www.womensweb.in/2018/05/savita-ambedkar-discredited-caste-woman-may18wk3/|url-status=dead}}</ref> यावर उपचार घेण्यासाठी ते मुंबईला गेले आणि तेथे त्यांची डॉ. [[शारदा कृष्णराव कबीर]] यांच्याशी भेट झाली. कबीर या पुण्याच्या [[सारस्वत]] [[ब्राह्मण]] कुटुंबातील होत्या.<ref>{{Cite book|title=Maaisahebanche Agnidivya|last=Sukhadeve|first=P. V.|publisher=Kaushaly Prakashan|year=|isbn=|location=|pages=15|language=Marathi}}</ref> डॉ. कबीर यांची आंबेडकरांची वैद्यकीय काळजी घेतली. पुढे आंबेडकरांनी कबीरांशी १५ एप्रिल, १९४८ रोजी [[नवी दिल्ली]] येथील आपल्या निवासस्थानी नोंदणी पद्धतीने विवाह केला. विवाहसमयी आंबेडकरांचे वय ५७ वर्ष तर शारदा कबीर यांचे वय ३९ वर्ष होते.<ref>{{cite book |last=Keer |first=Dhananjay |title=Dr. Ambedkar: life and mission |year=2005 |origyear=1954 |publisher=Popular Prakashan |location=Mumbai |pages=403–404 |isbn=81-7154-237-9 |url=https://books.google.com/books?id=B-2d6jzRmBQC&pg=PA394 |accessdate=13 June 2012}}</ref> विवाहानंतर शारदा कबीरांनी '[[सविता आंबेडकर|सविता]]' हे नाव स्वीकारले.<ref>{{cite web | last=Pritchett | first=Frances |url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/timeline/1940s.html | title=In the 1940s | accessdate=13 June 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120623190913/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/timeline/1940s.html | archivedate=23 June 2012 | df=dmy-all }}</ref> सविता आंबेडकरांना अपत्य नव्हते. आंबेडकरानुयायी लोक सविता आंबेडकरांना आदराने 'माई' किंवा 'माईसाहेब' म्हणत असत. मुंबईमध्ये २९ मे, २००३ रोजी वयाच्या ९३व्या वर्षी सविताबाईंचे त्यांचे निधन झाले.<ref>{{cite web |url=http://www.रीडिफ.कॉम/news/2003/may/29mai.htm |title=Archived copy |accessdate=20 जून 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161210075024/http://www.रीडिफ.कॉम/news/2003/may/29mai.htm |archivedate=10 December 2016 |df=dmy-all }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/ambedkar_buddha/00_pref_unpub.html|title=00_pref_unpub|last=Pritchett|first=Frances|website=Columbia.edu|access-date=11 January 2020|archive-date=2018-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502081913/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/ambedkar_buddha/00_pref_unpub.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.loksatta.com/lekha-news/the-buddha-and-his-dhamma-dr-b-r-ambedkar-1594868/|title=उपोद्घाताची कथा..|date=3 December 2017|work=Loksatta|access-date=11 January 2020|language=mr-IN}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/pm-expresses-grief-over-death-of-savita-ambedkar/articleshow/47857884.cms|title=PM expresses grief over death of Savita Ambedkar – Times of India|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=11 January 2020|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/b-r-ambedkars-widow-passes-away/articleshow/47838403.cms|title=B R Ambedkar's widow passes away – Times of India|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=11 January 2020|language=en}}</ref> यशवंत आंबेडकरांचा विवाह [[मीरा आंबेडकर|मीरा]] यांचेशी झाला. त्यांना एकूण चार अपत्ये झाली, ती पुढील प्रमाणे : [[प्रकाश आंबेडकर|प्रकाश]] (बाळासाहेब), रमाबाई, [[भीमराव यशवंत आंबेडकर|भीमराव]] व [[आनंदराज आंबेडकर|आंनदराज]]. प्रकाश आंबेडकरांचे लग्न अंजली यांचेशी झाले असून त्यांना [[सुजात आंबेडकर|सुजात]] हा एक मुलगा आहे. तर रमाबाईंचा विवाह प्राध्यापक व अभ्यासक [[आनंद तेलतुंबडे|आनंद तेलतुबंडे]] यांचेशी झालेला असून त्यांना दोन मुली आहेत. भीमराव यांना एक मुलगी आहे व आनंदराज यांनाही दोन मुलगे आहेत. आंबेडकरांचा पुतण्या आनंदराव यांचे नातू [[राजरत्न आंबेडकर|राजरत्न]] आहेत, जे सध्या [[भारतीय बौद्ध महासभा|भारतीय बौद्ध महासभेचे]] राष्ट्रीय अध्यक्ष आहेत. [[आंबेडकर कुटुंब]]ातील हे सदस्य मात्र राजकारण, समाजकारण व [[आंबेडकरवादी चळवळ]]ीशी, तसेच बौद्ध चळवळींमध्ये काम करतात. === भाषाज्ञान === [[चित्र:Dr. Babasaheb Ambedkar written a letter to the Bonn University in fluent German language.jpg|thumb|300px|right|२५ फेब्रुवारी १९२१ रोजी जर्मनीतील बॉन विद्यापीठात शिक्षण घेण्यासाठी आंबेडकरांनी तिथल्या प्रशासनास अस्खलित जर्मन भाषेत लिहिलेले पत्र.<ref name="auto29">{{Cite web|url=https://www.loksatta.com/mumbai-news/dr-babasaheb-ambedkar-autobiography-marathi-articles-1452080/|title=डॉ. आंबेडकर चरित्रातील अज्ञात जर्मन दुवा!|date=21 एप्रिल 2017|website=Loksatta|url-status=live}}</ref>]] आंबेडकर हे [[बहुभाषी]] होते. ते [[मराठी भाषा|मराठी]], [[संस्‍कृत भाषा|संस्कृत]], [[पाली भाषा|पाली]], [[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[फ्रेंच भाषा|फ्रेंच]], [[जर्मन भाषा|जर्मन]], [[फारसी भाषा|फारसी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]], [[बंगाली भाषा|बंगाली]], [[कन्नड भाषा|कन्नड]] अशा अकरा पेक्षा अधिक अनेक भारतीय व विदेशी भाषा शिकलेले होते. यापैकी इंग्रजी, हिंदी, गुजराती, व मराठीसह अनेक [[भाषा]]ंवर त्यांचे प्रभुत्व होते.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=७१, ८१, ८८, ८९, ९०|language=मराठी}}</ref><ref>{{Cite book|title=माझी आत्मकथा|last=आंबेडकर|first=डॉ. बाबासाहेब|publisher=कौशल्य प्रकाशन|year=२०१४|isbn=|location=औरंगाबाद|pages=२०, २३, १४४, १४९, १५०|language=मराठी}}</ref> जर्मन व फ्रेंच भाषा त्यांनी कोलंबिया विद्यापीठात आत्मसात केल्या.<ref name="auto29" /> === देव आणि धर्माबद्दल विचार === आंबेडकर [[नास्तिकता|नास्तिक]] होते. त्यांचा [[देव|देवावर]] अजिबात विश्वास नव्हता. पण ते [[निधर्मी]] किंवा [[धर्मविरोधी]] नव्हते, तर समाजासाठी [[धर्म]] आवश्यक आहे, हे त्यांनी मान्य केले. त्यांच्यासाठी धर्म हा [[नैतिक पाठराखण|नैतिक संहिता]], [[समता|समानता]], [[प्रेम]], [[न्याय]] यासारख्या मूल्यांचा संच म्हणून वैध होता.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forwardpress.in/2016/06/phule-ambedkar-ki-vaichariki-aur-virasat_bajrang-bihari-yiwari/|title=फुले-आंबेडकर की वैचारिकी और विरासत|last=तिवारी|first=Bajrang Bihari Tiwari बजरंग बिहारी|date=2016-06-05|website=फॉरवर्ड प्रेस|language=hi-IN|access-date=2021-08-27}}</ref> त्यांनी [[धर्मनिरपेक्षता]] या तत्त्वाचा पुरस्कार केला, तसेच त्यांनी संविधानामार्फत भारतीय राजकीय-सामाजिक समाज जीवनामध्ये हे तत्त्व रुजवले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/vishesh-news/dr-ambedkar-and-secularism-1167319/|title=डॉ. आंबेडकर आणि धर्मनिरपेक्षता|date=2015-12-06|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2021-08-27}}</ref> स्वातंत्र्य, समानता आणि बंधुत्व शिकवणारा धर्म मला आवडतो, हे त्यांचे प्रचलित कथन आहे. मानव आणि धर्म या दोघांत तुलना करताना त्यांनी मानवास अधिक महत्त्वाचे ठरवले, तर धर्माला दुय्यम ठरवले. ते असे म्हणाले की, मानव हा धर्मासाठी नसून धर्म हा माणसासाठी आहे. आधुनिक जगामध्ये विज्ञानाच्या कसोटीवर टिकणारा धर्म त्यांना अपेक्षित होता. त्यामुळे त्यांनी बुद्ध धम्माला वैज्ञानिक दृष्टिकोन आणि मानवी मूल्य असणारा जगासाठी सर्वात उपयुक्त धर्म म्हणले आहे. आयुष्याच्या उत्तरार्धात त्यांचा कल बौद्ध धम्म अनुसरण्याकडे झुकला, आणि आयुष्याच्या अगदी अंतिम महिन्यांत त्यांनी अधिकृतपणे बौद्ध धम्म स्वीकारला. == पत्रकारिता == {{हे सुद्धा पहा|वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची वृत्तपत्रे}} [[चित्र:Cover page of Dr. Babasaheb Ambedkar's 'Mooknayak'.jpg|thumb|left|मूकनायकचा पहिला अंक, ३१ जानेवारी १९२०]] [[चित्र:Cover page of Dr. Babasaheb Ambedkar's 'Bahishkrut Bharat' Fortnightly.jpg|thumb|right|[[बहिष्कृत भारत]]चा २३ डिसेंबर १९२७ रोजीचा अंक]] २०२० मध्ये प्रकाशित झालेल्या वृत्तानुसार आंबेडकर प्रभावी पत्रकार व संपादक होते,<ref>{{Cite web|url=https://www.forwardpress.in/2020/01/mooknayak-100-years-journalism-ambedkar-hindi/|title=डॉ. आंबेडकर की पत्रकारिता : ‘मूकनायक’ से ‘प्रबुद्ध भारत’ की यात्रा|first=Siddharth|last=सिद्धार्थ|date=26 January 2020|website=फॉरवर्ड प्रेस}}</ref> वृत्तपत्रांच्या माध्यमातून समाजोन्नती करण्यासाठी त्यांनी एकूण ५ वृत्तपत्रे सुरू केली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.forwardpress.in/2017/07/ambedkars-journalism-and-its-significance-today/| title=Ambedkar’s journalism and its significance today|last=चौबे|पहिले नाव=Kripashankar Chaube कृपाशंकर|दिनांक=2017-07-05|संकेतस्थळ=Forward Press|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://velivada.com/2018/03/28/dr-ambedkar-as-a-journalist/|title=Dr. Ambedkar As A Journalist|दिनांक=2018-03-28|संकेतस्थळ=Velivada|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|archive-date=2020-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200107153507/https://velivada.com/2018/03/28/dr-ambedkar-as-a-journalist/|url-status=dead}}</ref><ref name="auto49">https://marathivishwakosh.maharashtra.gov.in/khandas/khand17/index.php/23-2015-01-15-05-42-45/9964-2012-06-14-09-33-10?showall=&start=12</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://prahaar.in/%e0%a4%aa%e0%a4%a4%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%95%e0%a4%be%e0%a4%b0-%e0%a4%a1%e0%a5%89-%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%b8%e0%a4%be%e0%a4%b9%e0%a5%87%e0%a4%ac-%e0%a4%86%e0%a4%82%e0%a4%ac/|title=पत्रकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर {{!}}|last=Sawant|first=Rajesh|language=en-US|access-date=2021-06-08|archive-date=2019-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20190421155319/http://prahaar.in/%e0%a4%aa%e0%a4%a4%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%95%e0%a4%be%e0%a4%b0-%e0%a4%a1%e0%a5%89-%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%b8%e0%a4%be%e0%a4%b9%e0%a5%87%e0%a4%ac-%e0%a4%86%e0%a4%82%e0%a4%ac/|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.mahamtb.com/Encyc/2017/12/6/Article-on-journalist-babasaheb-Ambedkar-by-ravindra-gole.html| title=पत्रकार आंबेडकर|संकेतस्थळ=www.mahamtb.com|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2020-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200714075733/https://www.mahamtb.com/Encyc/2017/12/6/Article-on-journalist-babasaheb-Ambedkar-by-ravindra-gole.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/104917|title=Dr Ambedkar as a journalist a study|date=31 December 2002}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.beedlive.com/newsdetail.php| title=beedlive|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=www.beedlive.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20200202120210/http://www.beedlive.com/newsdetail.php|archive-date=2020-02-02|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|title=संग्रहित प्रत|url-status=dead}}</ref><ref name="auto14">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.mahanews.gov.in/Home/FrontMantralayDetails.aspx?str=utYf%2FMWKOh8%3D| title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर एक बहुआयामी व्यक्तीमत्त्व - डॉ. गंगाधर पानतावणे|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-url=https://web.archive.org/web/20190103210546/https://www.mahanews.gov.in/Home/FrontMantralayDetails.aspx?str=utYf%2FMWKOh8%3D|archive-date=2019-01-03|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=|title=संग्रहित प्रत|url-status=dead}}</ref> ते त्यांच्या मते ''कोणतीही चळवळ यशस्वी होण्यासाठी तिला वर्तमानपत्राची आवश्यकता असते. ज्या चळवळीचे वर्तमानपत्र नसेल तिची अवस्था पंख तुटलेल्या पक्ष्याप्रमाणे होते.'' त्यांनी आपल्या चळवळीत वेगवेगळ्या कालावधीत पाच वर्तमानपत्रे वापरली.<ref name="auto49" /><ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.forwardpress.in/2017/02/baba-sahab-dr-ambedkar-ka-srijnatmak-sahity/|title=बाबा साहेब डा. आंबेडकर का सृजनात्मक साहित्य|date=2017-02-10|work=फॉरवर्ड प्रेस|access-date=2018-03-26|language=hi-IN}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://prahaar.in/%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%A1%E0%A5%89-%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%AC-%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%AC/|title=पत्रकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर|website=prahaar.in|language=en-US|access-date=2018-03-26|archive-date=2018-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20181111133834/http://prahaar.in/%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%A1%E0%A5%89-%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%AC-%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%AC/|url-status=dead}}</ref> ३१ जानेवारी १९२० रोजी, आंबेडकरांनी अस्पृश्यांवरील अन्याय दाखविण्यासाठी ''[[मूकनायक]]'' हे पहिले [[पाक्षिक]] सुरू केले.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.bbc.com/marathi/india-51311062| title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या 'मूकनायक'ची आजही गरज का आहे?|last=येंगडे|first=सूरज|date=2020-01-31|work=BBC News मराठी|access-date=2020-04-09|language=mr}}</ref> यासाठी त्यांना [[कोल्हापूर संस्थान|कोल्हापूर संस्थानाचे]] छत्रपती [[शाहू महाराज]] यांनी आर्थिक मदत केली होती. ३ एप्रिल, इ.स. १९२७ रोजी त्यांनी ''[[बहिष्कृत भारत]]'' हे वृत्तपत्र सुरू केले. त्यांनी २९ जून १९२८ रोजी ''[[समता (वृत्तपत्र)|समता]]'' हे वृत्तपत्र सुरू केले. हे [[समाज समता संघ|समाज समता संघाचे]] मुखपत्र होते. २४ फेब्रुवारी १९३० रोजी त्यांनी [[जनता (वृत्तपत्र)|जनता]] तर ४ फेब्रुवारी १९५६ मध्ये [[प्रबुद्ध भारत]] हे वृत्तपत्र सुरू केले. इ.स. १९४४ मध्ये आंबेडकरांनी "आम्ही शासनकर्ती जमात बनणार" या शीर्षकाखाली ''जनता'' वृत्तपत्रात लेख लिहिला. या वृत्तपत्रांद्वारे आपल्या विचारांनी त्यांनी स्पृश्य आणि अस्पृश्यांना जागृत केले. त्यांची प्रत्रकारिता प्रभावी होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mahamtb.com/Encyc/2017/12/6/Article-on-journalist-babasaheb-Ambedkar-by-ravindra-gole.html|title=पत्रकार आंबेडकर|website=mahamtb.com|language=en|access-date=2018-03-26|archive-date=2018-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20181111133957/http://mahamtb.com/Encyc/2017/12/6/Article-on-journalist-babasaheb-Ambedkar-by-ravindra-gole.html|url-status=dead}}</ref> आंबेडकर हे इंग्रजी भाषेचे विद्वान होते, परंतु त्यावेळी महाराष्ट्रातील बहुतांश दलित जनता केवळ मराठी वाचत असे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.forwardpress.in/2017/02/baba-sahab-dr-ambedkar-ka-srijnatmak-sahity/| title=बाबा साहेब डा. आंबेडकर का सृजनात्मक साहित्य|last=राजबहादुर|पहिले नाव=Raj Bahadur|दिनांक=2017-02-10|संकेतस्थळ=फॉरवर्ड प्रेस|भाषा=hi-IN|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref> त्यामुळे त्यांनी ही सर्व पाक्षिके व साप्ताहिके मराठी भाषेमध्ये प्रकाशित केली. [[गंगाधर पानतावणे]] यांच्या १९८७मधील आंबेडकरांया पत्रकारितेवरील पी.एच.डी. शोध प्रबंधानुसार"या मुकनायकाने (आंबेडकर) बहिष्कृत भारतामधील लोकांना प्रबुद्ध भारताकडे नेले. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे महान पत्रकार होते."<ref name="auto14" /> == पुरस्कार आणि सन्मान == [[चित्र:Dr. Ambedkar with Mr. Wallace Stevens at Columbia University, New York (USA), while receiving LL.D. (Doctorate of Laws) for being the 'Chief Architect of the Constitution of India'.jpg|thumb|५ जून १९५२ रोजी, आंबेडकर [[कोलंबिया विद्यापीठ]]ाची मानध एलएल.डी. ही डॉक्टरेट पदवी स्वीकारल्यानंतर त्यांच्यासोबत [[वॅलन्स स्टीव्हन्स]].]] [[चित्र:D.Litt. Degree Certificate of Dr. B. R. Ambedkar from Osmania University.jpg|thumb|१२ जानेवारी १९५३ रोजी, हैदराबादच्या [[उस्मानिया विद्यापीठ]]ाकडून आंबेडकर यांना दिलेली डी.लिट्. ही मानद पदवी]] === राष्ट्रीय सन्मान === * '''भारतरत्न''' : सन १९९० मध्ये आंबेडकरांना मरणोत्तर "[[भारतरत्न]]" हा देशाच्या सर्वोच्च नागरी पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.<ref>{{Cite news|url=https://www.mapsofindia.com/my-india/india/list-of-bharat-ratana-award-winners|title=List of Bharat Ratna Award Winners 1954–2017|date=12 July 2018|work=My India|access-date=17 January 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bharatratna.co.in/bharat-ratna-awardees.htm|title=List Of Bharat Ratna Awardees|website=bharatratna.co.in|access-date=17 January 2020|archive-date=2018-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20181124205711/http://www.bharatratna.co.in/bharat-ratna-awardees.htm|url-status=dead}}</ref> आंबेडकरांना भारतरत्न देण्याचे [[भारत सरकार]]ने एप्रिल १९९० च्या पहिल्या आठवड्यात जाहिर केले. आणि [[१४ एप्रिल]] [[इ.स. १९९०|१९९०]] रोजी त्यांना मरणोत्तर [[भारतरत्‍न]] या पुरस्काराने गौरवले गेले. डॉ. आंबेडकरांना दिलेला ‘[[भारतरत्न]]' पुरस्कार भारताचे राष्ट्रपती [[रामस्वामी वेंकटरमण]] यांचे हस्ते डॉ. [[सविता आंबेडकर]] यांनी स्वीकारला. [[१४ एप्रिल]] [[इ.स. १९९०|१९९०]] हा त्यांचा शताब्धी जयंती दिन होता. हा पुरस्कार सोहळा [[राष्ट्रपती भवन]]ातील दरबार हॉल/ अशोक हॉलमध्ये संपन्न झाला होता.<ref>{{Cite book|title=माईसाहेबांचे अग्निदिव्य|last=सुखदेवे|first=पी.व्ही.|publisher=कौशल्य प्रकाशन|year=|isbn=|location=|pages=५०|language=मराठी}}</ref> === मानद पदव्या === * '''डॉक्टर ऑफ लॉ''' (एलएलडी) : ही सन्माननीय पदवी ५ जून १९५२ रोजी अमेरिकेतील [[कोलंबिया विद्यापीठ]]ाने प्रदान केली. 'भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार, मंत्रिमंडळाचे सदस्य आणि राज्यसभेचे सदस्य, भारताच्या प्रमुख नागरिकांपैकी एक, एक महान समाजसुधारक आणि मानवी हक्कांचा शूर समर्थक' असे कोलंबिया विद्यापीठाने त्यांना दिलेल्या मानपत्रात संबोधण्यात आले आहे.<ref>{{cite web|url=https://globalcenters.columbia.edu/content/bhimrao-ramji-ambedkar|title=Bhimrao Ramji Ambedkar {{!}} Columbia Global Centers|website=globalcenters.columbia.edu|access-date=13 November 2018}}</ref><ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२७९|language=मराठी}}</ref> * '''डॉक्टर ऑफ लिटरेचर''' (डी.लिट.) : ही सन्माननीय पदवी १२ जानेवारी १९५३ रोजी [[तेलंगाणा]] राज्यातील हैदराबादमधील [[उस्मानिया विद्यापीठ]]ाने प्रदान केली.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=२७|language=मराठी}}</ref> === बौद्ध उपाध्या === भारतीय बौद्ध विशेषतः [[नवयान]]ी अनुयायी आंबेडकरांना '[[बोधिसत्त्व]]' व '[[मैत्रेय]]' मानतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|author= Fitzgerald, Timothy| title= The Ideology of Religious Studies|दुवा=https://books.google.com/books?id=R7A1f6Evy84C&pg=PA129| year=2003|प्रकाशक= Oxford University Press|isbn= 978-0-19-534715-9|page=129}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|author=M.B. Bose|editor=Tereza Kuldova and Mathew A. Varghese| title=Urban Utopias: Excess and Expulsion in Neoliberal South Asia |दुवा=https://books.google.com/books?id=6c9NDgAAQBAJ&pg=PA144 |year=2017|प्रकाशक=Springer|isbn=978-3-319-47623-0|pages=144–146}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.esakal.com/sampadakiya/sudhir-maske-article-dr-br-ambedkar-241452|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: प्रज्ञा, शिल, करुणेचा महासागर ! &#124; eSakal|website=www.esakal.com}}</ref> इ.स. १९५५ मध्ये, [[काठमांडू]], [[नेपाळ]] येथे झालेल्या जागतिक बौद्ध परिषदेत सहभागी बौद्ध [[भिक्खू]]ंनी त्यांना 'बोधिसत्व' ही उपाधी प्रदान केली. त्यानंतर [[दलाई लामा]] एकदा डॉ. आंबेडकरांना भेटले असता दलाई लामांनी सुद्धा त्यांना 'बोधिसत्व' संबोधले होते. === टपाल तिकिटे === [[भारतीय टपाल सेवा|भारतीय टपाल]]ने इ.स. १९६६, १९७३, १९९१, २००१ आणि २०१३ मध्ये आंबेडकरांच्या जन्मदिनानिमित्त त्यांची टपाल तिकिटे काढली होती. याशिवाय इ.स. २००९, २०१५, २०१६ व २०१७ मध्ये त्यांना अन्य टपाल तिकिटांवर चित्रित केले गेले आहे.<ref>[https://colnect.com/en/stamps/years/country/8663-India/item_name/Ambedkar Ambedkar on stamps]. colnect.com</ref><ref>[[commons:Category:B. R. Ambedkar on stamps|B. R. Ambedkar on stamps]]. commons.wikimedia.org</ref> === नाणे === * इ.स. १९९० मध्ये, भारत सरकारने आंबेडकरांची १००वी जयंती साजरी करण्याकरिता त्यांच्या सन्मानार्थ ₹१ चे नाणे काढले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://drantiques.in/2018/11/03/dr-bhim-rao-ambedkar-centenary-special-coin-commemoration-1990/|title=Dr Bhimrao Ambedkar centenary special coin commemoration (1990):- – Dr. Antiques|access-date=2020-04-14|archive-date=2019-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801165142/https://drantiques.in/2018/11/03/dr-bhim-rao-ambedkar-centenary-special-coin-commemoration-1990/|url-status=dead}}</ref> * आंबेडकरांची १२५व्या जयंतीच्या निमित्ताने ₹१० आणि ₹१२५ची नाणी २०१५ मध्ये काढले गेले होते. या सर्व नाण्यांवर एका बाजूला आंबेडकरांचे चित्र कोरलेले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.financialexpress.com/economy/pm-narendra-modi-releases-rs-10-rs-125-commemorative-coins-honouring-dr-babasaheb-ambedkar/175185/|title=PM Narendra Modi releases Rs 10, Rs 125 commemorative coins honouring Dr Babasaheb Ambedkar|date=6 December 2015|website=The Financial Express|access-date=16 January 2019}}</ref> === तैलचित्रे === * [[मंत्रालय]] (महाराष्ट्र) : मंत्रालयाच्या इमारतीत आंबेडकरांचे तैलचित्र व त्यासोबत संविधान प्रस्ताविकेचे अनावरण ९ सप्टेंबर २०१९ रोजी तत्कालीन मुख्यमंत्री [[देवेंद्र फडणवीस]] यांच्या हस्ते करण्यात आले. हे तैलचित्र रमेश कांबळे यांनी साकारले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/navi-mumbai/babasaheb-oil-painting/articleshow/71028194.cms |title=बाबासाहेबांचे तैलचित्र |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ= महाराष्ट्र टाइम्स |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20230402011910/https://maharashtratimes.com/maharashtra/navi-mumbai/babasaheb-oil-painting/articleshow/71028194.cms |विदा दिनांक=२ एप्रिल २०२३}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.nagpurtoday.in/chief-minister-devendra-fadnavis-unveiled-an-oil-painting-of-dr-babasaheb-ambedkar/09091953 |title=Chief Minister Devendra Fadnavis unveiled an oil painting of Dr Babasaheb Ambedkar |लेखक= |दिनांक= |भाषा=इंग्रजी | संकेतस्थळ= Nagpur Today |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२ एप्रिल २०२३ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20210302171245/https://www.nagpurtoday.in/chief-minister-devendra-fadnavis-unveiled-an-oil-painting-of-dr-babasaheb-ambedkar/09091953 |विदा दिनांक=२ मार्च २०२१}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.etvbharat.com/marathi/maharashtra/state/mumbai/inauguration-of-dr-babasaheb-ambedkars-oil-portrait-in-mantralaya/mh20190911082310089|title=डॉ.बाबासाहेब आंबेडकरांच्या तैलचित्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते अनावरण|first=E. T. V.|last=Bharat|date=11 सप्टें, 2019|website=ETV Bharat News}}</ref> === द कोलंबियन्स अहेड ऑफ देअर टाइम === सन २००४ मध्ये [[कोलंबिया विद्यापीठ]]ाने आंबेडकरांचा सर्वश्रेष्ठ विद्वान म्हणून सन्मान केला. इ.स. २००४ मध्ये आपल्या स्थापनेला २५० वर्ष पूर्ण झाले त्यानिमित्ताने कोलंबिया विद्यापीठाने आपल्या विद्यापीठात आजपर्यंत शिकलेल्या सर्वात बुद्धिमान अशा शंभर सर्वश्रेष्ठ विद्यार्थ्यांची 'द कोलंबियन्स अहेड ऑफ देअर टाइम' नावाने एक यादी प्रसिद्ध केली आहे, ज्यात 'भीमराव आंबेडकर' हे नाव पहिल्या स्थानावर होते. यावेळी विद्यापीठाने आंबेडकरांचा उल्लेख "आधुनिक भारताचा निर्माता" असा केला होता.<ref>{{Cite web|url=https://lokmat.news18.com/amp/news/article-70063.html|title=कोलंबिया विद्यापीठात महामानवाचा गौरव &#124; News – News18 Lokmat, Today's Latest Marathi News|website=lokmat.news18.com|access-date=2020-04-14|archive-date=2020-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804065118/https://lokmat.news18.com/amp/news/article-70063.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://c250.columbia.edu/c250_celebrates/remarkable_columbians/bhimrao_ambedkar.html|title=Bhimrao Ambedkar|website=c250.columbia.edu|access-date=2018-03-19}}</ref> "विश्वविख्यात कोलंबिया विद्यापीठाच्या ४५० वर्षांच्या इतिसाहात डॉ. आंबेडकर यांच्यासारखा अत्यंत विद्वान विद्यार्थी एकही नव्हता", असे खुद्द विद्यापीठाच्या कुलगुरूंनी मला प्रत्यक्ष सांगितल्याचे [[भालचंद्र मुणगेकर]] यांनी म्हणले.<ref name="auto32">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/aurangabad-marathwada-news/aurangabad/babasaheb-understood-by-world-but-not-in-india/articleshow/60819188.cms|title=जगाला बाबासाहेब समजले देशाला नाहीच - babasaheb understood by world, but not in india|संकेतस्थळ=Maharashtra Times|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref> === गुगल डुडल === [[गुगल]]ने १४ एप्रिल २०१५ रोजी आपले मुख्यपृष्ठ डुडलच्या माध्यमातून आंबेडकरांचा १२४वा जन्मदिवस साजरा केला होता.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://lh3.googleusercontent.com/vk66VJ12cmvzjaxJJbWrpz8bDWPaRTxC5Ta6SNvi5hlUXlJfm3cH-yKHwzHG9pk3vWIz5cvYE-6xMiHGE_7s91fy_aLVBJqxSNWpf_E |title=Archived copy |accessdate=2015-04-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150414003026/http://lh3.googleusercontent.com/vk66VJ12cmvzjaxJJbWrpz8bDWPaRTxC5Ta6SNvi5hlUXlJfm3cH-yKHwzHG9pk3vWIz5cvYE-6xMiHGE_7s91fy_aLVBJqxSNWpf_E |archivedate=14 April 2015 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|last1=Gibbs|first1=Jonathan|title=B. R. Ambedkar's 124th Birthday: Indian social reformer and politician honoured with a Google Doodle|url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/b-r-ambedkar-indian-social-reformer-and-politician-honoured-with-a-google-doodle-10174529.html|accessdate=14 April 2015|publisher=The Independent|date=14 April 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150414000658/http://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/b-r-ambedkar-indian-social-reformer-and-politician-honoured-with-a-google-doodle-10174529.html|archivedate=14 April 2015|df=dmy-all}}</ref> हे डुडल [[भारत]], [[अर्जेंटिना]], [[चिली]], [[आयर्लंड]], [[पेरू]], [[पोलंड]], [[स्वीडन]] आणि [[युनायटेड किंग्डम]] या देशांमध्ये चित्रित करण्यात आले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://indianexpress.com/article/trending/google-tributes-doodle-to-b-r-ambedkar-for-125th-birth-anniversary/|title=B R Ambedkar 124th birth anniversary: Google doodle changes in 7 countries as tribute|date=14 April 2015|work=द इंडियन एक्सप्रेस |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150707224447/http://indianexpress.com/article/trending/google-tributes-doodle-to-b-r-ambedkar-for-125th-birth-anniversary/|archivedate=7 July 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.dnaindia.com/india/report-google-doodle-marks-dr-br-ambedkar-s-124th-birth-anniversary-2077330|title=Google's BR Ambedkar birth anniversary doodle on 7 other countries apart from India|date=14 April 2015|work=dna |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150707202543/http://www.dnaindia.com/india/report-google-doodle-marks-dr-br-ambedkar-s-124th-birth-anniversary-2077330|archivedate=7 July 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.telegraph.co.uk/technology/google/google-doodle/11534732/B.R.-Ambedkar-a-hero-of-Indias-independence-movement-honoured-by-Google-Doodle.html|title=B.R. Ambedkar, a hero of India's independence movement, honoured by Google Doodle|date=14 April 2015|work=Telegraph.co.uk |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160105014345/http://www.telegraph.co.uk/technology/google/google-doodle/11534732/B.R.-Ambedkar-a-hero-of-Indias-independence-movement-honoured-by-Google-Doodle.html|archivedate=5 January 2016|df=dmy-all}}</ref> === ट्विटर इमोजी === इ.स. २०१७ मध्ये, १२६व्या आंबेडकर जयंतीनिमित्त [[ट्विटर]]कडून खास इमोजी तयार करून आंबेडकरांना अभिवादन करण्यात आले.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.loksatta.com/desh-videsh-news/twitter-salutes-iconic-dr-ambedkar-with-emoji-hashtags-1451841/| title=बाबासाहेब आंबेडकर जयंतीनिमित्त ट्विटरकडून खास इमोजी|date=2017-04-13|work=Loksatta|access-date=2020-01-20|language=मराठी}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=http://m.lokmat.com/storypage.php?catid=2&newsid=18865198| title=डॉ बाबासाहेब आंबेडकर जयंतीनिमित्त ट्विटरचे खास हॅशटॅग|date=2017-04-14|work=Lokmat|access-date=2020-01-20|language=mr}}</ref> === समर्पित विशेष दिवस === * [[महाराष्ट्र]]ात आंबेडकरांची जयंती "[[ज्ञान दिन]]" म्हणून साजरी केली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.bhaskar.com/| title=Hindi News; Latest Hindi News, Breaking Hindi News Live, Hindi Samachar (हिंदी समाचार), Hindi News Paper Today|संकेतस्थळ=Dainik Bhaskar|भाषा=hi|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.majhapaper.com/विषय/%e0%a4%9c%e0%a5%8d%e0%a4%9e%e0%a4%be%e0%a4%a8-%e0%a4%a6%e0%a4%bf%e0%a4%b5%e0%a4%b8/| title=ज्ञान दिवस Archives|संकेतस्थळ=Majha Paper|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.india.com/marathi/maharashtra/babasaheb-ambedkar-jayanti-2017-ambedkar-jayanti-to-be-celebrated-as-gyan-diwas/|title=Babasaheb Ambedkar Jayanti 2017: Ambedkar Jayanti to be celebrated as ‘Gyan Diwas’ {{!}} डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती आता ‘ज्ञान दिवस’ म्हणून साजरी होणार|last=desale|first=sunil|website=India.com|language=en|access-date=2020-01-20|archive-date=2019-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190529015637/https://www.india.com/marathi/maharashtra/babasaheb-ambedkar-jayanti-2017-ambedkar-jayanti-to-be-celebrated-as-gyan-diwas/|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://lokmat.news18.com/maharastra/ambedkar-jayanti-celebrated-as-world-knowledge-day-258209.html|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती आता 'ज्ञान दिवस' म्हणून साजरा होणार {{!}} News – News18 Lokmat, Today's Latest Marathi News|संकेतस्थळ=News18 Lokmat|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|archive-date=2018-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180805233920/https://lokmat.news18.com/maharastra/ambedkar-jayanti-celebrated-as-world-knowledge-day-258209.html|url-status=dead}}</ref> आंबेडकरांना 'ज्ञानाचे प्रतीक' मानले जाते. [[महाराष्ट्र शासन]]ाने इ.स. २०१७ मध्ये आंबेडकर जयंती 'ज्ञान दिन' म्हणून साजरी करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://aajdinank.com/news/news/maharashtra/3595/DR.AMBEDKAR.html| title=डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर जयंती आता ‘ज्ञान दिवस’ म्हणून साजरी होणार|संकेतस्थळ=aajdinank.com/|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2018-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180805233733/http://aajdinank.com/news/news/maharashtra/3595/DR.AMBEDKAR.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.mahapolitics.com/%e0%a4%a1%e0%a5%89-%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%b8%e0%a4%be%e0%a4%b9%e0%a5%87%e0%a4%ac-%e0%a4%86%e0%a4%82%e0%a4%ac%e0%a5%87%e0%a4%a1%e0%a4%95%e0%a4%b0-%e0%a4%af%e0%a4%be%e0%a4%82/| title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जन्मदिवस ज्ञान दिवस म्हणून होणार साजरा – Mahapolitics|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref> * [[७ नोव्हेंबर]] हा आंबेडकरांचा शाळा प्रवेश दिवस महाराष्ट्रामध्ये '[[विद्यार्थी दिन (महाराष्ट्र)|विद्यार्थी दिन]]' म्हणून साजरा केला जातो. महाराष्ट्र शासनाने हा निर्णय २७ ऑक्टोबर २०१७ रोजी घेतला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.esakal.com/pune/pune-news-dr-ambedkar-79512| title=डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर यांचा शाळा प्रवेश दिन आता विद्यार्थी दिवस|website=www.esakal.com|language=mr|access-date=2020-01-20}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=http://m.lokmat.com/mumbai/architect-constitution-dr-november-7-student-day-favor-dr-babasaheb-ambedkar/| title=राज्यघटनेचे शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या प्रीत्यर्थ ७ नोव्हेंबर ‘विद्यार्थी दिवस’|date=2017-10-28|work=Lokmat|access-date=2020-01-20|language=मराठी}}</ref> आंबेडकर हे आदर्श विद्यार्थी होते, ते विद्वान असूनही त्यांनी स्वतःला आजन्म विद्यार्थी मानले. या दिवशी राज्यातील सर्व [[शाळा]] आणि [[कनिष्ठ महाविद्यालय]]ात आंबेडकरांच्या विविध पैलूंवर अनेक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.dainikprabhat.com/%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%AC-%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE-%E0%A4%B6%E0%A4%BE/| title=बाबासाहेब आंबेडकरांचा शाळा प्रवेश दिन “विद्यार्थी दिवस’ ओळखला जाणार {{!}} Dainik Prabhat, Marathi News Paper, Pune.|website=www.dainikprabhat.com|language=en-US|access-date=2020-01-20|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2018-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20180615004921/http://www.dainikprabhat.com/%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%AC-%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE-%E0%A4%B6%E0%A4%BE/|url-status=dead}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.loksatta.com/mumbai-news/ambedkar-admission-day-will-celebrate-as-a-student-day-1576631/| title=आंबेडकरांचा शाळा प्रवेश दिन आता विद्यार्थी दिवस|date=2017-10-28|work=Loksatta|access-date=2020-01-20|language=mr-IN}}</ref> * आंबेडकरांच्या सन्मानार्थ [[भारतीय संविधान दिन]] (राष्ट्रीय विधी दिन) [[२६ नोव्हेंबर]] रोजी साजरा केला जातो.<ref>{{cite web|title=Govt. to observe November 26 as Constitution Day|url=http://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/live-pm-modi-at-mumbai-lays-foundation-for-fourth-terminal-at-jnpt/article7749798.ece|publisher=द हिन्दू|accessdate=20 November 2015|date=11 October 2015}}</ref> भारत सरकारने आंबेडकरांचे १२५वे जयंती वर्ष साजरे केले जात असताना त्यांना एक प्रकारची श्रद्धांजली वाहण्यासाठी २६ नोव्हेंबर २०१५ रोजी पहिला अधिकृत संविधान दिन साजरा केला.<ref>{{Cite web|url=https://aajtak.intoday.in/education/story/constitution-day-samvidhan-divas-26-november-dr-bhim-rao-ambedkar-tedu-1-1140319.html|title=Constitution Day: ऐसे बना था भारत का संविधान, डॉ. अंबेडकर ने निभाया अहम रोल|website=aajtak.intoday.in}}</ref> संविधानाबाबत जनजगृती करण्यासाठी आणि आंबेडकरांच्या विचारांचा प्रसार करण्याच्या उद्देशाने देशभरात २६ नोव्हेंबर हा दिवस 'संविधान दिन' म्हणून साजरा केला जातो.<ref name=IT>{{cite news|title=November 26 to be observed as Constitution Day: Facts on the Constitution of India|url=http://indiatoday.intoday.in/education/story/constitution-of-india/1/496659.html|accessdate=20 November 2015|work=इंडिया टुडे|date=12 October 2015|archive-date=2015-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20151114203645/http://indiatoday.intoday.in/education/story/constitution-of-india/1/496659.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Law Day Speech|url=http://supremecourtofindia.nic.in/speeches/lawdayspeech.pdf|publisher=Supreme Court of India|accessdate=20 November 2015}}</ref> महाराष्ट्र शासनाच्या सामान्य प्रशासन विभागाने २४ नोव्हेंबर २००८ला आदेश काढून '२६ नोव्हेंबर' हा दिवस संविधान दिन म्हणून साजरा करण्याचे घोषित केले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.lokmat.com/nagpur/constitution-day-special-craftsman-e-z-khobragade/| title=संविधान दिन विशेष : शिल्पकार ठरले ई. झेड. खोब्रागडे|last=Tue|पहिले नाव=लोकमत न्यूझ नेटवर्क on|last2=November 26|दिनांक=2019-11-26|संकेतस्थळ=Lokmat|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|last3=2019 10:34am}}</ref> * आंबेडकरांच्या सन्मानार्थ ५ जुलै हा दिवस 'लॉयर्स डे' (वकील दिन) म्हणून साजरा केला जातो. आंबेडकरांनी ५ जुलै १९२३ रोजी वकिली व्यवसायाला सुरुवात केली होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/aurangabad-marathwada-news/aurangabad/do-not-confine-dr-ambedkar-to-the-constitution/articleshow/71052631.cms| title=डॉ. आंबेडकरांना राज्यघटनेपुरते मर्यादित ठेवू नका|संकेतस्थळ=Maharashtra Times|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref> * आंबेडकरांनी २५ डिसेंबर १९२७ रोजी '[[मनुस्मृती]]' या ग्रंथाचे जाहिरपणे दहन केले होते. त्यामुळे '२५ डिसेंबर' हा दिवस '[[मनुस्मृती दहन दिन]]' म्हणून पाळला जातो. * आंबेडकरांनी अशोक विजयादशमीच्या दिवशी १४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी नागपूर येथे 'बौद्ध धर्म' स्वीकारला होता व तसेच लाखो लोकांना बौद्ध धर्माची दीक्षा दिली होती. त्यांच्या या कृतीमुळे बौद्ध धर्माचे प्रवर्तन झाले त्यामुळे 'अशोक विजयादशमी' किंवा १४ ऑक्टोबर हा दिवस '[[धम्मचक्र प्रवर्तन दिन]]' म्हणून साजरा केला जातो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/dhammchakra-pravartan-din-news-in-marathi-125855855.html|title=दीक्षा घेणाऱ्यांची संख्या हजारोंनी वाढली; दीक्षाभूमीवरील गर्दी मात्र बरीच रोडावली|website=Divya Marathi}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ndtv.com/nagpur-news/devendra-fadnavis-nitin-gadkari-to-attend-60th-dhamma-chakra-day-on-october-11-1470283|title=Devendra Fadnavis, Nitin Gadkari To Attend 60th Dhamma Chakra Day On October 11|website=NDTV.com}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bhaskarhindi.com/news/55-thousand-followers-took-the-initiation-of-buddhism-88262|title=55 हजार अनुयायियों ने ली बौद्ध धर्म की दीक्षा,दीक्षाभूमि पर जुटे बौद्ध अनुयायी|first=Dainik Bhaskar|last=Hindi|date=7 October 2019|website=दैनिक भास्कर हिंदी|access-date=2020-04-14|archive-date=2019-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20191008050952/https://www.bhaskarhindi.com/news/55-thousand-followers-took-the-initiation-of-buddhism-88262|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bhaskarhindi.com/news/62nd-dhammachakra-pravartan-day-on-dikshabhoomi-nagpur-maharashtra-51123|title=धम्म दीक्षा के लिए नागपुर के साथ दिल्ली-मुंबई और औरंगाबाद भी थे लिस्ट में|first=Dainik Bhaskar|last=Hindi|date=18 October 2018|website=दैनिक भास्कर हिंदी|access-date=2020-04-14|archive-date=2019-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022051529/https://www.bhaskarhindi.com/news/62nd-dhammachakra-pravartan-day-on-dikshabhoomi-nagpur-maharashtra-51123|url-status=dead}}</ref> * आंबेडकरांनी २० मार्च १९२७ रोजी [[महाड सत्याग्रह|महाडचा सत्याग्रह]] केला होता. त्यामुळे २० मार्च हा दिवस "[[सामाजिक सबलीकरण दिन]]" म्हणून साजरा केला जातो.<ref>{{cite press release | url=http://pib.nic.in/archieve/lreleng/lyr2003/rmar2003/20032003/r200320038.html | title=March 20 observed as social empowerment day to commemorate Mahad Satyagrah by Dr. Ambedkar | publisher=Press Information Bureau | date=20 March 2003 | accessdate=29 March 2020}}</ref> == प्रभाव व वारसा == {{हे सुद्धा पहा|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची}} [[चित्र:125 feet Ambedkar Statue in Hyderabad, Telangana (cropped).jpg|इवलेसे|१२५ फुट उंचीचा [[डॉ. बी.आर. आंबेडकर पुतळा, हैदराबाद]]]] [[चित्र:Dr. Ambedkar and the constitution 2015 stamp of India.jpg|180px|इवलेसे|उजवे|भारताच्या २०१५ च्या टपाल तिकिटावर डॉ. आंबेडकर आणि भारतीय संविधान]] [[चित्र:People paying tribute at the central statue of Bodhisattva Babasaheb Ambedkar in Dr. Babasaheb Ambedkar Marathwada University, India.png|180px|इवलेसे|उजवे|[[औरंगाबाद]] येथील [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ]]ातील आंबेडकरांच्या मध्यवर्ती पुतळ्याला अभिवादन करताना एक आंबेडकरवादी कुटुंब]] [[चित्र:Dr Bhimrao Ramji Ambedkar 1891-1956 Indian crusader for social justice lived here 1921-1922.jpg|180px|इवलेसे|उजवे|आंबेडकर समर्पित निळी पट्टी, जी लंडन येथील [[डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर स्मारक]]ाच्या भिंतीवर लावलेली आहे]] डॉ. आंबेडकर यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचे व कर्तृत्त्वाचे मूल्यांकन करताना जगातील अनेक विद्वानांनी त्यांना ''या शतकातील युगप्रवर्तक'' म्हणून संबोधले आहे.<ref name="ReferenceA">{{स्रोत पुस्तक|title=डॉ. आंबेडकरी प्रणाली आणि आपण|last=लोखंडे|first=डॉ. भाऊ|publisher=परिजात प्रकाशन|year=१३ एप्रिल २०१२|isbn=|location=कोल्हापूर|pages=५ व २७४}}</ref><ref name="लोखंडे २०१२ २२०">{{Cite book|title=डॉ. आंबेडकरी हितशत्रुंच्या जाणिवा|last=लोखंडे|first=भाऊ|publisher=परिजात प्रकाशन|year=२०१२|isbn=|location=कोल्हापुर|pages=२२०|language=मराठी}}</ref> त्याच काळातील बंगालचा गव्हर्नर रिचर्ड कॅसे म्हणतो की, डॉ. आंबेडकर बुद्धिमत्तेचा व ज्ञानाचा मूळ झरा आहे.<ref name="ReferenceA"/><ref name="लोखंडे २०१२ २२०"/> तर त्यांना बुद्ध धम्माची दीक्षा देणारे महास्थवीर भदन्त चंद्रमणी त्यांना ''या युगातील भगवान बुद्ध'' म्हणतात.<ref name="ReferenceA"/><ref name="लोखंडे २०१२ २२०"/> [[भालचंद्र मुणगेकर|डॉ. भालचंद्र मुणगेकर]] म्हणतात, की "विसाव्या शतकावर महात्मा गांधींचा निर्विवाद प्रभाव होता, तर प्रचंड विद्वत्ता, ताकद व विचारप्रवर्तक योगदानामुळे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी एकविसावे शतक गाजवले."<ref name="auto32" /> [[नरेंद्र जाधव]] म्हणतात की, "महात्मा गांधी हे 'भारताचे राष्ट्रपिता' होते तर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे 'प्रजासत्ताक भारताचे राष्ट्रपिता' होते!"<ref>https://southasiamonitor.org/videogallery-details.php?nid=29402&type=videogallery{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> महात्मा गांधींऐवजी आंबेडकर "प्रतिकार आणि सामाजिक प्रबोधनाचे नवे प्रतीक" ठरले आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.news18.com/news/opinion/why-ambedkar-has-replaced-gandhi-as-the-new-icon-of-resistance-and-social-awakening-2437333.html|title=Why Ambedkar Has Replaced Gandhi as the New Icon of Resistance and Social Awakening|संकेतस्थळ=www.news18.com|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref> आंबेडकरांचा सामाजिक-राजकीय सुधारक म्हणून आधुनिक भारतावर मोठा प्रभाव पडला आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|first=Barbara R.|last=Joshi|title=Untouchable!: Voices of the Dalit Liberation Movement|url=https://books.google.com/books?id=y9CUItMT1zQC&pg=PA13|year=1986|publisher=Zed Books|pages=11–14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160729072018/https://books.google.com/books?id=y9CUItMT1zQC&pg=PA13|archivedate=29 July 2016|df=dmy-all}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|first=D.|last=Keer|title=Dr. Ambedkar: Life and Mission|url=https://books.google.com/books?id=B-2d6jzRmBQC&pg=PA61|year=1990|publisher=Popular Prakashan|page=61 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160730015400/https://books.google.com/books?id=B-2d6jzRmBQC&pg=PA61|archivedate=30 July 2016|df=dmy-all}}</ref> स्वातंत्र्योत्तर काळात भारतातील त्यांच्या सामाजिक-राजकीय विचारांचा राजकारणामध्ये आदर आहे. त्यांच्या पुढाकारामुळे जीवनाच्या विविध क्षेत्रात परिणाम झाला आहे आणि आज भारताची सामाजिक-आर्थिक आणि कायदेशीर प्रोत्साहनांद्वारे सामाजिक-आर्थिक धोरणे, शिक्षण आणि सकारात्मक कृती पाहता भारताचा दृष्टिकोन बदलला आहे. स्वतंत्र भारताचे प्रथम कायदामंत्री म्हणून त्यांची नियुक्ती झाली आणि संविधानाचा मसूदा तयार करण्याऱ्या मसूदा समितीचे ते अध्यक्ष झाले. त्यांनी वैयक्तिक स्वातंत्र्यावर पूर्णपणे विश्वास ठेवला आणि जातीरहित समाजाचा पुरस्कार केला. जातिव्यवस्थेवर केलेल्या त्यांच्या विधानांनी त्यांना सनातनी हिंदुंमध्ये विवादास्पद व अलोकप्रिय बनविले. तथापि, दलित व दलितेतर हिंदू समाजावरही त्यांच्या विचारांचा व कार्यांचा प्रभाव पडला आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|first=Susan|last=Bayly|title=Caste, Society and Politics in India from the Eighteenth Century to the Modern Age|url=https://books.google.com/books?id=HbAjKR_iHogC&pg=PA259|year=2001|publisher=Cambridge University Press|page=259 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160801081134/https://books.google.com/books?id=HbAjKR_iHogC&pg=PA259|archivedate=1 August 2016|df=dmy-all}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/desh-videsh-news/unknown-10-factors-of-baba-saheb-ambedkar-1662923/|title=डॉ. बाबासाहेबांच्या या १० गोष्टी तुम्हाला माहित आहेत का?|दिनांक=2018-04-14|संकेतस्थळ=Loksatta|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref> त्यांच्या बौद्ध धर्मात केलेल्या धर्मांतराने भारतात व परदेशात बौद्ध तत्त्वज्ञानाच्या अभिव्यक्तीमध्ये पुनरुज्जीवन घडून आले.<ref>{{स्रोत पुस्तक |last1=Naik |first1=C.D |title=Thoughts and philosophy of Doctor B.R. Ambedkar |edition=First |year=2003 |publisher=Sarup & Sons |location=New Delhi |isbn=81-7625-418-5 |oclc=53950941 |page=12 |chapter=Buddhist Developments in East and West Since 1950: An Outline of World Buddhism and Ambedkarism Today in Nutshell}}</ref> आंबेडकर हे भारतातील ''निदर्शकांचे प्रतीक'' झाले आहेत. भारतातील राष्ट्रीय स्तरावरील होणाऱ्या निदर्शनांमधील किंवा आंदोलनांमधील निदर्शनकर्ते आंबेडकरांची प्रतिमा हाती घेऊन त्याच्या नावाचा जयघोष करून आपल्या मागण्या सादर करीत असतात.<ref>{{Cite web|url=https://time.com/5770511/india-protests-br-ambedkar/|title=As India’s Constitution Turns 70, Opposing Sides Fight Over Its Author’s Legacy|website=Time|access-date=2021-02-13|archive-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128072951/https://time.com/5770511/india-protests-br-ambedkar/|url-status=dead}}</ref> प्रामुख्याने दलितांचे प्रतीक समजले जाणारे आंबेडकर इतर मागासवर्गीयांचेही ([[ओबीसी]]ंचे) प्रतीक झाले आहेत. दलित व आदिवासीखेरीज इतर मागासवर्गीय, अल्पसंख्य, तसेच सवर्ण समाज सुद्धा आंबेडकरांना आपले प्रेरणास्रोत मानतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.dnaindia.com/india/report-why-only-dalit-icon-ambedkar-is-an-obc-icon-too-2204394|title=Why only Dalit icon, Ambedkar is an OBC icon too|last=Srivastava|पहिले नाव=Kanchan|दिनांक=2016-04-21|संकेतस्थळ=DNA India|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagran.com/uttar-pradesh/lucknow-city-political-consciousness-of-the-upper-castes-also-influenced-by-babasaheb-research-by-babasaheb-bhimrao-ambedkar-university-lucknow-jagran-special-21700565.html|title=दल में नहीं हर दिल में बसे डा.भीमराव आंबेडकर, सवर्णों की राजनीतिक चेतना में भी शामिल हुए बाबा साहेब|website=Dainik Jagran|language=hi|access-date=2021-06-16}}</ref> {{Photomontage | photo1a = Dr Babasaheb Ambedkar at home Rajgriha – 1946.jpg | photo1b = Maharajah_of_Kolhapur_1912.jpg | photo1c = Mphule.jpg | photo1d = | photo2a = | photo2b = | photo2c = | photo2d = | spacing = 1 | color_border = white | color = white | size = 480 | text = डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, [[राजर्षी शाहू महाराज]] व [[महात्मा जोतीराव फुले]] | text_background = white }} महाराष्ट्राला तीन प्रमुख [[समाजसुधारक|समाजसुधारकांचा]] वैचारिक वारसा लाभला असल्यामुळे या राज्यास "[[फुले-शाहू-आंबेडकरांचा महाराष्ट्र]]" असे म्हणतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/editorial/only-then-will-dream-maharashtra-shahu-phule-ambedkar-and-yashwantrao-chavan-happen/|title=maharashtra day: ...तरच शाहू, फुले, आंबेडकर अन् यशवंतराव चव्हाणांच्या स्वप्नातील महाराष्ट्र घडेल|last=author/online-lokmat|date=2020-05-01|website=lokmat|language=mr-in|access-date=2020-08-05}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/editorial/samwad/phule-shahu-ambedkar-just-for-speech/articleshow/71461791.cms|title=‘फुले-शाहू-आंबेडकर’ भाषणापुरतेच!|website=maharashtra times|language=mr|access-date=2020-08-05}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forwardpress.in/2016/11/shahu-phule-aur-ambedkar-ke-bich-ki-mahatvpurn-kadi/|title=शाहू : फुले और आंबेडकर के बीच की महत्वपूर्ण कड़ी|last=धारा|first=lalitha dhara ललिता|date=2016-11-25|website=फॉरवर्ड प्रेस|language=hi-in|access-date=2020-08-05}}</ref> भारतात आणि इतरत्र अनेकदा त्यांना ''बाबासाहेब'' म्हणले जाते, ज्याचा मराठीत अर्थ "आदरणीय" किंवा "आदरणीय पिता" असा होय. कोट्यवधी भारतीय त्यांना "महान मुक्तिदाता" मानतात. सप्टेंबर १९२७ पासून, डॉ. भीमराव आंबेडकर यांना त्यांचे कार्यकर्ते व अनुयायी सन्मानपूर्वक "डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर" म्हणून संबोधित करु लागले.<ref>{{Cite book|title=महामानव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर|last=गायकवाड 'राजवंश'|first=डॉ. ज्ञानराज काशिनाथ|publisher=रिया प्रकाशन|year=२०१६|isbn=|location=|pages=१३८|language=मराठी}}</ref><ref>{{Cite book|title=महाराष्ट्राचा समग्र इतिहास|last=कठारे|first=डॉ. अनिल|publisher=कल्पना प्रकाशन|year= २०१७|isbn=|location=नांदेड|page=६९०|language=मराठी}}</ref> आंबेडकरांना मुख्यत्वे भीम तसेच काहीदा भीमा, भिवा, भीमराव, भीमराज, बाबा, बा भिमा, बाबासाहेब यासारख्या नावांनीही संबोधिले जाते. त्यांच्या "भीम" नावाचा वापर [[भीम जन्मभूमी]], [[भीम जयंती]], [[जय भीम]], भीम स्तंभ, [[भीम गीत]], [[भीम ध्वज]], [[भीम आर्मी]], भीम नगर, [[भीम ॲप]], भीम सैनिक, [[भीम गर्जना]] सारख्या अनेक ठिकाणी केला जातो.<ref>{{cite web|url=https://www.loksatta.com/mumbai-news/ambedkri-flame-of-bhim-crowd-in-chaityabhoomi-1801336/|title=चैत्यभूमीवरील 'भीम'गर्दीत आंबेडकरी विचारांची ज्योत|date=7 December 2018|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=20 January 2020}}</ref> आंबेडकर यांचे नाव भीमराव होते त्यामुळे त्यांनी निर्माण केलेल्या शक्तीला 'भीमशक्ती' संबोधण्याचा प्रघात आहे. महाडच्या सत्याग्रहाच्या प्रसंगानंतर आंबेडकरी शक्तीला भीमशक्ती म्हणले जाऊ लागले, परंतु हा शब्द प्रामुख्याने १९५७ च्या दुसऱ्या सार्वत्रिक निवडणुकीनंतर प्रचारात आला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/vishesh-news/shivshakti-bhimshakti-1115649/|title=शिवशक्ती-भीमशक्ती : एक मृगजळ|दिनांक=2015-06-21|संकेतस्थळ=Loksatta|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref> [[आंबेडकरवाद]]ी लोक एकमेकांना नमस्कार किंवा अभिवादन करण्यासाठी "[[जय भीम]]" शब्द उच्चारतात. 'जय भीम'मुळे आंबेडकरांप्रती असलेला आदर व्यक्त केला जातो. "जय भीम" या शब्दातील 'जय'चा अर्थ 'विजय' होय, व 'भीम' हे आंबेडकरांचे नाव आहे; तसेच जयभीम या संयुक्त शब्दाचा अर्थ "डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा विजय असो" असा आहे. 'जयभीम' या प्रेरणादायी शब्दाची सुरुवात [[एल.एन. हरदास]] यांनी इ.स. १९३९ मध्ये केली होती. सर्वप्रथम [[डिसेंबर २०|२० डिसेंबर]] [[इ.स. १९४१|१९४१]] पासून स्वतः आंबेडकर अभिवादन म्हणून 'जयभीम' वापरू लागले.<ref>{{Cite book|last=Christophe|first=Jaffrelot|year=2005|title=Dr Ambedkar and untouchability: analysing and fighting caste|url=https://archive.org/details/drambedkaruntouc0000jaff|pages=[https://archive.org/details/drambedkaruntouc0000jaff/page/154 154]–155|ISBN=978-1-85065-449-0|ref=harv}}</ref><ref>{{Cite book|last=Ramteke|first=P. T.|title=Jai Bhim che Janak Babu Hardas L. N.|language = mr}}</ref><ref>{{Cite web|last=Jamnadas|first=K.|title=Jai Bhim and Jai Hind|url=http://www.ambedkar.org/jamanadas/JaiBhim.htm|access-date=2021-02-13|archive-date=2018-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325082336/http://www.ambedkar.org/jamanadas/JaiBhim.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.esakal.com/vidarbha-news/nagpur/babu-hardas-l-n-still-neglected-251532|title=कोण होते 'जयभीम'चे जनक? का अजूनही आहेत उपेक्षित? {{!}} eSakal|संकेतस्थळ=www.esakal.com|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2020-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125152129/https://www.esakal.com/vidarbha-news/nagpur/babu-hardas-l-n-still-neglected-251532|url-status=dead}}</ref> [[निळा रंग]] आंबेडकरांच्या विचारधारा आणि आंबेडकरी चळवळीचे प्रतीक मानला जातो. आंबेडकरांच्या समता सैनिक दलाचा आणि राजकीय पक्षांचा निळा रंग होता. 'तारे असलेला निळा झेंडा' हा समता सैनिक दलाचा ध्वज आहे. 'या ध्वजाचा अर्थ आहे स्वातंत्र्य, समता, बंधुता आणि आपले उद्दिष्ट गाठण्यासाठी संघर्ष करणे,' असे समता सैनिक दलाच्या घटनेत लिहिले आहे. शेड्युल कास्ट फेडरेशनचा ध्वज निळा होता. १९५७ मध्ये आंबेडकरांच्या सहकाऱ्यांनी भारतीय रिपब्लिकन पक्ष स्थापन केला. तेव्हा डॉ. आंबेडकरांनी दिलेला निळा रंग कायम ठेवण्यात आला. डॉ. आंबेडकरांच्या काळातच निळा रंग हा क्रांतीचे प्रतीक ठरला होता. डॉ. आंबेडकरांचे नेतृत्व म्हणजे निळा झेंडा असे समीकरण होते.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/marathi/india-59537984|title=आंबेडकरी चळवळ आणि निळ्या रंगाचे नाते काय? निळ्या रंगाचे महत्त्व काय?|via=www.bbc.com}}</ref> अनेक [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी|सार्वजनिक संस्था, विद्यापीठे, महाविद्यालये, वास्तु, रस्ते, इत्यादी गोष्टी आंबेडकरांच्या सन्मानार्थ त्यांच्या नावाने नामांकित]] आहेत. त्यापैकी [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]], [[डॉ. बी.आर. आंबेडकर राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्थान, जालंधर]], [[आंबेडकर विद्यापीठ दिल्ली]], [[डॉ. आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार]] आहेत. सन १९९० मध्ये, भारतीय [[संसद भवन]]ाच्या मध्यवर्ती कक्षात [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे तैलचित्र, संसद भवन|आंबेडकरांचे मोठे अधिकृत तैलचित्र]] लावण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.194/loksabha/writereaddata/our%20parliament/List%20of%20Statues%20and%20Portraits.htm|title=Lok Sabha|website=164.100.47.194|access-date=2020-07-14}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://rajyasabha.nic.in/rsnew/picture_gallery/dr_brambedkar.asp|title=Rajya Sabha|website=rajyasabha.nic.in|access-date=2020-07-14}}</ref> भारतातील गावात, शहरात, चौकात, रेल्वे स्थानक, उद्याने, स्मारके या ठिकाणी आंबेडकरांचे पुतळे मोठ्या संख्येने स्थापित केलेले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/hindi/india/2015/10/151002_ambedkar_cage_statue_tamilnadu_sr|title='सलाखों' में आंबेडकर की मूर्तियां|date=2 ऑक्टो, 2015|website=BBC News हिंदी}}</ref> भारताबाहेर सुद्धा त्यांचे काही पुतळे उभारण्यात आले आहेत. <ref>https://www.livemint.com/news/india/watch-tallest-statue-of-ambedkar-outside-india-unveiled-in-maryland-us-11697348235292.html</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/dr-b-r-ambedkars-statue-unveiled-at-koyasan-university-in-japan/articleshow/48903558.cms?from=mdr|title=Dr B R Ambedkar's statue unveiled at Koyasan University in Japan|date=10 सप्टें, 2015|via=The Economic Times - The Times of India}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/pm-narendra-modi-inaugurates-ambedkar-memorial-in-london-1243419|title=PM Narendra Modi Inaugurates Ambedkar Memorial in London|website=www.ndtv.com}}</ref> १४ एप्रिल २०२३ रोजी १३२व्या आंबेडकर जयंतीदिनी “[[डॉ. बी.आर. आंबेडकर पुतळा, हैदराबाद|१२५ फुट डॉ. बी.आर. आंबेडकरांचा पुतळा]]” [[तेलंगणा]]ची राजधानी [[हैदराबाद]] येथे उभारण्यात आला आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|last=Nanisetti|first=Serish|url=https://www.thehindu.com/news/national/telangana/125-foot-ambedkar-statue-to-be-ready-for-opening-in-hyderabad-by-april-14/article66435459.ece|title=125-foot Ambedkar statue to be ready for opening in Hyderabad by April 14|date=2023-01-28|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> या पुतळ्याची एकूण उंची १७५ फूट असून तो ५० फुट उंचीच्या चबुतऱ्यावर उभा आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://thewire.in/urban/in-photos-construction-of-125-foot-ambedkar-statue-in-full-swing-in-hyderabad|title=In Photos: Construction of 125 Foot Ambedkar Statue in Full Swing in Hyderabad|website=The Wire|access-date=2023-04-05}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ndtv.com/telangana-news/125-feet-tall-br-ambedkar-statue-unveiled-by-kcr-in-hyderabad-3948353|title=125 Feet Tall BR Ambedkar Statue Unveiled By KCR In Hyderabad|website=NDTV.com|access-date=2023-04-14}}</ref> [[चित्र:The bronze statue of BR Ambedkar in Ambedkar Memorial Park, Lucknow, identical to Lincoln's.jpg|thumb|लखनौमधील [[आंबेडकर मेमोरिअल पार्क|आंबेडकर स्मारकातील]] आंबेडकरांचा पुतळा]] लखनौमधील [[आंबेडकर मेमोरिअल पार्क|आंबेडकर स्मारक पार्क]] त्यांच्या स्मृतींना समर्पित आहे. येथील [[चैत्य]]ामध्ये त्यांचे जीवनचरित्र दाखवणारी स्मारके आहेत. या स्मारकातील बसलेल्या स्थितीतील आंबेडकरांचा कांस्य पुतळा हा [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] मध्ये असलेल्या [[लिंकन स्मारक|लिंकन स्मारकातील]] [[अब्राहम लिंकन]] यांच्या पुतळ्याप्रमाणे बनवण्यात आला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Dr. B.R. Ambedkar Samajik Parivartan Sthal |url=http://www.up-tourism.com/destination/lucknow/other_attraction.htm |publisher=Department of Tourism, Government of UP, Uttar Pradesh |accessdate=17 July 2013 |quote=New Attractions |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130719163239/http://www.up-tourism.com/destination/lucknow/other_attraction.htm |archivedate=19 July 2013 |df=dmy-all}}</ref><ref name="Ambedkar Memorial Lkh">{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Ambedkar Memorial, Lucknow/India|url=http://in.remmers.com/fileadmin/remmers-in/references/india/IND_Lucknow_Ambedkar_Memorial.pdf|publisher=Remmers India Pvt. Ltd|accessdate=17 July 2013|quote=Brief Description |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102211326/http://in.remmers.com/fileadmin/remmers-in/references/india/IND_Lucknow_Ambedkar_Memorial.pdf|archivedate=2 November 2013|df=dmy-all}}</ref> १९२० च्या दशकात आंबेडकर विद्यार्थी म्हणून [[लंडन]]मध्ये ज्या इमारतीत राहिले, ती तीन मजली वास्तू [[महाराष्ट्र सरकार]]ने विकत घेऊन त्याचे संग्रहालयात रूपांतर केले. इ.स. २०१५ मध्ये त्यांचे हे [[डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर स्मारक]] झाले.<ref>[http://www.hindustantimes.com/india/maharashtra-government-buys-br-ambedkar-s-house-in-london/story-y2c9YAdgdEOzUPWH1lcXHM.html Maharashtra government buys BR Ambedkar's house in London] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160425144149/http://www.hindustantimes.com/india/maharashtra-government-buys-br-ambedkar-s-house-in-london/story-y2c9YAdgdEOzUPWH1lcXHM.html |date=25 April 2016 }}, Hindustan Times, 27 August 2015.</ref> २०१२ मध्ये, [[सीएनएन आयबीएन]], हिस्ट्री टिव्ही१८ व [[आऊटलुक इंडिया]] यांच्या संयुक्त उपक्रमाद्वारे घेण्यात आलेल्या ''[[द ग्रेटेस्ट इंडियन]]'' सर्वेक्षणात [[जवाहरलाल नेहरू|नेहरू]] व [[वल्लभभाई पटेल|पटेल]] यांना मागे टाकत आंबेडकर पहिल्या क्रमांकावर आले. या सर्वेक्षणात २८ परीक्षक होते आणि देश-विदेशातील २० कोटीपेक्षा अधिक लोकांनी यात मते दिली होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=The Greatest Indian after Independence: BR Ambedkar |url=http://ibnlive.in.com/videos/282480/the-greatest-indian-after-independence-br-ambedkar.html |publisher=IBNlive |date=15 August 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121106012934/http://ibnlive.in.com/videos/282480/the-greatest-indian-after-independence-br-ambedkar.html |archivedate=6 November 2012 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=The Greatest Indian |url=http://www.historyindia.com/TGI/ |publisher=historyindia |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120808090032/http://www.historyindia.com/TGI/ |archivedate=8 August 2012 |df=dmy-all}}</ref> तत्पूर्वी, इ.स. २००७ मध्ये झालेल्या सर्वेक्षणात ''६० सर्वश्रेष्ठ भारतीयां''मध्ये आंबेडकरांचा सुद्धा समावेश होता.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/20080421-60-greatest-indians-736022-2008-04-11|title=60 greatest Indians|last=April 11|पहिले नाव=S. Prasannarajan|last2=April 21|first2=2008 ISSUE DATE:|संकेतस्थळ=India Today|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|last3=August 13|first3=2008UPDATED:|last4=Ist|first4=2008 18:30}}</ref> आंबेडकरांच्या राजकीय तत्त्वज्ञानाने मोठ्या संख्येने राजकीय पक्ष, प्रकाशने, कामगार संघटनांचा आणि विविध संस्थांचा उगम झाला आहे, हे संपूर्ण भारतात आणि विशेषतः महाराष्ट्रात जास्त सक्रिय आहेत. बौद्ध धर्माबद्दलच्या त्यांच्या प्रबंधामुळे भारताच्या लोकसंख्येतील मोठ्या वर्गांमध्ये बौद्ध तत्त्वज्ञानाबद्दल रूची वाढली आहे. सन १९५६ मधील आंबेडकरांच्या नागपूर येथील धर्मांतर सोहळ्याचे अनुकरण करत, वर्तमान काळातील मानवाधिकार कार्यकर्त्यांद्वारे मोठ्या प्रमाणावर बौद्ध धर्मांतर सोहळे आयोजित केले जातात.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.hindu.com/2007/05/28/stories/2007052806851200.htm|title=One lakh people convert to Buddhism|work=द हिंदू|date=28 May 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100829082828/http://www.hindu.com/2007/05/28/stories/2007052806851200.htm|archivedate=29 August 2010|df=dmy-all}}</ref> भारतीय बौद्ध अनुयायी विशेषतः [[नवयान]]ी आंबेडकरांना "[[बोधिसत्त्व]]" व "[[मैत्रेय]]" असे संबोधतात.<ref name="Fitzgerald2003">{{स्रोत पुस्तक|author= Fitzgerald, Timothy|title= The Ideology of Religious Studies|url=https://books.google.com/books?id=R7A1f6Evy84C&pg=PA129| year=2003|publisher= Oxford University Press|isbn= 978-0-19-534715-9|page=129}}</ref><ref name="KuldovaVarghese2017">{{स्रोत पुस्तक|author=M.B. Bose|editor=Tereza Kuldova and Mathew A. Varghese|title=Urban Utopias: Excess and Expulsion in Neoliberal South Asia |url=https://books.google.com/books?id=6c9NDgAAQBAJ&pg=PA144 |year=2017|publisher=Springer|isbn=978-3-319-47623-0|pages=144–146}}</ref><ref>{{harvtxt|Michael|1999}}, p. 65, notes that "The concept of Ambedkar as a Bodhisattva or enlightened being who brings liberation to all backward classes is widespread among Buddhists." He also notes how Ambedkar's pictures are enshrined side-to-side in Buddhist Vihars and households in Indian Buddhist homes.</ref> [[शाहू महाराज|राजर्षी शाहू महाराजांनी]] आंबेडकरांच्या कार्याविषयीचा आदरभाव व्यक्त करण्यासाठी त्यांना लिहिलेल्या एका पत्रात ''रा. लोकमान्य आंबेडकर'' असा मायना महाराजांनी लिहिला होता.<ref>{{Cite book|title=राजर्षी शाहू छत्रपती: जीवन व शिक्षणकार्य|last=भगत|first=रा.तु.|publisher=रिया पब्लिकेशन्स|year=२०१६|isbn=|location=कोल्हापुर|pages=६४|language=मराठी}}</ref> आंबेडकरी विचारांचा प्रभाव भारतातच नाही तर जगभरातल्या समता लढ्यांमध्ये सुद्धा दिसतो.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/marathi/india-46472649|title=डॉ. आंबेडकरांची गांधीजींवर टीका : 'वास्तव, कडवटपणा, संताप यांचं मिश्रण'|date=७ डिसेंबर २०१८ |via=www.bbc.com}}</ref> तसेच आंबेडकरांचे [[तत्त्वज्ञान]] [[आंबेडकरवाद]] हा मानवी मूल्यांवर आधारित आहे. त्यांच्या तत्त्वज्ञानातून इतर देशातील शोषित लोकांना प्रेरणा मिळाली आहे. [[जपान]]मध्ये [[बुराकू]] नावाची एक शोषित जमात आहे. या जमातीच्या नेत्यांनी भारतात येऊन आंबेडकरांच्या तत्त्वज्ञानाचा अभ्यास केला व त्यापासून प्रभावित झाले. ते नेते आंबेडकरांच्या तत्त्वज्ञानाचा बुराकू जमातीत प्रसार करीत आहे. बुराकू जमात ही आंबेडकरांना आपले प्रेरणास्थान मानते.<ref>Yengde, Suraj (11 October 2018) [https://thewire.in/caste/at-japan-convention-dalit-and-burakumin-people-forge-solidarity At Japan Convention, Dalit and Burakumin People Forge Solidarity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190414232224/https://thewire.in/caste/at-japan-convention-dalit-and-burakumin-people-forge-solidarity |date=14 April 2019 }}. ''The Wire''</ref><ref>Kumar, Chetham (14 October 2018) [https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/jai-bhim-jai-burakumin-working-for-each-other/articleshow/66197117.cms Jai Bhim Jai Burakumin: Working for each other] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203115050/https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/jai-bhim-jai-burakumin-working-for-each-other/articleshow/66197117.cms |date=3 February 2019 }}. ''Times of India''.</ref> [[नेपाळ]]मधील दलितही आंबेडकरांपासून प्रभावित झाले आहेत. ते आंबेडकरांकडे आपला मुक्तिदाता म्हणून पाहतात आणि नेपाळी आंबेडकरवादी चळवळही चालवतात. आंबेडकरांच्या तत्त्वज्ञानाचे पालन करणे: "शिका, संघटित व्हा, संघर्ष करा" हा जातीनिष्ठ भेदभाव आणि अस्पृश्यता दूर करण्याचा एकमेव मार्ग असल्याचे त्यांचे मत आहे.<ref>{{Cite web|url=https://www.forwardpress.in/2014/06/nepals-dalits-should-turn-to-ambedkar-gahatraj-hindi/|title=आंबेडकर से जुड़ें नेपाल के दलित : गहतराज|first=Vidya Bhushan Rawat विद्या भूषण|last=रावत|date=1 जून, 2014}}</ref> [[युरोप]]मधील [[हंगेरी]] देशातील [[रोमा जिप्सी|जिप्सी]] लोकांचे नेते जानोस ओरसोस यांच्यावरही आंबेडकरांच्या विचारांचा प्रभाव पडला. त्यांनी आंबेडकरांचे विचार जिप्सो लोकांमध्ये पेरून त्यांच्यात परिवर्तन घडवून आणले.<ref name=":1">{{Citation|last=Bouddha Jiwan|title=Ambedkar in Hungary Hindi Dubbed|date=2016-11-01|url=https://m.youtube.com/watch?v=5isB43Rr5sU|accessdate=2018-03-26}}</ref> १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात, काही [[हंगेरी|हंगेरियन]] रोमानी लोकांना स्वतःच्या परिस्थितीत आणि भारतातील दलित लोकांच्या परिस्थितीत साम्यता आढळून आली; त्यांनी आंबेडकरांच्या धर्मांतरापासून प्रेरित होऊन बौद्ध धर्मांत रूपांतरित होण्यास सुरुवात केली. हंगेरीयन लोकांनी सन २००७ मध्ये [[साजोकाझा]] गावात [[डॉ. आंबेडकर हायस्कूल, हंगेरी|डॉ. आंबेडकर हायस्कूल]] नावाची शाळा सुरू केली. हंगेरीत आंबेडकरांच्या नावाने तीन विद्यालये सुरू करण्यात आली आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://drambedkarbooks.com/2016/04/15/first-dr-ambedkar-statue-installed-at-the-heart-of-europe-hungary/|title=First Dr. Ambedkar statue installed at the heart of Europe – Hungary!|दिनांक=2016-04-15|संकेतस्थळ=Dr. B. R. Ambedkar's Caravan|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|archive-date=2018-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20181221041408/https://drambedkarbooks.com/2016/04/15/first-dr-ambedkar-statue-installed-at-the-heart-of-europe-hungary/|url-status=dead}}</ref> येथे विद्यार्थ्यांना आंबेडकरांचे धडे शिकवले जातात. त्यामध्ये आंबेडकरांचा शिक्षणासाठीचा संघर्ष, जातिविरोधी चळवळी व भारतीय संविधान निर्मितीतील योगदान या बाबी शिकवल्या जातात. या शाळेत १४ एप्रिल २०१६ रोजी आंबेडकरांचा अर्धपुतळा स्थापन करण्यात आला आहे, जो हंगेरीतील [[जय भीम नेटवर्क, हंगेरी|जयभीम नेटवर्क]]ने शाळेस भेट दिला होता.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/Ambedkar-in-Hungary/article15941919.ece|title=Ambedkar in Hungary|date=2009-11-22|work=द हिंदू|access-date=2018-03-26|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |url=http://www.hindu.com/mag/2009/11/22/stories/2009112250120300.htm |title=Magazine / Land & People: Ambedkar in Hungary |work=द हिंदू |date=22 November 2009 |accessdate=17 July 2010 |location=Chennai, India |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100417181130/http://www.hindu.com/mag/2009/11/22/stories/2009112250120300.htm |archivedate=17 April 2010 |df=dmy-all}}</ref> २५ डिसेंबर १९५४ रोजी आंबेडकरांनी देहूरोड येथे भगवान बुद्धांच्या मूर्तीची प्रतिष्ठापना केली होती. या दिनाच्या निमित्ताने २५ डिसेंबर, २०१९ रोजी सुमारे एक लाख आंबेडकरी बौद्ध अनुयायांनी बुद्धवंदना म्हणली.<ref>{{Cite web|url=https://www.loksatta.com/pune-news/dr-babasaheb-ambedkars-followers-say-mahabuddha-vandana-msr-87-2044820/|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या अनुयायांनी म्हटली महाबुद्धवंदना|date=२५ डिसेंबर २०१९ }}</ref> === भारतीय समाजावरील प्रभाव === डॉ. आंबेडकरांचा भारतीय समाज जीवनावर अनेक प्रकारे प्रभाव पडलेला आहे. ==== जातिव्यवस्थेचे उच्चाटन ==== आंबेडकरांच्या कार्यामुळे भारतीय समाजात सुमारे ५००० वर्षापासून प्रचलित असलेल्या जातिव्यवस्थेत बदल सुरू झाले. विषमतेवर आधारलेल्या जातिव्यवस्थेच्या जागी समतेवर आधारलेली [[लोकशाही]] व्यवस्था प्रस्थापित होण्यास चालना मिळाली.<ref name="auto4" /> तसेच [[विवाह]], [[धर्म]], [[अर्थशास्त्र|अर्थ]], [[शिक्षण]] [[राज्य]] या सामाजिक संस्थांतही परिवर्तन सुरू झाले. [[नवबौद्ध]]ांनी हिंदूविवाह पद्धती नाकारली व बौद्ध विवाहपद्धती स्वीकारली. आंबेडकरांच्या पुरोगामी विचारांमुळे दलितांनी [[बलुता पद्धती]]चा त्याग केला. त्यामुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा चेहरामोहरा बदलला. जे लोक शिक्षणापासून वंचित होते त्यांनी शिक्षण घेणे सुरू केल्याने शिक्षणाचे सर्वत्रीकरण घडून आले. [[आरक्षण]]ाच्या धोरणामुळे [[अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती]]ंना राजकीय व प्रशासकीय सत्ता मिळाली. परिणामी समाजातील सर्व घटकांना राजकीय सहभाग मिळणे शक्य झाले.<ref name="auto11" /> ====अस्पृश्यांची उन्नती==== डॉ. आंबेडकरांच्या कार्यामुळे अस्पृश्यांना त्यांच्यावर होणाऱ्या अन्यायाची जाणीव झाली. परिणामी त्याच्यांत आत्मविश्वास व आत्मविष्कार निर्माण झाला. आपणच आपल्या विकासासाठी लढा दिला पाहिजे, याची जाणीव झाली. आंबेडकरांनी अस्पृश्यांच्या उन्नतीसाठी राज्यघटनेत ज्या विशेष तरतुदी केल्या, त्यामुळे अस्पृश्यांच्या हक्कांना घटनात्मक वैधता प्राप्त झाली. भारत सरकारच्या विविध समाजकल्याणकारी योजनांचे मोठे श्रेय आंबेडकरांच्या कार्यास जाते. आंबेडकरांच्या प्रयत्नांमुळेच अस्पृश्यांना शिक्षणसंस्था, कायदेमंडळ, पंचायत राज्यव्यवस्था, सरकारी नोकऱ्या इत्यादींमध्ये आरक्षण मिळाले. याचा परिणाम म्हणून अस्पृश्यांमध्ये ऊर्ध्वगामी सामाजिक गतिशीलतेस चालना मिळाली.<ref>{{Cite book|title=समाजशास्त्र (इयत्ता १२ वी)|last=लेखक मंडळ|first=महाराष्ट्र|publisher=महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ|year=२०१३|isbn=|location=पुणे|pages=१४४ व १४५|language=मराठी}}</ref> ====बौद्ध धर्माचा प्रसार==== इसवी सन पूर्व ३ऱ्या शतकात [[सम्राट अशोक]]ांच्या काळात भारताचा राज्यधर्म असलेल्या बौद्ध धर्माचा ११व्या शतकानंतर भारतात झाला. आंबेडकरांनी बौद्ध धर्म स्वीकारल्याने बौद्ध धर्माच्या प्रसारास चालना मिळाली. [[महाराष्ट्र]], [[उत्तर प्रदेश]], [[पंजाब]], [[मध्य प्रदेश]], [[गुजरात]] व इतरही काही राज्यांत लाखो लोकांनी बौद्ध धर्म स्वीकारला, इतरही उच्चशिक्षित लोकही बौद्ध धर्माकडे आकर्षित झाले. त्यांनी [[बौद्ध तत्त्वज्ञान]], [[बौद्ध साहित्य|साहित्य]] व [[पाली भाषा]] यांच्या अभ्यासाला सुरुवात केली. आंबेडकरांनी बौद्ध धर्म स्वीकारल्याने भारतात बौद्ध धर्माचे पुनरुज्जीवन झाले.<ref name="auto11">{{Cite book|title=समाजशास्त्र (इयत्ता १२ वी)|last=लेखक मंडळ|first=महाराष्ट्र|publisher=महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ|year=२०१३|isbn=|location=पुणे|pages=१४५|language=मराठी}}</ref> १९५६ नंतर दरवर्षी अखंडपणे हजारों-लाखोंच्या संख्येने लोक बौद्ध धर्म स्वीकारत आहेत. २००१ ते २०११ च्या जनगणनेवरून भारतातील [[अनुसूचित जाती]]मध्ये अत्यंत वेगाने वाढणारा धर्म म्हणजे बौद्ध धर्म होय. २०११ च्या जनगणनेनुसार, एकूण भारतीय बौद्धांत सुमारे १३% पूर्वीपासूनचे म्हणजेच पारंपारिक बौद्ध आहेत तर ८७% [[नवयान]]ी बौद्ध किंवा [[नवबौद्ध]] आहेत. आणि देशातील जवळजवळ ९०% नवयानी बौद्ध हे [[महाराष्ट्र]] राज्यात आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.indiaspendhindi.com/cover-story/%E0%A4%A6%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%82-%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%AC%E0%A5%8C%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7-%E0%A4%A7%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE-%E0%A4%85%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BE|title=दलितों का बौद्ध धर्म अपनाना जारी, लेकिन परिवर्तन दर कम|last=मउदगिल|first=मनु|date=2017-06-23|work=IndiaSpend|access-date=2018-03-16|language=en-US}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.nationaldastak.com/country-news/buddhism-has-brought-literacy-gender-equality-and-well-being-to-dalits/|title=Page not found|संकेतस्थळ=National Dastak|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2018-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20180801124755/http://www.nationaldastak.com/country-news/buddhism-has-brought-literacy-gender-equality-and-well-being-to-dalits/|url-status=dead}}</ref> ====दलित चळवळीचा उदय==== आंबेडकरांच्या प्रयत्नांमुळे [[दलित चळवळ]]ीचा उदय झाला. सुरुवातीस केवळ [[महार]] लोकच या चळवळीत सहभागी झाले होते. शिक्षणप्रसाराबरोबरच इतर मागास जातीही आंबेडकरांच्या तत्त्वज्ञानाने प्रभावित झाल्या व त्यांनी त्यांच्या हक्कांसाठी चळवळी सुरू केल्या. दलित चळवळीला आज प्रामुख्याने [[आंबेडकरी चळवळ]] किंवा [[आंबेडकरवादी चळवळ]] म्हणले जाते.<ref name="auto11" /> == लोकप्रिय संस्कृतीमध्ये == आंबेडकरांच्या जीवनावर व विचारांवर आधारित अनेक पुस्तके, गीते ([[भीमगीते]]), स्मारके अशा अनेक गोष्टींची निर्मिती झालेली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/manoranjan-news/dr-babasaheb-ambedkar-in-marathi-serial-abn-97-2031123/|title=वाहिन्यांत भीम दिसतो गा..|दिनांक=2019-12-08|संकेतस्थळ=Loksatta|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref> आंबेडकरांच्या प्रेरणेतून देशाच्या प्रत्येक भाषेत आंबेडकरवादी निर्माण झाले आहेत.<ref name="auto6" /> आंबेडकरांवर दरवर्षी अनेक संशोधक आणि साहित्यिक नवनवीन ग्रंथ लिहित असतात.<ref name="auto6" /> विदेशातदेखील आंबेडकरी साहित्याची विशेष मागणी असून, आंबेडकरी साहित्याचा अनुवाद इंग्रजीत मोठ्या प्रमाणात होत आहे. सर्वत्र आंबेडकरांच्या ग्रंथांचा, प्रतिमांचा आणि आंबेडकरी साहित्यांचा प्रचंड खप होतो.<ref name="auto6" /> [[दीक्षाभूमी]] आणि [[चैत्यभूमी]]वर तर दरवर्षी कोट्यवधी रूपयांची पुस्तके विकली जातात. शिक्षणापासून वंचित ठेवण्यात आलेल्या समाजात आंबेडकरांमुळे ज्ञानर्जनाची वृत्ती निर्माण झाली.<ref name="auto6">[[लोकराज्य]], एप्रिल २०१५; संपादक: चंद्रशेखर ओक, प्रकाशित: माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालय, [[महाराष्ट्र शासन]], पृष्ठ ९</ref> आंबेडकरांच्या जीवनावर चरित्र लिहून त्यांच्या जीवनावर प्रकाश टाकण्याचे काम जवळपास ११० चरित्रकारांनी केले आहे. चरित्रकारांनी कथा, काव्य, कादंबरी, जातककथा, नाटक व चित्रमयकथा अशा अनेक रचनांमध्ये चरित्र लिहिल्याचे दिसून येते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/95755/8/07_chapter%203.pdf|title=Shodganga|last=|first=|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=१२३|title=Dr babasaheb ambedkar lekhan aani bhashne Khand 18 va bhag 1 2 3cha chikitsak abhyas}}</ref> आंबेडकरांच्या महापरिनिर्वाणानंतर त्यांच्या तत्त्वज्ञानामुळे देशातील शोषित समाज जागृत होत आहे.<ref name=":1" /><ref name="auto6" /> आंबेडकरांनी भारतात बौद्ध धम्माचे पुनरूज्जीवन केले. ही घटना भारतातील बौद्ध धम्माचे इतिहासाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वपूर्ण आहे. इतर देशांत विशेषतः बौद्ध राष्ट्रांत आंबेडकरांचे ग्रंथ मोठ्या प्रमाणात वाचले जात आहेत.<ref name="auto6" /> [[महाराष्ट्र]] शासनाने प्रकाशित केलेल्या [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: लेखन आणि भाषणे]] या २४ खंडाच्या ग्रंथांना जगभरातून मोठी मागणी आहे.<ref name="auto6" /> [[तैवान]] देशातील एक बौद्ध संस्था आंबेडकरांच्या धार्मिक ग्रंथांच्या जगातील विविध भाषेत लाखो प्रती प्रकाशित करून त्यांना मोफत वाटत असते.<ref name="auto6" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.budaedu.org/ebooks/6-EN.php|title=English eBooks|संकेतस्थळ=www.budaedu.org|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|archive-date=2020-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330063119/http://www.budaedu.org/ebooks/6-EN.php|url-status=dead}}</ref> ''[[भीमायन|भीमायन : एक्सपीरियन्सेस ऑफ अनटचेबिलिटी]]'' (भीमायन : अस्पृश्यतेचे अनुभव) हे आंबेडकरांचे एक ग्राफिक चरित्र आहे, ज्याला परधन-गोंड कलाकार, [[दुर्गाबाई व्याम]], सुभाष व्याम, आणि लेखक श्रीविज्ञान नटराजन आणि [[एस. आनंद]] यांनी बनवले आहे. या पुस्तकात आंबेडकरांच्या लहानपणापासून ते प्रौढत्वापर्यंतच्या अस्पृश्यतेच्या अनुभवांना दर्शवण्यात आले आहे. सीएनएनने त्यास शीर्ष ५ प्रसिद्ध कॉमिक पुस्तकांपैकी एक म्हणले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/europe/05/19/graphic.novels/index.html |title=The top five political comic books |last1=Calvi |first1=Nuala |date=23 May 2011 |publisher=CNN |accessdate=14 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130109004845/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/europe/05/19/graphic.novels/index.html |archivedate=9 January 2013 |df=dmy-all}}</ref> [[चित्र:Buddhist flag of Indian Buddhists.jpg|thumb|200px|right|[[भीम ध्वज]]]] आंबेडकरांचा [[अशोकचक्र]]ांकित [[भीम ध्वज]] हा बौद्ध व दलित आंदोलनात आंबेडकरवाद्यांद्वारे वापण्यात येत असतो.<ref name="auto13" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lokmat.com/yavatmal/jai-bhim-carrot-thunderstruck/|title=‘जय भीम’च्या गजराने दुमदुमला आसमंत|date=१४ एप्रिल २००९ |website=Lokmat}}</ref> या ध्वजाचा रंग [[निळा]] असून तो समतेचे व त्यागाचे प्रतिक मानला जातो. हा ध्वज भारतीय बौद्धांचा प्रतिकध्वज सुद्धा मानला जातो. अनेकदा या ध्वजावर '[[जय भीम]]' शब्द लिहिलेले असतात.<ref name="auto13" /> [[नवयान]] ही बौद्ध धर्माची एक संकल्पना आंबेडकरांनी तयार केली.<ref name="auto13" /> आंबेडकरांचा जन्मदिन हा [[आंबेडकर जयंती]] एक उत्सव म्हणून हा संपूर्ण भारतभर साजरा जातो, तर देशातील अनेक राज्यांत या दिवशी सार्वजनिक सुटी असते. जगातील अनेक देशांत सुद्धा दरवर्षी [[आंबेडकर जयंती]] साजरी होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.mea.gov.in/ambedkar.htm|title=Dr. B. R. Ambedkar &#124; MEA|website=www.mea.gov.in}}</ref> आंबेडकरांची पहिली सार्वजनिक जयंती आंबेडकरानुयायी सदाशिव रणपिसे यांनी १४ एप्रिल १९२८ रोजी [[पुणे|पुण्यात]] साजरी केली होते.<ref>एप्रिल २०१८ चे लोकराज्य (महाराष्ट्र शासनाचे मासिक)</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.loksatta.com/desh-videsh-news/how-birth-anniversary-started-of-babasaheb-ambedkar-1660712/|title=बाबासाहेबांची जयंती कधी आणि कोणी सुरू केली?|date=2018-04-14|work=Loksatta|access-date=2020-01-12|language=मराठी}}</ref> [[महाराष्ट्र]]ात आंबेडकर जन्मदिन "[[ज्ञान दिवस]]" म्हणून साजरा केला जातो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.india.com/marathi/maharashtra/babasaheb-ambedkar-jayanti-2017-ambedkar-jayanti-to-be-celebrated-as-gyan-diwas/|title=Babasaheb Ambedkar Jayanti 2017: Ambedkar Jayanti to be celebrated as ‘Gyan Diwas’ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती आता ‘ज्ञान दिवस’ म्हणून साजरी होणार|last=desale|first=sunil|website=India.com|language=इंग्लिश|access-date=2020-01-20|archive-date=2019-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190529015637/https://www.india.com/marathi/maharashtra/babasaheb-ambedkar-jayanti-2017-ambedkar-jayanti-to-be-celebrated-as-gyan-diwas/|url-status=dead}}</ref> अमेरिकेतील [[संयुक्त राष्ट्रसंघ]]ामध्ये सन २०१६, २०१७ व २०१८ या वर्षांमध्ये आंबेडकर जयंती साजरी झालेली आहे. संयुक्त राष्ट्रसंघाने आंबेडकरांचा 'वैश्विक प्रणेता" म्हणून गौरव केला आहे.<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/world/ambedkar-jayanti-celebrated-for-the-first-time-outside-india-as-un-organises-special-event-2730772.html|title=Ambedkar Jayanti celebrated for the first time outside India as UN organises special event – Firstpost|website=firstpost.com|access-date=2018-11-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://velivada.com/2017/04/29/dr-ambedkar-jayanti-celebrated-at-united-nations/|date=2017-04-29|title=Dr Ambedkar Jayanti celebrated at United Nations|website=velivada.com|access-date=2018-11-09|archive-date=2018-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20181108025726/http://velivada.com/2017/04/29/dr-ambedkar-jayanti-celebrated-at-united-nations/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/world/2018/apr/14/un-celebrates-ambedkars-legacy-fighting-inequality-inspiring-inclusion-1801468.html|title=UN celebrates Ambedkar's legacy 'fighting inequality, inspiring inclusion'|work=The New Indian Express|access-date=2018-11-09}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.newsstate.com/world-news/babasaheb-ambedkar-jayanti-celebrated-in-united-nations-article-52584.html|title=संयुक्त राष्ट्र में मनाई गई डॉ. बाबासाहेब भीमराव आंबेडकर जयंती - News State|work=newsstate.com|access-date=2018-11-09|language=इंग्लिश|archive-date=2019-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419065326/https://www.newsstate.com/world-news/babasaheb-ambedkar-jayanti-celebrated-in-united-nations-article-52584.html|url-status=dead}}</ref> == चित्रपट, मालिका आणि नाटके == आंबेडकर यांच्या जीवनावर व विचारांवर आधारित अनेक चित्रपटांची, दूरचित्रवाणी मालिकांची आणि नाटकांची निर्मिती करण्यात आलेली आहे. इसवी सन २००० मध्ये [[जब्बार पटेल]] यांनी इंग्लिश भाषेत ''[[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (चित्रपट)|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]]'' चित्रपट दिग्दर्शित केला, ज्यात अभिनेता [[मामुट्टी]] हे मुख्य भूमिकेत होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/b-r-ambedkar-resurgence-of-an-icon/article8447300.ece|title=Resurgence of an icon Babasaheb Ambedkar}}</ref> हा चित्रपट राष्ट्रीय फिल्म विकास महामंडळ आणि सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सबलीकरण मंत्रालयाने प्रायोजित केला होता. या चित्रपटाला तीन राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले होते.<ref>{{स्रोत बातमी | last =Viswanathan | first =S | title =Ambedkar film: better late than never | work=द हिंदू | date =24 May 2010 |url=http://www.thehindu.com/opinion/Readers-Editor/article435886.ece | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110910142933/http://www.thehindu.com/opinion/Readers-Editor/article435886.ece | archivedate =10 September 2011 }}</ref> [[श्याम बेनेगल]] यांनी दिग्दर्शित केलेल्या भारतीय संविधानाच्या निर्मितीवरील एक टीव्ही लघु-मालिका ''[[संविधान (मालिका)|संविधान]]'' मध्ये आंबेडकरांची प्रमुख भूमिका [[सचिन खेडेकर]] यांनी साकारली होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/title/tt3562784/?ref_=fn_al_tt_1|title=Samvidhaan: The Making of the Constitution of India (TV Mini-Series 2014)|author=Ramnara|date=5 March 2014|work=IMDb|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150527221343/http://www.imdb.com/title/tt3562784/?ref_=fn_al_tt_1|archivedate=27 May 2015l}}</ref> अरविंद गौर यांनी दिग्दर्शित केलेल्या आणि राजेशकुमार यांनी लिहिलेल्या ''आंबेडकर आणि गांधी'' नाटकात या दोन मान्यवर व्यक्तिमत्त्वांचा शोध घेतला गेला.<ref>{{स्रोत बातमी |url=http://www.hindu.com/fr/2009/07/17/stories/2009071750610300.htm |title=A spirited adventure |first=P. |last=Anima |work=द हिंदू |date=17 July 2009 |accessdate=14 August 2009 |location=Chennai, India |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110102102157/http://www.hindu.com/fr/2009/07/17/stories/2009071750610300.htm |archivedate=2 January 2011}}</ref> === लघुपट === * '''महापुरुष डॉ. आंबेडकर''' हा १९६८ मध्ये आंबेडकरांवर निर्मित मराठी लघुपट आहे. या लघुपटाची निर्मिती महाराष्ट्र शासनाच्या प्रसिद्धी संचालनालयातर्फे १९६८ च्या जुलै महिन्यात करण्यात आली होती. ‘व्हटकर प्रॉडक्शन्स’ या बॅनरखाली निर्मित करण्यात आलेल्या या लघुपटाचे दिग्दर्शन नामदेव व्हटकर यांनी केले होते. सुमारे १८ मिनिटांच्या या लघुपटाला संगीतकार [[दत्ता डावजेकर]] यांनी संगीत दिले होते. अभिनेते डेव्हिड अब्राहम यांनी लघुपटाचे निवेदन केले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1711586|title=एनएफएआई संग्रह में डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पर1968 की एक दुलर्भ शॉर्ट फिल्म|website=pib.gov.in|access-date=2021-04-14}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.firstpost.com/entertainment/rare-1968-marathi-short-film-on-br-ambedkar-acquired-by-national-film-archive-of-india-9526261.html|title=Rare 1968 Marathi short film on BR Ambedkar acquired by National Film Archive of India - Entertainment News , Firstpost|date=2021-04-14|website=Firstpost|access-date=2021-04-14}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.jagran.com/news/national-ambedkar-jayanti-2021-many-leaders-including-pm-modi-paid-tribute-21557117.html|title=Dainik Jagran|language=hi}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/cities/pune-news/rare-1968-short-film-on-dr-babasaheb-ambedkar-now-in-nfai-collection-101618330721856.html|title=Rare 1968 short film on Dr Babasaheb Ambedkar now in NFAI collection|date=2021-04-13|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2021-04-14}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://navbharattimes.indiatimes.com/india/nfai-included-rare-short-film-on-babasaheb-ambedkar-in-its-collection/articleshow/82056101.cms|title=बाबासाहेब आंबेडकर पर बनी दुर्लभ लघु फिल्म को एनएफएआई ने अपने संग्रह में किया शामिल|website=Navbharat Times|language=hi|access-date=2021-04-14}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.outlookindia.com/website/story/entertainment-news-rare-copy-of-marathi-short-film-on-br-ambedkar-acquired-by-national-film-archive-of-india/380191|title=Rare Copy Of 1968 Marathi Short Film On BR Ambedkar Acquired By National Film Archive Of India|website=www.outlookindia.com/|access-date=2021-04-14}}</ref> === चित्रपटे === {{मुख्य|:वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधी चित्रपट}} * '''[[भीम गर्जना]]''' : हा सन १९९० मधील विजय पवार दिग्दर्शित [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपट आहे, ज्यात आंबेडकर यांची भूमिका अभिनेता कृष्णानंद यांनी साकारली होती.<ref name="cinestaan.com">{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/yugpurush-dr-babasaheb-ambedkar-19901|title=Yugpurush Dr. Babasaheb Ambedkar (1993) – Review, Star Cast, News, Photos|website=Cinestaan|access-date=29 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180623225009/https://www.cinestaan.com/movies/yugpurush-dr-babasaheb-ambedkar-19901|archive-date=23 June 2018}}</ref><ref name="marathifilmdata.com">{{Cite web|url=https://www.marathifilmdata.com/chitrapat/yugapurush-dr-babasaheb-aambedakar/|title=युगपुरुष डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर|website=मराठी चित्रपट सूची|access-date=24 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181115015216/http://www.marathifilmdata.com/chitrapat/yugapurush-dr-babasaheb-aambedakar/|archive-date=15 November 2018}}</ref><ref name="baiae.org">{{Cite web|url=https://www.baiae.org/index.php/blog/item/138-yugpurush-dr-babasaheb-ambedkar-1993-marathi-full-movie.html|title=Yugpurush Dr Babasaheb Ambedkar (1993) &#124; Marathi Full Movie – BAIAE Japan|website=www.baiae.org|access-date=2020-04-14|archive-date=2019-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228150417/https://www.baiae.org/index.php/blog/item/138-yugpurush-dr-babasaheb-ambedkar-1993-marathi-full-movie.html|url-status=dead}}</ref> * '''[[बालक आंबेडकर]]''' : हा सन १९९१ मधील बसवराज केस्थर दिग्दर्शित [[कन्नड भाषा|कन्नड]] चित्रपट आहे, ज्यात आंबेडकर यांची भूमिका अभिनेता चिरंजीवी विनय यांनी साकारली होती. हा आंबेडकरांच्या बालपणीच्या जीवनावर आधारित चित्रपट होता.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt3530436/mediaviewer/rm1474442496|title=Balak Ambedkar (1991)|via=www.imdb.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/showtimes/title/tt3530436|title=Balak Ambedkar Showtimes|website=IMDb}}</ref> * '''[[डॉ. आंबेडकर (चित्रपट)|डॉ. आंबेडकर]]''' : हा [[इ.स. १९९२]] मधील परपल्ली भारत दिग्दर्शित [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]] चित्रपट आहे, ज्यात आंबेडकर यांची भूमिका अभिनेता [[आकाश खुराना]] यांनी साकारली होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.filmibeat.com/celebs/bharat-parepalli.html|title=All you want to know about #BharatParepalli|website=FilmiBeat|language=en|access-date=2021-02-25}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|last=Narasimham|first=M. L.|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/on-location-a-feel-good-love-story/article2931850.ece|title=द हिंदू|date=2012-02-25|language=en-IN|issn=0971-751X|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512150754/https://www.thehindu.com/features/cinema/on-location-a-feel-good-love-story/article2931850.ece|archive-date=2021-05-12|accessdate=2021-04-06|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sakshi.com/news/movies/bharat-ratna-dr-b-r-ambedkar-jayanti-14th-april-229969|title=మనకు గుర్తులేని...మన అంబేడ్కర్|date=2015-04-13|website=Sakshi|language=te|access-date=2021-02-25}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://moviegq.com/movie/dr-ambedkar-2787|title=Dr. Ambedkar 1992 Telugu Movie Wiki,Cast Crew,Songs,Videos,Release Date|website=MovieGQ|language=en|access-date=2021-02-25|archive-date=2022-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20221128122558/https://moviegq.com/movie/dr-ambedkar-2787|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://moviegq.com/movie/dr-ambedkar-2787/cast-crew|title=Dr. Ambedkar 1992 Telugu Movie Cast Crew,Actors,Director, Dr. Ambedkar Producer,Banner,Music Director,Singers & Lyricists|website=MovieGQ|language=en|access-date=2021-02-25|archive-date=2023-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20231120045621/https://moviegq.com/movie/dr-ambedkar-2787/cast-crew|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indiancine.ma/AGRZ|title=Dr Ambedkar (1992)|website=Indiancine.ma|access-date=2021-02-25}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gomolo.com/dr-ambedkar-movie/18060|title=Dr. Ambedkar (1992)|website=gomolo.com|access-date=2021-02-25|archive-date=2017-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170314202405/http://www.gomolo.com/dr-ambedkar-movie/18060|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://peoplepill.com/people/akash-khurana|title=About Bharath Parepalli: Indian film director and screenwriter {{!}} Biography, Facts, Career, Wiki, Life|last=peoplepill.com|website=peoplepill.com|language=en|access-date=2021-02-25}}</ref> * '''[[युगपुरुष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]]''' : हा सन १९९३ मधील शशिकांत नरवाडे दिग्दर्शित [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपट आहे, ज्यात आंबेडकर यांची भूमिका अभिनेता नारायण दुलारे यांनी साकारली होती.<ref name="cinestaan.com" /><ref name="marathifilmdata.com" /><ref name="baiae.org" /> * '''[[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (चित्रपट)|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]]''' : हा सन २००० मधील [[जब्बार पटेल]] दिग्दर्शित [[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]] चित्रपट आहे, ज्यात आंबेडकर यांची भूमिका अभिनेता [[मामुट्टी]] यांनी साकारली होती. हा चित्रपट अनेक भारतीय भाषांमध्ये डब झालेला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.weeklysadhana.in/view_article/nandini-atmasidhi-on-ambedkar-from-cinemascope|title=सिनेमास्कोपमधले आंबेडकर|website=www.weeklysadhana.in|language=en|access-date=2022-07-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/resurgence-of-an-icon/article8447300.ece|title=Resurgence of an icon|first=Vivek|last=Kumar|website=@businessline|accessdate=20 March 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.रीडिफ.कॉम/entertai/2000/jun/27jabb.htm |title=रीडिफ.कॉम, A revolutionary who changed the life of millions of people. Movies: Jabbar Patel on his latest film, Dr Babasaheb Ambedkar |publisher=रीडिफ.कॉम |date=2000-06-27 |accessdate=2011-07-31 }}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/opinion/Readers-Editor/Ambedkar-film-better-late-than-never/article16302923.ece|title=Ambedkar film: better late than never|first=S.|last=Viswanathan|date=24 May 2010|accessdate=20 March 2019|via=www.thehindu.com|newspaper=द हिंदू}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/interview/story/19970430-i-could-not-really-visualise-myself-as-ambedkar-mammootty-830228-1997-04-30|title=I could not really visualise myself as Ambedkar: Mammootty|first1=Jacob George|last1=April 30|first2=1997 ISSUE DATE|last2=April 30|first3=1997UPDATED|last3=April 30|first4=2013 15:05|last4=Ist|website=India Today|accessdate=20 March 2019}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/for-them-ambedkar-was-god-says-mammootty/articleshow/64635715.cms|title=For them, Ambedkar was God, says Mammootty – Times of India|संकेतस्थळ=द टाइम्स ऑफ इंडिया|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/snapshots-of-life-outside-the-ring/|title=Snapshots of life outside the ring|date=29 October 2009|accessdate=14 May 2019}}</ref><ref>http://indianexpress.com/article/cities/pune/pune-a-film-festival-that-celebrates-freedom2962539/{{dead link|date=September 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''[[डॉ. बी.आर. आंबेडकर (चित्रपट)|डॉ. बी.आर. आंबेडकर]]''' : हा सन २००५ मधील शरण कुमार किब्बूर दिग्दर्शित [[कन्नड भाषा|कन्नड]] चित्रपट आहे, ज्यात आंबेडकरांची भूमिका अभिनेता विष्णूकांत बी.जे. यांनी साकारली होती.<ref>{{cite web|title=Dr B R Ambedkar (2005) Kannada movie: Cast & Crew|url=https://chiloka.com/movie/dr-b-r-ambedkar-2005#movie_details_list|website=chiloka.com|accessdate=23 November 2019}}</ref><ref>{{cite web|title=Dr{{!}}{{!}} B.R. Ambedkar Cast & Crew, Dr{{!}}{{!}} B.R. Ambedkar Kannada Movie Cast, Actor, Actress, Director – Filmibeat|url=https://www.filmibeat.com/kannada/movies/dr-b-r-ambedkar/cast-crew.html|website=FilmiBeat|accessdate=23 November 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hotstar.com/us/movies/dr-b-r-ambedkar/1000106324|title=Dr B R Ambedkar – Hotstar Premium|website=Hotstar|accessdate=28 December 2019|archive-date=2020-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20201203114122/https://www.hotstar.com/us/movies/dr-b-r-ambedkar/1000106324|url-status=dead}}</ref> * '''[[:en:Periyar (2007 film)|पेरियार]]''' : हा सन २००७ मधील ज्ञान राजशेकरन दिग्दर्शित [[पेरियार]] यांच्या जीवनावर आधारित एक [[तामिळ भाषा|तामिळ]] चित्रपट आहे, ज्यात आंबेडकरांची भूमिका मोहन रामन यांनी साकारली होती.<ref>{{Cite web|url=http://www.kollywoodtoday.net/news/making-of-periyar/|title=Making of Periyar|date=२५ फेब्रुवारी २००७|access-date=2020-04-14|archive-date=2018-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20180406040310/http://www.kollywoodtoday.net/news/making-of-periyar/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.रीडिफ.कॉम/movies/2007/may/02periyar.htm|title=Periyar is path-breaking|website=www.रीडिफ.कॉम}}{{मृत दुवा|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.filmysouth.com/Tamil_Movie_Reviews/PeriyarNew/October-08-2007/Periyar_New_attempts_in_Tamil_cinema.html|title=Periyar_New_attempts_in_Tamil_cinema|last=|पहिले नाव=|दिनांक=10-08-2007|संकेतस्थळ=|archive-url=https://web.archive.org/web/20120307091440/http://www.filmysouth.com/Tamil_Movie_Reviews/PeriyarNew/October-08-2007/Periyar_New_attempts_in_Tamil_cinema.html|archive-date=2012-03-07|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=|title=संग्रहित प्रत|url-status=dead}}</ref> * '''[[जोशी की कांबळे]]''' : हा सन २००८ मधील शेखर सरतांडेल दिग्दर्शित एक मराठी चित्रपट आहे. या चित्रपटात 'भीमरावांचा जयजयकार' हे एक [[भीमगीत]] आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.marathifilmdata.com/chitrapat/joshi-ki-kambale/|title=जोशी की कांबळे|संकेतस्थळ=मराठी चित्रपट सूची|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|archive-date=2020-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200216190045/https://www.marathifilmdata.com/chitrapat/joshi-ki-kambale/|url-status=dead}}</ref> * '''[[डेबू]]''' : हा सन २०१० मधील निलेश जळमकर दिग्दर्शित [[गाडगे बाबा]] यांच्या जीवनावर आधारित एक [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपट आहे, ज्यात आंबेडकर यांचीही भूमिका साकारली गेली होती. * '''[[रमाबाई भिमराव आंबेडकर (चित्रपट)|रमाबाई भिमराव आंबेडकर]]''' : हा सन २०११ मधील प्रकाश जाधव दिग्दर्शित [[रमाबाई आंबेडकर]] यांच्या जीवनावर आधारित एक [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपट आहे, ज्यात आंबेडकर यांची भूमिका अभिनेता गणेश जेथे यांनी साकारली होती.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://marathi.webdunia.com/article/marathi-film-stars/%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%88-%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B5%E0%A4%B0-%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80%E0%A4%A4-%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%9F-110100100010_1.htm|title=रमाबाई आंबेडकरांवर मराठीत चित्रपट|last=वेबदुनिया|access-date=2018-05-09|language=en}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.marathifilmdata.com/chitrapat/ramabai-bhimrao-ambedkar-ramai/|title=रमाबाई भिमराव आंबेडकर (रमाई) - मराठी चित्रपट सूची|work=मराठी चित्रपट सूची|access-date=2018-05-09|language=en-US}}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''[[शूद्रा: द राइझिंग|शूद्र: द राइझिंग]]''' : हा सन २०१२ मधील [[संजीव जयस्वाल]] दिग्दर्शित आणि आंबेडकरांना समर्पित [[हिंदी भाषा|हिंदी]] चित्रपट आहे. [[शूद्र]]ांच्या जीवनावर आधारित हा चित्रपट आहे. 'जय जय भीम' हे चित्रपटाचे एक आंबेडकरांवरील गाणे आहे.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/north/story/congress-dalit-anthem-2014-general-elections-dr-br-ambedkar-118142-2012-10-09|title=Congress releases 'Dalit anthem' to woo community ahead of 2014 general elections|first1=|date=October 9, 2012 |website=India Today}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Consumer/6nnJc915E2imyZKE0jkVtJ/Ten-Indian-films-on-the-caste-system.html|title=Ten Indian films on the caste system|first=Lata|last=Jha|date=23 July 2018|website=www.livemint.com|access-date=29 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726015709/https://www.livemint.com/Consumer/6nnJc915E2imyZKE0jkVtJ/Ten-Indian-films-on-the-caste-system.html|archive-date=26 July 2018}}</ref> * '''[[अ जर्नी ऑफ सम्यक बुद्ध]]''' : हा सन २०१३ मधील प्रवीण दामले दिग्दर्शित [[गौतम बुद्ध]] यांच्या जीवनावर आधारित एक हिंदी चित्रपट आहे. आंबेडकर यांच्या [[भगवान बुद्ध आणि त्यांचा धम्म|द बुद्ध अँड हिज धम्म]] या ग्रंथावर आधारित हा चित्रपट आहे.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/Film-on-Buddha-based-on-Ambedkars-book-to-be-released-on-March-15/articleshow/18944610.cms|title=Film on Buddha based on Ambedkar's book to be released on March 15 &#124; Nagpur News – Times of India|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt3056820/|title=A Journey of Samyak Buddha (2013) – IMDb|via=m.imdb.com|access-date=24 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20170212084950/http://www.imdb.com/title/tt3056820/|archive-date=12 February 2017}}</ref> * '''[[रमाबाई (चित्रपट)|रमाबाई]]''' : हा सन २०१६ मधील एम. रंगनाथ दिग्दर्शित [[रमाबाई आंबेडकर]] यांच्या जीवनावर आधारित एक [[कन्नड भाषा|कन्नड]] चित्रपट आहे, ज्यात आंबेडकर यांची भूमिका अभिनेता सिद्धाराम कर्णिक यांनी साकारली होती.<ref>{{cite news|last1=Khajane|first1=Muralidhara|title=Remembering Ramabai|url=http://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/remembering-ramabai/article7101466.ece|accessdate=21 October 2015|work=द हिंदू|date=14 April 2015}}</ref><ref name="tnie1">{{cite web|title=Yagna's Next Chronicles Dr Ambedkar's Wife|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/Yagnas-Next-Chronicles-Dr-Ambedkars-Wife/2015/04/28/article2786164.ece|publisher=The New Indian Express|accessdate=21 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151021123111/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/Yagnas-Next-Chronicles-Dr-Ambedkars-Wife/2015/04/28/article2786164.ece|archivedate=21 October 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Yajna Shetty Plays Dr.BR. Ambedkar's wife in Ramabai|url=http://www.chitraloka.com/news/11718-yajna-shetty-plays-dr-br-ambedkar-s-wife-in-ramabai.html|accessdate=21 October 2015|work=Chitraloka|date=17 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150503084722/http://chitraloka.com/news/11718-yajna-shetty-plays-dr-br-ambedkar-s-wife-in-ramabai.html|archivedate=3 May 2015}}</ref><ref>{{cite web|title=Ramabai Ambedkar...audition of the artists|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Ramabai-Ambedkar/speednewsbytopic/keyid-256954.cms|publisher=द टाइम्स ऑफ इंडिया|accessdate=21 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151021125521/http://timesofindia.indiatimes.com/Ramabai-Ambedkar/speednewsbytopic/keyid-256954.cms|archivedate=21 October 2015}}</ref> * '''[[बोले इंडिया जय भीम]]''' : हा सन २०१६ मधील सुबोध नागदेवे दिग्दर्शित [[एल.एन. हरदास]] यांच्या जीवनावर आधारित एक [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपट आहे, ज्यात आंबेडकर यांची भूमिका श्याम भीमसरिया यांनी साकारली होती.<ref>{{Cite web |url=https://www.thenewsminute.com/article/daliff-film-and-cultural-festival-celebrating-dalit-art-life-and-pride-97574 |title=DALIFF: A film and cultural festival celebrating Dalit art, life and pride |access-date=29 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190808120454/https://www.thenewsminute.com/article/daliff-film-and-cultural-festival-celebrating-dalit-art-life-and-pride-97574 |archive-date=8 August 2019 }}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.thenewsminute.com/article/kaala-pariyerum-perumal-first-ever-dalit-film-and-cultural-fest-new-york-95838|title=First ever dalit film festival|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=www.thenewsminute.com|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/us-to-host-its-first-dalit-film-and-cultural-festival-in-columbia-varsity/articleshow/67875502.cms|title=US to host its first Dalit film and cultural festival in Columbia varsity &#124; Nagpur News – Times of India|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=29 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208143233/https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/us-to-host-its-first-dalit-film-and-cultural-festival-in-columbia-varsity/articleshow/67875502.cms|archive-date=8 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://silverscreen.in/news/pa-ranjith-dalit-film-festival-in-new-york-nagraj-manjule-subodh-nagdeve-kaala/|title=Pa Ranjith Among Three Filmmakers Who Win At The Dalit Film Festival In New York|date=5 March 2019|access-date=29 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190808110325/https://silverscreen.in/news/pa-ranjith-dalit-film-festival-in-new-york-nagraj-manjule-subodh-nagdeve-kaala/|archive-date=8 August 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/pa-ranjith-to-be-part-of-dalit-film-festival-in-us/article26123842.ece|title=Pa. Ranjith to be part of Dalit film festival in U.S.|first=Udhav|last=Naig|date=30 January 2019|via=www.thehindu.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt6080232/|title=Bole India Jai Bhim (2016) – IMDb|via=m.imdb.com|access-date=24 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20170312132625/http://www.imdb.com/title/tt6080232/|archive-date=12 March 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/bole-india-jai-bhim/movieshow/61264061.cms|title=Bole India Jai Bhim Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos &#124; eTimes|via=timesofindia.indiatimes.com}}</ref> * '''[[सरणं गच्छामि]]''' : हा सन २०१७ मधील प्रेम राज दिग्दर्शित भारतीय संविधानावर आणि आंबेडकरांच्या विचारांवर आधारित एक [[तेलुगु भाषा|तेलुगु]] चित्रपट आहे. "आंबेडकर सरणं गच्छामि" (अर्थ: मी आंबेडकरांना शरण जातो) हे चित्रपटाचे एक गाणे असून त्यात आंबेडकर यांचीही भूमिका साकारली गेली आहे.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/ambedkar-song-saranam-gachami/videoshow/61306345.cms|title=Ambedkar &#124; Song – Saranam Gachami – Times of India Videos|website=timesofindia.indiatimes.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/telugu/movies/saranam-gacchami.html|title=Saranam Gacchami (2017) &#124; Saranam Gacchami Movie &#124; Saranam Gacchami Telugu Movie Cast & Crew, Release Date, Review, Photos, Videos|website=FilmiBeat|access-date=29 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705050535/http://www.filmibeat.com/telugu/movies/saranam-gacchami.html|archive-date=5 July 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-details/saranam-gacchami/movieshow/61306390.cms|title=Saranam Gacchami Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos &#124; eTimes|via=timesofindia.indiatimes.com|access-date=29 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190324102547/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-details/saranam-gacchami/movieshow/61306390.cms|archive-date=24 March 2019}}</ref> * '''[[बाळ भिमराव]]''' : हा सन २०१८ मधील प्रकाश नारायण दिग्दर्शित एक [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपट आहे, आंबेडकर यांची भूमिका बाल कलाकार मनीष कांबळे यांनी साकारली होती. हा आंबेडकरांच्या बालपणीच्या जीवनावर आधारित चित्रपट होता.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/bal-bhimrao/movieshow/63201906.cms|title=Bal Bhimrao Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos &#124; eTimes|via=timesofindia.indiatimes.com|access-date=25 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180815081623/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/bal-bhimrao/movieshow/63201906.cms|archive-date=15 August 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nagpurtoday.in/bal-bhimraos-poster-launched/03032049,%20https://www.nagpurtoday.in/bal-bhimraos-poster-launched/03032049|title=Bal Bhimrao’s Poster launched|first=Nagpur|last=News|website=www.nagpurtoday.in}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://in.bookmyshow.com//movies/bal-bhimrao/ET00071946?utm_source=FBLIKE&fbrefresh=1|title=Bal Bhimrao Movie (2018) &#124; Reviews, Cast & Release Date in|website=BookMyShow}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/bal-bhimrao/movie-showtimes/nagpur/173/63201906|title=Bal Bhimrao Movie Show Time in Nagpur &#124; Bal Bhimrao in Nagpur Theaters &#124; eTimes|via=timesofindia.indiatimes.com}}</ref> * '''[[रमाई (चित्रपट)|रमाई]]''' : हा सन २०१९ मधील बाळ बरगाले दिग्दर्शित [[रमाबाई आंबेडकर]] यांच्या जीवनावर आधारित एक [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपट आहे. यात रमाबाईंची भूमिका अभिनेत्री [[वीणा जामकर]] यांनी तर आंबेडकर यांची भूमिका अभिनेता सागर तळाशीकर यांनी साकारली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.lokmat.com/marathi-cinema/veena-jamkar-ramabai-ambedkar-ramai-film/|title=रमाई या चित्रपटात वीणा जामकर दिसणार रमाबाई आंबेडकर यांच्या भूमिकेत|last=author/lokmat-news-network|दिनांक=2018-07-16|संकेतस्थळ=Lokmat|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.marathifilmdata.com/latestnews/%e0%a4%b5%e0%a5%80%e0%a4%a3%e0%a4%be-%e0%a4%9c%e0%a4%be%e0%a4%ae%e0%a4%95%e0%a4%b0-%e0%a4%b0%e0%a4%ae%e0%a4%be%e0%a4%88%e0%a4%9a%e0%a5%8d%e0%a4%af%e0%a4%be-%e0%a4%ad%e0%a5%82%e0%a4%ae%e0%a4%bf/|title=वीणा जामकर "रमाई"च्या भूमिकेत|संकेतस्थळ=मराठी चित्रपट सूची|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|archive-date=2019-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921134012/https://www.marathifilmdata.com/latestnews/%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%A3%E0%A4%BE-%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%B0-%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%88%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE-%E0%A4%AD%E0%A5%82%E0%A4%AE%E0%A4%BF/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/actress-veena-jamkar-to-act-as-ramabai-ambedkar-in-ramai/articleshow/65011139.cms|title=Actress Veena Jamkar to act as Ramabai Ambedkar in 'Ramai'|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=30 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423015343/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/actress-veena-jamkar-to-act-as-ramabai-ambedkar-in-ramai/articleshow/65011139.cms|archive-date=23 April 2019}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.tarunbharat.com/news/678232|title=Tarun Bharat|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=तरुण भारत|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.mumbailive.com/mr/marathi-film/actress-veena-jamkar-will-play-role-of-ramabai-ambedkar-in-ramai-film-34827|title=अखेर ‘रमाई’च्या रूपात अवतरणार वीणा!|संकेतस्थळ=Mumbai Live|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09}}</ref> * '''[[ओरिजिन (चित्रपट)|ओरिजिन]]''' : अमेरिकन चित्रपट निर्माती [[एवा डुवर्ने]] आंबेडकर यांच्यावर [[हॉलिवूड]] मधून चित्रपट बनवला आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thequint.com/entertainment/netflix-film-by-celebrated-black-filmmaker-will-feature-br-ambedkars-character|title=Netflix Film by Celebrated Black Filmmaker Will Feature BR Ambedkar's Character|last=Harad|first=Tejas|date=2022-11-09|website=TheQuint|language=en|access-date=2022-11-13}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.shethepeople.tv/shestars/ava-duvernays-film-on-br-ambedkar/|title=Ava DuVernay's film on BR Ambedkar, Read More For Details|language=en-US|access-date=2022-11-13}}</ref> ===टीव्ही मालिका === * '''[[डॉ. आंबेडकर (मालिका)|डॉ. आंबेडकर]]''' : ही इ.स. १९९२-९३ मध्ये [[दूरदर्शन|डीडी नॅशनल]]वर प्रसारित झालेली एक हिंदी डॉक्युमेंट्री मालिका आहे, ज्यामध्ये आंबेडकर यांची भूमिका अभिनेता [[सुधीर कुलकर्णी]] यांनी साकारली आहे. * '''[[प्रधानमंत्री (मालिका)|प्रधानमंत्री]]''' : ही सन २०१३-१४ मधील [[एबीपी न्यूझ]]वर प्रसारित झालेली एक हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्यामध्ये आंबेडकर यांची भूमिका अभिनेता [[सुरेंद्र पाल]] यांनी साकारली आहे.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Surendra-Pal-Shishir-Sharma-Anang-Desai-in-Idea-of-India/articleshow/19862288.cms|title=Surendra Pal, Shishir Sharma &Anang Desai in Idea of India – Times of India|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=24 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20170324130320/http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Surendra-Pal-Shishir-Sharma-Anang-Desai-in-Idea-of-India/articleshow/19862288.cms|archive-date=24 March 2017}}</ref> * '''[[संविधान (मालिका)|संविधान]]''' : ही सन २०१४ मधील [[राज्यसभा टीव्ही]]वर प्रसारित झालेली एक [[इंग्लिश]]-[[हिंदी]] दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्यामध्ये आंबेडकर यांची भूमिका अभिनेता [[सचिन खेडेकर]] यांनी साकारली आहे.<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/sachin-khedekar/288046|title=Sachin Khedekar|date=14 October 2013|website=Outlook|access-date=23 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191223113817/https://www.outlookindia.com/magazine/story/sachin-khedekar/288046|archive-date=23 December 2019}}</ref> * '''[[सर्वव्यापी आंबेडकर]]''' : ही [[एबीपी माझा]] दूरचित्रवाणी वाहिनीने बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या [[आंबेडकर जयंती|शतकोत्तर रौप्य महोत्सवी जयंती निमित्त]] (इ.स. २०१६ मध्ये) सुरू केलेली १३ भागांची मालिका होती, ज्यात आंबेडकरांचे ११ बहुआयामी व्यक्तीमत्वाचे पैलू दाखवण्यात आले.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=K5bQZzsQ31o|title=- YouTube|website=www.youtube.com}}</ref> * '''[[गर्जा महाराष्ट्र]]''' : ही सन २०१८-१९ मधील [[सोनी मराठी]]वर प्रसारित झालेली एक मराठी दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्यामध्ये आंबेडकर यांची भूमिका अभिनेता प्रशांत चौधप्पा यांनी साकारली आहे.<ref>{{Cite web|url=https://www.sonyliv.com/details/episodes/5974080828001/1-December-2018---Garja-Maharashtra---B.-R.-Ambedkar|title=Sony LIV|website=www.sonyliv.com|access-date=2020-04-14|archive-date=2019-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228150417/https://www.sonyliv.com/details/episodes/5974080828001/1-December-2018---Garja-Maharashtra---B.-R.-Ambedkar|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/jitendra-joshi-to-host-garja-maharashtra-a-new-reality-show/articleshow/65437374.cms|title=Jitendra Joshi to host 'Garja Maharashtra', a new reality show – Times of India|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=29 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190429150820/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/jitendra-joshi-to-host-garja-maharashtra-a-new-reality-show/articleshow/65437374.cms|archive-date=29 April 2019}}</ref> * '''[[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महामानवाची गौरवगाथा]]''' : ही सन २०१९-२० मध्ये [[स्टार प्रवाह]]वर प्रसारित झालेली एक मराठी दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्यामध्ये आंबेडकर यांची भूमिका अभिनेता [[सागर देशमुख]] यांनी साकारली आहे. बाल कलाकार अमृत गायकवाड याने आंबेडकरांच्या बालपणीची भूमिका तर अभिनेता [[संकेत कोर्लेकर]] यांनी त्यांच्या तरुणपणीची भूमिका साकारली आहे.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/a-new-show-based-on-the-life-of-babasaheb-bhimrao-ambedkar-to-go-on-air-soon/articleshow/68023249.cms|title=A new show based on the life of Babasaheb Bhimrao Ambedkar to go on-air soon|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=30 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190425050725/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/a-new-show-based-on-the-life-of-babasaheb-bhimrao-ambedkar-to-go-on-air-soon/articleshow/68023249.cms|archive-date=25 April 2019}}</ref> * '''[[एक महानायकः डॉ. बी.आर. आंबेडकर]]''' : ही सन २०१९-२० मधील [[अँड टिव्ही]]वर प्रसारित होत असलेली एक हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्यामध्ये आंबेडकर यांच्या बालपणीची भूमिका बालकलाकार आयुध भानुशाली याने साकारली आहे, तर अभिनेता अथर्व कर्वे यांनी त्यांच्या तरुणपणीची भूमिका साकारत आहे. मालिकेची कथा पुढे गेल्यानंतर आंबेडकरांची मुख्य भूमिका अभिनेता [[प्रसाद जावडे]] साकारतील.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnowhindi.com/entertainment/television/video/ek-mahanayak-dr-b-r-ambedkar-serial-promo-release/267842|title=संविधान के निर्माता बीआर आंबेडकर की कहानी पर्दे पर, जल्‍द शुरू होने वाला है नया धारावाहिक 'एक महानायक' &#124; TV|access-date=2019-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20191116101527/https://www.timesnowhindi.com/entertainment/television/video/ek-mahanayak-dr-b-r-ambedkar-serial-promo-release/267842|archive-date=2019-11-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/ambedkars-life-to-be-brought-alive-in-tv-series/1682354|title=Ambedkar''s life to be brought alive in TV series|website=www.outlookindia.com/|access-date=2019-12-13}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://theprint.in/features/a-new-tv-show-on-b-r-ambedkar-raises-questions-of-responsible-representation/331115/|title=A new TV show on B.R. Ambedkar raises questions of responsible representation|दिनांक=2019-12-06|संकेतस्थळ=web.archive.org|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-09|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2019-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206175753/https://theprint.in/features/a-new-tv-show-on-b-r-ambedkar-raises-questions-of-responsible-representation/331115/|url-status=bot: unknown}}</ref> * '''आंबेडकर - द लेजंड''' ही [[संजीव जयस्वाल]] दिग्दर्शित आंबेडकर यांच्यावर आधारीत एक आगामी वेब मालिका आहे. आंबेडकरांच्या महापरिनिर्वाणाच्या निमित्ताने सीरिजचा ट्रेलर ६ डिसेंबर २०२१ रोजी प्रदर्शित झाला आहे. ही सीरिज ‘बाबा प्ले’ या ओटीटी प्लॅटफॉर्मरवर प्रदर्शित होणार आहे. या सीरिजमध्ये अभिनेता [[विक्रम गोखले]] मुख्य भूमिका साकारणार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/a-biopic-series-on-dr-ambedkar-announces-veteran-actor-vikram-gokhale-play-main-role/articleshow/88259017.cms|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या भूमिकेत विक्रम गोखले ; सीरिजचा ट्रेलर पाहिलात का?|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2021-12-16}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/manoranjan/dr-ambedkar-the-legend-baba-play-announces-a-biopic-series-starring-veteran-actor-vikram-gokhale-dcp-98-2717480/|title=विक्रम गोखले साकारणार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची भूमिका ; वेब मालिकाचा ट्रेलर प्रदर्शित|website=Loksatta|language=mr|access-date=2021-12-16}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/manoranjan/sanjeev-jaiswal-inform-that-ambedkar-the-legend-series-is-coming-soon-bam92|title=विक्रम गोखले डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या भूमिकेत; 'या' वेब मालिकाचा ट्रेलर प्रदर्शित I Babasaheb Ambedkar {{!}} Sakal|website=www.esakal.com|access-date=2021-12-16}}</ref> === नाटके === आंबेडकर यांच्यावर विविध भाषेत असंख्य नाटके तयार केलेली आहेत. * 'बाबासाहेब: द ग्रँड म्युझिकल' हे आंबेडकर यांच्या जीवनावरील नाटक 25 फेब्रुवारी ते 12 मार्च 2022 पर्यंत दिल्लीत प्रदर्शित झाले आहे. दिल्ली सरकारने या भव्य नाटकाचे आयोजन केले होते. अभिनेता [[रोहित रॉय]] याने नाटकामध्ये आंबेडकरांची भूमिका साकारली होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/cities/delhi/story/br-ambedkar-musical-show-delhi-tickets-life-of-ambedkar-show-1917154-2022-02-24|title=Grand musical play on Ambedkar’s life to be screened in Delhi from tomorrow|website=India Today|language=en|access-date=2023-04-02}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livemint.com/news/india/delhi-govt-to-organise-musical-play-on-life-of-br-ambedkar-see-details-here-11644649809698.html|title=Delhi govt to organise musical play on life of BR Ambedkar. See details here|last=Livemint|date=2022-02-12|website=livemint.com|language=en|access-date=2023-04-02}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/cities/delhi-news/babasaheb-ambedkar-comes-to-life-in-delhi-101645807415896.html|title=Babasaheb Ambedkar comes to life in Delhi|date=2022-02-25|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2023-04-02}}</ref> * ''वादळ निळ्या क्रांतीचे'' (नाटक, लेखक - प्रा. रामनाथ चव्हाण) * ''डॉ. आंबेडकर आणि गांधीजी'' - नाटक * ''प्रतिकार'' - नाटक * अरविंद गौर यांनी दिग्दर्शित केलेले आणि राजेशकुमार यांनी लिहिलेले ''आंबेडकर आणि गांधी'' नाटक == हे सुद्धा पहा == * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची]] * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्याबद्दल व्यक्त झालेली मते]] * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे सहयोगी]] * [[सर्वव्यापी आंबेडकर]] * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची ग्रंथसंपदा व इतर लेखन]] * [[आंबेडकरवाद]] * [[विद्यार्थी दिवस (महाराष्ट्र)]] * [[ज्ञान दिवस (महाराष्ट्र)]] * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा जीवनक्रम]] * [[आंबेडकर कुटुंब]] * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यावरील पुस्तके]] * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी]] * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे विचार]] * [[जय भीम]] * [[नवयान]] * [[सर्वात महान भारतीय (सर्वेक्षण)]] == नोंदी आणि टीपा == {{Notelist}} * [[सदस्य:Sandesh9822/बाबासाहेब आंबेडकर/संदर्भ दुवे]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == {{कॉमन्स वर्ग|B. R. Ambedkar|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर}} {{विकिक्वोटविहार}} * [https://www.bbc.com/hindi/media-56744433 वो भीमराव बाबासाहेब आंबेडकर जिन्हें आप नहीं जानते होंगे - विवेचना (हिंदीमध्ये)] * [https://www.bbc.com/hindi/india-56732192 डॉ आंबेडकर: रात भर किताबें पढ़ते और फिर सवेरे अख़बारों में रम जाते - विवेचना; रेहान फ़ज़ल; बीबीसी संवाददाता; 14 एप्रिल 2021 (हिंदीमध्ये)] * [https://www.bbc.com/marathi/india-43756471 बीबीसी: दृष्टिकोन : न्यू यॉर्क आणि शिकागोमध्येही फडकतोय आंबेडकरांचा निळा झेंडा – डॉ. गेल ऑमवेट, ज्येष्ठ समाजशास्त्रज्ञ; 13 एप्रिल 2018] * [https://mr.vikaspedia.in/education/childrens-corner/92d93e93092494092f-90792493f93993e938/921949-92c93e92c93e93893e93994792c-90690292c947921915930 डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (विकासपीडिया)] * [https://maharashtratimes.com/editorial/samwad/prof-dr-satish-yadav-article-on-dr-babasaheb-ambedkar-and-farmers/articleshow/82012003.cms शेतकऱ्यांचे बाबासाहेब] * [https://www.saamana.com/article-by-pro-hari-narake-on-babasaheb-aambedkar/ डॉ. आंबेडकरांचे चीनविषयी विचार] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200529220116/https://www.saamana.com/article-by-pro-hari-narake-on-babasaheb-aambedkar/ |date=2020-05-29 }} ** [https://maharashtratimes.com/editorial/article/babasaheb-and-china/articleshow/75121822.cms डॉ. आंबेडकरांचे चीनविषयी विचार] * [https://www.bbc.com/marathi/india-46460676 डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी २६ फेब्रुवारी १९५५ला बीबीसी रेडिओला दिलेली एक प्रदीर्घ मुलाखत, ज्यात त्यांनी महात्मा गांधी यांच्या भूमिकेबाबत परखड मते व्यक्त केली होती.] * [https://omprakashkashyap.wordpress.com/2016/12/06/%E0%A4%A1%E0%A5%89-%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A4%B0-%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%86%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%95-%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A4/ डॉ. आंबेडकरांचे आर्थिक चिंतन (हिंदीमध्ये)] * [http://www.symbiosis.ac.in/Museums/Dr-Babasaheb-Ambedkar-Museum.php सिंबायोसिस सोसायटीचे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संग्रहालय व स्मारक, पुणे - अधिकृत संकेतस्थळ इंग्लिश] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170414103234/http://symbiosis.ac.in/Museums/Dr-Babasaheb-Ambedkar-Museum.php |date=2017-04-14 }} * [http://www.symbiosis-ambedkarmemorial.com/ सिम्बायोसिस डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संग्रहालय] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110615035225/http://www.symbiosis-ambedkarmemorial.com/ |date=2011-06-15 }} * [http://www.ambedkar.org/ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे/संबंधित लेख] * [http://c250.columbia.edu/c250_celebrates/remarkable_columbians/bhimrao_ambedkar.html कोलंबिया विद्यापीठाद्वारे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा सन्मान] {{डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर}} {{भारतरत्‍न}} {{बोधिसत्व}} {{भारतीय स्वातंत्र्यलढा}} {{बौद्ध विषय सूची}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:आंबेडकर, भीमराव रामजी}} [[वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर|*]] [[वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९५६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:आंबेडकर कुटुंब|भीमराव]] [[वर्ग:इंग्लिश भाषेमधील साहित्यिक]] [[वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती]] [[वर्ग:नवयान बौद्ध]] [[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]] [[वर्ग:बोधिसत्व]] [[वर्ग:बौद्ध तत्त्वज्ञ]] [[वर्ग:बौद्ध विद्वान]] [[वर्ग:बौद्ध लेखक]] [[वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय राजकारणी]] [[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक]] [[वर्ग:भारतीय बौद्ध]] [[वर्ग:भारतीय लेखक]] [[वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ]] [[वर्ग:भारतीय इतिहाससंशोधक]] [[वर्ग:भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:भारतीय कायदामंत्री]] [[वर्ग:भारतीय वकील]] [[वर्ग:भारतीय मानववंशशास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:भारतीय शिक्षणतज्ज्ञ]] [[वर्ग:भारतीय समाजसुधारक]] [[वर्ग:भारतीय पत्रकार]] [[वर्ग:भारतीय संविधान]] [[वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य]] [[वर्ग:भारतीय राज्यशास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:भारतीय कायदेपंडित]] [[वर्ग:भारतीय समाजशास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:भारतीय नास्तिक]] [[वर्ग:द ग्रेटेस्ट इंडियन]] [[वर्ग:भारतीय आत्मचरित्रकार]] [[वर्ग:दलित नेते]] [[वर्ग:दलित राजकारणी]] [[वर्ग:मराठी राजकारणी]] [[वर्ग:मराठी लेखक]] [[वर्ग:मराठी समाजसुधारक]] [[वर्ग:धर्मांतरित बौद्ध]] [[वर्ग:धर्मसुधारक]] [[वर्ग:बौद्ध संप्रदायांचे संस्थापक]] [[वर्ग:राज्यसभा सदस्य]] [[वर्ग:इंग्लिश भाषी भारतीय लेखक]] [[वर्ग:जातीविरोधी कार्यकर्ते]] [[वर्ग:मराठी समाजसेवक]] [[वर्ग:लंडन विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] i6dwjzz71cinmr6anl2ii84udrh2kb1 0 7595 2718110 2717007 2026-10-08T13:33:34Z Ketaki Modak 21590 तपशिलाची अचूकता ठेवली. 2718110 wikitext text/x-wiki {{विकिकरण}} '''अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन''' हा मराठी साहित्यप्रेमी जनतेचा एक आनंदाचा उत्सव असतो. ==इतिहास== १८६५ साली [[महादेव गोविंद रानडे|न्या.रानडे]] यांनी मराठीत प्रसिद्ध झालेल्या पुस्तकांचा आढावा घेतलेला दिसतो. त्यानुसार ४३१ गद्य आणि २३० पद्य पुस्तकांची निर्मिती झाल्याचे दिसते. ग्रंथ प्रसाराला चालना मिळण्याच्या हेतूने, तसेच त्यावर एकत्र येऊन विचार विनिमय करण्याच्या हेतूने [[महादेव गोविंद रानडे|न्या.रानडे]]यांनी [[गोपाळ हरी देशमुख|लोकहितवादींच्या]] सहकार्याने १८७८ च्या मे महिन्यात ग्रंथकारांना एकत्र आणण्याचे ठरविले. त्यासाठीचे आवाहन ज्ञान प्रकाश ([[फेब्रुवारी ७]] १८७८) मधे प्रसिद्ध झाले आणि या आवाहनानुसार [[मे ११]] १८७८ रोजी सायंकाळी [[पुणे|पुण्याच्या]] [[हिराबाग|हिराबागेत]] मराठी ग्रंथकारांचे पहिले संमेलन भरले. याला पहिले '''अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन''' समजले जाते. या संमेलनाचे अध्यक्ष पद [[महादेव गोविंद रानडे|न्या.रानडे]] यांनीच भूषविले. दुसरे ग्रंथकार संमेलन १८८५ साली [[पुणे|पुण्यातच]] भरले. या संमेलनाला पहिल्याच्या मानाने चांगली म्हणजे शे-सव्वाशे नामवंत ग्रंथकारांनी उपस्थिती लावली होती. [[मे २१]] १८८५ रविवार, दुपारी ४ वाजता पुणे सार्वजनिक सभेच्या (दाणे आळी, बुधवार पेठ) जोशी हॉलमध्ये भरले होते. या नंतर जवळ जवळ वीस वर्षांनी तिसरे ग्रंथकार संमेलन १९०५ च्या मे महिन्यात [[सातारा]] येथे भरले. [[लोकमान्य टिळक|लो.टिळकांचे]] एक सहकारी साताऱ्यातले सुप्रसिद्ध वकील र.पां.ऊर्फ दादासाहेब करंदीकर हे संमेलनाचे अध्यक्ष होते. २३ मे च्या केसरीत या संमेलनाचा त्रोटक वृत्तान्त प्रसिद्ध झाला होता. साताऱ्याचा पाठोपाठ चौथे ग्रंथकार संमेलन पुणे येथे २७-२८ मे १९०६ शनिवार, रविवार यां दिवशी सदाशिव पेठेत नागनाथपाराजवळच्या मयेकर वाड्यात भरले होते. हे संमेलन आधीच्या संमेलनांपेक्षा जास्त यशस्वी व विधायक स्वरूपाचे झाले. संमेलनाचे अध्यक्ष प्रसिद्ध कवी, ग्रंथकार आणि भाषांतरकार गोविंद वासुदेव कानिटकर होते. त्या वेळची अनेक मान्यवर ग्रंथकार मंडळी संमेलनासाठी एकत्र आलेली होती. निबंध वाचन, भाषणे, ठराव यामुळे संमेलन दोन दिवस गाजले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.masapaonline.org/node/1 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2010-07-09 |archive-date=2010-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100323180251/http://masapaonline.org/node/1 |url-status=dead }}</ref> ==साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष== {{मुख्यलेख|अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन/माजी अध्यक्ष}} [[मराठी साहित्य महामंडळ|अ. भा. मराठी साहित्य महामंडळाच्या]] स्थापनेपासून आजपर्यंत महामंडळाने ३६ साहित्य संमेलने घेतली असून महाबळेश्वर येथे होत असलेले साहित्य संमेलन, ते भरवत असलेले ३७ वे साहित्य संमेलन होय. महामंडळ अस्तित्वात येण्यापूर्वी [[कुसुमावती देशपांडे]] या एकच लेखिका अध्यक्ष झालेल्या होत्या. महामंडळाच्या स्थापनेनंतर [[दुर्गा भागवत]], [[शांता शेळके]],[[विजया राजाध्यक्ष]],[[अरुणा ढेरे]] या चार लेखिका अध्यक्ष झालेल्या आहेत. तसेच [[शंकरराव खरात]] आणि [[केशव मेश्राम]] लेखक आणि [[यू.म. पठाण|यू.म. पठाण]] हे लेखक अध्यक्ष झालेले आहेत. अरुणा ढेरे या भावी साहित्य (९२ व्या) संमेलनाच्या अध्यक्षा आहेत. (२८-१०-२०१८ च्या घोषणेनुसार) ==राज्य मराठी विकास संस्थेचे निमंत्रित सदस्य== अ. भा. मराठी साहित्य महामंडळातर्फे भरणारे साहित्य संमेलन, अ. भा. मराठी नाट्य परिषदेतर्फे भरणारे नाट्य संमेलन व मराठी विज्ञान परिषदेतर्फे भरणारे विज्ञान संमेलन या तिन्ही संमेलनाचे अध्यक्ष हे [[राज्य मराठी विकास संस्था|राज्य मराठी विकास संस्थेचे]] विशेष निमंत्रित सदस्य असतात ==८४ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== {{मुख्यलेख|८४ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} [[मराठी साहित्य महामंडळ|अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळा]] तर्फे भरवले जाणारे ८४वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन ठाण्यात २५, २६, २७ डिसेंबर, २०११ या तारखांना झाले. दादोजी कोंडदेव स्टेडियम आणि गडकरी रंगायतन या नियोजित ठिकाणी संमेलनाचे कार्यक्रम झाले. मराठी ग्रंथसंग्रहालय (ठाणे) ही या ८४ व्या साहित्य संमेलनाची यजमान संस्था होती, तर [[उत्तम कांबळे]] हे या ८४ व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते. <ref>Google's cache of http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/6076870.cms {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100624042952/http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/6076870.cms |date=2010-06-24 }}. It is a snapshot of the page as it appeared on 28 Aug 2010 23:49:10 GMT.</ref> ==८६ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== {{मुख्यलेख|८६ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} ८६ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन [[चिपळूण]] येथे ११ ते १३ जानेवारी [[इ.स. २०१३]] दरम्यान झाले. हे लोकमान्य टिळक स्मारक वाचन मंदिराने आयोजित केले होते. या साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष ज्येष्ठ साहित्यिक [[नागनाथ कोत्तापल्ले]] होते. ==८७ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== {{मुख्यलेख|८७ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} ८७ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन [[सासवड]] येथे ३ ते ५ जानेवारी [[इ.स. २०१४]] दरम्यान झाले. हे आचार्य विकास प्रतिष्ठान व महाराष्ट्र साहित्य परिषद, शाखा सासवडने आयोजित केलेले आहे. या साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष साहित्यिक [[फ.मुं. शिंदे]] होते. ==८८ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== {{मुख्यलेख|८८ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} ८८ वे साहित्य संमेलन [[घुमान (पंजाब)]] येथे ३ ते ५ एप्रिल [[इ.स. २०१५]] दरम्यान झाले. या साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष डॉ. [[सदानंद मोरे]] होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.sahityasammelanghuman.org/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2015-03-03 |archive-date=2015-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403022339/http://www.sahityasammelanghuman.org/ |url-status=dead }}</ref> या घुमानच्या साहित्य संमेलनाच्या निमित्ताने प्रकाश पायगुडे यांनी घुमान, पंजाब, शीख धर्म आणि या साऱ्या पार्श्वभूमीचा आढावा ’साहित्य वारी’ नावाच्या पुस्तकात घेतला आहे. पुस्तकात प्रारंभी नामदेवांच्या कार्याची ओळख करून दिली आहे. त्यानंतर घुमान आणि नामदेव यांचा परस्पर संबंध उलगडून दाखवला आहे. बाबा नामदेव असे संबोधले जाणारे संत नामदेव कसे होते याची माहिती दिली आहे. शीख धर्म, त्यांचे दहा गुरू आणि पंजाब यांची माहिती या पुस्तकातील एका स्वतंत्र प्रकरणामधून मिळते. आजवरची साहित्य संमेलने, संमेलनांचे अध्यक्ष यांच्या माहितीचा समावेशही पुस्तकात करण्यात आला आहे. पुस्तकाला घुमान संमेलनाचे अध्यक्ष डॉ. [[सदानंद मोरे]] यांची प्रस्तावना लाभली आहे. पुस्तक प्रकाशक - संगत प्रकाशन (नांदेड) == ८९वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन == {{मुख्यलेख|८९ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} हे १५ ते १८ जानेवारी २०१६ या काळात पिंपरी(-चिंचवड) येथे झाले डॉ. [[श्रीपाल सबनीस]] हे संमेलनाध्यक्ष होते. == ९०वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन == {{मुख्यलेख|९० वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} हे ३ ते ५ फेब्रुवारी २०१७ या कालावधीत [[डोंबिवली]] येथे झाले. संमेलनाध्यक्ष [[डॉ. अक्षयकुमार काळे‎]] होते. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/writer-akshaykumar-kale-elected-marathi-literary-meet-prez-661867-2016-12-11|title=Writer Akshaykumar Kale elected Marathi literary meet Prez|first1=P. T. I.|last1=December 11|first2=2016UPDATED:|last2=December 11|first3=2016 16:40|last3=Ist|website=India Today}}</ref> == ९१ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन == {{मुख्यलेख|९१ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} हे संमेलन [[बडोदा]] येथे १६ ते १८ फेब्रुवारी २०१८ दरम्यान झाले. यापूर्वी १९०९ मध्ये सातवे संमेलन, १९२१ मध्ये अकरावे संमेलन आणि १९३४ मध्ये विसावे संमेलन बडोद्यात झाले होते. सेवानिवृत्त [[आयएएस]] अधिकारी [[लक्ष्मीकांत देशमुख]] हे संमेलनाध्यक्ष होते. ==९२ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन == {{मुख्यलेख|९२ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} ११ ते १३ जानेवारी २०१९ या काळात [[यवतमाळ]]मध्ये ९२वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन झाले. [[अरुणा ढेरे]] संमेलनाध्यक्षा होत्या. यवतमाळमध्ये यापूर्वी १९७३मध्ये जेव्हा अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन झाले होते, त्यावेळी [[ग. दि. माडगूळकर]] त्या संमलेनाचे अध्यक्ष होते. == ९३वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन == {{मुख्यलेख|९३ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} हे संमेलन ११, १२, १३ जानेवारी २०२० या काळात उस्मानाबाद येथे. फादर [[फ्रान्सिस दिब्रिटो]] हे संमेलनाध्यक्ष. == ९४वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन, नाशिक-२०२१ == {{मुख्यलेख|९४ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} हे संमेलन [[नाशिक]] नगरीत MET कॉलेज, आडगाव येथे २६ ते २८ मार्च २०२१ या काळात होणार होते. या संमेलनाचे अध्यक्ष - [[जयंत नारळीकर]] आहेत. कोविडच्या उपद्रवामुळे हे संमेलन पुढे ढकलण्यात आले आहे; आता ते ३, ४ व ५ डिसेंबर २०२१ ला होणार आहे. ==९५वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन, उदगीर-२०२२== {{मुख्यलेख|९५ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} हे संमेलन [[उदगीर]] नगरीत महाराष्ट्र उदयगिरी महाविद्यालय, उदगीर येथे २२ ते २४ एप्रिल २०२२ या काळात होणार आहे. या संमेलनाचे अध्यक्ष - [[भारत सासणे]] आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://abmss95.mumu.edu.in |title=९५वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन, उदगीर २०२२ |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20220312001111/https://abmss95.mumu.edu.in/ |विदा दिनांक=2022-03-12}}</ref> ==९६वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== ==९७वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== ==९८वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== ९८वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन, दिल्ली येथे २१, २२ आणि २३ फेब्रुवारी २०२५ असे तीन सत्रात भरवण्यात आले होते. या संमेलनाचे उद्घाटन भारताचे पंतप्रधान [[नरेंद्र मोदी]] यांच्या हस्ते करण्यात आले होते. या संमेलनाच्या अध्यक्षस्थानी डॉ. [[तारा भवाळकर]] होत्या तर स्वागताध्यक्ष म्हणून [[शरद पवार]] आणि प्रमुख पाहुणे म्हणून मुख्यमंत्री [[देवेंद्र फडणवीस]] होते. सदर संमेलनाचे आयोजन सरहद या संस्थेकडे सोपविण्यात आले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://lokmat.com/editorial/editorial-but-its-sad-everything-should-be-fine-except-literature-in-akhil-bharatiya-sahitya-sammelan-delhi-a-a607/ |title=...तरी गमते उदास ! साहित्य वगळता सगळे असावे अन् |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ=दैनिक लोकमत |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२४ फेब्रुवारी २०२५ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> ==९९वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन, सातारा== ९९ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे महामंडळ प्रा. मिलिंद जोशी हे अध्यक्ष म्हणून कार्यरत आहेत. या संमेलनाचे संमेलनाध्यक्ष म्हणून लेखक विश्वास पाटील यांची सर्वमान्य निवड करण्यात आली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/satara/99th-all-india-marathi-sahitya-sammelan-satara-2025-literary-festival-maharashtra-sahitya-parishad-mawala-foundation-srk94|title=Akhil Bharatiya Marathi Sahitya Sammelan: ९९ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन साताऱ्यात, साहित्यिक उत्सवाची नवी पायवाट!|last=Kapde|first=Sandip|date=2025-06-08|website=Marathi News Esakal|language=mr|access-date=2026-01-03}}</ref> ९९ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन महाराष्ट्रातील सातारा येथे आयोजित करण्यात आले होते. या संमेलनात मराठी साहित्य, भाषा व संस्कृती यांचा व्यापक विचार मांडण्यात आला. देश-विदेशातील अनेक नामवंत साहित्यिक, अभ्यासक, विचारवंत आणि रसिक मोठ्या संख्येने या संमेलनात सहभागी झाले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/satara/99th-all-india-marathi-sahitya-sammelan-satara-2025-literary-festival-maharashtra-sahitya-parishad-mawala-foundation-srk94|title=Akhil Bharatiya Marathi Sahitya Sammelan: ९९ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन साताऱ्यात, साहित्यिक उत्सवाची नवी पायवाट!|last=Kapde|first=Sandip|date=2025-06-08|website=Marathi News Esakal|language=mr|access-date=2026-01-03}}</ref> ==मराठी साहित्य संमेलने== {| class="wikitable sortable" |+ !संमेलन क्र. !! वर्ष !! स्थळ !! अध्यक्ष |- |१ ||१८७८ ||[[पुणे]] ||[[महादेव गोविंद रानडे|न्या. महादेव गोविंद रानडे]] |- |२ |१८८५ |[[पुणे]] |[[कृष्णशास्त्री राजवाडे]] |- |३ |१९०५ |[[सातारा]] |[[रघुनाथ पांडुरंग करंदीकर]] |- |४ |१९०६ |[[पुणे]] |[[वासुदेव गोविंद कानिटकर]] |- |५ |१९०७ |[[पुणे]] |[[विष्णू मोरेश्वर महाजनी|विष्णू मोरेश्वर महाजनी]] |- |६ |१९०८ |[[पुणे]] |[[चिंतामण विनायक वैद्य]] |- |७ |१९०९ |[[बडोदे]] |[[कान्होबा रामछोडदास कीर्तिकर]] |- |८ |१९१२ |[[अकोला]] |[[हरी नारायण आपटे]] |- |९ |१९१५ |[[मुंबई]] |[[गंगाधर पटवर्धन]] |- |१० |१९१७ |[[इंदूर]] |[[गणेश जनार्दन आगाशे]] |- |११ |१९२१ |[[बडोदे]] |[[नरसिंह चिंतामण केळकर]] |- |१२ |१९२६ |[[मुंबई]] |[[माधव विनायक किबे]] |- |१३ |१९२७ |[[पुणे]] |[[श्रीपाद कृष्ण कोल्हटकर]] |- |१४ |१९२८ |[[ग्वाल्हेर]] |[[माधव श्रीहरी अणे]] |- |१५ |१९२९ |[[बेळगांव]] |[[शिवराम महादेव परांजपे]] |- |१६ |१९३० |[[मडगांव|मडगांव]] |[[वामन मल्हार जोशी]] |- |१७ |१९३१ |[[हैदराबाद]] |[[श्रीधर व्यंकटेश केतकर]] |- |१८ |१९३२ |[[कोल्हापूर]] |[[महाराजा सयाजीराव गायकवाड]] |- |१९ |१९३३ |[[नागपूर]] |[[कृष्णाजी प्रभाकर खाडिलकर]] |- |२० |१९३४ |[[बडोदे]] |[[ना.गो. चाफेकर|नारायण गोविंद चापेकर]] |- |२१ |१९३५ |[[इंदूर]] |[[भवानराव श्रीनिवासराव पंतप्रतिनिधी]] |- |२२ |१९३६ |[[जळगांव|जळगाव]] |[[माधव जुलियन]]/[[माधव त्रिंबक पटवर्धन]] |- |२३ |१९३८ |[[मुंबई]] |[[विनायक दामोदर सावरकर]] |- |२४ |१९३९ |[[अहमदनगर]] |[[दत्तो वामन पोतदार]] |- |२५ |१९४० |[[रत्‍नागिरी]] |[[नारायण सीताराम फडके]] |- |२६ |१९४१ |[[सोलापूर]] |[[विष्णू सखाराम खांडेकर]] |- |२७ |१९४२ |[[नाशिक]] |[[प्रल्हाद केशव अत्रे]] |- |२८ |१९४३ |[[सांगली]] |[[श्रीपाद महादेव माटे]] |- |२९ |१९४४ |[[धुळे]] |[[भार्गवराम विठ्ठल वरेरकर]] |- |३० |१९४६ |[[बेळगांव]] |[[गजानन त्र्यंबक माडखोलकर]] |- |३१ |१९४७ |[[हैदराबाद]] |[[नरहर रघुनाथ फाटक]] |- |३२ |१९४९ |[[पुणे]] |[[शंकर दत्तात्रेय जावडेकर|शंकर दत्तात्रय जावडेकर]] |- |३३ |१९५० |[[मुंबई]] |[[यशवंत दिनकर पेंढरकर|यशवंत दिनकर पेंढारकर]]/[[यशवंत दिनकर पेंढरकर|कवी यशवंत]] |- |३४ |१९५१ |[[कारवार]] |[[अनंत काकबा प्रियोळकर]] |- |३५ |१९५२ |[[अमळनेर]] |[[कृष्णाजी पांडुरंग कुलकर्णी]] |- |३६ |१९५३ |[[अहमदाबाद]] |[[विठ्ठल दत्तात्रेय घाटे|वि.द. घाटे]] |- |३७ |१९५४ |[[दिल्ली]] |[[लक्ष्मणशास्त्री बाळाजी जोशी]] |- |३८ |१९५५ |[[पंढरपूर|पंढरपूर]] |[[शंकर दामोदर पेंडसे]] |- |३९ |१९५७ |[[औरंगाबाद]] |[[अनंत आत्माराम काणेकर|अनंत काणेकर]] |- |४० |१९५८ |[[मालवण|मालवण]] |[[आत्माराम रावजी देशपांडे|अनिल]]/ [[आत्माराम रावजी देशपांडे]] |- |४१ |१९५९ |[[मिरज]] |[[श्री.के. क्षीरसागर|श्रीकृष्ण केशव क्षीरसागर]] |- |४२ |१९६० |[[ठाणे]] |[[रामचंद्र श्रीपाद जोग]] |- |४३ |१९६१ |[[ग्वाल्हेर]] |[[कुसुमावती देशपांडे]] |- |४४ |१९६२ |[[सातारा]] |[[नरहर विष्णू गाडगीळ]] |- |४५ |१९६४ |[[मडगाव]] |[[वि.वा. शिरवाडकर|वि.वा.शिरवाडकर]]/ [[कुसुमाग्रज]] |- |४६ |१९६५ |[[सातारा]] |[[वामन लक्ष्मण कुलकर्णी]] |- |४७ |१९६7 |[[भोपाळ]] |[[विष्णू भिकाजी कोलते|विष्णू भिकाजी कोलते]] |- |४८ |१९६९ |[[वर्धा]] |[[पुरुषोत्तम शिवराम रेगे|पु.शि.रेगे]] |- |४९ |१९७३ |[[यवतमाळ]] |[[ग.दि. माडगूळकर|गजानन दिगंबर माडगूळकर]] |- |५० |१९७४ |[[इचलकरंजी]] |[[पु.ल. देशपांडे|पु.ल.देशपांडे]] |- |५१ |१९७५ |[[कराड|कऱ्हाड]] |[[दुर्गा भागवत]] |- |५२ |१९७७ |[[पुणे]] |[[पुरुषोत्तम भास्कर भावे|पु.भा.भावे]] |- |५३ |१९७९ |[[चंद्रपूर]] |[[वामन कृष्ण चोरघडे]] |- |५४ |१९८० |[[बार्शी]] |[[गंगाधर बाळकृष्ण सरदार|गं.बा.सरदार]] |- |५५ |१९८१ |[[अकोला]] |[[गो.नी. दांडेकर|गो.नी.दांडेकर]] |- |५६ |१९८१ |[[रायपूर|रायपूर (छत्‍तीसगढ)]] |[[गंगाधर गाडगीळ]] |- |५७ |१९८३ |[[अंबेजोगाई]] |[[व्यंकटेश दिगंबर माडगूळकर]] |- |५८ |१९८४ |[[जळगांव]] |[[शंकरराव खरात|शंकर रामचंद्र खरात]] |- |५९ |१९८५ |[[नांदेड]] |[[शंकर पाटील|शंकर बाबाजी पाटील]] |- |६० |१९८८ |[[मुंबई]] |[[विश्राम बेडेकर]] |- |६१ |१९८८ |[[ठाणे]] |[[वसंत कानेटकर]] |- |६२ |१९८९ |[[अमरावती]] |[[केशव जगन्नाथ पुरोहित]] |- |६३ |१९९० |[[पुणे]] |[[यू.म. पठाण]] |- |६४ |१९९० |[[रत्‍नागिरी]] |[[मधु मंगेश कर्णिक|मधू मंगेश कर्णिक]] |- |६५ |१९९२ |[[कोल्हापूर]] |[[रमेश मंत्री]] |- |६६ |१९९३ |[[सातारा]] |[[विद्याधर गोखले]] |- |६७ |१९९४ |[[पणजी]] |[[राम शेवाळकर]] |- |६८ |१९९५ |[[परभणी]] |[[नारायण सुर्वे]] |- |६९ |१९९६ |[[आळंदी]] |[[शांता शेळके]] |- |७० |१९९७ |[[अहमदनगर]] |[[नागनाथ संतराम इनामदार|ना.सं.इनामदार]] |- |७१ |१९९८ |[[परळी वैजनाथ|परळी-वैजनाथ]] |[[दत्ताराम मारुती मिरासदार|द.मा.मिरासदार]] |- |७२ |१९९९ |[[मुंबई]] |[[वसंत बापट]] |- |७३ |२००० |[[बेळगांव]] |[[यशवंत दिनकर फडके|य.दि.फडके]] |- |७४ |२००१ |[[इंदूर]] |[[विजया राजाध्यक्ष]] |- |७५ |२००२ |[[पुणे]] |[[राजेंद्र बनहट्टी]] |- |७६ |२००३ |[[कराड|कऱ्हाड]] |[[सुभाष भेंडे]] |- |७७ |२००४ |[[औरंगाबाद]] |[[रा.ग. जाधव]] |- |७८ |२००५ |[[नाशिक]] |[[केशव मेश्राम]] |- |७९ |२००६ |[[सोलापूर]] |[[मारुती चितमपल्ली]] |- |८० |२००७ |[[नागपूर]] |[[अरुण साधू]] |- |८१ |२००८ |[[सांगली]] |[[मधुकर दत्तात्रेय हातकणंगलेकर|म.द. हातकणंगलेकर]] |- |८२ |२००९ |[[महाबळेश्वर]] |[[आनंद यादव]] |- |८३ |२०१० |[[पुणे]] |[[दत्तात्रेय भिकाजी कुलकर्णी|द.भि.कुलकर्णी]] |- |८४ |२०१० |[[ठाणे]] |[[उत्तम कांबळे]] |- |८५ |२०१२ |[[चंद्रपूर]] |[[वसंत आबाजी डहाके]] |- |८६ |२०१३ |[[चिपळूण]] |[[नागनाथ कोत्तापल्ले]] |- |८७ |२०१४ |[[सासवड]] |[[फकीरराव मुंजाजी शिंदे|फ. मुं. शिंदे]] |- |८८ |२०१५ |[[घुमान|घुमान (पंजाब)]] |[[सदानंद मोरे]] |- |८९ |२०१६ |[[पिंपरी चिंचवड|पिंपरी-चिंचवड (पुणे)]] |[[श्रीपाल सबनीस]] |- |९० |२०१७ |[[डोंबिवली]] |[[अक्षयकुमार काळे]] |- |९१ |२०१८ |[[बडोदे]] | [[लक्ष्मीकांत देशमुख]] |- |९२ |२०१९ |[[यवतमाळ]] |[[अरुणा ढेरे]] |- |९३ |१०, ११, १२ जानेवारी २०२० |[[उस्मानाबाद]] |[[फादर फ्रान्सिस दिब्रिटो]] |- |९४ |२६, २७, २८ मार्च २०२१ |[[नाशिक]] |[[जयंत नारळीकर]] |- |९५ |२२, २३, २४ एप्रिल २०२२ |[[उदगीर]] |[[भारत सासणे]] |- |९६ || ३, ४, ५ फेब्रुवारी २०२३ || [[वर्धा]] || [[नरेंद्र चपळगावकर]] |- |९७ |२, ३, ४ फेब्रुवारी २०२४ |[[अमळनेर]] ([[जळगाव जिल्हा|जळगाव]]) |[[रवींद्र शोभणे]] |- |९८ || फेब्रुवारी २०२५ | दिल्ली | [[तारा भवाळकर]] |- || ९९ || २०२६ | सातारा | [[विश्वास पाटील]] |- |१०० |२०२७ |पुणे | |} == नांदी शंभर साहित्य संमेलने == २०२७ साली पुण्यात शंभरावे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन होणार आहे. त्याची माहिती देण्यासाठी राज्यभरात ९९ ठिकाणी नांदी शंभरावी साहित्य संमेलने आयोजित केली जात आहेत. <ref name=":1">दै. पुण्यनगरी, ठाणे आवृत्ती, ०५.१०.२०२६</ref> {| class="wikitable" |+ !क्रमांक !तारीख !स्थळ !विषय !संमेलन अध्यक्ष |- |०१ |१४ ऑगस्ट २०२६ |ज्योत्स्ना भोळे सभागृह, हिराबाग, पुणे <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/pune/nandi-literary-conference-pune|title=हिराबागेत शुक्रवारी रंगणार पहिले नांदी संमेलन|last=CD|date=2026-08-11|website=Marathi News Esakal|language=mr|access-date=2026-10-05}}</ref> |उत्तरार्धात ‘सत्यशोधक महात्मा’ या दीर्घांकाचे सादरीकरण |विश्वास पाटील |- |०२ | | | | |- |०३ | | | | |- |०४ |६ सप्टेंबर २०२६ |मराठी ग्रंथ संग्रहालय, ठाणे |काव्यसाहित्य विशेष | |- |०५ |२६ सप्टेंबर २०२६ |लोकमान्य टिळक सभागृह अ‍ॅम्फी थिएटर, सोलापूर <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dailykesari.com/%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97/61544/%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4-%E0%A4%B6%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80-%E0%A5%AB-%E0%A4%B5%E0%A5%87-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%80-%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF-%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%A8-|title=ब्रेकिंग - Daily Kesari|website=www.dailykesari.com|access-date=2026-10-05}}</ref> |भाषा अनुबंध |रवींद्र गुर्जर |- |०६ | | | | |- |०७ | | | | |- |०८ | | | | |- |०९ | | | | |- |१० |०६ ऑक्टोबर |वेणूताई चव्हाण हायस्कूल, फलटण | | |- |११ | |डोंबिवली <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.navarashtra.com/maharashtra/thane/dombivli-news-nandi-sammelan-ai-technology-marathi-literature-ravindra-chavan-1348931.html|title=Dombivli News : रविंद्र चव्हाणांच्या उपस्थितीत डोंबिवलीत नांदी संमेलन; AIपासून मराठी भाषेपर्यंत चर्चा|last=विवेक|date=2026-10-05|website=Navarashtra|language=mr|access-date=2026-10-05}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/mumbai/todays-latest-marathi-news-mum26i91207-txt-thane-20261005121208|title=डोंबिवलीत अकरावे ‘नांदी संमेलन’ उत्साहात|last=CD|date=2026-10-05|website=Marathi News Esakal|language=mr|access-date=2026-10-05}}</ref> |माहिती तंत्रज्ञान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) आणि साहित्य |रवींद्र चव्हाण (स्वागताध्यक्ष) |- |१२ | | | | |- |१३ | | | | |- |१४ | | | | |- |१५ | | | | |- |१६ |१८ ऑक्टोबर |साहित्य गौरव ग्रंथालय, बेलवली, बदलापूर |अनुवाद | |- |१७ | | | | |- |१८ | | | | |- |१९ | | | | |- |२० | | | | |} ==संदर्भ== <references/> [[वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलने| ]] 3q18ilededtsx70o2i5s2f11ebkk1l8 0 13850 2718092 2717966 2026-10-08T13:16:20Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718092 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = नाना पाटेकर | चित्र = Nana patekar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1951|01|1}} | जन्म_स्थान = [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|10|8|1951|01|1}} | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट, नाटके) | राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७८]] - २०२६ | प्रमुख_नाटके = [[पुरुष, नाटक|पुरुष]] | प्रमुख_चित्रपट = मराठी: [[पक पक पकाक, चित्रपट|पक पक पका‌क्‌]]</br>हिंदी: [[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार]], [[अब तक छप्पन (हिंदी चित्रपट)]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = दिनकर पाटेकर | आई_नाव = संजना पाटेकर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[नीलकांती पाटेकर]] | अपत्ये = मल्हार पाटेकर | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर''' उर्फ '''नाना पाटेकर''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]]; [[मुरुड-जंजिरा]] - [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[मराठी]] [[अभिनेता|अभिनेते]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/veteran-marathi-bollywood-actor-nana-patekar-passes-away-a-a301/|title=Nana Patekar Passes Away: अभिनयाचा 'नटसम्राट' हरपला! ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं निधन, चित्रपटसृष्टीवर शोककळा|date=8 October 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=8 October 2026}}</ref> त्यांनी अनेक [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांत व नाटकांत भूमिका केल्या आहेत. पाटेकरांनी नायक, सहनायक, खलनायक आणि चरित्रनायक अशा विविध भूमिका केल्या आहेत. नानांचा मराठीत [[नटसम्राट]] हा सिनेमा विशेष गाजला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/|title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा|date=10 February 2016|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=10 February 2016}}</ref> नाना पाटेकर हा आयुष्यात प्रचंड खस्ता खाल्लेला त्या धडपडीतून सावरून शिकून उभा राहिलेला असा एक अभिनेता आहे. जगाची व जगण्याची जाण असलेला हा एक उत्तम नट नव्हे तर मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीचा नटसम्राट आहे.{{संदर्भ हवा}} ==ओळख== नाना पाटेकर यांचा जन्म [[जानेवारी १]], [[इ.स. १९५१]] रोजी [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला.{{संदर्भ हवा}} नाना मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’चे विद्यार्थी आहेत. नानांना स्केचेस बनवण्याचा शौक होता. गुन्हेगारांच्या वर्णनावरून नानांनी त्यांची रेखाचित्रे करून दिली आहेत. या कलाशिक्षणाच्या काळात नाना कॉलेजच्या नाटकांत कामे करू लागले.{{संदर्भ हवा}} == मृत्यू == ८ ऑक्टोबर २०२६ च्या पहाटे, पाटेकर यांच्या गोव्यातील घरी त्यांच्या छातीत तीव्र वेदना झाल्या, ज्यानंतर त्यांच्या घरी वैद्यकीय पथक पाठवण्यात आले. ते बेशुद्धावस्थेत आढळले आणि सीपीआर चा प्रयत्न केल्यानंतर, त्यांना मणीपाल रुग्णालय, गोवा येथे नेण्यात आले, जिथे त्याच दिवशी सकाळी ५:२० वाजता कार्डियाक अरेस्टमुळे (हृदयक्रिया बंद पडल्याने) त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=2026-10-08 |website=ANI News |language=en}}</ref> == कारकीर्द == नाना पाटेकर यांनी ’गमन’ इ.स. १९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटातून चित्रसृष्टीत पदार्पण केले. ही भूमिका इतकी छोटी होती की ते प्रेक्षकांच्या नजरेतही आले नाहीत. पुढे आठ वर्षे नाना चित्रपटात मिळेल ती भूमिका करत राहिले गिद्ध, भालू, शीला या त्या काळातल्या दुय्यम दर्जाच्या चित्रपटांत नाना होते. यांपैकी एकही चित्रपट खूप कमाई करू शकला नाही.{{संदर्भ हवा}} [[राज बब्बर]] यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या ’[[आज की आवाज]]’ चित्रपटात नाना सहनायक होते. त्यांचे काम वाखाणले गेले, पण चित्रपट पडला.{{संदर्भ हवा}} नानाची पहिली यशस्वी भूमिका एन.चंद्रा यांची पहिली-वहिली निर्मिती व दिग्दर्शन असलेला अंकुश हा चित्रपट. १९८६ मध्ये आलेल्या या चित्रपटात नानांनी एका सरळमार्गी पण बेकारीमुळे त्रस्त असलेल्या युवकाची भूमिका केली होती. नानांची ही भूमिका अविस्मरणीय ठरली.{{संदर्भ हवा}} १९८७ मध्ये आलेल्या एन.चंद्रा यांच्या ’प्रतिघात’मधील नानांची छोटी भूमिका लोकांना आवडली. सुजाता मेहता या चित्रपटाची नायिका होती.{{संदर्भ हवा}} १९८९मध्ये आलेल्या परिंदा चित्रपटात नानांची खलनायकाची भूमिका अफाट गाजली. १९९२मध्ये तिरंगा या चित्रपटाद्वारे नाना पाटेकरांना प्रमुख भूमिका करावयाचा पहिल्यांदा मान मिळाला. आपल्या संवादफेकीमुळे नाना पाटेकर यांनी संवाद शैलीकरिता प्रसिद्ध असलेल्या त्या चित्रपटातील [[राजकुमार]] यांच्या तोडीस तोड अभिनय केला.{{संदर्भ हवा}} २०१४ मधील '[[प्रकाश आमटे|प्रकाश बाबा आमटे]]' या चित्रपटाने त्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली.{{संदर्भ हवा}} === नाटके आणि त्यांतील भूमिका{{संदर्भ हवा}}=== * पुरुष (गुलाबराव) * हमीदाबाईची कोठी (सत्तार) == अभिनय सूची == === चित्रपट === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="auto" | क्र. ! width="auto" | वर्ष ! width="auto" | चित्रपट ! width="auto" | भाषा ! width="auto" | पात्राचे नाव ! width="auto" | अधिक माहिती / संदर्भ |- | १ || १९७८ || [[गमन]] || हिंदी || वासू || पदार्पण चित्रपट<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com |title=Gaman (1978) Cast and Crew |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९८० || [[भालू (मराठी चित्रपट)|भालू]]|| मराठी || — || मराठी पदार्पण<ref>{{cite web |title=Bhalu Marathi Movie |url=https://www.imdb.com/title/tt0358999/ |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३ || १९८४ || [[आज की आवाज]] || हिंदी || जगमोहन दास || <ref>{{cite web |title=Aaj Ki Awaaz Details |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/aaj-ki-awaaz/ |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ४ || १९८४ || गिद्ध : द व्हल्चर || हिंदी || वीरन || <ref>{{cite web |title=Giddh Movie Review |url=https://www.imdb.com/title/tt0087337/ |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ५ || १९८६ || [[अंकुश (चित्रपट)|अंकुश]] || हिंदी || रवी मोरे || <ref>{{cite news |title=Classic Revival: Ankush |newspaper=The Times of India |date=2015-02-12}}</ref> |- | ६ || १९८६ || [[माफीचा साक्षीदार]] || मराठी || राघवेंद्र "राघू" जयवंत || जोशी-अभ्यंकर हत्याकांड आधारित<ref>{{cite news |title=Maaficha Sakshidar based on Pune murders |newspaper=Loksatta |date=2018-05-10}}</ref> |- | ७ || १९८६ || दहलीज़ || हिंदी || कर्नल सिंग || <ref>{{cite web |title=Dahleez (1986) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ८ || १९८७ || प्रतिघात || हिंदी || करमचंद || <ref>{{cite news |title=Pratighat Movie Review |newspaper=The Hindu |date=1987-04-15}}</ref> |- | ९ || १९८७ || अंधा युद्ध || हिंदी || एस. पी. सुहास दंडवते || फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेता नामांकन<ref>{{cite web |title=Andha Yudh Awards |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १० || १९८७ || [[मोहरे]] || हिंदी || अब्दुल || <ref>{{cite web |title=Mohre (1987) |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ११ || १९८७ || अवाम || हिंदी || कर्नल मुस्तफा अली || <ref>{{cite web |title=Avam Film Details |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १२ || १९८७ || [[सूत्रधार (चित्रपट)|सूत्रधार]] || हिंदी || कुमार || <ref>{{cite web |title=Sutradhar (1987) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १३ || १९८८ || त्रिशाग्नी || हिंदी || उच्चंगा || <ref>{{cite web |title=Trishagni (1988) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १४ || १९८८ || [[सलाम बॉम्बे!]] || हिंदी || बाबा || राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट हिंदी चित्रपट विजेतेपद घटक)<ref>{{cite web |title=36th National Film Awards |url=https://dff.gov.in |publisher=Directorate of Film Festivals |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १५ || १९८८ || सागर संगम || हिंदी || रामनाथ साने || <ref>{{cite web |title=Sagar Sangam |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १६ || १९८९ || [[परिंदा]] || हिंदी || अण्णा सेठ || [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेता पुरस्कार]], [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेता]]<ref>{{cite news |title=37th National Film Awards |newspaper=The Times of India |date=1990-05-12}}</ref> |- | १७ || १९९० || थोडासा रूमानी हो जायें || हिंदी || नटरंग || <ref>{{cite web |title=Thodasa Rumani Ho Jaye |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १८ || १९९० || [[दिशा (चित्रपट)|दिशा]] || हिंदी || वसंत डी. मांढरे || <ref>{{cite news |title=Disha Film Review |newspaper=The Indian Express |date=1991-01-18}}</ref> |- | १९ || १९९१ || [[प्रहार : द फायनल अटॅक]] || हिंदी || मेजर चौहान || दिग्दर्शनसुद्धा केले<ref>{{cite news |title=Prahaar: A Masterpiece by Nana Patekar |newspaper=Hindustan Times |date=2021-09-12}}</ref> |- | २० || १९९१ || [[दीक्षा (चित्रपट)|दीक्षा]] || हिंदी || कोगा || <ref>{{cite web |title=Diksha (1991) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २१ || १९९२ || [[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]] || हिंदी || ब्रिगेडियर सूर्यदेव सिंग || <ref>{{cite news |title=Tirangaa Dialogue Magic |newspaper=The Times of India |date=2018-01-26}}</ref> |- | २२ || १९९२ || [[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]] || हिंदी || माजिद खान || [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कार]]<ref>{{cite web |title=Filmfare Awards 1993 Winners |publisher=Filmfare |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २३ || १९९२ || [[राजू बन गया जंटलमन]] || हिंदी || छाब्रिया || फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेता नामांकन<ref>{{cite web |title=Raju Ban Gaya Gentleman |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २४ || १९९४ || [[क्रांतिवीर]] || हिंदी || प्रताप टिळक || [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]], [[फिल्मफेर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार]]<ref>{{cite news |title=42nd National Film Awards |newspaper=The Hindu |date=1995-07-17}}</ref> |- | २५ || १९९५ || हम दोनों || हिंदी || विशाल गुप्ता || <ref>{{cite web |title=Hum Dono (1995) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २६ || १९९६ || [[अग्निसाक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्निसाक्षी]] || हिंदी || विश्वनाथ || राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेता<ref>{{cite web |title=44th National Film Awards |publisher=Directorate of Film Festivals |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २७ || १९९६ || [[खामोशी : द म्यूझिकल]] || हिंदी || जोसेफ ब्रागांझा || <ref>{{cite news |title=Khamoshi: A Musical Retrospective |newspaper=The Telegraph |date=2021-08-09}}</ref> |- | २८ || १९९७ || यशवंत || हिंदी || इन्स्पेक्टर यशवंत लोहार || <ref>{{cite web |title=Yeshwant Movie |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २९ || १९९७ || गुलाम-ए-मुस्तफा || हिंदी || मुस्तफा || <ref>{{cite web |title=Ghulam-E-Musthafa |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३० || १९९८ || युगपुरुष: अ मॅन हू कम्स जस्ट वन्स इन अ वे || हिंदी || अनिरुद्ध || <ref>{{cite web |title=Yugpurush |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३१ || १९९८ || वजूद || हिंदी || मल्हार लक्ष्मण शेडगे || <ref>{{cite web |title=Wajood (1998) |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३२ || १९९९ || [[हु तू तू (चित्रपट)|हु तू तू]] || हिंदी || भाऊ भाऊराव || <ref>{{cite web |title=Hu Tu Tu |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३३ || १९९९ || [[कोहराम|कोहराम : द एक्सप्लोजन]]|| हिंदी || मेजर अजित आर्य || <ref>{{cite news |title=Kohram Movie Details |newspaper=Deccan Herald |date=1999-08-15}}</ref> |- | ३४ || २००० || गँग || हिंदी || अब्दुल || <ref>{{cite web |title=Gang (2000) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३५ || २००० || तरकीब || हिंदी || जसराज पटेल || <ref>{{cite web |title=Tarkieb Movie |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३६ || २००१ || अभय || हिंदी || मलिक || <ref>{{cite web |title=Abhay (2001) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३७ || २००२ || वध || हिंदी || डॉ. अर्जुन सिंग || <ref>{{cite web |title=Vadh (2002) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३८ || २००२ || [[शक्ती: द पॉवर|शक्ति : द पॉवर]]|| हिंदी || नरसिंहा || [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट खलनायक (नामांकन)]]<ref>{{cite news |title=Shakti: The Power Review |newspaper=The Times of India |date=2002-09-20}}</ref> |- | ३९ || २००३ || [[भूत (२००३ चित्रपट)|भूत]] || हिंदी || इन्स्पेक्टर लिआकत कुरेशी || <ref>{{cite web |title=Bhoot (2003) |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ४० || २००३ || आँच || हिंदी || नवाब महावान सिंग || <ref>{{cite web |title=Aanch Movie |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ४१ || २००३ || डरना मना है || हिंदी || जॉन || <ref>{{cite web |title=Darna Mana Hai |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ४२ || २००४ || [[अब तक छप्पन]] || हिंदी || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे || <ref>{{cite news |title=Ab Tak Chhappan Cult Classic |newspaper=The Indian Express |date=2004-02-27}}</ref> |- | ४३ || २००५ || [[पक पक पकाक]] || मराठी || भुत्या || <ref>{{cite news |title=Pak Pak Pakaak Review |newspaper=Maharashtra Times |date=2005-04-16}}</ref> |- | ४४ || २००५ || [[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]] || हिंदी || तबरेज आलम || [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कार]]<ref>{{cite news |title=51st Filmfare Awards Winners |newspaper=The Times of India |date=2006-02-17}}</ref> |- | ४५ || २००५ || ब्लफमास्टर! || हिंदी || चंद्रकांत पारेख (चंद्रू) || <ref>{{cite web |title=Bluffmaster! |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ४६ || २००६ || टॅक्सी नंबर ९२११ || हिंदी || राघव शास्त्री || <ref>{{cite news |title=Taxi No. 9211 Success |newspaper=Hindustan Times |date=2006-03-03}}</ref> |- | ४७ || २००७ || हॅटट्रिक || हिंदी || डॉ. सत्यजित प्रधान || <ref>{{cite web |title=Hattrick (2007) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ४८ || २००७ || वेलकम || हिंदी || उदय शेट्टी || <ref>{{cite news |title=Welcome Movie Comedy Classic |newspaper=The Indian Express |date=2007-12-21}}</ref> |- | ४९ || २०१० || राजनीति || हिंदी || ब्रिजगोपाळ || <ref>{{cite news |title=Raajneeti Cast Performance |newspaper=The Economic Times |date=2010-06-04}}</ref> |- | ५० || २०११ || [[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]] || मराठी || भाऊ गालंडे || [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट चित्रपट]] विजेता<ref>{{cite news |title=Deool wins National Award for Best Film |newspaper=The Hindu |date=2012-03-07}}</ref> |- | ५१ || २०१३ || द अटॅक्स ऑफ २६/११ || हिंदी || राकेश मारिया || <ref>{{cite news |title=The Attacks of 26/11 Review |newspaper=The Times of India |date=2013-03-01}}</ref> |- | ५२ || २०१४ || [[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हिरो]] || मराठी || [[प्रकाश आमटे|डॉ. प्रकाश आमटे]] || [[महाराष्ट्र शासन]] पुरस्कार प्राप्त<ref>{{cite news |title=Dr. Prakash Baba Amte Movie Review |newspaper=Loksatta |date=2014-10-10}}</ref> |- | ५३ || २०१५ || वेलकम बॅक || हिंदी || उदय शेट्टी || <ref>{{cite web |title=Welcome Back (2015) |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ५४ || २०१५ || इट्स माय लाइफ || हिंदी || बी. आर. शास्त्री || २०२० मध्ये डिजिटल रिलीज<ref>{{cite news |title=Its My Life Direct to TV Release |newspaper=The Indian Express |date=2020-11-05}}</ref> |- | ५५ || २०१६ || [[नटसम्राट (२०१६ मराठी चित्रपट)|नटसम्राट]] || मराठी || गणपतराव रामचंद्र बेलवलकर || [[फिल्मफेर पुरस्कार मराठी]] सर्वोत्कृष्ट अभिनेता<ref>{{cite news |title=Natsamrat Wins Big at Filmfare Marathi Awards |newspaper=The Times of India |date=2017-10-28}}</ref> |} === नाटक === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="30%" | नाटकाचे नाव ! width="15%" | भाषा ! width="25%" | पात्राचे नाव / भूमिका ! width="25%" | संदर्भ / अधिक माहिती |- | १ || पुरुष || मराठी || गुलाबराव || महेश एलकुंचवार लिखित प्रसिद्ध नाटक<ref>{{cite news |title=Classic Marathi Play Purush |newspaper=Maharashtra Times |date=2016-05-14}}</ref> |- | २ || [[हमिदाबाईची कोठी|हमीदाबाईची कोठी]]|| मराठी || शब्बे अली || विजया मेहता दिग्दर्शित<ref>{{cite book |last=Gokhale |first=Shanta |title=Playwright at the Centre: Marathi Drama from 1843 to the Present |publisher=Seagull Books |year=2000 |page=182}}</ref> |- | ३ || हसवाफसवी || मराठी || विविध भूमिका || दिलीप प्रभावळकर लिखित<ref>{{cite news |title=Theatre Heritage of Maharashtra |newspaper=Loksatta |date=2019-11-20}}</ref> |- | ४ || जाता नाही जात कृष्णाची || मराठी || — || <ref>{{cite web |title=Marathi Natak Archives |publisher=Theatre Academy Pune |access-date=2026-10-07}}</ref> |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="15%" | वर्ष ! width="25%" | मालिकेचे नाव ! width="15%" | वाहिनी ! width="20%" | भूमिका ! width="20%" | संदर्भ |- | १ || १९८८ || लॉर्ड माउंटबॅटन: द लास्ट व्हाईसरॉय || ITV (युके) || [[महात्मा गांधी]] || आंतरराष्ट्रीय मिनी-सिरीज<ref>{{cite web |title=Lord Mountbatten: The Last Viceroy (1986) Cast |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९९-२००० || मिशन फत्तेह || [[दूरदर्शन]] || सूत्रधार / सादरकर्ता || भारतीय लष्कराच्या शौर्यगाथा<ref>{{cite news |title=Doordarshan Classics: Mission Fateh |newspaper=The Indian Express |date=1999-12-10}}</ref> |} == पुरस्कार {{संदर्भ हवा}}== {| class="wikitable" width="100%" |- | '''वर्ष''' (इ.स.) || '''पुरस्कार''' || '''भूमिका''' || '''चित्रपट''' |- | १९९० || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता || परिंदा |- | १९९२ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अंगार |- | १९९५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || राष्ट्रीय पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | २००५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २००५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २०१३ || [[पद्मश्री पुरस्कार]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 | title=Padma Awards Announced | अनुवादित title= | ॲक्सेसदिनांक=६ एप्रिल २०१४ | प्रकाशक=पत्र सूचना कार्यालय, भारत सरकार | लेखक=गृह मंत्रालय, भारत सरकार | दिनांक=२५ जानेवारी २०१३ | भाषा=इंग्रजी }}</ref> || || |- | २०१६ || गोदावरी गौरव पुरस्कार || चित्रपटक्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल || |} == दिग्दर्शक == नाना पाटेकर यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार:द फायनल अटॅक]]'' (१९९१) हा चित्रपट दिग्दर्शित केलेला आहे. दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा हा पहिला चित्रपट होय. या चित्रपटामध्ये माजी सेनाप्रमुख जनरल व्ही.के. सिंग यांनी काम केले आहे.{{संदर्भ हवा}} दिग्दर्शक म्हणून एखादे नाटक करण्याची त्यांची इच्छा आहे.{{संदर्भ हवा}} ==सामाजिक कार्य== नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये अभिनेते [[मकरंद अनासपुरे]] याच्या बरोबर [[नाम फाउंडेशन]] या धर्मादाय संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेअंतर्गत ते [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना विशेष करून मराठवाड्यातील आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना मदत करतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/nana-patekar-form-a-foundation-for-drought-relief/articleshow/48971971.cms |म=बळीराजासाठी नाना-मकरंदची 'नाम' फाउंडेशन |प्र=महाराष्ट्र टाइम्स वृत्तपत्र}}</ref> ==नाना पाटेकर यांच्यावरील पुस्तक== * तुमचा आमचा नाना (लेखसंकलक श्रीकांत गद्रे) : या प्रकाशनाधीन पुस्तकात एन. चंद्रा, ना. धों. मनोहर, सुनील गावसकर, डॉ. रवी कसबेकर, रीमा, मंगेश तेंडुलकर, मोहन आगाशे, एन. चंद्रा, विक्रम गोखले, दिलीप प्रभावळकर, किशारी अमोणकर, सुभाष अवचट, रवींद्र साठे, अरविंद जगताप, विश्वजित शिंदे, डॉ. विकास आमटे, सुधीर गाडगीळ आदी ३५-४० लेखकांचे नानांविषक लेख आहेत. (प्रकाशन: फेब्रुवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/book-about-the-journy-of-nana-patekar-as-an-actor/articleshow/56348999.cms |title=नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास उलगडणार |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. नाव|0007113}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नाना पाटेकर|*]] kbcg8t40qgu70j58jks2pbp38qfvowv 2718113 2718092 2026-10-08T13:45:11Z संतोष गोरे 135680 /* अभिनय सूची */ 2718113 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = नाना पाटेकर | चित्र = Nana patekar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1951|01|1}} | जन्म_स्थान = [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|10|8|1951|01|1}} | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट, नाटके) | राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७८]] - २०२६ | प्रमुख_नाटके = [[पुरुष, नाटक|पुरुष]] | प्रमुख_चित्रपट = मराठी: [[पक पक पकाक, चित्रपट|पक पक पका‌क्‌]]</br>हिंदी: [[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार]], [[अब तक छप्पन (हिंदी चित्रपट)]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = दिनकर पाटेकर | आई_नाव = संजना पाटेकर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[नीलकांती पाटेकर]] | अपत्ये = मल्हार पाटेकर | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर''' उर्फ '''नाना पाटेकर''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]]; [[मुरुड-जंजिरा]] - [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[मराठी]] [[अभिनेता|अभिनेते]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/veteran-marathi-bollywood-actor-nana-patekar-passes-away-a-a301/|title=Nana Patekar Passes Away: अभिनयाचा 'नटसम्राट' हरपला! ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं निधन, चित्रपटसृष्टीवर शोककळा|date=8 October 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=8 October 2026}}</ref> त्यांनी अनेक [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांत व नाटकांत भूमिका केल्या आहेत. पाटेकरांनी नायक, सहनायक, खलनायक आणि चरित्रनायक अशा विविध भूमिका केल्या आहेत. नानांचा मराठीत [[नटसम्राट]] हा सिनेमा विशेष गाजला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/|title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा|date=10 February 2016|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=10 February 2016}}</ref> नाना पाटेकर हा आयुष्यात प्रचंड खस्ता खाल्लेला त्या धडपडीतून सावरून शिकून उभा राहिलेला असा एक अभिनेता आहे. जगाची व जगण्याची जाण असलेला हा एक उत्तम नट नव्हे तर मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीचा नटसम्राट आहे.{{संदर्भ हवा}} ==ओळख== नाना पाटेकर यांचा जन्म [[जानेवारी १]], [[इ.स. १९५१]] रोजी [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला.{{संदर्भ हवा}} नाना मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’चे विद्यार्थी आहेत. नानांना स्केचेस बनवण्याचा शौक होता. गुन्हेगारांच्या वर्णनावरून नानांनी त्यांची रेखाचित्रे करून दिली आहेत. या कलाशिक्षणाच्या काळात नाना कॉलेजच्या नाटकांत कामे करू लागले.{{संदर्भ हवा}} == मृत्यू == ८ ऑक्टोबर २०२६ च्या पहाटे, पाटेकर यांच्या गोव्यातील घरी त्यांच्या छातीत तीव्र वेदना झाल्या, ज्यानंतर त्यांच्या घरी वैद्यकीय पथक पाठवण्यात आले. ते बेशुद्धावस्थेत आढळले आणि सीपीआर चा प्रयत्न केल्यानंतर, त्यांना मणीपाल रुग्णालय, गोवा येथे नेण्यात आले, जिथे त्याच दिवशी सकाळी ५:२० वाजता कार्डियाक अरेस्टमुळे (हृदयक्रिया बंद पडल्याने) त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=2026-10-08 |website=ANI News |language=en}}</ref> == कारकीर्द == नाना पाटेकर यांनी ’गमन’ इ.स. १९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटातून चित्रसृष्टीत पदार्पण केले. ही भूमिका इतकी छोटी होती की ते प्रेक्षकांच्या नजरेतही आले नाहीत. पुढे आठ वर्षे नाना चित्रपटात मिळेल ती भूमिका करत राहिले गिद्ध, भालू, शीला या त्या काळातल्या दुय्यम दर्जाच्या चित्रपटांत नाना होते. यांपैकी एकही चित्रपट खूप कमाई करू शकला नाही.{{संदर्भ हवा}} [[राज बब्बर]] यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या ’[[आज की आवाज]]’ चित्रपटात नाना सहनायक होते. त्यांचे काम वाखाणले गेले, पण चित्रपट पडला.{{संदर्भ हवा}} नानाची पहिली यशस्वी भूमिका एन.चंद्रा यांची पहिली-वहिली निर्मिती व दिग्दर्शन असलेला अंकुश हा चित्रपट. १९८६ मध्ये आलेल्या या चित्रपटात नानांनी एका सरळमार्गी पण बेकारीमुळे त्रस्त असलेल्या युवकाची भूमिका केली होती. नानांची ही भूमिका अविस्मरणीय ठरली.{{संदर्भ हवा}} १९८७ मध्ये आलेल्या एन.चंद्रा यांच्या ’प्रतिघात’मधील नानांची छोटी भूमिका लोकांना आवडली. सुजाता मेहता या चित्रपटाची नायिका होती.{{संदर्भ हवा}} १९८९मध्ये आलेल्या परिंदा चित्रपटात नानांची खलनायकाची भूमिका अफाट गाजली. १९९२मध्ये तिरंगा या चित्रपटाद्वारे नाना पाटेकरांना प्रमुख भूमिका करावयाचा पहिल्यांदा मान मिळाला. आपल्या संवादफेकीमुळे नाना पाटेकर यांनी संवाद शैलीकरिता प्रसिद्ध असलेल्या त्या चित्रपटातील [[राजकुमार]] यांच्या तोडीस तोड अभिनय केला.{{संदर्भ हवा}} २०१४ मधील '[[प्रकाश आमटे|प्रकाश बाबा आमटे]]' या चित्रपटाने त्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली.{{संदर्भ हवा}} === नाटके आणि त्यांतील भूमिका{{संदर्भ हवा}}=== * पुरुष (गुलाबराव) * हमीदाबाईची कोठी (सत्तार) == अभिनय सूची == {{मुख्य|नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी}} === चित्रपट === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="auto" | क्र. ! width="auto" | वर्ष ! width="auto" | चित्रपट ! width="auto" | भाषा ! width="auto" | पात्राचे नाव ! width="auto" | अधिक माहिती / संदर्भ |- | १ || १९७८ || [[गमन]] || हिंदी || वासू || पदार्पण चित्रपट<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com |title=Gaman (1978) Cast and Crew |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९८० || [[भालू (मराठी चित्रपट)|भालू]]|| मराठी || — || मराठी पदार्पण<ref>{{cite web |title=Bhalu Marathi Movie |url=https://www.imdb.com/title/tt0358999/ |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३ || १९८४ || [[आज की आवाज]] || हिंदी || जगमोहन दास || <ref>{{cite web |title=Aaj Ki Awaaz Details |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/aaj-ki-awaaz/ |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ४ || १९८४ || गिद्ध : द व्हल्चर || हिंदी || वीरन || <ref>{{cite web |title=Giddh Movie Review |url=https://www.imdb.com/title/tt0087337/ |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ५ || १९८६ || [[अंकुश (चित्रपट)|अंकुश]] || हिंदी || रवी मोरे || <ref>{{cite news |title=Classic Revival: Ankush |newspaper=The Times of India |date=2015-02-12}}</ref> |- | ६ || १९८६ || [[माफीचा साक्षीदार]] || मराठी || राघवेंद्र "राघू" जयवंत || जोशी-अभ्यंकर हत्याकांड आधारित<ref>{{cite news |title=Maaficha Sakshidar based on Pune murders |newspaper=Loksatta |date=2018-05-10}}</ref> |- | ७ || १९८६ || दहलीज़ || हिंदी || कर्नल सिंग || <ref>{{cite web |title=Dahleez (1986) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ८ || १९८७ || प्रतिघात || हिंदी || करमचंद || <ref>{{cite news |title=Pratighat Movie Review |newspaper=The Hindu |date=1987-04-15}}</ref> |- | ९ || १९८७ || अंधा युद्ध || हिंदी || एस. पी. सुहास दंडवते || फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेता नामांकन<ref>{{cite web |title=Andha Yudh Awards |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १० || १९८७ || [[मोहरे]] || हिंदी || अब्दुल || <ref>{{cite web |title=Mohre (1987) |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ११ || १९८७ || अवाम || हिंदी || कर्नल मुस्तफा अली || <ref>{{cite web |title=Avam Film Details |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १२ || १९८७ || [[सूत्रधार (चित्रपट)|सूत्रधार]] || हिंदी || कुमार || <ref>{{cite web |title=Sutradhar (1987) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १३ || १९८८ || त्रिशाग्नी || हिंदी || उच्चंगा || <ref>{{cite web |title=Trishagni (1988) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १४ || १९८८ || [[सलाम बॉम्बे!]] || हिंदी || बाबा || राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट हिंदी चित्रपट विजेतेपद घटक)<ref>{{cite web |title=36th National Film Awards |url=https://dff.gov.in |publisher=Directorate of Film Festivals |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १५ || १९८८ || सागर संगम || हिंदी || रामनाथ साने || <ref>{{cite web |title=Sagar Sangam |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १६ || १९८९ || [[परिंदा]] || हिंदी || अण्णा सेठ || [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेता पुरस्कार]], [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेता]]<ref>{{cite news |title=37th National Film Awards |newspaper=The Times of India |date=1990-05-12}}</ref> |- | १७ || १९९० || थोडासा रूमानी हो जायें || हिंदी || नटरंग || <ref>{{cite web |title=Thodasa Rumani Ho Jaye |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | १८ || १९९० || [[दिशा (चित्रपट)|दिशा]] || हिंदी || वसंत डी. मांढरे || <ref>{{cite news |title=Disha Film Review |newspaper=The Indian Express |date=1991-01-18}}</ref> |- | १९ || १९९१ || [[प्रहार : द फायनल अटॅक]] || हिंदी || मेजर चौहान || दिग्दर्शनसुद्धा केले<ref>{{cite news |title=Prahaar: A Masterpiece by Nana Patekar |newspaper=Hindustan Times |date=2021-09-12}}</ref> |- | २० || १९९१ || [[दीक्षा (चित्रपट)|दीक्षा]] || हिंदी || कोगा || <ref>{{cite web |title=Diksha (1991) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २१ || १९९२ || [[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]] || हिंदी || ब्रिगेडियर सूर्यदेव सिंग || <ref>{{cite news |title=Tirangaa Dialogue Magic |newspaper=The Times of India |date=2018-01-26}}</ref> |- | २२ || १९९२ || [[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]] || हिंदी || माजिद खान || [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कार]]<ref>{{cite web |title=Filmfare Awards 1993 Winners |publisher=Filmfare |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २३ || १९९२ || [[राजू बन गया जंटलमन]] || हिंदी || छाब्रिया || फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेता नामांकन<ref>{{cite web |title=Raju Ban Gaya Gentleman |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २४ || १९९४ || [[क्रांतिवीर]] || हिंदी || प्रताप टिळक || [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]], [[फिल्मफेर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार]]<ref>{{cite news |title=42nd National Film Awards |newspaper=The Hindu |date=1995-07-17}}</ref> |- | २५ || १९९५ || हम दोनों || हिंदी || विशाल गुप्ता || <ref>{{cite web |title=Hum Dono (1995) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २६ || १९९६ || [[अग्निसाक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्निसाक्षी]] || हिंदी || विश्वनाथ || राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेता<ref>{{cite web |title=44th National Film Awards |publisher=Directorate of Film Festivals |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २७ || १९९६ || [[खामोशी : द म्यूझिकल]] || हिंदी || जोसेफ ब्रागांझा || <ref>{{cite news |title=Khamoshi: A Musical Retrospective |newspaper=The Telegraph |date=2021-08-09}}</ref> |- | २८ || १९९७ || यशवंत || हिंदी || इन्स्पेक्टर यशवंत लोहार || <ref>{{cite web |title=Yeshwant Movie |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २९ || १९९७ || गुलाम-ए-मुस्तफा || हिंदी || मुस्तफा || <ref>{{cite web |title=Ghulam-E-Musthafa |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३० || १९९८ || युगपुरुष: अ मॅन हू कम्स जस्ट वन्स इन अ वे || हिंदी || अनिरुद्ध || <ref>{{cite web |title=Yugpurush |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३१ || १९९८ || वजूद || हिंदी || मल्हार लक्ष्मण शेडगे || <ref>{{cite web |title=Wajood (1998) |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३२ || १९९९ || [[हु तू तू (चित्रपट)|हु तू तू]] || हिंदी || भाऊ भाऊराव || <ref>{{cite web |title=Hu Tu Tu |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३३ || १९९९ || [[कोहराम|कोहराम : द एक्सप्लोजन]]|| हिंदी || मेजर अजित आर्य || <ref>{{cite news |title=Kohram Movie Details |newspaper=Deccan Herald |date=1999-08-15}}</ref> |- | ३४ || २००० || गँग || हिंदी || अब्दुल || <ref>{{cite web |title=Gang (2000) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३५ || २००० || तरकीब || हिंदी || जसराज पटेल || <ref>{{cite web |title=Tarkieb Movie |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३६ || २००१ || अभय || हिंदी || मलिक || <ref>{{cite web |title=Abhay (2001) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३७ || २००२ || वध || हिंदी || डॉ. अर्जुन सिंग || <ref>{{cite web |title=Vadh (2002) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ३८ || २००२ || [[शक्ती: द पॉवर|शक्ति : द पॉवर]]|| हिंदी || नरसिंहा || [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट खलनायक (नामांकन)]]<ref>{{cite news |title=Shakti: The Power Review |newspaper=The Times of India |date=2002-09-20}}</ref> |- | ३९ || २००३ || [[भूत (२००३ चित्रपट)|भूत]] || हिंदी || इन्स्पेक्टर लिआकत कुरेशी || <ref>{{cite web |title=Bhoot (2003) |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ४० || २००३ || आँच || हिंदी || नवाब महावान सिंग || <ref>{{cite web |title=Aanch Movie |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ४१ || २००३ || डरना मना है || हिंदी || जॉन || <ref>{{cite web |title=Darna Mana Hai |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ४२ || २००४ || [[अब तक छप्पन]] || हिंदी || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे || <ref>{{cite news |title=Ab Tak Chhappan Cult Classic |newspaper=The Indian Express |date=2004-02-27}}</ref> |- | ४३ || २००५ || [[पक पक पकाक]] || मराठी || भुत्या || <ref>{{cite news |title=Pak Pak Pakaak Review |newspaper=Maharashtra Times |date=2005-04-16}}</ref> |- | ४४ || २००५ || [[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]] || हिंदी || तबरेज आलम || [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कार]]<ref>{{cite news |title=51st Filmfare Awards Winners |newspaper=The Times of India |date=2006-02-17}}</ref> |- | ४५ || २००५ || ब्लफमास्टर! || हिंदी || चंद्रकांत पारेख (चंद्रू) || <ref>{{cite web |title=Bluffmaster! |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ४६ || २००६ || टॅक्सी नंबर ९२११ || हिंदी || राघव शास्त्री || <ref>{{cite news |title=Taxi No. 9211 Success |newspaper=Hindustan Times |date=2006-03-03}}</ref> |- | ४७ || २००७ || हॅटट्रिक || हिंदी || डॉ. सत्यजित प्रधान || <ref>{{cite web |title=Hattrick (2007) |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ४८ || २००७ || वेलकम || हिंदी || उदय शेट्टी || <ref>{{cite news |title=Welcome Movie Comedy Classic |newspaper=The Indian Express |date=2007-12-21}}</ref> |- | ४९ || २०१० || राजनीति || हिंदी || ब्रिजगोपाळ || <ref>{{cite news |title=Raajneeti Cast Performance |newspaper=The Economic Times |date=2010-06-04}}</ref> |- | ५० || २०११ || [[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]] || मराठी || भाऊ गालंडे || [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट चित्रपट]] विजेता<ref>{{cite news |title=Deool wins National Award for Best Film |newspaper=The Hindu |date=2012-03-07}}</ref> |- | ५१ || २०१३ || द अटॅक्स ऑफ २६/११ || हिंदी || राकेश मारिया || <ref>{{cite news |title=The Attacks of 26/11 Review |newspaper=The Times of India |date=2013-03-01}}</ref> |- | ५२ || २०१४ || [[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हिरो]] || मराठी || [[प्रकाश आमटे|डॉ. प्रकाश आमटे]] || [[महाराष्ट्र शासन]] पुरस्कार प्राप्त<ref>{{cite news |title=Dr. Prakash Baba Amte Movie Review |newspaper=Loksatta |date=2014-10-10}}</ref> |- | ५३ || २०१५ || वेलकम बॅक || हिंदी || उदय शेट्टी || <ref>{{cite web |title=Welcome Back (2015) |publisher=Bollywood Hungama |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | ५४ || २०१५ || इट्स माय लाइफ || हिंदी || बी. आर. शास्त्री || २०२० मध्ये डिजिटल रिलीज<ref>{{cite news |title=Its My Life Direct to TV Release |newspaper=The Indian Express |date=2020-11-05}}</ref> |- | ५५ || २०१६ || [[नटसम्राट (२०१६ मराठी चित्रपट)|नटसम्राट]] || मराठी || गणपतराव रामचंद्र बेलवलकर || [[फिल्मफेर पुरस्कार मराठी]] सर्वोत्कृष्ट अभिनेता<ref>{{cite news |title=Natsamrat Wins Big at Filmfare Marathi Awards |newspaper=The Times of India |date=2017-10-28}}</ref> |} === नाटक === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="30%" | नाटकाचे नाव ! width="15%" | भाषा ! width="25%" | पात्राचे नाव / भूमिका ! width="25%" | संदर्भ / अधिक माहिती |- | १ || पुरुष || मराठी || गुलाबराव || महेश एलकुंचवार लिखित प्रसिद्ध नाटक<ref>{{cite news |title=Classic Marathi Play Purush |newspaper=Maharashtra Times |date=2016-05-14}}</ref> |- | २ || [[हमिदाबाईची कोठी|हमीदाबाईची कोठी]]|| मराठी || शब्बे अली || विजया मेहता दिग्दर्शित<ref>{{cite book |last=Gokhale |first=Shanta |title=Playwright at the Centre: Marathi Drama from 1843 to the Present |publisher=Seagull Books |year=2000 |page=182}}</ref> |- | ३ || हसवाफसवी || मराठी || विविध भूमिका || दिलीप प्रभावळकर लिखित<ref>{{cite news |title=Theatre Heritage of Maharashtra |newspaper=Loksatta |date=2019-11-20}}</ref> |- | ४ || जाता नाही जात कृष्णाची || मराठी || — || <ref>{{cite web |title=Marathi Natak Archives |publisher=Theatre Academy Pune |access-date=2026-10-07}}</ref> |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="15%" | वर्ष ! width="25%" | मालिकेचे नाव ! width="15%" | वाहिनी ! width="20%" | भूमिका ! width="20%" | संदर्भ |- | १ || १९८८ || लॉर्ड माउंटबॅटन: द लास्ट व्हाईसरॉय || ITV (युके) || [[महात्मा गांधी]] || आंतरराष्ट्रीय मिनी-सिरीज<ref>{{cite web |title=Lord Mountbatten: The Last Viceroy (1986) Cast |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९९-२००० || मिशन फत्तेह || [[दूरदर्शन]] || सूत्रधार / सादरकर्ता || भारतीय लष्कराच्या शौर्यगाथा<ref>{{cite news |title=Doordarshan Classics: Mission Fateh |newspaper=The Indian Express |date=1999-12-10}}</ref> |} == पुरस्कार {{संदर्भ हवा}}== {| class="wikitable" width="100%" |- | '''वर्ष''' (इ.स.) || '''पुरस्कार''' || '''भूमिका''' || '''चित्रपट''' |- | १९९० || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता || परिंदा |- | १९९२ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अंगार |- | १९९५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || राष्ट्रीय पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | २००५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २००५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २०१३ || [[पद्मश्री पुरस्कार]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 | title=Padma Awards Announced | अनुवादित title= | ॲक्सेसदिनांक=६ एप्रिल २०१४ | प्रकाशक=पत्र सूचना कार्यालय, भारत सरकार | लेखक=गृह मंत्रालय, भारत सरकार | दिनांक=२५ जानेवारी २०१३ | भाषा=इंग्रजी }}</ref> || || |- | २०१६ || गोदावरी गौरव पुरस्कार || चित्रपटक्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल || |} == दिग्दर्शक == नाना पाटेकर यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार:द फायनल अटॅक]]'' (१९९१) हा चित्रपट दिग्दर्शित केलेला आहे. दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा हा पहिला चित्रपट होय. या चित्रपटामध्ये माजी सेनाप्रमुख जनरल व्ही.के. सिंग यांनी काम केले आहे.{{संदर्भ हवा}} दिग्दर्शक म्हणून एखादे नाटक करण्याची त्यांची इच्छा आहे.{{संदर्भ हवा}} ==सामाजिक कार्य== नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये अभिनेते [[मकरंद अनासपुरे]] याच्या बरोबर [[नाम फाउंडेशन]] या धर्मादाय संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेअंतर्गत ते [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना विशेष करून मराठवाड्यातील आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना मदत करतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/nana-patekar-form-a-foundation-for-drought-relief/articleshow/48971971.cms |म=बळीराजासाठी नाना-मकरंदची 'नाम' फाउंडेशन |प्र=महाराष्ट्र टाइम्स वृत्तपत्र}}</ref> ==नाना पाटेकर यांच्यावरील पुस्तक== * तुमचा आमचा नाना (लेखसंकलक श्रीकांत गद्रे) : या प्रकाशनाधीन पुस्तकात एन. चंद्रा, ना. धों. मनोहर, सुनील गावसकर, डॉ. रवी कसबेकर, रीमा, मंगेश तेंडुलकर, मोहन आगाशे, एन. चंद्रा, विक्रम गोखले, दिलीप प्रभावळकर, किशारी अमोणकर, सुभाष अवचट, रवींद्र साठे, अरविंद जगताप, विश्वजित शिंदे, डॉ. विकास आमटे, सुधीर गाडगीळ आदी ३५-४० लेखकांचे नानांविषक लेख आहेत. (प्रकाशन: फेब्रुवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/book-about-the-journy-of-nana-patekar-as-an-actor/articleshow/56348999.cms |title=नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास उलगडणार |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. नाव|0007113}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नाना पाटेकर|*]] s12qmew4z7xx9umglnnh6r9exrdy7sz 2718124 2718113 2026-10-08T15:04:30Z संतोष गोरे 135680 2718124 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = नाना पाटेकर | चित्र = Nana patekar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1951|01|1}} | जन्म_स्थान = [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|10|8|1951|01|1}} | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट, नाटके) | राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७८]] - २०२६ | प्रमुख_नाटके = [[पुरुष, नाटक|पुरुष]] | प्रमुख_चित्रपट = मराठी: [[पक पक पकाक, चित्रपट|पक पक पका‌क्‌]]</br>हिंदी: [[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार]], [[अब तक छप्पन (हिंदी चित्रपट)]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = दिनकर पाटेकर | आई_नाव = संजना पाटेकर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[नीलकांती पाटेकर]] | अपत्ये = मल्हार पाटेकर | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर''' उर्फ '''नाना पाटेकर''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]]; [[मुरुड-जंजिरा]] - [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[मराठी]] [[अभिनेता|अभिनेते]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/veteran-marathi-bollywood-actor-nana-patekar-passes-away-a-a301/|title=Nana Patekar Passes Away: अभिनयाचा 'नटसम्राट' हरपला! ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं निधन, चित्रपटसृष्टीवर शोककळा|date=8 October 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=8 October 2026}}</ref> त्यांनी अनेक [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांत व नाटकांत भूमिका केल्या आहेत. पाटेकरांनी नायक, सहनायक, खलनायक आणि चरित्रनायक अशा विविध भूमिका केल्या आहेत. नानांचा मराठीत [[नटसम्राट]] हा सिनेमा विशेष गाजला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/|title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा|date=10 February 2016|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=10 February 2016}}</ref> नाना पाटेकर हा आयुष्यात प्रचंड खस्ता खाल्लेला त्या धडपडीतून सावरून शिकून उभा राहिलेला असा एक अभिनेता आहे. जगाची व जगण्याची जाण असलेला हा एक उत्तम नट नव्हे तर मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीचा नटसम्राट आहे.{{संदर्भ हवा}} ==ओळख== नाना पाटेकर यांचा जन्म [[जानेवारी १]], [[इ.स. १९५१]] रोजी [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला.{{संदर्भ हवा}} नाना मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’चे विद्यार्थी आहेत. नानांना स्केचेस बनवण्याचा शौक होता. गुन्हेगारांच्या वर्णनावरून नानांनी त्यांची रेखाचित्रे करून दिली आहेत. या कलाशिक्षणाच्या काळात नाना कॉलेजच्या नाटकांत कामे करू लागले.{{संदर्भ हवा}} == मृत्यू == ८ ऑक्टोबर २०२६ च्या पहाटे, पाटेकर यांच्या गोव्यातील घरी त्यांच्या छातीत तीव्र वेदना झाल्या, ज्यानंतर त्यांच्या घरी वैद्यकीय पथक पाठवण्यात आले. ते बेशुद्धावस्थेत आढळले आणि सीपीआर चा प्रयत्न केल्यानंतर, त्यांना मणीपाल रुग्णालय, गोवा येथे नेण्यात आले, जिथे त्याच दिवशी सकाळी ५:२० वाजता कार्डियाक अरेस्टमुळे (हृदयक्रिया बंद पडल्याने) त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=2026-10-08 |website=ANI News |language=en}}</ref> == कारकीर्द == नाना पाटेकर यांनी ’गमन’ इ.स. १९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटातून चित्रसृष्टीत पदार्पण केले. ही भूमिका इतकी छोटी होती की ते प्रेक्षकांच्या नजरेतही आले नाहीत. पुढे आठ वर्षे नाना चित्रपटात मिळेल ती भूमिका करत राहिले गिद्ध, भालू, शीला या त्या काळातल्या दुय्यम दर्जाच्या चित्रपटांत नाना होते. यांपैकी एकही चित्रपट खूप कमाई करू शकला नाही.{{संदर्भ हवा}} [[राज बब्बर]] यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या ’[[आज की आवाज]]’ चित्रपटात नाना सहनायक होते. त्यांचे काम वाखाणले गेले, पण चित्रपट पडला.{{संदर्भ हवा}} नानाची पहिली यशस्वी भूमिका एन.चंद्रा यांची पहिली-वहिली निर्मिती व दिग्दर्शन असलेला अंकुश हा चित्रपट. १९८६ मध्ये आलेल्या या चित्रपटात नानांनी एका सरळमार्गी पण बेकारीमुळे त्रस्त असलेल्या युवकाची भूमिका केली होती. नानांची ही भूमिका अविस्मरणीय ठरली.{{संदर्भ हवा}} १९८७ मध्ये आलेल्या एन.चंद्रा यांच्या ’प्रतिघात’मधील नानांची छोटी भूमिका लोकांना आवडली. सुजाता मेहता या चित्रपटाची नायिका होती.{{संदर्भ हवा}} १९८९मध्ये आलेल्या परिंदा चित्रपटात नानांची खलनायकाची भूमिका अफाट गाजली. १९९२मध्ये तिरंगा या चित्रपटाद्वारे नाना पाटेकरांना प्रमुख भूमिका करावयाचा पहिल्यांदा मान मिळाला. आपल्या संवादफेकीमुळे नाना पाटेकर यांनी संवाद शैलीकरिता प्रसिद्ध असलेल्या त्या चित्रपटातील [[राजकुमार]] यांच्या तोडीस तोड अभिनय केला.{{संदर्भ हवा}} २०१४ मधील '[[प्रकाश आमटे|प्रकाश बाबा आमटे]]' या चित्रपटाने त्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली.{{संदर्भ हवा}} === नाटके आणि त्यांतील भूमिका{{संदर्भ हवा}}=== * पुरुष (गुलाबराव) * हमीदाबाईची कोठी (सत्तार) == अभिनय सूची == {{मुख्य|नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी}} === नाटक === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="30%" | नाटकाचे नाव ! width="15%" | भाषा ! width="25%" | पात्राचे नाव / भूमिका ! width="25%" | संदर्भ / अधिक माहिती |- | १ || पुरुष || मराठी || गुलाबराव || महेश एलकुंचवार लिखित प्रसिद्ध नाटक<ref>{{cite news |title=Classic Marathi Play Purush |newspaper=Maharashtra Times |date=2016-05-14}}</ref> |- | २ || [[हमिदाबाईची कोठी|हमीदाबाईची कोठी]]|| मराठी || शब्बे अली || विजया मेहता दिग्दर्शित<ref>{{cite book |last=Gokhale |first=Shanta |title=Playwright at the Centre: Marathi Drama from 1843 to the Present |publisher=Seagull Books |year=2000 |page=182}}</ref> |- | ३ || हसवाफसवी || मराठी || विविध भूमिका || दिलीप प्रभावळकर लिखित<ref>{{cite news |title=Theatre Heritage of Maharashtra |newspaper=Loksatta |date=2019-11-20}}</ref> |- | ४ || जाता नाही जात कृष्णाची || मराठी || — || <ref>{{cite web |title=Marathi Natak Archives |publisher=Theatre Academy Pune |access-date=2026-10-07}}</ref> |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="15%" | वर्ष ! width="25%" | मालिकेचे नाव ! width="15%" | वाहिनी ! width="20%" | भूमिका ! width="20%" | संदर्भ |- | १ || १९८८ || लॉर्ड माउंटबॅटन: द लास्ट व्हाईसरॉय || ITV (युके) || [[महात्मा गांधी]] || आंतरराष्ट्रीय मिनी-सिरीज<ref>{{cite web |title=Lord Mountbatten: The Last Viceroy (1986) Cast |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९९-२००० || मिशन फत्तेह || [[दूरदर्शन]] || सूत्रधार / सादरकर्ता || भारतीय लष्कराच्या शौर्यगाथा<ref>{{cite news |title=Doordarshan Classics: Mission Fateh |newspaper=The Indian Express |date=1999-12-10}}</ref> |} == पुरस्कार {{संदर्भ हवा}}== {| class="wikitable" width="100%" |- | '''वर्ष''' (इ.स.) || '''पुरस्कार''' || '''भूमिका''' || '''चित्रपट''' |- | १९९० || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता || परिंदा |- | १९९२ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अंगार |- | १९९५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || राष्ट्रीय पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | २००५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २००५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २०१३ || [[पद्मश्री पुरस्कार]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 | title=Padma Awards Announced | अनुवादित title= | ॲक्सेसदिनांक=६ एप्रिल २०१४ | प्रकाशक=पत्र सूचना कार्यालय, भारत सरकार | लेखक=गृह मंत्रालय, भारत सरकार | दिनांक=२५ जानेवारी २०१३ | भाषा=इंग्रजी }}</ref> || || |- | २०१६ || गोदावरी गौरव पुरस्कार || चित्रपटक्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल || |} == दिग्दर्शक == नाना पाटेकर यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार:द फायनल अटॅक]]'' (१९९१) हा चित्रपट दिग्दर्शित केलेला आहे. दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा हा पहिला चित्रपट होय. या चित्रपटामध्ये माजी सेनाप्रमुख जनरल व्ही.के. सिंग यांनी काम केले आहे.{{संदर्भ हवा}} दिग्दर्शक म्हणून एखादे नाटक करण्याची त्यांची इच्छा आहे.{{संदर्भ हवा}} ==सामाजिक कार्य== नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये अभिनेते [[मकरंद अनासपुरे]] याच्या बरोबर [[नाम फाउंडेशन]] या धर्मादाय संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेअंतर्गत ते [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना विशेष करून मराठवाड्यातील आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना मदत करतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/nana-patekar-form-a-foundation-for-drought-relief/articleshow/48971971.cms |म=बळीराजासाठी नाना-मकरंदची 'नाम' फाउंडेशन |प्र=महाराष्ट्र टाइम्स वृत्तपत्र}}</ref> ==नाना पाटेकर यांच्यावरील पुस्तक== * तुमचा आमचा नाना (लेखसंकलक श्रीकांत गद्रे) : या प्रकाशनाधीन पुस्तकात एन. चंद्रा, ना. धों. मनोहर, सुनील गावसकर, डॉ. रवी कसबेकर, रीमा, मंगेश तेंडुलकर, मोहन आगाशे, एन. चंद्रा, विक्रम गोखले, दिलीप प्रभावळकर, किशारी अमोणकर, सुभाष अवचट, रवींद्र साठे, अरविंद जगताप, विश्वजित शिंदे, डॉ. विकास आमटे, सुधीर गाडगीळ आदी ३५-४० लेखकांचे नानांविषक लेख आहेत. (प्रकाशन: फेब्रुवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/book-about-the-journy-of-nana-patekar-as-an-actor/articleshow/56348999.cms |title=नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास उलगडणार |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. नाव|0007113}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नाना पाटेकर|*]] fn2itn25ybz8eypwcgbqtu07grkt2u8 2718127 2718124 2026-10-08T15:05:30Z संतोष गोरे 135680 2718127 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = नाना पाटेकर | चित्र = Nana patekar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1951|01|1}} | जन्म_स्थान = [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|10|8|1951|01|1}} | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट, नाटके) | राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७८]] - २०२६ | प्रमुख_नाटके = [[पुरुष, नाटक|पुरुष]] | प्रमुख_चित्रपट = मराठी: [[पक पक पकाक, चित्रपट|पक पक पका‌क्‌]]</br>हिंदी: [[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार]], [[अब तक छप्पन (हिंदी चित्रपट)]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = दिनकर पाटेकर | आई_नाव = संजना पाटेकर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[नीलकांती पाटेकर]] | अपत्ये = मल्हार पाटेकर | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर''' उर्फ '''नाना पाटेकर''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]]; [[मुरुड-जंजिरा]] - [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[मराठी]] [[अभिनेता|अभिनेते]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/veteran-marathi-bollywood-actor-nana-patekar-passes-away-a-a301/|title=Nana Patekar Passes Away: अभिनयाचा 'नटसम्राट' हरपला! ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं निधन, चित्रपटसृष्टीवर शोककळा|date=8 October 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=8 October 2026}}</ref> त्यांनी अनेक [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांत व नाटकांत भूमिका केल्या आहेत. पाटेकरांनी नायक, सहनायक, खलनायक आणि चरित्रनायक अशा विविध भूमिका केल्या आहेत. नानांचा मराठीत [[नटसम्राट]] हा सिनेमा विशेष गाजला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/|title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा|date=10 February 2016|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=10 February 2016}}</ref> नाना पाटेकर हा आयुष्यात प्रचंड खस्ता खाल्लेला त्या धडपडीतून सावरून शिकून उभा राहिलेला असा एक अभिनेता आहे. जगाची व जगण्याची जाण असलेला हा एक उत्तम नट नव्हे तर मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीचा नटसम्राट आहे.{{संदर्भ हवा}} ==ओळख== नाना पाटेकर यांचा जन्म [[जानेवारी १]], [[इ.स. १९५१]] रोजी [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला.{{संदर्भ हवा}} नाना मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’चे विद्यार्थी आहेत. नानांना स्केचेस बनवण्याचा शौक होता. गुन्हेगारांच्या वर्णनावरून नानांनी त्यांची रेखाचित्रे करून दिली आहेत. या कलाशिक्षणाच्या काळात नाना कॉलेजच्या नाटकांत कामे करू लागले.{{संदर्भ हवा}} == मृत्यू == ८ ऑक्टोबर २०२६ च्या पहाटे, पाटेकर यांच्या गोव्यातील घरी त्यांच्या छातीत तीव्र वेदना झाल्या, ज्यानंतर त्यांच्या घरी वैद्यकीय पथक पाठवण्यात आले. ते बेशुद्धावस्थेत आढळले आणि सीपीआर चा प्रयत्न केल्यानंतर, त्यांना मणीपाल रुग्णालय, गोवा येथे नेण्यात आले, जिथे त्याच दिवशी सकाळी ५:२० वाजता कार्डियाक अरेस्टमुळे (हृदयक्रिया बंद पडल्याने) त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=2026-10-08 |website=ANI News |language=en}}</ref> == कारकीर्द == नाना पाटेकर यांनी ’गमन’ इ.स. १९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटातून चित्रसृष्टीत पदार्पण केले. ही भूमिका इतकी छोटी होती की ते प्रेक्षकांच्या नजरेतही आले नाहीत. पुढे आठ वर्षे नाना चित्रपटात मिळेल ती भूमिका करत राहिले गिद्ध, भालू, शीला या त्या काळातल्या दुय्यम दर्जाच्या चित्रपटांत नाना होते. यांपैकी एकही चित्रपट खूप कमाई करू शकला नाही.{{संदर्भ हवा}} [[राज बब्बर]] यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या ’[[आज की आवाज]]’ चित्रपटात नाना सहनायक होते. त्यांचे काम वाखाणले गेले, पण चित्रपट पडला.{{संदर्भ हवा}} नानाची पहिली यशस्वी भूमिका एन.चंद्रा यांची पहिली-वहिली निर्मिती व दिग्दर्शन असलेला अंकुश हा चित्रपट. १९८६ मध्ये आलेल्या या चित्रपटात नानांनी एका सरळमार्गी पण बेकारीमुळे त्रस्त असलेल्या युवकाची भूमिका केली होती. नानांची ही भूमिका अविस्मरणीय ठरली.{{संदर्भ हवा}} १९८७ मध्ये आलेल्या एन.चंद्रा यांच्या ’प्रतिघात’मधील नानांची छोटी भूमिका लोकांना आवडली. सुजाता मेहता या चित्रपटाची नायिका होती.{{संदर्भ हवा}} १९८९मध्ये आलेल्या परिंदा चित्रपटात नानांची खलनायकाची भूमिका अफाट गाजली. १९९२मध्ये तिरंगा या चित्रपटाद्वारे नाना पाटेकरांना प्रमुख भूमिका करावयाचा पहिल्यांदा मान मिळाला. आपल्या संवादफेकीमुळे नाना पाटेकर यांनी संवाद शैलीकरिता प्रसिद्ध असलेल्या त्या चित्रपटातील [[राजकुमार]] यांच्या तोडीस तोड अभिनय केला.{{संदर्भ हवा}} २०१४ मधील '[[प्रकाश आमटे|प्रकाश बाबा आमटे]]' या चित्रपटाने त्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली.{{संदर्भ हवा}} === नाटके आणि त्यांतील भूमिका{{संदर्भ हवा}}=== * पुरुष (गुलाबराव) * हमीदाबाईची कोठी (सत्तार) == अभिनय सूची == === चित्रपट === {{मुख्य|नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी}} === नाटक === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="30%" | नाटकाचे नाव ! width="15%" | भाषा ! width="25%" | पात्राचे नाव / भूमिका ! width="25%" | संदर्भ / अधिक माहिती |- | १ || पुरुष || मराठी || गुलाबराव || महेश एलकुंचवार लिखित प्रसिद्ध नाटक<ref>{{cite news |title=Classic Marathi Play Purush |newspaper=Maharashtra Times |date=2016-05-14}}</ref> |- | २ || [[हमिदाबाईची कोठी|हमीदाबाईची कोठी]]|| मराठी || शब्बे अली || विजया मेहता दिग्दर्शित<ref>{{cite book |last=Gokhale |first=Shanta |title=Playwright at the Centre: Marathi Drama from 1843 to the Present |publisher=Seagull Books |year=2000 |page=182}}</ref> |- | ३ || हसवाफसवी || मराठी || विविध भूमिका || दिलीप प्रभावळकर लिखित<ref>{{cite news |title=Theatre Heritage of Maharashtra |newspaper=Loksatta |date=2019-11-20}}</ref> |- | ४ || जाता नाही जात कृष्णाची || मराठी || — || <ref>{{cite web |title=Marathi Natak Archives |publisher=Theatre Academy Pune |access-date=2026-10-07}}</ref> |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="15%" | वर्ष ! width="25%" | मालिकेचे नाव ! width="15%" | वाहिनी ! width="20%" | भूमिका ! width="20%" | संदर्भ |- | १ || १९८८ || लॉर्ड माउंटबॅटन: द लास्ट व्हाईसरॉय || ITV (युके) || [[महात्मा गांधी]] || आंतरराष्ट्रीय मिनी-सिरीज<ref>{{cite web |title=Lord Mountbatten: The Last Viceroy (1986) Cast |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९९-२००० || मिशन फत्तेह || [[दूरदर्शन]] || सूत्रधार / सादरकर्ता || भारतीय लष्कराच्या शौर्यगाथा<ref>{{cite news |title=Doordarshan Classics: Mission Fateh |newspaper=The Indian Express |date=1999-12-10}}</ref> |} == पुरस्कार {{संदर्भ हवा}}== {| class="wikitable" width="100%" |- | '''वर्ष''' (इ.स.) || '''पुरस्कार''' || '''भूमिका''' || '''चित्रपट''' |- | १९९० || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता || परिंदा |- | १९९२ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अंगार |- | १९९५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || राष्ट्रीय पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | २००५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २००५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २०१३ || [[पद्मश्री पुरस्कार]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 | title=Padma Awards Announced | अनुवादित title= | ॲक्सेसदिनांक=६ एप्रिल २०१४ | प्रकाशक=पत्र सूचना कार्यालय, भारत सरकार | लेखक=गृह मंत्रालय, भारत सरकार | दिनांक=२५ जानेवारी २०१३ | भाषा=इंग्रजी }}</ref> || || |- | २०१६ || गोदावरी गौरव पुरस्कार || चित्रपटक्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल || |} == दिग्दर्शक == नाना पाटेकर यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार:द फायनल अटॅक]]'' (१९९१) हा चित्रपट दिग्दर्शित केलेला आहे. दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा हा पहिला चित्रपट होय. या चित्रपटामध्ये माजी सेनाप्रमुख जनरल व्ही.के. सिंग यांनी काम केले आहे.{{संदर्भ हवा}} दिग्दर्शक म्हणून एखादे नाटक करण्याची त्यांची इच्छा आहे.{{संदर्भ हवा}} ==सामाजिक कार्य== नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये अभिनेते [[मकरंद अनासपुरे]] याच्या बरोबर [[नाम फाउंडेशन]] या धर्मादाय संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेअंतर्गत ते [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना विशेष करून मराठवाड्यातील आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना मदत करतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/nana-patekar-form-a-foundation-for-drought-relief/articleshow/48971971.cms |म=बळीराजासाठी नाना-मकरंदची 'नाम' फाउंडेशन |प्र=महाराष्ट्र टाइम्स वृत्तपत्र}}</ref> ==नाना पाटेकर यांच्यावरील पुस्तक== * तुमचा आमचा नाना (लेखसंकलक श्रीकांत गद्रे) : या प्रकाशनाधीन पुस्तकात एन. चंद्रा, ना. धों. मनोहर, सुनील गावसकर, डॉ. रवी कसबेकर, रीमा, मंगेश तेंडुलकर, मोहन आगाशे, एन. चंद्रा, विक्रम गोखले, दिलीप प्रभावळकर, किशारी अमोणकर, सुभाष अवचट, रवींद्र साठे, अरविंद जगताप, विश्वजित शिंदे, डॉ. विकास आमटे, सुधीर गाडगीळ आदी ३५-४० लेखकांचे नानांविषक लेख आहेत. (प्रकाशन: फेब्रुवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/book-about-the-journy-of-nana-patekar-as-an-actor/articleshow/56348999.cms |title=नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास उलगडणार |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. नाव|0007113}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नाना पाटेकर|*]] bru27esgnpgqev94ip2awgzog1mx33s 2718128 2718127 2026-10-08T15:09:16Z संतोष गोरे 135680 /* अभिनय सूची */ 2718128 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = नाना पाटेकर | चित्र = Nana patekar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1951|01|1}} | जन्म_स्थान = [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|10|8|1951|01|1}} | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट, नाटके) | राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७८]] - २०२६ | प्रमुख_नाटके = [[पुरुष, नाटक|पुरुष]] | प्रमुख_चित्रपट = मराठी: [[पक पक पकाक, चित्रपट|पक पक पका‌क्‌]]</br>हिंदी: [[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार]], [[अब तक छप्पन (हिंदी चित्रपट)]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = दिनकर पाटेकर | आई_नाव = संजना पाटेकर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[नीलकांती पाटेकर]] | अपत्ये = मल्हार पाटेकर | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर''' उर्फ '''नाना पाटेकर''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]]; [[मुरुड-जंजिरा]] - [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[मराठी]] [[अभिनेता|अभिनेते]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/veteran-marathi-bollywood-actor-nana-patekar-passes-away-a-a301/|title=Nana Patekar Passes Away: अभिनयाचा 'नटसम्राट' हरपला! ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं निधन, चित्रपटसृष्टीवर शोककळा|date=8 October 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=8 October 2026}}</ref> त्यांनी अनेक [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांत व नाटकांत भूमिका केल्या आहेत. पाटेकरांनी नायक, सहनायक, खलनायक आणि चरित्रनायक अशा विविध भूमिका केल्या आहेत. नानांचा मराठीत [[नटसम्राट]] हा सिनेमा विशेष गाजला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/|title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा|date=10 February 2016|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=10 February 2016}}</ref> नाना पाटेकर हा आयुष्यात प्रचंड खस्ता खाल्लेला त्या धडपडीतून सावरून शिकून उभा राहिलेला असा एक अभिनेता आहे. जगाची व जगण्याची जाण असलेला हा एक उत्तम नट नव्हे तर मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीचा नटसम्राट आहे.{{संदर्भ हवा}} ==ओळख== नाना पाटेकर यांचा जन्म [[जानेवारी १]], [[इ.स. १९५१]] रोजी [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला.{{संदर्भ हवा}} नाना मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’चे विद्यार्थी आहेत. नानांना स्केचेस बनवण्याचा शौक होता. गुन्हेगारांच्या वर्णनावरून नानांनी त्यांची रेखाचित्रे करून दिली आहेत. या कलाशिक्षणाच्या काळात नाना कॉलेजच्या नाटकांत कामे करू लागले.{{संदर्भ हवा}} == मृत्यू == ८ ऑक्टोबर २०२६ च्या पहाटे, पाटेकर यांच्या गोव्यातील घरी त्यांच्या छातीत तीव्र वेदना झाल्या, ज्यानंतर त्यांच्या घरी वैद्यकीय पथक पाठवण्यात आले. ते बेशुद्धावस्थेत आढळले आणि सीपीआर चा प्रयत्न केल्यानंतर, त्यांना मणीपाल रुग्णालय, गोवा येथे नेण्यात आले, जिथे त्याच दिवशी सकाळी ५:२० वाजता कार्डियाक अरेस्टमुळे (हृदयक्रिया बंद पडल्याने) त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=2026-10-08 |website=ANI News |language=en}}</ref> == कारकीर्द == नाना पाटेकर यांनी ’गमन’ इ.स. १९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटातून चित्रसृष्टीत पदार्पण केले. ही भूमिका इतकी छोटी होती की ते प्रेक्षकांच्या नजरेतही आले नाहीत. पुढे आठ वर्षे नाना चित्रपटात मिळेल ती भूमिका करत राहिले गिद्ध, भालू, शीला या त्या काळातल्या दुय्यम दर्जाच्या चित्रपटांत नाना होते. यांपैकी एकही चित्रपट खूप कमाई करू शकला नाही.{{संदर्भ हवा}} [[राज बब्बर]] यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या ’[[आज की आवाज]]’ चित्रपटात नाना सहनायक होते. त्यांचे काम वाखाणले गेले, पण चित्रपट पडला.{{संदर्भ हवा}} नानाची पहिली यशस्वी भूमिका एन.चंद्रा यांची पहिली-वहिली निर्मिती व दिग्दर्शन असलेला अंकुश हा चित्रपट. १९८६ मध्ये आलेल्या या चित्रपटात नानांनी एका सरळमार्गी पण बेकारीमुळे त्रस्त असलेल्या युवकाची भूमिका केली होती. नानांची ही भूमिका अविस्मरणीय ठरली.{{संदर्भ हवा}} १९८७ मध्ये आलेल्या एन.चंद्रा यांच्या ’प्रतिघात’मधील नानांची छोटी भूमिका लोकांना आवडली. सुजाता मेहता या चित्रपटाची नायिका होती.{{संदर्भ हवा}} १९८९मध्ये आलेल्या परिंदा चित्रपटात नानांची खलनायकाची भूमिका अफाट गाजली. १९९२मध्ये तिरंगा या चित्रपटाद्वारे नाना पाटेकरांना प्रमुख भूमिका करावयाचा पहिल्यांदा मान मिळाला. आपल्या संवादफेकीमुळे नाना पाटेकर यांनी संवाद शैलीकरिता प्रसिद्ध असलेल्या त्या चित्रपटातील [[राजकुमार]] यांच्या तोडीस तोड अभिनय केला.{{संदर्भ हवा}} २०१४ मधील '[[प्रकाश आमटे|प्रकाश बाबा आमटे]]' या चित्रपटाने त्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली.{{संदर्भ हवा}} === नाटके आणि त्यांतील भूमिका{{संदर्भ हवा}}=== * पुरुष (गुलाबराव) * हमीदाबाईची कोठी (सत्तार) == अभिनय सूची == पाटेकर यांनी प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटात]], मराठी नाटकात तसेच दूरचित्रवाहिनीवर अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते अशी विविध कामे पार पाडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> === चित्रपट === {{मुख्य|नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी}} === नाटक === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="30%" | नाटकाचे नाव ! width="15%" | भाषा ! width="25%" | पात्राचे नाव / भूमिका ! width="25%" | संदर्भ / अधिक माहिती |- | १ || पुरुष || मराठी || गुलाबराव || महेश एलकुंचवार लिखित प्रसिद्ध नाटक<ref>{{cite news |title=Classic Marathi Play Purush |newspaper=Maharashtra Times |date=2016-05-14}}</ref> |- | २ || [[हमिदाबाईची कोठी|हमीदाबाईची कोठी]]|| मराठी || शब्बे अली || विजया मेहता दिग्दर्शित<ref>{{cite book |last=Gokhale |first=Shanta |title=Playwright at the Centre: Marathi Drama from 1843 to the Present |publisher=Seagull Books |year=2000 |page=182}}</ref> |- | ३ || हसवाफसवी || मराठी || विविध भूमिका || दिलीप प्रभावळकर लिखित<ref>{{cite news |title=Theatre Heritage of Maharashtra |newspaper=Loksatta |date=2019-11-20}}</ref> |- | ४ || जाता नाही जात कृष्णाची || मराठी || — || <ref>{{cite web |title=Marathi Natak Archives |publisher=Theatre Academy Pune |access-date=2026-10-07}}</ref> |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="15%" | वर्ष ! width="25%" | मालिकेचे नाव ! width="15%" | वाहिनी ! width="20%" | भूमिका ! width="20%" | संदर्भ |- | १ || १९८८ || लॉर्ड माउंटबॅटन: द लास्ट व्हाईसरॉय || ITV (युके) || [[महात्मा गांधी]] || आंतरराष्ट्रीय मिनी-सिरीज<ref>{{cite web |title=Lord Mountbatten: The Last Viceroy (1986) Cast |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९९-२००० || मिशन फत्तेह || [[दूरदर्शन]] || सूत्रधार / सादरकर्ता || भारतीय लष्कराच्या शौर्यगाथा<ref>{{cite news |title=Doordarshan Classics: Mission Fateh |newspaper=The Indian Express |date=1999-12-10}}</ref> |} == पुरस्कार {{संदर्भ हवा}}== {| class="wikitable" width="100%" |- | '''वर्ष''' (इ.स.) || '''पुरस्कार''' || '''भूमिका''' || '''चित्रपट''' |- | १९९० || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता || परिंदा |- | १९९२ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अंगार |- | १९९५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || राष्ट्रीय पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | २००५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २००५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २०१३ || [[पद्मश्री पुरस्कार]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 | title=Padma Awards Announced | अनुवादित title= | ॲक्सेसदिनांक=६ एप्रिल २०१४ | प्रकाशक=पत्र सूचना कार्यालय, भारत सरकार | लेखक=गृह मंत्रालय, भारत सरकार | दिनांक=२५ जानेवारी २०१३ | भाषा=इंग्रजी }}</ref> || || |- | २०१६ || गोदावरी गौरव पुरस्कार || चित्रपटक्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल || |} == दिग्दर्शक == नाना पाटेकर यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार:द फायनल अटॅक]]'' (१९९१) हा चित्रपट दिग्दर्शित केलेला आहे. दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा हा पहिला चित्रपट होय. या चित्रपटामध्ये माजी सेनाप्रमुख जनरल व्ही.के. सिंग यांनी काम केले आहे.{{संदर्भ हवा}} दिग्दर्शक म्हणून एखादे नाटक करण्याची त्यांची इच्छा आहे.{{संदर्भ हवा}} ==सामाजिक कार्य== नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये अभिनेते [[मकरंद अनासपुरे]] याच्या बरोबर [[नाम फाउंडेशन]] या धर्मादाय संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेअंतर्गत ते [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना विशेष करून मराठवाड्यातील आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना मदत करतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/nana-patekar-form-a-foundation-for-drought-relief/articleshow/48971971.cms |म=बळीराजासाठी नाना-मकरंदची 'नाम' फाउंडेशन |प्र=महाराष्ट्र टाइम्स वृत्तपत्र}}</ref> ==नाना पाटेकर यांच्यावरील पुस्तक== * तुमचा आमचा नाना (लेखसंकलक श्रीकांत गद्रे) : या प्रकाशनाधीन पुस्तकात एन. चंद्रा, ना. धों. मनोहर, सुनील गावसकर, डॉ. रवी कसबेकर, रीमा, मंगेश तेंडुलकर, मोहन आगाशे, एन. चंद्रा, विक्रम गोखले, दिलीप प्रभावळकर, किशारी अमोणकर, सुभाष अवचट, रवींद्र साठे, अरविंद जगताप, विश्वजित शिंदे, डॉ. विकास आमटे, सुधीर गाडगीळ आदी ३५-४० लेखकांचे नानांविषक लेख आहेत. (प्रकाशन: फेब्रुवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/book-about-the-journy-of-nana-patekar-as-an-actor/articleshow/56348999.cms |title=नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास उलगडणार |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. नाव|0007113}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नाना पाटेकर|*]] 75pn78kuzqsru23c73aronpd9x9f04m 2718129 2718128 2026-10-08T15:13:33Z संतोष गोरे 135680 /* पुरस्कार */ 2718129 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = नाना पाटेकर | चित्र = Nana patekar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1951|01|1}} | जन्म_स्थान = [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|10|8|1951|01|1}} | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट, नाटके) | राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७८]] - २०२६ | प्रमुख_नाटके = [[पुरुष, नाटक|पुरुष]] | प्रमुख_चित्रपट = मराठी: [[पक पक पकाक, चित्रपट|पक पक पका‌क्‌]]</br>हिंदी: [[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार]], [[अब तक छप्पन (हिंदी चित्रपट)]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = दिनकर पाटेकर | आई_नाव = संजना पाटेकर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[नीलकांती पाटेकर]] | अपत्ये = मल्हार पाटेकर | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर''' उर्फ '''नाना पाटेकर''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]]; [[मुरुड-जंजिरा]] - [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[मराठी]] [[अभिनेता|अभिनेते]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/veteran-marathi-bollywood-actor-nana-patekar-passes-away-a-a301/|title=Nana Patekar Passes Away: अभिनयाचा 'नटसम्राट' हरपला! ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं निधन, चित्रपटसृष्टीवर शोककळा|date=8 October 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=8 October 2026}}</ref> त्यांनी अनेक [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांत व नाटकांत भूमिका केल्या आहेत. पाटेकरांनी नायक, सहनायक, खलनायक आणि चरित्रनायक अशा विविध भूमिका केल्या आहेत. नानांचा मराठीत [[नटसम्राट]] हा सिनेमा विशेष गाजला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/|title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा|date=10 February 2016|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=10 February 2016}}</ref> नाना पाटेकर हा आयुष्यात प्रचंड खस्ता खाल्लेला त्या धडपडीतून सावरून शिकून उभा राहिलेला असा एक अभिनेता आहे. जगाची व जगण्याची जाण असलेला हा एक उत्तम नट नव्हे तर मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीचा नटसम्राट आहे.{{संदर्भ हवा}} ==ओळख== नाना पाटेकर यांचा जन्म [[जानेवारी १]], [[इ.स. १९५१]] रोजी [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला.{{संदर्भ हवा}} नाना मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’चे विद्यार्थी आहेत. नानांना स्केचेस बनवण्याचा शौक होता. गुन्हेगारांच्या वर्णनावरून नानांनी त्यांची रेखाचित्रे करून दिली आहेत. या कलाशिक्षणाच्या काळात नाना कॉलेजच्या नाटकांत कामे करू लागले.{{संदर्भ हवा}} == मृत्यू == ८ ऑक्टोबर २०२६ च्या पहाटे, पाटेकर यांच्या गोव्यातील घरी त्यांच्या छातीत तीव्र वेदना झाल्या, ज्यानंतर त्यांच्या घरी वैद्यकीय पथक पाठवण्यात आले. ते बेशुद्धावस्थेत आढळले आणि सीपीआर चा प्रयत्न केल्यानंतर, त्यांना मणीपाल रुग्णालय, गोवा येथे नेण्यात आले, जिथे त्याच दिवशी सकाळी ५:२० वाजता कार्डियाक अरेस्टमुळे (हृदयक्रिया बंद पडल्याने) त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=2026-10-08 |website=ANI News |language=en}}</ref> == कारकीर्द == नाना पाटेकर यांनी ’गमन’ इ.स. १९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटातून चित्रसृष्टीत पदार्पण केले. ही भूमिका इतकी छोटी होती की ते प्रेक्षकांच्या नजरेतही आले नाहीत. पुढे आठ वर्षे नाना चित्रपटात मिळेल ती भूमिका करत राहिले गिद्ध, भालू, शीला या त्या काळातल्या दुय्यम दर्जाच्या चित्रपटांत नाना होते. यांपैकी एकही चित्रपट खूप कमाई करू शकला नाही.{{संदर्भ हवा}} [[राज बब्बर]] यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या ’[[आज की आवाज]]’ चित्रपटात नाना सहनायक होते. त्यांचे काम वाखाणले गेले, पण चित्रपट पडला.{{संदर्भ हवा}} नानाची पहिली यशस्वी भूमिका एन.चंद्रा यांची पहिली-वहिली निर्मिती व दिग्दर्शन असलेला अंकुश हा चित्रपट. १९८६ मध्ये आलेल्या या चित्रपटात नानांनी एका सरळमार्गी पण बेकारीमुळे त्रस्त असलेल्या युवकाची भूमिका केली होती. नानांची ही भूमिका अविस्मरणीय ठरली.{{संदर्भ हवा}} १९८७ मध्ये आलेल्या एन.चंद्रा यांच्या ’प्रतिघात’मधील नानांची छोटी भूमिका लोकांना आवडली. सुजाता मेहता या चित्रपटाची नायिका होती.{{संदर्भ हवा}} १९८९मध्ये आलेल्या परिंदा चित्रपटात नानांची खलनायकाची भूमिका अफाट गाजली. १९९२मध्ये तिरंगा या चित्रपटाद्वारे नाना पाटेकरांना प्रमुख भूमिका करावयाचा पहिल्यांदा मान मिळाला. आपल्या संवादफेकीमुळे नाना पाटेकर यांनी संवाद शैलीकरिता प्रसिद्ध असलेल्या त्या चित्रपटातील [[राजकुमार]] यांच्या तोडीस तोड अभिनय केला.{{संदर्भ हवा}} २०१४ मधील '[[प्रकाश आमटे|प्रकाश बाबा आमटे]]' या चित्रपटाने त्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली.{{संदर्भ हवा}} === नाटके आणि त्यांतील भूमिका{{संदर्भ हवा}}=== * पुरुष (गुलाबराव) * हमीदाबाईची कोठी (सत्तार) == अभिनय सूची == पाटेकर यांनी प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटात]], मराठी नाटकात तसेच दूरचित्रवाहिनीवर अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते अशी विविध कामे पार पाडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> === चित्रपट === {{मुख्य|नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी}} === नाटक === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="30%" | नाटकाचे नाव ! width="15%" | भाषा ! width="25%" | पात्राचे नाव / भूमिका ! width="25%" | संदर्भ / अधिक माहिती |- | १ || पुरुष || मराठी || गुलाबराव || महेश एलकुंचवार लिखित प्रसिद्ध नाटक<ref>{{cite news |title=Classic Marathi Play Purush |newspaper=Maharashtra Times |date=2016-05-14}}</ref> |- | २ || [[हमिदाबाईची कोठी|हमीदाबाईची कोठी]]|| मराठी || शब्बे अली || विजया मेहता दिग्दर्शित<ref>{{cite book |last=Gokhale |first=Shanta |title=Playwright at the Centre: Marathi Drama from 1843 to the Present |publisher=Seagull Books |year=2000 |page=182}}</ref> |- | ३ || हसवाफसवी || मराठी || विविध भूमिका || दिलीप प्रभावळकर लिखित<ref>{{cite news |title=Theatre Heritage of Maharashtra |newspaper=Loksatta |date=2019-11-20}}</ref> |- | ४ || जाता नाही जात कृष्णाची || मराठी || — || <ref>{{cite web |title=Marathi Natak Archives |publisher=Theatre Academy Pune |access-date=2026-10-07}}</ref> |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="15%" | वर्ष ! width="25%" | मालिकेचे नाव ! width="15%" | वाहिनी ! width="20%" | भूमिका ! width="20%" | संदर्भ |- | १ || १९८८ || लॉर्ड माउंटबॅटन: द लास्ट व्हाईसरॉय || ITV (युके) || [[महात्मा गांधी]] || आंतरराष्ट्रीय मिनी-सिरीज<ref>{{cite web |title=Lord Mountbatten: The Last Viceroy (1986) Cast |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९९-२००० || मिशन फत्तेह || [[दूरदर्शन]] || सूत्रधार / सादरकर्ता || भारतीय लष्कराच्या शौर्यगाथा<ref>{{cite news |title=Doordarshan Classics: Mission Fateh |newspaper=The Indian Express |date=1999-12-10}}</ref> |} == पुरस्कार == == पुरस्कार आणि सन्मान == [[File:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Nana Gajanan Patekar, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|thumb|राष्ट्रपती [[प्रणब मुखर्जी]] २० एप्रिल २०१३ रोजी नवी दिल्ली येथील [[राष्ट्रपती भवन |राष्ट्रपती भवनात]] आयोजित एका सोहळ्यात पाटेकर यांना [[पद्मश्री]] पुरस्कार प्रदान करताना]] * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये ६४ व्या प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला चित्रपट आणि कला क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाबद्दल [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Nana Patekar gets Padma Shri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/us|access-date=14 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130428111652/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-26/news-interviews/36563856_1_nana-patekar-padma-shri-national-award|archive-date=28 April 2013|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया|The Times of India]]|url-status=live}}</ref> * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र शासनाद्वारे]] [[राज कपूर विशेष योगदान पुरस्कार]] प्रदान करण्यात आला. * पाटेकर हे [[इरफान खान]] यांच्यासोबत सर्वोत्कृष्ट अभिनेता, सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता आणि सर्वोत्कृष्ट खलनायक या तिन्ही श्रेणींमध्ये [[फिल्मफेर पुरस्कार]] जिंकणारे एकमेव अभिनेते आहेत.<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |publisher=IMDb |title=Awards list |access-date=9 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111023445/http://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |archive-date=11 January 2012 |url-status=live }}</ref> <!--{| class="wikitable" width="100%" |- | '''वर्ष''' (इ.स.) || '''पुरस्कार''' || '''भूमिका''' || '''चित्रपट''' |- | १९९० || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता || परिंदा |- | १९९२ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अंगार |- | १९९५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || राष्ट्रीय पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | २००५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २००५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २०१३ || [[पद्मश्री पुरस्कार]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 | title=Padma Awards Announced | अनुवादित title= | ॲक्सेसदिनांक=६ एप्रिल २०१४ | प्रकाशक=पत्र सूचना कार्यालय, भारत सरकार | लेखक=गृह मंत्रालय, भारत सरकार | दिनांक=२५ जानेवारी २०१३ | भाषा=इंग्रजी }}</ref> || || |- | २०१६ || गोदावरी गौरव पुरस्कार || चित्रपटक्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल || |}--> == दिग्दर्शक == नाना पाटेकर यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार:द फायनल अटॅक]]'' (१९९१) हा चित्रपट दिग्दर्शित केलेला आहे. दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा हा पहिला चित्रपट होय. या चित्रपटामध्ये माजी सेनाप्रमुख जनरल व्ही.के. सिंग यांनी काम केले आहे.{{संदर्भ हवा}} दिग्दर्शक म्हणून एखादे नाटक करण्याची त्यांची इच्छा आहे.{{संदर्भ हवा}} ==सामाजिक कार्य== नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये अभिनेते [[मकरंद अनासपुरे]] याच्या बरोबर [[नाम फाउंडेशन]] या धर्मादाय संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेअंतर्गत ते [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना विशेष करून मराठवाड्यातील आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना मदत करतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/nana-patekar-form-a-foundation-for-drought-relief/articleshow/48971971.cms |म=बळीराजासाठी नाना-मकरंदची 'नाम' फाउंडेशन |प्र=महाराष्ट्र टाइम्स वृत्तपत्र}}</ref> ==नाना पाटेकर यांच्यावरील पुस्तक== * तुमचा आमचा नाना (लेखसंकलक श्रीकांत गद्रे) : या प्रकाशनाधीन पुस्तकात एन. चंद्रा, ना. धों. मनोहर, सुनील गावसकर, डॉ. रवी कसबेकर, रीमा, मंगेश तेंडुलकर, मोहन आगाशे, एन. चंद्रा, विक्रम गोखले, दिलीप प्रभावळकर, किशारी अमोणकर, सुभाष अवचट, रवींद्र साठे, अरविंद जगताप, विश्वजित शिंदे, डॉ. विकास आमटे, सुधीर गाडगीळ आदी ३५-४० लेखकांचे नानांविषक लेख आहेत. (प्रकाशन: फेब्रुवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/book-about-the-journy-of-nana-patekar-as-an-actor/articleshow/56348999.cms |title=नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास उलगडणार |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. नाव|0007113}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नाना पाटेकर|*]] n219o1s33n3qeew815kiwymaptqg6j3 2718130 2718129 2026-10-08T15:14:53Z संतोष गोरे 135680 2718130 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = नाना पाटेकर | चित्र = Nana patekar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1951|01|1}} | जन्म_स्थान = [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|10|8|1951|01|1}} | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट, नाटके) | राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७८]] - २०२६ | प्रमुख_नाटके = [[पुरुष, नाटक|पुरुष]] | प्रमुख_चित्रपट = मराठी: [[पक पक पकाक, चित्रपट|पक पक पका‌क्‌]]</br>हिंदी: [[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार]], [[अब तक छप्पन (हिंदी चित्रपट)]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = दिनकर पाटेकर | आई_नाव = संजना पाटेकर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[नीलकांती पाटेकर]] | अपत्ये = मल्हार पाटेकर | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर''' उर्फ '''नाना पाटेकर''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]]; [[मुरुड-जंजिरा]] - [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[मराठी]] [[अभिनेता|अभिनेते]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/veteran-marathi-bollywood-actor-nana-patekar-passes-away-a-a301/|title=Nana Patekar Passes Away: अभिनयाचा 'नटसम्राट' हरपला! ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं निधन, चित्रपटसृष्टीवर शोककळा|date=8 October 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=8 October 2026}}</ref> त्यांनी अनेक [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांत व नाटकांत भूमिका केल्या आहेत. पाटेकरांनी नायक, सहनायक, खलनायक आणि चरित्रनायक अशा विविध भूमिका केल्या आहेत. नानांचा मराठीत [[नटसम्राट]] हा सिनेमा विशेष गाजला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/|title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा|date=10 February 2016|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=10 February 2016}}</ref> नाना पाटेकर हा आयुष्यात प्रचंड खस्ता खाल्लेला त्या धडपडीतून सावरून शिकून उभा राहिलेला असा एक अभिनेता आहे. जगाची व जगण्याची जाण असलेला हा एक उत्तम नट नव्हे तर मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीचा नटसम्राट आहे.{{संदर्भ हवा}} ==ओळख== नाना पाटेकर यांचा जन्म [[जानेवारी १]], [[इ.स. १९५१]] रोजी [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला.{{संदर्भ हवा}} नाना मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’चे विद्यार्थी आहेत. नानांना स्केचेस बनवण्याचा शौक होता. गुन्हेगारांच्या वर्णनावरून नानांनी त्यांची रेखाचित्रे करून दिली आहेत. या कलाशिक्षणाच्या काळात नाना कॉलेजच्या नाटकांत कामे करू लागले.{{संदर्भ हवा}} == मृत्यू == ८ ऑक्टोबर २०२६ च्या पहाटे, पाटेकर यांच्या गोव्यातील घरी त्यांच्या छातीत तीव्र वेदना झाल्या, ज्यानंतर त्यांच्या घरी वैद्यकीय पथक पाठवण्यात आले. ते बेशुद्धावस्थेत आढळले आणि सीपीआर चा प्रयत्न केल्यानंतर, त्यांना मणीपाल रुग्णालय, गोवा येथे नेण्यात आले, जिथे त्याच दिवशी सकाळी ५:२० वाजता कार्डियाक अरेस्टमुळे (हृदयक्रिया बंद पडल्याने) त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=2026-10-08 |website=ANI News |language=en}}</ref> == कारकीर्द == नाना पाटेकर यांनी ’गमन’ इ.स. १९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटातून चित्रसृष्टीत पदार्पण केले. ही भूमिका इतकी छोटी होती की ते प्रेक्षकांच्या नजरेतही आले नाहीत. पुढे आठ वर्षे नाना चित्रपटात मिळेल ती भूमिका करत राहिले गिद्ध, भालू, शीला या त्या काळातल्या दुय्यम दर्जाच्या चित्रपटांत नाना होते. यांपैकी एकही चित्रपट खूप कमाई करू शकला नाही.{{संदर्भ हवा}} [[राज बब्बर]] यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या ’[[आज की आवाज]]’ चित्रपटात नाना सहनायक होते. त्यांचे काम वाखाणले गेले, पण चित्रपट पडला.{{संदर्भ हवा}} नानाची पहिली यशस्वी भूमिका एन.चंद्रा यांची पहिली-वहिली निर्मिती व दिग्दर्शन असलेला अंकुश हा चित्रपट. १९८६ मध्ये आलेल्या या चित्रपटात नानांनी एका सरळमार्गी पण बेकारीमुळे त्रस्त असलेल्या युवकाची भूमिका केली होती. नानांची ही भूमिका अविस्मरणीय ठरली.{{संदर्भ हवा}} १९८७ मध्ये आलेल्या एन.चंद्रा यांच्या ’प्रतिघात’मधील नानांची छोटी भूमिका लोकांना आवडली. सुजाता मेहता या चित्रपटाची नायिका होती.{{संदर्भ हवा}} १९८९मध्ये आलेल्या परिंदा चित्रपटात नानांची खलनायकाची भूमिका अफाट गाजली. १९९२मध्ये तिरंगा या चित्रपटाद्वारे नाना पाटेकरांना प्रमुख भूमिका करावयाचा पहिल्यांदा मान मिळाला. आपल्या संवादफेकीमुळे नाना पाटेकर यांनी संवाद शैलीकरिता प्रसिद्ध असलेल्या त्या चित्रपटातील [[राजकुमार]] यांच्या तोडीस तोड अभिनय केला.{{संदर्भ हवा}} २०१४ मधील '[[प्रकाश आमटे|प्रकाश बाबा आमटे]]' या चित्रपटाने त्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली.{{संदर्भ हवा}} === नाटके आणि त्यांतील भूमिका{{संदर्भ हवा}}=== * पुरुष (गुलाबराव) * हमीदाबाईची कोठी (सत्तार) == अभिनय सूची == पाटेकर यांनी प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटात]], मराठी नाटकात तसेच दूरचित्रवाहिनीवर अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते अशी विविध कामे पार पाडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> === चित्रपट === {{मुख्य|नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी}} === नाटक === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="30%" | नाटकाचे नाव ! width="15%" | भाषा ! width="25%" | पात्राचे नाव / भूमिका ! width="25%" | संदर्भ / अधिक माहिती |- | १ || पुरुष || मराठी || गुलाबराव || महेश एलकुंचवार लिखित प्रसिद्ध नाटक<ref>{{cite news |title=Classic Marathi Play Purush |newspaper=Maharashtra Times |date=2016-05-14}}</ref> |- | २ || [[हमिदाबाईची कोठी|हमीदाबाईची कोठी]]|| मराठी || शब्बे अली || विजया मेहता दिग्दर्शित<ref>{{cite book |last=Gokhale |first=Shanta |title=Playwright at the Centre: Marathi Drama from 1843 to the Present |publisher=Seagull Books |year=2000 |page=182}}</ref> |- | ३ || हसवाफसवी || मराठी || विविध भूमिका || दिलीप प्रभावळकर लिखित<ref>{{cite news |title=Theatre Heritage of Maharashtra |newspaper=Loksatta |date=2019-11-20}}</ref> |- | ४ || जाता नाही जात कृष्णाची || मराठी || — || <ref>{{cite web |title=Marathi Natak Archives |publisher=Theatre Academy Pune |access-date=2026-10-07}}</ref> |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="15%" | वर्ष ! width="25%" | मालिकेचे नाव ! width="15%" | वाहिनी ! width="20%" | भूमिका ! width="20%" | संदर्भ |- | १ || १९८८ || लॉर्ड माउंटबॅटन: द लास्ट व्हाईसरॉय || ITV (युके) || [[महात्मा गांधी]] || आंतरराष्ट्रीय मिनी-सिरीज<ref>{{cite web |title=Lord Mountbatten: The Last Viceroy (1986) Cast |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९९-२००० || मिशन फत्तेह || [[दूरदर्शन]] || सूत्रधार / सादरकर्ता || भारतीय लष्कराच्या शौर्यगाथा<ref>{{cite news |title=Doordarshan Classics: Mission Fateh |newspaper=The Indian Express |date=1999-12-10}}</ref> |} == पुरस्कार आणि सन्मान == [[File:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Nana Gajanan Patekar, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|thumb|राष्ट्रपती [[प्रणब मुखर्जी]] २० एप्रिल २०१३ रोजी नवी दिल्ली येथील [[राष्ट्रपती भवन |राष्ट्रपती भवनात]] आयोजित एका सोहळ्यात पाटेकर यांना [[पद्मश्री]] पुरस्कार प्रदान करताना]] * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये ६४ व्या प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला चित्रपट आणि कला क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाबद्दल [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Nana Patekar gets Padma Shri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/us|access-date=14 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130428111652/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-26/news-interviews/36563856_1_nana-patekar-padma-shri-national-award|archive-date=28 April 2013|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया|The Times of India]]|url-status=live}}</ref> * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र शासनाद्वारे]] [[राज कपूर विशेष योगदान पुरस्कार]] प्रदान करण्यात आला. * पाटेकर हे [[इरफान खान]] यांच्यासोबत सर्वोत्कृष्ट अभिनेता, सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता आणि सर्वोत्कृष्ट खलनायक या तिन्ही श्रेणींमध्ये [[फिल्मफेर पुरस्कार]] जिंकणारे एकमेव अभिनेते आहेत.<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |publisher=IMDb |title=Awards list |access-date=9 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111023445/http://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |archive-date=11 January 2012 |url-status=live }}</ref> <!--{| class="wikitable" width="100%" |- | '''वर्ष''' (इ.स.) || '''पुरस्कार''' || '''भूमिका''' || '''चित्रपट''' |- | १९९० || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता || परिंदा |- | १९९२ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अंगार |- | १९९५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || राष्ट्रीय पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | २००५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २००५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २०१३ || [[पद्मश्री पुरस्कार]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 | title=Padma Awards Announced | अनुवादित title= | ॲक्सेसदिनांक=६ एप्रिल २०१४ | प्रकाशक=पत्र सूचना कार्यालय, भारत सरकार | लेखक=गृह मंत्रालय, भारत सरकार | दिनांक=२५ जानेवारी २०१३ | भाषा=इंग्रजी }}</ref> || || |- | २०१६ || गोदावरी गौरव पुरस्कार || चित्रपटक्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल || |}--> == दिग्दर्शक == नाना पाटेकर यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार:द फायनल अटॅक]]'' (१९९१) हा चित्रपट दिग्दर्शित केलेला आहे. दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा हा पहिला चित्रपट होय. या चित्रपटामध्ये माजी सेनाप्रमुख जनरल व्ही.के. सिंग यांनी काम केले आहे.{{संदर्भ हवा}} दिग्दर्शक म्हणून एखादे नाटक करण्याची त्यांची इच्छा आहे.{{संदर्भ हवा}} ==सामाजिक कार्य== नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये अभिनेते [[मकरंद अनासपुरे]] याच्या बरोबर [[नाम फाउंडेशन]] या धर्मादाय संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेअंतर्गत ते [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना विशेष करून मराठवाड्यातील आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना मदत करतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/nana-patekar-form-a-foundation-for-drought-relief/articleshow/48971971.cms |म=बळीराजासाठी नाना-मकरंदची 'नाम' फाउंडेशन |प्र=महाराष्ट्र टाइम्स वृत्तपत्र}}</ref> ==नाना पाटेकर यांच्यावरील पुस्तक== * तुमचा आमचा नाना (लेखसंकलक श्रीकांत गद्रे) : या प्रकाशनाधीन पुस्तकात एन. चंद्रा, ना. धों. मनोहर, सुनील गावसकर, डॉ. रवी कसबेकर, रीमा, मंगेश तेंडुलकर, मोहन आगाशे, एन. चंद्रा, विक्रम गोखले, दिलीप प्रभावळकर, किशारी अमोणकर, सुभाष अवचट, रवींद्र साठे, अरविंद जगताप, विश्वजित शिंदे, डॉ. विकास आमटे, सुधीर गाडगीळ आदी ३५-४० लेखकांचे नानांविषक लेख आहेत. (प्रकाशन: फेब्रुवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/book-about-the-journy-of-nana-patekar-as-an-actor/articleshow/56348999.cms |title=नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास उलगडणार |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. नाव|0007113}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नाना पाटेकर|*]] rbobsevuz5uvb559zt72d8h77pewrar 2718132 2718130 2026-10-08T15:36:07Z संतोष गोरे 135680 /* पुरस्कार आणि सन्मान */ 2718132 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = नाना पाटेकर | चित्र = Nana patekar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1951|01|1}} | जन्म_स्थान = [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|10|8|1951|01|1}} | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट, नाटके) | राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७८]] - २०२६ | प्रमुख_नाटके = [[पुरुष, नाटक|पुरुष]] | प्रमुख_चित्रपट = मराठी: [[पक पक पकाक, चित्रपट|पक पक पका‌क्‌]]</br>हिंदी: [[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार]], [[अब तक छप्पन (हिंदी चित्रपट)]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = दिनकर पाटेकर | आई_नाव = संजना पाटेकर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[नीलकांती पाटेकर]] | अपत्ये = मल्हार पाटेकर | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर''' उर्फ '''नाना पाटेकर''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]]; [[मुरुड-जंजिरा]] - [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[मराठी]] [[अभिनेता|अभिनेते]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/veteran-marathi-bollywood-actor-nana-patekar-passes-away-a-a301/|title=Nana Patekar Passes Away: अभिनयाचा 'नटसम्राट' हरपला! ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं निधन, चित्रपटसृष्टीवर शोककळा|date=8 October 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=8 October 2026}}</ref> त्यांनी अनेक [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांत व नाटकांत भूमिका केल्या आहेत. पाटेकरांनी नायक, सहनायक, खलनायक आणि चरित्रनायक अशा विविध भूमिका केल्या आहेत. नानांचा मराठीत [[नटसम्राट]] हा सिनेमा विशेष गाजला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/|title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा|date=10 February 2016|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=10 February 2016}}</ref> नाना पाटेकर हा आयुष्यात प्रचंड खस्ता खाल्लेला त्या धडपडीतून सावरून शिकून उभा राहिलेला असा एक अभिनेता आहे. जगाची व जगण्याची जाण असलेला हा एक उत्तम नट नव्हे तर मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीचा नटसम्राट आहे.{{संदर्भ हवा}} ==ओळख== नाना पाटेकर यांचा जन्म [[जानेवारी १]], [[इ.स. १९५१]] रोजी [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला.{{संदर्भ हवा}} नाना मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’चे विद्यार्थी आहेत. नानांना स्केचेस बनवण्याचा शौक होता. गुन्हेगारांच्या वर्णनावरून नानांनी त्यांची रेखाचित्रे करून दिली आहेत. या कलाशिक्षणाच्या काळात नाना कॉलेजच्या नाटकांत कामे करू लागले.{{संदर्भ हवा}} == मृत्यू == ८ ऑक्टोबर २०२६ च्या पहाटे, पाटेकर यांच्या गोव्यातील घरी त्यांच्या छातीत तीव्र वेदना झाल्या, ज्यानंतर त्यांच्या घरी वैद्यकीय पथक पाठवण्यात आले. ते बेशुद्धावस्थेत आढळले आणि सीपीआर चा प्रयत्न केल्यानंतर, त्यांना मणीपाल रुग्णालय, गोवा येथे नेण्यात आले, जिथे त्याच दिवशी सकाळी ५:२० वाजता कार्डियाक अरेस्टमुळे (हृदयक्रिया बंद पडल्याने) त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=2026-10-08 |website=ANI News |language=en}}</ref> == कारकीर्द == नाना पाटेकर यांनी ’गमन’ इ.स. १९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटातून चित्रसृष्टीत पदार्पण केले. ही भूमिका इतकी छोटी होती की ते प्रेक्षकांच्या नजरेतही आले नाहीत. पुढे आठ वर्षे नाना चित्रपटात मिळेल ती भूमिका करत राहिले गिद्ध, भालू, शीला या त्या काळातल्या दुय्यम दर्जाच्या चित्रपटांत नाना होते. यांपैकी एकही चित्रपट खूप कमाई करू शकला नाही.{{संदर्भ हवा}} [[राज बब्बर]] यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या ’[[आज की आवाज]]’ चित्रपटात नाना सहनायक होते. त्यांचे काम वाखाणले गेले, पण चित्रपट पडला.{{संदर्भ हवा}} नानाची पहिली यशस्वी भूमिका एन.चंद्रा यांची पहिली-वहिली निर्मिती व दिग्दर्शन असलेला अंकुश हा चित्रपट. १९८६ मध्ये आलेल्या या चित्रपटात नानांनी एका सरळमार्गी पण बेकारीमुळे त्रस्त असलेल्या युवकाची भूमिका केली होती. नानांची ही भूमिका अविस्मरणीय ठरली.{{संदर्भ हवा}} १९८७ मध्ये आलेल्या एन.चंद्रा यांच्या ’प्रतिघात’मधील नानांची छोटी भूमिका लोकांना आवडली. सुजाता मेहता या चित्रपटाची नायिका होती.{{संदर्भ हवा}} १९८९मध्ये आलेल्या परिंदा चित्रपटात नानांची खलनायकाची भूमिका अफाट गाजली. १९९२मध्ये तिरंगा या चित्रपटाद्वारे नाना पाटेकरांना प्रमुख भूमिका करावयाचा पहिल्यांदा मान मिळाला. आपल्या संवादफेकीमुळे नाना पाटेकर यांनी संवाद शैलीकरिता प्रसिद्ध असलेल्या त्या चित्रपटातील [[राजकुमार]] यांच्या तोडीस तोड अभिनय केला.{{संदर्भ हवा}} २०१४ मधील '[[प्रकाश आमटे|प्रकाश बाबा आमटे]]' या चित्रपटाने त्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली.{{संदर्भ हवा}} === नाटके आणि त्यांतील भूमिका{{संदर्भ हवा}}=== * पुरुष (गुलाबराव) * हमीदाबाईची कोठी (सत्तार) == अभिनय सूची == पाटेकर यांनी प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटात]], मराठी नाटकात तसेच दूरचित्रवाहिनीवर अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते अशी विविध कामे पार पाडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> === चित्रपट === {{मुख्य|नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी}} === नाटक === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="30%" | नाटकाचे नाव ! width="15%" | भाषा ! width="25%" | पात्राचे नाव / भूमिका ! width="25%" | संदर्भ / अधिक माहिती |- | १ || पुरुष || मराठी || गुलाबराव || महेश एलकुंचवार लिखित प्रसिद्ध नाटक<ref>{{cite news |title=Classic Marathi Play Purush |newspaper=Maharashtra Times |date=2016-05-14}}</ref> |- | २ || [[हमिदाबाईची कोठी|हमीदाबाईची कोठी]]|| मराठी || शब्बे अली || विजया मेहता दिग्दर्शित<ref>{{cite book |last=Gokhale |first=Shanta |title=Playwright at the Centre: Marathi Drama from 1843 to the Present |publisher=Seagull Books |year=2000 |page=182}}</ref> |- | ३ || हसवाफसवी || मराठी || विविध भूमिका || दिलीप प्रभावळकर लिखित<ref>{{cite news |title=Theatre Heritage of Maharashtra |newspaper=Loksatta |date=2019-11-20}}</ref> |- | ४ || जाता नाही जात कृष्णाची || मराठी || — || <ref>{{cite web |title=Marathi Natak Archives |publisher=Theatre Academy Pune |access-date=2026-10-07}}</ref> |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="15%" | वर्ष ! width="25%" | मालिकेचे नाव ! width="15%" | वाहिनी ! width="20%" | भूमिका ! width="20%" | संदर्भ |- | १ || १९८८ || लॉर्ड माउंटबॅटन: द लास्ट व्हाईसरॉय || ITV (युके) || [[महात्मा गांधी]] || आंतरराष्ट्रीय मिनी-सिरीज<ref>{{cite web |title=Lord Mountbatten: The Last Viceroy (1986) Cast |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९९-२००० || मिशन फत्तेह || [[दूरदर्शन]] || सूत्रधार / सादरकर्ता || भारतीय लष्कराच्या शौर्यगाथा<ref>{{cite news |title=Doordarshan Classics: Mission Fateh |newspaper=The Indian Express |date=1999-12-10}}</ref> |} == पुरस्कार आणि सन्मान == [[File:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Nana Gajanan Patekar, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|thumb|राष्ट्रपती [[प्रणब मुखर्जी]] २० एप्रिल २०१३ रोजी नवी दिल्ली येथील [[राष्ट्रपती भवन |राष्ट्रपती भवनात]] आयोजित एका सोहळ्यात पाटेकर यांना [[पद्मश्री]] पुरस्कार प्रदान करताना]] * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये ६४ व्या प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला चित्रपट आणि कला क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाबद्दल [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Nana Patekar gets Padma Shri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/us|access-date=14 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130428111652/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-26/news-interviews/36563856_1_nana-patekar-padma-shri-national-award|archive-date=28 April 2013|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया|The Times of India]]|url-status=live}}</ref> * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र शासनाद्वारे]] [[राज कपूर विशेष योगदान पुरस्कार]] प्रदान करण्यात आला. * पाटेकर हे [[इरफान खान]] यांच्यासोबत सर्वोत्कृष्ट अभिनेता, सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता आणि सर्वोत्कृष्ट खलनायक या तिन्ही श्रेणींमध्ये [[फिल्मफेर पुरस्कार]] जिंकणारे एकमेव अभिनेते आहेत.<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |publisher=IMDb |title=Awards list |access-date=9 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111023445/http://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |archive-date=11 January 2012 |url-status=live }}</ref> {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! पुरस्कार !! चित्रपट !! स्थिती |- | colspan="4" | *'''[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]]''' |- | [[३७ वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|१९८९]] |[[सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''[[परिंदा]]''|| {{Won}} |- | [[४२ वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|१९९५]] |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | [[४४ वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|१९९७]] | [[सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] ||''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *'''[[फिल्मफेर पुरस्कार]]''' |- | [[३४ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९८९]] | rowspan="2" |[[सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''[[अंधा युद्ध]]''|| {{nom}} |- | [[३५ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९०]]||''[[परिंदा]]''|| {{Won}} |- |[[३७ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९२]] |[[सर्वोत्कृष्ट कथेसाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट कथा]]||''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार: द फायनल अटॅक]]''||{{nom}} |- | rowspan="2" | [[३८ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९३]] |[[सर्वोत्कृष्ट खलनायकासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायक]]||''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]''|| {{Won}} |- | rowspan="2" |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''[[राजू बन गया जंटलमन]]''|| {{nom}} |- | [[३९ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९४]]||''[[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]]''|| {{nom}} |- | [[४० वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९५]] | rowspan="3" |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | rowspan="2" |[[४२ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९७]] |''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]''|| {{nom}} |- |''[[खामोशी: द म्युझिकल]]''|| {{nom}} |- | [[४८ वे फिल्मफेर पुरस्कार|२००३]] | rowspan="2" | [[सर्वोत्कृष्ट खलनायकासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायक]] ||''[[शक्ती: द पॉवर]]''|| {{nom}} |- | [[५१ वे फिल्मफेर पुरस्कार|२००६]]||''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]''|| {{Won}} |- | [[५६ वे फिल्मफेर पुरस्कार|२०११]] |[[सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] |''[[राजनीती (चित्रपट)|राजनीती]]''|| {{nom}} |- | colspan="4" | *'''[[स्टार स्क्रीन पुरस्कार]]''' |- | १९९५ |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी स्क्रीन पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | २००६ |[[सर्वोत्कृष्ट खलनायकासाठी स्क्रीन पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायक]]||''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *'''[[महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार]]''' |- | १९८३ |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''रघु मैना''|| {{Won}} |- | १९८६ |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''गड जेजुरी जेजुरी''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *[[फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|'''फिल्मफेर मराठी पुरस्कार''']] |- |[[१ ले फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|२०१५]] | rowspan="3" | [[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]] |''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हिरो]]'' | {{won}}<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com//news/winners-of-the-ajeenkya-dy-patil-filmfare-awards-marathi-11282.html|title=Winners of the Ajeenkya DY Patil Filmfare Awards (Marathi)|website=filmfare.com|access-date=25 January 2020|archive-date=25 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125033409/https://www.filmfare.com//news/winners-of-the-ajeenkya-dy-patil-filmfare-awards-marathi-11282.html|url-status=live}}</ref> |- |[[३ रे फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|२०१७]] |''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' | {{won}} |- | [[९ वे फिल्मफेर मराठी पुरस्कार ]] | ''[[ओले आले]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''[[आंतरराष्ट्रीय भारतीय चित्रपट अकादमी पुरस्कार ]] |- | [[६ वे आयआयएफए पुरस्कार ]] | [[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी आयआयएफए पुरस्कार]] | ''[[अब तक छप्पन]]'' | {{nom}} |- | rowspan="2" | | rowspan="2" | | ''[[अपहरण (चित्रपट) ]] | {{won}} |- | ''[[ब्लफमास्टर!]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''[[बंगाल फिल्म पत्रकार संघ पुरस्कार ]] |- | १९९३ | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता (हिंदी) | ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट) ]] | {{Won}} |- | २००५ |[[BFJA Award for Best Actor (Hindi)|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (हिंदी)]]||''[[Ab Tak Chhappan|अब तक छप्पन]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *'''[[झी सिने पुरस्कार]]''' |- |२००३ | rowspan="2" | [[Zee Cine Award for Best Performance in a Negative Role|सर्वोत्कृष्ट खलनायक]] |''[[शक्ती: द पॉवर]]'' |{{nom}} |- |२००६ |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' |{{won}} |- |२००८ |[[Zee Cine Award for Best Actor in a Comic Role|सर्वोत्कृष्ट हास्य अभिनेता]] |[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|''वेलकम'']] |{{nom}} |- |२०११ |[[Zee Cine Award for Best Actor in a Supporting Role – Male|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] |''[[राजनीती (चित्रपट)|राजनीती]]'' |{{nom}} |- | २०१७ | सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (मराठी) ||''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]''|| {{won}}<ref name="auto">{{cite web|title=Zee Cine Awards 2016 Complete Winners List: Who won what?|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-cine-awards-2016-complete-winners-list-who-won-what-2185941|website=Daily News and Analysis|access-date=18 April 2016|date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160408183205/http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-cine-awards-2016-complete-winners-list-who-won-what-2185941|archive-date=8 April 2016|url-status=live}}</ref> | colspan="4" | *'''[[प्रोड्यूसर्स गिल्ड फिल्म पुरस्कार]]''' |- |२००६ |[[Producers Guild Film Award for Best Actor in a Supporting Role|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- |२००९ |[[Producers Guild Film Award for Best Actor in a Comic Role|सर्वोत्कृष्ट हास्य अभिनेता]] |[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|''वेलकम'']] | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''[[बॉलीवूड मूव्ही पुरस्कार]]''' |- |२०१८ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''[[आनंद विकटन सिनेमा पुरस्कार]]''' |- |२०१८ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक – पुरुष |[[काला (२०१८ चित्रपट)|''काला'']]|| {{won}}<ref name="auto" /> |- | colspan="4" | *'''ॲन्यूअल सेंट्रल युरोपियन बॉलीवूड पुरस्कार''' |- |२००६ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- |२००७ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता |''[[टॅक्सी नंबर ९२११]]'' | {{nom}} |- |२००८ | rowspan="2" |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|''वेलकम'']] | {{nom}} |- |२०११ |''[[राजनीती (चित्रपट)|राजनीती]]'' | {{nom}} |- |} <!--{| class="wikitable" width="100%" |- | '''वर्ष''' (इ.स.) || '''पुरस्कार''' || '''भूमिका''' || '''चित्रपट''' |- | १९९० || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता || परिंदा |- | १९९२ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अंगार |- | १९९५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || राष्ट्रीय पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | २००५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २००५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २०१३ || [[पद्मश्री पुरस्कार]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 | title=Padma Awards Announced | अनुवादित title= | ॲक्सेसदिनांक=६ एप्रिल २०१४ | प्रकाशक=पत्र सूचना कार्यालय, भारत सरकार | लेखक=गृह मंत्रालय, भारत सरकार | दिनांक=२५ जानेवारी २०१३ | भाषा=इंग्रजी }}</ref> || || |- | २०१६ || गोदावरी गौरव पुरस्कार || चित्रपटक्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल || |}--> == दिग्दर्शक == नाना पाटेकर यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार:द फायनल अटॅक]]'' (१९९१) हा चित्रपट दिग्दर्शित केलेला आहे. दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा हा पहिला चित्रपट होय. या चित्रपटामध्ये माजी सेनाप्रमुख जनरल व्ही.के. सिंग यांनी काम केले आहे.{{संदर्भ हवा}} दिग्दर्शक म्हणून एखादे नाटक करण्याची त्यांची इच्छा आहे.{{संदर्भ हवा}} ==सामाजिक कार्य== नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये अभिनेते [[मकरंद अनासपुरे]] याच्या बरोबर [[नाम फाउंडेशन]] या धर्मादाय संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेअंतर्गत ते [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना विशेष करून मराठवाड्यातील आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना मदत करतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/nana-patekar-form-a-foundation-for-drought-relief/articleshow/48971971.cms |म=बळीराजासाठी नाना-मकरंदची 'नाम' फाउंडेशन |प्र=महाराष्ट्र टाइम्स वृत्तपत्र}}</ref> ==नाना पाटेकर यांच्यावरील पुस्तक== * तुमचा आमचा नाना (लेखसंकलक श्रीकांत गद्रे) : या प्रकाशनाधीन पुस्तकात एन. चंद्रा, ना. धों. मनोहर, सुनील गावसकर, डॉ. रवी कसबेकर, रीमा, मंगेश तेंडुलकर, मोहन आगाशे, एन. चंद्रा, विक्रम गोखले, दिलीप प्रभावळकर, किशारी अमोणकर, सुभाष अवचट, रवींद्र साठे, अरविंद जगताप, विश्वजित शिंदे, डॉ. विकास आमटे, सुधीर गाडगीळ आदी ३५-४० लेखकांचे नानांविषक लेख आहेत. (प्रकाशन: फेब्रुवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/book-about-the-journy-of-nana-patekar-as-an-actor/articleshow/56348999.cms |title=नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास उलगडणार |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. नाव|0007113}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नाना पाटेकर|*]] ngx2ah64fvkzcxqy02ydexf7npbcdfq 2718133 2718132 2026-10-08T15:40:40Z संतोष गोरे 135680 /* पुरस्कार आणि सन्मान */ 2718133 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = नाना पाटेकर | चित्र = Nana patekar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1951|01|1}} | जन्म_स्थान = [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|10|8|1951|01|1}} | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट, नाटके) | राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७८]] - २०२६ | प्रमुख_नाटके = [[पुरुष, नाटक|पुरुष]] | प्रमुख_चित्रपट = मराठी: [[पक पक पकाक, चित्रपट|पक पक पका‌क्‌]]</br>हिंदी: [[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार]], [[अब तक छप्पन (हिंदी चित्रपट)]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = दिनकर पाटेकर | आई_नाव = संजना पाटेकर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[नीलकांती पाटेकर]] | अपत्ये = मल्हार पाटेकर | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर''' उर्फ '''नाना पाटेकर''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]]; [[मुरुड-जंजिरा]] - [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[मराठी]] [[अभिनेता|अभिनेते]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/veteran-marathi-bollywood-actor-nana-patekar-passes-away-a-a301/|title=Nana Patekar Passes Away: अभिनयाचा 'नटसम्राट' हरपला! ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं निधन, चित्रपटसृष्टीवर शोककळा|date=8 October 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=8 October 2026}}</ref> त्यांनी अनेक [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांत व नाटकांत भूमिका केल्या आहेत. पाटेकरांनी नायक, सहनायक, खलनायक आणि चरित्रनायक अशा विविध भूमिका केल्या आहेत. नानांचा मराठीत [[नटसम्राट]] हा सिनेमा विशेष गाजला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/|title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा|date=10 February 2016|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=10 February 2016}}</ref> नाना पाटेकर हा आयुष्यात प्रचंड खस्ता खाल्लेला त्या धडपडीतून सावरून शिकून उभा राहिलेला असा एक अभिनेता आहे. जगाची व जगण्याची जाण असलेला हा एक उत्तम नट नव्हे तर मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीचा नटसम्राट आहे.{{संदर्भ हवा}} ==ओळख== नाना पाटेकर यांचा जन्म [[जानेवारी १]], [[इ.स. १९५१]] रोजी [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला.{{संदर्भ हवा}} नाना मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’चे विद्यार्थी आहेत. नानांना स्केचेस बनवण्याचा शौक होता. गुन्हेगारांच्या वर्णनावरून नानांनी त्यांची रेखाचित्रे करून दिली आहेत. या कलाशिक्षणाच्या काळात नाना कॉलेजच्या नाटकांत कामे करू लागले.{{संदर्भ हवा}} == मृत्यू == ८ ऑक्टोबर २०२६ च्या पहाटे, पाटेकर यांच्या गोव्यातील घरी त्यांच्या छातीत तीव्र वेदना झाल्या, ज्यानंतर त्यांच्या घरी वैद्यकीय पथक पाठवण्यात आले. ते बेशुद्धावस्थेत आढळले आणि सीपीआर चा प्रयत्न केल्यानंतर, त्यांना मणीपाल रुग्णालय, गोवा येथे नेण्यात आले, जिथे त्याच दिवशी सकाळी ५:२० वाजता कार्डियाक अरेस्टमुळे (हृदयक्रिया बंद पडल्याने) त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=2026-10-08 |website=ANI News |language=en}}</ref> == कारकीर्द == नाना पाटेकर यांनी ’गमन’ इ.स. १९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटातून चित्रसृष्टीत पदार्पण केले. ही भूमिका इतकी छोटी होती की ते प्रेक्षकांच्या नजरेतही आले नाहीत. पुढे आठ वर्षे नाना चित्रपटात मिळेल ती भूमिका करत राहिले गिद्ध, भालू, शीला या त्या काळातल्या दुय्यम दर्जाच्या चित्रपटांत नाना होते. यांपैकी एकही चित्रपट खूप कमाई करू शकला नाही.{{संदर्भ हवा}} [[राज बब्बर]] यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या ’[[आज की आवाज]]’ चित्रपटात नाना सहनायक होते. त्यांचे काम वाखाणले गेले, पण चित्रपट पडला.{{संदर्भ हवा}} नानाची पहिली यशस्वी भूमिका एन.चंद्रा यांची पहिली-वहिली निर्मिती व दिग्दर्शन असलेला अंकुश हा चित्रपट. १९८६ मध्ये आलेल्या या चित्रपटात नानांनी एका सरळमार्गी पण बेकारीमुळे त्रस्त असलेल्या युवकाची भूमिका केली होती. नानांची ही भूमिका अविस्मरणीय ठरली.{{संदर्भ हवा}} १९८७ मध्ये आलेल्या एन.चंद्रा यांच्या ’प्रतिघात’मधील नानांची छोटी भूमिका लोकांना आवडली. सुजाता मेहता या चित्रपटाची नायिका होती.{{संदर्भ हवा}} १९८९मध्ये आलेल्या परिंदा चित्रपटात नानांची खलनायकाची भूमिका अफाट गाजली. १९९२मध्ये तिरंगा या चित्रपटाद्वारे नाना पाटेकरांना प्रमुख भूमिका करावयाचा पहिल्यांदा मान मिळाला. आपल्या संवादफेकीमुळे नाना पाटेकर यांनी संवाद शैलीकरिता प्रसिद्ध असलेल्या त्या चित्रपटातील [[राजकुमार]] यांच्या तोडीस तोड अभिनय केला.{{संदर्भ हवा}} २०१४ मधील '[[प्रकाश आमटे|प्रकाश बाबा आमटे]]' या चित्रपटाने त्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली.{{संदर्भ हवा}} === नाटके आणि त्यांतील भूमिका{{संदर्भ हवा}}=== * पुरुष (गुलाबराव) * हमीदाबाईची कोठी (सत्तार) == अभिनय सूची == पाटेकर यांनी प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटात]], मराठी नाटकात तसेच दूरचित्रवाहिनीवर अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते अशी विविध कामे पार पाडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> === चित्रपट === {{मुख्य|नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी}} === नाटक === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="30%" | नाटकाचे नाव ! width="15%" | भाषा ! width="25%" | पात्राचे नाव / भूमिका ! width="25%" | संदर्भ / अधिक माहिती |- | १ || पुरुष || मराठी || गुलाबराव || महेश एलकुंचवार लिखित प्रसिद्ध नाटक<ref>{{cite news |title=Classic Marathi Play Purush |newspaper=Maharashtra Times |date=2016-05-14}}</ref> |- | २ || [[हमिदाबाईची कोठी|हमीदाबाईची कोठी]]|| मराठी || शब्बे अली || विजया मेहता दिग्दर्शित<ref>{{cite book |last=Gokhale |first=Shanta |title=Playwright at the Centre: Marathi Drama from 1843 to the Present |publisher=Seagull Books |year=2000 |page=182}}</ref> |- | ३ || हसवाफसवी || मराठी || विविध भूमिका || दिलीप प्रभावळकर लिखित<ref>{{cite news |title=Theatre Heritage of Maharashtra |newspaper=Loksatta |date=2019-11-20}}</ref> |- | ४ || जाता नाही जात कृष्णाची || मराठी || — || <ref>{{cite web |title=Marathi Natak Archives |publisher=Theatre Academy Pune |access-date=2026-10-07}}</ref> |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="15%" | वर्ष ! width="25%" | मालिकेचे नाव ! width="15%" | वाहिनी ! width="20%" | भूमिका ! width="20%" | संदर्भ |- | १ || १९८८ || लॉर्ड माउंटबॅटन: द लास्ट व्हाईसरॉय || ITV (युके) || [[महात्मा गांधी]] || आंतरराष्ट्रीय मिनी-सिरीज<ref>{{cite web |title=Lord Mountbatten: The Last Viceroy (1986) Cast |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९९-२००० || मिशन फत्तेह || [[दूरदर्शन]] || सूत्रधार / सादरकर्ता || भारतीय लष्कराच्या शौर्यगाथा<ref>{{cite news |title=Doordarshan Classics: Mission Fateh |newspaper=The Indian Express |date=1999-12-10}}</ref> |} == पुरस्कार आणि सन्मान == [[File:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Nana Gajanan Patekar, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|thumb|राष्ट्रपती [[प्रणब मुखर्जी]] २० एप्रिल २०१३ रोजी नवी दिल्ली येथील [[राष्ट्रपती भवन |राष्ट्रपती भवनात]] आयोजित एका सोहळ्यात पाटेकर यांना [[पद्मश्री]] पुरस्कार प्रदान करताना]] * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये ६४ व्या प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला चित्रपट आणि कला क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाबद्दल [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Nana Patekar gets Padma Shri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/us|access-date=14 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130428111652/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-26/news-interviews/36563856_1_nana-patekar-padma-shri-national-award|archive-date=28 April 2013|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया|The Times of India]]|url-status=live}}</ref> * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र शासनाद्वारे]] [[राज कपूर विशेष योगदान पुरस्कार]] प्रदान करण्यात आला. * पाटेकर हे [[इरफान खान]] यांच्यासोबत सर्वोत्कृष्ट अभिनेता, सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता आणि सर्वोत्कृष्ट खलनायक या तिन्ही श्रेणींमध्ये [[फिल्मफेर पुरस्कार]] जिंकणारे एकमेव अभिनेते आहेत.<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |publisher=IMDb |title=Awards list |access-date=9 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111023445/http://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |archive-date=11 January 2012 |url-status=live }}</ref> {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! पुरस्कार !! चित्रपट !! स्थिती |- | colspan="4" | *'''[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]]''' |- | [[३७ वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|१९८९]] |[[सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''[[परिंदा]]''|| {{Won}} |- | [[४२ वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|१९९५]] |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | [[४४ वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|१९९७]] | [[सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] ||''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *'''[[फिल्मफेर पुरस्कार]]''' |- | [[३४ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९८९]] | rowspan="2" |[[सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''[[अंधा युद्ध]]''|| {{nom}} |- | [[३५ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९०]]||''[[परिंदा]]''|| {{Won}} |- |[[३७ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९२]] |[[सर्वोत्कृष्ट कथेसाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट कथा]]||''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार: द फायनल अटॅक]]''||{{nom}} |- | rowspan="2" | [[३८ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९३]] |[[सर्वोत्कृष्ट खलनायकासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायक]]||''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]''|| {{Won}} |- | rowspan="2" |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''[[राजू बन गया जंटलमन]]''|| {{nom}} |- | [[३९ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९४]]||''[[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]]''|| {{nom}} |- | [[४० वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९५]] | rowspan="3" |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | rowspan="2" |[[४२ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९७]] |''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]''|| {{nom}} |- |''[[खामोशी: द म्युझिकल]]''|| {{nom}} |- | [[४८ वे फिल्मफेर पुरस्कार|२००३]] | rowspan="2" | [[सर्वोत्कृष्ट खलनायकासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायक]] ||''[[शक्ती: द पॉवर]]''|| {{nom}} |- | [[५१ वे फिल्मफेर पुरस्कार|२००६]]||''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]''|| {{Won}} |- | [[५६ वे फिल्मफेर पुरस्कार|२०११]] |[[सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] |''[[राजनीती (चित्रपट)|राजनीती]]''|| {{nom}} |- | colspan="4" | *'''[[स्टार स्क्रीन पुरस्कार]]''' |- | १९९५ |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी स्क्रीन पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | २००६ |[[सर्वोत्कृष्ट खलनायकासाठी स्क्रीन पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायक]]||''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *'''[[महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार]]''' |- | १९८३ |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''रघु मैना''|| {{Won}} |- | १९८६ |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''गड जेजुरी जेजुरी''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *[[फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|'''फिल्मफेर मराठी पुरस्कार''']] |- |[[१ ले फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|२०१५]] | rowspan="3" | [[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]] |''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हिरो]]'' | {{won}}<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com//news/winners-of-the-ajeenkya-dy-patil-filmfare-awards-marathi-11282.html|title=Winners of the Ajeenkya DY Patil Filmfare Awards (Marathi)|website=filmfare.com|access-date=25 January 2020|archive-date=25 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125033409/https://www.filmfare.com//news/winners-of-the-ajeenkya-dy-patil-filmfare-awards-marathi-11282.html|url-status=live}}</ref> |- |[[३ रे फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|२०१७]] |''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' | {{won}} |- | [[९ वे फिल्मफेर मराठी पुरस्कार ]] | ''[[ओले आले]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | * '''[[आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार|आंतरराष्ट्रीय भारतीय चित्रपट अकादमी पुरस्कार ]] |- | [[६ वे आयआयएफए पुरस्कार ]] | [[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी आयआयएफए पुरस्कार]] | ''[[अब तक छप्पन]]'' | {{nom}} |- | rowspan="2" | | rowspan="2" | | ''[[अपहरण (चित्रपट) ]] | {{won}} |- | ''[[ब्लफमास्टर!]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | * '''बंगाल फिल्म पत्रकार संघ पुरस्कार |- | १९९३ | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता (हिंदी) | ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट) ]] | {{Won}} |- | २००५ |[[BFJA Award for Best Actor (Hindi)|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (हिंदी)]]||''[[Ab Tak Chhappan|अब तक छप्पन]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | * '''[[झी सिने पुरस्कार]]''' |- |२००३ | rowspan="2" | [[Zee Cine Award for Best Performance in a Negative Role|सर्वोत्कृष्ट खलनायक]] |''[[शक्ती: द पॉवर]]'' |{{nom}} |- |२००६ |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' |{{won}} |- |२००८ |[[Zee Cine Award for Best Actor in a Comic Role|सर्वोत्कृष्ट हास्य अभिनेता]] |[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|''वेलकम'']] |{{nom}} |- |२०११ |[[Zee Cine Award for Best Actor in a Supporting Role – Male|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] |''[[राजनीती (चित्रपट)|राजनीती]]'' |{{nom}} |- | २०१७ | सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (मराठी) ||''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]''|| {{won}}<ref name="auto">{{cite web|title=Zee Cine Awards 2016 Complete Winners List: Who won what?|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-cine-awards-2016-complete-winners-list-who-won-what-2185941|website=Daily News and Analysis|access-date=18 April 2016|date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160408183205/http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-cine-awards-2016-complete-winners-list-who-won-what-2185941|archive-date=8 April 2016|url-status=live}}</ref> | colspan="4" | *'''प्रोड्यूसर्स गिल्ड फिल्म पुरस्कार''' |- |२००६ |[[Producers Guild Film Award for Best Actor in a Supporting Role|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- |२००९ |[[Producers Guild Film Award for Best Actor in a Comic Role|सर्वोत्कृष्ट हास्य अभिनेता]] |[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|''वेलकम'']] | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''बॉलीवूड मूव्ही पुरस्कार''' |- |२०१८ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''आनंद विकटन सिनेमा पुरस्कार''' |- |२०१८ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक – पुरुष |[[काला (२०१८ चित्रपट)|''काला'']]|| {{won}}<ref name="auto" /> |- | colspan="4" | *'''ॲन्यूअल सेंट्रल युरोपियन बॉलीवूड पुरस्कार''' |- |२००६ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- |२००७ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता |''[[टॅक्सी नंबर ९२११]]'' | {{nom}} |- |२००८ | rowspan="2" |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|''वेलकम'']] | {{nom}} |- |२०११ |''[[राजनीती (चित्रपट)|राजनीती]]'' | {{nom}} |- |} <!--{| class="wikitable" width="100%" |- | '''वर्ष''' (इ.स.) || '''पुरस्कार''' || '''भूमिका''' || '''चित्रपट''' |- | १९९० || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता || परिंदा |- | १९९२ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अंगार |- | १९९५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || राष्ट्रीय पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | २००५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २००५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २०१३ || [[पद्मश्री पुरस्कार]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 | title=Padma Awards Announced | अनुवादित title= | ॲक्सेसदिनांक=६ एप्रिल २०१४ | प्रकाशक=पत्र सूचना कार्यालय, भारत सरकार | लेखक=गृह मंत्रालय, भारत सरकार | दिनांक=२५ जानेवारी २०१३ | भाषा=इंग्रजी }}</ref> || || |- | २०१६ || गोदावरी गौरव पुरस्कार || चित्रपटक्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल || |}--> == दिग्दर्शक == नाना पाटेकर यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार:द फायनल अटॅक]]'' (१९९१) हा चित्रपट दिग्दर्शित केलेला आहे. दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा हा पहिला चित्रपट होय. या चित्रपटामध्ये माजी सेनाप्रमुख जनरल व्ही.के. सिंग यांनी काम केले आहे.{{संदर्भ हवा}} दिग्दर्शक म्हणून एखादे नाटक करण्याची त्यांची इच्छा आहे.{{संदर्भ हवा}} ==सामाजिक कार्य== नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये अभिनेते [[मकरंद अनासपुरे]] याच्या बरोबर [[नाम फाउंडेशन]] या धर्मादाय संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेअंतर्गत ते [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना विशेष करून मराठवाड्यातील आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना मदत करतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/nana-patekar-form-a-foundation-for-drought-relief/articleshow/48971971.cms |म=बळीराजासाठी नाना-मकरंदची 'नाम' फाउंडेशन |प्र=महाराष्ट्र टाइम्स वृत्तपत्र}}</ref> ==नाना पाटेकर यांच्यावरील पुस्तक== * तुमचा आमचा नाना (लेखसंकलक श्रीकांत गद्रे) : या प्रकाशनाधीन पुस्तकात एन. चंद्रा, ना. धों. मनोहर, सुनील गावसकर, डॉ. रवी कसबेकर, रीमा, मंगेश तेंडुलकर, मोहन आगाशे, एन. चंद्रा, विक्रम गोखले, दिलीप प्रभावळकर, किशारी अमोणकर, सुभाष अवचट, रवींद्र साठे, अरविंद जगताप, विश्वजित शिंदे, डॉ. विकास आमटे, सुधीर गाडगीळ आदी ३५-४० लेखकांचे नानांविषक लेख आहेत. (प्रकाशन: फेब्रुवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/book-about-the-journy-of-nana-patekar-as-an-actor/articleshow/56348999.cms |title=नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास उलगडणार |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. नाव|0007113}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नाना पाटेकर|*]] 0hnswjj8fjbkgek8ywp8f1gfy14q98q 2718138 2718133 2026-10-08T16:45:23Z संतोष गोरे 135680 /* पुरस्कार आणि सन्मान */ 2718138 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = नाना पाटेकर | चित्र = Nana patekar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1951|01|1}} | जन्म_स्थान = [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|10|8|1951|01|1}} | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट, नाटके) | राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७८]] - २०२६ | प्रमुख_नाटके = [[पुरुष, नाटक|पुरुष]] | प्रमुख_चित्रपट = मराठी: [[पक पक पकाक, चित्रपट|पक पक पका‌क्‌]]</br>हिंदी: [[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार]], [[अब तक छप्पन (हिंदी चित्रपट)]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = दिनकर पाटेकर | आई_नाव = संजना पाटेकर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[नीलकांती पाटेकर]] | अपत्ये = मल्हार पाटेकर | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर''' उर्फ '''नाना पाटेकर''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]]; [[मुरुड-जंजिरा]] - [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[मराठी]] [[अभिनेता|अभिनेते]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/veteran-marathi-bollywood-actor-nana-patekar-passes-away-a-a301/|title=Nana Patekar Passes Away: अभिनयाचा 'नटसम्राट' हरपला! ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं निधन, चित्रपटसृष्टीवर शोककळा|date=8 October 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=8 October 2026}}</ref> त्यांनी अनेक [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांत व नाटकांत भूमिका केल्या आहेत. पाटेकरांनी नायक, सहनायक, खलनायक आणि चरित्रनायक अशा विविध भूमिका केल्या आहेत. नानांचा मराठीत [[नटसम्राट]] हा सिनेमा विशेष गाजला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/|title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा|date=10 February 2016|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=10 February 2016}}</ref> नाना पाटेकर हा आयुष्यात प्रचंड खस्ता खाल्लेला त्या धडपडीतून सावरून शिकून उभा राहिलेला असा एक अभिनेता आहे. जगाची व जगण्याची जाण असलेला हा एक उत्तम नट नव्हे तर मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीचा नटसम्राट आहे.{{संदर्भ हवा}} ==ओळख== नाना पाटेकर यांचा जन्म [[जानेवारी १]], [[इ.स. १९५१]] रोजी [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला.{{संदर्भ हवा}} नाना मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’चे विद्यार्थी आहेत. नानांना स्केचेस बनवण्याचा शौक होता. गुन्हेगारांच्या वर्णनावरून नानांनी त्यांची रेखाचित्रे करून दिली आहेत. या कलाशिक्षणाच्या काळात नाना कॉलेजच्या नाटकांत कामे करू लागले.{{संदर्भ हवा}} == मृत्यू == ८ ऑक्टोबर २०२६ च्या पहाटे, पाटेकर यांच्या गोव्यातील घरी त्यांच्या छातीत तीव्र वेदना झाल्या, ज्यानंतर त्यांच्या घरी वैद्यकीय पथक पाठवण्यात आले. ते बेशुद्धावस्थेत आढळले आणि सीपीआर चा प्रयत्न केल्यानंतर, त्यांना मणीपाल रुग्णालय, गोवा येथे नेण्यात आले, जिथे त्याच दिवशी सकाळी ५:२० वाजता कार्डियाक अरेस्टमुळे (हृदयक्रिया बंद पडल्याने) त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=2026-10-08 |website=ANI News |language=en}}</ref> == कारकीर्द == नाना पाटेकर यांनी ’गमन’ इ.स. १९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटातून चित्रसृष्टीत पदार्पण केले. ही भूमिका इतकी छोटी होती की ते प्रेक्षकांच्या नजरेतही आले नाहीत. पुढे आठ वर्षे नाना चित्रपटात मिळेल ती भूमिका करत राहिले गिद्ध, भालू, शीला या त्या काळातल्या दुय्यम दर्जाच्या चित्रपटांत नाना होते. यांपैकी एकही चित्रपट खूप कमाई करू शकला नाही.{{संदर्भ हवा}} [[राज बब्बर]] यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या ’[[आज की आवाज]]’ चित्रपटात नाना सहनायक होते. त्यांचे काम वाखाणले गेले, पण चित्रपट पडला.{{संदर्भ हवा}} नानाची पहिली यशस्वी भूमिका एन.चंद्रा यांची पहिली-वहिली निर्मिती व दिग्दर्शन असलेला अंकुश हा चित्रपट. १९८६ मध्ये आलेल्या या चित्रपटात नानांनी एका सरळमार्गी पण बेकारीमुळे त्रस्त असलेल्या युवकाची भूमिका केली होती. नानांची ही भूमिका अविस्मरणीय ठरली.{{संदर्भ हवा}} १९८७ मध्ये आलेल्या एन.चंद्रा यांच्या ’प्रतिघात’मधील नानांची छोटी भूमिका लोकांना आवडली. सुजाता मेहता या चित्रपटाची नायिका होती.{{संदर्भ हवा}} १९८९मध्ये आलेल्या परिंदा चित्रपटात नानांची खलनायकाची भूमिका अफाट गाजली. १९९२मध्ये तिरंगा या चित्रपटाद्वारे नाना पाटेकरांना प्रमुख भूमिका करावयाचा पहिल्यांदा मान मिळाला. आपल्या संवादफेकीमुळे नाना पाटेकर यांनी संवाद शैलीकरिता प्रसिद्ध असलेल्या त्या चित्रपटातील [[राजकुमार]] यांच्या तोडीस तोड अभिनय केला.{{संदर्भ हवा}} २०१४ मधील '[[प्रकाश आमटे|प्रकाश बाबा आमटे]]' या चित्रपटाने त्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली.{{संदर्भ हवा}} === नाटके आणि त्यांतील भूमिका{{संदर्भ हवा}}=== * पुरुष (गुलाबराव) * हमीदाबाईची कोठी (सत्तार) == अभिनय सूची == पाटेकर यांनी प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटात]], मराठी नाटकात तसेच दूरचित्रवाहिनीवर अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते अशी विविध कामे पार पाडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> === चित्रपट === {{मुख्य|नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी}} === नाटक === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="30%" | नाटकाचे नाव ! width="15%" | भाषा ! width="25%" | पात्राचे नाव / भूमिका ! width="25%" | संदर्भ / अधिक माहिती |- | १ || पुरुष || मराठी || गुलाबराव || महेश एलकुंचवार लिखित प्रसिद्ध नाटक<ref>{{cite news |title=Classic Marathi Play Purush |newspaper=Maharashtra Times |date=2016-05-14}}</ref> |- | २ || [[हमिदाबाईची कोठी|हमीदाबाईची कोठी]]|| मराठी || शब्बे अली || विजया मेहता दिग्दर्शित<ref>{{cite book |last=Gokhale |first=Shanta |title=Playwright at the Centre: Marathi Drama from 1843 to the Present |publisher=Seagull Books |year=2000 |page=182}}</ref> |- | ३ || हसवाफसवी || मराठी || विविध भूमिका || दिलीप प्रभावळकर लिखित<ref>{{cite news |title=Theatre Heritage of Maharashtra |newspaper=Loksatta |date=2019-11-20}}</ref> |- | ४ || जाता नाही जात कृष्णाची || मराठी || — || <ref>{{cite web |title=Marathi Natak Archives |publisher=Theatre Academy Pune |access-date=2026-10-07}}</ref> |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="15%" | वर्ष ! width="25%" | मालिकेचे नाव ! width="15%" | वाहिनी ! width="20%" | भूमिका ! width="20%" | संदर्भ |- | १ || १९८८ || लॉर्ड माउंटबॅटन: द लास्ट व्हाईसरॉय || ITV (युके) || [[महात्मा गांधी]] || आंतरराष्ट्रीय मिनी-सिरीज<ref>{{cite web |title=Lord Mountbatten: The Last Viceroy (1986) Cast |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९९-२००० || मिशन फत्तेह || [[दूरदर्शन]] || सूत्रधार / सादरकर्ता || भारतीय लष्कराच्या शौर्यगाथा<ref>{{cite news |title=Doordarshan Classics: Mission Fateh |newspaper=The Indian Express |date=1999-12-10}}</ref> |} == पुरस्कार आणि सन्मान == [[File:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Nana Gajanan Patekar, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|thumb|राष्ट्रपती [[प्रणब मुखर्जी]] २० एप्रिल २०१३ रोजी नवी दिल्ली येथील [[राष्ट्रपती भवन |राष्ट्रपती भवनात]] आयोजित एका सोहळ्यात पाटेकर यांना [[पद्मश्री]] पुरस्कार प्रदान करताना]] * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये ६४ व्या प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला चित्रपट आणि कला क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाबद्दल [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Nana Patekar gets Padma Shri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/us|access-date=14 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130428111652/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-26/news-interviews/36563856_1_nana-patekar-padma-shri-national-award|archive-date=28 April 2013|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया|The Times of India]]|url-status=live}}</ref> * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र शासनाद्वारे]] [[राज कपूर विशेष योगदान पुरस्कार]] प्रदान करण्यात आला. * पाटेकर हे [[इरफान खान]] यांच्यासोबत सर्वोत्कृष्ट अभिनेता, सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता आणि सर्वोत्कृष्ट खलनायक या तिन्ही श्रेणींमध्ये [[फिल्मफेर पुरस्कार]] जिंकणारे एकमेव अभिनेते आहेत.<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |publisher=IMDb |title=Awards list |access-date=9 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111023445/http://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |archive-date=11 January 2012 |url-status=live }}</ref> {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! पुरस्कार !! चित्रपट !! स्थिती |- | colspan="4" | *'''[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]]''' |- | [[३७ वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|१९८९]] |[[सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''[[परिंदा]]''|| {{Won}} |- | [[४२ वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|१९९५]] |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | [[४४ वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|१९९७]] | [[सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] ||''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *'''[[फिल्मफेर पुरस्कार]]''' |- | [[३४ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९८९]] | rowspan="2" |[[सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''[[अंधा युद्ध]]''|| {{nom}} |- | [[३५ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९०]]||''[[परिंदा]]''|| {{Won}} |- |[[३७ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९२]] |[[सर्वोत्कृष्ट कथेसाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट कथा]]||''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार: द फायनल अटॅक]]''||{{nom}} |- | rowspan="2" | [[३८ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९३]] |[[सर्वोत्कृष्ट खलनायकासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायक]]||''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]''|| {{Won}} |- | rowspan="2" |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''[[राजू बन गया जंटलमन]]''|| {{nom}} |- | [[३९ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९४]]||''[[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]]''|| {{nom}} |- | [[४० वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९५]] | rowspan="3" |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | rowspan="2" |[[४२ वे फिल्मफेर पुरस्कार|१९९७]] |''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]''|| {{nom}} |- |''[[खामोशी: द म्युझिकल]]''|| {{nom}} |- | [[४८ वे फिल्मफेर पुरस्कार|२००३]] | rowspan="2" | [[सर्वोत्कृष्ट खलनायकासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायक]] ||''[[शक्ती: द पॉवर]]''|| {{nom}} |- | [[५१ वे फिल्मफेर पुरस्कार|२००६]]||''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]''|| {{Won}} |- | [[५६ वे फिल्मफेर पुरस्कार|२०११]] |[[सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] |''[[राजनीती (चित्रपट)|राजनीती]]''|| {{nom}} |- | colspan="4" | *'''[[स्टार स्क्रीन पुरस्कार]]''' |- | १९९५ |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी स्क्रीन पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | २००६ |[[सर्वोत्कृष्ट खलनायकासाठी स्क्रीन पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायक]]||''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *'''[[महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार]]''' |- | १९८३ |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''रघु मैना''|| {{Won}} |- | १९८६ |[[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''गड जेजुरी जेजुरी''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *[[फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|'''फिल्मफेर मराठी पुरस्कार''']] |- |[[१ ले फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|२०१५]] | rowspan="3" | [[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]] |''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हिरो]]'' | {{won}}<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com//news/winners-of-the-ajeenkya-dy-patil-filmfare-awards-marathi-11282.html|title=Winners of the Ajeenkya DY Patil Filmfare Awards (Marathi)|website=filmfare.com|access-date=25 January 2020|archive-date=25 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125033409/https://www.filmfare.com//news/winners-of-the-ajeenkya-dy-patil-filmfare-awards-marathi-11282.html|url-status=live}}</ref> |- |[[३ रे फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|२०१७]] |''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' | {{won}} |- | [[९ वे फिल्मफेर मराठी पुरस्कार ]] | ''[[ओले आले]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | * '''[[आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार|आंतरराष्ट्रीय भारतीय चित्रपट अकादमी पुरस्कार ]] |- | [[६ वे आयआयएफए पुरस्कार ]] | [[सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी आयआयएफए पुरस्कार]] | ''[[अब तक छप्पन]]'' | {{nom}} |- | rowspan="2" | | rowspan="2" | | ''[[अपहरण (चित्रपट) ]] | {{won}} |- | ''[[ब्लफमास्टर!]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | * '''बंगाल फिल्म पत्रकार संघ पुरस्कार |- | १९९३ | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता (हिंदी) | ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट) ]] | {{Won}} |- | २००५ |[[BFJA Award for Best Actor (Hindi)|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (हिंदी)]]||''[[Ab Tak Chhappan|अब तक छप्पन]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | * '''[[झी सिने पुरस्कार]]''' |- |२००३ | rowspan="2" | [[Zee Cine Award for Best Performance in a Negative Role|सर्वोत्कृष्ट खलनायक]] |''[[शक्ती: द पॉवर]]'' |{{nom}} |- |२००६ |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' |{{won}} |- |२००८ |[[Zee Cine Award for Best Actor in a Comic Role|सर्वोत्कृष्ट हास्य अभिनेता]] |[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|''वेलकम'']] |{{nom}} |- |२०११ |[[Zee Cine Award for Best Actor in a Supporting Role – Male|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] |''[[राजनीती (चित्रपट)|राजनीती]]'' |{{nom}} |- | २०१७ | सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (मराठी) | ''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' |{{won}}<ref name="auto">{{cite web|title=Zee Cine Awards 2016 Complete Winners List: Who won what?|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-cine-awards-2016-complete-winners-list-who-won-what-2185941|website=Daily News and Analysis|access-date=18 April 2016|date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160408183205/http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-cine-awards-2016-complete-winners-list-who-won-what-2185941|archive-date=8 April 2016|url-status=live}}</ref> |- |colspan="4" | * '''प्रोड्यूसर्स गिल्ड फिल्म पुरस्कार''' |- |२००६ |[[Producers Guild Film Award for Best Actor in a Supporting Role|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- |२००९ |[[Producers Guild Film Award for Best Actor in a Comic Role|सर्वोत्कृष्ट हास्य अभिनेता]] |[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|''वेलकम'']] | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''बॉलीवूड मूव्ही पुरस्कार''' |- |२०१८ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''आनंद विकटन सिनेमा पुरस्कार''' |- |२०१८ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक – पुरुष |[[काला (२०१८ चित्रपट)|''काला'']]|| {{won}}<ref name="auto" /> |- | colspan="4" | *'''ॲन्यूअल सेंट्रल युरोपियन बॉलीवूड पुरस्कार''' |- |२००६ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- |२००७ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता |''[[टॅक्सी नंबर ९२११]]'' | {{nom}} |- |२००८ | rowspan="2" |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|''वेलकम'']] | {{nom}} |- |२०११ |''[[राजनीती (चित्रपट)|राजनीती]]'' | {{nom}} |- |} <!--{| class="wikitable" width="100%" |- | '''वर्ष''' (इ.स.) || '''पुरस्कार''' || '''भूमिका''' || '''चित्रपट''' |- | १९९० || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता || परिंदा |- | १९९२ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अंगार |- | १९९५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || राष्ट्रीय पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | २००५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २००५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २०१३ || [[पद्मश्री पुरस्कार]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 | title=Padma Awards Announced | अनुवादित title= | ॲक्सेसदिनांक=६ एप्रिल २०१४ | प्रकाशक=पत्र सूचना कार्यालय, भारत सरकार | लेखक=गृह मंत्रालय, भारत सरकार | दिनांक=२५ जानेवारी २०१३ | भाषा=इंग्रजी }}</ref> || || |- | २०१६ || गोदावरी गौरव पुरस्कार || चित्रपटक्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल || |}--> == दिग्दर्शक == नाना पाटेकर यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार:द फायनल अटॅक]]'' (१९९१) हा चित्रपट दिग्दर्शित केलेला आहे. दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा हा पहिला चित्रपट होय. या चित्रपटामध्ये माजी सेनाप्रमुख जनरल व्ही.के. सिंग यांनी काम केले आहे.{{संदर्भ हवा}} दिग्दर्शक म्हणून एखादे नाटक करण्याची त्यांची इच्छा आहे.{{संदर्भ हवा}} ==सामाजिक कार्य== नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये अभिनेते [[मकरंद अनासपुरे]] याच्या बरोबर [[नाम फाउंडेशन]] या धर्मादाय संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेअंतर्गत ते [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना विशेष करून मराठवाड्यातील आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना मदत करतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/nana-patekar-form-a-foundation-for-drought-relief/articleshow/48971971.cms |म=बळीराजासाठी नाना-मकरंदची 'नाम' फाउंडेशन |प्र=महाराष्ट्र टाइम्स वृत्तपत्र}}</ref> ==नाना पाटेकर यांच्यावरील पुस्तक== * तुमचा आमचा नाना (लेखसंकलक श्रीकांत गद्रे) : या प्रकाशनाधीन पुस्तकात एन. चंद्रा, ना. धों. मनोहर, सुनील गावसकर, डॉ. रवी कसबेकर, रीमा, मंगेश तेंडुलकर, मोहन आगाशे, एन. चंद्रा, विक्रम गोखले, दिलीप प्रभावळकर, किशारी अमोणकर, सुभाष अवचट, रवींद्र साठे, अरविंद जगताप, विश्वजित शिंदे, डॉ. विकास आमटे, सुधीर गाडगीळ आदी ३५-४० लेखकांचे नानांविषक लेख आहेत. (प्रकाशन: फेब्रुवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/book-about-the-journy-of-nana-patekar-as-an-actor/articleshow/56348999.cms |title=नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास उलगडणार |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. नाव|0007113}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नाना पाटेकर|*]] fbisgvb2nkmhm79y1cjd67o5zq0di9i 2718139 2718138 2026-10-08T16:53:54Z संतोष गोरे 135680 /* पुरस्कार आणि सन्मान */ 2718139 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = नाना पाटेकर | चित्र = Nana patekar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1951|01|1}} | जन्म_स्थान = [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|10|8|1951|01|1}} | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट, नाटके) | राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७८]] - २०२६ | प्रमुख_नाटके = [[पुरुष, नाटक|पुरुष]] | प्रमुख_चित्रपट = मराठी: [[पक पक पकाक, चित्रपट|पक पक पका‌क्‌]]</br>हिंदी: [[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार]], [[अब तक छप्पन (हिंदी चित्रपट)]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = दिनकर पाटेकर | आई_नाव = संजना पाटेकर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[नीलकांती पाटेकर]] | अपत्ये = मल्हार पाटेकर | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर''' उर्फ '''नाना पाटेकर''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]]; [[मुरुड-जंजिरा]] - [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[मराठी]] [[अभिनेता|अभिनेते]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/veteran-marathi-bollywood-actor-nana-patekar-passes-away-a-a301/|title=Nana Patekar Passes Away: अभिनयाचा 'नटसम्राट' हरपला! ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं निधन, चित्रपटसृष्टीवर शोककळा|date=8 October 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=8 October 2026}}</ref> त्यांनी अनेक [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांत व नाटकांत भूमिका केल्या आहेत. पाटेकरांनी नायक, सहनायक, खलनायक आणि चरित्रनायक अशा विविध भूमिका केल्या आहेत. नानांचा मराठीत [[नटसम्राट]] हा सिनेमा विशेष गाजला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/|title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा|date=10 February 2016|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=10 February 2016}}</ref> नाना पाटेकर हा आयुष्यात प्रचंड खस्ता खाल्लेला त्या धडपडीतून सावरून शिकून उभा राहिलेला असा एक अभिनेता आहे. जगाची व जगण्याची जाण असलेला हा एक उत्तम नट नव्हे तर मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीचा नटसम्राट आहे.{{संदर्भ हवा}} ==ओळख== नाना पाटेकर यांचा जन्म [[जानेवारी १]], [[इ.स. १९५१]] रोजी [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला.{{संदर्भ हवा}} नाना मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’चे विद्यार्थी आहेत. नानांना स्केचेस बनवण्याचा शौक होता. गुन्हेगारांच्या वर्णनावरून नानांनी त्यांची रेखाचित्रे करून दिली आहेत. या कलाशिक्षणाच्या काळात नाना कॉलेजच्या नाटकांत कामे करू लागले.{{संदर्भ हवा}} == मृत्यू == ८ ऑक्टोबर २०२६ च्या पहाटे, पाटेकर यांच्या गोव्यातील घरी त्यांच्या छातीत तीव्र वेदना झाल्या, ज्यानंतर त्यांच्या घरी वैद्यकीय पथक पाठवण्यात आले. ते बेशुद्धावस्थेत आढळले आणि सीपीआर चा प्रयत्न केल्यानंतर, त्यांना मणीपाल रुग्णालय, गोवा येथे नेण्यात आले, जिथे त्याच दिवशी सकाळी ५:२० वाजता कार्डियाक अरेस्टमुळे (हृदयक्रिया बंद पडल्याने) त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=2026-10-08 |website=ANI News |language=en}}</ref> == कारकीर्द == नाना पाटेकर यांनी ’गमन’ इ.स. १९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटातून चित्रसृष्टीत पदार्पण केले. ही भूमिका इतकी छोटी होती की ते प्रेक्षकांच्या नजरेतही आले नाहीत. पुढे आठ वर्षे नाना चित्रपटात मिळेल ती भूमिका करत राहिले गिद्ध, भालू, शीला या त्या काळातल्या दुय्यम दर्जाच्या चित्रपटांत नाना होते. यांपैकी एकही चित्रपट खूप कमाई करू शकला नाही.{{संदर्भ हवा}} [[राज बब्बर]] यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या ’[[आज की आवाज]]’ चित्रपटात नाना सहनायक होते. त्यांचे काम वाखाणले गेले, पण चित्रपट पडला.{{संदर्भ हवा}} नानाची पहिली यशस्वी भूमिका एन.चंद्रा यांची पहिली-वहिली निर्मिती व दिग्दर्शन असलेला अंकुश हा चित्रपट. १९८६ मध्ये आलेल्या या चित्रपटात नानांनी एका सरळमार्गी पण बेकारीमुळे त्रस्त असलेल्या युवकाची भूमिका केली होती. नानांची ही भूमिका अविस्मरणीय ठरली.{{संदर्भ हवा}} १९८७ मध्ये आलेल्या एन.चंद्रा यांच्या ’प्रतिघात’मधील नानांची छोटी भूमिका लोकांना आवडली. सुजाता मेहता या चित्रपटाची नायिका होती.{{संदर्भ हवा}} १९८९मध्ये आलेल्या परिंदा चित्रपटात नानांची खलनायकाची भूमिका अफाट गाजली. १९९२मध्ये तिरंगा या चित्रपटाद्वारे नाना पाटेकरांना प्रमुख भूमिका करावयाचा पहिल्यांदा मान मिळाला. आपल्या संवादफेकीमुळे नाना पाटेकर यांनी संवाद शैलीकरिता प्रसिद्ध असलेल्या त्या चित्रपटातील [[राजकुमार]] यांच्या तोडीस तोड अभिनय केला.{{संदर्भ हवा}} २०१४ मधील '[[प्रकाश आमटे|प्रकाश बाबा आमटे]]' या चित्रपटाने त्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली.{{संदर्भ हवा}} === नाटके आणि त्यांतील भूमिका{{संदर्भ हवा}}=== * पुरुष (गुलाबराव) * हमीदाबाईची कोठी (सत्तार) == अभिनय सूची == पाटेकर यांनी प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटात]], मराठी नाटकात तसेच दूरचित्रवाहिनीवर अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते अशी विविध कामे पार पाडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> === चित्रपट === {{मुख्य|नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी}} === नाटक === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="30%" | नाटकाचे नाव ! width="15%" | भाषा ! width="25%" | पात्राचे नाव / भूमिका ! width="25%" | संदर्भ / अधिक माहिती |- | १ || पुरुष || मराठी || गुलाबराव || महेश एलकुंचवार लिखित प्रसिद्ध नाटक<ref>{{cite news |title=Classic Marathi Play Purush |newspaper=Maharashtra Times |date=2016-05-14}}</ref> |- | २ || [[हमिदाबाईची कोठी|हमीदाबाईची कोठी]]|| मराठी || शब्बे अली || विजया मेहता दिग्दर्शित<ref>{{cite book |last=Gokhale |first=Shanta |title=Playwright at the Centre: Marathi Drama from 1843 to the Present |publisher=Seagull Books |year=2000 |page=182}}</ref> |- | ३ || हसवाफसवी || मराठी || विविध भूमिका || दिलीप प्रभावळकर लिखित<ref>{{cite news |title=Theatre Heritage of Maharashtra |newspaper=Loksatta |date=2019-11-20}}</ref> |- | ४ || जाता नाही जात कृष्णाची || मराठी || — || <ref>{{cite web |title=Marathi Natak Archives |publisher=Theatre Academy Pune |access-date=2026-10-07}}</ref> |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="15%" | वर्ष ! width="25%" | मालिकेचे नाव ! width="15%" | वाहिनी ! width="20%" | भूमिका ! width="20%" | संदर्भ |- | १ || १९८८ || लॉर्ड माउंटबॅटन: द लास्ट व्हाईसरॉय || ITV (युके) || [[महात्मा गांधी]] || आंतरराष्ट्रीय मिनी-सिरीज<ref>{{cite web |title=Lord Mountbatten: The Last Viceroy (1986) Cast |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९९-२००० || मिशन फत्तेह || [[दूरदर्शन]] || सूत्रधार / सादरकर्ता || भारतीय लष्कराच्या शौर्यगाथा<ref>{{cite news |title=Doordarshan Classics: Mission Fateh |newspaper=The Indian Express |date=1999-12-10}}</ref> |} == पुरस्कार आणि सन्मान == [[File:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Nana Gajanan Patekar, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|thumb|राष्ट्रपती [[प्रणब मुखर्जी]] २० एप्रिल २०१३ रोजी नवी दिल्ली येथील [[राष्ट्रपती भवन |राष्ट्रपती भवनात]] आयोजित एका सोहळ्यात पाटेकर यांना [[पद्मश्री]] पुरस्कार प्रदान करताना]] * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये ६४ व्या प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला चित्रपट आणि कला क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाबद्दल [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Nana Patekar gets Padma Shri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/us|access-date=14 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130428111652/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-26/news-interviews/36563856_1_nana-patekar-padma-shri-national-award|archive-date=28 April 2013|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया|The Times of India]]|url-status=live}}</ref> * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र शासनाद्वारे]] राज कपूर विशेष योगदान पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. * पाटेकर हे [[इरफान खान]] यांच्यासोबत सर्वोत्कृष्ट अभिनेता, सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता आणि सर्वोत्कृष्ट खलनायक या तिन्ही श्रेणींमध्ये [[फिल्मफेर पुरस्कार]] जिंकणारे एकमेव अभिनेते आहेत.<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |publisher=IMDb |title=Awards list |access-date=9 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111023445/http://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |archive-date=11 January 2012 |url-status=live }}</ref> {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! पुरस्कार !! चित्रपट !! स्थिती |- | colspan="4" | *'''[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]]''' |- | १९८९ |[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''[[परिंदा]]''|| {{Won}} |- | १९९५ |[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | १९९७ | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *'''[[फिल्मफेर पुरस्कार]]''' |- | १९८९ | rowspan="2" |[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''अंधा युद्ध''|| {{nom}} |- | १९९०||''[[परिंदा]]''|| {{Won}} |- |१९९२ |सर्वोत्कृष्ट कथा||''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार: द फायनल अटॅक]]''||{{nom}} |- | rowspan="2" | १९९३ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक||''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]''|| {{Won}} |- | rowspan="2" |[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] |''[[राजू बन गया जंटलमन]]''|| {{nom}} |- | १९९४||''तिरंगा''|| {{nom}} |- | १९९५ | rowspan="3" |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | rowspan="2" |१९९७ |''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]''|| {{nom}} |- |''[[खामोशी: द म्युझिकल]]''|| {{nom}} |- | २००३ | rowspan="2" | सर्वोत्कृष्ट खलनायक ||''[[शक्ती: द पॉवर]]''|| {{nom}} |- | २००६||''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]''|| {{Won}} |- | २०११ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''राजनीती''|| {{nom}} |- | colspan="4" | *'''[[स्टार स्क्रीन पुरस्कार]]''' |- | १९९५ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | २००६ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक||''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *'''[[महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार]]''' |- | १९८३ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता||''रघु मैना''|| {{Won}} |- | १९८६ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता||''गड जेजुरी जेजुरी''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *[[फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|'''फिल्मफेर मराठी पुरस्कार''']] |- |२०१५ | rowspan="3" | सर्वोत्कृष्ट अभिनेता |''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हिरो]]'' | {{won}}<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com//news/winners-of-the-ajeenkya-dy-patil-filmfare-awards-marathi-11282.html|title=Winners of the Ajeenkya DY Patil Filmfare Awards (Marathi)|website=filmfare.com|access-date=25 January 2020|archive-date=25 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125033409/https://www.filmfare.com//news/winners-of-the-ajeenkya-dy-patil-filmfare-awards-marathi-11282.html|url-status=live}}</ref> |- |२०१७ |''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' | {{won}} |- | ९ वे फिल्मफेर मराठी पुरस्कार | ''[[ओले आले]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | * '''[[आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार|आंतरराष्ट्रीय भारतीय चित्रपट अकादमी पुरस्कार ]] |- | ६ वे आयआयएफए पुरस्कार | सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी आयआयएफए पुरस्कार | ''[[अब तक छप्पन]]'' | {{nom}} |- | rowspan="2" | | rowspan="2" | | ''[[अपहरण (चित्रपट) ]] | {{won}} |- | ''ब्लफमास्टर!'' | {{nom}} |- | colspan="4" | * '''बंगाल फिल्म पत्रकार संघ पुरस्कार |- | १९९३ | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता (हिंदी) | ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट) ]] | {{Won}} |- | २००५ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (हिंदी)||''[[अब तक छप्पन]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | * '''[[झी सिने पुरस्कार]]''' |- |२००३ | rowspan="2" | सर्वोत्कृष्ट खलनायक |''[[शक्ती: द पॉवर]]'' |{{nom}} |- |२००६ |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' |{{won}} |- |२००८ |सर्वोत्कृष्ट हास्य अभिनेता |''वेलकम'' |{{nom}} |- |२०११ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''राजनीती'' |{{nom}} |- | २०१७ | सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (मराठी) | ''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' |{{won}}<ref name="auto">{{cite web|title=Zee Cine Awards 2016 Complete Winners List: Who won what?|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-cine-awards-2016-complete-winners-list-who-won-what-2185941|website=Daily News and Analysis|access-date=18 April 2016|date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160408183205/http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-cine-awards-2016-complete-winners-list-who-won-what-2185941|archive-date=8 April 2016|url-status=live}}</ref> |- |colspan="4" | * '''प्रोड्यूसर्स गिल्ड फिल्म पुरस्कार''' |- |२००६ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- |२००९ |सर्वोत्कृष्ट हास्य अभिनेता |[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|''वेलकम'']] | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''बॉलीवूड मूव्ही पुरस्कार''' |- |२०१८ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''आनंद विकटन सिनेमा पुरस्कार''' |- |२०१८ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक – पुरुष |''काला''|| {{won}}<ref name="auto" /> |- | colspan="4" | *'''ॲन्यूअल सेंट्रल युरोपियन बॉलीवूड पुरस्कार''' |- |२००६ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- |२००७ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता |''टॅक्सी नंबर ९२११'' | {{nom}} |- |२००८ | rowspan="2" |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''वेलकम'' | {{nom}} |- |२०११ |''राजनीती'' | {{nom}} |- |} <!--{| class="wikitable" width="100%" |- | '''वर्ष''' (इ.स.) || '''पुरस्कार''' || '''भूमिका''' || '''चित्रपट''' |- | १९९० || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता || परिंदा |- | १९९२ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अंगार |- | १९९५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || राष्ट्रीय पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | १९९५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट अभिनेता || क्रांतिवीर |- | २००५ || फिल्मफेर पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २००५ || स्टार स्क्रीन पुरस्कार || सर्वोत्कृष्ट खलनायक || अपहरण |- | २०१३ || [[पद्मश्री पुरस्कार]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 | title=Padma Awards Announced | अनुवादित title= | ॲक्सेसदिनांक=६ एप्रिल २०१४ | प्रकाशक=पत्र सूचना कार्यालय, भारत सरकार | लेखक=गृह मंत्रालय, भारत सरकार | दिनांक=२५ जानेवारी २०१३ | भाषा=इंग्रजी }}</ref> || || |- | २०१६ || गोदावरी गौरव पुरस्कार || चित्रपटक्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल || |}--> == दिग्दर्शक == नाना पाटेकर यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार:द फायनल अटॅक]]'' (१९९१) हा चित्रपट दिग्दर्शित केलेला आहे. दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा हा पहिला चित्रपट होय. या चित्रपटामध्ये माजी सेनाप्रमुख जनरल व्ही.के. सिंग यांनी काम केले आहे.{{संदर्भ हवा}} दिग्दर्शक म्हणून एखादे नाटक करण्याची त्यांची इच्छा आहे.{{संदर्भ हवा}} ==सामाजिक कार्य== नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये अभिनेते [[मकरंद अनासपुरे]] याच्या बरोबर [[नाम फाउंडेशन]] या धर्मादाय संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेअंतर्गत ते [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना विशेष करून मराठवाड्यातील आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना मदत करतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/nana-patekar-form-a-foundation-for-drought-relief/articleshow/48971971.cms |म=बळीराजासाठी नाना-मकरंदची 'नाम' फाउंडेशन |प्र=महाराष्ट्र टाइम्स वृत्तपत्र}}</ref> ==नाना पाटेकर यांच्यावरील पुस्तक== * तुमचा आमचा नाना (लेखसंकलक श्रीकांत गद्रे) : या प्रकाशनाधीन पुस्तकात एन. चंद्रा, ना. धों. मनोहर, सुनील गावसकर, डॉ. रवी कसबेकर, रीमा, मंगेश तेंडुलकर, मोहन आगाशे, एन. चंद्रा, विक्रम गोखले, दिलीप प्रभावळकर, किशारी अमोणकर, सुभाष अवचट, रवींद्र साठे, अरविंद जगताप, विश्वजित शिंदे, डॉ. विकास आमटे, सुधीर गाडगीळ आदी ३५-४० लेखकांचे नानांविषक लेख आहेत. (प्रकाशन: फेब्रुवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/book-about-the-journy-of-nana-patekar-as-an-actor/articleshow/56348999.cms |title=नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास उलगडणार |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. नाव|0007113}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नाना पाटेकर|*]] ag0nd2x06bd5msnerbdlgqtde8srl2x 2718140 2718139 2026-10-08T16:58:24Z संतोष गोरे 135680 2718140 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = नाना पाटेकर | चित्र = Nana patekar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1951|01|1}} | जन्म_स्थान = [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|10|8|1951|01|1}} | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट, नाटके) | राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७८]] - २०२६ | प्रमुख_नाटके = [[पुरुष, नाटक|पुरुष]] | प्रमुख_चित्रपट = मराठी: [[पक पक पकाक, चित्रपट|पक पक पका‌क्‌]]</br>हिंदी: [[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार]], [[अब तक छप्पन (हिंदी चित्रपट)]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = दिनकर पाटेकर | आई_नाव = संजना पाटेकर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[नीलकांती पाटेकर]] | अपत्ये = मल्हार पाटेकर | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर''' उर्फ '''नाना पाटेकर''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]]; [[मुरुड-जंजिरा]] - [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[मराठी]] [[अभिनेता|अभिनेते]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/veteran-marathi-bollywood-actor-nana-patekar-passes-away-a-a301/|title=Nana Patekar Passes Away: अभिनयाचा 'नटसम्राट' हरपला! ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं निधन, चित्रपटसृष्टीवर शोककळा|date=8 October 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=8 October 2026}}</ref> त्यांनी अनेक [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांत व नाटकांत भूमिका केल्या आहेत. पाटेकरांनी नायक, सहनायक, खलनायक आणि चरित्रनायक अशा विविध भूमिका केल्या आहेत. नानांचा मराठीत [[नटसम्राट]] हा सिनेमा विशेष गाजला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/|title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा|date=10 February 2016|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=10 February 2016}}</ref> नाना पाटेकर हा आयुष्यात प्रचंड खस्ता खाल्लेला त्या धडपडीतून सावरून शिकून उभा राहिलेला असा एक अभिनेता आहे. जगाची व जगण्याची जाण असलेला हा एक उत्तम नट नव्हे तर मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीचा नटसम्राट आहे.{{संदर्भ हवा}} ==ओळख== नाना पाटेकर यांचा जन्म [[जानेवारी १]], [[इ.स. १९५१]] रोजी [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला.{{संदर्भ हवा}} नाना मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’चे विद्यार्थी आहेत. नानांना स्केचेस बनवण्याचा शौक होता. गुन्हेगारांच्या वर्णनावरून नानांनी त्यांची रेखाचित्रे करून दिली आहेत. या कलाशिक्षणाच्या काळात नाना कॉलेजच्या नाटकांत कामे करू लागले.{{संदर्भ हवा}} == मृत्यू == ८ ऑक्टोबर २०२६ च्या पहाटे, पाटेकर यांच्या गोव्यातील घरी त्यांच्या छातीत तीव्र वेदना झाल्या, ज्यानंतर त्यांच्या घरी वैद्यकीय पथक पाठवण्यात आले. ते बेशुद्धावस्थेत आढळले आणि सीपीआर चा प्रयत्न केल्यानंतर, त्यांना मणीपाल रुग्णालय, गोवा येथे नेण्यात आले, जिथे त्याच दिवशी सकाळी ५:२० वाजता कार्डियाक अरेस्टमुळे (हृदयक्रिया बंद पडल्याने) त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=2026-10-08 |website=ANI News |language=en}}</ref> == कारकीर्द == नाना पाटेकर यांनी ’गमन’ इ.स. १९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटातून चित्रसृष्टीत पदार्पण केले. ही भूमिका इतकी छोटी होती की ते प्रेक्षकांच्या नजरेतही आले नाहीत. पुढे आठ वर्षे नाना चित्रपटात मिळेल ती भूमिका करत राहिले गिद्ध, भालू, शीला या त्या काळातल्या दुय्यम दर्जाच्या चित्रपटांत नाना होते. यांपैकी एकही चित्रपट खूप कमाई करू शकला नाही.{{संदर्भ हवा}} [[राज बब्बर]] यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या ’[[आज की आवाज]]’ चित्रपटात नाना सहनायक होते. त्यांचे काम वाखाणले गेले, पण चित्रपट पडला.{{संदर्भ हवा}} नानाची पहिली यशस्वी भूमिका एन.चंद्रा यांची पहिली-वहिली निर्मिती व दिग्दर्शन असलेला अंकुश हा चित्रपट. १९८६ मध्ये आलेल्या या चित्रपटात नानांनी एका सरळमार्गी पण बेकारीमुळे त्रस्त असलेल्या युवकाची भूमिका केली होती. नानांची ही भूमिका अविस्मरणीय ठरली.{{संदर्भ हवा}} १९८७ मध्ये आलेल्या एन.चंद्रा यांच्या ’प्रतिघात’मधील नानांची छोटी भूमिका लोकांना आवडली. सुजाता मेहता या चित्रपटाची नायिका होती.{{संदर्भ हवा}} १९८९मध्ये आलेल्या परिंदा चित्रपटात नानांची खलनायकाची भूमिका अफाट गाजली. १९९२मध्ये तिरंगा या चित्रपटाद्वारे नाना पाटेकरांना प्रमुख भूमिका करावयाचा पहिल्यांदा मान मिळाला. आपल्या संवादफेकीमुळे नाना पाटेकर यांनी संवाद शैलीकरिता प्रसिद्ध असलेल्या त्या चित्रपटातील [[राजकुमार]] यांच्या तोडीस तोड अभिनय केला.{{संदर्भ हवा}} २०१४ मधील '[[प्रकाश आमटे|प्रकाश बाबा आमटे]]' या चित्रपटाने त्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली.{{संदर्भ हवा}} === नाटके आणि त्यांतील भूमिका{{संदर्भ हवा}}=== * पुरुष (गुलाबराव) * हमीदाबाईची कोठी (सत्तार) == अभिनय सूची == पाटेकर यांनी प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटात]], मराठी नाटकात तसेच दूरचित्रवाहिनीवर अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते अशी विविध कामे पार पाडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> === चित्रपट === {{मुख्य|नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी}} === नाटक === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="30%" | नाटकाचे नाव ! width="15%" | भाषा ! width="25%" | पात्राचे नाव / भूमिका ! width="25%" | संदर्भ / अधिक माहिती |- | १ || पुरुष || मराठी || गुलाबराव || महेश एलकुंचवार लिखित प्रसिद्ध नाटक<ref>{{cite news |title=Classic Marathi Play Purush |newspaper=Maharashtra Times |date=2016-05-14}}</ref> |- | २ || [[हमिदाबाईची कोठी|हमीदाबाईची कोठी]]|| मराठी || शब्बे अली || विजया मेहता दिग्दर्शित<ref>{{cite book |last=Gokhale |first=Shanta |title=Playwright at the Centre: Marathi Drama from 1843 to the Present |publisher=Seagull Books |year=2000 |page=182}}</ref> |- | ३ || हसवाफसवी || मराठी || विविध भूमिका || दिलीप प्रभावळकर लिखित<ref>{{cite news |title=Theatre Heritage of Maharashtra |newspaper=Loksatta |date=2019-11-20}}</ref> |- | ४ || जाता नाही जात कृष्णाची || मराठी || — || <ref>{{cite web |title=Marathi Natak Archives |publisher=Theatre Academy Pune |access-date=2026-10-07}}</ref> |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="15%" | वर्ष ! width="25%" | मालिकेचे नाव ! width="15%" | वाहिनी ! width="20%" | भूमिका ! width="20%" | संदर्भ |- | १ || १९८८ || लॉर्ड माउंटबॅटन: द लास्ट व्हाईसरॉय || ITV (युके) || [[महात्मा गांधी]] || आंतरराष्ट्रीय मिनी-सिरीज<ref>{{cite web |title=Lord Mountbatten: The Last Viceroy (1986) Cast |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९९-२००० || मिशन फत्तेह || [[दूरदर्शन]] || सूत्रधार / सादरकर्ता || भारतीय लष्कराच्या शौर्यगाथा<ref>{{cite news |title=Doordarshan Classics: Mission Fateh |newspaper=The Indian Express |date=1999-12-10}}</ref> |} == पुरस्कार आणि सन्मान == [[File:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Nana Gajanan Patekar, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|thumb|राष्ट्रपती [[प्रणब मुखर्जी]] २० एप्रिल २०१३ रोजी नवी दिल्ली येथील [[राष्ट्रपती भवन |राष्ट्रपती भवनात]] आयोजित एका सोहळ्यात पाटेकर यांना [[पद्मश्री]] पुरस्कार प्रदान करताना]] * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये ६४ व्या प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला चित्रपट आणि कला क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाबद्दल [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Nana Patekar gets Padma Shri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/us|access-date=14 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130428111652/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-26/news-interviews/36563856_1_nana-patekar-padma-shri-national-award|archive-date=28 April 2013|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया|The Times of India]]|url-status=live}}</ref> * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र शासनाद्वारे]] राज कपूर विशेष योगदान पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. * पाटेकर हे [[इरफान खान]] यांच्यासोबत सर्वोत्कृष्ट अभिनेता, सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता आणि सर्वोत्कृष्ट खलनायक या तिन्ही श्रेणींमध्ये [[फिल्मफेर पुरस्कार]] जिंकणारे एकमेव अभिनेते आहेत.<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |publisher=IMDb |title=Awards list |access-date=9 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111023445/http://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |archive-date=11 January 2012 |url-status=live }}</ref> {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! पुरस्कार !! चित्रपट !! स्थिती |- | colspan="4" | *'''[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]]''' |- | १९८९ |[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''[[परिंदा]]''|| {{Won}} |- | १९९५ |[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | १९९७ | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *'''[[फिल्मफेर पुरस्कार]]''' |- | १९८९ | rowspan="2" |[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''अंधा युद्ध''|| {{nom}} |- | १९९०||''[[परिंदा]]''|| {{Won}} |- |१९९२ |सर्वोत्कृष्ट कथा||''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार: द फायनल अटॅक]]''||{{nom}} |- | rowspan="2" | १९९३ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक||''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]''|| {{Won}} |- | rowspan="2" |[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] |''[[राजू बन गया जंटलमन]]''|| {{nom}} |- | १९९४||''तिरंगा''|| {{nom}} |- | १९९५ | rowspan="3" |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | rowspan="2" |१९९७ |''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]''|| {{nom}} |- |''[[खामोशी: द म्युझिकल]]''|| {{nom}} |- | २००३ | rowspan="2" | सर्वोत्कृष्ट खलनायक ||''[[शक्ती: द पॉवर]]''|| {{nom}} |- | २००६||''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]''|| {{Won}} |- | २०११ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''राजनीती''|| {{nom}} |- | colspan="4" | *'''[[स्टार स्क्रीन पुरस्कार]]''' |- | १९९५ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | २००६ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक||''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *'''[[महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार]]''' |- | १९८३ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता||''रघु मैना''|| {{Won}} |- | १९८६ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता||''गड जेजुरी जेजुरी''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *[[फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|'''फिल्मफेर मराठी पुरस्कार''']] |- |२०१५ | rowspan="3" | सर्वोत्कृष्ट अभिनेता |''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हिरो]]'' | {{won}}<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com//news/winners-of-the-ajeenkya-dy-patil-filmfare-awards-marathi-11282.html|title=Winners of the Ajeenkya DY Patil Filmfare Awards (Marathi)|website=filmfare.com|access-date=25 January 2020|archive-date=25 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125033409/https://www.filmfare.com//news/winners-of-the-ajeenkya-dy-patil-filmfare-awards-marathi-11282.html|url-status=live}}</ref> |- |२०१७ |''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' | {{won}} |- | २०२५ | ''[[ओले आले]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | * '''[[आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार|आंतरराष्ट्रीय भारतीय चित्रपट अकादमी पुरस्कार ]] |- | २००५ | सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी आयआयएफए पुरस्कार | ''[[अब तक छप्पन]]'' | {{nom}} |- | rowspan="2" | | rowspan="2" | | ''[[अपहरण (चित्रपट) ]] | {{won}} |- | ''ब्लफमास्टर!'' | {{nom}} |- | colspan="4" | * '''बंगाल फिल्म पत्रकार संघ पुरस्कार |- | १९९३ | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता (हिंदी) | ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट) ]] | {{Won}} |- | २००५ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (हिंदी)||''[[अब तक छप्पन]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | * '''[[झी सिने पुरस्कार]]''' |- |२००३ | rowspan="2" | सर्वोत्कृष्ट खलनायक |''[[शक्ती: द पॉवर]]'' |{{nom}} |- |२००६ |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' |{{won}} |- |२००८ |सर्वोत्कृष्ट हास्य अभिनेता |''वेलकम'' |{{nom}} |- |२०११ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''राजनीती'' |{{nom}} |- | २०१७ | सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (मराठी) | ''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' |{{won}}<ref name="auto">{{cite web|title=Zee Cine Awards 2016 Complete Winners List: Who won what?|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-cine-awards-2016-complete-winners-list-who-won-what-2185941|website=Daily News and Analysis|access-date=18 April 2016|date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160408183205/http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-cine-awards-2016-complete-winners-list-who-won-what-2185941|archive-date=8 April 2016|url-status=live}}</ref> |- |colspan="4" | * '''प्रोड्यूसर्स गिल्ड फिल्म पुरस्कार''' |- |२००६ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- |२००९ |सर्वोत्कृष्ट हास्य अभिनेता |[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|''वेलकम'']] | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''बॉलीवूड मूव्ही पुरस्कार''' |- |२०१८ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''आनंद विकटन सिनेमा पुरस्कार''' |- |२०१८ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक – पुरुष |''काला''|| {{won}}<ref name="auto" /> |- | colspan="4" | *'''ॲन्यूअल सेंट्रल युरोपियन बॉलीवूड पुरस्कार''' |- |२००६ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- |२००७ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता |''टॅक्सी नंबर ९२११'' | {{nom}} |- |२००८ | rowspan="2" |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''वेलकम'' | {{nom}} |- |२०११ |''राजनीती'' | {{nom}} |- |} == दिग्दर्शक == नाना पाटेकर यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार:द फायनल अटॅक]]'' (१९९१) हा चित्रपट दिग्दर्शित केलेला आहे. दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा हा पहिला चित्रपट होय. या चित्रपटामध्ये माजी सेनाप्रमुख जनरल व्ही.के. सिंग यांनी काम केले आहे.{{संदर्भ हवा}} दिग्दर्शक म्हणून एखादे नाटक करण्याची त्यांची इच्छा आहे.{{संदर्भ हवा}} ==सामाजिक कार्य== नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये अभिनेते [[मकरंद अनासपुरे]] याच्या बरोबर [[नाम फाउंडेशन]] या धर्मादाय संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेअंतर्गत ते [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना विशेष करून मराठवाड्यातील आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना मदत करतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/nana-patekar-form-a-foundation-for-drought-relief/articleshow/48971971.cms |म=बळीराजासाठी नाना-मकरंदची 'नाम' फाउंडेशन |प्र=महाराष्ट्र टाइम्स वृत्तपत्र}}</ref> ==नाना पाटेकर यांच्यावरील पुस्तक== * तुमचा आमचा नाना (लेखसंकलक श्रीकांत गद्रे) : या प्रकाशनाधीन पुस्तकात एन. चंद्रा, ना. धों. मनोहर, सुनील गावसकर, डॉ. रवी कसबेकर, रीमा, मंगेश तेंडुलकर, मोहन आगाशे, एन. चंद्रा, विक्रम गोखले, दिलीप प्रभावळकर, किशारी अमोणकर, सुभाष अवचट, रवींद्र साठे, अरविंद जगताप, विश्वजित शिंदे, डॉ. विकास आमटे, सुधीर गाडगीळ आदी ३५-४० लेखकांचे नानांविषक लेख आहेत. (प्रकाशन: फेब्रुवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/book-about-the-journy-of-nana-patekar-as-an-actor/articleshow/56348999.cms |title=नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास उलगडणार |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. नाव|0007113}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नाना पाटेकर|*]] tgs1aa01zt0x1f8app1xp0i99edho1m 2718151 2718140 2026-10-08T18:05:11Z ~2026-54226-89 188299 /* */ 2718151 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = नाना पाटेकर | चित्र = Nana patekar.jpg | चित्र_रुंदी =70 | चित्र_शीर्षक = | पूर्ण_नाव = विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1951|01|1}} | जन्म_स्थान = [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|10|8|1951|01|1}} | मृत्यू_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट, नाटके) | राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७८]] - २०२६ | प्रमुख_नाटके = [[पुरुष, नाटक|पुरुष]] | प्रमुख_चित्रपट = मराठी: [[पक पक पकाक, चित्रपट|पक पक पका‌क्‌]]</br>हिंदी: [[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार]], [[अब तक छप्पन (हिंदी चित्रपट)]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = | पुरस्कार = | वडील_नाव = दिनकर पाटेकर | आई_नाव = संजना पाटेकर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[नीलकांती पाटेकर]] | अपत्ये = मल्हार पाटेकर | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''विश्वनाथ दिनकरराव पाटेकर''' उर्फ '''नाना पाटेकर''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]]; [[मुरुड-जंजिरा]] - [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[मराठी]] [[अभिनेता|अभिनेते]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/veteran-marathi-bollywood-actor-nana-patekar-passes-away-a-a301/|title=Nana Patekar Passes Away: अभिनयाचा 'नटसम्राट' हरपला! ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचं निधन, चित्रपटसृष्टीवर शोककळा|date=8 October 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=8 October 2026}}</ref> त्यांनी अनेक [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांत व नाटकांत भूमिका केल्या आहेत. पाटेकरांनी नायक, सहनायक, खलनायक आणि चरित्रनायक अशा विविध भूमिका केल्या आहेत. नानांचा मराठीत [[नटसम्राट]] हा सिनेमा विशेष गाजला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/|title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा|date=10 February 2016|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=10 February 2016}}</ref> नाना पाटेकर हा आयुष्यात प्रचंड खस्ता खाल्लेला त्या धडपडीतून सावरून शिकून उभा राहिलेला असा एक अभिनेता आहे. जगाची व जगण्याची जाण असलेला हा एक उत्तम नट नव्हे तर मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीचा नटसम्राट आहे.{{संदर्भ हवा}} ==ओळख== नाना पाटेकर यांचा जन्म [[जानेवारी १]], [[इ.स. १९५१]] रोजी [[मुरुड-जंजिरा]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला.{{संदर्भ हवा}} नाना मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’चे विद्यार्थी आहेत. नानांना स्केचेस बनवण्याचा शौक होता. गुन्हेगारांच्या वर्णनावरून नानांनी त्यांची रेखाचित्रे करून दिली आहेत. या कलाशिक्षणाच्या काळात नाना कॉलेजच्या नाटकांत कामे करू लागले.{{संदर्भ हवा}} == मृत्यू == ८ ऑक्टोबर २०२६ च्या पहाटे, पाटेकर यांच्या गोव्यातील घरी त्यांच्या छातीत तीव्र वेदना झाल्या, ज्यानंतर त्यांच्या घरी वैद्यकीय पथक पाठवण्यात आले. ते बेशुद्धावस्थेत आढळले आणि सीपीआर चा प्रयत्न केल्यानंतर, त्यांना मणीपाल रुग्णालय, गोवा येथे नेण्यात आले, जिथे त्याच दिवशी सकाळी ५:२० वाजता कार्डियाक अरेस्टमुळे (हृदयक्रिया बंद पडल्याने) त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=2026-10-08 |website=ANI News |language=en}}</ref> == कारकीर्द == नाना पाटेकर यांनी ’गमन’ इ.स. १९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटातून चित्रसृष्टीत पदार्पण केले. ही भूमिका इतकी छोटी होती की ते प्रेक्षकांच्या नजरेतही आले नाहीत. पुढे आठ वर्षे नाना चित्रपटात मिळेल ती भूमिका करत राहिले गिद्ध, भालू, शीला या त्या काळातल्या दुय्यम दर्जाच्या चित्रपटांत नाना होते. यांपैकी एकही चित्रपट खूप कमाई करू शकला नाही.{{संदर्भ हवा}} [[राज बब्बर]] यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या ’[[आज की आवाज]]’ चित्रपटात नाना सहनायक होते. त्यांचे काम वाखाणले गेले, पण चित्रपट पडला.{{संदर्भ हवा}} नानाची पहिली यशस्वी भूमिका एन.चंद्रा यांची पहिली-वहिली निर्मिती व दिग्दर्शन असलेला अंकुश हा चित्रपट. १९८६ मध्ये आलेल्या या चित्रपटात नानांनी एका सरळमार्गी पण बेकारीमुळे त्रस्त असलेल्या युवकाची भूमिका केली होती. नानांची ही भूमिका अविस्मरणीय ठरली.{{संदर्भ हवा}} १९८७ मध्ये आलेल्या एन.चंद्रा यांच्या ’प्रतिघात’मधील नानांची छोटी भूमिका लोकांना आवडली. सुजाता मेहता या चित्रपटाची नायिका होती.{{संदर्भ हवा}} १९८९मध्ये आलेल्या परिंदा चित्रपटात नानांची खलनायकाची भूमिका अफाट गाजली. १९९२मध्ये तिरंगा या चित्रपटाद्वारे नाना पाटेकरांना प्रमुख भूमिका करावयाचा पहिल्यांदा मान मिळाला. आपल्या संवादफेकीमुळे नाना पाटेकर यांनी संवाद शैलीकरिता प्रसिद्ध असलेल्या त्या चित्रपटातील [[राजकुमार]] यांच्या तोडीस तोड अभिनय केला.{{संदर्भ हवा}} २०१४ मधील '[[प्रकाश आमटे|प्रकाश बाबा आमटे]]' या चित्रपटाने त्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली.{{संदर्भ हवा}} === नाटके आणि त्यांतील भूमिका{{संदर्भ हवा}}=== * पुरुष (गुलाबराव) * हमीदाबाईची कोठी (सत्तार) == अभिनय सूची == पाटेकर यांनी प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटात]], मराठी नाटकात तसेच दूरचित्रवाहिनीवर अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते अशी विविध कामे पार पाडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> === चित्रपट === {{मुख्य|नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी}} === नाटक === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="30%" | नाटकाचे नाव ! width="15%" | भाषा ! width="25%" | पात्राचे नाव / भूमिका ! width="25%" | संदर्भ / अधिक माहिती |- | १ || पुरुष || मराठी || गुलाबराव || महेश एलकुंचवार लिखित प्रसिद्ध नाटक<ref>{{cite news |title=Classic Marathi Play Purush |newspaper=Maharashtra Times |date=2016-05-14}}</ref> |- | २ || [[हमिदाबाईची कोठी|हमीदाबाईची कोठी]]|| मराठी || शब्बे अली || विजया मेहता दिग्दर्शित<ref>{{cite book |last=Gokhale |first=Shanta |title=Playwright at the Centre: Marathi Drama from 1843 to the Present |publisher=Seagull Books |year=2000 |page=182}}</ref> |- | ३ || हसवाफसवी || मराठी || विविध भूमिका || दिलीप प्रभावळकर लिखित<ref>{{cite news |title=Theatre Heritage of Maharashtra |newspaper=Loksatta |date=2019-11-20}}</ref> |- | ४ || जाता नाही जात कृष्णाची || मराठी || — || <ref>{{cite web |title=Marathi Natak Archives |publisher=Theatre Academy Pune |access-date=2026-10-07}}</ref> |} === दूरचित्रवाणी === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="5%" | क्र. ! width="15%" | वर्ष ! width="25%" | मालिकेचे नाव ! width="15%" | वाहिनी ! width="20%" | भूमिका ! width="20%" | संदर्भ |- | १ || १९८८ || लॉर्ड माउंटबॅटन: द लास्ट व्हाईसरॉय || ITV (युके) || [[महात्मा गांधी]] || आंतरराष्ट्रीय मिनी-सिरीज<ref>{{cite web |title=Lord Mountbatten: The Last Viceroy (1986) Cast |publisher=IMDb |access-date=2026-10-07}}</ref> |- | २ || १९९-२००० || मिशन फत्तेह || [[दूरदर्शन]] || सूत्रधार / सादरकर्ता || भारतीय लष्कराच्या शौर्यगाथा<ref>{{cite news |title=Doordarshan Classics: Mission Fateh |newspaper=The Indian Express |date=1999-12-10}}</ref> |} == पुरस्कार आणि सन्मान == [[File:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Nana Gajanan Patekar, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|thumb|राष्ट्रपती [[प्रणब मुखर्जी]] २० एप्रिल २०१३ रोजी नवी दिल्ली येथील [[राष्ट्रपती भवन |राष्ट्रपती भवनात]] आयोजित एका सोहळ्यात पाटेकर यांना [[पद्मश्री]] पुरस्कार प्रदान करताना]] * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये ६४ व्या प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला चित्रपट आणि कला क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाबद्दल [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.<ref>{{cite web|title=Nana Patekar gets Padma Shri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/us|access-date=14 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130428111652/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-26/news-interviews/36563856_1_nana-patekar-padma-shri-national-award|archive-date=28 April 2013|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया|The Times of India]]|url-status=live}}</ref> * पाटेकर यांना २०१३ मध्ये [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र शासनाद्वारे]] राज कपूर विशेष योगदान पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. * पाटेकर हे [[इरफान खान]] यांच्यासोबत सर्वोत्कृष्ट अभिनेता, सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता आणि सर्वोत्कृष्ट खलनायक या तिन्ही श्रेणींमध्ये [[फिल्मफेर पुरस्कार]] जिंकणारे एकमेव अभिनेते आहेत.<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |publisher=IMDb |title=Awards list |access-date=9 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111023445/http://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |archive-date=11 January 2012 |url-status=live }}</ref> {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! पुरस्कार !! चित्रपट !! स्थिती |- | colspan="4" | *'''[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]]''' |- | १९८९ |[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''[[परिंदा]]''|| {{Won}} |- | १९९५ |[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट अभिनेता]]||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | १९९७ | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *'''[[फिल्मफेर पुरस्कार]]''' |- | १९८९ | rowspan="2" |[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]]||''अंधा युद्ध''|| {{nom}} |- | १९९०||''[[परिंदा]]''|| {{Won}} |- |१९९२ |सर्वोत्कृष्ट कथा||''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार: द फायनल अटॅक]]''||{{nom}} |- | rowspan="2" | १९९३ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक||''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]''|| {{Won}} |- | rowspan="2" |[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता]] |''[[राजू बन गया जंटलमन]]''|| {{nom}} |- | १९९४||''तिरंगा''|| {{nom}} |- | १९९५ | rowspan="3" |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | rowspan="2" |१९९७ |''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]''|| {{nom}} |- |''[[खामोशी: द म्युझिकल]]''|| {{nom}} |- | २००३ | rowspan="2" | सर्वोत्कृष्ट खलनायक ||''[[शक्ती: द पॉवर]]''|| {{nom}} |- | २००६||''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]''|| {{Won}} |- | २०११ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''राजनीती''|| {{nom}} |- | colspan="4" | *'''[[स्टार स्क्रीन पुरस्कार]]''' |- | १९९५ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता||''[[क्रांतिवीर]]''|| {{Won}} |- | २००६ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक||''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *'''[[महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार]]''' |- | १९८३ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता||''रघु मैना''|| {{Won}} |- | १९८६ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता||''गड जेजुरी जेजुरी''|| {{Won}} |- | colspan="4" | *[[फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|'''फिल्मफेर मराठी पुरस्कार''']] |- |२०१५ | rowspan="3" | सर्वोत्कृष्ट अभिनेता |''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हिरो]]'' | {{won}}<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com//news/winners-of-the-ajeenkya-dy-patil-filmfare-awards-marathi-11282.html|title=Winners of the Ajeenkya DY Patil Filmfare Awards (Marathi)|website=filmfare.com|access-date=25 January 2020|archive-date=25 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125033409/https://www.filmfare.com//news/winners-of-the-ajeenkya-dy-patil-filmfare-awards-marathi-11282.html|url-status=live}}</ref> |- |२०१७ |''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' | {{won}} |- | २०२५ | ''[[ओले आले]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | * '''[[आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार|आंतरराष्ट्रीय भारतीय चित्रपट अकादमी पुरस्कार ]] |- | २००५ | सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी आयआयएफए पुरस्कार | ''[[अब तक छप्पन]]'' | {{nom}} |- | rowspan="2" | | rowspan="2" | | ''[[अपहरण (चित्रपट) ]] | {{won}} |- | ''ब्लफमास्टर!'' | {{nom}} |- | colspan="4" | * '''बंगाल फिल्म पत्रकार संघ पुरस्कार |- | १९९३ | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता (हिंदी) | ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट) ]] | {{Won}} |- | २००५ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (हिंदी)||''[[अब तक छप्पन]]''|| {{Won}} |- | colspan="4" | * '''[[झी सिने पुरस्कार]]''' |- |२००३ | rowspan="2" | सर्वोत्कृष्ट खलनायक |''[[शक्ती: द पॉवर]]'' |{{nom}} |- |२००६ |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' |{{won}} |- |२००८ |सर्वोत्कृष्ट हास्य अभिनेता |''वेलकम'' |{{nom}} |- |२०११ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''राजनीती'' |{{nom}} |- | २०१७ | सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (मराठी) | ''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' |{{won}}<ref name="auto">{{cite web|title=Zee Cine Awards 2016 Complete Winners List: Who won what?|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-cine-awards-2016-complete-winners-list-who-won-what-2185941|website=Daily News and Analysis|access-date=18 April 2016|date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160408183205/http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-cine-awards-2016-complete-winners-list-who-won-what-2185941|archive-date=8 April 2016|url-status=live}}</ref> |- |colspan="4" | * '''प्रोड्यूसर्स गिल्ड फिल्म पुरस्कार''' |- |२००६ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- |२००९ |सर्वोत्कृष्ट हास्य अभिनेता |[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|''वेलकम'']] | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''बॉलीवूड मूव्ही पुरस्कार''' |- |२०१८ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- | colspan="4" | *'''आनंद विकटन सिनेमा पुरस्कार''' |- |२०१८ |सर्वोत्कृष्ट खलनायक – पुरुष |''काला''|| {{won}}<ref name="auto" /> |- | colspan="4" | *'''ॲन्यूअल सेंट्रल युरोपियन बॉलीवूड पुरस्कार''' |- |२००६ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' | {{nom}} |- |२००७ |सर्वोत्कृष्ट अभिनेता |''टॅक्सी नंबर ९२११'' | {{nom}} |- |२००८ | rowspan="2" |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता |''वेलकम'' | {{nom}} |- |२०११ |''राजनीती'' | {{nom}} |- |} == दिग्दर्शक == नाना पाटेकर यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|प्रहार:द फायनल अटॅक]]'' (१९९१) हा चित्रपट दिग्दर्शित केलेला आहे. दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा हा पहिला चित्रपट होय. या चित्रपटामध्ये माजी सेनाप्रमुख जनरल व्ही.के. सिंग यांनी काम केले आहे.{{संदर्भ हवा}} दिग्दर्शक म्हणून एखादे नाटक करण्याची त्यांची इच्छा आहे.{{संदर्भ हवा}} ==सामाजिक कार्य== नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये अभिनेते [[मकरंद अनासपुरे]] याच्या बरोबर [[नाम फाउंडेशन]] या धर्मादाय संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेअंतर्गत ते [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना विशेष करून मराठवाड्यातील आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना मदत करतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune/nana-patekar-form-a-foundation-for-drought-relief/articleshow/48971971.cms |म=बळीराजासाठी नाना-मकरंदची 'नाम' फाउंडेशन |प्र=महाराष्ट्र टाइम्स वृत्तपत्र}}</ref> ==नाना पाटेकर यांच्यावरील पुस्तक== * तुमचा आमचा नाना (लेखसंकलक श्रीकांत गद्रे) : या प्रकाशनाधीन पुस्तकात एन. चंद्रा, ना. धों. मनोहर, सुनील गावसकर, डॉ. रवी कसबेकर, रीमा, मंगेश तेंडुलकर, मोहन आगाशे, एन. चंद्रा, विक्रम गोखले, दिलीप प्रभावळकर, किशारी अमोणकर, सुभाष अवचट, रवींद्र साठे, अरविंद जगताप, विश्वजित शिंदे, डॉ. विकास आमटे, सुधीर गाडगीळ आदी ३५-४० लेखकांचे नानांविषक लेख आहेत. (प्रकाशन: फेब्रुवारी २०१७)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/book-about-the-journy-of-nana-patekar-as-an-actor/articleshow/56348999.cms |title=नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास उलगडणार |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. नाव|0007113}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नाना पाटेकर|*]] inu169mox9b0rt6nrbauzvakr5cd5ll 0 14071 2718137 2711571 2026-10-08T16:14:03Z ~2026-54174-97 188293 /* नव्या मालिका */ 2718137 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = झी मराठी |चित्र = Zee marathi logo 2025.jpg |चित्रसाईज = 200px |चित्रमाहिती = |चित्र२ = |चित्र२साईज = |चित्र२माहिती = |सुरुवात = १५ ऑगस्ट १९९९ |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = |मालक = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] |ब्रीदवाक्य = मी मराठी, झी मराठी |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = १३५, कॉंटीनेंटल बिल्डींग, डॉ. ॲनी बेझंट मार्ग, [[वरळी]], [[मुंबई]], ४०००१८ |जुने नाव = अल्फा टीव्ही मराठी |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[झी युवा]], [[झी टॉकीज]], [[झी २४ तास]], [[झी वाजवा]], [[झी चित्रमंदिर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १२ ते २.३० आणि संध्या. ६ ते रात्री ११ (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ = http://www.zeemarathi.com }} '''झी मराठी''' ही [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] समूहाच्या मालकीची भारतातील दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीची सुरुवात १५ ऑगस्ट १९९९ मध्ये झाली. २७ मार्च २००५ पर्यंत ही वाहिनी '''अल्फा टीव्ही मराठी''' या नावाने ओळखली जात होती. ही वाहिनी मराठी प्रेक्षकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. या वाहिनीवर दैनंदिन मालिका आणि कथाबाह्य कार्यक्रम दाखवले जातात. '''झी मराठी एचडी''' वाहिनी ही २० नोव्हेंबर २०१६ रोजी सुरू झाली. महिन्याच्या रविवारी [[झी मराठी महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. == लोगो == [[चित्र:Zee Marathi 2025.svg|100px]] [[चित्र:Zee Marathi Official Logo.jpg|100px]] [[चित्र:Zeemarathi.gif|100px]] == माहिती == सुरुवातीला वाहिनीवर सोमवार ते शुक्रवार मालिका दाखवण्यात येत असे, पण १ जुलै २००७ पासून मालिका सोमवार ते शनिवार दाखवण्यास सुरुवात झाली. २४ जुलै २०१७ पासून झी मराठीने दुपारचा नवा प्राईम टाइम सुरू केला होता, परंतु त्यास लोकांचा प्रतिसाद न मिळाल्याने २५ नोव्हेंबर २०१७ रोजी हा प्राईम टाइम बंद करण्यात आला. १३ फेब्रुवारी २०२३ पासून "आपली दुपार, झी मराठी दुपार" नावाने पुन्हा दुपारी मालिका सुरू केल्या होत्या, पण कमी टीआरपी अभावी दुपारच्या मालिका २७ मे २०२३ रोजी बंद करण्यात आल्या. झी मराठी वाहिनीने ''[[जय मल्हार]]'' आणि ''[[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]]'' या मालिकांच्या एपिसोड्सवरून चित्रपट तयार केले आहेत. कोरोना महामारीमुळे इतिहासात पहिल्यांदाच झी मराठीचे दैनंदिन कार्यक्रम २७ मार्च २०२० ला बंद करण्यात आले, परंतु ८ जून २०२० पासून नवीन लाॅकडाऊन विशेष मालिका सुरू करण्यात आल्या. तसेच १३ जुलै २०२० पासून दैनंदिन कार्यक्रम दाखवण्यास सुरुवात झाली. त्यामुळेच त्यादिवशी मराठी मनोरंजनाच्या शुभारंभानिमित्त संपूर्ण महाराष्ट्रात उत्सव साजरा करण्याचे झी मराठीकडून आवाहन करण्यात आले होते. मुंबई पोलिसांना कामातून थोडी विश्रांती मिळावी म्हणून झी मराठी दरवर्षी '''स्वरतरंग''' हा कार्यक्रम आयोजित करत असे. एप्रिल २०१४ पासून झी मराठीने '''नक्षत्र''' या कार्यक्रमाद्वारे दर रविवारी मराठी रंगभूमीवरील अनेक प्रायोगिक आणि व्यावसायिक नाटके दाखवण्यास सुरुवात केली होती. त्यामुळे नक्षत्र कार्यक्रम अल्पावधीतच लोकप्रिय झाला. तसेच झी मराठीने ''[[नक्षत्रांचे देणे (कार्यक्रम)|नक्षत्रांचे देणे]]'' या कार्यक्रमातून जुन्या लोकप्रिय गायकांची गाणी सादर केली आहेत. ''[[मनोरंजनाचा अधिकमास]]'' याद्वारे झी मराठीतर्फे दरवर्षी मे अथवा ऑक्टोबर महिन्याच्या दर रविवारी मालिका प्रक्षेपित करण्यात येतात. झी मराठी वाहिनीने ''[[झी मराठी दिशा]]'' हे पहिले साप्ताहिक वृत्तपत्र ९ डिसेंबर २०१७ रोजी सुरू केले, पण काही कारणास्तव १२ ऑक्टोबर २०१९ रोजी हे साप्ताहिक बंद करण्यात आले. याबरोबरच '''खाली डोकं वर पाय''' (लहान मुलांसाठी उन्हाळी सुट्टीतील मासिक), '''सुखकर्ता''' (गणेशोत्सव विशेष मासिक) आणि '''उत्सव नात्यांचा''' (दिवाळी विशेष मासिक) ही वार्षिक मासिके सुरू केली होती. तसेच नोव्हेंबर २०१५ साली महिला सक्षमीकरणासाठी झी मराठी जागृती हा नवा उपक्रम सुरू केला. === ॲप्लिकेशन्स === झी मराठीने मोबाईल ॲप्स देखील सुरू केले आहेत. # झी मराठी ॲप (ओझी ॲप / [[झी फाईव्ह]] ॲप) # तुमचं आमचं जमलं ॲप # होम मिनिस्टर ॲप # किसान अभिमान ॲप # टॅलेंट ॲप === नाटक === झी मराठीने २०१८ पासून नाटकांची प्रस्तुती करण्यास सुरुवात केली. # [[हॅम्लेट]] # आरण्यक # नटसम्राट # अलबत्या गलबत्या # एका लग्नाची पुढची गोष्ट # तिला काही सांगायचंय! # इडियट्स # राजाला जावई हवा # कापूसकोंड्याची गोष्ट # झुंड # तीसरे बादशाह हम! # इब्लिस # नियम व अटी लागू == प्रसारित कार्यक्रम == === मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वार ! वेळ ! रूपांतरण |- | २३ सप्टेंबर २०२४ | [[सावळ्याची जणू सावली]] | rowspan="2"| सोम-शनि | दुपारी १ वाजता | बंगाली मालिका कृष्णकोळी |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[लक्ष्मी निवास]] | दुपारी १.३० वाजता | कन्नड मालिका लक्ष्मी निवासा |- | २८ सप्टेंबर २०२६ | [[धाकट्या सूनबाई (मालिका)|धाकट्या सूनबाई]] | rowspan="6"| दररोज | संध्या. ६.३० वाजता | हिंदी मालिका छोटी बहू |- | १५ जून २०२६ | [[कृष्णाईच्या लेकी]] | संध्या. ७ वाजता | तेलुगू मालिका राधाम्मा कुथरू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.३० वाजता | हिंदी मालिका बडे अच्छे लगते हैं |- | १३ एप्रिल २०२६ | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | रात्री ८ वाजता | तमिळ मालिका वीरा |- | १६ मार्च २०२६ | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता | तेलुगू मालिका वरुधिनी परिणायम |- | ३० जून २०२५ | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | तेलुगू मालिका मुत्याला मुग्गू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | rowspan="3"| सोम-शुक्र | रात्री ९.३० वाजता | बंगाली मालिका जगद्धात्री |- | २ जून २०२५ | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १० वाजता | |- | १७ फेब्रुवारी २०२५ | [[तुला जपणार आहे]] | रात्री १०.३० वाजता | कन्नड मालिका ना निन्ना बिडलारे |} === नव्या मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | rowspan="2"| लवकरच... | इच्छाधारी नागीण | रात्री १०.०० वाजता |- | येतेच आता मी नांदायला! |रात्री ८.०० वाजता |} === कथाबाह्य कार्यक्रम === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! कथाबाह्य कार्यक्रम ! वार ! वेळ |- | ८ जून २०२० | [[वेध भविष्याचा]] | दररोज | सकाळी ७ वाजता |- | ९ ऑगस्ट २०२५ | [[आम्ही सारे खवय्ये]] | rowspan="2"| शनि-रवि | दुपारी १२ वाजता |- | २२ ऑगस्ट २०२६ | [[सा रे ग म प (कार्यक्रम)|सा रे ग म प]] | रात्री ९.३० वाजता |- | ३१ ऑगस्ट २०२६ | [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] | सोम-शनि | संध्या. ६ वाजता |} == जुन्या मालिका == # [[१०० डेझ (मालिका)|१०० डेझ]] # [[३६ गुणी जोडी]] # [[४०५ आनंदवन]] # [[अंकुर (मालिका)|अंकुर]] # [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]] # [[अग्गंबाई सासूबाई]] # [[अग्गंबाई सूनबाई]] # [[अजूनही चांदरात आहे]] # [[अधुरी एक कहाणी]] # [[अनुबंध (मालिका)|अनुबंध]] # [[अप्पी आमची कलेक्टर]] # [[अभिलाषा (मालिका)|अभिलाषा]] # [[अमरप्रेम (मालिका)|अमरप्रेम]] # [[अरुंधती (मालिका)|अरुंधती]] # [[अल्टी पल्टी सुमडीत कल्टी]] # [[अवंतिका (मालिका)|अवंतिका]] # [[अवघाचि संसार]] # [[असंभव (मालिका)|असंभव]] # [[असे हे कन्यादान]] # [[अस्मिता (मालिका)|अस्मिता]] # [[आभाळमाया]] # [[आभास हा]] # [[उंच माझा झोका]] # [[ऊन पाऊस (मालिका)|ऊन पाऊस]] # [[एक गाव भुताचा]] # [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]] # [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] # [[एकाच ह्या जन्मी जणू]] # [[कळत नकळत (मालिका)|कळत नकळत]] # [[का रे दुरावा]] # [[काय घडलं त्या रात्री?]] # [[कारभारी लयभारी]] # [[काहे दिया परदेस]] # [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]] # [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]] # [[कॉन्स्टेबल कामना कामतेकर]] # [[खुलता कळी खुलेना]] # [[गाव गाता गजाली]] # [[गुंतता हृदय हे]] # [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]] # [[घरात बसले सारे]] # [[घेतला वसा टाकू नको]] # [[चंद्रविलास]] # [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] # [[जगाची वारी लयभारी]] # [[जय मल्हार]] # [[जाऊ बाई गावात: न पाहिलेली मजा]] # [[जागो मोहन प्यारे]] # [[जाडूबाई जोरात]] # [[जावई विकत घेणे आहे]] # [[जुळून येती रेशीमगाठी]] # [[टोटल हुबलाक]] # [[डिस्कव्हर महाराष्ट्र]] # [[ती परत आलीये]] # [[तुझं माझं जमेना (मालिका)|तुझं माझं जमेना]] # [[तुझं माझं ब्रेकअप]] # [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] # [[तुझ्यात जीव रंगला]] # [[तुझ्याविना (मालिका)|तुझ्याविना]] # [[तुला पाहते रे]] # [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] # [[तू चाल पुढं]] # [[तू तिथे मी]] # [[तू तेव्हा तशी]] # [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] # [[दिल दोस्ती दुनियादारी]] # [[दिल दोस्ती दोबारा]] # [[दिल्या घरी तू सुखी राहा]] # [[देवमाणूस]] # [[देवमाणूस २]] # [[नकटीच्या लग्नाला यायचं हं]] # [[नवरी मिळे हिटलरला]] # [[नवा गडी नवं राज्य]] # [[नांदा सौख्य भरे]] # [[नाममात्र]] # [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] # [[पारू (मालिका)|पारू]] # [[पाहिले न मी तुला]] # [[पिंजरा (मालिका)|पिंजरा]] # [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] # [[प्रदक्षिणा (मालिका)|प्रदक्षिणा]] # [[बंधन (मालिका)|बंधन]] # [[बाजी (मालिका)|बाजी]] # [[भागो मोहन प्यारे]] # [[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]] # [[भाग्याची ही माहेरची साडी]] # [[मन उडु उडु झालं]] # [[मन झालं बाजिंद]] # [[मला सासू हवी]] # [[मस्त महाराष्ट्र]] # [[महाराष्ट्राची किचन क्वीन]] # [[माझा होशील ना]] # [[माझिया प्रियाला प्रीत कळेना]] # [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] # [[माझे पती सौभाग्यवती]] # [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] # [[मालवणी डेझ]] # [[मिसेस मुख्यमंत्री]] # [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]] # [[या सुखांनो या]] # [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] # [[रात्रीस खेळ चाले]] # [[रात्रीस खेळ चाले २]] # [[रात्रीस खेळ चाले ३]] # [[राधा ही बावरी]] # [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] # [[लक्ष्मणरेषा (मालिका)|लक्ष्मणरेषा]] # [[लग्नाची वाईफ वेडिंगची बायकू]] # [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] # [[लाखात एक आमचा दादा]] # [[लागिरं झालं जी]] # [[लाडाची मी लेक गं!]] # [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] # [[वहिनीसाहेब]] # [[वादळवाट]] # [[वारस (मालिका)|वारस]] # [[शिवा (मालिका)|शिवा]] # [[शुभ श्रावणी]] # [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]] # [[शेजारी शेजारी पक्के शेजारी]] # [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] # [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]] # [[साडे माडे तीन (मालिका)|साडे माडे तीन]] # [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] # [[सारं काही तिच्यासाठी]] # [[सावित्री (मालिका)|सावित्री]] # [[साहेब बीबी आणि मी]] # [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] # [[हम तो तेरे आशिक है]] # [[हृदयी प्रीत जागते]] # [[होणार सून मी ह्या घरची]] # अग्निपरीक्षा # आक्रित # अल्फा स्कॉलर्स # अल्फा बातम्या # आमच्यासारखे आम्हीच # आकाश पेलताना # आम्ही ट्रॅव्हलकर # आमने सामने # अर्थ # अभियान # असा मी तसा मी # बुक शेल्फ # बुवा आला # बोल बाप्पा # भटकंती # चक्रव्यूह एक संघर्ष # कॉमेडी डॉट कॉम # क्रिकेट क्लब # शेफ व्हर्सेस फ्रीज # डार्लिंग डार्लिंग # दे धमाल # डिटेक्टिव्ह जय राम # दिलखुलास # दुहेरी # दुनियादारी # एक हा असा धागा सुखाचा # एका श्वासाचे अंतर # गहिरे पाणी # घडलंय बिघडलंय # गुडमॉर्निंग महाराष्ट्र # गीतरामायण # हा कार्यक्रम बघू नका! # हसा चकट फू # हाऊसफुल्ल # होम स्वीट होम # इंद्रधनुष्य # जगावेगळी # जल्लोष गणरायाचा # जिभेला काही हाड # जोडी नं.१ # कथाकथी # खरंच माझं चुकलं का? # किनारा # कोपरखळी # क्या बात है! # मानसी तुमच्या घरी # मेघ दाटले # मिसाळ # मिशा # मृण्मयी # मुंबई पोलीस # नमस्कार अल्फा # नायक # नुपूर # पतंजलि योग # पाऊस येता येता # पेशवाई # पिंपळपान # पोलीस फाईल्स # प्रपंच # राम राम महाराष्ट्र # रिमझिम # रेशीमगाठी # ऋणानुबंध # साईबाबा # सांजभूल # सूरताल # सौदामिनी # शॉपिंग शॉपिंग # श्रावणसरी # थरार # तुंबाडचे खोत # युनिट ९ # वाजवू का? # व्यक्ती आणि वल्ली # वस्त्रहरण # युवा # झी न्यूझ मराठी # झाले मोकळे आकाश # झुंज === अनुवादित मालिका === # [[झाशीची राणी (मालिका)|झाशीची राणी]] # [[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]] == कथाबाह्य कार्यक्रम == # [[चला हवा येऊ द्या]] (१० पर्वे) # [[फू बाई फू]] (९ पर्वे) # [[एका पेक्षा एक]] (७ पर्वे) # [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]] (४ पर्वे) # [[खुपते तिथे गुप्ते]] (३ पर्वे) # [[डान्स महाराष्ट्र डान्स]] (३ पर्वे) # [[तुफान आलंया]] (३ पर्वे) # [[किचन कल्लाकार]] (२ पर्वे) # [[बँड बाजा वरात]] (२ पर्वे) # [[मराठी पाऊल पडते पुढे]] (२ पर्वे) # [[महाराष्ट्राचा सुपरस्टार]] (२ पर्वे) # [[हप्ता बंद]] (२ पर्वे) # [[हास्यसम्राट]] (२ पर्वे) # [[ड्रामा जुनिअर्स]] # [[चल भावा सिटीत]] # [[जाऊ बाई गावात]] # [[अळी मिळी गुपचिळी]] # [[कानाला खडा]] # [[झिंग झिंग झिंगाट]] # [[डब्बा गुल]] # [[डान्सिंग क्वीन (मराठी कार्यक्रम)|डान्सिंग क्वीन]] # [[तुमचं आमचं जमलं]] # [[बस बाई बस]] # [[मधली सुट्टी (मालिका)|मधली सुट्टी]] # [[मधु इथे अन् चंद्र तिथे (मालिका)|मधु इथे अन् चंद्र तिथे]] # [[महा मिनिस्टर]] # [[महाराष्ट्राची लोकधारा]] # [[याला जीवन ऐसे नाव (मालिका)|याला जीवन ऐसे नाव]] # [[हे तर काहीच नाय]] # [[अवघा रंग एक झाला]] == रिॲलिटी शो == झी मराठीने रिॲलिटी शो ही संकल्पना मराठी वाहिनीवर पहिल्यांदा आणली आणि अल्पावधीतच प्रेक्षकांनी तिला डोक्यावर घेतले. या वाहिनीने आतापर्यंत अनेक रिॲलिटी शोजची यशस्वी पर्वे सादर केली आहेत. === चला हवा येऊ द्या === {{मुख्य|चला हवा येऊ द्या}} [[निलेश साबळे]], [[भालचंद्र कदम]], [[सागर कारंडे]], [[श्रेया बुगडे]], [[कुशल बद्रिके]], [[भारत गणेशपुरे]] आणि तुषार देवल यांनी मिळून सुरू केलेला हा कार्यक्रम आहे. याबरोबरच [[योगेश शिरसाट]], [[अंकुर वाढवे]], स्नेहल शिदम, अरविंद जगताप हे सहकलाकार असून रमेश वाणी, [[विनीत भोंडे]], शशिकांत केरकर, [[मानसी नाईक]], संदीप रेडकर यांनी देखील यात काम केलेले आहे. या कार्यक्रमाचे सुद्धा अनेक पर्वे सादर झाली आहेत. महाराष्ट्र दौरा, भारत दौरा, विश्व दौरा, होऊ दे व्हायरल, शेलिब्रिटी पॅटर्न, उत्सव हास्याचा, लेडीज जिंदाबाद, वऱ्हाड निघालंय अमेरिकेला, लहान तोंडी मोठा घास ही ती पर्वे आहेत. हा कार्यक्रम नाटक, चित्रपट, मालिका यांना प्रोत्साहित करण्याचे काम करतो. === फू बाई फू === {{मुख्य|फू बाई फू}} फू बाई फू हा झी मराठीवरील काॅमेडी शो आहे. याची ९ पर्वे सादर झाली. यात धूमधडाका, नया है यह, काॅमेडीचं आधारकार्ड, टोल फ्री कॉमेडी, जिथे असाल तिथे हसाल इत्यादी पर्वे होती. [[निलेश साबळे]], [[वैदेही परशुरामी]], [[सई ताम्हणकर]] हे सूत्रसंचालक आणि [[अश्विनी काळसेकर]], [[उमेश कामत]], [[निर्मिती सावंत]], [[महेश कोठारे]], [[रेणुका शहाणे]] व [[स्वप्नील जोशी]] या सर्वांनी परीक्षकांचे काम केले आहे. === एका पेक्षा एक === {{मुख्य|एका पेक्षा एक}} एका पेक्षा एक हा [[सचिन पिळगांवकर]] यांची निर्मिती असलेला नृत्याचा कार्यक्रम आहे. याची एकूण ७ पर्वे सादर झाली होती ज्यात अप्सरा आली हे पर्व‌ विशेष गाजले. या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन [[आदेश बांदेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]] यांनी केले असून [[सचिन पिळगांवकर]] महागुरू होते. === सा रे ग म प === {{मुख्य|सा रे ग म प (कार्यक्रम)}} सा रे ग म प या कार्यक्रमाने तब्बल १४ पर्वे सादर केली. यामध्ये वेगवेगळी पर्व ठेवले गेले. [[पल्लवी जोशी]] हिने सूत्र संचालनाचे काम केले. त्याची संक्षिप्त माहिती पुढीलप्रमाणे:- * स्वप्न स्वरांचे : यामध्ये १८ ते २५ या वयोगटातील स्पर्धकांचा समावेश होता. हे सारेगमपचे पहिले पर्व होते. या पर्वाचा विजेता महागायक पदाचा मान कोल्हापूरचा [[अभिजीत कोसंबी]] याला मिळाला. त्यानंतरच्या पर्वाची विजेती महागायिका पदाचा मान जळगावची वैशाली भैसने-माडे हिला मिळाला. अशाचप्रकारे [[ऊर्मिला धनगर]] ही देखील विजेती होती. या पर्वांचे परीक्षक गायिका [[देवकी पंडित]], रॉकस्टार [[अवधूत गुप्ते]], संगीतकार [[अजय-अतुल]] इत्यादी दिग्गज व्यक्तींनी भूषवले. * स्वप्न स्वरांचे ४०+ : या कार्यक्रमामध्ये वय वर्ष ४० वर्षे व त्या पुढील वयाच्या स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या कार्यक्रमाच्या विजेता जोडीचा मान संगिता चितळे व यज्ञेश्वर लिंबेकर यांना तर उपविजेता जोडीचा मान मिरजचे गायक महेश मुतालिक व मुंबईच्या अनुजा वर्तक यांना मिळाला. * लिटील चॅम्प्स : या पर्वामध्ये लहानग्यांनी आपल्या सुरांनी जगाला मोहून टाकले. ६ ते १५ वयोगटातील स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या पर्वाला केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर संपूर्ण जगातील प्रेक्षकांनी डोक्यावर घेतले. या कार्यक्रमातील एका भागाला [[लता मंगेशकर]] यांनी उपस्थिती लावून सर्व स्पर्धकांना आशीर्वाद दिला. याशिवाय इतर अनेक दिग्गज गायकांनी लहानग्यांना शाबासकीची थाप दिली. लिटील चॅम्प्सच्या पहिल्या पर्वाने मराठी संगीत विश्वाला पंचरत्न बहाल केले. पंचरत्न म्हणजे * अलिबागची लिटिल मॉनिटर [[मुग्धा वैशंपायन]] * आळंदीची लिटिल मास्टर कार्तिकी गायकवाड * लातूरचा म्युझिक डायरेक्टर [[रोहित राऊत]] * पुण्याची ॲंग्री यंगगर्ल [[आर्या आंबेकर]] * रत्‍नागिरीचा उकडीचा मोदक [[प्रथमेश लघाटे]] या कार्यक्रमातूनच घराघरांत पोहोचलेल्या [[केतकी माटेगांवकर]]ने संगीताबरोबरच मराठी चित्रपटांद्वारे प्रेक्षकांची मने जिंकली. गायिका [[वैशाली सामंत]] व गायक-संगीतकार [[अवधूत गुप्ते]] या पर्वाचे परीक्षक होते. यासोबतच "सा रे ग म प"ने अनेक यशस्वी पर्वं प्रस्तुत केली. त्यामध्ये महाराष्ट्राचा आजचा आवाज, स्वप्न स्वरांचे सूर ताऱ्यांचे, पर्व नव्हे गर्व, सूर नव्या युगाचा, घे पंगा कर दंगा, इत्यादी पर्वांचा समावेश होता. सर्वच पर्वांना प्रेक्षकांनी प्रचंड प्रतिसाद दिला. झी मराठीने "सा रे ग म प" द्वारे मराठी संगीताला एका वेगळ्या उंचीवर नेले आहे. == पुरस्कार सोहळे == {| class="wikitable" !वर्ष !पुरस्कार !संदर्भ |- |२००० – चालू |''झी चित्र गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2019-04-03|title=झी गौरव पुरस्कारात यांनी मारली बाजी, वाचा संपूर्ण यादी|url=https://www.lokmat.com/marathi-cinema/zee-marathi-gaurav-awards-2019-winners/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२००४ – चालू |''[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]]'' |<ref>{{Cite web|date=2019-10-12|url=https://www.lokmat.com/television/agabai-sasubai-and-ratris-khel-chale-2-receives-maximum-awards-zee-marathi-awards-2019/|title=या मालिकेने मारली झी मराठी अवॉर्ड्समध्ये बाजी, नुकतीच सुरु झालीये ही मालिका|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२०१३ – २०२३ |''उंच माझा झोका पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2017-08-22|title=स्त्री कर्तृत्वाचा सन्मान ‘उंच माझा झोका पुरस्कार’|url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/1534718/zee-marathi-unch-maza-zoka-awards/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकसत्ता]]}}</ref> |- |२०१५ – चालू |''झी नाट्य गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2020-09-14|title=दिमाखदार सोहळ्यात संपन्न झाला 'झी नाट्य गौरव पुरस्कार'|url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/zee-natya-gaurav-puraskar-2020/534751|access-date=2021-07-20|website=[[झी २४ तास]]}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]] [[वर्ग:झी मराठी]] ge4ufnfsw3ni6npwoea16bm41qhis58 0 14353 2718298 2715040 2026-10-08T21:02:04Z अभय नातू 206 /* युद्धाचे परिणाम */ 2718298 wikitext text/x-wiki {{मुखपृष्ठ सदर टीप |तारीख = २८ जून |वर्ष = २०१२ }} {{माहितीचौकट सैन्य संघर्ष | संघर्ष = दुसरे महायुद्ध | या युद्धाचा भाग = | चित्र = {{multiple image|border=infobox|perrow=2/2/2|total_width=300 | image1=Bundesarchiv Bild 101I-646-5188-17, Flugzeuge Junkers Ju 87.jpg | alt1= | image2=Matilda tanks on the move outside the perimeter of Tobruk, Libya, 18 November 1941. E6600.jpg | alt2= | image3=Nagasakibomb.jpg | alt3=in the | image4=Bundesarchiv Bild 183-R76619, Russland, Kesselschlacht Stalingrad.jpg | alt4= | image5=Raising a flag over the Reichstag - Restoration.jpg | alt5= | image6=USS Pennsylvania moving into Lingayen Gulf.jpg | alt6= [[पूर्व आघाडी (दुसरे महायुद्ध)|पूर्व आघाडीवरील]] [[नाझी जर्मनी|जर्मनीची]] [[युंकर्स यु ८७]] बॉम्बफेकी विमाने; [[उत्तर आफ्रिका मोहीम (दुसरे महायुद्ध)|उत्तर आफ्रिका मोहीमेवर]] असलेल्या ब्रिटिश [[मटिल्डा २ रणगाडा|मटिल्डा २ रणगाडे]]; [[हिरोशिमा आणि नागासाकीवरील अणुबॉम्ब हल्ले]]; [[स्टालिनग्राडची लढाई|स्टालिनग्राडच्या लढाईतील]] [[सोव्हियेत संघ|सोव्हियेत संघाचे]] सैनिक; [[बर्लिन]]मध्ये [[राइकश्टाग]]वर आपला झेंडा फडकावणारा सोव्हियेत सैनिक; [[फिलिपिन्स]]मधील [[लिंगायेनचे आखातावर|लिंगायेनच्या आखातावर]] चालून जाणाऱ्या [[अमेरिकेचे आरमार|अमेरिकेच्या युद्धनौका]] }} | चित्र रुंदी = 300px | दिनांक = इ.स. १ सप्टेंबर १९३९ – इ.स २ सप्टेंबर १९४५ एकूण युद्ध कालावधी: ६ वर्ष १ दिवस | स्थान = संपूर्ण जग | परिणती = मित्र राष्ट्रांचा विजय | सद्यस्थिती = | प्रादेशिक बदल = | पक्ष१ = [[मित्र राष्ट्र]]<br />{{देशध्वज|सोव्हिएत संघ}}(१९४१-४५)<br />{{देशध्वज|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने}}(१९४१-४५)<br />{{ध्वज|भारत}}<br /> [[Image:Flag of the Republic of China.svg|24px]] [[चीन]](१९३७-४५)<br /><hr> {{देशध्वज|फ्रान्स}}<br /> {{देशध्वज|पोलंड}}<br /> {{देशध्वज|कॅनडा}},<br /> {{देशध्वज| ऑस्ट्रेलिया}}<br /> {{देशध्वज|न्यू झीलँड}}<br /> {{देशध्वज|युगोस्लाव्हियाचे साम्यवादी संघीय प्रजासत्ताक}} (१९४१-४५)<br /> {{देशध्वज|नॉर्वे}}(१९४०-४५)<br /> {{देशध्वज|बेल्जियम}} (१९४०-४५)<br /> {{देशध्वज|चेकोस्लोव्हाकिया}}<br /> {{देशध्वज|फिलिपिन्स}} (१९४१-४५)<br /> {{देशध्वज|ब्राझिल}} (१९४२-४५)<br /> [[दोस्त राष्ट्रे|व इतर....]] | पक्ष२ = [[अक्ष राष्ट्रे]]<br /> {{देशध्वज|नाझी जर्मनी}}<br /> {{देशध्वज|जपान}}(१९३७-४५)<br />{{देशध्वज|इटली}}(१९४०-४३)<br /><hr> {{देशध्वज|हंगेरी}} (१९४१-४५),<br /> {{देशध्वज|रोमेनिया}} (१९४१-४४),<br /> {{देशध्वज|बल्गेरिया}} (१९४१-४४),<br /> {{देशध्वज|थायलंड}} (१९४१-४५),<br /> सहकारी राष्ट्रे<br /> {{देशध्वज|फिनलंड}} (१९४१-४४),<br /> {{देशध्वज|इराक}} (१९४१),<br /> {{देशध्वज|सोव्हिएत संघ}} (१९३९-४१),<br /> [[अक्ष राष्ट्रे|व इतर....]] | सेनापती १ = दोस्त नेते | सेनापती २ = अक्ष नेते | सैन्यबळ १ =७,३७,००,०००: दोस्त राष्ट्रे | सैन्यबळ २ =३,६३,००,०००: अक्ष राष्ट्रे १,८१,००,०००: जर्मनी १,८२,००,०००: इटली आणि जपान | बळी १ = सैनिक: १,६०,००,००० नागरिक: ४,५०,००,००० एकूण: ६,१०,००,००० | बळी २ = सैनिक: ८०,००,००० पेक्षा जास्त<br />नागरिक: ४०,००,००० पेक्षा जास्त<br />एकूण: १,२०,००,००० पेक्षा जास्त | टिपा = |}} '''दुसरे महायुद्ध''' हे [[इ.स. १९३९|१९३९]] ते [[इ.स. १९४५|१९४५]] दरम्यान झालेले जागतिक युद्ध होते. हे युद्ध मुख्यतः [[युरोप]] व [[आशिया]]मध्ये [[दोस्त राष्ट्रे]] व [[अक्ष राष्ट्रे]] यांच्या मध्ये झाले. जर्मनीने पोलंडवर केलेल्या हल्ल्याने हे युद्ध १ सप्टेंबर १९३९ रोजी अधिकृतपणे सुरू झाले.{{sfn|वाइनबर्ग|२००५|p=६}}<ref>वेल्स, ॲन शार्प (२०१४) ''हिस्टॉरिकल डिक्शनरी ऑफ वर्ल्ड वॉर टू : द वॉर अगेन्स्ट जर्मनी ॲंन्ड इटली''. रोव्हमन ॲंन्ड लिटलफील्ड पब्लिशिंग, पृ ७</ref> यानंतर फ्रान्स, युनायटेड किंग्डम आणि इतर राष्ट्रांनी जर्मनी विरुद्ध युद्ध पुकारले. जपानने व इटलीने जर्मनीच्या बाजूने युद्धात पदार्पण केले. १९४१ च्या डिसेंबरमध्ये जपानने अमेरिकेच्या पर्ल हार्बर बंदरावर आक्रमण केल्यामुळे अमेरिकेला युद्धात उतरणे भाग पाडले. अमेरिकेने युद्धात सक्रिय भाग घेतला व तेथून युद्ध जगभर पसरले. दोस्त राष्ट्रांमध्ये [[चीन]], [[रशिया]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] व इतर राष्ट्रांचा समावेश होता, तर अक्ष राष्ट्रांमध्ये [[जर्मनी]], [[इटली]] व [[जपान]] हे देश होते. जवळ जवळ ७० देशांचे सैन्य यात सहभागी झाले होते. या युद्धात सहा कोटींच्यावर माणसे मेली. मानवी इतिहासातील ही सर्वांत मोठी जीवितहानी आहे. या युद्धामध्ये दोस्त राष्ट्रांचा विजय झाला.{{sfn|गिल्बर्ट|२००१|p=२९१}}<ref>{{स्रोत पुस्तक |title=वॉर, व्हायोलन्स ॲंड पॉप्युलेशन: मेकिंग द बॉडी काउंट|भाषा=इंग्लिश|author=जेम्स ए. टायनर|page=49 |date=3 March 2009 |publisher=द गिलफोर्ड प्रेस; पहिली आवृत्ती|isbn=1-6062-3038-7}}</ref>{{sfn|Sommerville|2008|loc=p. 5 (2011 ed.)}}<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.bbc.co.uk/tyne/content/articles/2005/01/20/holocaust_memorial_other_victims_feature.shtml|title=BBC - Tyne - Roots - Non-Jewish Holocaust Victims : The 5,000,000 others|website=www.bbc.co.uk|accessdate=27 August 2017|भाषा=इंग्लिश}}</ref> == आढावा == === युरोप === [[सप्टेंबर १]], [[इ.स. १९३९|१९३९]] रोजी [[जर्मनी]]ने [[जर्मनीचे पोलंडवर आक्रमण (१९३९)|पोलंडवर आक्रमण]] केले. जर्मनीचा नेता [[ॲडॉल्फ हिटलर]] व त्याच्या [[नाझी पक्ष|नाझी पक्षाने]] [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघाशी]] त्यापूर्वी मैत्री-करार केला होता. त्यानुसार सोव्हिएत संघाने [[सप्टेंबर १७]]च्या दिवशी पूर्वेकडून पोलंडवर चाल केली. याला प्रत्युत्तर म्हणून [[युनायटेड किंग्डम]] व [[फ्रान्स]]ने [[सप्टेंबर ३]]ला जर्मनीविरुद्ध युद्ध जाहीर केले. सुरुवातीला हे युद्ध मुख्यत्वे सागरी युद्ध होते. काही महिन्यातच जर्मनीने पोलंड काबीज केले. त्यानंतर [[इ.स. १९४०|१९४०मध्ये]] जर्मन सैन्याने [[नॉर्वे]], [[नेदरलँड्स]], [[बेल्जियम]] व [[फ्रान्स]] पादाक्रांत केले व [[इ.स. १९४१|१९४१मध्ये]] [[युगोस्लाव्हिया]] आणि [[ग्रीस]]चा पाडाव केला. [[इटली]]ने उत्तर आफ्रिकेतील ब्रिटिश वसाहतींवर हल्ला केला. काही महिन्यांनी त्यांना जर्मन सैन्याची कुमक मिळाली. [[इ.स. १९४१|१९४१ च्या]] मध्यापर्यंत जर्मनीने बहुतांश [[पश्चिम युरोप]] आपल्या टाचेखाली आणले होते परंतु युनायटेड किंग्डम जिंकणे त्यांना जमले नाही. याचे मुख्य कारण होते [[रॉयल एर फोर्स]] व [[रॉयल नेव्ही]]ने दिलेली कडवी झुंज. आता [[हिटलर]] सोव्हिएत संघावर उलटला व [[जून २२]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी त्याने अचानक सोव्हिएत संघावर चाल केली. [[ऑपरेशन बार्बारोसा]] या सांकेतिक नावाने योजलेल्या या मोहिमेत जर्मनीला सुरुवातीला भरभरून यश मिळाले. [[इ.स. १९४१|१९४१]] शेवटीशेवटी जर्मन सैन्याने [[मॉस्को]]पर्यंत धडक मारली परंतु येथे ही मोहीम अडकून पडली. सोव्हिएत सैन्याने कडवा प्रतिकार करीत जर्मनीचा रेटा मोडून काढला. पुढे सोव्हिएत सैन्याने [[स्टालिनग्राड]]ला वेढा घालून बसलेल्या [[जर्मनीचे सहावे सैन्य|जर्मनीच्या सहाव्या सैन्यालाच]] प्रतिवेढा घालुन पूर्ण सैन्याला युद्धबंदी बनवले. [[कुर्स्कचे युद्ध|कुर्स्कच्या युद्धात]] सोव्हिएत सैन्याने जर्मनीचा प्रतिकार मोडून काढला व [[लेनिनग्राडचा वेढा]]. उठवला. जर्मन सैन्याने अखेर माघार घेतली. [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] त्यांचा [[बर्लिन]]पर्यंत पाठलाग केला. बर्लिनमध्ये जर्मन सैन्याने व सामान्य नागरिकांनी घराघरातून सोव्हिएत सैन्याला झुंज दिली परंतु प्रचंड प्रमाणात मिळत असलेल्या कुमकेच्या जोरावर सोव्हिएत सैन्याने बर्लिन जिंकले. याच सुमारास ([[एप्रिल ३०]], [[इ.स. १९४५|१९४५]] रोजी) हिटलरने आपल्या भूमिगत बंकरमध्ये आत्महत्त्या केली. इकडे पाश्चिमात्य दोस्त राष्ट्रांनी [[इ.स. १९४३|१९४३मध्ये]] [[इटली]]वर चाल केली. [[इ.स. १९४४|१९४४मध्ये]] त्यांनी [[नॉर्मंडी]]च्या किनाऱ्यावर हल्ला केला व फ्रान्सला जर्मन आधिपत्यातून मुक्त केले. जर्मनीने चढवलेल्या प्रतिहल्ल्याला [[ऱ्हाईन नदी]]च्या किनाऱ्यावर ''[[बॅटल ऑफ द बल्ज]]'' नावाने प्रसिद्ध लढाईत दोस्त राष्ट्रांनी जबरदस्त उत्तर दिले व येथून आगेकूच करित त्यांनी जर्मनी गाठले आणि [[एल्ब नदी]]च्या किनाऱ्यावर पूर्वेकडून चालून आलेल्या सोव्हिएत सैन्याशी संधान बांधले. यावेळी जर्मनीच्या उरल्यासुरल्या सैन्याने शरणागती पत्करली व हार मान्य केली. युरोपमध्ये चाललेल्या या धुमश्चक्री दरम्यान जर्मन राष्ट्राकडून चालविण्यात आलेल्या वंश हत्येत ६०,००,००० ज्यू व्यक्तींचा बळी गेला. याला [[ज्यूंचे शिरकाण]] अथवा ''[[होलोकॉस्ट]]'' म्हणण्यात येते. === आशिया व प्रशांत महासागर === युरोपमध्ये युद्धाला तोंड फुटण्यापूर्वी [[जपान]]ने [[जुलै ७]], [[इ.स. १९३७|१९३७]] रोजी [[चीन]]वर [[दुसरे चीन-जपान युद्ध|आक्रमण]] केले.,<ref>{{स्रोत पुस्तक|first1=जॉन|last1=फेरिस|first2=एव्हन|last2=मॉड्सले|title=द कॅम्ब्रिज हिस्टरी ऑफ द सेकंड वर्ल्ड वॉर, खंड १: फायटिंग द वॉर|location=[[Cambridge]]|language=English|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2015|ref=harv}}</ref>{{sfn|फॉर्स्टर|गेसलर|२००५|p=६४}} जपानचा रोख चीनमधून पूर्व आणि [[आग्नेय आशिया]]वर स्वारी करीत एकएक देश जिंकायचा होता. यात मिळालेल्या यशानंतर जपानने [[डिसेंबर ७]], [[इ.स. १९४१|१९४१]]च्या दिवशी अनेक राष्ट्रांवर एकाच वेळी हल्ला केला. याच दिवशी [[पर्ल हार्बर]] येथे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] नौदलावरही हल्ला चढवला गेला. याला प्रत्युत्तर म्हणून अमेरिकेने युद्धात उतरण्याचे निश्चित केले. पुढील सहा महिने जपानला घवघवीत यश मिळाले पण [[कॉरल समुद्राची लढाई|कॉरल समुद्राच्या लढाईत]] अमेरिकन नौसैन्याने त्यांचा प्रतिकार केला व [[मिडवेची लढाई|मिडवेच्या लढाईत]] जपानने हार पत्करली. यात जपानच्या चार [[विमानवाहू नौका]] बुडवून अमेरिकेने जपानी नौसैन्याचा कणाच मोडला. येथून दोस्त राष्ट्रांनी जपानवर प्रतिहल्ला चढवला व [[मिल्ने बेची लढाई|मिल्ने बे]] व [[ग्वादालकॅनाल मोहीम|ग्वादालकॅनालच्या लढाईत]] त्यांनी विजय मिळवला. नैर्ऋत्य प्रशांत महासागरातमध्ये विजयी ठरलेल्या दोस्त राष्ट्रांनी मग प्रशांत महासागराच्या मध्य भागावर रोख धरून मोहीम काढली. यात जपानी सैन्याने त्यांचा कडवा प्रतिकार केला. या मोहीमेदरम्यान [[फिलिपाईन समुद्राची लढाई]], [[लेयटे गल्फची लढाई]], [[इवो जिमाची लढाई|इवो जिमा]] व [[ओकिनावाची लढाई]], इ. अनेक भयानक सागरी युद्धे लढली गेली. या दरम्यान अमेरिकन [[पाणबुडी|पाणबुड्यांनी]] जपानकडे जाणारी रसद तोडण्यात यश मिळवले. याने जपानची आर्थिकदृष्ट्या कुचंबणा होऊ लागली. [[इ.स. १९४५|१९४५मध्ये]] दोस्त राष्ट्रांच्या वायुदलाने जपानवर अनेक वादळी हल्ले चढवले. मुख्यत्वे नागरी वस्त्या व कारखान्यांवर झालेल्या या हल्ल्यांनी जपानची युद्धप्रवण राहण्याची शक्ती कमी झाली. अखेर [[ऑगस्ट ६]], इ.स. १९४५ रोजी अमेरिकेने जपानच्या [[हिरोशिमा]] शहरावर परमाणु बॉम्ब टाकला. [[ऑगस्ट ९]]ला अमेरिकेने [[नागासाकी]] शहरावर असाच हल्ला केला व जोपर्यंत जपान शरण येत नाही तोपर्यंत एक एक करित जपानी शहरे बेचिराख करण्याची धमकी दिली. जपानने [[ऑगस्ट १५]], [[इ.स. १९४५|१९४५]] रोजी बिनशर्त शरणागती पत्करली व दुसऱ्या महायुद्धाचा अधिकृतरीत्या अंत झाला.<ref name="Beevor 2012 776">{{Harvnb|Beevor|2012|p=776}}.</ref> === पर्यवसान === या अतिभयानक युद्धात अंदाजे ६,२०,००,००० (सहा कोटी वीस लाख) व्यक्ती मरण पावल्या. हे म्हणजे जगाच्या त्यावेळेच्या लोकसंख्येच्या २.५ % होय.<ref name="census.gov">{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.census.gov/population/international/data/worldpop/table_history.php |title=U.S. Census BureauWorld Population Historical Estimates of World Population |accessdate=March 4, 2016}}</ref> अर्थात, हा केवळ अंदाज आहे व प्रत्येक राष्ट्राचे अंदाज वेगवेगळे आहेत. युरोपमधील आणि आशियामधील अनेक देश या युद्धात बेचिराख झाले. त्यातून सावरायला त्यांना पुढील अनेक दशके घालवावी लागली. दुसऱ्या महायुद्धाचे राजकीय,<ref>{{Harvnb|Barber|Harrison|2006|p=232}}.</ref> सामाजिक, आर्थिक<ref name="GSWW6_266">{{Harvnb|Rahn|2001|p=266}}.</ref><ref>{{Harvnb|Liberman|1996|p=42}}.</ref><ref name="Milward 1979 138">{{Harvnb|Milward|1992|p=138}}.</ref> तसेच तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने जगावर झालेले प्रभाव आजदेखील दिसून येतात. == कारणे == [[जर्मनीचे पोलंडवरील आक्रमण, १९३९|जर्मनीचे पोलंडवरील आक्रमण]] व जपानचे [[दुसरे चीन-जपान युद्ध|चीन]], [[पर्ल हार्बरवरील हल्ला|अमेरिका]] व ब्रिटिश आणि डच वसाहतींवरचे आक्रमण ही दुसऱ्या महायुद्धाची कारणे समजली जातात.{{sfn|Eastman|1986|pp=547–51}} {{sfn|Beevor|2012|p=342}}जगाच्या दोन्ही बाजूच्या या घटनांचे कारण होते जर्मनी व जपानमधील हुकूमशाही सत्ताधीश व त्यांची जगज्जेते होण्याची महत्त्वाकांक्षा. जरी या दोन्ही सत्तांनी आपले पाय पसरवण्यास आधीच सुरुवात केली असली तरी दुसऱ्या महायुद्धाची अधिकृत सुरुवात झाली ती या झोंडशाहीला झालेल्या सशस्त्र विरोधाने. जर्मनीत नाझी पक्ष जरी लोकशाही मार्गाने सत्तेवर आला असला तरी एकदा हातात सत्ता आल्यावर पक्षाधिकाऱ्यांनी जर्मनीतील लोकशाही व्यवस्थेची लक्तरे काढली.{{sfn|Brody|1999|p=4}} असे असून जर्मन जनतेने त्यांना पाठिंबा दिला कारण [[पहिले महायुद्ध|पहिल्या महायुद्धात]] पराभूत झाल्यावर त्यांना जर्मन स्वाभिमानाला जागे करणारे सरकार प्रथमतःच मिळालेले होते.{{sfn|Zalampas|1989|p=62}} पहिल्या महायुद्धात शरणागती पत्करताना [[व्हर्सायचा तह|व्हर्सायच्या तहातील]] २३१वे कलम जर्मन जनतेला असह्य झाले होते.{{sfn|Kantowicz|1999|p=149}} या शिवाय साम्यवाद-विरोध आणि आर्थिक सुबत्ता व प्रगतीच्या वचनांना भुलून जर्मनीने नाझी पक्षाला व पर्यायाने [[ॲडॉल्फ हिटलर|एडॉल्फ हिटलर]]ला अमर्याद सत्ता बहाल केली. हिटलरने जर्मनीला आपल्या हक्काच्या समजल्या जाणाऱ्या सगळ्या देशांना जर्मन सत्तेखाली आणण्याचे वचन दिले व त्यादृष्टीने पावलेही उचलली. नाझी पक्षाने (व स्वतः हिटलरनेही) हिटलरला जर्मनीचा तारणहार असल्याचे भासवले,{{sfn|Adamthwaite|1992|p=52}} व येथून एका भस्मासुराचा जन्म झाला. इकडे जपानमध्ये ''क्रिसॅंथेमम'' (जास्वंदी) वंशाच्या राजांचे राज्य असले तरी खरी सत्ता होती ती सैन्यातील अत्त्युच्च अधिकाऱ्यांच्या टोळक्याकडे. जपानला जगातील महासत्ता करण्याची त्यांची महत्त्वाकांक्षा होती. जपानने या नेतृत्वाखाली [[मांचुरिया]]वर [[इ.स. १९३१|१९३१मध्ये]] व चीनवर [[इ.स. १९३७|१९३७मध्ये]] आक्रमण केले होते. यामागचे कारण होते ते चीन व मांचुरियातील नैसर्गिक संपत्ती बळकावून त्याद्वारे आपला प्रभाव अधिक मजबूत करणे. [[युनायटेड किंग्डम]] व [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] या युद्धात जरी प्रत्यक्ष भाग घेतला नसला तरी त्यांनी चीनला आर्थिक व सैनिकी मदत केली. याशिवाय त्यांनी जपानविरुद्ध आर्थिक नाकेबंदी करीत जपानला मिळणारे [[खनिज तेल]] व इतर रसद कापली. यामुळे जपानला चीन व मांचुरियातील युद्ध जास्त काळ चालू ठेवणे अशक्य झाले व त्यांनी तेथून काढता पाय घेण्याची तयारी सुरू केली. आता जपानकडे उपाय होते म्हणजे चीनचा जिंकलेला प्रदेश परत करणे, खनिज तेल व इतर कच्च्या मालाची इतर पुरवठे शोधणे किंवा हे मिळवण्यासाठी अजून काही देश/प्रांत जिंकणे. आग्नेय आशियातील [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्स]] आणि डच, फ्रेंच व ब्रिटिश वसाहतींमधून या खनिजांचा मुबलक पुरवठा होता व हा भाग चीनमधून हल्ला करण्याच्या टप्प्यातही होता. जपानचा समज होता की आशियातील युरोपीय सत्ता युरोपमध्ये सुरू झालेल्या युद्धात गुंतल्या होत्या व आशियात लक्ष देण्याची त्यांना फुरसत नव्हती. सोव्हिएत संघ जर्मनीशी संधान बांधून असले तरी त्यांच्यात कुरबुर सुरूच होती आणि अमेरिका युद्ध करण्याआधी संधी/करार करण्याचा प्रयत्न करेल. ही परिस्थिती जपानने आग्नेय आशिया गिळंकृत करण्यास साजेशीच होती. हा अंदाज बांधून जपानने डच व ब्रिटिश वसाहतींवर आक्रमण केले व जगाच्या पूर्व भागातील युद्धाला तोंड फुटले. सुरुवातीला तटस्थ असलेल्या अमेरिकेने दोस्त राष्ट्रांना जर्मनीविरुद्ध आर्थिक मदत करणे चालूच ठेवले होते. त्याला खीळ घालण्यासाठी जपानने [[डिसेंबर ७]], [[इ.स. १९४१|१९४१रोजी]] अमेरिकेच्या [[पर्ल हार्बर]] येथील नौसेना तळावर जबरदस्त हल्ला केला व तेथील आरमार उद्ध्वस्त केले. अमेरिकेला आता युद्धात उतरणे भागच होते. अशा प्रकारे अमेरिकेचा या युद्धात प्रवेश झाला. == घटनाक्रम == === युद्धाची सुरुवात - इ.स. १९३९ === ==== युरोपियन रणांगण ==== '''जर्मनीची आगळीक''' [[इ.स. १९३९|१९३९ च्या]] सुमारास जर्मनीने जाहीर केले होते की [[व्हर्सायचा तह|व्हर्सायच्या तहात]] गमावलेला सगळा प्रदेश जर्मनीने जिंकलाच पाहिजे. शिवाय, ज्या ज्या प्रदेशात जर्मनवंशीय व्यक्तींचे बहुमत असेल, ते प्रदेशही जर्मनीचेच भाग झाले पाहिजेत. जर्मनीच्या अधिकृत परराष्ट्र धोरणात म्हणले होते की [[पोलंड]] व [[झेकोस्लोव्हेकिया]]तील काही प्रदेशात जर्मन बाहुल्य होते व तेथील जर्मनवंशीय व्यक्तींच्या हक्कांची पायमल्ली होत होती. त्यांच्या हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी असे प्रदेश जर्मनीत असले पाहिजेत. [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमच्या पंतप्रधान]] [[नेव्हिल चेम्बरलेन]] बरोबरच्या चर्चासत्रात हिटलरने अनेक पुरावे दाखवले ज्यानुसार जर्मनीच्या शेजारी राष्ट्रातील जर्मनवंशीय लोकांवर अत्याचार होत होते. या सबबीवर हिटलरने असे प्रदेश जर्मनीत समाविष्ट करण्याचा आग्रह धरला. हिटलरच्या या युक्तिवादाला जर्मन जनतेचा पूर्ण पाठिंबा होता. जर्मनीला पहिल्या महायुद्धात नामुष्की पत्करावी लागली होती. व्हर्सायच्या तहातील काही कलमे जर्मनीच्या आर्थिक व सैनिकी विकासाला जाचक होती. याच सुमारास जगभर आर्थिक मंदी सुरू होती, त्याचा प्रभाव जर्मनीवरही पडला होता. व्हर्सायच्या तहानुसार जर्मनीला सैन्य बाळगण्यावर कडक निर्बंध होते व प्रत्येक सैनिकी हालचालीबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]] द्वारे परदेशी राजवटींना जबाब द्यावा लागत होता. ततः जर्मनीत गरीबी, [[बेकारी]] व असंतोषाचे लोण सर्वदूर पसरलेले होते. याचे भांडवल करून हिटलर व नाझी पक्षाने सत्ता मिळवली व हळूहळू लोकशाही व्यवस्थेत बदल करून अधिकाधिक हुकुमशाहीगत व्यवस्था जर्मनीत आली. नाझींनी जर्मनीला पटवून दिले की अनिर्बंध सत्तेशिवाय जर्मनीचा उद्धार कोणीही करू शकणार नाही. हळूहळू हिटलरने [[ऱ्हाइनलॅंड]] व [[रुह्र]] प्रदेशात सैन्य उभारणीलाही सुरुवात केली. याशिवाय अश्या अनेक कृती केल्या ज्या व्हर्सायच्या तहाविरुद्ध होत्या परंतु जर्मन राष्ट्रहितकारक होत्या. याचा परिणाम जर्मन जनता हिटलरच्या मागे एकमुखाने उभी राहण्याचा झाला. हिटलर व नाझी पक्षाने याचे पूरेपूर फायदा घेतला. जर्मनवंशीयांवर अन्याय होत असल्याचे भासवून त्यांनी याकाळात अनेक इतरवंशीय व्यक्तींचे ([[रोमा जिप्सी]], [[ज्यू]], इ.) सर्रास शिरकाण सुरू केले. '''युरोपीय देशांची अति-सहिष्णुता व युद्धापूर्वीचे मैत्री-करार''' जर्मनीत हे सुरू असताना ब्रिटिश व फ्रेंच सरकारने त्याविरुद्ध पावले उचलायच्या ऐवजी जर्मनीच्या तुष्टीकरणाचे धोरण अवलंबिले. त्यांना जर्मनीशी उघड संघर्ष टाळायचा होता कारण पहिले महायुद्ध संपून जेमतेम २० वर्षे होत होती. संपूर्ण युरोप त्यातून सावरत होता व अजून एक युद्ध झाल्यास [[युनायटेड किंग्डम]] व [[फ्रान्स]]च नव्हे तर युरोपमधील प्रत्येक देशाला त्याची मोठी किंमत मोजावी लागली असती. त्यामुळे दोन्ही देशांनी जर्मनीला ढील देणेच पसंत केले. याचे पर्यवसान [[इ.स. १९३८चा म्युनिक करार|१९३८ च्या म्युनिक करारात]] झाले. याआधी जर्मनीने [[चेकोस्लोव्हेकिया]]तील काही प्रदेश बळकावले होते व अजून पुढे सरकण्याच्या तयारीत असताना फ्रान्स व ब्रिटनने जर्मनीची ही आगळीक मान्य केली व चेकोस्लोव्हेकियाचे प्रदेश जर्मनीला देऊन टाकले. चेम्बरलेनने जाहीर केले की म्युनिक करार हा "आपल्या काळातील शांततेचेच प्रतीक" आहे. मऊ लागल्यावर कोपराने खणल्यासारखे जर्मनीने [[मार्च]] [[इ.स. १९३९|१९३९मध्ये]] उरलेले चेकोस्लोव्हेकियासुद्धा बळकावले. जर्मनीच्या मनसूब्यांबद्दल भ्रमात राहिलेल्या दोस्त राष्ट्रांकडे नुसते बघत बसण्यापेक्षा काही गत्यंतर नव्हते. या व अशा छोट्या-मोठ्या चालींनंतर वर्षभरात युद्धाला तोंड फुटले. म्युनिक करार निष्फळ ठरल्यावर ब्रिटन/फ्रान्ससना कळले की हिटलरच्या आश्वासनांवर विश्वास ठेवून चालणार नव्हते व जर्मन महत्त्वाकांक्षा नुसते आसपासचे प्रदेश गिळंकृत करून थांबणार नव्हती. [[मे १९]], [[इ.स. १९३९|१९३९ला]] पोलंडने व फ्रान्सने परस्पर-मैत्री करार केला व एकावर आक्रमण झाल्यास दुसऱ्याने मदतील धावून येण्याचे मान्य केले. ब्रिटन व पोलंडमध्ये असाच करार मार्चमध्ये झालेला होता. इकडे जर्मनी व सोव्हिएत संघाने [[ऑगस्ट २३]], [[इ.स. १९३९|१९३९ला]] [[मोलोटोव्ह-रिबेनट्रॉप करार|मोलोटोव्ह-रिबेनट्रॉप करारावर]] सह्या केल्या. या करारात जर्मनी व सोव्हिएत संघाने युरोप जिंकून घेणे गृहित धरले होते व त्यानंतर युरोप आपापसात कसा वाटून घ्यायचा याची नोंद होती. तोपर्यंत दोन्ही राष्ट्रांनी एकमेकांच्या सैनिकी कार्रवाईत दखल न देण्याचे कबूल केले व सोव्हिएत संघाकडून जर्मनीला खनिज तेल व इतर रसद पुरवण्याची तरतूद घातली. या कलमामुळे जर्मनीची [[उत्तर समुद्र|उत्तर समुद्रातून]] येणाऱ्या मालवाहतूकीवरील भीस्त कमी झाली. [[पहिले महायुद्ध|पहिल्या महायुद्धात]] हा वाहतूकमार्ग रोखून धरून ब्रिटनने जर्मनीच्या नाकीतोंडी पाणी आणले होते. ही तरतूद झाल्यावर हिटलरची पोलंड व वेळप्रसंगी ब्रिटन व फ्रान्सशीही युद्ध करण्याची तयारी झाली. पुढचे पाउल होते ते काहीतरी कुरापत काढणे. जर्मनीने जाहीर केले की [[डान्झिगचे स्वतंत्र शहर|डान्झिगच्या स्वतंत्र शहरात]] जर्मन व्यक्तींवर अन्याय होत आहे व याचा उपाय करण्यासाठी जर्मनी डान्झिग व पोलंडमधील अन्य शहरे जिंकून घेईल. हे पाहून पोलंड ने [[ऑगस्ट २५]]रोजी युनायटेड किंग्डमशी नव्याने मैत्री करार केला, पण त्याचा जर्मन बेतांवर काही प्रभाव पडला नाही. '''जर्मनी व सोव्हिएत संघाचे पोलंडवर आक्रमण''' [[चित्र:पोलिश सैनिक.jpg|thumb|left|200px|जर्मन आक्रमकांशी लढणारे पोलिश सैनिक, [[सप्टेंबर]] [[इ.स. १९३९|१९३९]]]] [[सप्टेंबर १]], [[इ.स. १९३९|१९३९रोजी]] जर्मनीने खोटी [[ग्लायवित्झचा हल्ला|पोलिश हल्ल्याची]] सबब सांगून पोलंडवर आक्रमण केले. युद्धोत्तर अहवालात कळून आले की पोलंडने जर्मन ठाण्यावरील तथाकथित हल्ला झालाच नव्हता. [[सप्टेंबर ३]]ला [[भारत|भारतासह]] युनायटेड किंग्डम व फ्रान्सने जर्मनीविरुद्ध युद्ध पुकारले. काही दिवसातच [[कॅनडा]], [[ऑस्ट्रेलिया]] व [[न्यू झीलंड]]नेही त्यांचा साथ देण्याचे जाहीर केले. फ्रान्सने जरी युद्ध जाहीर केले असले तरी त्यांची हालचाल संथ होती. [[सार प्रांतातील चढाई|सार प्रांतात नावापुरती चढाई]] केल्यावर काही दिवसात तीसुद्धा सोडून दिली. युनायटेड किंग्डमला नौसेनेच्या कवायती करण्याशिवाय काही करणे शक्य नव्हते. इकडे जर्मनीने पोलिश सैन्याची वाताहत करीत [[सप्टेंबर ८]] रोजी पोलंडची राजधानी [[वॉर्सो]]पर्यंत धडक मारली. [[सप्टेंबर १७]]ला सोव्हिएत संघाने मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करारात ठरवल्याप्रमाणे पोलंडवर पूर्वेकडून चाल केली. पोलिश सैन्याला आता दुसरी आघाडी उघडणे भाग पडले व त्यामुळे आधीच खिळखिळी झालेली बचावाची फळी कोलमडली. पराभव अटळ दिसताना पोलंडच्या राष्ट्राध्यक्ष व सरसेनापतीने दुसऱ्याच दिवशी [[रोमेनिया]]त पळ काढला. वॉर्सोतील सैन्याने महिनाभर तग धरली पण ऑक्टोबर १ रोजी जर्मन सैन्य शहरात घुसले. ४-५ दिवस घराघरातून युद्ध करून ऑक्टोबर ६ला पोलिश सैन्याने हत्यारे खाली ठेवली. काही तुकड्या पळून शेजारील राष्ट्रांमध्ये गेल्या व तेथून त्यांनी [[पोलिश भूमिगत सशस्त्र चळवळ|भूमिगत सशस्त्र चळवळ]] उभारली. या चळवळीने युद्धाच्या अखेरच्या दिवसांत दोस्त राष्ट्रांची मोठी मदत केली. जरी राजधानी व जवळजवळ संपूर्ण देशाचा पाडाव झाला तरी पोलंडने अधिकृतरीत्या जर्मनीकडे शरणागती पत्करली नाही. '''खोटे युद्ध''' पोलंडच्या पाडावानंतर [[इ.स. १९३९|१९३९ च्या]] हिवाळ्यात जर्मनीने आपली वाटचाल तात्पुरती थांबवली. परिस्थितीचा आढावा घेत त्यांनी आपली बचावफळी पक्की केली व पुढील हल्ल्यांची योजना आखणे चालू ठेवले. इकडे ब्रिटन व फ्रान्सने आपले बचावात्मक धोरण चालूच ठेवले. [[एप्रिल महिना|एप्रिल]] १९४०पर्यंत कोणीच काही मोठी हालचाल केली नाही. वृत्तपत्रांनी या कालावधीला ''खोटे युद्ध'' अथवा ''सिट्झक्रीग'' असे उपहासात्मक नाव दिले. '''अटलांटिकची लढाई''' [[पूर्व युरोप|पूर्व युरोपमध्ये]] लढाई सुरू होताच [[अटलांटिक महासागर#उत्तर अटलांटिक|उत्तर अटलांटिक समु्द्रात]] जर्मन [[यु-बोट|यु-बोटींनी]] दोस्त राष्ट्रांच्या व्यापारी जहाजांविरुद्ध कारवाया सुरू केल्या. छुप्या पद्धतीने हल्ला करणाऱ्या या पाणबुड्यांची संख्या जास्त नसली तरी ही कसर त्यांनी त्यांची कुशलता, हिंमत व नशीबाने भरून काढली. ब्रिटिश [[क्रुझर]] [[एच.एम.एस. करेजस (५०)|एच.एम.एस. करेजस]] अशाच एका यु-बोटीला बळी पडली तर अजून एका यु-बोटीने [[एच.एम.एस. रॉयल ओक (०८)|एच.एम.एस. रॉयल ओक]] या [[युद्धनौका|युद्धनौकेला]] बंदरातून बाहेर पडण्याची संधी न देताच जलसमाधी दिली. युद्धाच्या पहिल्या चार महिन्यात यु-बोटींनी ११० जहाजे बुडवली व व्यापारी जहाजवटीवर भीतीचे सावट पसरवले. [[दक्षिण अटलांटिक समुद्र|दक्षिण अटलांटिक समुद्रात]] जर्मन [[पॉकेट बॅटलशिप]] [[ॲडमिरल ग्राफ स्पी (क्रुझर)|ॲडमिरल ग्राफ स्पी]]ने नऊ ब्रिटिश व्यापारी नौका बुडवल्या. अखेर [[एच.एम.एस. अजॅक्स (२२)|एच.एम.एस. अजॅक्स]], [[एच.एम.एस. एक्झेटर (६८)|एच.एम.एस. एक्झेटर]] व [[एच.एम.एन.झेड.एस. अकिलीस]] ने तिला [[मॉॅंटेव्हिडियो]]जवळ गाठले. [[प्लेट नदीची लढाई|प्लेट नदीच्या लढाईत]] ग्राफ स्पीला पराभव अटळ दिसता तिच्या कप्तान [[हान्स लांग्सदोर्फ]] याने समुद्राकडे प्रयाण केले व पकडले जाण्यापेक्षा स्वतःच ग्राफ स्पीला जलसमाधी दिली. ==== पॅसिफिक रणांगण ==== '''[[दुसरे चीन-जपान युद्ध]]''' पूर्वेतील युद्ध युरोपच्या आधीच दोन वर्षे सुरू झाले होते. [[जपान]]ने [[इ.स. १९३१|१९३१मध्ये]] [[मांचुरिया]] जिंकून तेथे तळ ठोकलेला होता. [[जुलै ७]], [[इ.स. १९३७|१९३७]] रोजी जपानने मांचुरियाची हद्द ओलांडून [[बीजिंग|बिजींग]]वर (तेव्हाचे बिपींग) हल्ला चढवला. विद्युतवेगाने आगेकूच करीत जपानी सैन्य [[शांघाय]]पर्यंत पोचले परंतु तेथे त्यांची प्रगती थांबली. [[डिसेंबर]] [[इ.स. १९३७|१९३७मध्ये]] शांघाय पडले व लगेचच राजधानीचे शहर [[नानजिंग]] (तेव्हाचे नानकिंग) ही जपानने जिंकले. चीनी सरकारने नानजिंगहून पळ काढून [[चॉॅंगकिंग]] येथे कामचलाऊ राजधानी उभारली. नानजिंग जिंकल्यावर जपानी सैन्याने तेथील युद्धकैदी व नागरिकांवर अनन्वित अत्याचार केले (पहा - [[नानकिंगची कत्तल]])व एका महिन्यात सुमारे ३,००,००० व्यक्तींची कत्तल केली. '''दुसरे रशिया-जपान युद्ध''' [[जपान]] व [[मंगोलिया]]च्या सरहद्दीवर [[खाल्का नदी]] आहे. मांचुरियातील जपानी राजवटीनुसार ही मांचुरिया-मंगोलियाच्यामधील हद्द होती. मंगोलियाच्या मते हद्द नदीपलीकडे ३० किमी पूर्वेस होती. [[मे ८]], [[इ.स. १९३९|१९३९]] रोजी ७०० मोंगोल घोडेस्वार नदी पार करून पूर्वेस आले. ते पाहताच मांचुरियन सैन्याने त्यांच्यावर हल्ला केला. काही दिवसातच [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघाने]] मंगोलिया व जपानने मांचुरियाच्या सैन्याच्या मदतीला आपले सैन्य पाठवले व तुंबळ युद्धास सुरुवात झाली. सप्टेंबरपर्यंत चालू असलेल्या या युद्धात १८,००० जपानी तर ९,००० सोव्हिएत-मंगोल सैनिक मृत्यू पावले. येथे सुरू असलेले युद्ध थांबले नसते व एकाच वेळी येथ तसेच [[जर्मनी]]शीसुद्धा लढायची पाळी आली तर सोव्हिएत संघाला दोन्ही आघाड्या संभाळणे कठीण गेले होते. सोव्हिएत संघाने [[मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करार|मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करारावर]] सही करण्यामागे हेही एक कारण होते. === युद्ध पसरले - इ.स. १९४० === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''सोव्हिएत संघाचे बाल्टिक देशांवर आक्रमण''' [[जर्मनी]] व [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघात]] युद्धाच्या आधी झालेल्या [[मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करार|मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करारानुसार]] [[फिनलंड]]ला सोव्हिएत संघाचे मांडलिक राष्ट्र ठरवण्यात आले होते. त्यानुसार सोव्हिएत संघाने [[नोव्हेंबर ३०]], [[इ.स. १९३९|१९३९]] रोजी फिनलंडवर हल्ला केला. येथून सुरू झालेल्या युद्धाला [[हिवाळी युद्ध]] म्हणतात. सोव्हिएत संघाने फिनिश सैन्याच्या चौपट सैनिक पाठवले तरीही त्यांची पुरेशी प्रगती झाली नाही. फिनिश बचावाची फळी भक्कम होती व त्यांनी पहिला हल्ला रोखून धरला. हळूहळू [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] आपले हल्ले तिखट केले व फळी फोडण्यात यश मिळवले. फिनलंडने तहाची बोलणी सुरू केली व [[लेनिनग्राड]]ला लागून असलेले व्यूहात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे प्रदेश सोव्हिएत संघाला दिले. या अकारण सुरू केलेल्या युद्धाविरुद्ध जगातील इतर देशांनी विरोध दर्शविला व [[डिसेंबर १४]]ला सोव्हिएत संघाची [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून हकालपट्टी झाली. यामुळे सोव्हिएत संघाला जणू अधिक आगळीक करण्याची मुभाच मिळाली. [[जून]] [[इ.स. १९४०|१९४०मध्ये]] त्यांनी [[लात्व्हिया]], [[लिथुएनिया]] आणि [[एस्टोनिया]]चा पाडाव केला व तेथील सत्ताधारी व्यक्तींना [[सैबेरिया]]तील [[गुलाग]]मध्ये पाठवून दिले. याशिवाय सोव्हिएत संघाने [[रोमेनिया]]कडून [[बेसारेबिया]] व [[उत्तर बुकोव्हिना]] हे प्रांतही बळकावले. '''जर्मनीचे डेन्मार्कवर व नॉर्वेवर आक्रमण''' सोव्हिएत संघ व फिनलंडमधील हिवाळी युद्ध संपताना जर्मनीने [[एप्रिल ९]], [[इ.स. १९४०|१९४०ला]] एकाच वेळी [[डेन्मार्क]] व [[नॉर्वे]]वर [[वेसेऱ्युबुंग मोहीम|ऑपरेशन वेसेरुबंग]] या सांकेतिक नावाखाली मोहीम काढली. डेन्मार्कने लगेचच नांगी टाकली पण नॉर्वेने प्रतिकार केला. [[युनायटेड किंग्डम]]ने नॉर्वेवर चढाई करण्याचा बेत आखलेलाच होता. त्यांनी आपले सैनिक उत्तर नॉर्वेत उतरवले पण जूनपर्यंत जर्मन सैन्य वरचढ ठरले व दोस्त राष्ट्रांनी नॉर्वेतून काढता पाय घेतला. नॉर्वेच्या सैन्याने शरणागती पत्करली व जवळजवळ संपूर्ण नॉर्वे जर्मनीच्या ताब्यात आले. नॉर्वेचा राजा आपल्या कुटुंबियांसह लंडनला पळून गेला. नॉर्वेचा सागरी किनारा हातात आल्यावर जर्मनीने तेथे हवाई व नौसेनेचे तळ उभारले व [[आर्क्टिक महासागर|आर्क्टिक समुद्रातून]] होणाऱ्या पुढील मोहीमेची तयारी सुरू केली. '''जर्मनीचे फ्रान्सवर व 'खालच्या देशांवर' आक्रमण''' [[चित्र:Nazi-parading-in-elysian-fields-paris-desert-1940.png|thumb|left|[[पॅरिस]]च्या [[शॉंझ एलिझे]] रस्त्यावर जर्मन सैनिक, [[जून]] [[इ.स. १९४०|१९४०]]]] [[लक्झेम्बर्ग]], [[बेल्जियम]] व [[नेदरलँड्स]] हे समुद्रसपाटीपासून समतल व काही प्रदेशात समुद्राच्या पातळीच्याही खाली आहेत म्हणून त्यांना ''लो कन्ट्रीज'' अथवा खालचे देश असे म्हणतात. [[मे १०]], [[इ.स. १९४०|१९४०]] रोजी जर्मनीने या तीनही देश व शिवाय फ्रान्सवर हल्ला केला. या घटनेने ''खोटे युद्ध'' संपले व ''खरे युद्ध'' परत सुरू झाले. जर्मनीला रोखण्यासाठी [[ब्रिटिश एक्स्पिडिशनरी फोर्स (दुसरे महायुद्ध)|ब्रिटिश एक्स्पिडिशनरी फोर्स]] व फ्रेंच सैन्य उत्तर बेल्जियममध्ये घुसले. दक्षिणेत फ्रान्सने [[मॅजिनो लाईन]]वर आपली बचावफळी तयार केलेली होती. तेथे जर्मन सैन्याला अडवून ठेवून उत्तरेत गनिमी काव्याने जर्मनीशी लढायचे असा त्यांचा बेत होता पण जर्मनीने [[ब्लिट्झक्रीग]] अथवा ''विद्युतवेगी युद्धाचा'' अत्युत्तम नमूना दाखवत फ्रेंच व ब्रिटिश सैन्याचा धुव्वा उडवला. इकडे [[लुफ्तवाफे]]ने नेदरलँड्सच्या [[रॉटरडॅम]] शहरावर बॉम्बफेक करून शहराचा विनाश केला. हल्ल्याच्या पहिल्या टप्प्यात ''वेह्रमाख्ट''ची (जर्मन सेना) ''पॅन्झरग्रुप फोन क्लाईस्ट'' ही तुकडी सुसाट [[आर्देन्नेस]] पार करून गेली. दोस्त राष्ट्रांचा अंदाज होता की दाट जंगल असलेला हा प्रदेश यांत्रिकी व रणगाड्यांना पार करणे अशक्य होते. हा अंदाज चुकीचा ठरवत जर्मन सैन्याने [[सेदान, फ्रान्स|सेदान]] येथे येऊन धडकले. सेदानचे रक्षण करणारे सैन्यदल हे फ्रेंच सैन्याचे नेहमीचे सैनिक नव्हते. येथे हल्ला होण्याची शक्यता कमी असल्याकारणाने येथे कुमक जास्त नव्हती. वेह्रमाख्टने सहजगत्या बचावाची फळी फोडली आणि पश्चिमेकडे आगेकूच करीत थेट [[इंग्लिश खाडी|इंग्लिश चॅनेल]] पर्यंत जाऊन पोचले. जर्मन सैन्याच्या दुसरे सैन्याने बेल्जियम, लक्झेम्बर्ग व नेदरलँड्सचा सहजगत्या पाडाव केला. आता दोस्तराष्ट्रांचे सैन्य दुभागले गेले व उत्तर फ्रान्स व खालच्या देशातले सैनिक जर्मन सैन्याच्या कचाट्यात सापडले. त्यांच्या समोर आता आत्मसमर्पण करणे किंवा पळ काढणे हेच पर्याय होते. [[ऑपरेशन डायनॅमो]] या मोहिमेअंतर्गत ३,३८,००० दोस्त सैनिकांना [[डंकर्क]]हून उचलण्यात आले. युद्धनौका, होड्या, व मिळेल त्या तरंगणाऱ्या वाहनांतून या सैनिकांनी [[इंग्लंड]] गाठले. [[जून १०]]ला [[इटली]] जर्मनीच्या बाजूने युद्धात उतरले व फ्रान्सच्या दक्षिणेकडून त्यांनी हल्ला केला. जर्मन सैन्याने फ्रान्समध्ये अनिर्बंध कूच सुरू ठेवली व जवळजवळ सगळे फ्रान्स आपल्या टाचेखाली आणले. [[जून २२]], [[इ.स. १९४०|१९४०]] रोजी फ्रान्सने शस्त्रसंधीची याचना केली व शरणागती पत्करली. जर्मन सैन्याने [[पॅरिस]]मध्ये तळ ठोकला व आग्नेय फ्रान्समध्ये [[विची फ्रान्स]] हे नावापुरते स्वतंत्र परंतु खरेतर जर्मनधार्जिणे सरकार बसवले. अशाप्रकारे [[बॅटल ऑफ फ्रान्स]] ही एकतर्फी लढाई जर्मनीने जिंकून युरोपमध्ये आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले. '''बॅटल ऑफ ब्रिटन''' फ्रान्सवरची मोहीम विजयी होत असताना जर्मनीने युनायटेड किंग्डमवर [[ऑपरेशन सी लायन]] या नावाच्या मोहिमेची आखणी सुरू केली. ब्रिटिश सैन्याने डंकर्कहून पळ काढताना बरीचशी हत्यारे, जड तोफा व रसद तेथेच टाकून दिली होती व त्यामुळे ब्रिटिश सैन्याची स्थिती अगदी केविलवाणी झाली होती. असे असता जर एक घणाघाती घाव घातला तर युनायटेड किंग्डमने गुडघे टेकले असते. पण ब्रिटनवर हल्ला करायचा तर त्यासाठी समुद्र पार करावा लागणार होता किंवा आरमारी वेढा घालावा लागला असता. [[रॉयल नेव्ही]]शी टक्कर देणे जर्मन आरमाराला शक्य नव्हते पण काही करून ब्रिटीिद्वीपांवर सैन्य उतरवता आले व त्याला हवेतून आधार देता आला तर विजय निश्चित होता. त्यासाठी आधी रॉयल एर फोर्सचा समाचार घेणे आवश्यक होते. [[लुफ्तवाफे]] व [[रॉयल एर फोर्स]]च्या या लढाईला [[बॅटल ऑफ ब्रिटन]] म्हणतात. लुफ्तवाफेने सुरुवात केली ती रॉयल एर फोर्सच्या विमानतळ व [[रडार]]चा वेध घेऊन. मोडक्यातोडक्या धावपट्ट्यांवरूनसुद्धा उड्डाणे भरून आर.ए.एफ.च्या वैमानिकांनी त्यांचा प्रतिकार सुरू केला व धाव घेतली थेट [[बर्लिन]]कडे. राजधानी बर्लिनवरील झालेल्या बॉम्बफेकीमुळे [[ॲडॉल्फ हिटलर]]चा संताप झाला व त्याने [[लंडन]] शहरावर हल्ले सुरू करण्याचे आदेश दिले. [[द ब्लिट्झ]] नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या हल्ल्यांमध्ये लंडनचे अतोनात नुकसान झाले. आर.ए.एफ.ने आपल्या [[स्पिटफायर]] व [[हरिकेन, विमान|हरिकेन]] विमानांनी कसेबसे का होईना हे हल्ले परतवून लावले व लुफ्तवाफेला हवेत वर्चस्व मिळू दिले नाही. इकडे समुद्रात रॉयल नेव्हीने जर्मन आरमाराला रोखून धरले व इंग्लंडवर चढाई करण्याचा हिटलरचा मनसुबा धुळीत मिळाला. आता युनायटेड किंग्डमचा नाद सोडून हिटलरने आपली नजर पूर्वेकडे वळवली. '''इटलीचे ग्रीसवर आक्रमण''' युद्धापूर्वीच [[इटली]]ने [[आल्बेनिया]]वर चढाई केलेली होती. [[ऑक्टोबर २८]], [[इ.स. १९४०|१९४०]] रोजी तेथून त्यांनी [[ग्रीस]]वर हल्ला केला. ग्रीक सैन्याने तिखट उत्तर दिले व पुढील दोन महिन्यात इटलीलाच मागे रेटत अल्बेनियाचा एक चतुर्थांश भाग काबीज केला. [[रॉयल नेव्ही]]ने ग्रीसच्या मदतीला येऊन इटलीच्या आरमाराविरुद्ध कारवाया सुरू केल्या. या धामधुमीत इटलीचे ५,३०,००० सैनिक अडकून पडले व त्यांची प्रगती खुंटली. ==== आशियातील व प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''दुसरे चीन-जपान युद्ध''' [[इ.स. १९४०|१९४० च्या]] सुमारास येथील युद्ध थंडावले होते. इतस्ततः हल्ल्यात कोणत्याच बाजूला निर्णायक विजय मिळत नव्हता. [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] जरी अधिकृतरीत्या तटस्थ असले तरी [[चीन]]ला त्यांची भरघोस आर्थिक मदत होती, शिवाय चिनी वायुदलाच्या मदतीला काही [[फ्लाईंग टायगर्स|अमेरिकन वैमानिकही]] पाठविण्यात आले होते. '''आग्नेय आशियातील युद्ध''' [[जुलै]] [[इ.स. १९४०|१९४०मध्ये]] [[फ्रेंच इंडो-चायना]]मध्ये आपल्याला लष्करी तळ उभारण्यासाठी जागा पाहिजे असल्याचे जपानने सूतोवाच केले. [[फ्रान्स]] व इतर पाश्चिमात्य देशांनी अर्थातच ही मागणी धुडकावून लावली. [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] [[इ.स. १९११चा जपान-अमेरिका व्यापारी करार|१९११ च्या जपान-अमेरिका व्यापारी करारातून]] अंग काढून घेतल्याचे जाहीर केले व जपानला युद्धसामग्री निर्यात करण्यावर बंदी घातली. जपानने [[सप्टेंबर २२]] रोजी जपानी सैन्याने उत्तर फ्रेंच इंडो-चायना वर चाल केली. ==== उत्तर आफ्रिकेचे रणांगण ==== [[फ्रेंच आरमार|फ्रेंच आरमाराने]] नांगी टाकल्यावर भूमध्य समुद्रातील वर्चस्वासाठी [[रॉयल नेव्ही]] व [[रेजिया मरिना|इटलीच्या आरमारात]] चढाओढ सुरू झाली. रॉयल नेव्हीने आपल्या [[जिब्राल्टर]], [[माल्टा]] व [[इजिप्त]]च्या [[अलेक्झांड्रिया, इजिप्त]] बंदरातील तळांवरून कारवाया सुरू ठेवल्या. ऑगस्टमध्ये इटालियन सैन्याने [[ब्रिटिश सोमालीलॅंड]] जिंकले व पुढील महिन्यात [[लिबिया]]मधून इजिप्तमधील ब्रिटिश सैन्यावर हल्ला केला. इटलीचा बेत होता [[सुएझ कालवा]] जिंकायचा. असे झाल्यावर [[भारत]] व इंग्लंडमधील नौकानयन बंद पडले असता व इंग्लंडला मिळणारी रसद व पैसा कमी होऊन युद्धातील जोर कमी झाला असता. या हल्ल्याला ब्रिटिश, [[ऑस्ट्रेलिया|ऑस्ट्रेलियन]] व भारतीय फौजांनी [[ऑपरेशन कंपास]] या मोहीमेत प्रत्युत्तर दिले व कालवा ब्रिटिश हातातच ठेवला. जर्मनीने आपली [[आफ्रिका कॉर्प्स]] नावाने नंतर ख्यातनाम झालेली रणगाड्यांची सेना [[जनरल इर्विन रोमेल]]च्या नेतृत्वाखाली लिब्यात उतरवली. === युद्ध जगभर पसरले - इ.स. १९४१ === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''लेंड लीझ''' [[फ्रान्स]]मध्ये प्रयत्नांची शर्थ करताना [[युनायटेड किंग्डम]]चे लश्करी बळ रोडावले होते. [[भारत]] व इतर वसाहतींतून अमाप संपत्ती ओढूनसुद्धा राष्ट्र आता भिकेला लागण्याची चिह्ने होती. अशा परिस्थितीत [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष]] [[फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट]]ने [[अमेरिकन काँग्रेस]]ला पटवून दिले की [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] जर ब्रिटिश साम्राज्याला मदत नाही केली तर युद्ध अमेरिकेच्या दाराशी येण्यास वेळ लागणार नाही. कॉॅंग्रेसने युद्धात उतरण्यास नकार दिला परंतु युनायटेड किंग्डम व ३७ इतर दोस्त राष्ट्रांना ५,००,००,००,००० (पाच अब्ज) अमेरिकन डॉलरचे युद्धसाहित्य व इतर रसद पुरवण्याचे मान्य केले. यातील ३,४०,००,००,००० डॉलर हे युनायटेड किंग्डमसाठी राखीव होते. अमेरिकन कॉॅंग्रेसचा हा ठराव [[लेंड लीझ]] नावाने ओळखण्यात येतो. कॅनडाने देखिल ४,७०,००,००,००० (चार अब्ज सत्तर कोटी) अमेरिकन डॉलरचे साहित्य युनायटेड किंग्डमला पाठवले. '''जर्मनीचे ग्रीसवर, क्रीटवर व युगोस्लाव्हियावर आक्रमण''' [[मार्च २८]]ला [[रॉयल नेव्ही]]ने [[इटालियन आरमार|इटालियन आरमाराशी]] [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] [[केप माटापान]]जवळ झुंज घेतली. जवळजवळ एकतर्फी झालेल्या या लढाईत इटालियन आरमाराने तीन [[विनाशिका]] व पाच [[क्रुझर]] गमावल्या. रॉयल नेव्हीची दोन विमाने खर्ची पडली. पांगळ्या झालेल्या इटालियन आरमाराची ग्रीसमध्ये समुद्रमार्गे सैनिक पोचवण्याची कुवत कमी झाली. [[एप्रिल ६]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी [[जर्मनी]], [[इटली]], [[हंगेरी]] व [[बल्गेरिया]]च्या सैन्यांनी [[युगोस्लाव्हिया]]वर चढाई केली. नाममात्र प्रतिकार मोडून काढत हे आक्रमक १० दिवसांत राजधानीपर्यंत पोचले व शरण आलेल्या युगोस्लाव्हियात त्यांनी अक्ष-धार्जिणे सरकार बसवले. जरी युगोस्लाव्ह सैन्याने लढा दिला नसला तरी तेथील नागरिकांनी दोन भूमिगत सशस्त्र चळवळी उभारल्या. या दोन्हींनी अक्ष राष्ट्रांबरोबर एकमेकांवरही हल्ले सुरू ठेवले. याच दिवशी (एप्रिल ६) जर्मनीने बल्गेरियातून [[ग्रीस]]वर हल्ला केला. इटलीला प्रखर लढा देणाऱ्या ग्रीक सैन्याची कुवत जर्मनीच्या अफाट सैन्यापुढे कमी पडली व त्यांनी माघार घेतली. [[एप्रिल २७]]ला [[अथेन्स]]चा पाडाव होण्यापूर्वी [[युनायटेड किंग्डम]]ने ५०,००० ग्रीक सैनिकांना उचलले. जरी ग्रीस पडले असले तरी जर्मनीचे सैन्य बरेच दक्षिणेला आले होते. परत आपल्या आघाडीवर जाण्यात त्यांचे जवळजवळ ६ आठवडे खर्ची पडले. याची जर्मनीला पुढे मोठी किंमत मोजावी लागणार होती. [[मे २०]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी जर्मनीने आपल्या [[७वी फ्लायगर डिव्हिजन]] व [[५ माउंटन डिव्हिजन, जर्मनी|५ माउंटन डिव्हिजन]] या युद्धकुशल तुकड्या [[क्रीट]]मध्ये उतरवल्या. ग्रीसमधून पराभूत होऊन आलेल्या ११,००० ग्रीक सैनिकांनी व २८,००० स्थानिक अर्धसैनिक दलांनी त्यांचा प्रतिकार केला. बेटावरील तीन विमानतळांवर लक्ष केंद्रित केलेल्या जर्मन सैन्याचे पहिल्या दिवशी अतोनात नुकसान झाले पण [[मालेमे विमानतळ]] काबीज करण्यात त्यांना यश मिळाले. त्यानंतर त्यांनी विमानाद्वारे अधिक कुमक मागवली व लवकरच ग्रीक सैन्याचा बीमोड केला. जरी जर्मनीने ही लढाई जिंकली असली तरी ग्रीक सैन्याने हवाईहल्ल्यांविरुद्ध दाखवलेल्या शौर्यामुळे हिटलरने हवाई हल्ले करणे बंद केले. '''जर्मनीचे सोव्हिएत संघावर आक्रमण''' [[चित्र:Eastern Front 1941-06 to 1941-12.png|thumb|left|200px|[[ऑपरेशन बार्बारोसा]] - जर्मनीची सोव्हिएत संघावर चाल - जून ते डिसेंबर १९४१.]] जर्मनी व सोव्हिएत संघाने [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] [[इ.स. १९३९|१९३९मध्ये]] [[मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करार]] केला व त्यानंतर एकमेकांना युद्धात सहकार्य केले. तेव्हापासून १९४१ च्या मध्यापर्यंत सोव्हिएत संघाने जर्मनीला युद्धसाहित्य, रसद, इ. साहाय्य केले. [[जून २२]], [[इ.स. १९४१|१९४१ला]] जर्मनी सोव्हिएत संघावर उलटला. या दिवशी [[ऑपरेशन बार्बारोसा]] ही आधुनिक इतिहासातील मनुष्यबळाच्या बाबतीत सगळ्यात मोठी मोहीम सुरू झाली. जर्मनीने तीन सैन्यसमूह, अंदाजे ४०,००,००० सैनिक सोव्हिएत संघात घुसवले. [[लाल सैन्य|लाल सैन्याला]] या व्यूहात्मक धक्क्यातून सावरायची संधी न देता ही टोळधाड रशियात विद्युतवेगाने शिरली. रशियन सैन्याच्या तुकड्यांना वेढा घालायचा व त्याचा घेरा आवळत आवळत शत्रूला नामशेष करायचे हा जर्मन सैन्याचा या लढायांमधील खाक्या होता. लाल सैन्याचे संपूर्ण पश्चिम सैन्य याप्रकारे नेस्तनाबूद झाले. अक्ष राष्ट्रांचे लक्ष विचलित करायला सोव्हिएत संघाने [[जून २५]]ला [[फिनलंड]]वर परत हल्ला केला व दुसरी आघाडी उघडली. असे असूनसुद्धा जर्मनीला समोरासमोर टक्कर देता येत नाही हे पाहून सोव्हिएत सैन्याने दग्धभू(स्कॉर्च्ड अर्थ) व्यूह अंगिकारला. जर्मन सैन्य जेथे चढाई करणे अपेक्षित होते त्या भागातील कारखाने व इतर व्यवसाय होते तसे मोडले व भराभर [[युरल पर्वत|युरल पर्वतांच्या]] पलीकडे नेउन जशीच्या तशी परत उभे केले. शेतातील उभी पिके जाळली, अन्नभांडार नष्ट केले व पूर्वेकडे माघार घेतली. [[नोव्हेंबर]] [[इ.स. १९४१|१९४१ च्या]] सुमारास जर्मन सेना [[लेनिनग्राड]], [[मॉस्को]] व [[रोस्तोव्ह]]च्या वेशीवर येऊन ठेपली. आता अतिकठीण असा रशियन हिवाळा सुरू झाला व पाच महिने अव्याहत चाललेली जर्मन आगेकूच ठप्प झाली. जर्मन सेनाधिकाऱ्यांचा अंदाज होता की रशियातील थंडी सुरू व्हायच्या आतच जर्मन [[ब्लिट्झक्रीग]]पुढे रशिया गुडघे टेकेल व हिवाळ्यात युद्ध करायची गरजच उरणार नाही. [[ग्रीस]]मध्ये घालवलेले ६ आठवडे आता त्यांच्या अंगाशी येणार होते. जर्मन सेनेला स्थानिक रसद मिळणे दुरापास्तच होते. त्यांना [[पोलंड]] व जर्मनीतून युद्धसाहित्य, यंत्रसामग्री व अन्न-धान्यदेखील मागवावे लागत होते. कडाक्याच्या थंडीत हे सगळे आघाडीवर पोचायला अनेक आठवडे लागत होते व जर्मन सैन्याची कुचंबणा व काही ठिकाणी तर उपासमारदेखील होऊ लागली. इकडे या थंडीची सवय असलेल्या लाल सैन्याने आपली लश्करभरती चालूच ठेवली होती. जर्मन सैन्य मॉस्कोपासून हाकेच्या अंतरावर आले असता सोव्हिएत सैन्याने प्रतिहल्ले सुरू केले. आपली राजधानीच इरेला पडलेली पाहून त्यांनी केलेल्या या कडव्या हल्ल्यांनी आधीच अगतिक झालेले जर्मन सैन्य मागे हटले. सोव्हिएत रेटा इतका जबरदस्त होता की अक्ष सैन्याने काही दिवसातच १५०-२५० कि.मी. पीछेहाट केली. दुसऱ्या महायुद्धातील अक्ष राष्ट्रांची ही पहिली माघार होय. '''अटलांटिकचे युद्ध''' [[मे ९]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी रॉयल नेव्हीची [[विनाशिका]] [[एच.एम.एस. बुलडॉग (एच९१)|एच.एम.एस. बुलडॉग]]ने एक जर्मन [[यू-बोट]] पकडली व त्यातून संपूर्णावस्थेत असलेले [[एनिग्मा यंत्र]] जप्त केले. जर्मनीचे कूटसंदेश समजण्यासाठी हे यंत्र अतिमहत्त्वाचे होते. [[मे २४]] रोजी जर्मन [[युद्धनौका बिस्मार्क]] युद्धात उतरली. [[डेन्मार्कच्या अखातातील लढाई]]त बिस्मार्कने रॉयल नेव्हीचा मानदंड असलेली [[बॅटलक्रुझर]] [[एच.एम.एस. हूड]]ला जलसमाधी दिली. चिडलेल्या रॉयल नेव्हीने बिस्मार्कचा शोध घेण्यासाठी युद्धनौकांचा तांडा सोडला. तीन दिवस सतत चाललेल्या या शोधाच्या अंती बिस्मार्क सापडली. हा लपाछपीचा खेळ २,७०० कि.मी. चालला. यात ब्रिटिश आरमाराच्या आठ युद्धनौका, दोन विमानवाहू नौका, अकरा क्रुझर, एकवीस विनाशिका व सहा पाणबुड्यांनी भाग घेतला होता. [[एच.एम.एस. आर्क रॉयल]] या विमानवाहू नौकेवरील विमानांनी बिस्मार्कवर [[टॉरपेडो]]ने हल्ला केला. हल्ल्याने नुकसान फारसे झाले नाही पण बिस्मार्कचे सुकाणू अडकून बसले. दिशाहीन झालेल्या बिस्मार्कला मग इतर युद्धनौकांनी गाठले व बुडवले. ==== आशिया व प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''अमेरिकेचे युद्धात पदार्पण''' [[ऑपरेशन बार्बारोसा|हिटलरच्या सोव्हिएत संघावरील आक्रमणाची]] [[जपान]]ला पूर्वकल्पना नव्हती. सोव्हिएत संघाला याची कुणकुण होती व एकाचवेळी दोन्हीकडून हल्ला होण्याचे टाळण्यासाठी सोव्हिएत संघाने जपानशी मैत्री करण्याचे ठरवले. [[एप्रिल १३]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी [[सोव्हिएत-जपान तटस्थता करार]] करण्यात आला. यात सोव्हिएत संघाला पूर्वेकडून हल्ला न होण्याचे आश्वासन होते तर जपानला खात्री मिळाली की पश्चिमेकडून त्यांच्यावर हल्ला होणार नाही. जपानला आता आशिया-प्रशांत महासागरामधील युद्धावर लक्ष केंद्रित करायला मोकळीक मिळाली. [[चित्र:USS California sinking-Pearl Harbor.jpg|thumb|200px|right|जपानी विमानहल्ल्यांमुळे बुडालेली [[यु.एस.एस. कॅलिफोर्निया (बीबी-४४)|यु.एस.एस. कॅलिफोर्निया]]]] [[इ.स. १९४१|१९४१ च्या]] [[ग्रीष्म|ग्रीष्मात]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]], [[युनायटेड किंग्डम]] व [[नेदरलँड्स]]ने जपानला खनिजतेल विकण्यावर निर्बंध घातले. याने जपानची युद्ध चालू ठेवण्याची कुवत धोक्यात आली. जपानने होत्या त्या रसदीनिशी [[चीन]]मधील आगेकूच चालूच ठेवली. जपानचा बेत होता अमेरिकेवर अचानक धाड टाकून त्यांच्या आरमाराला निकामी करायचे व त्याच वेळी [[डच ईस्ट ईंडीझ]]मध्ये घुसून तेथील तेलसाठे बळकावायचा. त्यानुसार [[डिसेंबर ७]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी जपानी आरमाराने अमेरिकेच्या [[हवाई]] प्रांतातील [[पर्ल हार्बर]] येथील आरमारी तळावर प्रचंड शक्तीनिशी हल्ला केला. या धाडीत अमेरिकेच्या आरमाराचे प्रचंड नुकसान झाले. सहा युद्धनौका बुडाल्या, दोन निकामी झाल्या व इतर अनेक नौकांचा विनाश झाला. या शिवाय नौका-दुरूस्ती केंद्र, रसद साठा व इतर अनेक व्यवसाय विनाश पावले. शेकडो सैनिक व नागरिक मृत्युमुखी पडले. अमेरिकेच्या सुदैवाने जपानी धाडीचे मुख्य लक्ष्य असलेल्या चार विमानवाहू नौका त्या वेळी कवायतींसाठी बाहेर पडलेल्या होत्या त्या वाचल्या व तळावरील इंधनसाठ्यालाही धक्का पोचला नाही. दुसऱ्या दिवशी अमेरिकेने जपानविरुद्ध युद्ध पुकारले. या हल्ल्यामुळे आत्तापर्यंत तटस्थ असलेले अमेरिकन जनमत पूर्णतः बदलले व या हल्ल्याचा वचपा काढण्याची मागणी होऊ लागली. अमेरिकेने जपानविरुद्ध युद्ध पुकारताच [[जर्मनी]]ने [[डिसेंबर ११]]ला अमेरिकेविरुद्ध युद्ध पुकारले. [[ॲडॉल्फ हिटलर]]चा अंदाज होता की याने जर्मनीला जपानची सहानुभूती मिळेल व जपानकडून जर्मनीच्या सोव्हिएत संघावरील आक्रमणाला पाठिंबा मिळेल. परंतु जपान आपल्या [[सोव्हिएत-जपान तटस्थता करार|सोव्हिएत संघाला दिलेल्या शब्दाला]] जागले व त्यांच्याविरुद्ध युद्धात भाग नाही घेतला. उलट, जर्मनीच्या या कृतीमुळे अमेरिकेतील [[युरोप]]मधल्या युद्धात भाग घेण्याविरुद्धचा उरलासुरला विरोधदेखील मावळला व युद्ध आता खरोखरचे जागतिक युद्ध झाले. '''जपानची आगेकूच''' त्याचवेळी [[डिसेंबर ८]] रोजी (म्हणजे अमेरिकेतील डिसेंबर ७लाच) जपानने [[हॉंग कॉंग]]वर हल्ला केला व त्यानंतर लगेचच [[मलाया]], [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्स]], [[बॉर्नियो]] व [[म्यानमार|बर्मा]]वरही हल्ला केला. येथे त्यांना [[भारत|भारतीय]], ब्रिटिश, [[ऑस्ट्रेलिया|ऑस्ट्रेलियन]], [[कॅनडा|केनेडीयन]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व [[न्यू झीलंड]]च्या सैन्याने कडवा प्रतिकार केला परंतु हे सगळे प्रदेश जपानने काही महिन्यातच काबीज केले. [[सिंगापूर]] बळकावताना जपानने हजारो ब्रिटिश व भारतीय सैनिकांना युद्धबंदी बनवले. चीनने अखेर जपानविरुद्ध अधिकृतरीत्या युद्ध पुकारले. जपानने [[प्रशांत महासागर|प्रशांत महासागरातील]] रॉयल नेव्हीच्या तांड्यावर हल्ला चढवून [[एच.एम.एस. प्रिन्स ऑफ वेल्स]], [[एच.एम.एस. रिपल्स]] या युद्धनौका व त्यासोबत ८४० खलाश्यांना यमसदनी धाडले. याचा युनायटेड किंग्डमला मोठाच धक्का बसला. == पर्ल हार्बरवरील हल्ला == [[७ डिसेंबर]], [[इ.स. १९४१]] रोजी [[जपान|जपानाने]] अमेरिकेच्या [[पर्ल हार्बर]], [[हवाई]] येथील नाविक तळावर [[पर्ल हार्बरवरील हल्ला|आकस्मिक हल्ला]] चढवला. अमेरिकेच्या पॅसिफिक नौदलाने जपानाच्या आग्नेय आशियातील साम्राज्यविस्तारासाठी ब्रिटन, नेदरलँड्स् आणि अमेरिकेच्या ताब्यातील प्रांतांविरुद्ध आखण्यात आलेल्या लष्करी कारवायांत अडथळा आणू नये, म्हणून [[शाही जपानी नौदल|शाही जपानी नौदलाने]] ७ डिसेंबर, इ.स. १९४१ च्या सकाळी (जपानी प्रमाणवेळेनुसार [[८ डिसेंबर]], [[इ.स. १९४१]]) हा हल्ला केला. ३५३ जपानी लढाऊ विमाने, बॉंब आणि टॉर्पेडो विमाने यांचा वापर करून तळावर हल्ला केला. अमेरिकन नौदलाच्या आठही लढाऊ जहाजांचे प्रचंड नुकसान झाले. त्यांपैकी चार जहाजे बुडाली. या आठपैकी सहा जहाजे पुन्हा मिळवून्, दुरुस्त करून त्यांचा वापर पुढे युद्धात करण्यात आला. जपानी नौदलाने तीन क्रूझर, तीन विनाशिका, एक विमानविरोधी प्रशिक्षण नौका आणि एक सुरूंगनौका यांचेही नुकसान केले. अमेरिकेची १८८ विमाने नष्ट झाली, २,४०२ अमेरिकन लोक मृत्युमुखी पडले, १,२८२ अमेरिकन लोक जखमी झाले. वीजकेंद्र, गोदी, इंधन व टॉर्पेडो साठवण्याची गोदामे तसेच, पाणबुडीचे धक्के आणि मुख्यालय (जे हेरखात्याचे केंद्र होते) यांवर हल्ला केला गेला नाही. अमेरिकेच्या तुलनेत जपानाचे कमी नुकसान झाले: २९ विमाने आणि ५ लहान पाणबुड्या नष्ट झाल्या, ६५ सैनिक कामी आले वा जखमी झाले व केवळ् एक जपानी सैनिक पकडला गेला. ह्या अनपेक्षित हल्ल्याने अमेरिकन जनतेला प्रचंड धक्का बसला व त्याने अमेरिकेला दुसऱ्या महायुद्धात उतरण्यास भाग पाडले. [[८ डिसेंबर]], [[इ.स. १९४१]]<nowiki/>रोजी अमेरिकेने अधिकृतरीत्या जपानाविरुद्ध युद्ध पुकारले व ती ब्रिटनाच्या बाजूने युद्धात उतरली. यापुढील अमेरिकन कारवायांमुळे [[जर्मनी]] व [[इटली]] यांनी [[११ डिसेंबर]], [[इ.स. १९४१]] रोजी अमेरिकेविरुद्ध युद्ध पुकारले. त्याला अमेरिकेने तसेच प्रत्युत्तर दिले. या आकस्मिक जपानी हल्ल्यामागे बराच पूर्वेतिहास होता, परंतु, सामोपचाराने बोलणी चालू असताना, कुठलीली पूर्वसूचना न देता झालेल्या ह्या हल्ल्यामुळे तत्कालीन अमेरिकन साष्ट्रपती [[फ्रॅंकलिन डी. रूझवेल्ट]] यांनी ७ डिसेंबर, १९४१ या दिवसाबद्दल 'अ डेट विच विल लिव्ह इन इन्फेमी' (बदनाम, असंतोषजनक दिवस)  असे उद्गार काढले आहेत. ==== आफ्रिकेतील रणांगण ==== '''उत्तर आफ्रिका व मध्यपूर्व''' उत्तर आफ्रिकेत उतरलेल्या [[एर्व्हिन रोमेल|फील्ड मार्शल रोमेल]]च्या सैन्याने पूर्वेकडे आगेकूच चालू ठेवली व [[टोब्रुकचा वेढा|टोब्रुक या बंदराला वेढा]] घातला. [[टोब्रुक]] सोडवायचे दोस्त राष्ट्रांचे दोन प्रयत्न निष्फळ झाले शेवटी [[ऑपरेशन क्रुसेडर]] या मोहीमेंतर्गत मोठ्या सैन्यानिशी हल्ल्याला उत्तर दिल्यावर रोमेलने टोब्रुकचा वेढा उठवला वा इतरत्र प्रयाण केले. [[एप्रिल महिना|एप्रिल]]-[[मे]] [[इ.स. १९४१|१९४१मध्ये]] [[युनायटेड किंग्डम]]ने [[इराक]]वर हल्ला करून इराक परत जिंकून घेतले. [[जून]]मध्ये दोस्त सैन्याने [[सीरिया]] व [[लेबेनॉन]] जिंकले. तटस्थ राहिलेल्या [[इराण]]वर सोव्हिएत संघाने व ब्रिटनने हल्ला केला व तेथील तेलसाठा बळकावला. इराणमधील तेलवाहिन्यांतून सोव्हिएत संघाला खनिज तेलाचा मुबलक पुरवठा सुरू झाला. === तिढा - इ.स. १९४२ === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''मध्य व पश्चिम युरोप''' [[मे]] [[इ.स. १९४२|१९४२मध्ये]] चेकोस्लोव्हेकियातील भूमिगत सशस्त्र चळवळीच्या सद्स्यांनी '[[शेवटचा उपाय|शेवटच्या उपायाचा]]' योजक [[राइनहार्ड हेड्रिख]] याचा खून केला. याचा वचपा काढण्यासाठी हिटलरने [[चेकोस्लोव्हेकिया]]मधील [[लिडाईस]] हे गाव बेचिराख केले. [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]]मध्ये [[कॅनेडा|केनेडीयन]] सैनिकांनी [[ऑपरेशन ज्युबिली]] नावाखाली [[फ्रान्स]]च्या [[दियेपे]] गावाजवळ धाड घातली. ही मोहीम सपशेल फसली व अनेक सैनिक मृत्युमुखी पडले वा युद्धबंदी झाले पण यातून दोस्त सेनापतींनी धडे घेतले व [[ऑपरेशन टॉर्च]] व [[ऑपरेशन ओव्हरलॉर्ड]]च्यावेळी ते गिरवले. '''शिशिरामधील व वसंतातील सोव्हिएत हल्ले''' [[उत्तर युरोप]]मध्ये [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] [[जानेवारी ९]] ते [[फेब्रुवारी ६]]च्या दरम्यान [[टोरोपेट्स-खोल्म मोहीम]] उघडुन [[अँड्रियापोल]] व [[देम्यान्स्क]]जवळ जर्मन तुकड्यांना हरवले. याशिवाय [[खोल्म]], [[वेलिझ]] व [[वेलिकी लुकी]]च्या आसपास जर्मन सैन्याला थोपवण्यात त्यांना यश मिळाले. दक्षिणेत [[मे]] महिन्यात सोव्हिएत सैन्याने [[जर्मनीचे सहावे सैन्य|जर्मनीच्या सहाव्या सैन्याविरुद्ध]] आघाडी उघडली. [[खार्कोव्ह]]जवळ १७ दिवस चाललेल्या लढाईत २,००,०००पेक्षा जास्त लाल सैनिक मृत्यू पावले. '''ग्रीष्मातील अक्ष हल्ले''' [[जून २८]]ला [[अक्ष राष्ट्रे|अक्ष राष्ट्रांनी]] [[ऑपरेशन ब्लू]] ही मोहीम सुरू केली. जर्मन सैन्य आग्नेयेला [[डॉन नदी]] पासून [[व्होल्गा नदी]]पर्यंत [[कॉकेसस पर्वत|कॉकेसस पर्वतांच्या]] दिशेने कूच करू लागली. [[जर्मन सैन्यसमूह बी|सैन्यसमूह बी]] [[स्टालिनग्राड]] शहर जिंकायच्या अपेक्षेने निघाला. स्टालिनग्राड जिंकून जर्मन सैन्याची डावी आघाडी सुरक्षित होताच [[जर्मन सैन्यसमूह ए|सैन्यसमूह ए]] दक्षिणेतील तेलसाठे जिंकून घेणार होता. ग्रीष्म संपता झालेल्या कॉकेससच्या लढाईत जर्मनीने हे तेलसाठे जिंकून घेतले. '''स्टालिनग्राड''' <br />''मुख्य पान: [[स्टालिनग्राडचा वेढा]]'' [[चित्र:स्टालिनग्राड सैनिक.jpg|thumb|200px|right|स्टालिनग्राडच्या भग्नावशेषातून लढणारे सोव्हिएत सैनिक]] जर्मन सैन्यसमूह बी [[ऑगस्ट २३]], [[इ.स. १९४२|१९४२]] रोजी [[स्टालिनग्राड]]च्या उत्तरेला [[व्होल्गा नदी]]च्या किनारी येऊन पोचला. यासुमारास [[लुफ्तवाफे]]ने केलेल्या बॉम्बफेकीत गावाच्या मध्यावर असलेल्या लाकडी इमारती व कारखाने उद्ध्वस्त झाले. महिन्याभरात उरलेसुरले उद्योग-धंदेही नष्ट झाले व शहराच्या पिछाडीस असलेले पूल व रस्तेसुद्धा जर्मन तोफखान्याच्या पल्ल्यात आले. आता स्टालिनग्राडला रसद/कुमक मिळणेही मुश्किल झाले. जर्मन सैन्याने आता शहरात धाडी घालणे सुरू केले. सोव्हिएत सैनिकांनी व स्टालिनग्राडच्या नागरिकांनी त्यांचा चौकाचौकातून व घराघरातून सामना केला. अत्यंत भयानक अश्या हातोहात लढाया रोजच व्हायला लागल्या. हळूहळू रशियन हिवाळा जर्मन सैन्यालाही गारठू लागला पण लढाईची तीव्रता तितकीच राहिली. दमछाक व उपासमारीने दोन्हीकडील सैन्याला पछाडले. स्टालिनग्राडची स्थिती तर अगदीच केविलवाणी होती पण तरीही तेथील नागरिक जिद्दीने मुकाबला करीत राहिले. आता [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ही ईरेला पेटला. काही केल्या स्टालिनग्राड जिंकायचेच असे हुकुम त्याने सोडले. जर्मन सेनापतींनी व्यूहात्मक माघार घेउन हिवाळ्यानंतर परत हल्ला करायचे सुचवले पण हिटलरने ते धुडकावून लावले. आता स्टालिनग्राडच्या लढाईत हिटलर [[बर्लिन]]मधून स्वतः व्यूह रचू लागला. [[जनरल फोन पॉलस]]ने वैतागून [[नोव्हेंबर]]मध्ये शहरावर निर्वाणीचा हल्ला चढवला [[जर्मनीचे सहावे सैन्य]] स्टालिनग्राडमध्ये घुसले. त्यांनी शहराचा ९०% भाग काबीज केला. सोव्हिएत सैन्याने स्टालिनग्राडच्या बाहेर सैन्य गोळा करण्यास सुरुवात केलेली होती. जर्मन सैन्याचा मोठा भाग शहरात होता व तेथील हातोहात लढायां गुंतलेला होता. परिणामी त्यांच्या बाजू दुबळ्या पडल्या. ही संधी साधून सोव्हिएत सैन्याने [[ऑपरेशन युरेनस]] ही मोहीम सुरू केली व [[नोव्हेंबर १९]] रोजी जर्मन सैन्याच्या दोन्ही बाजूने एल्गार केला. हा हल्ला परिणामकारक ठरला व जर्मन सैन्याचा प्रतिकार खचला. दोन्हीकडून आलेले सोव्हिएत सैन्य स्टालिनग्राडच्या नैर्ऋत्येला [[कलाच]] शहराजवळ एकत्र झाले. परिणामी स्टालिनग्राडमध्ये घुसलेले सहावे जर्मन सैन्य आता चारही बाजूंनी वेढले गेले. [[चित्र:Battle of Stalingrad.png|thumb|200px|left|स्टालिनग्राडची लढाई]] अडकलेल्या जर्मन सैन्याने हिटलरकडे वेढा फोडून बाहेर पडण्याची (त्यायोगे स्टालिनग्राड परत सोव्हिएत सैन्याला देण्याची) परवानगी मागितली पण ती नाकारली गेली. हिटलरने सहाव्या सैन्याला स्टालिनग्राडमध्येच थांबायचा हुकुम सोडला व बाहेरून सैन्य पाठवून वेढा फोडण्याचे आश्वासन दिले. त्यादरम्यान लुफ्तवाफेद्वारा रसद पुरवण्याचीही ग्वाही दिली. पण लुफ्तवाफेकडून होणारी मदत ही गरजेच्या एक षष्ठांशही नव्हती व लवकरच जर्मन सैन्याची गत महिन्याभरापूर्वीच्या स्टालिनग्राडच्या नागरिकांसारखीच झाली. [[लाल सैन्य|लाल सैन्याला]] हिटलरच्या व्यूहाचा अंदाज होताच. त्यांनी [[मॉस्को]]जवळ [[ऑपरेशन मार्स]] सुरू केले व [[जर्मनीचा सैन्यसमूह मध्य|मध्य सैन्यसमूहाची]] लांडगेतोड करण्यास सुरुवात केली. परिणामी जर्मनीला तेथून स्टालिनग्राडच्या मदतीला कुमक पाठवणे अशक्य झाले. मॉस्कोकडून कुमक येत नसल्याचे पाहून [[जर्मनीचा सैन्यसमूह दक्षिण|दक्षिण सैन्यसमूहाच्या]] सेनापती [[फोन मॅनस्टीनने]] [[डिसेंबर]]मध्ये आपल्या सैन्यातून काही तुकड्या स्टालिनग्राडच्या मदतीला पाठवल्या पण स्टालिनग्राडपासून ५० कि.मी. अंतरावरील लढाईत त्यांचा पराभव झाला व त्यांनी माघार घेतली. स्टालिनग्राडमधील सहाव्या सैन्याची स्थिती दिवसेंदिवस बिकट होत चालली होती. हिटलरला अजूनही स्टालिनग्राडमध्ये पराभव मान्य नव्हता. जानेवारीत त्याने जनरल पॉलसला [[फील्ड मार्शल|फील्डमार्शल]]पदी पदोन्नती दिली. जर्मनीच्या इतिहासात एकाही फील्डमार्शलने शत्रूसमोर शरणागती पत्करली नव्हती तसेच एकही फील्डमार्शल शत्रूच्या हाती जिवंत लागलेला नव्हता. फोन पॉलसच्या पदोन्नतीतून हिटलर जणू काही फोन पॉलस व सहाव्या सैन्याला संदेशच देत होता की त्यांनी शरणागती पत्करणे हिटलरला मंजूर नव्हते. अपेक्षित होते ते मरेपर्यंत लढणे व हरल्यास मरणे. परंतु फोन पॉलसला हे पटले नाही. आपल्या सैन्याची दयनीय अवस्था पाहून त्याने [[फेब्रुवारी २]] रोजी सोव्हिएत सैन्यासमोर शरणागती पत्करली. असलेल्या सैनिकांपैकी २२ जनरलांसह फक्त ९१,००० सैनिकांना जिवंतपणी युद्धबंदी केले गेले. यांपैकीसुद्धा केवळ ५,००० युद्धाच्या अंतापर्यंत जिवंत राहिले. अतिशय दारुण अशा या लढाईत दोन्ही पक्षांचे अपरिमित नुकसान झाले. दोन्हीकडचे मिळून २०,००,००० व्यक्ती मरण पावल्या. पैकी अक्ष राष्ट्रांचे ८,५०,००० सैनिक व उरलेले सोव्हिएत सैनिक व नागरिक होते. तोपर्यंतच्या जगाच्या इतिहासातील मृतांच्या आकड्याच्या दृष्टीने ही सगळ्या मोठी लढाई ठरली. ==== प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''नैर्ऋत्य व मध्य प्रशांत महासागर''' [[जपान]]विरुद्ध युद्धाची तयारी करीत असताना [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष]] [[फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट]]ने अमेरिकेत राहणाऱ्या जपानी, इटालियन व जर्मन वंशाच्या अमेरिकन नागरिकांना बंदिवासात धाडण्याचा हुकुम सोडला. युद्ध संपेपर्यंत हे लोक हलाखीच्या अवस्थेत तुरुंगसदृश जागेत राहिले. त्यादरम्यान त्यांची संपत्ती सरकार व इतर नागरिकांनी बळकावली. [[एप्रिल महिना|एप्रिल]] [[इ.स. १९४२|१९४२मध्ये]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] जपानवर पहिला हल्ला केला. [[टोक्यो]]वरील बॉम्बफेकीने नुकसान जास्त झाले नसले तरी अमेरिकन जनतेच्या अंगावर मूठभर मांस चढले व जपानने आपले काही सैन्य व आरमार स्वतःच्या किनाऱ्याजवळ परत बोलावले. मेमध्ये जपानी आरमाराने [[न्यू गिनी]]तील [[पोर्ट मोरेस्बी]] शहरावर हल्ला केला. दोस्त राष्ट्रांच्या आरमाराने [[कॉरल समुद्राची लढाई|कॉरल समुद्राच्या लढाईत]] जपानला रोखले परंतु अमेरिकेची [[यु.एस.एस. लेक्झिंग्टन]] ही विमानवाहू नौका त्यात बळी पडली. कॉरल समुद्राची ही लढाई विमानवाहू नौकांची आमनेसामने झालेली पहिलीच लढाई होती. पुढच्या महिन्यात दोन्ही आरमारात पुन्हा टक्कर झाली ती [[मिडवेची लढाई|मिडवेच्या लढाईत]]. तोपर्यंत अमेरिकेच्या तंत्रज्ञांनी जपानी कूटसंदेशलेखनपद्धती उकलली होती व त्यामुळे त्यांना जपानी बेतांची पूरेपूर माहिती होती. अमेरिकेच्या बॉम्बफेकी विमानांनी जपानच्या चार विमानवाहू नौका बुडवल्या व जपानी आरमाराचा कणा मोडला. इतिहासकारांच्या मते ही लढाई युद्धातील निर्णायक क्षणांपैकी होती. येथून जपानच्या अनिर्बंध सत्ताप्रसाराला खीळ बसली. [[चित्र:ग्वादालकॅनाल अमेरिकन सैनिक.jpg|thumb|200px|right|ग्वादालकॅनालमध्ये अमेरिकन सैनिक]] [[मे]]मध्ये न्यू गिनीवर समुद्रीमार्गाने केलेले आक्रमण फसल्यावर जपानने जुलैमध्ये जमिनीवरून हल्ला केला. पोर्ट मोरेस्बीच्या पश्चिमेस जंगलात जमा होऊन [[कोकोडा पायवाट|कोकोडा पायवाटेवरून]] जपानी सैन्याने हल्ला केला. त्यावेळी पोर्ट मोरेस्बीचा बचाव करण्याची जबाबदारी [[ऑस्ट्रेलियन सैना|ऑस्ट्रेलियन सैन्यावर]] होती. ५,००० सैनिकांनी मिळेल त्या हत्यारांनिशी आपल्यापेक्षा बऱ्याच मोठ्या सैन्याचा यशस्वी प्रतिकार केला व जपानी सैन्याला मागे रेटले. यानंतर दोन्ही सैन्यांनी कुमक मागवली व [[सप्टेंबर]]मधील [[मिल्ने बेची लढाई|मिल्ने बेच्या लढाईनंतरही]] [[जानेवारी]] [[इ.स. १९४३|१९४३पर्यंत]] चकमकी होत राहिल्या पण दोस्त सैन्याने पोर्ट मोरेस्बी शत्रूच्या हाती पडू दिले नाही. जपानी सेनेचा जमिनीवरील युद्धात हा प्रथम पराभव होता. [[ऑगस्ट ७]]ला [[अमेरिकेचे मरीन सैन्यदल|अमेरिकेचे मरीन सैनिक]] [[ग्वादालकॅनालची लढाई|ग्वादालकॅनालच्या लढाईत]] उतरले. [[ग्वादालकॅनाल]] बेटावर वर्चस्व मिळवण्यासाठी झालेली ही लढाई सहा महिने चालली. यादरम्यान आसपासच्या समुद्रात अनेक आरमारी लढाया झाल्या त्यातील काही म्हणजे [[साव्हो बेटाची लढाई]], [[केप एस्पेरान्सची लढाई]], [[ग्वादालकॅनालची आरमारी लढाई]], [[तासाफरोंगाची लढाई]], इ. '''चीन-जपान युद्ध''' पर्ल हार्बरवरील हल्ल्यानंतर जपानने [[चीन]]वर नव्याने हल्ला केला. यावेळी त्यांचा रोख [[चांग्शा]] शहर जिंकण्यावर होता. जपानने १,२०,००० सैनिकांसह केलेल्या [[चांग्शाची लढाई, इ.स. १९४२|हल्ल्याला]] चीनने ३,००,००० सैनिकांनी प्रत्युत्तर दिले. दोन बाजूंनी चीनी सैन्याच्या कचाट्यात सापडलेल्या जपानने तेथून काढता पाय घेतला. ==== आफ्रिकेतील रणांगण ==== '''ईशान्य आफ्रिका''' [[चित्र:Bundesarchiv Bild 101I-783-0150-28, Nordafrika, Panzer III.jpg|thumb|200px|left|जर्मनीच्या पॅंझर कोरचे रणगाडे आफ्रिकेत]] [[इ.स. १९४२|१९४२]]च्या सुरुवातीला दोस्त राष्ट्रांना आफ्रिकेतील काही सैन्य पूर्वेच्या आघाडीवर पाठवावे लागले. याच वेळी [[जनरल रोमेल]]ने [[लिब्या]]तील [[बेंगाझी]] शहर काबीज केले. त्यानंतर त्याने [[गझालाची लढाई|गझालाच्या लढाईत]] दोस्त सैन्याला हरवले व [[टोब्रुक]] जिंकून घेत दोस्त सैन्याची वाताहत केली. टोब्रुकला हजारो युद्धबंदी व मोठी रसद मिळवून रोमेलने [[इजिप्त]]वर चढाई केली. इजिप्तमध्ये [[अल अलामेनची पहिली लढाई]] [[जुलै]] [[इ.स. १९४२|१९४२मध्ये]] झाली. रोमेलने दोस्त सैन्याला मागे रेटत [[अलेक्झांड्रिया, इजिप्त]] व [[सुएझ]]पर्यंत ढकलले पण आता जर्मन सैन्याकडील इंधन व अन्नसाठाही संपत आलेला होता व कोपऱ्यात सापडलेल्या दोस्त सैन्याचा प्रतिकारही तिखट झाला होता. अल अलामेनच्याच जवळ [[अल अलामेनची दुसरी लढाई|दुसरी लढाई]] झाली ती [[ऑक्टोबर २३]] व [[नोव्हेंबर ३]]च्या दरम्यान. [[लेफ्टनंट जनरल]] [[बर्नार्ड मॉॅंटगोमरी]]च्या नेतृत्वाखाली [[ब्रिटनचे आठवे सैन्य|ब्रिटिश आठव्या सैन्याने]] रोमेलला माघार घेण्यास भाग पाडले. रोमेलने आफ्रिका कोरसह [[ट्युनिसिया]]त माघार घेतली '''वायव्य आफ्रिका''' दोस्त राष्ट्रांनी [[नोव्हेंबर ८]], [[इ.स. १९४२|१९४२]] रोजी [[ऑपरेशन टॉर्च]] नावाची मोहीम सुरू केली. [[कॅसाब्लांका]], [[ओरान]] व [[अल्जीयर्स]]मधून सैनिक घुसवून उत्तर आफ्रिका जिंकण्याच्या बेताने उतरलेल्या या सैन्याला काही दिवसांनी [[बोने]] येथे उतरलेल्या सैनिकांची साथ मिळाली. हा सगळा जथा ट्युनिसियातील रोमेलच्या सैन्यावर चाल करून गेला. रस्त्यात [[विची फ्रान्स]]च्या सैन्याने नाममात्र प्रतिकार केला पण शत्रूची संख्या व कुवत पाहून लगेचच हत्यारे खाली ठेवली. यामुळे चिडलेल्या [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ने वीचि फ्रान्सवर हल्ला करून तेथील नाममात्र सरकारसुद्धा पदच्युत केले व लष्करी कायदा लावला. आता ट्यूनीशियातील जर्मन व इटालियन सैन्य [[अल्जीरिया]] व [[लीबिया]]कडून चाल करून येणाऱ्या दोस्त सैन्याच्या कचाट्यात सापडले. [[जनरल रोमेल|रोमेलने]] ही कोंडी फोडण्यासाठी [[कॅसरीन पासची लढाई|कॅसरीन पासच्या लढाईत]] अमेरिकन सैन्याला धूळ चारली व अक्ष सैन्याचा एक भाग सोडवला. पण उरलेल्या अक्ष सैन्याने लवकरच पराभव पत्करला. === बदलते वारे - इ.स. १९४३ === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''सोव्हिएत कारवाया''' [[स्टालिनग्राडचा वेढा|स्टालिनग्राडच्या विजयानंतर]] [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] जर्मन सैन्याचा पाठपुरावा करण्यास सुरुवात केली. मुख्यत्वे [[डॉन नदी]]च्या आसपासच्या या कारवायात सोव्हिएत सैन्याला सुरुवातीस यश मिळाले पण लवकरच जर्मनीने नव्या दमाने त्यांचा प्रतिकार केला व एकामागोमाग लढाया जिंकल्या. [[खार्कोव्ह]] शहर परत जर्मनीच्या हातात गेले. सोव्हिएत सैन्याने वर्षअखेर [[खार्कोव्हची चौथी लढाई|खार्कोव्ह परत मिळवले]]. सोवयेत सैन्याची चढती कमान पाहून [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ने आपल्या सैन्याला [[ड्नाइपर नदी]]पर्यंत माघार घेण्याची परवानगी दिली. [[सप्टेंबर]]पर्यंत ड्नाइपरच्या तीरावर बचावफळी तयार करण्यात आली पण लवकरच सोव्हिएत सैन्याने तेथून जवळच ड्नाइपर ओलांडली व एकामागोमाग शहरे काबीज करण्यास सुरुवात केली. [[झापोरोझ्ये]] व [[ड्नेप्रोपेट्रोव्ह्स्क]] नंतर लाल सैन्याने [[युक्रेन]]ची राजधानी [[क्यीव्ह]]कडे मोर्चा वळवला. [[नोव्हेंबर]]मध्ये क्यीव्हच्या दोन्ही बाजूंनी हल्ला करीत सोव्हिएत सैन्य शहरात दाखल झाले. [[डिसेंबर २४]]ला [[कोरोस्टेन]] जिंकून घेउन तेथून रेल्वेमार्गाच्या बाजूने चाल करीत सोव्हिएत व युक्रेनियन सैन्याने [[इ.स. १९३९|१९३९ च्या]] सोव्हिएत-[[पोलंड]] सीमेपर्यंत धडक मारली. '''जर्मन कारवाया''' [[इ.स. १९४३|१९४३चा]] [[वसंत]] जर्मन आणि सोव्हिएत सैन्यांनी पुनर्बांधणीत घालवला. तयारी पूर्ण न झाल्यामुळे जर्मनीने आघाडी उघडणे लांबवले. अखेर [[जुलै ४]]च्या सुमारास [[वेह्रमाख्ट]]ने दुसऱ्या महायुद्धातील आपले सगळ्यात मोठे दल जमा केले आणि [[कुर्स्क]] शहरावर चाल केली. याची कल्पना असलेल्या लाल सैन्याने येथे मातीचे कामचलाउ किल्ले उभारून त्याआडून प्रतिकार केला. जर्मनीने रशियन व्यूहरचनेतील पान उचलून कुर्स्कच्या उत्तर व दक्षिणेकडून एकदम चाल केली होती. त्यांचा बेत सोव्हिएत सैन्याच्या पिछाडीचा प्रदेश काबीज करून [[स्टालिनग्राड]]प्रमाणे रशियाच्या ६० डिव्हिजन पकडण्याचा होता. उत्तरेकडून आलेल्या जर्मन सैन्याला फारशी प्रगती करता नाही आली पण दक्षिणेतून त्यांनी बरीच मजल मारली. वेढले जाण्याची शक्यता ओळखून सोव्हिएत सैन्याने आपली राखीव दलेसुद्धा आता युद्धात उतरवली. यावेळी झालेली [[कुर्स्कची लढाई]] ही रणगाड्यांची युद्धातील सगळ्यात मोठी लढाई ठरली. [[प्रोखोरोव्ह्का]] शहराजवळ झालेल्या या लढाईत दोन्ही बाजूंनी होतीनव्हती ती सगळी शक्ती पणाला लावली. जर्मनीचे सैन्य गेली चार वर्षे अव्याहत लढत होते व त्यांच्याकडे राखीव असे सैन्य नव्हतेच. उलटपक्षी रशियाने आपले ताज्या दमाचे राखीव सैन्य रणात उतरवले होते. याची परिणती लवकरच दिसून आली. जर्मन हल्लेखोरांचा धुव्वा उडवत सोव्हिएत सैन्याने त्यांना युद्धाच्या सुरुवातीपेक्षा मागे रेटले. '''दोस्तांचे इटलीवर आक्रमण''' [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४३|१९४३मध्ये]] [[रोमेल]]ने [[कॅथेरीन पासची लढाई|कॅथेरीन पासच्या लढाईत]] दोस्त सैन्याला गुंगारा दिला होता पण [[ट्युनिसिया]]तील उरलेले अक्ष सैन्य फारसा प्रतिकार करू शकले नाही व २,५०,००० सैनिकांनी तेथे आत्मसमर्पण केले. यात इटलीच्या सैन्यदलातील बहुसंख्य सैनिक होते. दरम्यान [[जुलै]]मध्ये दोस्त राष्ट्रांनी [[ऑपरेशन हस्की]] मोहीमेंतर्गत [[सिसिली]]वर चढाई केली व महिन्याभरात बेट जिंकून घेतले. शत्रु दाराशी येऊन ठेपलेला बघताच [[इटली]]तील [[बेनितो मुसोलिनी]]चे सरकार गडगडले. राजा [[व्हिक्टर इम्मॅन्युएल तिसरा, इटली|व्हिक्टर इम्मॅन्युएल तिसऱ्याने]] मुसोलिनीला पदच्युत केले व [[ग्रेट फाशिस्ट काउन्सिल]]च्या संमतीने त्याला अटकही करवली. [[पीयेत्रो बॅदोग्लियो]]च्या नेतृत्वाखालील नवीन सरकारने युद्ध चालू ठेवण्याचे जाहीर केले पण एकीकडे दोस्त राष्ट्रांशी गुप्त वाटाघाटी सुरू केल्या. यात ठरल्याप्रमाणे दोस्तांनी [[सप्टेंबर ३]] रोजी इटलीवर चढाई केली. चार-पाच दिवस नाममात्र प्रतिकार करून इटलीने शरणागती पत्करली. राजा व त्याचे कुटुंब बॅदोग्लियोच्या सरकारसह [[रोम]]हून दक्षिणेला पळून गेले. नेतृत्वहीन इटालियन सैन्याने तुरळक लढाया केल्या पण थोड्याच दिवसांत त्यांनीही शस्त्रे खाली ठेवली. हे पाहताच उत्तरेतून जर्मन सैन्य पुढे सरसावले व त्यांनी दोस्त सैन्याला रोमच्या दक्षिणेला [[गुस्ताव रेषा|गुस्ताव रेषेवर]] चार-पाच महिने रोखून धरले. जर्मनीने उत्तरेत [[सालोचे इटालियन समाजवादी प्रजासत्ताक]] या नावाखाली जर्मनधार्जिणे सरकार मुसोलिनीच्या हाती देऊन बसवले. याचवेळी जर्मनीने [[युगोस्लाव्हिया]]त आपले सैनिक [[पाचवी सुजेत्का मोहीम|पाठवून]] तेथील भूमिगत चळवळ चिरडण्याचा प्रयत्न केला. '''अटलांटिकची लढाई''' [[जर्मनी]]ने आपल्या [[यु-बोट|यु-बोटींनी]] दोस्त राष्ट्रांच्या आरमाराला गेली चार वर्षे सळो की पळो केलेले होते. आता दोस्तांनी त्यांचे आरमारी व्यूह बदलले व यु-बोटींचा प्रतिकार करण्यास सुरुवात केली. [[इ.स. १९४३|१९४३मध्ये]] यु-बोटींना नौकांचे दोन तांडे बुडवण्यात यश आले पण शत्रूने अनेक यु-बोटीही बुडवल्या. जर्मनीत नवीन यु-बोटी तयार होणे जवळजवळ थंडावलेच होते. आपली संख्या कमी होत असलेली पाहून यु-बोटींनी खुल्या समुद्रात हल्ले करण्याचे सोडले व किनाराऱ्याच्या जवळ राहून शिकार शोधणे पसंत केले. यु-बोटींचा धोका कमी होताच दोस्त आरमारांनी [[आर्क्टिक महासागर|आर्क्टिक समुद्रातून]] [[रशिया]]कडे रसद धाडण्यास पुनः सुरुवात केली. यामुळे सोव्हिएत संघाचे पारडे जड होणार असे दिसताच जर्मन आरमाराने आपला मोर्चा तिकडे वळवला. [[नॉर्थ केपची लढाई|नॉर्थ केपच्या लढाईत]] [[रॉयल नेव्ही]]च्या [[एच.एम.एस. ड्यूक ऑफ यॉर्क]], [[एच.एम.एस. बेलफास्ट]] व इतर काही विनाशिकांनी मिळून जर्मनीची शेवटची [[बॅटल क्रुझर]] [[शार्नहॉर्स्ट]]ला जलसमाधि दिली. ==== आशिया व प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''मध्य व नैर्ऋत्य प्रशांत महासागर''' दोस्त सैन्याने [[जानेवारी २]]ला [[न्यू गिनी]]तील [[बुना, न्यू गिनी|बुना]] शहर जिंकले व [[पोर्ट मोरेस्बी]]वरील जपानी टांगती तलवार दूर केली. [[जानेवारी २२]] पर्यंत पुढे चाल करीत त्यांनी जपानी सैन्याचे पूर्व आणि पश्चिम न्यू गिनीमध्ये ये-जा करण्याचे मार्गही बंद केले. त्यामुळे दोन्हीकडच्या जपानी सैन्यांना हरवणे सोपे झाले. अमेरिकन सैन्याने [[फेब्रुवारी ९]]ला [[ग्वादालकॅनाल]] मुक्त केले व [[सोलोमन द्वीपसमूह|सोलोमन द्वीपांवर]] चढाई केली व वर्षअखेर तेही जिंकून घेतले. '''चीन-जपान युद्ध''' [[चित्र:Changde battle.jpg|thumb|200px|left|चांग्डेची लढाई]] [[चीन]]च्या [[हुनान]] प्रांतातील [[चांग्डे]] शहरावर [[जपान]]ने [[नोव्हेंबर २]], [[इ.स. १९४३|१९४३]] रोजी १,००,००० सैनिकांसह [[चांग्डेची लढाई|हल्ला]] केला. पुढील काही दिवसांत हे शहर जपान व चीनच्या हाती पडले पण अंती चीनने जपानी आक्रमकांना हुसकावून लावले व बाहेरून मदत मिळेपर्यंत शहर लढवले. [[स्टालिनग्राडचा वेढा|स्टालिनग्राडप्रमाणे]] चाललेल्या या युद्धात दोन्हीकडचे मिळून १,००,०००हून अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या '''आग्नेय आशिया''' चीनमध्ये सम्राट [[च्यांग कै-शेक]]च्या नेतृत्वाखालील [[कॉमिन्टांग सैन्य]] आणि [[साम्यवादी]] [[माओ झेडॉॅंग]]च्या नेतृत्वाखालील चीनी सैन्य जपानी आक्रमणाचा सामना करीत असले तरी दोघांत एकवाक्यता नव्हती व एकमेकांत कुरबुरी सुरूच होत्या. इकडे ब्रिटनने दोन्ही सैन्यांना [[बर्मा रोड]] नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या घनदाट जंगल व कठीण पर्वत पार करीत [[आसाम]] पासून ब्रह्मदेश(आताचे [[म्यानमार]])मार्गे रसद पुरवठा सुरू ठेवला होता. जपानने म्यानमार हस्तगत केल्यावर हा मार्ग बंद पडला. यावर उपाय म्हणून [[रॉयल एरफोर्स]]ने ईशान्य भारतातील विमानतळांवरून ही मदत सुरू ठेवली होती. जपानी सैन्य ब्रह्मदेशातून हटत नाही ही पाहिल्यावर ब्रिटनने चीनी सैन्याला [[अरुणाचल प्रदेश]]मार्गे भारतात आणले व अमेरिकन जनरल [[जोसेफ स्टिलवेल]]ने त्यांना नवी तालीम व शस्त्रास्त्रे दिली. या चीनी सैन्याच्या पाठबळावर आता ब्रिटनने भारतातून चीनला जाण्यासाठी [[लेडो मार्ग]] बांधण्याचे काम सुरू केले. === शिकाऱ्याचीच शिकार? - इ.स. १९४४ === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''शिशिर-वसंतातील सोव्हिएत कारवाया''' [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] [[जानेवारी]]त [[लेनिनग्राडचा वेढा]] उठवल्यावर [[जर्मनी]]ने पद्धतशीरपणे माघार घेत तेथून दक्षिणेला बचावफळी उभारली. त्या भागातील तळ्यांचा आधार घेत जर्मनीला ही आघाडी उभारण्यात यश आले पण त्या सुमारास जनरल [[हान्स-व्हॅलेन्टिन ह्युब]]चे [[पहिले पॅन्झर सैन्य]] दोन बाजूंनी चालून आलेल्या सोव्हिएत सैन्याच्या कचाट्यात सापडले. सात आठवड्यांनी त्यांनी आपली सुटका करून घेतली पण बरेचसे जर्मन रणगाडे व तोफा शत्रूच्या हाती पडल्या. [[वसंत]] ऋतुत जर्मनीने [[युक्रेन]]मधूनही माघार घेतली पण त्यांच्या [[जर्मनीचा दक्षिण सैन्यसमूह|दक्षिण सैन्यसमूहातील]] [[जर्मनीचे सतरावे सैन्य|सतरावे सैन्य]] बचावासाठी तेथे थांबले. वसंतअखेर लाल सैन्याच्या [[लाल सैन्याची तिसरी युक्रेनियन आघाडी|तिसऱ्या युक्रेनियन आघाडीने]] त्यावर हल्ला करून जर्मन सैन्याचा धुव्वा उडवला. रशियन सैन्याने या लढाईत [[काळा समुद्र|काळ्या समुद्रापार]] माघार घेणाऱ्या जर्मन सैन्याचा रस्ताही तोडला व २,५०,००० जर्मन व रोमेनियन सैनिकांना यमसदनी धाडले. याच सुमारास सोव्हिएत सैन्याने [[रोमेनिया]]तील [[याश|इयासी]] शहरावर चढाई केली. महिनाभर शहर लढवल्यावर जर्मन-रोमेनियन सैन्याने [[टारगुल फ्रुमोसची लढाई|टारगुल फ्रुमोसच्या लढाईनंतर]] हार पत्करली व शहर सोव्हिएत सैन्याच्या हातात आले. यामुळे आता [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघाला]] रोमेनियावर पुढील चाल करणे सोपे झाले. शत्रूची ही चाल पाहून [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ने अंदाज बांधला की [[हंगेरी]] पक्ष बदलून सोव्हिएत संघाला सामील होइल. हे टाळण्यासाठी जर्मनीने हंगेरीवर चढाई केली व आपले सैन्य देशभर पसरवले. उत्तरेत [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]]त [[फिनलंड]]ने [[स्टालिन]]शी तहाची बोलणी सुरू केली पण स्टालिनने पुढे केलेली तहाची कलमे त्यांना मंजूर नव्हती. [[जून ९]] रोजी सोव्हिएत संघाने [[कारेलियन द्वीपकल्प|कारेलियन द्वीपकल्पावरून]] चौथे आक्रमण केले व तीन महिन्यात फिनलंडला नमवून तह करणे भाग पाडले. '''इटली व मध्य युरोप''' [[इटली]]ने शरणागती पत्करल्यावर जर्मन सैन्याने [[इटालियन द्वीपकल्प|इटालियन द्वीपकल्पाचा]] बचाव करण्याचे ठरवले व [[रोम]]च्या दक्षिणेस [[एपेनाइन पर्वत|एपेनाइन पर्वतातून]] [[गुस्ताव रेषा|गुस्ताव रेषेवर]] बचावाची फळी उभारली. अनेक प्रयत्नांनंतरसुद्धा दोस्तांना ही फळी फोडता आली नाही. पर्यायाने त्यांनी त्यास वळसा घालण्याचा प्रयत्न केला. [[ऑपरेशन शिंगल]] नावाखाली केलेल्या या मोहिमेने [[आंझियो]] येथे [[जानेवारी २२]], [[इ.स. १९४४|१९४४]] रोजी समुद्रातून हल्ला केला खरा पण किनाऱ्यावर उतरलेल्या सैन्याला लगेचच जर्मन सैन्याने वेढले व हाही प्रयत्न फसला. गुस्ताव रेषा पार करण्यासाठी बेचैन झालेल्या दोस्त सैन्याने परत समोरासमोरचे हल्ले सुरू केले. [[इ.स. ५२४|५२४]]मध्ये उभारलेली [[मॉॅंते कॅसिनो]] येथील ख्रिश्चन साधूंची वस्ती [[अमेरिकन वायु सेना|अमेरिकन वायु सेनेने]] [[फेब्रुवारी १५]] रोजी उद्ध्वस्त केली. त्यांचा असा समज झाला होता की या वस्तीत राहून जर्मन सैन्य त्यांच्या तोफखान्याला गुप्त बातम्या पुरवत होते. बेचिराख झालेल्या या वस्तीत जर्म सैनिक [[फेब्रुवारी १७]]ला आले व त्यांनी आता तेथे ठाण मांडले. [[मे १८]] पर्यंत चार वेळा दोस्त सैन्याने येथे हल्ले केले. यात २०,००० जर्मन तर ५४,००० दोस्त सैनिक मृत्युमुखी पडले. अखेर गुस्ताव रेषेवरची बचावाची जर्मन फळी फुटली व दोस्त सैन्याने उत्तरेकडे आगेकूच सुरू केली. [[जून ४]]ला हे सैनिक रोममध्ये पोचले तर ऑगस्टमध्ये [[फ्लोरेंस]]ला. हेमंत ऋतूच्या सुमारास जर्मन सैन्याने [[टस्कनी]]तील एपेनाइन पर्वतातील [[गॉथिक रेषा|गॉथिक रेषेवर]] पुन्हा जमवाजमव करून त्यांना रोखले युरोपमधील युद्धाचा एकंदर रागरंग बघून जर्मनीने मध्य युरोपमधून माघार घेतली व हंगेरीत आपल्या सैन्याची पुनर्बांधणी करण्याचा प्रयत्न सुरू केला. [[रोमेनिया]]ने [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४४|१९४४मध्ये]] दल बदलून जर्मनीवर युद्ध पुकारले. यामुळे [[युक्रेन]]मधून माघार घेणाऱ्या जर्मन सैन्याला धोका निर्माण झाला. [[बल्गेरिया]]ने [[सप्टेंबर]]मध्ये शरणागती पत्करली. '''बॉम्बहल्ले''' जून इ.स. १९४४मध्ये [[जर्मनी]]ने सर्वप्रथम [[क्रुझ क्षेपणास्त्रे|क्रुझ क्षेपणास्त्रांचा]] उपयोग युद्धात केला. [[व्ही-१ उडते बॉम्ब|व्ही-१ उडत्या बॉम्बने]] [[युनायटेड किंग्डम]]वर प्रत्यक्ष हल्ले होऊ लागले. काही महिन्यांनी जर्मनीने ही कला अधिक विकसित केली व [[व्ही-२]] हे द्रव-इंधन वापरणारे [[बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे]] वापरण्यास सुरुवात केली. या हल्ल्यांना उत्तर व [[लुफ्तवाफे]]च्या कारवाया रोखण्यासाठी म्हणून अमेरिका, यु.के. व कॅनडाच्या वायुदलांनी व्यूहात्मक बॉम्बफेकींनी सुरुवात केली. सुरुवातीला सरहद्दीवरच्या गावांवरील या धाडी हळूहळू जर्मनीच्या मुख्य शहरांपर्यंत पोचल्या. एर चीफ मार्शल हॅरिसने आखणी केलेल्या या हल्ल्यांनी जर्मन प्रजा संत्रस्त होऊ लागली. हे ओळखून [[विन्स्टन चर्चिल]]ने मग दहशतवादी धाडी मारण्याचे आदेश दिले. यात विमानांच्या अनेक स्क्वॉड्रन (५०० ते १,००० विमाने) एकाचवेळी अनेक दिशांनी एकाच शहरावर चाल करून जायच्या व संपूर्ण शहरच्या शहर बेचिराख करण्याची योजना होती. हे पार पाडणारी विमाने अग्निजन्य बॉम्ब वापरून आपली निशाणे संपूर्णतः उद्ध्वस्त करीत. अशा अनेक हल्ल्यांमध्ये विमानतळ, कारखाने, पाणबुड्यांची आश्रयस्थाने, रेल्वे-यार्ड, तेलसाठे तसेच व्ही-१ व व्ही-२ क्षेपणास्त्रांचे तळ नष्ट करण्याचा उद्देश होता. सहसा या हल्ल्यांमध्ये आसपासच्या नागरिक वस्त्याही बळी पडत. या टोळधाडींचा मुकाबला करण्यास आता लुफ्तवाफे कमी पडू लागली व उरलासुरला विरोधही मोडून काढणे दोस्त वायुसेनांना सोपे झाले. इ.स. १९४४ च्या अंतापर्यंत पश्चिम आघाडीवर लुफ्तवाफेकडे फक्त तुरळक प्रमाणात विमानांच्या तुकड्या उरल्या होत्या. परिणामतः इ.स. १९४५ च्या मध्यापर्यंत जर्मनीतील जवळजवळ सगळी मुख्य शहरे बेचिराख झालेली होती. '''वॉर्सोत उठाव''' [[लाल सैन्य]] [[वॉर्सो]]च्या जवळ आल्याची बातमी ऐकून तेथील जनतेला वाटले की आता वॉर्सोची मुक्ती जवळच आहे. त्यामुळे [[ऑगस्ट १]] रोजी त्यांनी जर्मन सैन्याविरुद्ध उठाव केला. [[ऑपरेशन टेम्पेस्ट]] मोहिमेतून त्यांना मदत मिळेत अशी त्यांना आशा होती. अंदाजे ४०,००० क्रांतिकाऱ्यांनी वॉर्सो काबीज केले. परंतु लाल सैन्याने आपली कूच अलीकडेच थांबवली व शहराबाहेरुनच तोफांचा मारा करून मदत करण्याचे चालू ठेवले. इकडे जर्मन सैन्याने कुमक पाठवून उठाव दाबण्याचे सुरू केले. शेवटी [[ऑक्टोबर २]] रोजी हा उठाव संपला. जर्मन सैन्याने संपूर्ण शहर बेचिराख केले. '''ग्रीष्म-हेमंतातील सोव्हिएत कारवाया''' [[चित्र:Red Army greeted in Bucharest.jpg|200px|left|thumb|[[बुखारेस्ट]] मध्ये लाल सैन्याचे स्वागत करीत असलेले नागरिक ([[ऑगस्ट ३१]], [[इ.स. १९४४]].]] आर्मी ग्रुप सेंटरचा नायनाट केल्यावर लाल सैन्याने जुलै १९४४ च्या मध्यास दक्षिणेला असलेल्या जर्मन सैन्यावर हल्ला चढवला व महिन्याभरात [[युक्रेन]]मधून जर्मनीची हकालपट्टी केली. यासाठी सोव्हिएत दुसऱ्या व तिसऱ्या युक्रेनी फळीने जर्मनीच्या ''हीरेस्ग्रुप स्युडयुक्रेन'' या बचावफळीचा विनाश केला व थेट रोमेनियापर्यंत धडक मारली. या प्रभावी हालचालीने [[रोमेनिया]]ने पक्ष बदलला व जर्मनीची साथ सोडून ते आता दोस्त राष्ट्रांना सामील झाले. ऑक्टोबर १९४४मध्ये जनरल मॅक्सिमिलियन फ्रेटर-पिकोच्या सहाव्या जर्मन सैन्याने [[डेब्रेसेन]] जवळ सोव्हिएत मार्शल रोडियोन याकोव्लेविच मॅलिनोव्स्कीच्या ग्रुप प्लियेवच्या तीन कोरना वेढा घालून त्यांचा [[डेब्रेसेनची लढाई|धुव्वा उडवला]]. पूर्व आघाडीवरचा जर्मन सैन्याचा हा अखेरचा विजय होता. डिसेंबर १९४४ पासून लाल सैन्याच्या पहिल्या, दुसऱ्या व तिसऱ्या बाल्टिक आघाडींनी जर्मन आर्मी ग्रुप सेंटरचा उरला सुरला भाग व आर्मी ग्रुप नॉर्थशी झटापटी करून बाल्टिक प्रदेश काबीज केला. यात जर्मनीच्या दोन्ही सैन्यसमूहांची ताटातूट झाली व [[लात्व्हिया]]त [[कूरलॅंड पॉकेट]]ची रचना झाली. [[डिसेंबर २९]], १९४४ ते [[फेब्रुवारी १३]] १९४५पर्यंत सोव्हिएत सैन्याने [[बुडापेस्ट]]ला वेढा घातला. बुडापेस्टचा बचाव करण्यासाठी हंगेरीच्या सैन्याबरोबरच [[वाफेन-एस.एस.]]ची कुमक होती. या वेढ्यात दोन्ही बाजूंची अपरिमित हानी झाली. '''दोस्तांचे पश्चिम युरोपवर आक्रमण''' {{main|नॉर्मंडीची लढाई|फलैस पॉकेट|ऑपरेशन ड्रगून|पॅरिसची मुक्ती}} [[चित्र:1944 NormandyLST.jpg|thumb|right|200px|[[ओमाहा बीच]]वर उतरणारे अमेरिकन सैनिक, [[नॉर्मंडीची लढाई|डी-डे]] ([[जून ६]], [[इ.स. १९४४]]).]] [[जून ६]], [[इ.स. १९४४]] रोजी पाश्च्यात्य दोस्त राष्ट्रांनी (अमेरिका, युनायटेड किंग्डम व कॅनडा) जर्मन आधिपत्याखालील [[फ्रान्स]]च्या [[नॉर्मंडी]] किनाऱ्यावर हल्ला केला. त्याला जर्मनीने खंबीर उत्तर दिले. [[ओमाहा बीच]] व [[केन, फ्रान्स|केन शहरांच्या]] आसपास तुंबळ युद्ध झाले पण दोस्तांना पाय रोवण्यात यश मिळाले. महिनाभर नॉर्मंडीच्या आसपास जम बसवल्यावर जुलैच्या अखेरीस अमेरिकन सैन्याने [[ऑपरेशन कोब्रा]] मोहीमेंतर्गत आपले वर्चस्व पसरविण्यास सुरुवात केली. [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ला या चालीची खबर मिळताच त्याने नॉर्मंडीच्या आसपासच्या जर्मन सेनेला प्रतिहल्ला चढवण्यास फर्मावले पण हा प्रतिहल्ला सपशेल फसला. याचे मुख्य कारण म्हणजे चाल करून येणारे जर्मन सैन्य आता दोस्त वायुसेनेचे सोपे शिकार झाले. यापूर्वी आपल्या लपवलेल्या ठाण्यांत दबा धरून बसलेल्या जर्मन सैन्याला टिपणे अशक्य असले होते, पण आता उघड्या रानातून चाल करून येणाऱ्या जर्मन सैन्याची दोस्त वायुसेनांनी वाताहत उडवली. बाजूने चाल करून येण्याऱ्या जर्मन सैन्याला थोपवण्यासाठी अमेरिकन सैन्याने आपल्या बाजूच्या फळ्या भक्कम ठेवल्या होत्या. पुढे सरकत अमेरिकन फौजेने जर्मनीच्या सातव्या सैन्याला व [[पाचवे पॅंझर सैन्य|पाचव्या पॅंझर सैन्याला]] [[फलैस]]जवळ वेढा घातला. यात ५०,००० जर्मन सैनिक हाती लागले पण सुमारे १,००,००० सुटले. तोपर्यंत जर्मन सैन्याने रोखून धरलेली ब्रिटिश व केनेडियन सैन्येही आता बचावफळी फोडून पुढे होण्याच्या बेतात होती. या रेट्याला फ्रान्समध्येच रोखून धरण्यासाठी जर्मनीला कुमकेची आवश्यकता होती पण ही कुमक त्यांनी आधीच प्रतिहल्ला करण्यात खर्ची घातली होती. आता दोस्त राष्ट्रे फ्रान्स ओलांडून पुढे येणार हे जवळजवळ निश्चित झाले. ऑगस्ट १९४४मध्ये [[इटली]]तील दोस्त सैन्याने दक्षिणेकडून [[फ्रेंच रिव्हियेरा]]वर [[ऑपरेशन ड्रगून|हल्ला]] चढवला आणि उत्तरेत असलेल्या फौजेशी संधान बांधले. फ्रेंच क्रांतिकाऱ्यांनी ऑगस्ट १९ला [[पॅरिस]]मध्ये उठाव केला. [[फिलिप लक्लर्क दि हॉक्लॉक]]च्या नेतृत्वाखाली फ्रेंच सैन्याच्या एक डिव्हिजनने पॅरिसमधल्या जर्मन सेनेची शरणागती स्वीकारली व [[ऑगस्ट २५]]ला पॅरिस मुक्त केले. [[चित्र:American troops march down the Champs Elysees.jpg|thumb|left|200px|पॅरिसच्या शॅंझे लिझी रस्त्यावरून मिरवणारे अमेरिकन सैनिक.]] '''शिशिरातील दोस्तांची मोहीम''' {{main|ऑपरेशन मार्केट गार्डन|आचेनची लढाई|हर्टगेनच्या जंगलातील लढाई}} [[चित्र:Waves of paratroops land in Holland.jpg|right|thumb|200px|[[ऑपरेशन मार्केट गार्डन]] मोहीमेंतर्गत [[नेदरलँड्स]]मध्ये उतरणारे ब्रिटिश [[छत्रीधारी सैनिक]]]] नॉर्मंडीतून पुढे सरकणाऱ्या दोस्त सैन्यांची रसद अजूनही नॉर्मंडीतूनच येत होती. दूर अंतर पार करून येणारी ही रसद वेळेवर व नेमकी पोचेल अशी खात्री फार कमी वेळा असायची. असे असतानाही जर्मन सैन्याच्या वर्मी घाव घालण्यासाठी दोस्तांनी छत्रीधारी सैनिक व चिलखती दल [[ऱ्हाइन नदी]]पल्याड [[नेदरलँड्स]]मध्ये [[ऑपरेशन मार्केट गार्डन|घुसवून पाहण्याचा प्रयत्न]] केला. पण सप्टेंबरअखेर त्यांना तेथून माघार घ्यावी लागली. [[शेल्टची लढाई|शेल्टच्या लढाईत]] केनेडियन सैन्याच्या निर्णायक विजयानंतर [[ॲंटवर्प]]चे बंदर खुले करण्यात त्यांना यश मिळाले व नोव्हेंबर १९४४पासून येथून रसदपुरवठा सुरू झाला. दरम्यान सप्टेंबरमध्ये अमेरिकन सैन्याने [[हर्टगेन]]च्या जंगलातून [[हर्टगेनच्या जंगलातील लढाई|चाल]] केली. जंगल व दऱ्याखोऱ्यांच्या आश्रयाने लढणाऱ्या जर्मन सैन्याने आपल्यापेक्षा अनेकपटीने मोठ्या असलेल्या या फौजेला पाच महिने झुंजवत ठेवले. इकडे ऑक्टोबरमध्ये अमेरिकेने [[आखन]] हे जर्मनीचे मोठे शहर प्रथमतःच [[आचेनची लढाई|काबीज केले]]. '''जर्मनीचे प्रत्युत्तर''' {{main|बॅटल ऑफ द बल्ज}} पूर्वेकडे आपल्या सेनेची धूळधाण उडत असलेली पाहून हिटलरने डिसेंबर १९४४मध्ये आपली पश्चिमेकडील शेवटची मोठी मोहीम उघडली. [[बॅटल ऑफ द बल्ज]] नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या लढाईतून त्याला १९४० च्या [[आर्देनेस मोहीम|आर्देनेस मोहीमेप्रमाणे]] यश अपेक्षित होते. चिलखती दल व रणगाड्यांनी दोस्त राष्ट्रांना पश्चिमेस समुद्रापर्यंत रेटत नेल्यास त्यांच्याशी संधी करून पूर्वेस आपली सगळी शक्ती पणाला लावता येईल अशी ही योजना होती. अशा कडव्या प्रतिहल्ल्याची अपेक्षा नसल्याने दोस्त राष्ट्र गाफील होते व त्यामुळे सुरुवातीस जर्मन सेनेला नेत्रदीपक यश मिळाले. [[जोखेन पायपर]]च्या नेतृत्वाखालील [[कॅंफग्रुप पायपर]] हा आघाडीच्या पॅंझर तुकड्याचा समूह दोस्तांच्या प्रदेशात इतका आत घुसला की त्यामुळे अमेरिकन सैन्याच्या फळीत त्यांनी जणू काही फुगवटा (बल्ज) तयार केला. यावरून नंतर या लढाईला नाव दिले गेले. या हल्ल्याच्या सुरुवातीच्या दिवसात हवामान अतिशय खराब होते व याचा फायदा जर्मनीने पूरेपूर उठवला. दोस्त विमाने उडू शकत नसल्याने त्यांना हवेतून रोखणारी शक्ती नव्हतीच. अमेरिकन सैन्याच्या [[सेंट विथ]] आणि [[बॅस्टोइनची लढाई|बॅस्टोइन]] येथील कडव्या प्रतिकाराने जर्मनीची चाल मंदावली. बॅस्टोइन येथे घेरल्या गेलेल्या [[१०१वी एरबॉर्न डिव्हिजन|१०१व्या एरबॉर्न डिव्हिजनने]] पराक्रमाची शर्थ करून हा तिठा अमेरिकेच्या हातात राखला. [[जॉर्ज पॅटन]]च्या नेतृत्वाखालील अमेरिकेच्या तिसऱ्या सैन्याने या धडकमोहिमेला खीळ घातली व हल्ला परतवला. जर्मन सैन्याचा पाठलाग करताना अमेरिकन सैन्याने अनेक जर्मन तुकड्या पकडल्या व उरलेल्यांना थेट जर्मनीपर्यंत माघार घेण्यास भाग पाडले. या मोहीमेत अमेरिकन सैन्याची ही मोठी हानी झाली. अमेरिकेच्या इतिहासातील ही सगळ्यात हानिकारक लढाई होती. ==== आशिया व प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== {{main|प्रशांत महासागरातील लढाई}} '''मध्य व नैर्ऋत्य प्रशांत महासागर''' {{main|फिलिपाईन्सच्या समुद्राची लढाई|लेयटे गल्फची लढाई|सैपानची लढाई}} फेब्रुवारी १९४४ च्या अखेरीस अमेरिकेने नैर्ऋत्य प्रशांत महासागरातील [[मार्शल द्वीपसमूह]] काबीज केला वा आपली आगेकूच चालू ठेवली. त्याच सुमारास ४२,००० अमेरिकन सैनिक [[क्वाजालाइन एटॉल]]वर उतरले व आठवड्याभरात ते बेट जिंकले. त्यानंतर त्यांनी [[एनिवेटोकची लढाईत|एनिवेटोकच्या लढाईत]] [[जपान]]ला हरवले. या चालींचा व्यूहात्मक उद्देश होता जपानच्या जवळातजवळ वायुसेनेचा तळ उभारण्याचा. यासाठी [[मेरियाना द्वीपसमूह|मेरियाना द्वीपसमूहातील]] [[सैपान]], [[तिनियान]] व [[गुआम]]ची बेटे जिंकणे आवश्यक होते. [[जून ११]]ला अमेरिकन आरमाराने सैपानवर बॉम्बफेक सुरू केली. ३२,००० सैनिकांनीशी लढणाऱ्या जपानी सैन्यावर जून १४ला ७७,००० [[अमेरिकन मरीन सैनिक|अमेरिकन मरीन सैनिकांनी]] चाल केली व [[जुलै ७]]ला सैपान अमेरिकेच्या हातात आले. जपानने आपले उरलेसुरले आरमार [[फिलिपाईन्सच्या समुद्राची लढाई|फिलिपाईन्सच्या समुद्राच्या लढाईत]] पणाला लावले पण तेथेही त्यांना हार पत्करावी लागली तसेच त्यांची जवळजवळ सगळी विमाने व युद्धनौका नष्ट झाल्या. यानंतर जपानी आरमार केवळ नावापुरतेच उरले आणि आता जपान अमेरिकेच्या [[बी.२९ सुपरफोर्ट्रेस]] या बॉम्बफेकी विमानांच्या पल्ल्यात आले. [[चित्र:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|right|200px|"''मी परत आलो आहे.''" - [[डग्लस मॅकआर्थर|जनरल मॅकआर्थरचे]] लाइफ नियतकालिकाच्या कार्ल मायडान्सने घेतलेले एक प्रसिद्ध छायाचित्र]] [[जुलै २१]]ला गुआमवर हल्ला झाला व [[ऑगस्ट १०]]ला हेही बेट पडले पण येथे जपान्यांनी कडवी झुंज दिली. बेटाच्या कडे-कपारींतून लढणाऱ्या जपानी सैनिकांनी अमेरिकन सैन्याला सळो की पळो करून सोडले. बेट पडल्यावरही अनेक आठवडे या चकमकी सुरू होत्या. [[जुलै २४]]ला अमेरिकेने तिनियान बेटावर चाल केली व [[ऑगस्ट १]]ला ते जिंकून घेतले. [[ऑक्टोबर २०]]ला जनरल [[डग्लस मॅकआर्थर]]चे सैनिक [[लेयटे]] बेटावर उतरले. जपानने असे होणार ही कल्पना असल्यामुळे येथे भक्कम बचावफळी उभारली होती. ऑक्टोबर २३ ते २६ दरम्यानच्या या लढाईत जपानने प्रथमतः [[कामिकाझे]] वैमानिकांचा उपयोग केला. जगातील सगळ्यात मोठ्या अशा या आरमारी युद्धात जपानची [[मुसाशी (युद्धनौका)|मुसाशी]] हे युद्धनौका, जी आत्तापर्यंतच्या सगळ्यात मोठ्या लढाऊ नौकांपैकी एक होती, बुडाली. ही बुडवण्यासाठी १९ [[टोरपेडो]] व १७ बॉम्ब लागले. १९४४मध्ये अमेरिकेच्या पाणबुड्या व विमानांनी जपानच्या व्यापारी व मालवाहू जहाजांवर हल्ले करून जपानकडे जाणाऱ्या कच्च्या मालाची रसद अगदी कमी केली होती. या एका वर्षात पाणबुड्यांनी जपानचे २० लाख टन सामान समुद्रतळास पोचवले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | आडनाव = किंग | पहिलेनाव = ॲडमिरल अर्नेस्ट जे. | दुवा = http://www.shsu.edu/~his_ncp/Compac45.html | title = मार्च १९४४ ते ऑक्टोबर १९४५पर्यंतचे प्रशांत महासागरातील आरमारी हालचाली | प्रकाशक = सॅम ह्युस्टन स्टेट युनिव्हर्सिटी | भाषा = English | ॲक्सेसदिनांक = २००६-०७-२६ }}</ref> जपानचा खनिज तेलाचा साठा १९४४ च्या अंतापर्यंत जवळजवळ रिकामा झाला होता. याने जपानची आर्थिक व औद्योगिक स्थिती बिकट झाली. '''चीन-जपान युद्ध''' {{main|ऑपरेशन इचिगो|चांग्शाची लढाई (१९४४)|ग्विलिन-ल्युझूची लढाई}} एप्रिल १९४४मध्ये जपानने आपण पादाक्रांत केलेल्या ईशान्य चीन, कोरिया व आग्नेय एशियाला जोडणारा लोहमार्ग जिंकण्यासाठी [[ऑपरेशन इचिगो]] ही मोहीम सुरू केली. त्याचबरोबर या भागातील अमेरिकेचे तळ उद्ध्वस्त करणे हाही एक हेतु होता. जून १९४४मध्ये जपानने ३,६०,००० सैनिकांनिशी [[चांग्शा]] शहरावर चौथ्यांदा आक्रमण केले. ४७ दिवसांच्या रणधुमाळीनंतर शहर जपानी हातात आले. नोव्हेंबर पर्यंत जपानने [[ग्विलिन]] व [[ल्युझू]] शहरेही जिंकली व तेथील अमेरिकन वायुसेनेचे तळ नष्ट केले. तथापि हे करेपर्यंत अमेरिकेने उतरत्त नवीन तळ उभारले होते. डिसेंबर १९४४मध्ये जपानी सैन्य [[फ्रेंच इंडोचायना]] पर्यंत पोचले व ऑपरेशन इचिगोचे उद्दिष्ट साध्य झाले पण हे करताना जपानलाही मोठे नुकसान सहन करावे लागले होते. '''आग्नेय आशिया''' {{main|इम्फालची लढाई|कोहिमाची लढाई}} [[चित्र:Imphalgurkhas.jpg|thumb|200px|[[भारतीय सेना|भारतीय सेनेची]] [[गोरखा रेजिमेंट]] [[इम्फाल]]-[[कोहिमा]] रस्त्यावर कूच करताना. ([[जानेवारी २७]], [[इ.स. १९४५]]. १९४५ च्या सुरुवातीला जपानी सैन्याला म्यानमारमध्ये थोपवून धरण्याची कामगिरी गोरखा रायफल्सनी पार पाडली होती.]] १९४४मध्ये अमेरिकन सैन्य [[भारत|भारतातून]] [[चीन]]ला जाण्यासाठीचा [[लेडो मार्ग]] बांधत असताना जपानने आग्नेयेतून भारतावर चाल केली. ही [[चलो दिल्ली मोहीम]] जपानी सैन्य, [[म्यानमार]]मधील स्वातंत्र्यसैनिक व [[सुभाषचंद्र बोस]]च्या नेतृत्वाखालील [[भारतीय राष्ट्रीय सेना|भारतीय राष्ट्रीय सेनेने]] उभारली होती. [[इम्फाल|इंफाल]]जवळ या सैन्याने कडाडून हल्ला चढवला पण ब्रिटिश सैन्याने (ज्यात मुख्यत्वे भारतीय सैनिकच होते) त्यांना थोपवून धरले. तुंबळ युद्धानंतर कोणालाच सरशी मिळाली नाही पण जपानी/भारतीय राष्ट्रीय सेनेने इंफालला वेढा घातला. ब्रिटिशांनी इंफाल व [[कोहिमा]]ला विमानाद्वारे रसद व कुमक पोचवली. त्याचवेळी पश्चिम व उत्तरेकडून ताज्या दमाच्या फौजा पाठवून वेढा फोडून अडकलेल्या सैन्याची सुटका केली. हल्लेखोरांना वाटले होते की भारतीय प्रदेश जिंकल्यावर तेथूनच रसद मिळेल व ब्रिटिशांतर्फे लढणारे भारतीय सैनिक आपल्याला सामील होतील, त्यामुळे त्यांनी त्याची काही सोय केलेली नव्हती. आता आक्रमक स्वतःच वेढ्यात अडकले व कुमक न मिळाल्याने अतिशय हालात माघार घ्यालला लागले. उपासमार, रोगराई व शत्रूच्या हल्ल्यांना ८५,००० सैनिक बळी पडले. जपानच्या सगळ्यात मोठ्या पराभवात हा गणला जातो. या पराभवाबरोबरच ब्रिटिशांना सशस्त्र मार्गाने भारतातून हुसकावून लावण्याची अजून एक आशा मावळली. === युद्धाचा अंत - इ.स. १९४५ === ==== युरोपमधील रणांगण ==== [[चित्र:Eastern Front 1945-01 to 1945-05.png|thumb|left|200px|[[बर्लिन]] व [[प्राग]]वरील मोहीम, १९४५.]] '''हेमंतातील सोव्हिएत कारवाया'''<br /> {{main|व्हिस्चुला-ओडर मोहीम|ऑपरेशन फ्रुहलिंग्सरवाखेन}} जानेवारी १९४५मध्ये सोव्हिएत सैन्य ताज्या दमाने पुढच्या मोहीमेसाठी सज्ज होती. [[इव्हान कोनेव्ह]]ने आपल्या फौजेनिशी दक्षिण [[पोलंड]]मधील जर्मन शिबंदीवर हल्ला चढवला व त्यांचा पाठलाग करीत [[सॅंडोमियेर्झ]]जवळ [[व्हिस्चुला नदी]] ओलांडली. जानेवारी १४ला [[कॉन्स्टान्टिन रोकोसोव्स्की]]ने [[नारेव नदी]] ओलांडून वॉर्सोच्या उत्तरेला आक्रमण केले व पूर्व [[प्रशिया]]ची राखण करणारी जर्मन बचावफळी मोडीत काढली. झुकोवच्या सैन्यानेही त्यानंतर [[वॉर्सो]]वर हल्ला केला व जर्मन आघाडी होत्याची नव्हती केली. जानेवारी १७ला झुकोवने वॉर्सो घेतले. १९ तारखेला [[लॉड्झ]]ही जिंकले. त्याचदिवशी कोनेव्हचे सैन्य युद्धपूर्वीच्या जर्मन सीमेवर येऊन थडकले. या एका आठवड्यात सोव्हिएत सैन्याने ६५० कि.मी. रुंदीची आघाडी उघडून १६० कि.मी. आत धडक मारली होती. फेब्रुवारीच्या मध्यास लाल सैन्याने [[बुडापेस्ट]] जिंकले. ही टोळधाड शेवटी [[ओडर नदी]]च्या किनारी बर्लिनपासून ६० कि.मी.वर येऊन थांबली. '''पश्चिमेतील हेमंत कारवाया''' [[जानेवारी १४]] रोजी दुसऱ्या ब्रिटिश सैन्याने [[मास नदी]] व [[रोअर नदी]]च्या मधील रोअर त्रिकोणातून जर्मनीला हुसकावण्यासाठी [[ऑपरेशन ब्लॅककॉक]] ही मोहीम सुरू केली. [[जानेवारी २७]]ला जर्मन सैन्य रोअर नदीच्या पूर्वेस रेटले गेले होते. '''याल्टा परिषद''' [[चित्र:Yalta summit 1945 with Churchill, Roosevelt, Stalin.jpg|thumb|200px|right|[[याल्टा]] येथे जमलेले [[विन्स्टन चर्चिल]], [[फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट]] व [[जोसेफ स्टालिन]].]] {{main|याल्टा परिषद}} युद्धाचे पारडे आपल्या बाजूला झुकत असल्याचे पाहून फेब्रुवारी १९४५मध्ये [[विन्स्टन चर्चिल]], [[फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट]] व [[जोसेफ स्टालिन]] यांनी [[याल्टा]] येथे भेटून युद्धानंतर युरोपची राजकीय व भौगोलिक स्थिती काय असावी यावर चर्चा केली. यात अनेक दूरगामी निर्णय घेण्यात आले. * एप्रिल १९४५मध्ये [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांची]] स्थापना करणे. * पोलंडमध्ये मुक्त निवडणूका घेणे. * पोलंडची पश्चिम सीमा [[कर्झन रेखा|पूर्वेकडे सरकवणे]] यासाठी जर्मनीच्या पूर्व भागाचा लचका तोडून पोलंडमध्ये समाविष्ट करणे. * सगळ्या सोव्हिएत नागरिकांना [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघाकडे]] सोपवणे. * जर्मनी शरण आल्याच्या तीन महिन्यात सोव्हिएत संघाने जपानवर आक्रमण करणे. '''वसंतातील सोव्हिएत मोहीम''' {{main|सीलो हाइट्सची लढाई|बर्लिनची लढाई|हॅल्बेची लढाई}} [[एप्रिल १६]] रोजी लाल सैन्याने पोलिश सैन्याच्या ७८,५५६ सैनिकांसह [[बर्लिनची लढाई|बर्लिनवर आक्रमण]] केले. एप्रिल २४ला सोव्हिएत सैन्यातील तीन फौजांनी [[बर्लिन]]ला पूर्णपणे वेढा घातला. शेवटचा शर्थीचा प्रयत्न म्हणून हिटरलने शहरातील आबालवृद्ध नागरिकांना [[फोक्सस्टर्म]] या संघटनेत सहभागी होण्याचे आवाहन केले व चढाई करीत येणाऱ्या लाल सैन्याशी झुंज घेण्याचे हुकुम सोडले. त्यांच्याबरोबरीने [[सीलोची लढाई|सीलोच्या लढाईत]] पराभूत होऊन आलेली जर्मन फौज होती. लाल सैन्य बर्लिन शहरात घुसल्यावर झालेल्या असंख्य झटापटी दारुण होत्या. घराघरातून व रस्त्यातून आमनेसामने सैनिक व नागरिकांच्या चकमकी होत होत्या व बळींची संख्या लाखांच्या घरात गेली. सोव्हिएत सैन्याने ३,०५,००० सैनिक गमावले तर ३,२५,००० जर्मन नागरिक व सैनिक फक्त बर्लिनमध्ये मृ्त्युमुखी पडले. परिस्थिती हाताबाहेर गेल्याचे पाहून [[ॲडॉल्फ हिटलर]] व त्याचे मंत्रीमंडळ [[फ्युह्ररबंकर]]मध्ये आश्रयाला गेले. शेवटी [[एप्रिल ३०]], [[इ.स. १९४५]] रोजी हिटलरने त्याची सोबतीण [[एव्हा ब्रॉन]]सह [[हिटलरचा मृत्यू|आत्महत्या]] केली. '''वसंतातील पश्चिमेकडील आघाडी''' [[चित्र:Omar Bradley.jpg|150px|thumb|right|अमेरिकेच्या जनरल [[ओमर ब्रॅडली]]कडे जर्मन भूमिवरील आक्रमणाचे नेतृत्व होते.]] जानेवारीअखेरीस पश्चिमेकडील दोस्त राष्ट्रांनी जर्मनीत पाय ठेवला. [[ऱ्हाइन नदी]]च्या तीरावरील जर्मन प्रतिकार मोडून काढीत त्यानी मार्चअखेर नदी ओलांडली. [[रेमाजेन]] येथील [[लुडेनडॉर्फ पूल]] हस्तगत झाल्यावर ही आगेकूच अजून गतिमान झाली. ऱ्हाइन ओलांडल्यावर ब्रिटिश फौजा ईशान्येस [[हांबुर्ग]]कडे सुटल्या. त्यांनी [[एल्ब नदी]] ओलांडून [[डेन्मार्क]] व [[बाल्टिक समुद्र|बाल्टिक समुद्राकडे]] धडक सुरू केली. अमेरिकेची नववी फौज दक्षिणेस [[रुह्रचा वेढा|रुह्रला घातलेल्या वेढ्याच्या]] उत्तर टोकापर्यंत पोचली तर पहिली फौज उत्तरेला याच वेढ्याच्या दक्षिण घेऱ्याला जाऊन भिडली. १३,००,००० सैनिक असलेल्या या फौजांचे नेतृत्व जन्रल [[ओमर ब्रॅडली]]कडे होते. आता रुह्रला चारही दिशांनी वेढा पडला. फील्ड मार्शल [[वॉल्टर मॉडेल]]च्या नेतृत्वाखालील [[जर्मन सैन्यसमूह बी]] आता येथे पूर्णपणे अडकला. येथे अंदाजे ३,००,००० सैनिक युद्धकैदी झाले. यानंतर या अमेरिकन फौजा पूर्वेकडे निघाल्या व एल्ब नदीच्या तीरी सोव्हिएत सैन्याशी भेट झाल्यावर ही त्यांची विजयदौड थांबली. '''इटली'''<br /> [[इटालियन द्वीपकल्प|इटालियन द्वीपकल्पातील]] दुर्गम पर्वत व येथील फौज [[फ्रान्स]]मध्ये हलवल्यामुळे १९४५ च्या हिवाळ्यात दोस्तांची प्रगती हळूहळू होत होती. [[एप्रिल ९]]ला अमेरिका व युनायटेड किंग्डमची १५वी फौज [[गॉथिक रेषा|गॉथिक रेषेवरचा]] प्रतिकार मोडून काढीत उत्तरेला सरकली व [[पो नदी]]च्या खोऱ्यात आली. येथून पुढे सरकत त्यांनी खोऱ्यातील जर्मन सैन्याला घेरले. याच वेळी अमेरिकेची पाचवी फौज पश्चिमेकडे गेली व तेथील फ्रेंच शिबंदीशी त्यांनी सूत जमवले. [[न्यू झीलंड]]च्या दुसऱ्या डिव्हीजनने [[त्रियेस्ते]] शहरातून युगोस्लाव्ह बंडखोरांना हुसकून लावले. इटलीतील जर्मन सैन्याने शरणागती पत्करल्यावर [[मुसोलिनी]]ने [[स्वित्झर्लंड]]ला पळ काढण्याचा प्रयत्न केला पण इटलीतील क्रांतीकाऱ्यांनी त्याला पकडले व त्याची सोबतीण [[क्लारा पेटाची]] सह त्यांना मृत्युदंड दिला. त्यांचे मृतदेह [[मिलान]]ला नेण्यात आले व जाहीर स्थळी उलटे टांगण्यात आले. '''जर्मनीची शरणागती'''<br /> <!-- [[चित्|thumb|right|200px|[[जून २४]], [[इ.स. १९४५]] रोजी [[मॉस्को]]तील विजयसंचलनाचे [[लाल चौक|लाल चौकात]] नेतृत्व करताना मार्शल झुकोव्ह (पांढऱ्या घोड्यावर) व मार्शल रोकोसोव्स्की)]] --> {{main|दुसऱ्या महायुद्धाचा अंत|प्राग आघाडी}} [[ॲडॉल्फ हिटलर]]च्या मृत्यूनंतर ॲडमिरल [[कार्ल डोनित्झ]]ने जर्मन सैन्याचे सूत्रे हातात घेतली पण लवकरच हा डोलारा कोसळला. [[बर्लिन]]मधील जर्मन सैन्यबलाने [[मे २]], [[इ.स. १९४५]] रोजी सोव्हिएत सैन्यासमोर शरणागती पत्करली. इटलीतील जर्मन सैन्याने २ मेलाच [[जनरल अलेक्झांडर]]च्या मुख्यालयात शरणागती पत्करली तर उत्तर जर्मनी, डेन्मार्क व नेदरलँड्समधील फौज ४ मेला शरण गेले. इटलीतील शरणागतीपूर्वी सोव्हिएत संघाने युनायटेड किंग्डम व अमेरिकेवर सोव्हिएत संघाशिवाय शरणागती घेण्याची तयारी करण्याचा [[ऑपरेशन क्रॉसवर्ड|आरोप ठेवला]]. मे ७ रोजी उरलेल्या सैन्याने [[जनरलोबेरोस्ट]] [[आल्फ्रेड जोड्ल]]च्या नेतृत्वाखाली फ्रान्सच्या [[ऱ्हाइम्स]] शहरात शरणागती पत्करली. मे ८ला पश्चिमी दोस्तांनी [[व्ही.ई. दिन]] साजरा केला. सोव्हिएत संघाने मे ९ला विजय दिन साजरा केला. जर्मन मध्य सैन्यसमूहातील काही तुकड्यांनी [[प्राग आघाडी|मे ११-१२ पर्यंत चकमकी]] सुरू ठेवल्या होत्या. '''पॉट्सडॅम'''<br /> दोस्तांनी बर्लिनच्या उपनगर [[पॉट्सडॅम]]मध्ये आपली शेवटची [[पॉट्सडॅम परिषद|परिषद]] भरवली. [[जुलै १७]] ते [[ऑगस्ट २]] पर्यंत चाललेल्या या परिषदेत दोस्तव्याप्त जर्मनीबद्दलची धोरणे जाहीर करण्यात आली तसेच [[जपान]]ला बिनशर्त शरणागती पत्करण्यासाठीचे अखेरचे आवाहन करण्यात आले. ==== प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''मध्य व नैर्ऋत्य प्रशांत महासागर''' {{main|इवो जिमाची लढाई|ओकिनावाची लढाई|बॉर्नियो मोहीम (१९४५)}} जानेवारीत [[अमेरिकेचे सहावे सैन्य]] [[लुझोन]] या [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्स]]च्या मुख्य बेटावर उतरले. मार्चपर्यंत त्यांनी राजधानी [[मनिला]] काबीज केली. फेब्रुवारीतील [[इवो जिमाची लढाई|इवो जिमावरील]] व एप्रिल-जूनमधील [[ओकिनावाची लढाई|ओकिनावावरील]] विजयांमुळे आता [[जपान]] अमेरिकेच्या आरमारी व वायुसेनेच्या पल्ल्यात आले. राजधानी [[टोक्यो]]सह अनेक शहरांवर अमेरिकेने [[टोक्योवरील बॉम्बफेक (१९४५)|तुफान बॉम्बफेक]] केली. यात ९०,०००हून अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या. जपानमधील शहरे व वस्त्या दाट असल्यामुळे ही हानी जास्त होती. या बरोबरच तेथील घरे मुख्यत्वे लाकडी असतात त्यामुळे बॉम्बफेकीनंतर लागलेल्या आगींमध्येही जीवितहानी बरीच झाली. या शिवाय अमेरिकेने जपानमधील मुख्य बंदरे व जलमार्गांवर विमानांतून [[ऑपरेशन स्टार्व्हेशन|सुरूंग पेरले]] व जपानचा बाहेरच्या जगाशी संपर्क कमी केला. १९४५ च्या मध्यातील [[बॉर्नियो मोहीम (१९४५)|बॉर्नियो मोहीम]] ही नैर्ऋत्य प्रशांतातील शेवटची मोहीम होती. तेथील जपानी सैन्याला हरवून त्यांच्या ताब्यातील दोस्त युद्धकैदी सोडविण्यासाठी ही मोहीम आखली होती. '''आग्नेय एशिया''' {{main|मध्य बर्माची लढाई|ऑपरेशन ड्रॅक्युला}} १९४४ च्या मॉन्सून मध्ये भारतावर चालून आलेल्या जपानी सैन्याला तेथील ब्रिटिश सैन्याने [[चिंदविन नदी]]पर्यंत मागे ढकलले होते. पाऊस संपताना अमेरिकन व चिनी सैन्याने [[लेडो मार्ग]] बांधून पूर्ण केला. तोपर्यंत जपानी सैन्याने माघार घेतल्यामुळे या कठीण रस्त्याचा दोस्तांना युद्धात फारसा उपयोग झाला नाही. आता भारतात जमलेल्या भारतीय, ब्रिटिश व आफ्रिकन फौजांनी जपान्यांचा पाठलाग सुरू केला व आघाडी मध्य [[ब्रह्मदेश]]पर्यंत नेली. [[मे २]]ला दोस्तांनी [[रंगून]] [[ऑपरेशन ड्रॅक्युला|घेतले]] व जपानी तसेच [[भारतीय राष्ट्रीय सेना|भारतीय राष्ट्रीय सेनेला]] भारतातून पळवून लावले. '''हिरोशिमा व नागासाकीवर परमाणुहल्ले''' {{main|हिरोशिमा व नागासाकीवरील परमाणुहल्ले}} [[चित्र:nagasakibomb.jpg|170px|thumb|[[नागासाकी]]वर टाकलेल्या परमाणु बॉम्बचा स्फोट झाल्यावर अग्निज्वाला व धूर हवेत १८ कि.मी. वर गेला होता.]] युद्धाचा अंत लगेच होणार नाही याची कल्पना आल्याने [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष]] [[हॅरी ट्रुमन]]ने नवीनच तयार करण्यात आलेल्या परमाणु बॉम्बचा उपयोग जपानवर करायचे ठरवले. वस्तुतः नोव्हेंबरमध्ये अमेरिकेने जपानवर खुश्कीदलासह हल्ला करण्याचे योजिले होते पण [[ओकिनावाची लढाई|ओकिनावाच्या लढाईनंतर]] त्यांना कळून चुकले की जपानचा प्रतिकार कडवा असेल व अशा हल्ल्यात जपानइतकीच अमेरिकेचीही हानी होईल. परमाणुबॉम्ब वापरल्यास युद्धांत लगेच होऊ शकेल असा अमेरिकेचा कयास होता. अमेरिकन युद्धसचिवाला देण्यात आलेल्या अंदाजानुसार अशा जमिनीवर केलेलल्या हल्ल्यात १४ ते ४० लाख अमेरिकन सैनिक मरण पावण्याची शक्यता होती. तसेच जपानी नागरिकही लाखांत मेले असते. या अंदाजांबद्दल अद्यापही शंका व्यक्त केली जाते. [[ऑगस्ट ६]], [[इ.स. १९४५]] रोजी [[एनोला गे]] नावाच्या [[बी.२९]] प्रकारच्या विमानाने [[लिटल बॉय]] असे नामकरण केलेला परमाणु बॉम्ब [[हिरोशिमा]] शहरावर टाकला. यात हिरोशिमा नष्ट झाले. [[ऑगस्ट ९]] रोजी [[बॉक्सकार (विमान)|बॉक्सकार]] नावाच्या बी.२९ विमानाने [[फॅट मॅन]] नावाचा परमाणु बॉम्ब [[नागासाकी]] शहरावर टाकून तेही शहर नष्ट केले. '''दूरपूर्वेतील सोव्हिएत आक्रमण''' {{main|ऑपरेशन ऑगस्ट स्टॉर्म}} हिरोशिमावर बॉम्ब पडल्यावर दोनच दिवसात सोव्हिएत संघाने याल्टात नक्की केल्याप्रमाणे आपला जपानबरोबरचा अनाक्रमण तह धुडकावून लावला व मांचुरियातील जपानी सैन्यावर चाल केली. दोन आठवड्यात १०,००,००० जपानी सैनिकांचा पराभव करीत लाल सैन्य ऑगस्ट १८ला उत्तर कोरियात घुसले. '''जपानची शरणागती''' {{main|जपान विजय दिन|जपान विजय दिन=}} अमेरिकेचा परमाणुप्रयोग व सोव्हिएत संघाचे मांचुरियावरील आक्रमण पाहून [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानी सम्राट]] [[हिरोहितो]]ने प्रधानमंडळाला न विचारता युद्धसमाप्तीचे प्रयत्न सुरू केले. [[ऑगस्ट १७]]ला केलेल्या दूरवाणीवरील आपल्या भाषणात त्याने आपल्या सैनिकांना हत्यारे खाली ठेवण्याचा आदेश दिला तसे करताना त्याने कारण सोव्हिएत आक्रमणाचे दिले व परमाणुबॉम्बचा उल्लेख टाळला. [[ऑगस्ट १४]], [[इ.स. १९४५]] रोजी जपानने शरणागती पत्करली व हे अतिभयानक युद्ध अधिकृतरीत्या समाप्त झाले. == हताहत, नागरिकांवरील प्रभाव व अत्याचार == <!-- खालील मजकूराचे भाषांतर करून योग्य त्या विभागात हलवा ==Casualties, civilian impact, and atrocities== '''Casualties''' {{main|World War II casualties}} Some 63 million people, or 3% of the world population, died in the war (though [[World War II casualties|estimates]] vary): about 24 million soldiers and 38 million civilians. This total includes the estimated 9 million lives lost in the Holocaust. Of the total deaths in World War II, approximately 80% were on the Allied side and 20% on the Axis side.<ref name="casualties">[[World War II casualties]]</ref> Allied forces suffered approximately 17 million military deaths, of which about 11 million were Soviet and 3 million Chinese. Axis forces suffered about 8 million, of which more than 5 million were German. In total, of the military deaths in World War II, approximately 44% were Soviet soldiers, 22% were German, 12% were Chinese, 8% were Japanese, 9% were soldiers of other Allied forces, and 5% were other Axis country soldiers. Some modern estimates double the number of Chinese casualties originally stated.<ref name="casualties" /> Of the civilian deaths, approximately 90% were Allied (nearly a third of all civilians killed were Soviet citizens, and more than 15% of all civilians killed in the war died in German extermination camps) and 10% were Axis.<ref name="casualties" /> Many civilians died as a result of disease, starvation, massacres, [[genocide]]--in particular, [[the Holocaust]]--and [[Strategic bombing|aerial bombing]]. One estimate is that 12 million civilians died in Holocaust camps, 1.5 million by bombs, 7 million in Europe from other causes, and 7.5 million in China from other causes.<ref>J. M. Winter, "Demography of the War", in Dear and Foot, ed., ''Oxford Companion to World War'', p 290.</ref> Allied civilian deaths totaled roughly 38 million, including 11.7 million in the Soviet Union, 7 million in China and 5.2 million from Poland. There were around 3 million civilian deaths on the Axis side, including 2 million in Germany and 0.6 million in Japan. The Holocaust refers to the organized state-sponsored murder of 6 million [[Jew]]s, 1.8-1.9 million non-Jewish Poles, 200,000-800,000 [[Roma people]], 200,000-300,000 people with disabilities, and other groups carried out by the Nazis during the war. The Soviet Union suffered by far the largest death toll of any nation in the war, over 23 million. '''Genocide''' [[Image:Massdeportations.PNG|thumb|200px||Major [[deportation]] routes to [[Nazi extermination camp]]s during [[The Holocaust]], Aktion T-4 and alike.]] {{main|The Holocaust}} The ''Holocaust'' was the organized murder of an estimated [[The Holocaust#Death toll|nine million people]], including approximately six million Jews. Originally, the Nazis used killing squads known as ''[[Einsatzgruppen]]'' to conduct massive open-air killings, shooting as many as 33,000 people in a single massacre, as in the case of [[Babi Yar]]. By 1942, the Nazi leadership decided to implement the [[Final Solution]], or ''Endlösung'', the genocide of all Jews in Europe, and to increase the pace of the Holocaust. [[Nazism|The Nazis]] built six [[Nazi extermination camp|extermination camps]] specifically to kill Jews. Millions of Jews who had been confined to massively overcrowded [[ghetto]]s were transported to these [[Nazi extermination camp|"Death-camps"]], in which they were either slaughtered on arrival or put to work until the Nazis could find no more use for them, at which point they were put to death by shooting or mass poisoning in [[gas chamber]]s. '''Chemical and bacteriological weapons''' Despite the [[Treaty|international treaties]] and a resolution adopted by the [[League of Nations]] on 14 May 1938 condemning the use of toxic gas by [[Japan]], the [[Imperial Japanese Army]] frequently used [[Chemical warfare|chemical weapons]]. Because of fears of retaliation, however, those weapons were never used against Occidentals but only against other Orientals judged "inferior" by the imperial propaganda. According to historians Yoshiaki Yoshimi and Seiya Matsuno, the authorization for the use of chemical weapons was given by specific orders (''rinsanmei'') issued by [[Hirohito]] himself. For example, the Emperor authorized the use of toxic gas on 375 separate occasions during the invasion of [[Wuhan]], from August to October 1938. The bacteriological weapons were experimented on human beings by many units incorporated in the Japanese army, such as the infamous [[Unit 731]], integrated by [[Decree|Imperial decree]] in the [[Kwantung]] army in 1936. Those weapons were mainly used in China and, according to some Japanese veterans, against Mongolians and Russian soldiers in 1939 during the [[Nomonhan]] incident.<ref>Hal Gold, Unit 731 testimony, p.64-65, 1996.</ref> '''Cannibalism''' Many written reports and testimony collected by the Australian War Crimes Section of the Tokyo tribunal and investigated by prosecutor [[William Webb]] (the future judge-in-chief) indicate that Japanese soldiers committed [[cannibalism]] on prisoners. According to historian Yuki Tanaka, "cannibalism was often a systematic activity conducted by whole squads and under the command of officers". <ref>Tanaka, ''Hidden Horrors : Japanese War Crimes in World War II,'' Westview press, 1996, p.127 </ref> Pakistani POW Hatam Ali testified that "At this stage, the Japanese started selecting prisoners and everyday 1 prisoner was taken out and killed and eaten by the soldiers. I personally saw this happen and about 100 prisoners were eaten at this place by the Japanese. The remainder of us were taken to another spot 50 miles away where 10 prisoners died of sickness. At this place, the Japanese again started selecting prisoners to eat. Those selected were taken to a hut where their flesh was cut from their bodies while they were alive and they were thrown into a ditch where they later died." <ref>Ibid, p.121.</ref> Indian POW Havildar Changdi Ram testified that "(On 12 November 1944) the [[Kempeitai|Kempei Tai]] beheaded the pilot. I saw this from behind a tree and watched some of the Japanese cut flesh from his arms, legs, hips, buttocks and carry it off to their quarters... They cut it in small pieces and fried it." <ref>Edward Russell of Liverpool, ''The Knights of Bushido, a short history of Japanese war crimes'', Greenhill books 2002, p.236.</ref> Apart from written orders referring to cannibalism, the Japanese sources provide testimonies such as the one given by Major Matoba to the US [[Military tribunal|Military Commission]] of August 1946 convened by the Navy commander of Guam and Marianna islands which refer to meat of an American soldier served for supper to General Tachibana of the 307 Infantry Battalion on 25 February 1945. <ref>Ibid., p.237</ref> '''Slave labor''' According to a joint study of historians featuring Zhifen Ju, Mark Peattie, Toru Kubo, and Mitsuyochi Himeta, more than 10 million Chinese were mobilized by the Japanese army and enslaved by the [[Kôa-in]] for [[Slavery|slave labor]] in [[Manchukuo]] and north [[China]].<ref>Zhifen Ju, "''Japan's atrocities of conscripting and abusing north China draftees after the outbreak of the Pacific war''", 2002</ref> According to Mitsuyoshi Himeta, at least 2.7 million died during the [[Three Alls Policy|Sankō Sakusen]] operation implemented in [[Heipei]] and [[Shantung]] by General [[Yasuji Okamura]]. '''Concentration camps, labour camps, and internment''' [[Image:Starved prisoners, nearly dead from hunger, pose in concentration camp in Ebensee, Austria.jpg|thumb|250px|Mistreated, starved prisoners in the [[Ebensee]] [[concentration camp]], [[Austria]].]] {{main|Concentration camp|Gulag|Japanese American internment}} In addition to the Nazi [[concentration camp]]s, the Soviet [[Gulag]], or [[labor camp]]s, led to the death of citizens of occupied countries such as Poland, [[Lithuania]], [[Latvia]], and [[Estonia]], as well as German [[prisoner of war|prisoners of war]] (POW) and even Soviet citizens themselves who had been supporters of the Nazis. Japanese [[Prisoner-of-war camp|POW camps]] also had high death rates; many were used as labour camps, and starvation conditions among the mainly U.S., British, Australian and other Commonwealth prisoners were little better than many German concentration camps. Sixty percent (1,238,000 ref. Krivosheev) of Soviet POWs died during the war. Vadim Erlikman puts it at 2.6 million Soviet POWs that died in German Captivity.<ref name="war8">Erlikman, Vadim</ref> [[Richard Overy]] gives the number of 5.7 million Soviet POW and out of those 57% died or were killed.<ref>[[Richard Overy]] ''The Dictators Hitler's Germany, Stalin's Russia'' p.568-569</ref> Furthermore, 150,000 [[Japanese American internment|Japanese-Americans were interned]] by the U.S. and Canadian governments, as well as nearly 11,000 German and Italian residents of the U.S. [[Image:Warsaw siege3.jpg|thumb|250px|A survivor of German aerial bombardment, [[Siege of Warsaw]].]] '''War crimes''' {{main|War crimes during World War II}} From 1945 to 1951, German and Japanese officials and personnel were prosecuted for war crimes. Top German officials were tried at the [[Nuremberg Trials]], and many Japanese officials at the [[International Military Tribunal for the Far East|Tokyo War Crime Trial]] and [[Japanese war crimes#Other trials|other war crimes trials in the Asia-Pacific region]]. ==Resistance and collaboration== {{main|Resistance during World War II|Collaboration during World War II}} [[Image:101st with members of dutch resistance.jpg|thumb|right|250px|Members of the Dutch Eindhoven Resistance with troops of the [[101st Airborne Division|U.S. 101st Airborne]] in front of the [[Eindhoven]] cathedral during [[Operation Market Garden]] in September 1944.]] Resistance during World War II occurred in every occupied country by a variety of means, ranging from non-cooperation, disinformation, and propaganda to outright warfare. Among the most notable resistance movements were the [[Armia Krajowa|Polish Home Army]], the [[Maquis (World War II)|French Maquis]], the [[Partisans (Yugoslavia)|Yugoslav Partisans]], the Greek resistance force, and the [[Italian resistance movement|Italian Resistance]] in the [[Italian Social Republic|German-occupied Northern Italy]] after 1943. Germany itself also had an [[German resistance movement|anti-Nazi movement]]. The [[Communism|Communist]] resistance was among the fiercest, since they were already organised and militant even before the war and they were ideologically opposed to the Nazis. Before [[D-Day]], there were some operations performed by the [[French Resistance]] to help with the forthcoming invasion. Communications lines were cut; trains were derailed; roads, water towers, and ammunition depots were destroyed; and some German garrisons were attacked. There were also resistance movements fighting against the [[Allies of World War II|Allied]] invaders. The [[Werwolf|German resistance]] petered out within a few years, while in the [[Baltic states|Baltic]] states [[Forest Brothers|resistance operations]] against the occupation continued into the 1960s. ==Home fronts== [[Image:WomanFactory1940s.jpg|thumb|right|250px|During the war, women worked in factories throughout much of the West and East.]] {{main|Home front during World War II}} "[[Home front]]" is the name given to the activities of the civilians of the nations at war. All the main countries reorganized their homefronts to produce munitions and soldiers, with 40-60% of GDP being devoted to the war effort. Women were drafted in the Soviet Union and Britain. Shortages were everywhere, and severe food shortages caused malnutrition and even starvation, such as in the Netherlands and in Leningrad. New workers were recruited, especially housewives, the unemployed, students, and retired people. Skilled jobs were re-engineered and simplified ("de-skilling") so that unskilled workers could handle them. Every major nation imposed censorship on the media as well as a propaganda program designed to boost the war effort and stifle negative rumors. Every major country imposed a system of rationing and price controls. Black markets flourished in areas controlled by Germany. Germany brought in millions of prisoners of war, slave laborers, and forced workers to staff its munitions factories. Many were killed in the bombing raids, the rest became refugees as the war ended. ==Technologies== [[Image:Nsa-enigma.jpg|thumb|right|250px|German [[Enigma machine]] for encryption.]] {{main|Technology during World War II|Technological escalation during World War II}} Weapons and technology improved rapidly during World War II and some of these played a crucial role in determining the outcome of the war. Many major technologies were used for the first time, including [[nuclear weapon]]s, [[radar]], [[proximity fuse]]s, [[jet engine]]s, [[V-2|ballistic missiles]], and data-processing analog devices (primitive computers). Every year, the [[Reciprocating engine|piston engines]] were improved. Enormous advances were made in [[aircraft]], [[submarine]], and [[tank]] designs, such that models coming into use at the beginning of the war were long obsolete by its end. One entirely new kind of ship was the amphibious landing craft. ===Industrial production=== Industrial production played a role in the Allied victory. The Allies more effectively mobilized their economies and drew from a larger economic base. The peak year of munitions production was 1944, with the Allies out-producing the Axis by a ratio of 3 to 1. (Germany produced 19% and Japan 7% of the world's munitions; the U.S. produced 47%, Britain and Canada 14%, and the Soviets 11%).<ref> Raymond W. Goldsmith, "The Power of Victory: Munitions Output in World War II" ''Military Affairs'', Vol. 10, No. 1. (Spring, 1946), pp. 69-80; online at [http://links.jstor.org/sici?sici=0026-3931%28194621%2910%3Al%3C69%3ATPOVMO%3E2.0.CO%3B2-3 JSTOR]</ref> The Allies used low-cost [[mass production]] techniques, using standardized models. Japan and Germany continued to rely on expensive hand-crafted methods. Japan thus produced hundreds of airplane designs and did not reach mass-production efficiency; the new models were only slightly better than the original 1940 planes, while the Allies rapidly advanced in technology.<ref> Richard Overy. ''The Air War, 1939-1945'' (2005)</ref> Germany thus spent heavily on high-tech weaponry, including the V-1 flying bomb and V-2 rocket, advanced submarines, jet engines, and heavy tanks that proved strategically of minor value. The combination of better logistics and mass production proved crucial in the victory. "The Allies did not depend on simple numbers for victory but on the quality of their technology and the fighting effectiveness of their forces... In both Germany and Japan less emphasis was placed upon the non-combat areas of war: procurement, logistics, military services," concludes historian Richard Overy.<ref>Overy (1993) p 318-9</ref> Delivery of weapons to the battlefront was a matter of logistics. The Allies again did a much better job in moving munitions from factories to the front lines. A large fraction of the German tanks after June 1944 never reached the battlefield, and those that did often ran short of fuel. Japan in particular was notably inefficient in its logistics system.<ref> Mark Parillo, "The Pacific War" in Richard Jensen et al, eds. ''Trans-Pacific Relations: America, Europe, and Asia in the Twentieth Century'' (2003), pp. 93-104.</ref> ===Medicine=== Many new medical and surgical techniques were employed as well as new drugs like [[sulfa]] and [[penicillin]], not to mention serious advances in [[biological warfare]] and nerve gases. The Japanese control of the quinine supply forced the Australians to invent new anti-malarial drugs. The saline bath was invented to treat burns. More prompt application of sulfa drugs saved countless lives. New [[local anesthetic]]s were introduced making possible surgery close to the front lines. The Americans discovered that only 20% of wounds were cause by [[Machine gun|machine-gun]] or rifle bullets (compared to 35% in World War I). Most came from [[Explosive material|high explosive]] shells and fragments, which besides the direct wound caused shock from their blast effects. Most deaths came from shock and blood loss, which were countered by a major innovation, [[blood transfusions]].<ref> Harold C. Leuth, "Military Medicine" in [[Walter Yust]], ed. ''10 Eventful Years'' (1947) 3:163-67; Mark Harrison, ''Medicine and Victory: British Military Medicine in the Second World War'' (2004)</ref> The massive [[research and development]] demands of the war accelerated the growth of the scientific communities in Allied states, while German and Japanese laboratories were disbanded; many German engineers and scientists continued their [[weapons research]] after the war in the United States and the Soviet Union. {{see also|Military production during World War II|List of World War II military equipment}} {{-}} == Aftermath == [[Image:Germanborders.gif|thumb|left|250px|Germany's territorial losses 1919-1945]] [[Image:Deutschland_Besatzungszonen_1945_1946.png|thumb|right|250px|German occupation zones in 1946 after territorial annexations in the East. The [[Saarland]] (in the French zone) is shown with stripes because it was removed from Germany by France in 1947 as a [[Saar (protectorate)|protectorate]], and was not incorporated into the Federal Republic of Germany until 1957. [[Historical Eastern Germany]], not contained in this map, was annexed by Poland and the Soviet Union.]] {{main|Aftermath of World War II}} The war concluded with the surrender and occupation of Germany and Japan. It left behind millions of [[displaced person]]s and [[prisoners of war]], and resulted in many new international boundaries. The economies of Europe, China and Japan were largely destroyed as a result of the war. To prevent (or at least minimize) future conflicts, the allied nations, led by the [[United States]], formed the [[United Nations]] in [[San Francisco, California]] in 1945. The end of the war hastened the independence of many [[Crown colony|British crown colonies]] (such as India) and [[Dutch Empire|Dutch territories]] (such as Indonesia) and the formation of new nations and alliances throughout Asia and Africa. The [[Philippines]] were granted their independence in 1946 as previously promised by the United States. Poland's boundaries were re-drawn to include portions of [[Historical Eastern Germany|pre-war Germany]], including [[East Prussia]] and [[Upper Silesia]], while ceding most of the areas taken by the Soviet Union in the [[Molotov-Ribbentrop]] partition of 1939, effectively moving Poland to the west. Germany was split into four zones of occupation, and the three zones under the Western Allies was reconstituted as a [[constitutional democracy]]. The Soviet Union's influence increased as they established hegemony over most of eastern Europe, and incorporated parts of Finland and Poland into their new boundaries. Europe was informally split into Western and Soviet [[Sphere of influence|spheres of influence]], which heightened existing tensions between the two camps and helped establish the [[Cold War]]. In Asia, the Imperial Japanese Empire's government was dismantled under General [[Douglas MacArthur]] and replaced by a constitutional monarchy with the emperor as a figurehead. The defeat of Japan led to the independence of [[Korea]], which was split into two parts by the Russian and American forces. The war greatly enhanced China's international prestige but severely weakened [[Chiang Kai-shek]]'s central government and the armed forces of the [[Republic of China]]. Partly because of this, in the subsequent [[Chinese Civil War]], the Chinese Nationalists lost and were forced to retreat to [[Taiwan]], while the Chinese Communists established the [[People's Republic of China]] on the mainland in 1949. World War II also spawned many new technologies such as advanced aircraft, radar, jet engines, [[synthetic rubber]] and plastics, antibiotics like [[penicillin]], helicopters, [[nuclear energy]], rocket technology and computers. These [[Technology during World War II|technologies]] were applied to government, commercial, industrial, private and civil use. ===Occupation of Axis Powers=== {{Further|[[Expulsion of Germans after World War II]], [[Allied Occupation Zones in Germany]], [[Morgenthau Plan]], [[Oder-Neisse line]], [[Occupied Japan]], [[Division of Korea]]}} Germany was partitioned into four zones of occupation, coordinated by the [[Allied Control Council]]. The American, British, and French zones joined in 1949 as the [[Germany|Federal Republic of Germany]], and the Soviet zone became the [[East Germany|German Democratic Republic]]. In Germany, [[Morgenthau Plan|economic suppression]] and [[Denazification]] took place. Millions of Germans and Poles were expelled from their homelands as a result of the territorial annexations in Eastern Europe agreed upon at the [[Yalta Conference|Yalta]] and [[Potsdam Conference|Potsdam]] conferences. In the West, [[Alsace-Lorraine]] was given to France, which also separated the [[Saar area]] from Germany. [[Austria]] was separated from Germany and divided into four zones of occupation, which were united in 1955 to become the Republic of Austria. [[Japan]] was occupied by the U.S, aided by Commonwealth troops, until the peace treaty took effect in 1952. The defeat of Japan also lead to the eastablishment of the Far eastern commission which set out policies for Japan to fullfill under the terms of surrender. In accordance with the Yalta Conference agreements, the Soviet Union occupied and subsequently annexed [[Sakhalin]]. [[Korea]] was divided between the U.S. and the Soviet Union, leading to the creation of two separate governments in 1948. ===Europe in ruins=== {{main|Effects of World War II|Marshall Plan}} In Europe at the end of the war, millions of civilians were homeless, the economy had collapsed, and 70%{{fact}} of the industrial infrastructure was destroyed. The Soviet Union was also heavily affected, with 30% of its economy destroyed. The United Kingdom ended the war economically exhausted by the war effort. The wartime [[coalition government]] was dissolved; new elections were held; and Churchill was defeated in a landslide [[general election]] by [[Labour Party (UK)|the Labour Party]] under [[Clement Attlee]]. In 1947, [[United States Secretary of State|U.S. Secretary of State]] [[George Marshall]] devised the "European Recovery Program", better known as the [[Marshall Plan]]. Effective from 1948 to 1952, it allocated 13 billion dollars for the reconstruction of Western Europe. ===Communist control of Central and Eastern Europe=== {{main|Eastern bloc|Iron Curtain}} At the end of the war, the Soviet Union occupied much of [[Central Europe|Central]] and [[Eastern Europe]] and the [[Balkans]]. In all the USSR-occupied countries, with the exception of Austria, the Soviet Union helped Communist regimes to power. It also annexed the Baltic countries [[Estonia]], [[Latvia]], and [[Lithuania]]. ===China=== {{main|Second Sino-Japanese War#Aftermath}} The war was a pivotal point in China's history. Before the war against Japan, China had suffered nearly a century of humiliation at the hands of various imperialist powers and was relegated to a semi-colonial status. However, the war greatly enhanced China's international status. Not only was the central government under [[Chiang Kai-shek]] able to abrogate most of the unequal treaties China had signed in the past century, the [[Republic of China]] also became a founding member of the [[United Nations]] and a permanent member in the [[Security Council]]. China also reclaimed Manchuria and Taiwan. Nevertheless, eight years of war greatly taxed the central government, and many of its nation-building measures adopted since it came to power in 1928 were disrupted by the war. Communist activities also expanded greatly in occupied areas, making post-war administration of these areas difficult. Vast war damages and hyperinflation thereafter greatly demoralized the populace, along with the continuation of the [[Chinese Civil War]] between the [[Kuomintang]] and the Communists. Partly because of the severe blow his army and government had suffered during the war against Japan, the Kuomintang, along with state apparatus of the [[Republic of China]], retreated to Taiwan in 1949 and in its place the Chinese communists established the [[People's Republic of China]] on the mainland. ===Decolonization=== {{main|Decolonization}} Areas previously occupied by the colonial powers gained their freedom, some peacefully, such as the [[Philippines]] in 1946, [[India]] and [[Pakistan]] in 1947. Others had to fight bloody wars of liberation before gaining freedom, such as against the French attempt to reoccupy [[Vietnam]] in the [[First Indochina War]], and against the Netherlands' attempt to reoccupy the [[Dutch East Indies]]. ===United Nations=== {{main|United Nations}} Because the [[League of Nations]] had failed to actively prevent the war, the [[United Nations]] was created in 1945. The UN operates within the parameters of the [[United Nations Charter]], and the reason for the UN’s formation is outlined in the [[Preamble to the United Nations Charter]]. One of the first actions of the United Nations was the creation of the State of [[Israel]], partly in response to the Holocaust. ==Names== The term most used in the United Kingdom and Canada is "Second World War", while American publishers use the term "World War II". Thus the [[Oxford University Press]] uses ''The Oxford Companion to the Second World War'' in the United Kingdom, and ''The Oxford Companion to World War II'' for the identical 1995 book in the United States. The [[OED]] reports the first use of "Second World War" was by novelist [[H.G. Wells]] in 1930, although it may well have been used earlier.<ref> Library catalogs show the first use in 1934: ''Why war? A handbook for those who will take part in the second world war'' by [[Ellen Wilkinson]] & [[Edward Conze]], (London, 1934), and Johannes Steel, ''The second world war,'' (New York, 1934).</ref> The term was immediately used when war was declared; for example, the September 3, 1939, issue of the Canadian newspaper, ''[[The Calgary Herald]]''. Prior the United States' entry into the War, many Americans referred to it as the "European War". ---> == गुप्त कारस्थाने व भूमिगत सशस्त्र चळवळी == [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धाच्या]] काळात [[अक्ष राष्ट्रे|अक्ष राष्ट्रांच्या]] (मुख्यतः [[नाझी जर्मनी]], [[इटलीचे साम्राज्य|इटली]] आणि [[जपानचे साम्राज्य|जपान]]) ताब्याखाली आलेल्या भूप्रदेशांमध्ये विविध गुप्त कारस्थाने, हेरगिरी आणि भूमिगत सशस्त्र चळवळी मोठ्या प्रमाणावर उभारल्या गेल्या. या चळवळींचा मुख्य उद्देश शत्रूच्या सैन्याला अंतर्गत आव्हान देणे, रसदमार्ग तोडणे आणि [[दोस्त राष्ट्रे|दोस्त राष्ट्रांच्या]] सैन्याला लष्करी मदत पुरवणे हा होता.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/World-War-II/Resistance |title=World War II: Resistance |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 September 2026}}</ref> [[नाझीव्याप्त युरोप]]मध्ये [[फ्रान्स|फ्रान्समधील]] ''माकी'' व फ्रेंच विरोध, [[पोलंड|पोलंडमधील]] [[आर्मिया क्रायोवा]] (घरचे सैन्य) आणि [[युगोस्लाव्हिया]]मधील [[जोसिप ब्रोझ टिटो]] यांच्या नेतृत्वाखालील ''पार्टिझान्स'' या प्रमुख भूमिगत संघटना होत्या. या चळवळींनी गनिमी काव्याने शत्रूवर अचानक हल्ले चढवणे, आगगाड्यांचे मार्ग बॉम्बने उडवणे आणि दारूगोळ्याचे साठे नष्ट करणे यांसारखी गुप्त घातपाती कृत्ये केली.<ref>{{cite book |title=The Resistance: The French Fight Against the Nazis |url=https://archive.org/details/paycheckswhomake0000harr |last=Schoenbrun |first=David |publisher=Harper & Row |year=1980 |isbn=978-0060907907}}</ref> [[युनायटेड किंग्डम]]च्या [[स्पेशल ऑपरेशन्स एक्झिक्युटिव्ह]] आणि [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[ऑफिस ऑफ स्ट्रॅटेजिक सर्व्हिसेस]] या गुप्तचर संस्थांनी या भूमिगत गटांना शस्त्रे, बिनतारी संदेशवहनाची साधने आणि तांत्रिक प्रशिक्षण देऊन गुप्त कारस्थानांना बळ दिले.<ref>{{cite web |url=https://www.nam.ac.uk/explore/SOE |title=Special Operations Executive |website=National Army Museum |access-date=13 September 2026}}</ref> या गुप्त चळवळी केवळ लष्करी घातपातापुरत्या मर्यादित नव्हत्या, तर त्यांमध्ये भूमिगत वृत्तपत्रे चालवून नाझींच्या अपप्रचाराला उत्तर देणे, ज्यू नागरिक व युद्धकैद्यांना सुरक्षित स्थळी हलवणे आणि दोस्त राष्ट्रांच्या विमानातून खाली आलेल्या सैनिकांना वाचवणे यांसारख्या मोहिमांचाही समावेश होता. याशिवाय पोलंडमधील [[विटोल्ड पिलेत्स्की]] सारख्या सैनिकांनी स्वतःहून [[आउश्वित्झ छळछावणी|आउश्वित्झ छळछावणीत]] बंदी बनवून घेत तेथून गुप्त माहिती बाहेर पाठवली व आतमध्ये भूमिगत जाळे निर्माण केले.<ref>{{cite book |title=The Auschwitz Volunteer: Beyond Bravery |url=https://archive.org/details/auschwitzvolunte0000pile |last=Pilecki |first=Witold |publisher=Aquila Polonica |year=2012 |isbn=978-1607720003}}</ref> १९४४ च्या [[नॉर्मंडीची लढाई|नॉर्मंडी आक्रमणादरम्यान (डी-डे)]] या भूमिगत गटांनी जर्मन सैन्याची रसद तोडण्यात अत्यंत मोलाची भूमिका बजावली.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/history/worldwars/wwtwo/french_resistance_01.shtml |title=The French Resistance |website=BBC History |access-date=13 September 2026}}</ref> आशिया-प्रशांत क्षेत्रातही जपानी व्यापाराविरुद्ध [[फिलीपिन्स]] आणि [[चीन|चीनमध्ये]] अशाच प्रकारच्या सशस्त्र भूमिगत चळवळी सक्रिय होत्या. === भारतातील भूमिगत प्रतिकार आणि सशस्त्र चळवळ === [[दुसरे महायुद्ध|द्वितीय महायुद्धाच्या]] काळात [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश भारतामध्येही]] वसाहतवादी शासनाविरुद्ध गुप्त कारस्थाने आणि सशस्त्र भूमिगत चळवळी तीव्र झाल्या. १९४२ च्या [[भारत छोडो आंदोलन|भारत छोडो आंदोलनादरम्यान]] [[महात्मा गांधी]] यांनी दिलेल्या "करेंगे या मरेंगे" या हाकेनंतर [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेसच्या]] वरिष्ठ नेत्यांना अटक करण्यात आल्यावर, [[जयप्रकाश नारायण]], [[अच्युतराव पटवर्धन]], [[अरुणा असफ अली]] आणि [[राममनोहर लोहिया]] यांसारख्या नेत्यांनी भूमिगत होऊन चळवळीचे नेतृत्व केले.<ref>{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/17845/ |title=भारत छोडो आंदोलन |website=मराठी विश्वकोश |access-date=13 September 2026}} {{मृत दुवा|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> मुंबईतून [[उषा मेहता]] यांनी चालवलेले [[काँग्रेस रेडियो]] हे गुप्त बिनतारी संदेशवहन केंद्र या काळातील माहिती प्रसाराचे प्रमुख साधन झाले. [[महाराष्ट्र]], [[बंगाल]] आणि [[ओडिशा|ओरिसा]]मध्ये ब्रिटीश प्रशासनाला समांतर अशा ''प्रतिसरकार'' (समांतर सरकार) यंत्रणा उभारल्या गेल्या, ज्यामध्ये [[सातारा]] येथील [[नाना पाटील|क्रांतिसिंह नाना पाटील]] यांच्या [[पत्री सरकार]] लढा ऐतिहासिक ठरला.<ref>{{cite news |title=सातारा येथील प्रतिसरकारचा इतिहास |url=https://loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=13 September 2026}}</ref> दुसरीकडे [[सुभाषचंद्र बोस]] यांनी परदेशात जाऊन [[आझाद हिंद सेना]] स्थापन केली आणि [[जपानचे साम्राज्य|जपानी]] सैन्याच्या सहकार्याने ब्रिटीश राजवटीविरुद्ध प्रत्यक्ष सशस्त्र युद्ध पुकारले. या अंतर्गत आणि बाह्य भूमिगत संघर्षांमुळे युद्धाच्या काळात ब्रिटिश प्रशासनावर प्रचंड ताण निर्माण झाला आणि भारताच्या स्वातंत्र्याचा मार्ग अधिक गतिमान झाला.<ref>{{cite book |title=India's Struggle for Independence |last=Chandra |first=Bipan |publisher=Penguin Books India |year=1989 |isbn=978-0140107814}}</ref> == युद्धाचे परिणाम == दुसऱ्या महायुद्धाने मानवी इतिहासात कधीही न पाहिलेली अतोनात हिंसा पाहिली. जगातील सर्वच राष्ट्रे यात भरडली गेली. काही युद्धग्रस्त होतेच तर काहींना त्याचे परिणाम भोगावे लागले. [[जर्मनी]], [[पोलंड]], [[सोव्हिएत युनियन|रशिया]] व [[जपान]]मध्ये सर्वाधिक लोक बळी पडले. मृतांची संख्या ६ कोटींहून अधिक असण्याची शक्यता आहे. [[युनायटेड किंग्डम|ब्रिटन]], [[फ्रान्स]], जर्मनी व रशिया या देशांतील शहरेच्या शहरे हवाई हल्ल्यांमध्ये संपूर्णपणे बेचिराख झाली. या देशांना पुढील अनेक दशके ती शहरे पुन्हा उभारण्यात घालवावी लागली.<ref>{{cite book |last=Weinberg |first=Gerhard L. |title=A World at Arms: A Global History of World War II |publisher=Cambridge University Press |year=2005 |page=894 |isbn=978-0521618267}}</ref> === जागतिक अर्थव्यवस्थेवरील परिणाम === दुसऱ्या महायुद्धामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेचे प्रचंड नुकसान झाले. युरोप आणि आशियातील औद्योगिक पायाभूत सुविधा, शेती आणि वाहतूक यंत्रणा उद्ध्वस्त झाल्यामुळे उत्पादन आणि व्यापारात मोठी घट झाली.<ref>{{cite book |last=Tooze |first=Adam |title=The Wages of Destruction: The Making and Breaking of the Nazi Economy |publisher=Penguin Books |year=2007 |page=650 |isbn=978-0141003771}}</ref> युद्धादरम्यान [[संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] मुख्य भूमीवर कोणताही थेट विनाश झाला नाही, ज्यामुळे जागतिक उत्पादनात अमेरिकेचा वाटा जवळजवळ ५०% पर्यंत पोहोचला आणि [[अमेरिकन डॉलर]] ही जागतिक मध्यवर्ती चलनी व्यवस्था बनली. याच काळात आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि अर्थव्यवस्थेला स्थैर्य देण्यासाठी १९४४ मधील [[ब्रेटन वूड्स परिषद|ब्रेटन वूड्स परिषदेतून]] [[आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी]] (IMF) आणि [[जागतिक बँक]] (World Bank) या संस्थांची निर्मिती झाली.<ref>{{cite book |last=Steil |first=Benn |title=The Battle of Bretton Woods: John Maynard Keynes, Harry Dexter White, and the Making of a New World Order |publisher=Princeton University Press |year=2013 |page=120 |isbn=978-0691149097}}</ref> तसेच युरोपच्या पुनर्रचनेसाठी व तेथील अर्थव्यवस्था पूर्ववत करण्यासाठी अमेरिकेने '[[मार्शल योजना]]' (Marshall Plan) अंतर्गत अब्जावधी डॉलरची मदत दिली, ज्यामुळे पश्चिम युरोपचा वेगाने आर्थिक विकास घडून आला.<ref>{{cite book |last=Hogan |first=Michael J. |title=The Marshall Plan: America, Britain and the Reconstruction of Western Europe, 1947–1952 |publisher=Cambridge University Press |year=1987 |page=26 |isbn=978-0521378406}}</ref> === ब्रिटिश अर्थव्यवस्थेवरील परिणाम === जरी ब्रिटनने युद्धात विजय मिळवला असला, तरी आर्थिकदृष्ट्या हा देश पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाला होता. युद्धाचा प्रचंड खर्च भागवण्यासाठी ब्रिटनने अमेरिकेकडून मोठे कर्ज (Lend-Lease आणि US-UK Loan) घेतले होते, ज्यामुळे युद्धाच्या अखेरीस ब्रिटन दिवाळखोरीच्या उंबरठ्यावर उभे राहिले.<ref>{{cite book |last=Clarke |first=Peter |title=The Last Thousand Days of the British Empire |publisher=Bloomsbury Press |year=2008 |page=312 |isbn=978-1596914209}}</ref> या आर्थिक संकटामुळे परदेशी वसाहतींवर नियंत्रण ठेवणे आणि तिथे सैन्य तैनात ठेवणे ब्रिटनला अशक्य झाले. त्यातच ब्रिटनची उत्पादन क्षमता आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापार मोठ्या प्रमाणावर घटल्यामुळे साम्राज्याचा भार सांभाळणे ब्रिटीश सरकारसाठी अत्यंत कठीण बनले.<ref name="Darwin">{{cite book |last=Darwin |first=John |title=The Unfinished Empire: The Global Expansion of Britain |publisher=Allen Lane |year=2012 |page=385 |isbn=978-0713998924}}</ref> === भारताच्या स्वातंत्र्यावर झालेला परिणाम === दुसऱ्या महायुद्धाने [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा|भारताच्या स्वातंत्र्यप्राप्तीला]] गती देण्यामध्ये निर्णायक भूमिका बजावली. युद्धामुळे आर्थिक आणि लष्करीदृष्ट्या थकलेल्या ब्रिटनकडे प्रचंड भूभाग असलेल्या भारतावर सत्ता गाजवण्याचे सामर्थ्य आणि संसाधने उरली नव्हती.<ref name="Darwin" /> याच काळात [[सुभाषचंद्र बोस]] यांच्या [[भारतीय राष्ट्रीय सेना|आझाद हिंद सेनेचे]] योगदान आणि [[१९४६ चे नौदल बंड|१९४६ मधील रॉयल इंडियन नेव्हीचे बंड]] यामुळे भारतीय सैनिकांमधील ब्रिटिशांविषयीची निष्ठा संपुष्टात आल्याचे स्पष्ट झाले. त्यामुळे लष्कराच्या जोरावर भारतावर राज्य करणे आता शक्य नाही, याची जाणीव ब्रिटीश सरकारला झाली.<ref>{{cite book |last=Judd |first=Denis |title=The Lion and the Tiger: The Rise and Fall of the British Raj, 1600–1947 |publisher=Oxford University Press |year=2004 |page=172 |isbn=978-0192803580}}</ref> त्यातच १९४५ मध्ये ब्रिटनमध्ये झालेल्या निवडणुकांमध्ये [[क्लमेंट ॲटली]] यांच्या नेतृत्वाखालील लेबर पार्टी सत्तेवर आली. वाढता आर्थिक भार आणि आंतरराष्ट्रीय दबाव लक्षात घेता त्यांनी ऑगस्ट १९४७ मध्ये भारताला स्वातंत्र्य देण्याचा अंतिम निर्णय घेतला.<ref>{{cite book |last=Tomlinson |first=B. R. |title=The Political Economy of the Raj 1914–1947 |publisher=Macmillan |year=1979 |page=140 |isbn=978-0333241615}}</ref> ==दुसऱ्या महायुद्धावरील मराठी पुस्तके== * एरिक लोमॅक्सच्या दीर्घ प्रवास : दुसऱ्या महायुद्धातील गोष्ट ([[अनंत भावे]]) * कथा महायुद्धाच्या (डॉ. [[मिलिंद आमडेकर]]) * दहा हजार नयन : दुसऱ्या महायुद्धात फ्रेंचांच्या अपार त्यागाची गाथा ! ([[पंढरीनाथ सावंत]]) * दुसरे महायुद्ध (किरण गोखले) * दुसरे महायुद्ध ([[वि.स. वाळिंबे]]) * ('अद्भुत' महायुद्धाच्या खऱ्याखुऱ्या गोष्टी) दुसरे महायुद्ध : काही कथा ([[अनंत भावे]]) * दुसऱ्या महायुद्धातील महिला आघाडी (ग.म. केळकर) * दुसऱ्या महायुद्धातील शौर्यकथा ([[निरंजन घाटे]]) * द्वितीय महायुद्धानंतरचे जग (१९४७ ते १९९७) (य.ना. कदम) * फिफ्टी इअर्स ऑफ़ सायलेन्स : दुसऱ्या जागतिक महायुद्धादरम्यान अनेक वेळा बलात्कार झालेल्या स्त्रीची आठवणगाथा (मूळ लेखिका - जॅन रफ ओ हर्; मराठी अनुवाद - [[नीला चांदोरकर]]) * महायुद्ध १९३९ ते १९४४ (ज.पां. देशमुख) * युद्धकथा : दुसऱ्या महायुद्धाच्या खऱ्याखुऱ्या १२ कथा ([[अनंत भावे]]) * हिटलरचे महायुद्ध ([[वि.ग. कानिटकर]]) == हे सुद्धा पहा == * [[पहिले महायुद्ध]] * [[नाझी पक्ष]] * [[ज्यूंचे शिरकाण]] == माध्यमे == '''चित्रपटात''' दुसऱ्या महायुद्धाचा प्रभाव जगातील बहुतेक राष्ट्रांवर पडला. अनेक साहित्य कृती, नाटके, चित्रपट दुसऱ्या महायुद्धावर अथवा त्यांच्या परिणामांवर झाले. त्यातील चित्रपट मुख्य युद्धातील घटनांवर आधारित होते तर काही त्याच्या परिणाम किंवा युद्धकालातील जीवनावर आधारित होते. काही सत्य घटनांवर तर काही काल्पनिक घटनांवर अथवा मिश्रित बनवले गेले. त्यातील काही प्रसिद्ध चित्रपट खालील प्रमाणे. ट्व्हेल ओ क्लॉक हाय (१९४९), ब्रिज ऑन द रिव्हर क्वाई (१९५७), पॅटन (१९७०), दास बुट (१९८१), सेव्हिंग प्रायव्हेट रायन (१९८८), पर्ल हार्बर(२००१), व्हेअर इगल्स डेअर, द डायरी ऑफ यंग गर्ल, स्टालिन्ग्राड छळछावण्यामधील जीवनावर आधारीत चित्रपटांमध्ये अनेक ऑस्कर विजेते चित्रपट आहेत. त्यातील प्रमुख चित्रपट म्हणजे शिंडलर्स लिस्ट, ऍने फ्रांक, लाईफ इज ब्युटिफुल, द पियानिस्ट इत्यादी. {{main|अर्वाचीन संस्कृतीत दुसरे महायुद्ध}} जगातील अनेक भाषांमध्ये दुसऱ्या महायुद्धाबद्दल कलाकृती निर्माण झाल्या आहेत. <!--नोंद: येथे प्रत्येक दशकातील एक चित्रपट निवडण्यात आलेला आहे. If you wish to add a movie that improves the list, please replace the current film for that decade. Avoid listing recently released movies as it is not possible to judge their significance in historical context. Such additions are welcome at [[World War II in contemporary culture]]. Thanks!--> यात शेकडो काल्पनिक चित्रपटही आहेत. यात ट्वेल्व ओ'क्लॉक हाय (१९४९), द ब्रिज ऑन द रिव्हर क्वाय (१९५७), द डर्टी डझन (१९६७), पॅटन (१९७०), डास बूट (जर्मन, १९८१), सेव्हिंग प्रायव्हेट रायन (१९९८), पर्ल हार्बर (२००१) इ. विशेष आहेत. आजतगायत लिहिल्या गेलेल्या हजारो पुस्तकांतून या महायुद्धाचा उल्लेख आहे. यात [[जोसेफ हेलर]]चे [[कॅच-२२]], [[अकियुकि नोसाका]]चे [[ग्रेव्ह ऑफ द फायरफ्लाईझ]], [[अ‍ॅन फ्रॅंक|ॲन फ्रॅंक]]चे [[द डायरी ऑफ अ यंग गर्ल]] आणि [[कर्ट व्होनेगट]]चे [[स्लॉटरहाउस-५]] यांचा समावेश आहे. == ग्रंथ यादी == <div class="references-small"> * Bauer, E. Lt-Colonel ''The History of World War II'', Orbis (2000) General Editor: Brigadier Peter Young; Consultants: Brigadier General James L. Collins Jr., Correli Barnet. (1,024 pages) ISBN 1-85605-552-3 * I.C.B. Dear and M.R.D. Foot, eds. ''The Oxford Companion to World War II'' (1995), 1300 page encyclopedia covering all topics * Ellis, John. ''Brute Force: Allied Strategy and Tactics in the Second World War'' (1999) * [[Martin Gilbert|Gilbert, Martin]] ''Second World War'' (1995) * Mark Harrison. "Resource Mobilization for World War II: The U.S.A., UK, U.S.S.R., and Germany, 1938-1945" in ''The Economic History Review,'' Vol. 41, No. 2. (May, 1988), pp.&nbsp;171–192. [http://links.jstor.org/sici?sici=0013-0117%28198805%292%3A41%3A2%3C171%3ARMFWWI%3E2.0.CO%3B2-7 in JSTOR] * [[John Keegan|Keegan, John]]. ''The Second World War'' (1989) * [[Basil Liddell Hart|Liddell Hart, Sir Basil]] ''History of the Second World War'' (1970) * Murray, Williamson and Millett, Allan R. ''A War to Be Won: Fighting the Second World War'' (2000) * Overy, Richard. ''Why the Allies Won'' (1995) * Shirer, William L. ''The Rise and Fall of the Third Reich, Simon & Schuster.'' (1959). ISBN 0-671-62420-2. * Smith, J. Douglas and Richard Jensen (2003). ''World War II on the Web: A Guide to the Very Best Sites''. ISBN 0-8420-5020-5. * Weinberg, Gerhard L.''A World at Arms: A Global History of World War II'' (2005) ISBN 0-521-44317-2 * {{स्रोत पुस्तक | वर्ष = 2004 | title = Poteri narodonaseleniia v XX veke : spravochnik | प्रकाशक = | ISBN = 5-93165-107-1 }} </div> == हे सुद्धा पहा == * [[पहिले महायुद्ध]] * [[नाझी पक्ष]] * [[ज्यूंचे शिरकाण]] === धारिका === * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.referencio.com/index.php?title=World_War_II | title = {{लेखनाव}} - विकी निर्देशिका | प्रकाशक = रेफरन्शिओ.कॉम | भाषा = इंग्लिश }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://dmoz.org/Society/History/By_Time_Period/Twentieth_Century/Wars_and_Conflicts/World_War_II/ | title = मुक्त निर्देशिका प्रकल्प - "{{लेखनाव}}" - स्वयंसेवकांनी रचलेली निर्देशिका | प्रकाशक = डीमॉझ.ऑर्ग | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-04-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080412101047/http://www.dmoz.org/Society/History/By_Time_Period/Twentieth_Century/Wars_and_Conflicts/World_War_II/ | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://dir.yahoo.com/Arts/Humanities/History/By_Time_Period/20th_Century/Military_History/World_War_II/ | title = {{लेखनाव}} | प्रकाशक = याहू | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-03-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080312060824/http://dir.yahoo.com/Arts/Humanities/History/By_Time_Period/20th_Century/Military_History/World_War_II/ | url-status = dead }} === साधारण माहिती === * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Austria.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - ऑस्ट्रियातील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-10-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081015152146/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Austria.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Belgium.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - बेल्जियममधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-10-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081012015701/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Belgium.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-France.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - फ्रान्समधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-05-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080516093319/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-France.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Germany.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - जर्मनीमधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-05-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080516092600/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Germany.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Great-Britain.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - ग्रेट ब्रिटनमधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-04-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080430081936/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Great-Britain.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Italy.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - इटलीमधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-05-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080515212358/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Italy.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Japan.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - जपानमधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-04-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080403214015/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Japan.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Russia.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - रशियामधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-06-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080615052422/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Russia.general.html | url-status = dead }} * [http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Spain.general.html Spain Chronology World War II World History Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080724205656/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Spain.general.html |date=2008-07-24 }} * [http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-USA.general.html USA Chronology World War II World History Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516055057/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-USA.general.html |date=2008-05-16 }} * [http://www.ww2db.com/ World War II Database] * [http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/2WW.htm The Second World War] * {{Webarchiv | url=http://www.bbc.co.uk/history/war/wwtwo/ | wayback=20010124043700 | text=BBC History: World War Two}} * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://www.bbc.co.uk/history/war/wwtwo/|date=20050304100032}} * [http://www6.dw-world.de/en/worldwarII.php Deutsche Welle special section on World War II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050507150818/http://www6.dw-world.de/en/worldwarII.php |date=2005-05-07 }} created by one of Germany's public broadcasters on World War II and the world 60 years after. * [http://www.militaryindexes.com/worldwartwo/ Directory of Online World War II Indexes & Records] * [http://www.engdahl.oilgeopolitics.net/History/MacKinder/mackinder.html Halford Mackinder's Necessary War An essay describing the geopolitical aspects of World War II] * [http://www.worldwar2vault.com/ World War 2 Vault] * [http://www.secretsofworldwar2.co.uk/ World War II Secret History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210004922/http://www.secretsofworldwar2.co.uk/ |date=2007-02-10 }} * [http://www.wwii.ca/ Canada and WWII] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090414134838/http://www.wwii.ca/ |date=2009-04-14 }} * [http://memory.loc.gov/ammem/collections/maps/wwii/ World War II Military Situation Maps. Library of Congress] * [http://www.bvalphaserver.com/content-10.html Officially Declassified U.S. Government Documents about World War II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070405013519/http://www.bvalphaserver.com/content-10.html |date=2007-04-05 }} <!-- NOTE TO WIKI EDITORS: I did ask to add this link via the talk page, and received permission. --> * [http://www.historisches-centrum.de/index.php?id=427 End of World War II in Germany] * [http://www.ww2incolor.com/gallery/ World War 2 Pictures In Colour] * [http://www.haagsebunkerploeg.nl/ Haagse Bunker Ploeg : Photo site about the atlantikwall in the Netherlands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190702051729/http://www.haagsebunkerploeg.nl/ |date=2019-07-02 }} * [http://vlib.iue.it/history/mil/ww2.html WWW-VL: History: WWII] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090708042559/http://vlib.iue.it/history/mil/ww2.html |date=2009-07-08 }} * [http://worldwartwozone.com/photopost/ World War II Zone Photo and Multi-media gallery] * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://worldwartwozone.com/photopost/|date=20090506125058}} * [http://chrito.users1.50megs.com/daily.htm Daily German action reports] * [http://www.bunkerpictures.nl/ Bunker Pictures - Pictures, locations, information about bunkers from WW2, The Atlantikwall and the Cold War] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061206134239/http://www.bunkerpictures.nl/ |date=2006-12-06 }} * [http://www.wikitimescale.org/en/category/World_War_II Timeline of events in World War 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126112031/http://www.wikitimescale.org/en/category/World_War_II |date=2021-01-26 }} on WikiTimeScale.org * [http://www.lib.utexas.edu/maps/historical/history_ww2.html Maps from the Pacific and Italian theaters] === संचिका === * [http://www.archives.gov/research/ww2/ US National Archives Photos] * [http://english.pobediteli.ru/ Multimedia map] - Presentation that covers the war from the invasion of Russia to the fall of Berlin * [http://www.warphotos.co.nr Thousands of World War II Photographs & Movies] * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://warphotos.basnetworks.net/gallery.php?g=ww2|date=20071119075548}} * [http://museumofworldwarii.com Virtual Museum of World War II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150415163837/http://museumofworldwarii.com/ |date=2015-04-15 }} - pictures & info * [http://multimedia.tbo.com/flash/iwojima3d/index.htm 3-D Stereo Photograph of Iwo Jima Flag-raising] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061205095231/http://multimedia.tbo.com/flash/iwojima3d/index.htm |date=2006-12-05 }} - From The Tampa Tribune and TBO.com * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://multimedia.tbo.com/flash/iwojima3d/index.htm|date=20070210104658}} * [http://digital.library.unt.edu/search.tkl?type=collection&q=WWII World War II Poster Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080415140517/http://digital.library.unt.edu/search.tkl?type=collection&q=WWII |date=2008-04-15 }} hosted by the Universtity of North Texas Libraries' *[http://digital.library.unt.edu/ Digital Collections] * [http://www.eyewitnesstohistory.com/francedefeat.htm The Defeat of France] Includes the famous ''Weeping Frenchman'' photograph. * {{it|इटालियन मजकूर}} [http://www.anpi.pesarourbino.it/fototeca2.php ANPI Archives Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160113092053/http://www.anpi.pesarourbino.it/fototeca2.php |date=2016-01-13 }} === माहिती === * [http://www.gurdjieff-legacy.org/70links/bk_voices2.htm ''Voices in the Dark''] - Descriptions of life in Nazi-occupied Paris * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://www.gurdjieff-legacy.org/70links/bk_voices2.htm|date=20090411170348}} * [https://web.archive.org/web/20060822185756/http://www.bbc.co.uk/dna/ww2/ WW2 People's War] - A project by the [[BBC]] to gather the stories of ordinary people from World War II * [http://www.wilhelm-radkovsky.de Memories of Leutnant d.R. Wilhelm Radkovsky 1940-1945] Experiences as a German soldier on the Eastern and Western Front * [http://www.warsawuprising.com/ The Warsaw Uprising of 1944] — "a heroic and tragic 63-day struggle to liberate World War 2 Warsaw from Nazi/German occupation." * [http://www.amazon.com/So-Great-Heritage-Kathie-Jackson/dp/1598862561 "So Great a Heritage"] A collection of 150 letters from an American soldier to his family during World War II gives the reader an insight into the war that they may not otherwise have. The letters were written from the time the soldier reported to boot camp, through his deployments to North Africa, Italy, France, and finally, Germany. * {{it|इटालियन मजकूर}} [http://www.lacittainvisibile.it/ La Città Invisibile] Collection of signs, stories and memories during the Gothic Line age. === चित्रपट === * ''[[द वर्ल्ड अॅट वॉर (दूरचित्रवाणी मालिका)|द वर्ल्ड अॅट वॉर]]'' (१९७४) is a 26-part [[Thames Television]] series that covers most aspects of World War II from many points of view. It includes interviews with many key figures ([[Karl Dönitz]], [[Albert Speer]], [[Anthony Eden]] etc.) ([http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0071075/ Imdb link]) * ''द सेकंड वर्ल्ड वॉर इन कलर'' (1999) is a three episode documentary showing unique footage in color ([http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0212694/ Imdb link]) </div> * [http://www.alaskainvasion.com/ रेड व्हाइट ब्लॅक अँढ ब्लू - अट्टूच्या लढाईवरील चित्रपट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911193528/http://alaskainvasion.com/ |date=2017-09-11 }}--> {{दुसरे महायुद्ध}} * <small>''हा लेख इंग्लिश विकिपिडीयावरील [http://en.wikipedia.org/wiki/World_War_II या लेखावर] आधारित आहे''</small> == बाह्य दुवे == * [http://www.ww2db.com/ दुसरे महायुद्ध माहिती संग्रह संकेतस्थळ] * [http://www.bbc.co.uk/history/worldwars/wwtwo/ बी.बी.सी वरील दुसरे महायुद्ध संकेतस्थळ] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:दुसरे महायुद्ध|*]] [[वर्ग:महायुद्धे]] == प्रारंभिक आणि समाप्त तारिक ==   १ सप्टेंबर १९३९ दिवशी [[युरोप]]<nowiki/>मध्ये दुसरे महायुद्ध सुरू झालं {{Sfn|Weinberg|2005}} [[पोलंडवर आक्रमण|पोलंड]] आणि युनायटेड किंग्डमवरील जर्मन आक्रमण आणि दोन दिवसांनी ३ सप्टेंबर १९३९ दिवशी फ्रान्सने जर्मनीविरुद्ध युद्धाची घोषणा केली . पॅसिफिक युद्धाच्या सुरुवातीच्या दिनांकंमध्ये ७ जुलै १९३७ दिवशी [[दुसरे चीन-जपान युद्ध|दुसरे चीन-जपानी युद्ध]] सुरू झालं <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Cambridge History of the Second World War, Volume I: Fighting the War|last=Ferris|first=John|last2=Mawdsley|first2=Evan|date=2015|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=[[Cambridge]]|language=en}}</ref> {{Sfn|Förster|Gessler|2005}} किंवा १९ सप्टेंबर १९३१ दिवशी मंचुरियावर जपानी आक्रमण झालं . <ref>Polmar, Norman; Thomas B. Allen (1991) ''[[iarchive:worldwariiameric00polm|World War II: America at war, 1941–1945]]'' {{ISBN|978-0-3945-8530-7}}</ref> इतर लोक ब्रिटिश इतिहासकार ॲ. जॉ. पे टेलरच्या संशोधननुसार करतात, ज्यांनी म्हणालं आहे की चीन-जपानी युद्ध आणि युरोप आणि त्याच्या वसाहतींमधील युद्ध एकाच वेळी झालं आणि दोन्ही युद्धे १९४१ मध्ये दुसरे महायुद्ध झाली. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Hett|first=Benjamin Carter|date=1 August 1996|title='Goak here': A.J.P. Taylor and 'The Origins of the Second World War.'|url=https://go.gale.com/ps/i.do?p=AONE&sw=w&issn=00084107&v=2.1&it=r&id=GALE%7CA18672225&sid=googleScholar&linkaccess=abs|journal=Canadian Journal of History|language=English|volume=31|issue=2|pages=257–281|doi=10.3138/cjh.31.2.257|issn=0008-4107|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307200155/https://go.gale.com/ps/i.do?p=AONE&sw=w&issn=00084107&v=2.1&it=r&id=GALE%7CA18672225&sid=googleScholar&linkaccess=abs&userGroupName=nm_p_oweb&isGeoAuthType=true|archive-date=7 March 2023|access-date=14 September 2022}}</ref> द्वितीय महायुद्धाच्या इतर प्रस्तावित सुरुवातीच्या दिनांक मध्ये ३ ऑक्टोबर १९३५ दिवशी[[दुसरे इटली-इथियोपिया युद्ध|अबिसिनियावरील इटालियन आक्रमणाचा]] समावेश आहे. ब्रिटिश इतिहासकार अँटनी बीव्हर द्वितीय महायुद्धाच्या सुरुवातीच्ं अंदाजक मांडतात{{Spaces}}मे ते सप्टेंबर १९३९ दरम्याने [[जपानी साम्राज्य|जपान]] आणि मंगोलिया व[[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत युनियनच्या]] सैन्यात खलखिन गोलच्या लढाईत लढलं गेलं. {{Sfn|Beevor|2012}} इतर लोक [[स्पॅनिश यादवी|स्पॅनिश यादवी युद्धाला]] द्वितीय महायुद्धाची प्रारंभ किंवा प्रस्तावना मानतात. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.npr.org/2017/03/10/519462137/in-many-ways-author-says-spanish-civil-war-was-the-first-battle-of-wwii|title=In Many Ways, Author Says, Spanish Civil War Was 'The First Battle Of WWII'|date=10 March 2017|work=[[Fresh Air]]|publisher=NPR|access-date=16 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416013707/https://www.npr.org/2017/03/10/519462137/in-many-ways-author-says-spanish-civil-war-was-the-first-battle-of-wwii|archive-date=16 April 2021|url-status=live}}</ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Frank|first=Willard C.|date=1987|title=The Spanish Civil War and the Coming of the Second World War|url=https://www.jstor.org/stable/40105814|journal=The International History Review|volume=9|issue=3|pages=368–409|doi=10.1080/07075332.1987.9640449|jstor=40105814|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201143429/https://www.jstor.org/stable/40105814|archive-date=1 February 2022|access-date=17 February 2022}}</ref> युद्धाच्या समाप्तीची नेमकं दिनांक देखील सर्वत्र मान्य नाही. त्या वेळी सामान्यतः असे मान्य केलं जात होते की युद्धाचा शेवट १५ ऑगस्ट १९४५ ( व्हीजे डे ) च्या युद्धविरामाने झाला, २ सप्टेंबर १९४५ दिवशी जपानच्या औपचारिक आत्मसमर्पणाने झाला नाही, ज्यामुळे आशियातील युद्ध संपलं . १९५१ मध्ये जपान आणि दोस्त राष्ट्रांमध्ये शांतता करार झाला. {{Sfn|Masaya|1990}} जर्मनीच्या भविष्याबाबत १९९० च्या करारामुळे [[जर्मनीचे पुनःएकत्रीकरण|पूर्व आणि पश्चिम जर्मनीचे पुनर्मिलन]] झालं. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://usa.usembassy.de/etexts/2plusfour8994e.htm|title=German-American Relations – Treaty on the Final Settlement concerning Germany|date=12 September 1990|publisher=usa.usembassy.de|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120507180629/https://usa.usembassy.de/etexts/2plusfour8994e.htm|archive-date=7 May 2012|access-date=6 May 2012}}</ref> जपान आणि सोव्हिएत युनियन यांच्यात कधीही औपचारिक सन्धि झाला नाही, <ref>[https://asiatimes.com/article/fact-box-japan-russia-never-signed-wwii-peace-treaty/ Why Japan and Russia never signed a WWII peace treaty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180604072306/https://www.atimes.com/article/fact-box-japan-russia-never-signed-wwii-peace-treaty}}. ''Asia Times''.</ref> जरी १९५६ च्या सोव्हिएत-जपानी संयुक्त घोषणेद्वारे दोन्ही देशांमधील युद्धाची स्थिती संपुष्टात आली, ज्यामुळे त्यांच्यातील पूर्ण राजनैतिक संबंध देखील पुनर्संचयित झालं. <ref name="nyt">[https://www.nytimes.com/1956/10/20/archives/texts-of-sovietjapanese-statements-peace-declaration-trade-protocol.html?sq=Soviet-Japanese+Joint+Declaration&scp=1&st=p ''Texts of Soviet–Japanese Statements; Peace Declaration Trade Protocol.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211209133402/https://www.nytimes.com/1956/10/20/archives/texts-of-sovietjapanese-statements-peace-declaration-trade-protocol.html?sq=Soviet-Japanese+Joint+Declaration&scp=1&st=p}} [[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]], page 2, 20 October 1956.<br /><br />Subtitle: "Moscow, October 19. (UP) – Following are the texts of a Soviet–Japanese peace declaration and of a trade protocol between the two countries, signed here today, in unofficial translation from the Russian". Quote: "The state of war between the U.S.S.R. and Japan ends on the day the present declaration enters into force [...]"</ref> f3713qg2zeh27qzd1ocvofiqx56o2nu 2718299 2718298 2026-10-08T21:02:31Z अभय नातू 206 /* भारताच्या स्वातंत्र्यावर झालेला परिणाम */ 2718299 wikitext text/x-wiki {{मुखपृष्ठ सदर टीप |तारीख = २८ जून |वर्ष = २०१२ }} {{माहितीचौकट सैन्य संघर्ष | संघर्ष = दुसरे महायुद्ध | या युद्धाचा भाग = | चित्र = {{multiple image|border=infobox|perrow=2/2/2|total_width=300 | image1=Bundesarchiv Bild 101I-646-5188-17, Flugzeuge Junkers Ju 87.jpg | alt1= | image2=Matilda tanks on the move outside the perimeter of Tobruk, Libya, 18 November 1941. E6600.jpg | alt2= | image3=Nagasakibomb.jpg | alt3=in the | image4=Bundesarchiv Bild 183-R76619, Russland, Kesselschlacht Stalingrad.jpg | alt4= | image5=Raising a flag over the Reichstag - Restoration.jpg | alt5= | image6=USS Pennsylvania moving into Lingayen Gulf.jpg | alt6= [[पूर्व आघाडी (दुसरे महायुद्ध)|पूर्व आघाडीवरील]] [[नाझी जर्मनी|जर्मनीची]] [[युंकर्स यु ८७]] बॉम्बफेकी विमाने; [[उत्तर आफ्रिका मोहीम (दुसरे महायुद्ध)|उत्तर आफ्रिका मोहीमेवर]] असलेल्या ब्रिटिश [[मटिल्डा २ रणगाडा|मटिल्डा २ रणगाडे]]; [[हिरोशिमा आणि नागासाकीवरील अणुबॉम्ब हल्ले]]; [[स्टालिनग्राडची लढाई|स्टालिनग्राडच्या लढाईतील]] [[सोव्हियेत संघ|सोव्हियेत संघाचे]] सैनिक; [[बर्लिन]]मध्ये [[राइकश्टाग]]वर आपला झेंडा फडकावणारा सोव्हियेत सैनिक; [[फिलिपिन्स]]मधील [[लिंगायेनचे आखातावर|लिंगायेनच्या आखातावर]] चालून जाणाऱ्या [[अमेरिकेचे आरमार|अमेरिकेच्या युद्धनौका]] }} | चित्र रुंदी = 300px | दिनांक = इ.स. १ सप्टेंबर १९३९ – इ.स २ सप्टेंबर १९४५ एकूण युद्ध कालावधी: ६ वर्ष १ दिवस | स्थान = संपूर्ण जग | परिणती = मित्र राष्ट्रांचा विजय | सद्यस्थिती = | प्रादेशिक बदल = | पक्ष१ = [[मित्र राष्ट्र]]<br />{{देशध्वज|सोव्हिएत संघ}}(१९४१-४५)<br />{{देशध्वज|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने}}(१९४१-४५)<br />{{ध्वज|भारत}}<br /> [[Image:Flag of the Republic of China.svg|24px]] [[चीन]](१९३७-४५)<br /><hr> {{देशध्वज|फ्रान्स}}<br /> {{देशध्वज|पोलंड}}<br /> {{देशध्वज|कॅनडा}},<br /> {{देशध्वज| ऑस्ट्रेलिया}}<br /> {{देशध्वज|न्यू झीलँड}}<br /> {{देशध्वज|युगोस्लाव्हियाचे साम्यवादी संघीय प्रजासत्ताक}} (१९४१-४५)<br /> {{देशध्वज|नॉर्वे}}(१९४०-४५)<br /> {{देशध्वज|बेल्जियम}} (१९४०-४५)<br /> {{देशध्वज|चेकोस्लोव्हाकिया}}<br /> {{देशध्वज|फिलिपिन्स}} (१९४१-४५)<br /> {{देशध्वज|ब्राझिल}} (१९४२-४५)<br /> [[दोस्त राष्ट्रे|व इतर....]] | पक्ष२ = [[अक्ष राष्ट्रे]]<br /> {{देशध्वज|नाझी जर्मनी}}<br /> {{देशध्वज|जपान}}(१९३७-४५)<br />{{देशध्वज|इटली}}(१९४०-४३)<br /><hr> {{देशध्वज|हंगेरी}} (१९४१-४५),<br /> {{देशध्वज|रोमेनिया}} (१९४१-४४),<br /> {{देशध्वज|बल्गेरिया}} (१९४१-४४),<br /> {{देशध्वज|थायलंड}} (१९४१-४५),<br /> सहकारी राष्ट्रे<br /> {{देशध्वज|फिनलंड}} (१९४१-४४),<br /> {{देशध्वज|इराक}} (१९४१),<br /> {{देशध्वज|सोव्हिएत संघ}} (१९३९-४१),<br /> [[अक्ष राष्ट्रे|व इतर....]] | सेनापती १ = दोस्त नेते | सेनापती २ = अक्ष नेते | सैन्यबळ १ =७,३७,००,०००: दोस्त राष्ट्रे | सैन्यबळ २ =३,६३,००,०००: अक्ष राष्ट्रे १,८१,००,०००: जर्मनी १,८२,००,०००: इटली आणि जपान | बळी १ = सैनिक: १,६०,००,००० नागरिक: ४,५०,००,००० एकूण: ६,१०,००,००० | बळी २ = सैनिक: ८०,००,००० पेक्षा जास्त<br />नागरिक: ४०,००,००० पेक्षा जास्त<br />एकूण: १,२०,००,००० पेक्षा जास्त | टिपा = |}} '''दुसरे महायुद्ध''' हे [[इ.स. १९३९|१९३९]] ते [[इ.स. १९४५|१९४५]] दरम्यान झालेले जागतिक युद्ध होते. हे युद्ध मुख्यतः [[युरोप]] व [[आशिया]]मध्ये [[दोस्त राष्ट्रे]] व [[अक्ष राष्ट्रे]] यांच्या मध्ये झाले. जर्मनीने पोलंडवर केलेल्या हल्ल्याने हे युद्ध १ सप्टेंबर १९३९ रोजी अधिकृतपणे सुरू झाले.{{sfn|वाइनबर्ग|२००५|p=६}}<ref>वेल्स, ॲन शार्प (२०१४) ''हिस्टॉरिकल डिक्शनरी ऑफ वर्ल्ड वॉर टू : द वॉर अगेन्स्ट जर्मनी ॲंन्ड इटली''. रोव्हमन ॲंन्ड लिटलफील्ड पब्लिशिंग, पृ ७</ref> यानंतर फ्रान्स, युनायटेड किंग्डम आणि इतर राष्ट्रांनी जर्मनी विरुद्ध युद्ध पुकारले. जपानने व इटलीने जर्मनीच्या बाजूने युद्धात पदार्पण केले. १९४१ च्या डिसेंबरमध्ये जपानने अमेरिकेच्या पर्ल हार्बर बंदरावर आक्रमण केल्यामुळे अमेरिकेला युद्धात उतरणे भाग पाडले. अमेरिकेने युद्धात सक्रिय भाग घेतला व तेथून युद्ध जगभर पसरले. दोस्त राष्ट्रांमध्ये [[चीन]], [[रशिया]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] व इतर राष्ट्रांचा समावेश होता, तर अक्ष राष्ट्रांमध्ये [[जर्मनी]], [[इटली]] व [[जपान]] हे देश होते. जवळ जवळ ७० देशांचे सैन्य यात सहभागी झाले होते. या युद्धात सहा कोटींच्यावर माणसे मेली. मानवी इतिहासातील ही सर्वांत मोठी जीवितहानी आहे. या युद्धामध्ये दोस्त राष्ट्रांचा विजय झाला.{{sfn|गिल्बर्ट|२००१|p=२९१}}<ref>{{स्रोत पुस्तक |title=वॉर, व्हायोलन्स ॲंड पॉप्युलेशन: मेकिंग द बॉडी काउंट|भाषा=इंग्लिश|author=जेम्स ए. टायनर|page=49 |date=3 March 2009 |publisher=द गिलफोर्ड प्रेस; पहिली आवृत्ती|isbn=1-6062-3038-7}}</ref>{{sfn|Sommerville|2008|loc=p. 5 (2011 ed.)}}<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.bbc.co.uk/tyne/content/articles/2005/01/20/holocaust_memorial_other_victims_feature.shtml|title=BBC - Tyne - Roots - Non-Jewish Holocaust Victims : The 5,000,000 others|website=www.bbc.co.uk|accessdate=27 August 2017|भाषा=इंग्लिश}}</ref> == आढावा == === युरोप === [[सप्टेंबर १]], [[इ.स. १९३९|१९३९]] रोजी [[जर्मनी]]ने [[जर्मनीचे पोलंडवर आक्रमण (१९३९)|पोलंडवर आक्रमण]] केले. जर्मनीचा नेता [[ॲडॉल्फ हिटलर]] व त्याच्या [[नाझी पक्ष|नाझी पक्षाने]] [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघाशी]] त्यापूर्वी मैत्री-करार केला होता. त्यानुसार सोव्हिएत संघाने [[सप्टेंबर १७]]च्या दिवशी पूर्वेकडून पोलंडवर चाल केली. याला प्रत्युत्तर म्हणून [[युनायटेड किंग्डम]] व [[फ्रान्स]]ने [[सप्टेंबर ३]]ला जर्मनीविरुद्ध युद्ध जाहीर केले. सुरुवातीला हे युद्ध मुख्यत्वे सागरी युद्ध होते. काही महिन्यातच जर्मनीने पोलंड काबीज केले. त्यानंतर [[इ.स. १९४०|१९४०मध्ये]] जर्मन सैन्याने [[नॉर्वे]], [[नेदरलँड्स]], [[बेल्जियम]] व [[फ्रान्स]] पादाक्रांत केले व [[इ.स. १९४१|१९४१मध्ये]] [[युगोस्लाव्हिया]] आणि [[ग्रीस]]चा पाडाव केला. [[इटली]]ने उत्तर आफ्रिकेतील ब्रिटिश वसाहतींवर हल्ला केला. काही महिन्यांनी त्यांना जर्मन सैन्याची कुमक मिळाली. [[इ.स. १९४१|१९४१ च्या]] मध्यापर्यंत जर्मनीने बहुतांश [[पश्चिम युरोप]] आपल्या टाचेखाली आणले होते परंतु युनायटेड किंग्डम जिंकणे त्यांना जमले नाही. याचे मुख्य कारण होते [[रॉयल एर फोर्स]] व [[रॉयल नेव्ही]]ने दिलेली कडवी झुंज. आता [[हिटलर]] सोव्हिएत संघावर उलटला व [[जून २२]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी त्याने अचानक सोव्हिएत संघावर चाल केली. [[ऑपरेशन बार्बारोसा]] या सांकेतिक नावाने योजलेल्या या मोहिमेत जर्मनीला सुरुवातीला भरभरून यश मिळाले. [[इ.स. १९४१|१९४१]] शेवटीशेवटी जर्मन सैन्याने [[मॉस्को]]पर्यंत धडक मारली परंतु येथे ही मोहीम अडकून पडली. सोव्हिएत सैन्याने कडवा प्रतिकार करीत जर्मनीचा रेटा मोडून काढला. पुढे सोव्हिएत सैन्याने [[स्टालिनग्राड]]ला वेढा घालून बसलेल्या [[जर्मनीचे सहावे सैन्य|जर्मनीच्या सहाव्या सैन्यालाच]] प्रतिवेढा घालुन पूर्ण सैन्याला युद्धबंदी बनवले. [[कुर्स्कचे युद्ध|कुर्स्कच्या युद्धात]] सोव्हिएत सैन्याने जर्मनीचा प्रतिकार मोडून काढला व [[लेनिनग्राडचा वेढा]]. उठवला. जर्मन सैन्याने अखेर माघार घेतली. [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] त्यांचा [[बर्लिन]]पर्यंत पाठलाग केला. बर्लिनमध्ये जर्मन सैन्याने व सामान्य नागरिकांनी घराघरातून सोव्हिएत सैन्याला झुंज दिली परंतु प्रचंड प्रमाणात मिळत असलेल्या कुमकेच्या जोरावर सोव्हिएत सैन्याने बर्लिन जिंकले. याच सुमारास ([[एप्रिल ३०]], [[इ.स. १९४५|१९४५]] रोजी) हिटलरने आपल्या भूमिगत बंकरमध्ये आत्महत्त्या केली. इकडे पाश्चिमात्य दोस्त राष्ट्रांनी [[इ.स. १९४३|१९४३मध्ये]] [[इटली]]वर चाल केली. [[इ.स. १९४४|१९४४मध्ये]] त्यांनी [[नॉर्मंडी]]च्या किनाऱ्यावर हल्ला केला व फ्रान्सला जर्मन आधिपत्यातून मुक्त केले. जर्मनीने चढवलेल्या प्रतिहल्ल्याला [[ऱ्हाईन नदी]]च्या किनाऱ्यावर ''[[बॅटल ऑफ द बल्ज]]'' नावाने प्रसिद्ध लढाईत दोस्त राष्ट्रांनी जबरदस्त उत्तर दिले व येथून आगेकूच करित त्यांनी जर्मनी गाठले आणि [[एल्ब नदी]]च्या किनाऱ्यावर पूर्वेकडून चालून आलेल्या सोव्हिएत सैन्याशी संधान बांधले. यावेळी जर्मनीच्या उरल्यासुरल्या सैन्याने शरणागती पत्करली व हार मान्य केली. युरोपमध्ये चाललेल्या या धुमश्चक्री दरम्यान जर्मन राष्ट्राकडून चालविण्यात आलेल्या वंश हत्येत ६०,००,००० ज्यू व्यक्तींचा बळी गेला. याला [[ज्यूंचे शिरकाण]] अथवा ''[[होलोकॉस्ट]]'' म्हणण्यात येते. === आशिया व प्रशांत महासागर === युरोपमध्ये युद्धाला तोंड फुटण्यापूर्वी [[जपान]]ने [[जुलै ७]], [[इ.स. १९३७|१९३७]] रोजी [[चीन]]वर [[दुसरे चीन-जपान युद्ध|आक्रमण]] केले.,<ref>{{स्रोत पुस्तक|first1=जॉन|last1=फेरिस|first2=एव्हन|last2=मॉड्सले|title=द कॅम्ब्रिज हिस्टरी ऑफ द सेकंड वर्ल्ड वॉर, खंड १: फायटिंग द वॉर|location=[[Cambridge]]|language=English|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2015|ref=harv}}</ref>{{sfn|फॉर्स्टर|गेसलर|२००५|p=६४}} जपानचा रोख चीनमधून पूर्व आणि [[आग्नेय आशिया]]वर स्वारी करीत एकएक देश जिंकायचा होता. यात मिळालेल्या यशानंतर जपानने [[डिसेंबर ७]], [[इ.स. १९४१|१९४१]]च्या दिवशी अनेक राष्ट्रांवर एकाच वेळी हल्ला केला. याच दिवशी [[पर्ल हार्बर]] येथे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] नौदलावरही हल्ला चढवला गेला. याला प्रत्युत्तर म्हणून अमेरिकेने युद्धात उतरण्याचे निश्चित केले. पुढील सहा महिने जपानला घवघवीत यश मिळाले पण [[कॉरल समुद्राची लढाई|कॉरल समुद्राच्या लढाईत]] अमेरिकन नौसैन्याने त्यांचा प्रतिकार केला व [[मिडवेची लढाई|मिडवेच्या लढाईत]] जपानने हार पत्करली. यात जपानच्या चार [[विमानवाहू नौका]] बुडवून अमेरिकेने जपानी नौसैन्याचा कणाच मोडला. येथून दोस्त राष्ट्रांनी जपानवर प्रतिहल्ला चढवला व [[मिल्ने बेची लढाई|मिल्ने बे]] व [[ग्वादालकॅनाल मोहीम|ग्वादालकॅनालच्या लढाईत]] त्यांनी विजय मिळवला. नैर्ऋत्य प्रशांत महासागरातमध्ये विजयी ठरलेल्या दोस्त राष्ट्रांनी मग प्रशांत महासागराच्या मध्य भागावर रोख धरून मोहीम काढली. यात जपानी सैन्याने त्यांचा कडवा प्रतिकार केला. या मोहीमेदरम्यान [[फिलिपाईन समुद्राची लढाई]], [[लेयटे गल्फची लढाई]], [[इवो जिमाची लढाई|इवो जिमा]] व [[ओकिनावाची लढाई]], इ. अनेक भयानक सागरी युद्धे लढली गेली. या दरम्यान अमेरिकन [[पाणबुडी|पाणबुड्यांनी]] जपानकडे जाणारी रसद तोडण्यात यश मिळवले. याने जपानची आर्थिकदृष्ट्या कुचंबणा होऊ लागली. [[इ.स. १९४५|१९४५मध्ये]] दोस्त राष्ट्रांच्या वायुदलाने जपानवर अनेक वादळी हल्ले चढवले. मुख्यत्वे नागरी वस्त्या व कारखान्यांवर झालेल्या या हल्ल्यांनी जपानची युद्धप्रवण राहण्याची शक्ती कमी झाली. अखेर [[ऑगस्ट ६]], इ.स. १९४५ रोजी अमेरिकेने जपानच्या [[हिरोशिमा]] शहरावर परमाणु बॉम्ब टाकला. [[ऑगस्ट ९]]ला अमेरिकेने [[नागासाकी]] शहरावर असाच हल्ला केला व जोपर्यंत जपान शरण येत नाही तोपर्यंत एक एक करित जपानी शहरे बेचिराख करण्याची धमकी दिली. जपानने [[ऑगस्ट १५]], [[इ.स. १९४५|१९४५]] रोजी बिनशर्त शरणागती पत्करली व दुसऱ्या महायुद्धाचा अधिकृतरीत्या अंत झाला.<ref name="Beevor 2012 776">{{Harvnb|Beevor|2012|p=776}}.</ref> === पर्यवसान === या अतिभयानक युद्धात अंदाजे ६,२०,००,००० (सहा कोटी वीस लाख) व्यक्ती मरण पावल्या. हे म्हणजे जगाच्या त्यावेळेच्या लोकसंख्येच्या २.५ % होय.<ref name="census.gov">{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.census.gov/population/international/data/worldpop/table_history.php |title=U.S. Census BureauWorld Population Historical Estimates of World Population |accessdate=March 4, 2016}}</ref> अर्थात, हा केवळ अंदाज आहे व प्रत्येक राष्ट्राचे अंदाज वेगवेगळे आहेत. युरोपमधील आणि आशियामधील अनेक देश या युद्धात बेचिराख झाले. त्यातून सावरायला त्यांना पुढील अनेक दशके घालवावी लागली. दुसऱ्या महायुद्धाचे राजकीय,<ref>{{Harvnb|Barber|Harrison|2006|p=232}}.</ref> सामाजिक, आर्थिक<ref name="GSWW6_266">{{Harvnb|Rahn|2001|p=266}}.</ref><ref>{{Harvnb|Liberman|1996|p=42}}.</ref><ref name="Milward 1979 138">{{Harvnb|Milward|1992|p=138}}.</ref> तसेच तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने जगावर झालेले प्रभाव आजदेखील दिसून येतात. == कारणे == [[जर्मनीचे पोलंडवरील आक्रमण, १९३९|जर्मनीचे पोलंडवरील आक्रमण]] व जपानचे [[दुसरे चीन-जपान युद्ध|चीन]], [[पर्ल हार्बरवरील हल्ला|अमेरिका]] व ब्रिटिश आणि डच वसाहतींवरचे आक्रमण ही दुसऱ्या महायुद्धाची कारणे समजली जातात.{{sfn|Eastman|1986|pp=547–51}} {{sfn|Beevor|2012|p=342}}जगाच्या दोन्ही बाजूच्या या घटनांचे कारण होते जर्मनी व जपानमधील हुकूमशाही सत्ताधीश व त्यांची जगज्जेते होण्याची महत्त्वाकांक्षा. जरी या दोन्ही सत्तांनी आपले पाय पसरवण्यास आधीच सुरुवात केली असली तरी दुसऱ्या महायुद्धाची अधिकृत सुरुवात झाली ती या झोंडशाहीला झालेल्या सशस्त्र विरोधाने. जर्मनीत नाझी पक्ष जरी लोकशाही मार्गाने सत्तेवर आला असला तरी एकदा हातात सत्ता आल्यावर पक्षाधिकाऱ्यांनी जर्मनीतील लोकशाही व्यवस्थेची लक्तरे काढली.{{sfn|Brody|1999|p=4}} असे असून जर्मन जनतेने त्यांना पाठिंबा दिला कारण [[पहिले महायुद्ध|पहिल्या महायुद्धात]] पराभूत झाल्यावर त्यांना जर्मन स्वाभिमानाला जागे करणारे सरकार प्रथमतःच मिळालेले होते.{{sfn|Zalampas|1989|p=62}} पहिल्या महायुद्धात शरणागती पत्करताना [[व्हर्सायचा तह|व्हर्सायच्या तहातील]] २३१वे कलम जर्मन जनतेला असह्य झाले होते.{{sfn|Kantowicz|1999|p=149}} या शिवाय साम्यवाद-विरोध आणि आर्थिक सुबत्ता व प्रगतीच्या वचनांना भुलून जर्मनीने नाझी पक्षाला व पर्यायाने [[ॲडॉल्फ हिटलर|एडॉल्फ हिटलर]]ला अमर्याद सत्ता बहाल केली. हिटलरने जर्मनीला आपल्या हक्काच्या समजल्या जाणाऱ्या सगळ्या देशांना जर्मन सत्तेखाली आणण्याचे वचन दिले व त्यादृष्टीने पावलेही उचलली. नाझी पक्षाने (व स्वतः हिटलरनेही) हिटलरला जर्मनीचा तारणहार असल्याचे भासवले,{{sfn|Adamthwaite|1992|p=52}} व येथून एका भस्मासुराचा जन्म झाला. इकडे जपानमध्ये ''क्रिसॅंथेमम'' (जास्वंदी) वंशाच्या राजांचे राज्य असले तरी खरी सत्ता होती ती सैन्यातील अत्त्युच्च अधिकाऱ्यांच्या टोळक्याकडे. जपानला जगातील महासत्ता करण्याची त्यांची महत्त्वाकांक्षा होती. जपानने या नेतृत्वाखाली [[मांचुरिया]]वर [[इ.स. १९३१|१९३१मध्ये]] व चीनवर [[इ.स. १९३७|१९३७मध्ये]] आक्रमण केले होते. यामागचे कारण होते ते चीन व मांचुरियातील नैसर्गिक संपत्ती बळकावून त्याद्वारे आपला प्रभाव अधिक मजबूत करणे. [[युनायटेड किंग्डम]] व [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] या युद्धात जरी प्रत्यक्ष भाग घेतला नसला तरी त्यांनी चीनला आर्थिक व सैनिकी मदत केली. याशिवाय त्यांनी जपानविरुद्ध आर्थिक नाकेबंदी करीत जपानला मिळणारे [[खनिज तेल]] व इतर रसद कापली. यामुळे जपानला चीन व मांचुरियातील युद्ध जास्त काळ चालू ठेवणे अशक्य झाले व त्यांनी तेथून काढता पाय घेण्याची तयारी सुरू केली. आता जपानकडे उपाय होते म्हणजे चीनचा जिंकलेला प्रदेश परत करणे, खनिज तेल व इतर कच्च्या मालाची इतर पुरवठे शोधणे किंवा हे मिळवण्यासाठी अजून काही देश/प्रांत जिंकणे. आग्नेय आशियातील [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्स]] आणि डच, फ्रेंच व ब्रिटिश वसाहतींमधून या खनिजांचा मुबलक पुरवठा होता व हा भाग चीनमधून हल्ला करण्याच्या टप्प्यातही होता. जपानचा समज होता की आशियातील युरोपीय सत्ता युरोपमध्ये सुरू झालेल्या युद्धात गुंतल्या होत्या व आशियात लक्ष देण्याची त्यांना फुरसत नव्हती. सोव्हिएत संघ जर्मनीशी संधान बांधून असले तरी त्यांच्यात कुरबुर सुरूच होती आणि अमेरिका युद्ध करण्याआधी संधी/करार करण्याचा प्रयत्न करेल. ही परिस्थिती जपानने आग्नेय आशिया गिळंकृत करण्यास साजेशीच होती. हा अंदाज बांधून जपानने डच व ब्रिटिश वसाहतींवर आक्रमण केले व जगाच्या पूर्व भागातील युद्धाला तोंड फुटले. सुरुवातीला तटस्थ असलेल्या अमेरिकेने दोस्त राष्ट्रांना जर्मनीविरुद्ध आर्थिक मदत करणे चालूच ठेवले होते. त्याला खीळ घालण्यासाठी जपानने [[डिसेंबर ७]], [[इ.स. १९४१|१९४१रोजी]] अमेरिकेच्या [[पर्ल हार्बर]] येथील नौसेना तळावर जबरदस्त हल्ला केला व तेथील आरमार उद्ध्वस्त केले. अमेरिकेला आता युद्धात उतरणे भागच होते. अशा प्रकारे अमेरिकेचा या युद्धात प्रवेश झाला. == घटनाक्रम == === युद्धाची सुरुवात - इ.स. १९३९ === ==== युरोपियन रणांगण ==== '''जर्मनीची आगळीक''' [[इ.स. १९३९|१९३९ च्या]] सुमारास जर्मनीने जाहीर केले होते की [[व्हर्सायचा तह|व्हर्सायच्या तहात]] गमावलेला सगळा प्रदेश जर्मनीने जिंकलाच पाहिजे. शिवाय, ज्या ज्या प्रदेशात जर्मनवंशीय व्यक्तींचे बहुमत असेल, ते प्रदेशही जर्मनीचेच भाग झाले पाहिजेत. जर्मनीच्या अधिकृत परराष्ट्र धोरणात म्हणले होते की [[पोलंड]] व [[झेकोस्लोव्हेकिया]]तील काही प्रदेशात जर्मन बाहुल्य होते व तेथील जर्मनवंशीय व्यक्तींच्या हक्कांची पायमल्ली होत होती. त्यांच्या हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी असे प्रदेश जर्मनीत असले पाहिजेत. [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमच्या पंतप्रधान]] [[नेव्हिल चेम्बरलेन]] बरोबरच्या चर्चासत्रात हिटलरने अनेक पुरावे दाखवले ज्यानुसार जर्मनीच्या शेजारी राष्ट्रातील जर्मनवंशीय लोकांवर अत्याचार होत होते. या सबबीवर हिटलरने असे प्रदेश जर्मनीत समाविष्ट करण्याचा आग्रह धरला. हिटलरच्या या युक्तिवादाला जर्मन जनतेचा पूर्ण पाठिंबा होता. जर्मनीला पहिल्या महायुद्धात नामुष्की पत्करावी लागली होती. व्हर्सायच्या तहातील काही कलमे जर्मनीच्या आर्थिक व सैनिकी विकासाला जाचक होती. याच सुमारास जगभर आर्थिक मंदी सुरू होती, त्याचा प्रभाव जर्मनीवरही पडला होता. व्हर्सायच्या तहानुसार जर्मनीला सैन्य बाळगण्यावर कडक निर्बंध होते व प्रत्येक सैनिकी हालचालीबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]] द्वारे परदेशी राजवटींना जबाब द्यावा लागत होता. ततः जर्मनीत गरीबी, [[बेकारी]] व असंतोषाचे लोण सर्वदूर पसरलेले होते. याचे भांडवल करून हिटलर व नाझी पक्षाने सत्ता मिळवली व हळूहळू लोकशाही व्यवस्थेत बदल करून अधिकाधिक हुकुमशाहीगत व्यवस्था जर्मनीत आली. नाझींनी जर्मनीला पटवून दिले की अनिर्बंध सत्तेशिवाय जर्मनीचा उद्धार कोणीही करू शकणार नाही. हळूहळू हिटलरने [[ऱ्हाइनलॅंड]] व [[रुह्र]] प्रदेशात सैन्य उभारणीलाही सुरुवात केली. याशिवाय अश्या अनेक कृती केल्या ज्या व्हर्सायच्या तहाविरुद्ध होत्या परंतु जर्मन राष्ट्रहितकारक होत्या. याचा परिणाम जर्मन जनता हिटलरच्या मागे एकमुखाने उभी राहण्याचा झाला. हिटलर व नाझी पक्षाने याचे पूरेपूर फायदा घेतला. जर्मनवंशीयांवर अन्याय होत असल्याचे भासवून त्यांनी याकाळात अनेक इतरवंशीय व्यक्तींचे ([[रोमा जिप्सी]], [[ज्यू]], इ.) सर्रास शिरकाण सुरू केले. '''युरोपीय देशांची अति-सहिष्णुता व युद्धापूर्वीचे मैत्री-करार''' जर्मनीत हे सुरू असताना ब्रिटिश व फ्रेंच सरकारने त्याविरुद्ध पावले उचलायच्या ऐवजी जर्मनीच्या तुष्टीकरणाचे धोरण अवलंबिले. त्यांना जर्मनीशी उघड संघर्ष टाळायचा होता कारण पहिले महायुद्ध संपून जेमतेम २० वर्षे होत होती. संपूर्ण युरोप त्यातून सावरत होता व अजून एक युद्ध झाल्यास [[युनायटेड किंग्डम]] व [[फ्रान्स]]च नव्हे तर युरोपमधील प्रत्येक देशाला त्याची मोठी किंमत मोजावी लागली असती. त्यामुळे दोन्ही देशांनी जर्मनीला ढील देणेच पसंत केले. याचे पर्यवसान [[इ.स. १९३८चा म्युनिक करार|१९३८ च्या म्युनिक करारात]] झाले. याआधी जर्मनीने [[चेकोस्लोव्हेकिया]]तील काही प्रदेश बळकावले होते व अजून पुढे सरकण्याच्या तयारीत असताना फ्रान्स व ब्रिटनने जर्मनीची ही आगळीक मान्य केली व चेकोस्लोव्हेकियाचे प्रदेश जर्मनीला देऊन टाकले. चेम्बरलेनने जाहीर केले की म्युनिक करार हा "आपल्या काळातील शांततेचेच प्रतीक" आहे. मऊ लागल्यावर कोपराने खणल्यासारखे जर्मनीने [[मार्च]] [[इ.स. १९३९|१९३९मध्ये]] उरलेले चेकोस्लोव्हेकियासुद्धा बळकावले. जर्मनीच्या मनसूब्यांबद्दल भ्रमात राहिलेल्या दोस्त राष्ट्रांकडे नुसते बघत बसण्यापेक्षा काही गत्यंतर नव्हते. या व अशा छोट्या-मोठ्या चालींनंतर वर्षभरात युद्धाला तोंड फुटले. म्युनिक करार निष्फळ ठरल्यावर ब्रिटन/फ्रान्ससना कळले की हिटलरच्या आश्वासनांवर विश्वास ठेवून चालणार नव्हते व जर्मन महत्त्वाकांक्षा नुसते आसपासचे प्रदेश गिळंकृत करून थांबणार नव्हती. [[मे १९]], [[इ.स. १९३९|१९३९ला]] पोलंडने व फ्रान्सने परस्पर-मैत्री करार केला व एकावर आक्रमण झाल्यास दुसऱ्याने मदतील धावून येण्याचे मान्य केले. ब्रिटन व पोलंडमध्ये असाच करार मार्चमध्ये झालेला होता. इकडे जर्मनी व सोव्हिएत संघाने [[ऑगस्ट २३]], [[इ.स. १९३९|१९३९ला]] [[मोलोटोव्ह-रिबेनट्रॉप करार|मोलोटोव्ह-रिबेनट्रॉप करारावर]] सह्या केल्या. या करारात जर्मनी व सोव्हिएत संघाने युरोप जिंकून घेणे गृहित धरले होते व त्यानंतर युरोप आपापसात कसा वाटून घ्यायचा याची नोंद होती. तोपर्यंत दोन्ही राष्ट्रांनी एकमेकांच्या सैनिकी कार्रवाईत दखल न देण्याचे कबूल केले व सोव्हिएत संघाकडून जर्मनीला खनिज तेल व इतर रसद पुरवण्याची तरतूद घातली. या कलमामुळे जर्मनीची [[उत्तर समुद्र|उत्तर समुद्रातून]] येणाऱ्या मालवाहतूकीवरील भीस्त कमी झाली. [[पहिले महायुद्ध|पहिल्या महायुद्धात]] हा वाहतूकमार्ग रोखून धरून ब्रिटनने जर्मनीच्या नाकीतोंडी पाणी आणले होते. ही तरतूद झाल्यावर हिटलरची पोलंड व वेळप्रसंगी ब्रिटन व फ्रान्सशीही युद्ध करण्याची तयारी झाली. पुढचे पाउल होते ते काहीतरी कुरापत काढणे. जर्मनीने जाहीर केले की [[डान्झिगचे स्वतंत्र शहर|डान्झिगच्या स्वतंत्र शहरात]] जर्मन व्यक्तींवर अन्याय होत आहे व याचा उपाय करण्यासाठी जर्मनी डान्झिग व पोलंडमधील अन्य शहरे जिंकून घेईल. हे पाहून पोलंड ने [[ऑगस्ट २५]]रोजी युनायटेड किंग्डमशी नव्याने मैत्री करार केला, पण त्याचा जर्मन बेतांवर काही प्रभाव पडला नाही. '''जर्मनी व सोव्हिएत संघाचे पोलंडवर आक्रमण''' [[चित्र:पोलिश सैनिक.jpg|thumb|left|200px|जर्मन आक्रमकांशी लढणारे पोलिश सैनिक, [[सप्टेंबर]] [[इ.स. १९३९|१९३९]]]] [[सप्टेंबर १]], [[इ.स. १९३९|१९३९रोजी]] जर्मनीने खोटी [[ग्लायवित्झचा हल्ला|पोलिश हल्ल्याची]] सबब सांगून पोलंडवर आक्रमण केले. युद्धोत्तर अहवालात कळून आले की पोलंडने जर्मन ठाण्यावरील तथाकथित हल्ला झालाच नव्हता. [[सप्टेंबर ३]]ला [[भारत|भारतासह]] युनायटेड किंग्डम व फ्रान्सने जर्मनीविरुद्ध युद्ध पुकारले. काही दिवसातच [[कॅनडा]], [[ऑस्ट्रेलिया]] व [[न्यू झीलंड]]नेही त्यांचा साथ देण्याचे जाहीर केले. फ्रान्सने जरी युद्ध जाहीर केले असले तरी त्यांची हालचाल संथ होती. [[सार प्रांतातील चढाई|सार प्रांतात नावापुरती चढाई]] केल्यावर काही दिवसात तीसुद्धा सोडून दिली. युनायटेड किंग्डमला नौसेनेच्या कवायती करण्याशिवाय काही करणे शक्य नव्हते. इकडे जर्मनीने पोलिश सैन्याची वाताहत करीत [[सप्टेंबर ८]] रोजी पोलंडची राजधानी [[वॉर्सो]]पर्यंत धडक मारली. [[सप्टेंबर १७]]ला सोव्हिएत संघाने मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करारात ठरवल्याप्रमाणे पोलंडवर पूर्वेकडून चाल केली. पोलिश सैन्याला आता दुसरी आघाडी उघडणे भाग पडले व त्यामुळे आधीच खिळखिळी झालेली बचावाची फळी कोलमडली. पराभव अटळ दिसताना पोलंडच्या राष्ट्राध्यक्ष व सरसेनापतीने दुसऱ्याच दिवशी [[रोमेनिया]]त पळ काढला. वॉर्सोतील सैन्याने महिनाभर तग धरली पण ऑक्टोबर १ रोजी जर्मन सैन्य शहरात घुसले. ४-५ दिवस घराघरातून युद्ध करून ऑक्टोबर ६ला पोलिश सैन्याने हत्यारे खाली ठेवली. काही तुकड्या पळून शेजारील राष्ट्रांमध्ये गेल्या व तेथून त्यांनी [[पोलिश भूमिगत सशस्त्र चळवळ|भूमिगत सशस्त्र चळवळ]] उभारली. या चळवळीने युद्धाच्या अखेरच्या दिवसांत दोस्त राष्ट्रांची मोठी मदत केली. जरी राजधानी व जवळजवळ संपूर्ण देशाचा पाडाव झाला तरी पोलंडने अधिकृतरीत्या जर्मनीकडे शरणागती पत्करली नाही. '''खोटे युद्ध''' पोलंडच्या पाडावानंतर [[इ.स. १९३९|१९३९ च्या]] हिवाळ्यात जर्मनीने आपली वाटचाल तात्पुरती थांबवली. परिस्थितीचा आढावा घेत त्यांनी आपली बचावफळी पक्की केली व पुढील हल्ल्यांची योजना आखणे चालू ठेवले. इकडे ब्रिटन व फ्रान्सने आपले बचावात्मक धोरण चालूच ठेवले. [[एप्रिल महिना|एप्रिल]] १९४०पर्यंत कोणीच काही मोठी हालचाल केली नाही. वृत्तपत्रांनी या कालावधीला ''खोटे युद्ध'' अथवा ''सिट्झक्रीग'' असे उपहासात्मक नाव दिले. '''अटलांटिकची लढाई''' [[पूर्व युरोप|पूर्व युरोपमध्ये]] लढाई सुरू होताच [[अटलांटिक महासागर#उत्तर अटलांटिक|उत्तर अटलांटिक समु्द्रात]] जर्मन [[यु-बोट|यु-बोटींनी]] दोस्त राष्ट्रांच्या व्यापारी जहाजांविरुद्ध कारवाया सुरू केल्या. छुप्या पद्धतीने हल्ला करणाऱ्या या पाणबुड्यांची संख्या जास्त नसली तरी ही कसर त्यांनी त्यांची कुशलता, हिंमत व नशीबाने भरून काढली. ब्रिटिश [[क्रुझर]] [[एच.एम.एस. करेजस (५०)|एच.एम.एस. करेजस]] अशाच एका यु-बोटीला बळी पडली तर अजून एका यु-बोटीने [[एच.एम.एस. रॉयल ओक (०८)|एच.एम.एस. रॉयल ओक]] या [[युद्धनौका|युद्धनौकेला]] बंदरातून बाहेर पडण्याची संधी न देताच जलसमाधी दिली. युद्धाच्या पहिल्या चार महिन्यात यु-बोटींनी ११० जहाजे बुडवली व व्यापारी जहाजवटीवर भीतीचे सावट पसरवले. [[दक्षिण अटलांटिक समुद्र|दक्षिण अटलांटिक समुद्रात]] जर्मन [[पॉकेट बॅटलशिप]] [[ॲडमिरल ग्राफ स्पी (क्रुझर)|ॲडमिरल ग्राफ स्पी]]ने नऊ ब्रिटिश व्यापारी नौका बुडवल्या. अखेर [[एच.एम.एस. अजॅक्स (२२)|एच.एम.एस. अजॅक्स]], [[एच.एम.एस. एक्झेटर (६८)|एच.एम.एस. एक्झेटर]] व [[एच.एम.एन.झेड.एस. अकिलीस]] ने तिला [[मॉॅंटेव्हिडियो]]जवळ गाठले. [[प्लेट नदीची लढाई|प्लेट नदीच्या लढाईत]] ग्राफ स्पीला पराभव अटळ दिसता तिच्या कप्तान [[हान्स लांग्सदोर्फ]] याने समुद्राकडे प्रयाण केले व पकडले जाण्यापेक्षा स्वतःच ग्राफ स्पीला जलसमाधी दिली. ==== पॅसिफिक रणांगण ==== '''[[दुसरे चीन-जपान युद्ध]]''' पूर्वेतील युद्ध युरोपच्या आधीच दोन वर्षे सुरू झाले होते. [[जपान]]ने [[इ.स. १९३१|१९३१मध्ये]] [[मांचुरिया]] जिंकून तेथे तळ ठोकलेला होता. [[जुलै ७]], [[इ.स. १९३७|१९३७]] रोजी जपानने मांचुरियाची हद्द ओलांडून [[बीजिंग|बिजींग]]वर (तेव्हाचे बिपींग) हल्ला चढवला. विद्युतवेगाने आगेकूच करीत जपानी सैन्य [[शांघाय]]पर्यंत पोचले परंतु तेथे त्यांची प्रगती थांबली. [[डिसेंबर]] [[इ.स. १९३७|१९३७मध्ये]] शांघाय पडले व लगेचच राजधानीचे शहर [[नानजिंग]] (तेव्हाचे नानकिंग) ही जपानने जिंकले. चीनी सरकारने नानजिंगहून पळ काढून [[चॉॅंगकिंग]] येथे कामचलाऊ राजधानी उभारली. नानजिंग जिंकल्यावर जपानी सैन्याने तेथील युद्धकैदी व नागरिकांवर अनन्वित अत्याचार केले (पहा - [[नानकिंगची कत्तल]])व एका महिन्यात सुमारे ३,००,००० व्यक्तींची कत्तल केली. '''दुसरे रशिया-जपान युद्ध''' [[जपान]] व [[मंगोलिया]]च्या सरहद्दीवर [[खाल्का नदी]] आहे. मांचुरियातील जपानी राजवटीनुसार ही मांचुरिया-मंगोलियाच्यामधील हद्द होती. मंगोलियाच्या मते हद्द नदीपलीकडे ३० किमी पूर्वेस होती. [[मे ८]], [[इ.स. १९३९|१९३९]] रोजी ७०० मोंगोल घोडेस्वार नदी पार करून पूर्वेस आले. ते पाहताच मांचुरियन सैन्याने त्यांच्यावर हल्ला केला. काही दिवसातच [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघाने]] मंगोलिया व जपानने मांचुरियाच्या सैन्याच्या मदतीला आपले सैन्य पाठवले व तुंबळ युद्धास सुरुवात झाली. सप्टेंबरपर्यंत चालू असलेल्या या युद्धात १८,००० जपानी तर ९,००० सोव्हिएत-मंगोल सैनिक मृत्यू पावले. येथे सुरू असलेले युद्ध थांबले नसते व एकाच वेळी येथ तसेच [[जर्मनी]]शीसुद्धा लढायची पाळी आली तर सोव्हिएत संघाला दोन्ही आघाड्या संभाळणे कठीण गेले होते. सोव्हिएत संघाने [[मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करार|मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करारावर]] सही करण्यामागे हेही एक कारण होते. === युद्ध पसरले - इ.स. १९४० === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''सोव्हिएत संघाचे बाल्टिक देशांवर आक्रमण''' [[जर्मनी]] व [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघात]] युद्धाच्या आधी झालेल्या [[मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करार|मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करारानुसार]] [[फिनलंड]]ला सोव्हिएत संघाचे मांडलिक राष्ट्र ठरवण्यात आले होते. त्यानुसार सोव्हिएत संघाने [[नोव्हेंबर ३०]], [[इ.स. १९३९|१९३९]] रोजी फिनलंडवर हल्ला केला. येथून सुरू झालेल्या युद्धाला [[हिवाळी युद्ध]] म्हणतात. सोव्हिएत संघाने फिनिश सैन्याच्या चौपट सैनिक पाठवले तरीही त्यांची पुरेशी प्रगती झाली नाही. फिनिश बचावाची फळी भक्कम होती व त्यांनी पहिला हल्ला रोखून धरला. हळूहळू [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] आपले हल्ले तिखट केले व फळी फोडण्यात यश मिळवले. फिनलंडने तहाची बोलणी सुरू केली व [[लेनिनग्राड]]ला लागून असलेले व्यूहात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे प्रदेश सोव्हिएत संघाला दिले. या अकारण सुरू केलेल्या युद्धाविरुद्ध जगातील इतर देशांनी विरोध दर्शविला व [[डिसेंबर १४]]ला सोव्हिएत संघाची [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून हकालपट्टी झाली. यामुळे सोव्हिएत संघाला जणू अधिक आगळीक करण्याची मुभाच मिळाली. [[जून]] [[इ.स. १९४०|१९४०मध्ये]] त्यांनी [[लात्व्हिया]], [[लिथुएनिया]] आणि [[एस्टोनिया]]चा पाडाव केला व तेथील सत्ताधारी व्यक्तींना [[सैबेरिया]]तील [[गुलाग]]मध्ये पाठवून दिले. याशिवाय सोव्हिएत संघाने [[रोमेनिया]]कडून [[बेसारेबिया]] व [[उत्तर बुकोव्हिना]] हे प्रांतही बळकावले. '''जर्मनीचे डेन्मार्कवर व नॉर्वेवर आक्रमण''' सोव्हिएत संघ व फिनलंडमधील हिवाळी युद्ध संपताना जर्मनीने [[एप्रिल ९]], [[इ.स. १९४०|१९४०ला]] एकाच वेळी [[डेन्मार्क]] व [[नॉर्वे]]वर [[वेसेऱ्युबुंग मोहीम|ऑपरेशन वेसेरुबंग]] या सांकेतिक नावाखाली मोहीम काढली. डेन्मार्कने लगेचच नांगी टाकली पण नॉर्वेने प्रतिकार केला. [[युनायटेड किंग्डम]]ने नॉर्वेवर चढाई करण्याचा बेत आखलेलाच होता. त्यांनी आपले सैनिक उत्तर नॉर्वेत उतरवले पण जूनपर्यंत जर्मन सैन्य वरचढ ठरले व दोस्त राष्ट्रांनी नॉर्वेतून काढता पाय घेतला. नॉर्वेच्या सैन्याने शरणागती पत्करली व जवळजवळ संपूर्ण नॉर्वे जर्मनीच्या ताब्यात आले. नॉर्वेचा राजा आपल्या कुटुंबियांसह लंडनला पळून गेला. नॉर्वेचा सागरी किनारा हातात आल्यावर जर्मनीने तेथे हवाई व नौसेनेचे तळ उभारले व [[आर्क्टिक महासागर|आर्क्टिक समुद्रातून]] होणाऱ्या पुढील मोहीमेची तयारी सुरू केली. '''जर्मनीचे फ्रान्सवर व 'खालच्या देशांवर' आक्रमण''' [[चित्र:Nazi-parading-in-elysian-fields-paris-desert-1940.png|thumb|left|[[पॅरिस]]च्या [[शॉंझ एलिझे]] रस्त्यावर जर्मन सैनिक, [[जून]] [[इ.स. १९४०|१९४०]]]] [[लक्झेम्बर्ग]], [[बेल्जियम]] व [[नेदरलँड्स]] हे समुद्रसपाटीपासून समतल व काही प्रदेशात समुद्राच्या पातळीच्याही खाली आहेत म्हणून त्यांना ''लो कन्ट्रीज'' अथवा खालचे देश असे म्हणतात. [[मे १०]], [[इ.स. १९४०|१९४०]] रोजी जर्मनीने या तीनही देश व शिवाय फ्रान्सवर हल्ला केला. या घटनेने ''खोटे युद्ध'' संपले व ''खरे युद्ध'' परत सुरू झाले. जर्मनीला रोखण्यासाठी [[ब्रिटिश एक्स्पिडिशनरी फोर्स (दुसरे महायुद्ध)|ब्रिटिश एक्स्पिडिशनरी फोर्स]] व फ्रेंच सैन्य उत्तर बेल्जियममध्ये घुसले. दक्षिणेत फ्रान्सने [[मॅजिनो लाईन]]वर आपली बचावफळी तयार केलेली होती. तेथे जर्मन सैन्याला अडवून ठेवून उत्तरेत गनिमी काव्याने जर्मनीशी लढायचे असा त्यांचा बेत होता पण जर्मनीने [[ब्लिट्झक्रीग]] अथवा ''विद्युतवेगी युद्धाचा'' अत्युत्तम नमूना दाखवत फ्रेंच व ब्रिटिश सैन्याचा धुव्वा उडवला. इकडे [[लुफ्तवाफे]]ने नेदरलँड्सच्या [[रॉटरडॅम]] शहरावर बॉम्बफेक करून शहराचा विनाश केला. हल्ल्याच्या पहिल्या टप्प्यात ''वेह्रमाख्ट''ची (जर्मन सेना) ''पॅन्झरग्रुप फोन क्लाईस्ट'' ही तुकडी सुसाट [[आर्देन्नेस]] पार करून गेली. दोस्त राष्ट्रांचा अंदाज होता की दाट जंगल असलेला हा प्रदेश यांत्रिकी व रणगाड्यांना पार करणे अशक्य होते. हा अंदाज चुकीचा ठरवत जर्मन सैन्याने [[सेदान, फ्रान्स|सेदान]] येथे येऊन धडकले. सेदानचे रक्षण करणारे सैन्यदल हे फ्रेंच सैन्याचे नेहमीचे सैनिक नव्हते. येथे हल्ला होण्याची शक्यता कमी असल्याकारणाने येथे कुमक जास्त नव्हती. वेह्रमाख्टने सहजगत्या बचावाची फळी फोडली आणि पश्चिमेकडे आगेकूच करीत थेट [[इंग्लिश खाडी|इंग्लिश चॅनेल]] पर्यंत जाऊन पोचले. जर्मन सैन्याच्या दुसरे सैन्याने बेल्जियम, लक्झेम्बर्ग व नेदरलँड्सचा सहजगत्या पाडाव केला. आता दोस्तराष्ट्रांचे सैन्य दुभागले गेले व उत्तर फ्रान्स व खालच्या देशातले सैनिक जर्मन सैन्याच्या कचाट्यात सापडले. त्यांच्या समोर आता आत्मसमर्पण करणे किंवा पळ काढणे हेच पर्याय होते. [[ऑपरेशन डायनॅमो]] या मोहिमेअंतर्गत ३,३८,००० दोस्त सैनिकांना [[डंकर्क]]हून उचलण्यात आले. युद्धनौका, होड्या, व मिळेल त्या तरंगणाऱ्या वाहनांतून या सैनिकांनी [[इंग्लंड]] गाठले. [[जून १०]]ला [[इटली]] जर्मनीच्या बाजूने युद्धात उतरले व फ्रान्सच्या दक्षिणेकडून त्यांनी हल्ला केला. जर्मन सैन्याने फ्रान्समध्ये अनिर्बंध कूच सुरू ठेवली व जवळजवळ सगळे फ्रान्स आपल्या टाचेखाली आणले. [[जून २२]], [[इ.स. १९४०|१९४०]] रोजी फ्रान्सने शस्त्रसंधीची याचना केली व शरणागती पत्करली. जर्मन सैन्याने [[पॅरिस]]मध्ये तळ ठोकला व आग्नेय फ्रान्समध्ये [[विची फ्रान्स]] हे नावापुरते स्वतंत्र परंतु खरेतर जर्मनधार्जिणे सरकार बसवले. अशाप्रकारे [[बॅटल ऑफ फ्रान्स]] ही एकतर्फी लढाई जर्मनीने जिंकून युरोपमध्ये आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले. '''बॅटल ऑफ ब्रिटन''' फ्रान्सवरची मोहीम विजयी होत असताना जर्मनीने युनायटेड किंग्डमवर [[ऑपरेशन सी लायन]] या नावाच्या मोहिमेची आखणी सुरू केली. ब्रिटिश सैन्याने डंकर्कहून पळ काढताना बरीचशी हत्यारे, जड तोफा व रसद तेथेच टाकून दिली होती व त्यामुळे ब्रिटिश सैन्याची स्थिती अगदी केविलवाणी झाली होती. असे असता जर एक घणाघाती घाव घातला तर युनायटेड किंग्डमने गुडघे टेकले असते. पण ब्रिटनवर हल्ला करायचा तर त्यासाठी समुद्र पार करावा लागणार होता किंवा आरमारी वेढा घालावा लागला असता. [[रॉयल नेव्ही]]शी टक्कर देणे जर्मन आरमाराला शक्य नव्हते पण काही करून ब्रिटीिद्वीपांवर सैन्य उतरवता आले व त्याला हवेतून आधार देता आला तर विजय निश्चित होता. त्यासाठी आधी रॉयल एर फोर्सचा समाचार घेणे आवश्यक होते. [[लुफ्तवाफे]] व [[रॉयल एर फोर्स]]च्या या लढाईला [[बॅटल ऑफ ब्रिटन]] म्हणतात. लुफ्तवाफेने सुरुवात केली ती रॉयल एर फोर्सच्या विमानतळ व [[रडार]]चा वेध घेऊन. मोडक्यातोडक्या धावपट्ट्यांवरूनसुद्धा उड्डाणे भरून आर.ए.एफ.च्या वैमानिकांनी त्यांचा प्रतिकार सुरू केला व धाव घेतली थेट [[बर्लिन]]कडे. राजधानी बर्लिनवरील झालेल्या बॉम्बफेकीमुळे [[ॲडॉल्फ हिटलर]]चा संताप झाला व त्याने [[लंडन]] शहरावर हल्ले सुरू करण्याचे आदेश दिले. [[द ब्लिट्झ]] नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या हल्ल्यांमध्ये लंडनचे अतोनात नुकसान झाले. आर.ए.एफ.ने आपल्या [[स्पिटफायर]] व [[हरिकेन, विमान|हरिकेन]] विमानांनी कसेबसे का होईना हे हल्ले परतवून लावले व लुफ्तवाफेला हवेत वर्चस्व मिळू दिले नाही. इकडे समुद्रात रॉयल नेव्हीने जर्मन आरमाराला रोखून धरले व इंग्लंडवर चढाई करण्याचा हिटलरचा मनसुबा धुळीत मिळाला. आता युनायटेड किंग्डमचा नाद सोडून हिटलरने आपली नजर पूर्वेकडे वळवली. '''इटलीचे ग्रीसवर आक्रमण''' युद्धापूर्वीच [[इटली]]ने [[आल्बेनिया]]वर चढाई केलेली होती. [[ऑक्टोबर २८]], [[इ.स. १९४०|१९४०]] रोजी तेथून त्यांनी [[ग्रीस]]वर हल्ला केला. ग्रीक सैन्याने तिखट उत्तर दिले व पुढील दोन महिन्यात इटलीलाच मागे रेटत अल्बेनियाचा एक चतुर्थांश भाग काबीज केला. [[रॉयल नेव्ही]]ने ग्रीसच्या मदतीला येऊन इटलीच्या आरमाराविरुद्ध कारवाया सुरू केल्या. या धामधुमीत इटलीचे ५,३०,००० सैनिक अडकून पडले व त्यांची प्रगती खुंटली. ==== आशियातील व प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''दुसरे चीन-जपान युद्ध''' [[इ.स. १९४०|१९४० च्या]] सुमारास येथील युद्ध थंडावले होते. इतस्ततः हल्ल्यात कोणत्याच बाजूला निर्णायक विजय मिळत नव्हता. [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] जरी अधिकृतरीत्या तटस्थ असले तरी [[चीन]]ला त्यांची भरघोस आर्थिक मदत होती, शिवाय चिनी वायुदलाच्या मदतीला काही [[फ्लाईंग टायगर्स|अमेरिकन वैमानिकही]] पाठविण्यात आले होते. '''आग्नेय आशियातील युद्ध''' [[जुलै]] [[इ.स. १९४०|१९४०मध्ये]] [[फ्रेंच इंडो-चायना]]मध्ये आपल्याला लष्करी तळ उभारण्यासाठी जागा पाहिजे असल्याचे जपानने सूतोवाच केले. [[फ्रान्स]] व इतर पाश्चिमात्य देशांनी अर्थातच ही मागणी धुडकावून लावली. [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] [[इ.स. १९११चा जपान-अमेरिका व्यापारी करार|१९११ च्या जपान-अमेरिका व्यापारी करारातून]] अंग काढून घेतल्याचे जाहीर केले व जपानला युद्धसामग्री निर्यात करण्यावर बंदी घातली. जपानने [[सप्टेंबर २२]] रोजी जपानी सैन्याने उत्तर फ्रेंच इंडो-चायना वर चाल केली. ==== उत्तर आफ्रिकेचे रणांगण ==== [[फ्रेंच आरमार|फ्रेंच आरमाराने]] नांगी टाकल्यावर भूमध्य समुद्रातील वर्चस्वासाठी [[रॉयल नेव्ही]] व [[रेजिया मरिना|इटलीच्या आरमारात]] चढाओढ सुरू झाली. रॉयल नेव्हीने आपल्या [[जिब्राल्टर]], [[माल्टा]] व [[इजिप्त]]च्या [[अलेक्झांड्रिया, इजिप्त]] बंदरातील तळांवरून कारवाया सुरू ठेवल्या. ऑगस्टमध्ये इटालियन सैन्याने [[ब्रिटिश सोमालीलॅंड]] जिंकले व पुढील महिन्यात [[लिबिया]]मधून इजिप्तमधील ब्रिटिश सैन्यावर हल्ला केला. इटलीचा बेत होता [[सुएझ कालवा]] जिंकायचा. असे झाल्यावर [[भारत]] व इंग्लंडमधील नौकानयन बंद पडले असता व इंग्लंडला मिळणारी रसद व पैसा कमी होऊन युद्धातील जोर कमी झाला असता. या हल्ल्याला ब्रिटिश, [[ऑस्ट्रेलिया|ऑस्ट्रेलियन]] व भारतीय फौजांनी [[ऑपरेशन कंपास]] या मोहीमेत प्रत्युत्तर दिले व कालवा ब्रिटिश हातातच ठेवला. जर्मनीने आपली [[आफ्रिका कॉर्प्स]] नावाने नंतर ख्यातनाम झालेली रणगाड्यांची सेना [[जनरल इर्विन रोमेल]]च्या नेतृत्वाखाली लिब्यात उतरवली. === युद्ध जगभर पसरले - इ.स. १९४१ === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''लेंड लीझ''' [[फ्रान्स]]मध्ये प्रयत्नांची शर्थ करताना [[युनायटेड किंग्डम]]चे लश्करी बळ रोडावले होते. [[भारत]] व इतर वसाहतींतून अमाप संपत्ती ओढूनसुद्धा राष्ट्र आता भिकेला लागण्याची चिह्ने होती. अशा परिस्थितीत [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष]] [[फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट]]ने [[अमेरिकन काँग्रेस]]ला पटवून दिले की [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] जर ब्रिटिश साम्राज्याला मदत नाही केली तर युद्ध अमेरिकेच्या दाराशी येण्यास वेळ लागणार नाही. कॉॅंग्रेसने युद्धात उतरण्यास नकार दिला परंतु युनायटेड किंग्डम व ३७ इतर दोस्त राष्ट्रांना ५,००,००,००,००० (पाच अब्ज) अमेरिकन डॉलरचे युद्धसाहित्य व इतर रसद पुरवण्याचे मान्य केले. यातील ३,४०,००,००,००० डॉलर हे युनायटेड किंग्डमसाठी राखीव होते. अमेरिकन कॉॅंग्रेसचा हा ठराव [[लेंड लीझ]] नावाने ओळखण्यात येतो. कॅनडाने देखिल ४,७०,००,००,००० (चार अब्ज सत्तर कोटी) अमेरिकन डॉलरचे साहित्य युनायटेड किंग्डमला पाठवले. '''जर्मनीचे ग्रीसवर, क्रीटवर व युगोस्लाव्हियावर आक्रमण''' [[मार्च २८]]ला [[रॉयल नेव्ही]]ने [[इटालियन आरमार|इटालियन आरमाराशी]] [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] [[केप माटापान]]जवळ झुंज घेतली. जवळजवळ एकतर्फी झालेल्या या लढाईत इटालियन आरमाराने तीन [[विनाशिका]] व पाच [[क्रुझर]] गमावल्या. रॉयल नेव्हीची दोन विमाने खर्ची पडली. पांगळ्या झालेल्या इटालियन आरमाराची ग्रीसमध्ये समुद्रमार्गे सैनिक पोचवण्याची कुवत कमी झाली. [[एप्रिल ६]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी [[जर्मनी]], [[इटली]], [[हंगेरी]] व [[बल्गेरिया]]च्या सैन्यांनी [[युगोस्लाव्हिया]]वर चढाई केली. नाममात्र प्रतिकार मोडून काढत हे आक्रमक १० दिवसांत राजधानीपर्यंत पोचले व शरण आलेल्या युगोस्लाव्हियात त्यांनी अक्ष-धार्जिणे सरकार बसवले. जरी युगोस्लाव्ह सैन्याने लढा दिला नसला तरी तेथील नागरिकांनी दोन भूमिगत सशस्त्र चळवळी उभारल्या. या दोन्हींनी अक्ष राष्ट्रांबरोबर एकमेकांवरही हल्ले सुरू ठेवले. याच दिवशी (एप्रिल ६) जर्मनीने बल्गेरियातून [[ग्रीस]]वर हल्ला केला. इटलीला प्रखर लढा देणाऱ्या ग्रीक सैन्याची कुवत जर्मनीच्या अफाट सैन्यापुढे कमी पडली व त्यांनी माघार घेतली. [[एप्रिल २७]]ला [[अथेन्स]]चा पाडाव होण्यापूर्वी [[युनायटेड किंग्डम]]ने ५०,००० ग्रीक सैनिकांना उचलले. जरी ग्रीस पडले असले तरी जर्मनीचे सैन्य बरेच दक्षिणेला आले होते. परत आपल्या आघाडीवर जाण्यात त्यांचे जवळजवळ ६ आठवडे खर्ची पडले. याची जर्मनीला पुढे मोठी किंमत मोजावी लागणार होती. [[मे २०]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी जर्मनीने आपल्या [[७वी फ्लायगर डिव्हिजन]] व [[५ माउंटन डिव्हिजन, जर्मनी|५ माउंटन डिव्हिजन]] या युद्धकुशल तुकड्या [[क्रीट]]मध्ये उतरवल्या. ग्रीसमधून पराभूत होऊन आलेल्या ११,००० ग्रीक सैनिकांनी व २८,००० स्थानिक अर्धसैनिक दलांनी त्यांचा प्रतिकार केला. बेटावरील तीन विमानतळांवर लक्ष केंद्रित केलेल्या जर्मन सैन्याचे पहिल्या दिवशी अतोनात नुकसान झाले पण [[मालेमे विमानतळ]] काबीज करण्यात त्यांना यश मिळाले. त्यानंतर त्यांनी विमानाद्वारे अधिक कुमक मागवली व लवकरच ग्रीक सैन्याचा बीमोड केला. जरी जर्मनीने ही लढाई जिंकली असली तरी ग्रीक सैन्याने हवाईहल्ल्यांविरुद्ध दाखवलेल्या शौर्यामुळे हिटलरने हवाई हल्ले करणे बंद केले. '''जर्मनीचे सोव्हिएत संघावर आक्रमण''' [[चित्र:Eastern Front 1941-06 to 1941-12.png|thumb|left|200px|[[ऑपरेशन बार्बारोसा]] - जर्मनीची सोव्हिएत संघावर चाल - जून ते डिसेंबर १९४१.]] जर्मनी व सोव्हिएत संघाने [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] [[इ.स. १९३९|१९३९मध्ये]] [[मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करार]] केला व त्यानंतर एकमेकांना युद्धात सहकार्य केले. तेव्हापासून १९४१ च्या मध्यापर्यंत सोव्हिएत संघाने जर्मनीला युद्धसाहित्य, रसद, इ. साहाय्य केले. [[जून २२]], [[इ.स. १९४१|१९४१ला]] जर्मनी सोव्हिएत संघावर उलटला. या दिवशी [[ऑपरेशन बार्बारोसा]] ही आधुनिक इतिहासातील मनुष्यबळाच्या बाबतीत सगळ्यात मोठी मोहीम सुरू झाली. जर्मनीने तीन सैन्यसमूह, अंदाजे ४०,००,००० सैनिक सोव्हिएत संघात घुसवले. [[लाल सैन्य|लाल सैन्याला]] या व्यूहात्मक धक्क्यातून सावरायची संधी न देता ही टोळधाड रशियात विद्युतवेगाने शिरली. रशियन सैन्याच्या तुकड्यांना वेढा घालायचा व त्याचा घेरा आवळत आवळत शत्रूला नामशेष करायचे हा जर्मन सैन्याचा या लढायांमधील खाक्या होता. लाल सैन्याचे संपूर्ण पश्चिम सैन्य याप्रकारे नेस्तनाबूद झाले. अक्ष राष्ट्रांचे लक्ष विचलित करायला सोव्हिएत संघाने [[जून २५]]ला [[फिनलंड]]वर परत हल्ला केला व दुसरी आघाडी उघडली. असे असूनसुद्धा जर्मनीला समोरासमोर टक्कर देता येत नाही हे पाहून सोव्हिएत सैन्याने दग्धभू(स्कॉर्च्ड अर्थ) व्यूह अंगिकारला. जर्मन सैन्य जेथे चढाई करणे अपेक्षित होते त्या भागातील कारखाने व इतर व्यवसाय होते तसे मोडले व भराभर [[युरल पर्वत|युरल पर्वतांच्या]] पलीकडे नेउन जशीच्या तशी परत उभे केले. शेतातील उभी पिके जाळली, अन्नभांडार नष्ट केले व पूर्वेकडे माघार घेतली. [[नोव्हेंबर]] [[इ.स. १९४१|१९४१ च्या]] सुमारास जर्मन सेना [[लेनिनग्राड]], [[मॉस्को]] व [[रोस्तोव्ह]]च्या वेशीवर येऊन ठेपली. आता अतिकठीण असा रशियन हिवाळा सुरू झाला व पाच महिने अव्याहत चाललेली जर्मन आगेकूच ठप्प झाली. जर्मन सेनाधिकाऱ्यांचा अंदाज होता की रशियातील थंडी सुरू व्हायच्या आतच जर्मन [[ब्लिट्झक्रीग]]पुढे रशिया गुडघे टेकेल व हिवाळ्यात युद्ध करायची गरजच उरणार नाही. [[ग्रीस]]मध्ये घालवलेले ६ आठवडे आता त्यांच्या अंगाशी येणार होते. जर्मन सेनेला स्थानिक रसद मिळणे दुरापास्तच होते. त्यांना [[पोलंड]] व जर्मनीतून युद्धसाहित्य, यंत्रसामग्री व अन्न-धान्यदेखील मागवावे लागत होते. कडाक्याच्या थंडीत हे सगळे आघाडीवर पोचायला अनेक आठवडे लागत होते व जर्मन सैन्याची कुचंबणा व काही ठिकाणी तर उपासमारदेखील होऊ लागली. इकडे या थंडीची सवय असलेल्या लाल सैन्याने आपली लश्करभरती चालूच ठेवली होती. जर्मन सैन्य मॉस्कोपासून हाकेच्या अंतरावर आले असता सोव्हिएत सैन्याने प्रतिहल्ले सुरू केले. आपली राजधानीच इरेला पडलेली पाहून त्यांनी केलेल्या या कडव्या हल्ल्यांनी आधीच अगतिक झालेले जर्मन सैन्य मागे हटले. सोव्हिएत रेटा इतका जबरदस्त होता की अक्ष सैन्याने काही दिवसातच १५०-२५० कि.मी. पीछेहाट केली. दुसऱ्या महायुद्धातील अक्ष राष्ट्रांची ही पहिली माघार होय. '''अटलांटिकचे युद्ध''' [[मे ९]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी रॉयल नेव्हीची [[विनाशिका]] [[एच.एम.एस. बुलडॉग (एच९१)|एच.एम.एस. बुलडॉग]]ने एक जर्मन [[यू-बोट]] पकडली व त्यातून संपूर्णावस्थेत असलेले [[एनिग्मा यंत्र]] जप्त केले. जर्मनीचे कूटसंदेश समजण्यासाठी हे यंत्र अतिमहत्त्वाचे होते. [[मे २४]] रोजी जर्मन [[युद्धनौका बिस्मार्क]] युद्धात उतरली. [[डेन्मार्कच्या अखातातील लढाई]]त बिस्मार्कने रॉयल नेव्हीचा मानदंड असलेली [[बॅटलक्रुझर]] [[एच.एम.एस. हूड]]ला जलसमाधी दिली. चिडलेल्या रॉयल नेव्हीने बिस्मार्कचा शोध घेण्यासाठी युद्धनौकांचा तांडा सोडला. तीन दिवस सतत चाललेल्या या शोधाच्या अंती बिस्मार्क सापडली. हा लपाछपीचा खेळ २,७०० कि.मी. चालला. यात ब्रिटिश आरमाराच्या आठ युद्धनौका, दोन विमानवाहू नौका, अकरा क्रुझर, एकवीस विनाशिका व सहा पाणबुड्यांनी भाग घेतला होता. [[एच.एम.एस. आर्क रॉयल]] या विमानवाहू नौकेवरील विमानांनी बिस्मार्कवर [[टॉरपेडो]]ने हल्ला केला. हल्ल्याने नुकसान फारसे झाले नाही पण बिस्मार्कचे सुकाणू अडकून बसले. दिशाहीन झालेल्या बिस्मार्कला मग इतर युद्धनौकांनी गाठले व बुडवले. ==== आशिया व प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''अमेरिकेचे युद्धात पदार्पण''' [[ऑपरेशन बार्बारोसा|हिटलरच्या सोव्हिएत संघावरील आक्रमणाची]] [[जपान]]ला पूर्वकल्पना नव्हती. सोव्हिएत संघाला याची कुणकुण होती व एकाचवेळी दोन्हीकडून हल्ला होण्याचे टाळण्यासाठी सोव्हिएत संघाने जपानशी मैत्री करण्याचे ठरवले. [[एप्रिल १३]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी [[सोव्हिएत-जपान तटस्थता करार]] करण्यात आला. यात सोव्हिएत संघाला पूर्वेकडून हल्ला न होण्याचे आश्वासन होते तर जपानला खात्री मिळाली की पश्चिमेकडून त्यांच्यावर हल्ला होणार नाही. जपानला आता आशिया-प्रशांत महासागरामधील युद्धावर लक्ष केंद्रित करायला मोकळीक मिळाली. [[चित्र:USS California sinking-Pearl Harbor.jpg|thumb|200px|right|जपानी विमानहल्ल्यांमुळे बुडालेली [[यु.एस.एस. कॅलिफोर्निया (बीबी-४४)|यु.एस.एस. कॅलिफोर्निया]]]] [[इ.स. १९४१|१९४१ च्या]] [[ग्रीष्म|ग्रीष्मात]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]], [[युनायटेड किंग्डम]] व [[नेदरलँड्स]]ने जपानला खनिजतेल विकण्यावर निर्बंध घातले. याने जपानची युद्ध चालू ठेवण्याची कुवत धोक्यात आली. जपानने होत्या त्या रसदीनिशी [[चीन]]मधील आगेकूच चालूच ठेवली. जपानचा बेत होता अमेरिकेवर अचानक धाड टाकून त्यांच्या आरमाराला निकामी करायचे व त्याच वेळी [[डच ईस्ट ईंडीझ]]मध्ये घुसून तेथील तेलसाठे बळकावायचा. त्यानुसार [[डिसेंबर ७]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी जपानी आरमाराने अमेरिकेच्या [[हवाई]] प्रांतातील [[पर्ल हार्बर]] येथील आरमारी तळावर प्रचंड शक्तीनिशी हल्ला केला. या धाडीत अमेरिकेच्या आरमाराचे प्रचंड नुकसान झाले. सहा युद्धनौका बुडाल्या, दोन निकामी झाल्या व इतर अनेक नौकांचा विनाश झाला. या शिवाय नौका-दुरूस्ती केंद्र, रसद साठा व इतर अनेक व्यवसाय विनाश पावले. शेकडो सैनिक व नागरिक मृत्युमुखी पडले. अमेरिकेच्या सुदैवाने जपानी धाडीचे मुख्य लक्ष्य असलेल्या चार विमानवाहू नौका त्या वेळी कवायतींसाठी बाहेर पडलेल्या होत्या त्या वाचल्या व तळावरील इंधनसाठ्यालाही धक्का पोचला नाही. दुसऱ्या दिवशी अमेरिकेने जपानविरुद्ध युद्ध पुकारले. या हल्ल्यामुळे आत्तापर्यंत तटस्थ असलेले अमेरिकन जनमत पूर्णतः बदलले व या हल्ल्याचा वचपा काढण्याची मागणी होऊ लागली. अमेरिकेने जपानविरुद्ध युद्ध पुकारताच [[जर्मनी]]ने [[डिसेंबर ११]]ला अमेरिकेविरुद्ध युद्ध पुकारले. [[ॲडॉल्फ हिटलर]]चा अंदाज होता की याने जर्मनीला जपानची सहानुभूती मिळेल व जपानकडून जर्मनीच्या सोव्हिएत संघावरील आक्रमणाला पाठिंबा मिळेल. परंतु जपान आपल्या [[सोव्हिएत-जपान तटस्थता करार|सोव्हिएत संघाला दिलेल्या शब्दाला]] जागले व त्यांच्याविरुद्ध युद्धात भाग नाही घेतला. उलट, जर्मनीच्या या कृतीमुळे अमेरिकेतील [[युरोप]]मधल्या युद्धात भाग घेण्याविरुद्धचा उरलासुरला विरोधदेखील मावळला व युद्ध आता खरोखरचे जागतिक युद्ध झाले. '''जपानची आगेकूच''' त्याचवेळी [[डिसेंबर ८]] रोजी (म्हणजे अमेरिकेतील डिसेंबर ७लाच) जपानने [[हॉंग कॉंग]]वर हल्ला केला व त्यानंतर लगेचच [[मलाया]], [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्स]], [[बॉर्नियो]] व [[म्यानमार|बर्मा]]वरही हल्ला केला. येथे त्यांना [[भारत|भारतीय]], ब्रिटिश, [[ऑस्ट्रेलिया|ऑस्ट्रेलियन]], [[कॅनडा|केनेडीयन]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व [[न्यू झीलंड]]च्या सैन्याने कडवा प्रतिकार केला परंतु हे सगळे प्रदेश जपानने काही महिन्यातच काबीज केले. [[सिंगापूर]] बळकावताना जपानने हजारो ब्रिटिश व भारतीय सैनिकांना युद्धबंदी बनवले. चीनने अखेर जपानविरुद्ध अधिकृतरीत्या युद्ध पुकारले. जपानने [[प्रशांत महासागर|प्रशांत महासागरातील]] रॉयल नेव्हीच्या तांड्यावर हल्ला चढवून [[एच.एम.एस. प्रिन्स ऑफ वेल्स]], [[एच.एम.एस. रिपल्स]] या युद्धनौका व त्यासोबत ८४० खलाश्यांना यमसदनी धाडले. याचा युनायटेड किंग्डमला मोठाच धक्का बसला. == पर्ल हार्बरवरील हल्ला == [[७ डिसेंबर]], [[इ.स. १९४१]] रोजी [[जपान|जपानाने]] अमेरिकेच्या [[पर्ल हार्बर]], [[हवाई]] येथील नाविक तळावर [[पर्ल हार्बरवरील हल्ला|आकस्मिक हल्ला]] चढवला. अमेरिकेच्या पॅसिफिक नौदलाने जपानाच्या आग्नेय आशियातील साम्राज्यविस्तारासाठी ब्रिटन, नेदरलँड्स् आणि अमेरिकेच्या ताब्यातील प्रांतांविरुद्ध आखण्यात आलेल्या लष्करी कारवायांत अडथळा आणू नये, म्हणून [[शाही जपानी नौदल|शाही जपानी नौदलाने]] ७ डिसेंबर, इ.स. १९४१ च्या सकाळी (जपानी प्रमाणवेळेनुसार [[८ डिसेंबर]], [[इ.स. १९४१]]) हा हल्ला केला. ३५३ जपानी लढाऊ विमाने, बॉंब आणि टॉर्पेडो विमाने यांचा वापर करून तळावर हल्ला केला. अमेरिकन नौदलाच्या आठही लढाऊ जहाजांचे प्रचंड नुकसान झाले. त्यांपैकी चार जहाजे बुडाली. या आठपैकी सहा जहाजे पुन्हा मिळवून्, दुरुस्त करून त्यांचा वापर पुढे युद्धात करण्यात आला. जपानी नौदलाने तीन क्रूझर, तीन विनाशिका, एक विमानविरोधी प्रशिक्षण नौका आणि एक सुरूंगनौका यांचेही नुकसान केले. अमेरिकेची १८८ विमाने नष्ट झाली, २,४०२ अमेरिकन लोक मृत्युमुखी पडले, १,२८२ अमेरिकन लोक जखमी झाले. वीजकेंद्र, गोदी, इंधन व टॉर्पेडो साठवण्याची गोदामे तसेच, पाणबुडीचे धक्के आणि मुख्यालय (जे हेरखात्याचे केंद्र होते) यांवर हल्ला केला गेला नाही. अमेरिकेच्या तुलनेत जपानाचे कमी नुकसान झाले: २९ विमाने आणि ५ लहान पाणबुड्या नष्ट झाल्या, ६५ सैनिक कामी आले वा जखमी झाले व केवळ् एक जपानी सैनिक पकडला गेला. ह्या अनपेक्षित हल्ल्याने अमेरिकन जनतेला प्रचंड धक्का बसला व त्याने अमेरिकेला दुसऱ्या महायुद्धात उतरण्यास भाग पाडले. [[८ डिसेंबर]], [[इ.स. १९४१]]<nowiki/>रोजी अमेरिकेने अधिकृतरीत्या जपानाविरुद्ध युद्ध पुकारले व ती ब्रिटनाच्या बाजूने युद्धात उतरली. यापुढील अमेरिकन कारवायांमुळे [[जर्मनी]] व [[इटली]] यांनी [[११ डिसेंबर]], [[इ.स. १९४१]] रोजी अमेरिकेविरुद्ध युद्ध पुकारले. त्याला अमेरिकेने तसेच प्रत्युत्तर दिले. या आकस्मिक जपानी हल्ल्यामागे बराच पूर्वेतिहास होता, परंतु, सामोपचाराने बोलणी चालू असताना, कुठलीली पूर्वसूचना न देता झालेल्या ह्या हल्ल्यामुळे तत्कालीन अमेरिकन साष्ट्रपती [[फ्रॅंकलिन डी. रूझवेल्ट]] यांनी ७ डिसेंबर, १९४१ या दिवसाबद्दल 'अ डेट विच विल लिव्ह इन इन्फेमी' (बदनाम, असंतोषजनक दिवस)  असे उद्गार काढले आहेत. ==== आफ्रिकेतील रणांगण ==== '''उत्तर आफ्रिका व मध्यपूर्व''' उत्तर आफ्रिकेत उतरलेल्या [[एर्व्हिन रोमेल|फील्ड मार्शल रोमेल]]च्या सैन्याने पूर्वेकडे आगेकूच चालू ठेवली व [[टोब्रुकचा वेढा|टोब्रुक या बंदराला वेढा]] घातला. [[टोब्रुक]] सोडवायचे दोस्त राष्ट्रांचे दोन प्रयत्न निष्फळ झाले शेवटी [[ऑपरेशन क्रुसेडर]] या मोहीमेंतर्गत मोठ्या सैन्यानिशी हल्ल्याला उत्तर दिल्यावर रोमेलने टोब्रुकचा वेढा उठवला वा इतरत्र प्रयाण केले. [[एप्रिल महिना|एप्रिल]]-[[मे]] [[इ.स. १९४१|१९४१मध्ये]] [[युनायटेड किंग्डम]]ने [[इराक]]वर हल्ला करून इराक परत जिंकून घेतले. [[जून]]मध्ये दोस्त सैन्याने [[सीरिया]] व [[लेबेनॉन]] जिंकले. तटस्थ राहिलेल्या [[इराण]]वर सोव्हिएत संघाने व ब्रिटनने हल्ला केला व तेथील तेलसाठा बळकावला. इराणमधील तेलवाहिन्यांतून सोव्हिएत संघाला खनिज तेलाचा मुबलक पुरवठा सुरू झाला. === तिढा - इ.स. १९४२ === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''मध्य व पश्चिम युरोप''' [[मे]] [[इ.स. १९४२|१९४२मध्ये]] चेकोस्लोव्हेकियातील भूमिगत सशस्त्र चळवळीच्या सद्स्यांनी '[[शेवटचा उपाय|शेवटच्या उपायाचा]]' योजक [[राइनहार्ड हेड्रिख]] याचा खून केला. याचा वचपा काढण्यासाठी हिटलरने [[चेकोस्लोव्हेकिया]]मधील [[लिडाईस]] हे गाव बेचिराख केले. [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]]मध्ये [[कॅनेडा|केनेडीयन]] सैनिकांनी [[ऑपरेशन ज्युबिली]] नावाखाली [[फ्रान्स]]च्या [[दियेपे]] गावाजवळ धाड घातली. ही मोहीम सपशेल फसली व अनेक सैनिक मृत्युमुखी पडले वा युद्धबंदी झाले पण यातून दोस्त सेनापतींनी धडे घेतले व [[ऑपरेशन टॉर्च]] व [[ऑपरेशन ओव्हरलॉर्ड]]च्यावेळी ते गिरवले. '''शिशिरामधील व वसंतातील सोव्हिएत हल्ले''' [[उत्तर युरोप]]मध्ये [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] [[जानेवारी ९]] ते [[फेब्रुवारी ६]]च्या दरम्यान [[टोरोपेट्स-खोल्म मोहीम]] उघडुन [[अँड्रियापोल]] व [[देम्यान्स्क]]जवळ जर्मन तुकड्यांना हरवले. याशिवाय [[खोल्म]], [[वेलिझ]] व [[वेलिकी लुकी]]च्या आसपास जर्मन सैन्याला थोपवण्यात त्यांना यश मिळाले. दक्षिणेत [[मे]] महिन्यात सोव्हिएत सैन्याने [[जर्मनीचे सहावे सैन्य|जर्मनीच्या सहाव्या सैन्याविरुद्ध]] आघाडी उघडली. [[खार्कोव्ह]]जवळ १७ दिवस चाललेल्या लढाईत २,००,०००पेक्षा जास्त लाल सैनिक मृत्यू पावले. '''ग्रीष्मातील अक्ष हल्ले''' [[जून २८]]ला [[अक्ष राष्ट्रे|अक्ष राष्ट्रांनी]] [[ऑपरेशन ब्लू]] ही मोहीम सुरू केली. जर्मन सैन्य आग्नेयेला [[डॉन नदी]] पासून [[व्होल्गा नदी]]पर्यंत [[कॉकेसस पर्वत|कॉकेसस पर्वतांच्या]] दिशेने कूच करू लागली. [[जर्मन सैन्यसमूह बी|सैन्यसमूह बी]] [[स्टालिनग्राड]] शहर जिंकायच्या अपेक्षेने निघाला. स्टालिनग्राड जिंकून जर्मन सैन्याची डावी आघाडी सुरक्षित होताच [[जर्मन सैन्यसमूह ए|सैन्यसमूह ए]] दक्षिणेतील तेलसाठे जिंकून घेणार होता. ग्रीष्म संपता झालेल्या कॉकेससच्या लढाईत जर्मनीने हे तेलसाठे जिंकून घेतले. '''स्टालिनग्राड''' <br />''मुख्य पान: [[स्टालिनग्राडचा वेढा]]'' [[चित्र:स्टालिनग्राड सैनिक.jpg|thumb|200px|right|स्टालिनग्राडच्या भग्नावशेषातून लढणारे सोव्हिएत सैनिक]] जर्मन सैन्यसमूह बी [[ऑगस्ट २३]], [[इ.स. १९४२|१९४२]] रोजी [[स्टालिनग्राड]]च्या उत्तरेला [[व्होल्गा नदी]]च्या किनारी येऊन पोचला. यासुमारास [[लुफ्तवाफे]]ने केलेल्या बॉम्बफेकीत गावाच्या मध्यावर असलेल्या लाकडी इमारती व कारखाने उद्ध्वस्त झाले. महिन्याभरात उरलेसुरले उद्योग-धंदेही नष्ट झाले व शहराच्या पिछाडीस असलेले पूल व रस्तेसुद्धा जर्मन तोफखान्याच्या पल्ल्यात आले. आता स्टालिनग्राडला रसद/कुमक मिळणेही मुश्किल झाले. जर्मन सैन्याने आता शहरात धाडी घालणे सुरू केले. सोव्हिएत सैनिकांनी व स्टालिनग्राडच्या नागरिकांनी त्यांचा चौकाचौकातून व घराघरातून सामना केला. अत्यंत भयानक अश्या हातोहात लढाया रोजच व्हायला लागल्या. हळूहळू रशियन हिवाळा जर्मन सैन्यालाही गारठू लागला पण लढाईची तीव्रता तितकीच राहिली. दमछाक व उपासमारीने दोन्हीकडील सैन्याला पछाडले. स्टालिनग्राडची स्थिती तर अगदीच केविलवाणी होती पण तरीही तेथील नागरिक जिद्दीने मुकाबला करीत राहिले. आता [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ही ईरेला पेटला. काही केल्या स्टालिनग्राड जिंकायचेच असे हुकुम त्याने सोडले. जर्मन सेनापतींनी व्यूहात्मक माघार घेउन हिवाळ्यानंतर परत हल्ला करायचे सुचवले पण हिटलरने ते धुडकावून लावले. आता स्टालिनग्राडच्या लढाईत हिटलर [[बर्लिन]]मधून स्वतः व्यूह रचू लागला. [[जनरल फोन पॉलस]]ने वैतागून [[नोव्हेंबर]]मध्ये शहरावर निर्वाणीचा हल्ला चढवला [[जर्मनीचे सहावे सैन्य]] स्टालिनग्राडमध्ये घुसले. त्यांनी शहराचा ९०% भाग काबीज केला. सोव्हिएत सैन्याने स्टालिनग्राडच्या बाहेर सैन्य गोळा करण्यास सुरुवात केलेली होती. जर्मन सैन्याचा मोठा भाग शहरात होता व तेथील हातोहात लढायां गुंतलेला होता. परिणामी त्यांच्या बाजू दुबळ्या पडल्या. ही संधी साधून सोव्हिएत सैन्याने [[ऑपरेशन युरेनस]] ही मोहीम सुरू केली व [[नोव्हेंबर १९]] रोजी जर्मन सैन्याच्या दोन्ही बाजूने एल्गार केला. हा हल्ला परिणामकारक ठरला व जर्मन सैन्याचा प्रतिकार खचला. दोन्हीकडून आलेले सोव्हिएत सैन्य स्टालिनग्राडच्या नैर्ऋत्येला [[कलाच]] शहराजवळ एकत्र झाले. परिणामी स्टालिनग्राडमध्ये घुसलेले सहावे जर्मन सैन्य आता चारही बाजूंनी वेढले गेले. [[चित्र:Battle of Stalingrad.png|thumb|200px|left|स्टालिनग्राडची लढाई]] अडकलेल्या जर्मन सैन्याने हिटलरकडे वेढा फोडून बाहेर पडण्याची (त्यायोगे स्टालिनग्राड परत सोव्हिएत सैन्याला देण्याची) परवानगी मागितली पण ती नाकारली गेली. हिटलरने सहाव्या सैन्याला स्टालिनग्राडमध्येच थांबायचा हुकुम सोडला व बाहेरून सैन्य पाठवून वेढा फोडण्याचे आश्वासन दिले. त्यादरम्यान लुफ्तवाफेद्वारा रसद पुरवण्याचीही ग्वाही दिली. पण लुफ्तवाफेकडून होणारी मदत ही गरजेच्या एक षष्ठांशही नव्हती व लवकरच जर्मन सैन्याची गत महिन्याभरापूर्वीच्या स्टालिनग्राडच्या नागरिकांसारखीच झाली. [[लाल सैन्य|लाल सैन्याला]] हिटलरच्या व्यूहाचा अंदाज होताच. त्यांनी [[मॉस्को]]जवळ [[ऑपरेशन मार्स]] सुरू केले व [[जर्मनीचा सैन्यसमूह मध्य|मध्य सैन्यसमूहाची]] लांडगेतोड करण्यास सुरुवात केली. परिणामी जर्मनीला तेथून स्टालिनग्राडच्या मदतीला कुमक पाठवणे अशक्य झाले. मॉस्कोकडून कुमक येत नसल्याचे पाहून [[जर्मनीचा सैन्यसमूह दक्षिण|दक्षिण सैन्यसमूहाच्या]] सेनापती [[फोन मॅनस्टीनने]] [[डिसेंबर]]मध्ये आपल्या सैन्यातून काही तुकड्या स्टालिनग्राडच्या मदतीला पाठवल्या पण स्टालिनग्राडपासून ५० कि.मी. अंतरावरील लढाईत त्यांचा पराभव झाला व त्यांनी माघार घेतली. स्टालिनग्राडमधील सहाव्या सैन्याची स्थिती दिवसेंदिवस बिकट होत चालली होती. हिटलरला अजूनही स्टालिनग्राडमध्ये पराभव मान्य नव्हता. जानेवारीत त्याने जनरल पॉलसला [[फील्ड मार्शल|फील्डमार्शल]]पदी पदोन्नती दिली. जर्मनीच्या इतिहासात एकाही फील्डमार्शलने शत्रूसमोर शरणागती पत्करली नव्हती तसेच एकही फील्डमार्शल शत्रूच्या हाती जिवंत लागलेला नव्हता. फोन पॉलसच्या पदोन्नतीतून हिटलर जणू काही फोन पॉलस व सहाव्या सैन्याला संदेशच देत होता की त्यांनी शरणागती पत्करणे हिटलरला मंजूर नव्हते. अपेक्षित होते ते मरेपर्यंत लढणे व हरल्यास मरणे. परंतु फोन पॉलसला हे पटले नाही. आपल्या सैन्याची दयनीय अवस्था पाहून त्याने [[फेब्रुवारी २]] रोजी सोव्हिएत सैन्यासमोर शरणागती पत्करली. असलेल्या सैनिकांपैकी २२ जनरलांसह फक्त ९१,००० सैनिकांना जिवंतपणी युद्धबंदी केले गेले. यांपैकीसुद्धा केवळ ५,००० युद्धाच्या अंतापर्यंत जिवंत राहिले. अतिशय दारुण अशा या लढाईत दोन्ही पक्षांचे अपरिमित नुकसान झाले. दोन्हीकडचे मिळून २०,००,००० व्यक्ती मरण पावल्या. पैकी अक्ष राष्ट्रांचे ८,५०,००० सैनिक व उरलेले सोव्हिएत सैनिक व नागरिक होते. तोपर्यंतच्या जगाच्या इतिहासातील मृतांच्या आकड्याच्या दृष्टीने ही सगळ्या मोठी लढाई ठरली. ==== प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''नैर्ऋत्य व मध्य प्रशांत महासागर''' [[जपान]]विरुद्ध युद्धाची तयारी करीत असताना [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष]] [[फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट]]ने अमेरिकेत राहणाऱ्या जपानी, इटालियन व जर्मन वंशाच्या अमेरिकन नागरिकांना बंदिवासात धाडण्याचा हुकुम सोडला. युद्ध संपेपर्यंत हे लोक हलाखीच्या अवस्थेत तुरुंगसदृश जागेत राहिले. त्यादरम्यान त्यांची संपत्ती सरकार व इतर नागरिकांनी बळकावली. [[एप्रिल महिना|एप्रिल]] [[इ.स. १९४२|१९४२मध्ये]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] जपानवर पहिला हल्ला केला. [[टोक्यो]]वरील बॉम्बफेकीने नुकसान जास्त झाले नसले तरी अमेरिकन जनतेच्या अंगावर मूठभर मांस चढले व जपानने आपले काही सैन्य व आरमार स्वतःच्या किनाऱ्याजवळ परत बोलावले. मेमध्ये जपानी आरमाराने [[न्यू गिनी]]तील [[पोर्ट मोरेस्बी]] शहरावर हल्ला केला. दोस्त राष्ट्रांच्या आरमाराने [[कॉरल समुद्राची लढाई|कॉरल समुद्राच्या लढाईत]] जपानला रोखले परंतु अमेरिकेची [[यु.एस.एस. लेक्झिंग्टन]] ही विमानवाहू नौका त्यात बळी पडली. कॉरल समुद्राची ही लढाई विमानवाहू नौकांची आमनेसामने झालेली पहिलीच लढाई होती. पुढच्या महिन्यात दोन्ही आरमारात पुन्हा टक्कर झाली ती [[मिडवेची लढाई|मिडवेच्या लढाईत]]. तोपर्यंत अमेरिकेच्या तंत्रज्ञांनी जपानी कूटसंदेशलेखनपद्धती उकलली होती व त्यामुळे त्यांना जपानी बेतांची पूरेपूर माहिती होती. अमेरिकेच्या बॉम्बफेकी विमानांनी जपानच्या चार विमानवाहू नौका बुडवल्या व जपानी आरमाराचा कणा मोडला. इतिहासकारांच्या मते ही लढाई युद्धातील निर्णायक क्षणांपैकी होती. येथून जपानच्या अनिर्बंध सत्ताप्रसाराला खीळ बसली. [[चित्र:ग्वादालकॅनाल अमेरिकन सैनिक.jpg|thumb|200px|right|ग्वादालकॅनालमध्ये अमेरिकन सैनिक]] [[मे]]मध्ये न्यू गिनीवर समुद्रीमार्गाने केलेले आक्रमण फसल्यावर जपानने जुलैमध्ये जमिनीवरून हल्ला केला. पोर्ट मोरेस्बीच्या पश्चिमेस जंगलात जमा होऊन [[कोकोडा पायवाट|कोकोडा पायवाटेवरून]] जपानी सैन्याने हल्ला केला. त्यावेळी पोर्ट मोरेस्बीचा बचाव करण्याची जबाबदारी [[ऑस्ट्रेलियन सैना|ऑस्ट्रेलियन सैन्यावर]] होती. ५,००० सैनिकांनी मिळेल त्या हत्यारांनिशी आपल्यापेक्षा बऱ्याच मोठ्या सैन्याचा यशस्वी प्रतिकार केला व जपानी सैन्याला मागे रेटले. यानंतर दोन्ही सैन्यांनी कुमक मागवली व [[सप्टेंबर]]मधील [[मिल्ने बेची लढाई|मिल्ने बेच्या लढाईनंतरही]] [[जानेवारी]] [[इ.स. १९४३|१९४३पर्यंत]] चकमकी होत राहिल्या पण दोस्त सैन्याने पोर्ट मोरेस्बी शत्रूच्या हाती पडू दिले नाही. जपानी सेनेचा जमिनीवरील युद्धात हा प्रथम पराभव होता. [[ऑगस्ट ७]]ला [[अमेरिकेचे मरीन सैन्यदल|अमेरिकेचे मरीन सैनिक]] [[ग्वादालकॅनालची लढाई|ग्वादालकॅनालच्या लढाईत]] उतरले. [[ग्वादालकॅनाल]] बेटावर वर्चस्व मिळवण्यासाठी झालेली ही लढाई सहा महिने चालली. यादरम्यान आसपासच्या समुद्रात अनेक आरमारी लढाया झाल्या त्यातील काही म्हणजे [[साव्हो बेटाची लढाई]], [[केप एस्पेरान्सची लढाई]], [[ग्वादालकॅनालची आरमारी लढाई]], [[तासाफरोंगाची लढाई]], इ. '''चीन-जपान युद्ध''' पर्ल हार्बरवरील हल्ल्यानंतर जपानने [[चीन]]वर नव्याने हल्ला केला. यावेळी त्यांचा रोख [[चांग्शा]] शहर जिंकण्यावर होता. जपानने १,२०,००० सैनिकांसह केलेल्या [[चांग्शाची लढाई, इ.स. १९४२|हल्ल्याला]] चीनने ३,००,००० सैनिकांनी प्रत्युत्तर दिले. दोन बाजूंनी चीनी सैन्याच्या कचाट्यात सापडलेल्या जपानने तेथून काढता पाय घेतला. ==== आफ्रिकेतील रणांगण ==== '''ईशान्य आफ्रिका''' [[चित्र:Bundesarchiv Bild 101I-783-0150-28, Nordafrika, Panzer III.jpg|thumb|200px|left|जर्मनीच्या पॅंझर कोरचे रणगाडे आफ्रिकेत]] [[इ.स. १९४२|१९४२]]च्या सुरुवातीला दोस्त राष्ट्रांना आफ्रिकेतील काही सैन्य पूर्वेच्या आघाडीवर पाठवावे लागले. याच वेळी [[जनरल रोमेल]]ने [[लिब्या]]तील [[बेंगाझी]] शहर काबीज केले. त्यानंतर त्याने [[गझालाची लढाई|गझालाच्या लढाईत]] दोस्त सैन्याला हरवले व [[टोब्रुक]] जिंकून घेत दोस्त सैन्याची वाताहत केली. टोब्रुकला हजारो युद्धबंदी व मोठी रसद मिळवून रोमेलने [[इजिप्त]]वर चढाई केली. इजिप्तमध्ये [[अल अलामेनची पहिली लढाई]] [[जुलै]] [[इ.स. १९४२|१९४२मध्ये]] झाली. रोमेलने दोस्त सैन्याला मागे रेटत [[अलेक्झांड्रिया, इजिप्त]] व [[सुएझ]]पर्यंत ढकलले पण आता जर्मन सैन्याकडील इंधन व अन्नसाठाही संपत आलेला होता व कोपऱ्यात सापडलेल्या दोस्त सैन्याचा प्रतिकारही तिखट झाला होता. अल अलामेनच्याच जवळ [[अल अलामेनची दुसरी लढाई|दुसरी लढाई]] झाली ती [[ऑक्टोबर २३]] व [[नोव्हेंबर ३]]च्या दरम्यान. [[लेफ्टनंट जनरल]] [[बर्नार्ड मॉॅंटगोमरी]]च्या नेतृत्वाखाली [[ब्रिटनचे आठवे सैन्य|ब्रिटिश आठव्या सैन्याने]] रोमेलला माघार घेण्यास भाग पाडले. रोमेलने आफ्रिका कोरसह [[ट्युनिसिया]]त माघार घेतली '''वायव्य आफ्रिका''' दोस्त राष्ट्रांनी [[नोव्हेंबर ८]], [[इ.स. १९४२|१९४२]] रोजी [[ऑपरेशन टॉर्च]] नावाची मोहीम सुरू केली. [[कॅसाब्लांका]], [[ओरान]] व [[अल्जीयर्स]]मधून सैनिक घुसवून उत्तर आफ्रिका जिंकण्याच्या बेताने उतरलेल्या या सैन्याला काही दिवसांनी [[बोने]] येथे उतरलेल्या सैनिकांची साथ मिळाली. हा सगळा जथा ट्युनिसियातील रोमेलच्या सैन्यावर चाल करून गेला. रस्त्यात [[विची फ्रान्स]]च्या सैन्याने नाममात्र प्रतिकार केला पण शत्रूची संख्या व कुवत पाहून लगेचच हत्यारे खाली ठेवली. यामुळे चिडलेल्या [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ने वीचि फ्रान्सवर हल्ला करून तेथील नाममात्र सरकारसुद्धा पदच्युत केले व लष्करी कायदा लावला. आता ट्यूनीशियातील जर्मन व इटालियन सैन्य [[अल्जीरिया]] व [[लीबिया]]कडून चाल करून येणाऱ्या दोस्त सैन्याच्या कचाट्यात सापडले. [[जनरल रोमेल|रोमेलने]] ही कोंडी फोडण्यासाठी [[कॅसरीन पासची लढाई|कॅसरीन पासच्या लढाईत]] अमेरिकन सैन्याला धूळ चारली व अक्ष सैन्याचा एक भाग सोडवला. पण उरलेल्या अक्ष सैन्याने लवकरच पराभव पत्करला. === बदलते वारे - इ.स. १९४३ === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''सोव्हिएत कारवाया''' [[स्टालिनग्राडचा वेढा|स्टालिनग्राडच्या विजयानंतर]] [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] जर्मन सैन्याचा पाठपुरावा करण्यास सुरुवात केली. मुख्यत्वे [[डॉन नदी]]च्या आसपासच्या या कारवायात सोव्हिएत सैन्याला सुरुवातीस यश मिळाले पण लवकरच जर्मनीने नव्या दमाने त्यांचा प्रतिकार केला व एकामागोमाग लढाया जिंकल्या. [[खार्कोव्ह]] शहर परत जर्मनीच्या हातात गेले. सोव्हिएत सैन्याने वर्षअखेर [[खार्कोव्हची चौथी लढाई|खार्कोव्ह परत मिळवले]]. सोवयेत सैन्याची चढती कमान पाहून [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ने आपल्या सैन्याला [[ड्नाइपर नदी]]पर्यंत माघार घेण्याची परवानगी दिली. [[सप्टेंबर]]पर्यंत ड्नाइपरच्या तीरावर बचावफळी तयार करण्यात आली पण लवकरच सोव्हिएत सैन्याने तेथून जवळच ड्नाइपर ओलांडली व एकामागोमाग शहरे काबीज करण्यास सुरुवात केली. [[झापोरोझ्ये]] व [[ड्नेप्रोपेट्रोव्ह्स्क]] नंतर लाल सैन्याने [[युक्रेन]]ची राजधानी [[क्यीव्ह]]कडे मोर्चा वळवला. [[नोव्हेंबर]]मध्ये क्यीव्हच्या दोन्ही बाजूंनी हल्ला करीत सोव्हिएत सैन्य शहरात दाखल झाले. [[डिसेंबर २४]]ला [[कोरोस्टेन]] जिंकून घेउन तेथून रेल्वेमार्गाच्या बाजूने चाल करीत सोव्हिएत व युक्रेनियन सैन्याने [[इ.स. १९३९|१९३९ च्या]] सोव्हिएत-[[पोलंड]] सीमेपर्यंत धडक मारली. '''जर्मन कारवाया''' [[इ.स. १९४३|१९४३चा]] [[वसंत]] जर्मन आणि सोव्हिएत सैन्यांनी पुनर्बांधणीत घालवला. तयारी पूर्ण न झाल्यामुळे जर्मनीने आघाडी उघडणे लांबवले. अखेर [[जुलै ४]]च्या सुमारास [[वेह्रमाख्ट]]ने दुसऱ्या महायुद्धातील आपले सगळ्यात मोठे दल जमा केले आणि [[कुर्स्क]] शहरावर चाल केली. याची कल्पना असलेल्या लाल सैन्याने येथे मातीचे कामचलाउ किल्ले उभारून त्याआडून प्रतिकार केला. जर्मनीने रशियन व्यूहरचनेतील पान उचलून कुर्स्कच्या उत्तर व दक्षिणेकडून एकदम चाल केली होती. त्यांचा बेत सोव्हिएत सैन्याच्या पिछाडीचा प्रदेश काबीज करून [[स्टालिनग्राड]]प्रमाणे रशियाच्या ६० डिव्हिजन पकडण्याचा होता. उत्तरेकडून आलेल्या जर्मन सैन्याला फारशी प्रगती करता नाही आली पण दक्षिणेतून त्यांनी बरीच मजल मारली. वेढले जाण्याची शक्यता ओळखून सोव्हिएत सैन्याने आपली राखीव दलेसुद्धा आता युद्धात उतरवली. यावेळी झालेली [[कुर्स्कची लढाई]] ही रणगाड्यांची युद्धातील सगळ्यात मोठी लढाई ठरली. [[प्रोखोरोव्ह्का]] शहराजवळ झालेल्या या लढाईत दोन्ही बाजूंनी होतीनव्हती ती सगळी शक्ती पणाला लावली. जर्मनीचे सैन्य गेली चार वर्षे अव्याहत लढत होते व त्यांच्याकडे राखीव असे सैन्य नव्हतेच. उलटपक्षी रशियाने आपले ताज्या दमाचे राखीव सैन्य रणात उतरवले होते. याची परिणती लवकरच दिसून आली. जर्मन हल्लेखोरांचा धुव्वा उडवत सोव्हिएत सैन्याने त्यांना युद्धाच्या सुरुवातीपेक्षा मागे रेटले. '''दोस्तांचे इटलीवर आक्रमण''' [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४३|१९४३मध्ये]] [[रोमेल]]ने [[कॅथेरीन पासची लढाई|कॅथेरीन पासच्या लढाईत]] दोस्त सैन्याला गुंगारा दिला होता पण [[ट्युनिसिया]]तील उरलेले अक्ष सैन्य फारसा प्रतिकार करू शकले नाही व २,५०,००० सैनिकांनी तेथे आत्मसमर्पण केले. यात इटलीच्या सैन्यदलातील बहुसंख्य सैनिक होते. दरम्यान [[जुलै]]मध्ये दोस्त राष्ट्रांनी [[ऑपरेशन हस्की]] मोहीमेंतर्गत [[सिसिली]]वर चढाई केली व महिन्याभरात बेट जिंकून घेतले. शत्रु दाराशी येऊन ठेपलेला बघताच [[इटली]]तील [[बेनितो मुसोलिनी]]चे सरकार गडगडले. राजा [[व्हिक्टर इम्मॅन्युएल तिसरा, इटली|व्हिक्टर इम्मॅन्युएल तिसऱ्याने]] मुसोलिनीला पदच्युत केले व [[ग्रेट फाशिस्ट काउन्सिल]]च्या संमतीने त्याला अटकही करवली. [[पीयेत्रो बॅदोग्लियो]]च्या नेतृत्वाखालील नवीन सरकारने युद्ध चालू ठेवण्याचे जाहीर केले पण एकीकडे दोस्त राष्ट्रांशी गुप्त वाटाघाटी सुरू केल्या. यात ठरल्याप्रमाणे दोस्तांनी [[सप्टेंबर ३]] रोजी इटलीवर चढाई केली. चार-पाच दिवस नाममात्र प्रतिकार करून इटलीने शरणागती पत्करली. राजा व त्याचे कुटुंब बॅदोग्लियोच्या सरकारसह [[रोम]]हून दक्षिणेला पळून गेले. नेतृत्वहीन इटालियन सैन्याने तुरळक लढाया केल्या पण थोड्याच दिवसांत त्यांनीही शस्त्रे खाली ठेवली. हे पाहताच उत्तरेतून जर्मन सैन्य पुढे सरसावले व त्यांनी दोस्त सैन्याला रोमच्या दक्षिणेला [[गुस्ताव रेषा|गुस्ताव रेषेवर]] चार-पाच महिने रोखून धरले. जर्मनीने उत्तरेत [[सालोचे इटालियन समाजवादी प्रजासत्ताक]] या नावाखाली जर्मनधार्जिणे सरकार मुसोलिनीच्या हाती देऊन बसवले. याचवेळी जर्मनीने [[युगोस्लाव्हिया]]त आपले सैनिक [[पाचवी सुजेत्का मोहीम|पाठवून]] तेथील भूमिगत चळवळ चिरडण्याचा प्रयत्न केला. '''अटलांटिकची लढाई''' [[जर्मनी]]ने आपल्या [[यु-बोट|यु-बोटींनी]] दोस्त राष्ट्रांच्या आरमाराला गेली चार वर्षे सळो की पळो केलेले होते. आता दोस्तांनी त्यांचे आरमारी व्यूह बदलले व यु-बोटींचा प्रतिकार करण्यास सुरुवात केली. [[इ.स. १९४३|१९४३मध्ये]] यु-बोटींना नौकांचे दोन तांडे बुडवण्यात यश आले पण शत्रूने अनेक यु-बोटीही बुडवल्या. जर्मनीत नवीन यु-बोटी तयार होणे जवळजवळ थंडावलेच होते. आपली संख्या कमी होत असलेली पाहून यु-बोटींनी खुल्या समुद्रात हल्ले करण्याचे सोडले व किनाराऱ्याच्या जवळ राहून शिकार शोधणे पसंत केले. यु-बोटींचा धोका कमी होताच दोस्त आरमारांनी [[आर्क्टिक महासागर|आर्क्टिक समुद्रातून]] [[रशिया]]कडे रसद धाडण्यास पुनः सुरुवात केली. यामुळे सोव्हिएत संघाचे पारडे जड होणार असे दिसताच जर्मन आरमाराने आपला मोर्चा तिकडे वळवला. [[नॉर्थ केपची लढाई|नॉर्थ केपच्या लढाईत]] [[रॉयल नेव्ही]]च्या [[एच.एम.एस. ड्यूक ऑफ यॉर्क]], [[एच.एम.एस. बेलफास्ट]] व इतर काही विनाशिकांनी मिळून जर्मनीची शेवटची [[बॅटल क्रुझर]] [[शार्नहॉर्स्ट]]ला जलसमाधि दिली. ==== आशिया व प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''मध्य व नैर्ऋत्य प्रशांत महासागर''' दोस्त सैन्याने [[जानेवारी २]]ला [[न्यू गिनी]]तील [[बुना, न्यू गिनी|बुना]] शहर जिंकले व [[पोर्ट मोरेस्बी]]वरील जपानी टांगती तलवार दूर केली. [[जानेवारी २२]] पर्यंत पुढे चाल करीत त्यांनी जपानी सैन्याचे पूर्व आणि पश्चिम न्यू गिनीमध्ये ये-जा करण्याचे मार्गही बंद केले. त्यामुळे दोन्हीकडच्या जपानी सैन्यांना हरवणे सोपे झाले. अमेरिकन सैन्याने [[फेब्रुवारी ९]]ला [[ग्वादालकॅनाल]] मुक्त केले व [[सोलोमन द्वीपसमूह|सोलोमन द्वीपांवर]] चढाई केली व वर्षअखेर तेही जिंकून घेतले. '''चीन-जपान युद्ध''' [[चित्र:Changde battle.jpg|thumb|200px|left|चांग्डेची लढाई]] [[चीन]]च्या [[हुनान]] प्रांतातील [[चांग्डे]] शहरावर [[जपान]]ने [[नोव्हेंबर २]], [[इ.स. १९४३|१९४३]] रोजी १,००,००० सैनिकांसह [[चांग्डेची लढाई|हल्ला]] केला. पुढील काही दिवसांत हे शहर जपान व चीनच्या हाती पडले पण अंती चीनने जपानी आक्रमकांना हुसकावून लावले व बाहेरून मदत मिळेपर्यंत शहर लढवले. [[स्टालिनग्राडचा वेढा|स्टालिनग्राडप्रमाणे]] चाललेल्या या युद्धात दोन्हीकडचे मिळून १,००,०००हून अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या '''आग्नेय आशिया''' चीनमध्ये सम्राट [[च्यांग कै-शेक]]च्या नेतृत्वाखालील [[कॉमिन्टांग सैन्य]] आणि [[साम्यवादी]] [[माओ झेडॉॅंग]]च्या नेतृत्वाखालील चीनी सैन्य जपानी आक्रमणाचा सामना करीत असले तरी दोघांत एकवाक्यता नव्हती व एकमेकांत कुरबुरी सुरूच होत्या. इकडे ब्रिटनने दोन्ही सैन्यांना [[बर्मा रोड]] नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या घनदाट जंगल व कठीण पर्वत पार करीत [[आसाम]] पासून ब्रह्मदेश(आताचे [[म्यानमार]])मार्गे रसद पुरवठा सुरू ठेवला होता. जपानने म्यानमार हस्तगत केल्यावर हा मार्ग बंद पडला. यावर उपाय म्हणून [[रॉयल एरफोर्स]]ने ईशान्य भारतातील विमानतळांवरून ही मदत सुरू ठेवली होती. जपानी सैन्य ब्रह्मदेशातून हटत नाही ही पाहिल्यावर ब्रिटनने चीनी सैन्याला [[अरुणाचल प्रदेश]]मार्गे भारतात आणले व अमेरिकन जनरल [[जोसेफ स्टिलवेल]]ने त्यांना नवी तालीम व शस्त्रास्त्रे दिली. या चीनी सैन्याच्या पाठबळावर आता ब्रिटनने भारतातून चीनला जाण्यासाठी [[लेडो मार्ग]] बांधण्याचे काम सुरू केले. === शिकाऱ्याचीच शिकार? - इ.स. १९४४ === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''शिशिर-वसंतातील सोव्हिएत कारवाया''' [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] [[जानेवारी]]त [[लेनिनग्राडचा वेढा]] उठवल्यावर [[जर्मनी]]ने पद्धतशीरपणे माघार घेत तेथून दक्षिणेला बचावफळी उभारली. त्या भागातील तळ्यांचा आधार घेत जर्मनीला ही आघाडी उभारण्यात यश आले पण त्या सुमारास जनरल [[हान्स-व्हॅलेन्टिन ह्युब]]चे [[पहिले पॅन्झर सैन्य]] दोन बाजूंनी चालून आलेल्या सोव्हिएत सैन्याच्या कचाट्यात सापडले. सात आठवड्यांनी त्यांनी आपली सुटका करून घेतली पण बरेचसे जर्मन रणगाडे व तोफा शत्रूच्या हाती पडल्या. [[वसंत]] ऋतुत जर्मनीने [[युक्रेन]]मधूनही माघार घेतली पण त्यांच्या [[जर्मनीचा दक्षिण सैन्यसमूह|दक्षिण सैन्यसमूहातील]] [[जर्मनीचे सतरावे सैन्य|सतरावे सैन्य]] बचावासाठी तेथे थांबले. वसंतअखेर लाल सैन्याच्या [[लाल सैन्याची तिसरी युक्रेनियन आघाडी|तिसऱ्या युक्रेनियन आघाडीने]] त्यावर हल्ला करून जर्मन सैन्याचा धुव्वा उडवला. रशियन सैन्याने या लढाईत [[काळा समुद्र|काळ्या समुद्रापार]] माघार घेणाऱ्या जर्मन सैन्याचा रस्ताही तोडला व २,५०,००० जर्मन व रोमेनियन सैनिकांना यमसदनी धाडले. याच सुमारास सोव्हिएत सैन्याने [[रोमेनिया]]तील [[याश|इयासी]] शहरावर चढाई केली. महिनाभर शहर लढवल्यावर जर्मन-रोमेनियन सैन्याने [[टारगुल फ्रुमोसची लढाई|टारगुल फ्रुमोसच्या लढाईनंतर]] हार पत्करली व शहर सोव्हिएत सैन्याच्या हातात आले. यामुळे आता [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघाला]] रोमेनियावर पुढील चाल करणे सोपे झाले. शत्रूची ही चाल पाहून [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ने अंदाज बांधला की [[हंगेरी]] पक्ष बदलून सोव्हिएत संघाला सामील होइल. हे टाळण्यासाठी जर्मनीने हंगेरीवर चढाई केली व आपले सैन्य देशभर पसरवले. उत्तरेत [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]]त [[फिनलंड]]ने [[स्टालिन]]शी तहाची बोलणी सुरू केली पण स्टालिनने पुढे केलेली तहाची कलमे त्यांना मंजूर नव्हती. [[जून ९]] रोजी सोव्हिएत संघाने [[कारेलियन द्वीपकल्प|कारेलियन द्वीपकल्पावरून]] चौथे आक्रमण केले व तीन महिन्यात फिनलंडला नमवून तह करणे भाग पाडले. '''इटली व मध्य युरोप''' [[इटली]]ने शरणागती पत्करल्यावर जर्मन सैन्याने [[इटालियन द्वीपकल्प|इटालियन द्वीपकल्पाचा]] बचाव करण्याचे ठरवले व [[रोम]]च्या दक्षिणेस [[एपेनाइन पर्वत|एपेनाइन पर्वतातून]] [[गुस्ताव रेषा|गुस्ताव रेषेवर]] बचावाची फळी उभारली. अनेक प्रयत्नांनंतरसुद्धा दोस्तांना ही फळी फोडता आली नाही. पर्यायाने त्यांनी त्यास वळसा घालण्याचा प्रयत्न केला. [[ऑपरेशन शिंगल]] नावाखाली केलेल्या या मोहिमेने [[आंझियो]] येथे [[जानेवारी २२]], [[इ.स. १९४४|१९४४]] रोजी समुद्रातून हल्ला केला खरा पण किनाऱ्यावर उतरलेल्या सैन्याला लगेचच जर्मन सैन्याने वेढले व हाही प्रयत्न फसला. गुस्ताव रेषा पार करण्यासाठी बेचैन झालेल्या दोस्त सैन्याने परत समोरासमोरचे हल्ले सुरू केले. [[इ.स. ५२४|५२४]]मध्ये उभारलेली [[मॉॅंते कॅसिनो]] येथील ख्रिश्चन साधूंची वस्ती [[अमेरिकन वायु सेना|अमेरिकन वायु सेनेने]] [[फेब्रुवारी १५]] रोजी उद्ध्वस्त केली. त्यांचा असा समज झाला होता की या वस्तीत राहून जर्मन सैन्य त्यांच्या तोफखान्याला गुप्त बातम्या पुरवत होते. बेचिराख झालेल्या या वस्तीत जर्म सैनिक [[फेब्रुवारी १७]]ला आले व त्यांनी आता तेथे ठाण मांडले. [[मे १८]] पर्यंत चार वेळा दोस्त सैन्याने येथे हल्ले केले. यात २०,००० जर्मन तर ५४,००० दोस्त सैनिक मृत्युमुखी पडले. अखेर गुस्ताव रेषेवरची बचावाची जर्मन फळी फुटली व दोस्त सैन्याने उत्तरेकडे आगेकूच सुरू केली. [[जून ४]]ला हे सैनिक रोममध्ये पोचले तर ऑगस्टमध्ये [[फ्लोरेंस]]ला. हेमंत ऋतूच्या सुमारास जर्मन सैन्याने [[टस्कनी]]तील एपेनाइन पर्वतातील [[गॉथिक रेषा|गॉथिक रेषेवर]] पुन्हा जमवाजमव करून त्यांना रोखले युरोपमधील युद्धाचा एकंदर रागरंग बघून जर्मनीने मध्य युरोपमधून माघार घेतली व हंगेरीत आपल्या सैन्याची पुनर्बांधणी करण्याचा प्रयत्न सुरू केला. [[रोमेनिया]]ने [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४४|१९४४मध्ये]] दल बदलून जर्मनीवर युद्ध पुकारले. यामुळे [[युक्रेन]]मधून माघार घेणाऱ्या जर्मन सैन्याला धोका निर्माण झाला. [[बल्गेरिया]]ने [[सप्टेंबर]]मध्ये शरणागती पत्करली. '''बॉम्बहल्ले''' जून इ.स. १९४४मध्ये [[जर्मनी]]ने सर्वप्रथम [[क्रुझ क्षेपणास्त्रे|क्रुझ क्षेपणास्त्रांचा]] उपयोग युद्धात केला. [[व्ही-१ उडते बॉम्ब|व्ही-१ उडत्या बॉम्बने]] [[युनायटेड किंग्डम]]वर प्रत्यक्ष हल्ले होऊ लागले. काही महिन्यांनी जर्मनीने ही कला अधिक विकसित केली व [[व्ही-२]] हे द्रव-इंधन वापरणारे [[बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे]] वापरण्यास सुरुवात केली. या हल्ल्यांना उत्तर व [[लुफ्तवाफे]]च्या कारवाया रोखण्यासाठी म्हणून अमेरिका, यु.के. व कॅनडाच्या वायुदलांनी व्यूहात्मक बॉम्बफेकींनी सुरुवात केली. सुरुवातीला सरहद्दीवरच्या गावांवरील या धाडी हळूहळू जर्मनीच्या मुख्य शहरांपर्यंत पोचल्या. एर चीफ मार्शल हॅरिसने आखणी केलेल्या या हल्ल्यांनी जर्मन प्रजा संत्रस्त होऊ लागली. हे ओळखून [[विन्स्टन चर्चिल]]ने मग दहशतवादी धाडी मारण्याचे आदेश दिले. यात विमानांच्या अनेक स्क्वॉड्रन (५०० ते १,००० विमाने) एकाचवेळी अनेक दिशांनी एकाच शहरावर चाल करून जायच्या व संपूर्ण शहरच्या शहर बेचिराख करण्याची योजना होती. हे पार पाडणारी विमाने अग्निजन्य बॉम्ब वापरून आपली निशाणे संपूर्णतः उद्ध्वस्त करीत. अशा अनेक हल्ल्यांमध्ये विमानतळ, कारखाने, पाणबुड्यांची आश्रयस्थाने, रेल्वे-यार्ड, तेलसाठे तसेच व्ही-१ व व्ही-२ क्षेपणास्त्रांचे तळ नष्ट करण्याचा उद्देश होता. सहसा या हल्ल्यांमध्ये आसपासच्या नागरिक वस्त्याही बळी पडत. या टोळधाडींचा मुकाबला करण्यास आता लुफ्तवाफे कमी पडू लागली व उरलासुरला विरोधही मोडून काढणे दोस्त वायुसेनांना सोपे झाले. इ.स. १९४४ च्या अंतापर्यंत पश्चिम आघाडीवर लुफ्तवाफेकडे फक्त तुरळक प्रमाणात विमानांच्या तुकड्या उरल्या होत्या. परिणामतः इ.स. १९४५ च्या मध्यापर्यंत जर्मनीतील जवळजवळ सगळी मुख्य शहरे बेचिराख झालेली होती. '''वॉर्सोत उठाव''' [[लाल सैन्य]] [[वॉर्सो]]च्या जवळ आल्याची बातमी ऐकून तेथील जनतेला वाटले की आता वॉर्सोची मुक्ती जवळच आहे. त्यामुळे [[ऑगस्ट १]] रोजी त्यांनी जर्मन सैन्याविरुद्ध उठाव केला. [[ऑपरेशन टेम्पेस्ट]] मोहिमेतून त्यांना मदत मिळेत अशी त्यांना आशा होती. अंदाजे ४०,००० क्रांतिकाऱ्यांनी वॉर्सो काबीज केले. परंतु लाल सैन्याने आपली कूच अलीकडेच थांबवली व शहराबाहेरुनच तोफांचा मारा करून मदत करण्याचे चालू ठेवले. इकडे जर्मन सैन्याने कुमक पाठवून उठाव दाबण्याचे सुरू केले. शेवटी [[ऑक्टोबर २]] रोजी हा उठाव संपला. जर्मन सैन्याने संपूर्ण शहर बेचिराख केले. '''ग्रीष्म-हेमंतातील सोव्हिएत कारवाया''' [[चित्र:Red Army greeted in Bucharest.jpg|200px|left|thumb|[[बुखारेस्ट]] मध्ये लाल सैन्याचे स्वागत करीत असलेले नागरिक ([[ऑगस्ट ३१]], [[इ.स. १९४४]].]] आर्मी ग्रुप सेंटरचा नायनाट केल्यावर लाल सैन्याने जुलै १९४४ च्या मध्यास दक्षिणेला असलेल्या जर्मन सैन्यावर हल्ला चढवला व महिन्याभरात [[युक्रेन]]मधून जर्मनीची हकालपट्टी केली. यासाठी सोव्हिएत दुसऱ्या व तिसऱ्या युक्रेनी फळीने जर्मनीच्या ''हीरेस्ग्रुप स्युडयुक्रेन'' या बचावफळीचा विनाश केला व थेट रोमेनियापर्यंत धडक मारली. या प्रभावी हालचालीने [[रोमेनिया]]ने पक्ष बदलला व जर्मनीची साथ सोडून ते आता दोस्त राष्ट्रांना सामील झाले. ऑक्टोबर १९४४मध्ये जनरल मॅक्सिमिलियन फ्रेटर-पिकोच्या सहाव्या जर्मन सैन्याने [[डेब्रेसेन]] जवळ सोव्हिएत मार्शल रोडियोन याकोव्लेविच मॅलिनोव्स्कीच्या ग्रुप प्लियेवच्या तीन कोरना वेढा घालून त्यांचा [[डेब्रेसेनची लढाई|धुव्वा उडवला]]. पूर्व आघाडीवरचा जर्मन सैन्याचा हा अखेरचा विजय होता. डिसेंबर १९४४ पासून लाल सैन्याच्या पहिल्या, दुसऱ्या व तिसऱ्या बाल्टिक आघाडींनी जर्मन आर्मी ग्रुप सेंटरचा उरला सुरला भाग व आर्मी ग्रुप नॉर्थशी झटापटी करून बाल्टिक प्रदेश काबीज केला. यात जर्मनीच्या दोन्ही सैन्यसमूहांची ताटातूट झाली व [[लात्व्हिया]]त [[कूरलॅंड पॉकेट]]ची रचना झाली. [[डिसेंबर २९]], १९४४ ते [[फेब्रुवारी १३]] १९४५पर्यंत सोव्हिएत सैन्याने [[बुडापेस्ट]]ला वेढा घातला. बुडापेस्टचा बचाव करण्यासाठी हंगेरीच्या सैन्याबरोबरच [[वाफेन-एस.एस.]]ची कुमक होती. या वेढ्यात दोन्ही बाजूंची अपरिमित हानी झाली. '''दोस्तांचे पश्चिम युरोपवर आक्रमण''' {{main|नॉर्मंडीची लढाई|फलैस पॉकेट|ऑपरेशन ड्रगून|पॅरिसची मुक्ती}} [[चित्र:1944 NormandyLST.jpg|thumb|right|200px|[[ओमाहा बीच]]वर उतरणारे अमेरिकन सैनिक, [[नॉर्मंडीची लढाई|डी-डे]] ([[जून ६]], [[इ.स. १९४४]]).]] [[जून ६]], [[इ.स. १९४४]] रोजी पाश्च्यात्य दोस्त राष्ट्रांनी (अमेरिका, युनायटेड किंग्डम व कॅनडा) जर्मन आधिपत्याखालील [[फ्रान्स]]च्या [[नॉर्मंडी]] किनाऱ्यावर हल्ला केला. त्याला जर्मनीने खंबीर उत्तर दिले. [[ओमाहा बीच]] व [[केन, फ्रान्स|केन शहरांच्या]] आसपास तुंबळ युद्ध झाले पण दोस्तांना पाय रोवण्यात यश मिळाले. महिनाभर नॉर्मंडीच्या आसपास जम बसवल्यावर जुलैच्या अखेरीस अमेरिकन सैन्याने [[ऑपरेशन कोब्रा]] मोहीमेंतर्गत आपले वर्चस्व पसरविण्यास सुरुवात केली. [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ला या चालीची खबर मिळताच त्याने नॉर्मंडीच्या आसपासच्या जर्मन सेनेला प्रतिहल्ला चढवण्यास फर्मावले पण हा प्रतिहल्ला सपशेल फसला. याचे मुख्य कारण म्हणजे चाल करून येणारे जर्मन सैन्य आता दोस्त वायुसेनेचे सोपे शिकार झाले. यापूर्वी आपल्या लपवलेल्या ठाण्यांत दबा धरून बसलेल्या जर्मन सैन्याला टिपणे अशक्य असले होते, पण आता उघड्या रानातून चाल करून येणाऱ्या जर्मन सैन्याची दोस्त वायुसेनांनी वाताहत उडवली. बाजूने चाल करून येण्याऱ्या जर्मन सैन्याला थोपवण्यासाठी अमेरिकन सैन्याने आपल्या बाजूच्या फळ्या भक्कम ठेवल्या होत्या. पुढे सरकत अमेरिकन फौजेने जर्मनीच्या सातव्या सैन्याला व [[पाचवे पॅंझर सैन्य|पाचव्या पॅंझर सैन्याला]] [[फलैस]]जवळ वेढा घातला. यात ५०,००० जर्मन सैनिक हाती लागले पण सुमारे १,००,००० सुटले. तोपर्यंत जर्मन सैन्याने रोखून धरलेली ब्रिटिश व केनेडियन सैन्येही आता बचावफळी फोडून पुढे होण्याच्या बेतात होती. या रेट्याला फ्रान्समध्येच रोखून धरण्यासाठी जर्मनीला कुमकेची आवश्यकता होती पण ही कुमक त्यांनी आधीच प्रतिहल्ला करण्यात खर्ची घातली होती. आता दोस्त राष्ट्रे फ्रान्स ओलांडून पुढे येणार हे जवळजवळ निश्चित झाले. ऑगस्ट १९४४मध्ये [[इटली]]तील दोस्त सैन्याने दक्षिणेकडून [[फ्रेंच रिव्हियेरा]]वर [[ऑपरेशन ड्रगून|हल्ला]] चढवला आणि उत्तरेत असलेल्या फौजेशी संधान बांधले. फ्रेंच क्रांतिकाऱ्यांनी ऑगस्ट १९ला [[पॅरिस]]मध्ये उठाव केला. [[फिलिप लक्लर्क दि हॉक्लॉक]]च्या नेतृत्वाखाली फ्रेंच सैन्याच्या एक डिव्हिजनने पॅरिसमधल्या जर्मन सेनेची शरणागती स्वीकारली व [[ऑगस्ट २५]]ला पॅरिस मुक्त केले. [[चित्र:American troops march down the Champs Elysees.jpg|thumb|left|200px|पॅरिसच्या शॅंझे लिझी रस्त्यावरून मिरवणारे अमेरिकन सैनिक.]] '''शिशिरातील दोस्तांची मोहीम''' {{main|ऑपरेशन मार्केट गार्डन|आचेनची लढाई|हर्टगेनच्या जंगलातील लढाई}} [[चित्र:Waves of paratroops land in Holland.jpg|right|thumb|200px|[[ऑपरेशन मार्केट गार्डन]] मोहीमेंतर्गत [[नेदरलँड्स]]मध्ये उतरणारे ब्रिटिश [[छत्रीधारी सैनिक]]]] नॉर्मंडीतून पुढे सरकणाऱ्या दोस्त सैन्यांची रसद अजूनही नॉर्मंडीतूनच येत होती. दूर अंतर पार करून येणारी ही रसद वेळेवर व नेमकी पोचेल अशी खात्री फार कमी वेळा असायची. असे असतानाही जर्मन सैन्याच्या वर्मी घाव घालण्यासाठी दोस्तांनी छत्रीधारी सैनिक व चिलखती दल [[ऱ्हाइन नदी]]पल्याड [[नेदरलँड्स]]मध्ये [[ऑपरेशन मार्केट गार्डन|घुसवून पाहण्याचा प्रयत्न]] केला. पण सप्टेंबरअखेर त्यांना तेथून माघार घ्यावी लागली. [[शेल्टची लढाई|शेल्टच्या लढाईत]] केनेडियन सैन्याच्या निर्णायक विजयानंतर [[ॲंटवर्प]]चे बंदर खुले करण्यात त्यांना यश मिळाले व नोव्हेंबर १९४४पासून येथून रसदपुरवठा सुरू झाला. दरम्यान सप्टेंबरमध्ये अमेरिकन सैन्याने [[हर्टगेन]]च्या जंगलातून [[हर्टगेनच्या जंगलातील लढाई|चाल]] केली. जंगल व दऱ्याखोऱ्यांच्या आश्रयाने लढणाऱ्या जर्मन सैन्याने आपल्यापेक्षा अनेकपटीने मोठ्या असलेल्या या फौजेला पाच महिने झुंजवत ठेवले. इकडे ऑक्टोबरमध्ये अमेरिकेने [[आखन]] हे जर्मनीचे मोठे शहर प्रथमतःच [[आचेनची लढाई|काबीज केले]]. '''जर्मनीचे प्रत्युत्तर''' {{main|बॅटल ऑफ द बल्ज}} पूर्वेकडे आपल्या सेनेची धूळधाण उडत असलेली पाहून हिटलरने डिसेंबर १९४४मध्ये आपली पश्चिमेकडील शेवटची मोठी मोहीम उघडली. [[बॅटल ऑफ द बल्ज]] नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या लढाईतून त्याला १९४० च्या [[आर्देनेस मोहीम|आर्देनेस मोहीमेप्रमाणे]] यश अपेक्षित होते. चिलखती दल व रणगाड्यांनी दोस्त राष्ट्रांना पश्चिमेस समुद्रापर्यंत रेटत नेल्यास त्यांच्याशी संधी करून पूर्वेस आपली सगळी शक्ती पणाला लावता येईल अशी ही योजना होती. अशा कडव्या प्रतिहल्ल्याची अपेक्षा नसल्याने दोस्त राष्ट्र गाफील होते व त्यामुळे सुरुवातीस जर्मन सेनेला नेत्रदीपक यश मिळाले. [[जोखेन पायपर]]च्या नेतृत्वाखालील [[कॅंफग्रुप पायपर]] हा आघाडीच्या पॅंझर तुकड्याचा समूह दोस्तांच्या प्रदेशात इतका आत घुसला की त्यामुळे अमेरिकन सैन्याच्या फळीत त्यांनी जणू काही फुगवटा (बल्ज) तयार केला. यावरून नंतर या लढाईला नाव दिले गेले. या हल्ल्याच्या सुरुवातीच्या दिवसात हवामान अतिशय खराब होते व याचा फायदा जर्मनीने पूरेपूर उठवला. दोस्त विमाने उडू शकत नसल्याने त्यांना हवेतून रोखणारी शक्ती नव्हतीच. अमेरिकन सैन्याच्या [[सेंट विथ]] आणि [[बॅस्टोइनची लढाई|बॅस्टोइन]] येथील कडव्या प्रतिकाराने जर्मनीची चाल मंदावली. बॅस्टोइन येथे घेरल्या गेलेल्या [[१०१वी एरबॉर्न डिव्हिजन|१०१व्या एरबॉर्न डिव्हिजनने]] पराक्रमाची शर्थ करून हा तिठा अमेरिकेच्या हातात राखला. [[जॉर्ज पॅटन]]च्या नेतृत्वाखालील अमेरिकेच्या तिसऱ्या सैन्याने या धडकमोहिमेला खीळ घातली व हल्ला परतवला. जर्मन सैन्याचा पाठलाग करताना अमेरिकन सैन्याने अनेक जर्मन तुकड्या पकडल्या व उरलेल्यांना थेट जर्मनीपर्यंत माघार घेण्यास भाग पाडले. या मोहीमेत अमेरिकन सैन्याची ही मोठी हानी झाली. अमेरिकेच्या इतिहासातील ही सगळ्यात हानिकारक लढाई होती. ==== आशिया व प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== {{main|प्रशांत महासागरातील लढाई}} '''मध्य व नैर्ऋत्य प्रशांत महासागर''' {{main|फिलिपाईन्सच्या समुद्राची लढाई|लेयटे गल्फची लढाई|सैपानची लढाई}} फेब्रुवारी १९४४ च्या अखेरीस अमेरिकेने नैर्ऋत्य प्रशांत महासागरातील [[मार्शल द्वीपसमूह]] काबीज केला वा आपली आगेकूच चालू ठेवली. त्याच सुमारास ४२,००० अमेरिकन सैनिक [[क्वाजालाइन एटॉल]]वर उतरले व आठवड्याभरात ते बेट जिंकले. त्यानंतर त्यांनी [[एनिवेटोकची लढाईत|एनिवेटोकच्या लढाईत]] [[जपान]]ला हरवले. या चालींचा व्यूहात्मक उद्देश होता जपानच्या जवळातजवळ वायुसेनेचा तळ उभारण्याचा. यासाठी [[मेरियाना द्वीपसमूह|मेरियाना द्वीपसमूहातील]] [[सैपान]], [[तिनियान]] व [[गुआम]]ची बेटे जिंकणे आवश्यक होते. [[जून ११]]ला अमेरिकन आरमाराने सैपानवर बॉम्बफेक सुरू केली. ३२,००० सैनिकांनीशी लढणाऱ्या जपानी सैन्यावर जून १४ला ७७,००० [[अमेरिकन मरीन सैनिक|अमेरिकन मरीन सैनिकांनी]] चाल केली व [[जुलै ७]]ला सैपान अमेरिकेच्या हातात आले. जपानने आपले उरलेसुरले आरमार [[फिलिपाईन्सच्या समुद्राची लढाई|फिलिपाईन्सच्या समुद्राच्या लढाईत]] पणाला लावले पण तेथेही त्यांना हार पत्करावी लागली तसेच त्यांची जवळजवळ सगळी विमाने व युद्धनौका नष्ट झाल्या. यानंतर जपानी आरमार केवळ नावापुरतेच उरले आणि आता जपान अमेरिकेच्या [[बी.२९ सुपरफोर्ट्रेस]] या बॉम्बफेकी विमानांच्या पल्ल्यात आले. [[चित्र:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|right|200px|"''मी परत आलो आहे.''" - [[डग्लस मॅकआर्थर|जनरल मॅकआर्थरचे]] लाइफ नियतकालिकाच्या कार्ल मायडान्सने घेतलेले एक प्रसिद्ध छायाचित्र]] [[जुलै २१]]ला गुआमवर हल्ला झाला व [[ऑगस्ट १०]]ला हेही बेट पडले पण येथे जपान्यांनी कडवी झुंज दिली. बेटाच्या कडे-कपारींतून लढणाऱ्या जपानी सैनिकांनी अमेरिकन सैन्याला सळो की पळो करून सोडले. बेट पडल्यावरही अनेक आठवडे या चकमकी सुरू होत्या. [[जुलै २४]]ला अमेरिकेने तिनियान बेटावर चाल केली व [[ऑगस्ट १]]ला ते जिंकून घेतले. [[ऑक्टोबर २०]]ला जनरल [[डग्लस मॅकआर्थर]]चे सैनिक [[लेयटे]] बेटावर उतरले. जपानने असे होणार ही कल्पना असल्यामुळे येथे भक्कम बचावफळी उभारली होती. ऑक्टोबर २३ ते २६ दरम्यानच्या या लढाईत जपानने प्रथमतः [[कामिकाझे]] वैमानिकांचा उपयोग केला. जगातील सगळ्यात मोठ्या अशा या आरमारी युद्धात जपानची [[मुसाशी (युद्धनौका)|मुसाशी]] हे युद्धनौका, जी आत्तापर्यंतच्या सगळ्यात मोठ्या लढाऊ नौकांपैकी एक होती, बुडाली. ही बुडवण्यासाठी १९ [[टोरपेडो]] व १७ बॉम्ब लागले. १९४४मध्ये अमेरिकेच्या पाणबुड्या व विमानांनी जपानच्या व्यापारी व मालवाहू जहाजांवर हल्ले करून जपानकडे जाणाऱ्या कच्च्या मालाची रसद अगदी कमी केली होती. या एका वर्षात पाणबुड्यांनी जपानचे २० लाख टन सामान समुद्रतळास पोचवले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | आडनाव = किंग | पहिलेनाव = ॲडमिरल अर्नेस्ट जे. | दुवा = http://www.shsu.edu/~his_ncp/Compac45.html | title = मार्च १९४४ ते ऑक्टोबर १९४५पर्यंतचे प्रशांत महासागरातील आरमारी हालचाली | प्रकाशक = सॅम ह्युस्टन स्टेट युनिव्हर्सिटी | भाषा = English | ॲक्सेसदिनांक = २००६-०७-२६ }}</ref> जपानचा खनिज तेलाचा साठा १९४४ च्या अंतापर्यंत जवळजवळ रिकामा झाला होता. याने जपानची आर्थिक व औद्योगिक स्थिती बिकट झाली. '''चीन-जपान युद्ध''' {{main|ऑपरेशन इचिगो|चांग्शाची लढाई (१९४४)|ग्विलिन-ल्युझूची लढाई}} एप्रिल १९४४मध्ये जपानने आपण पादाक्रांत केलेल्या ईशान्य चीन, कोरिया व आग्नेय एशियाला जोडणारा लोहमार्ग जिंकण्यासाठी [[ऑपरेशन इचिगो]] ही मोहीम सुरू केली. त्याचबरोबर या भागातील अमेरिकेचे तळ उद्ध्वस्त करणे हाही एक हेतु होता. जून १९४४मध्ये जपानने ३,६०,००० सैनिकांनिशी [[चांग्शा]] शहरावर चौथ्यांदा आक्रमण केले. ४७ दिवसांच्या रणधुमाळीनंतर शहर जपानी हातात आले. नोव्हेंबर पर्यंत जपानने [[ग्विलिन]] व [[ल्युझू]] शहरेही जिंकली व तेथील अमेरिकन वायुसेनेचे तळ नष्ट केले. तथापि हे करेपर्यंत अमेरिकेने उतरत्त नवीन तळ उभारले होते. डिसेंबर १९४४मध्ये जपानी सैन्य [[फ्रेंच इंडोचायना]] पर्यंत पोचले व ऑपरेशन इचिगोचे उद्दिष्ट साध्य झाले पण हे करताना जपानलाही मोठे नुकसान सहन करावे लागले होते. '''आग्नेय आशिया''' {{main|इम्फालची लढाई|कोहिमाची लढाई}} [[चित्र:Imphalgurkhas.jpg|thumb|200px|[[भारतीय सेना|भारतीय सेनेची]] [[गोरखा रेजिमेंट]] [[इम्फाल]]-[[कोहिमा]] रस्त्यावर कूच करताना. ([[जानेवारी २७]], [[इ.स. १९४५]]. १९४५ च्या सुरुवातीला जपानी सैन्याला म्यानमारमध्ये थोपवून धरण्याची कामगिरी गोरखा रायफल्सनी पार पाडली होती.]] १९४४मध्ये अमेरिकन सैन्य [[भारत|भारतातून]] [[चीन]]ला जाण्यासाठीचा [[लेडो मार्ग]] बांधत असताना जपानने आग्नेयेतून भारतावर चाल केली. ही [[चलो दिल्ली मोहीम]] जपानी सैन्य, [[म्यानमार]]मधील स्वातंत्र्यसैनिक व [[सुभाषचंद्र बोस]]च्या नेतृत्वाखालील [[भारतीय राष्ट्रीय सेना|भारतीय राष्ट्रीय सेनेने]] उभारली होती. [[इम्फाल|इंफाल]]जवळ या सैन्याने कडाडून हल्ला चढवला पण ब्रिटिश सैन्याने (ज्यात मुख्यत्वे भारतीय सैनिकच होते) त्यांना थोपवून धरले. तुंबळ युद्धानंतर कोणालाच सरशी मिळाली नाही पण जपानी/भारतीय राष्ट्रीय सेनेने इंफालला वेढा घातला. ब्रिटिशांनी इंफाल व [[कोहिमा]]ला विमानाद्वारे रसद व कुमक पोचवली. त्याचवेळी पश्चिम व उत्तरेकडून ताज्या दमाच्या फौजा पाठवून वेढा फोडून अडकलेल्या सैन्याची सुटका केली. हल्लेखोरांना वाटले होते की भारतीय प्रदेश जिंकल्यावर तेथूनच रसद मिळेल व ब्रिटिशांतर्फे लढणारे भारतीय सैनिक आपल्याला सामील होतील, त्यामुळे त्यांनी त्याची काही सोय केलेली नव्हती. आता आक्रमक स्वतःच वेढ्यात अडकले व कुमक न मिळाल्याने अतिशय हालात माघार घ्यालला लागले. उपासमार, रोगराई व शत्रूच्या हल्ल्यांना ८५,००० सैनिक बळी पडले. जपानच्या सगळ्यात मोठ्या पराभवात हा गणला जातो. या पराभवाबरोबरच ब्रिटिशांना सशस्त्र मार्गाने भारतातून हुसकावून लावण्याची अजून एक आशा मावळली. === युद्धाचा अंत - इ.स. १९४५ === ==== युरोपमधील रणांगण ==== [[चित्र:Eastern Front 1945-01 to 1945-05.png|thumb|left|200px|[[बर्लिन]] व [[प्राग]]वरील मोहीम, १९४५.]] '''हेमंतातील सोव्हिएत कारवाया'''<br /> {{main|व्हिस्चुला-ओडर मोहीम|ऑपरेशन फ्रुहलिंग्सरवाखेन}} जानेवारी १९४५मध्ये सोव्हिएत सैन्य ताज्या दमाने पुढच्या मोहीमेसाठी सज्ज होती. [[इव्हान कोनेव्ह]]ने आपल्या फौजेनिशी दक्षिण [[पोलंड]]मधील जर्मन शिबंदीवर हल्ला चढवला व त्यांचा पाठलाग करीत [[सॅंडोमियेर्झ]]जवळ [[व्हिस्चुला नदी]] ओलांडली. जानेवारी १४ला [[कॉन्स्टान्टिन रोकोसोव्स्की]]ने [[नारेव नदी]] ओलांडून वॉर्सोच्या उत्तरेला आक्रमण केले व पूर्व [[प्रशिया]]ची राखण करणारी जर्मन बचावफळी मोडीत काढली. झुकोवच्या सैन्यानेही त्यानंतर [[वॉर्सो]]वर हल्ला केला व जर्मन आघाडी होत्याची नव्हती केली. जानेवारी १७ला झुकोवने वॉर्सो घेतले. १९ तारखेला [[लॉड्झ]]ही जिंकले. त्याचदिवशी कोनेव्हचे सैन्य युद्धपूर्वीच्या जर्मन सीमेवर येऊन थडकले. या एका आठवड्यात सोव्हिएत सैन्याने ६५० कि.मी. रुंदीची आघाडी उघडून १६० कि.मी. आत धडक मारली होती. फेब्रुवारीच्या मध्यास लाल सैन्याने [[बुडापेस्ट]] जिंकले. ही टोळधाड शेवटी [[ओडर नदी]]च्या किनारी बर्लिनपासून ६० कि.मी.वर येऊन थांबली. '''पश्चिमेतील हेमंत कारवाया''' [[जानेवारी १४]] रोजी दुसऱ्या ब्रिटिश सैन्याने [[मास नदी]] व [[रोअर नदी]]च्या मधील रोअर त्रिकोणातून जर्मनीला हुसकावण्यासाठी [[ऑपरेशन ब्लॅककॉक]] ही मोहीम सुरू केली. [[जानेवारी २७]]ला जर्मन सैन्य रोअर नदीच्या पूर्वेस रेटले गेले होते. '''याल्टा परिषद''' [[चित्र:Yalta summit 1945 with Churchill, Roosevelt, Stalin.jpg|thumb|200px|right|[[याल्टा]] येथे जमलेले [[विन्स्टन चर्चिल]], [[फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट]] व [[जोसेफ स्टालिन]].]] {{main|याल्टा परिषद}} युद्धाचे पारडे आपल्या बाजूला झुकत असल्याचे पाहून फेब्रुवारी १९४५मध्ये [[विन्स्टन चर्चिल]], [[फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट]] व [[जोसेफ स्टालिन]] यांनी [[याल्टा]] येथे भेटून युद्धानंतर युरोपची राजकीय व भौगोलिक स्थिती काय असावी यावर चर्चा केली. यात अनेक दूरगामी निर्णय घेण्यात आले. * एप्रिल १९४५मध्ये [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांची]] स्थापना करणे. * पोलंडमध्ये मुक्त निवडणूका घेणे. * पोलंडची पश्चिम सीमा [[कर्झन रेखा|पूर्वेकडे सरकवणे]] यासाठी जर्मनीच्या पूर्व भागाचा लचका तोडून पोलंडमध्ये समाविष्ट करणे. * सगळ्या सोव्हिएत नागरिकांना [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघाकडे]] सोपवणे. * जर्मनी शरण आल्याच्या तीन महिन्यात सोव्हिएत संघाने जपानवर आक्रमण करणे. '''वसंतातील सोव्हिएत मोहीम''' {{main|सीलो हाइट्सची लढाई|बर्लिनची लढाई|हॅल्बेची लढाई}} [[एप्रिल १६]] रोजी लाल सैन्याने पोलिश सैन्याच्या ७८,५५६ सैनिकांसह [[बर्लिनची लढाई|बर्लिनवर आक्रमण]] केले. एप्रिल २४ला सोव्हिएत सैन्यातील तीन फौजांनी [[बर्लिन]]ला पूर्णपणे वेढा घातला. शेवटचा शर्थीचा प्रयत्न म्हणून हिटरलने शहरातील आबालवृद्ध नागरिकांना [[फोक्सस्टर्म]] या संघटनेत सहभागी होण्याचे आवाहन केले व चढाई करीत येणाऱ्या लाल सैन्याशी झुंज घेण्याचे हुकुम सोडले. त्यांच्याबरोबरीने [[सीलोची लढाई|सीलोच्या लढाईत]] पराभूत होऊन आलेली जर्मन फौज होती. लाल सैन्य बर्लिन शहरात घुसल्यावर झालेल्या असंख्य झटापटी दारुण होत्या. घराघरातून व रस्त्यातून आमनेसामने सैनिक व नागरिकांच्या चकमकी होत होत्या व बळींची संख्या लाखांच्या घरात गेली. सोव्हिएत सैन्याने ३,०५,००० सैनिक गमावले तर ३,२५,००० जर्मन नागरिक व सैनिक फक्त बर्लिनमध्ये मृ्त्युमुखी पडले. परिस्थिती हाताबाहेर गेल्याचे पाहून [[ॲडॉल्फ हिटलर]] व त्याचे मंत्रीमंडळ [[फ्युह्ररबंकर]]मध्ये आश्रयाला गेले. शेवटी [[एप्रिल ३०]], [[इ.स. १९४५]] रोजी हिटलरने त्याची सोबतीण [[एव्हा ब्रॉन]]सह [[हिटलरचा मृत्यू|आत्महत्या]] केली. '''वसंतातील पश्चिमेकडील आघाडी''' [[चित्र:Omar Bradley.jpg|150px|thumb|right|अमेरिकेच्या जनरल [[ओमर ब्रॅडली]]कडे जर्मन भूमिवरील आक्रमणाचे नेतृत्व होते.]] जानेवारीअखेरीस पश्चिमेकडील दोस्त राष्ट्रांनी जर्मनीत पाय ठेवला. [[ऱ्हाइन नदी]]च्या तीरावरील जर्मन प्रतिकार मोडून काढीत त्यानी मार्चअखेर नदी ओलांडली. [[रेमाजेन]] येथील [[लुडेनडॉर्फ पूल]] हस्तगत झाल्यावर ही आगेकूच अजून गतिमान झाली. ऱ्हाइन ओलांडल्यावर ब्रिटिश फौजा ईशान्येस [[हांबुर्ग]]कडे सुटल्या. त्यांनी [[एल्ब नदी]] ओलांडून [[डेन्मार्क]] व [[बाल्टिक समुद्र|बाल्टिक समुद्राकडे]] धडक सुरू केली. अमेरिकेची नववी फौज दक्षिणेस [[रुह्रचा वेढा|रुह्रला घातलेल्या वेढ्याच्या]] उत्तर टोकापर्यंत पोचली तर पहिली फौज उत्तरेला याच वेढ्याच्या दक्षिण घेऱ्याला जाऊन भिडली. १३,००,००० सैनिक असलेल्या या फौजांचे नेतृत्व जन्रल [[ओमर ब्रॅडली]]कडे होते. आता रुह्रला चारही दिशांनी वेढा पडला. फील्ड मार्शल [[वॉल्टर मॉडेल]]च्या नेतृत्वाखालील [[जर्मन सैन्यसमूह बी]] आता येथे पूर्णपणे अडकला. येथे अंदाजे ३,००,००० सैनिक युद्धकैदी झाले. यानंतर या अमेरिकन फौजा पूर्वेकडे निघाल्या व एल्ब नदीच्या तीरी सोव्हिएत सैन्याशी भेट झाल्यावर ही त्यांची विजयदौड थांबली. '''इटली'''<br /> [[इटालियन द्वीपकल्प|इटालियन द्वीपकल्पातील]] दुर्गम पर्वत व येथील फौज [[फ्रान्स]]मध्ये हलवल्यामुळे १९४५ च्या हिवाळ्यात दोस्तांची प्रगती हळूहळू होत होती. [[एप्रिल ९]]ला अमेरिका व युनायटेड किंग्डमची १५वी फौज [[गॉथिक रेषा|गॉथिक रेषेवरचा]] प्रतिकार मोडून काढीत उत्तरेला सरकली व [[पो नदी]]च्या खोऱ्यात आली. येथून पुढे सरकत त्यांनी खोऱ्यातील जर्मन सैन्याला घेरले. याच वेळी अमेरिकेची पाचवी फौज पश्चिमेकडे गेली व तेथील फ्रेंच शिबंदीशी त्यांनी सूत जमवले. [[न्यू झीलंड]]च्या दुसऱ्या डिव्हीजनने [[त्रियेस्ते]] शहरातून युगोस्लाव्ह बंडखोरांना हुसकून लावले. इटलीतील जर्मन सैन्याने शरणागती पत्करल्यावर [[मुसोलिनी]]ने [[स्वित्झर्लंड]]ला पळ काढण्याचा प्रयत्न केला पण इटलीतील क्रांतीकाऱ्यांनी त्याला पकडले व त्याची सोबतीण [[क्लारा पेटाची]] सह त्यांना मृत्युदंड दिला. त्यांचे मृतदेह [[मिलान]]ला नेण्यात आले व जाहीर स्थळी उलटे टांगण्यात आले. '''जर्मनीची शरणागती'''<br /> <!-- [[चित्|thumb|right|200px|[[जून २४]], [[इ.स. १९४५]] रोजी [[मॉस्को]]तील विजयसंचलनाचे [[लाल चौक|लाल चौकात]] नेतृत्व करताना मार्शल झुकोव्ह (पांढऱ्या घोड्यावर) व मार्शल रोकोसोव्स्की)]] --> {{main|दुसऱ्या महायुद्धाचा अंत|प्राग आघाडी}} [[ॲडॉल्फ हिटलर]]च्या मृत्यूनंतर ॲडमिरल [[कार्ल डोनित्झ]]ने जर्मन सैन्याचे सूत्रे हातात घेतली पण लवकरच हा डोलारा कोसळला. [[बर्लिन]]मधील जर्मन सैन्यबलाने [[मे २]], [[इ.स. १९४५]] रोजी सोव्हिएत सैन्यासमोर शरणागती पत्करली. इटलीतील जर्मन सैन्याने २ मेलाच [[जनरल अलेक्झांडर]]च्या मुख्यालयात शरणागती पत्करली तर उत्तर जर्मनी, डेन्मार्क व नेदरलँड्समधील फौज ४ मेला शरण गेले. इटलीतील शरणागतीपूर्वी सोव्हिएत संघाने युनायटेड किंग्डम व अमेरिकेवर सोव्हिएत संघाशिवाय शरणागती घेण्याची तयारी करण्याचा [[ऑपरेशन क्रॉसवर्ड|आरोप ठेवला]]. मे ७ रोजी उरलेल्या सैन्याने [[जनरलोबेरोस्ट]] [[आल्फ्रेड जोड्ल]]च्या नेतृत्वाखाली फ्रान्सच्या [[ऱ्हाइम्स]] शहरात शरणागती पत्करली. मे ८ला पश्चिमी दोस्तांनी [[व्ही.ई. दिन]] साजरा केला. सोव्हिएत संघाने मे ९ला विजय दिन साजरा केला. जर्मन मध्य सैन्यसमूहातील काही तुकड्यांनी [[प्राग आघाडी|मे ११-१२ पर्यंत चकमकी]] सुरू ठेवल्या होत्या. '''पॉट्सडॅम'''<br /> दोस्तांनी बर्लिनच्या उपनगर [[पॉट्सडॅम]]मध्ये आपली शेवटची [[पॉट्सडॅम परिषद|परिषद]] भरवली. [[जुलै १७]] ते [[ऑगस्ट २]] पर्यंत चाललेल्या या परिषदेत दोस्तव्याप्त जर्मनीबद्दलची धोरणे जाहीर करण्यात आली तसेच [[जपान]]ला बिनशर्त शरणागती पत्करण्यासाठीचे अखेरचे आवाहन करण्यात आले. ==== प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''मध्य व नैर्ऋत्य प्रशांत महासागर''' {{main|इवो जिमाची लढाई|ओकिनावाची लढाई|बॉर्नियो मोहीम (१९४५)}} जानेवारीत [[अमेरिकेचे सहावे सैन्य]] [[लुझोन]] या [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्स]]च्या मुख्य बेटावर उतरले. मार्चपर्यंत त्यांनी राजधानी [[मनिला]] काबीज केली. फेब्रुवारीतील [[इवो जिमाची लढाई|इवो जिमावरील]] व एप्रिल-जूनमधील [[ओकिनावाची लढाई|ओकिनावावरील]] विजयांमुळे आता [[जपान]] अमेरिकेच्या आरमारी व वायुसेनेच्या पल्ल्यात आले. राजधानी [[टोक्यो]]सह अनेक शहरांवर अमेरिकेने [[टोक्योवरील बॉम्बफेक (१९४५)|तुफान बॉम्बफेक]] केली. यात ९०,०००हून अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या. जपानमधील शहरे व वस्त्या दाट असल्यामुळे ही हानी जास्त होती. या बरोबरच तेथील घरे मुख्यत्वे लाकडी असतात त्यामुळे बॉम्बफेकीनंतर लागलेल्या आगींमध्येही जीवितहानी बरीच झाली. या शिवाय अमेरिकेने जपानमधील मुख्य बंदरे व जलमार्गांवर विमानांतून [[ऑपरेशन स्टार्व्हेशन|सुरूंग पेरले]] व जपानचा बाहेरच्या जगाशी संपर्क कमी केला. १९४५ च्या मध्यातील [[बॉर्नियो मोहीम (१९४५)|बॉर्नियो मोहीम]] ही नैर्ऋत्य प्रशांतातील शेवटची मोहीम होती. तेथील जपानी सैन्याला हरवून त्यांच्या ताब्यातील दोस्त युद्धकैदी सोडविण्यासाठी ही मोहीम आखली होती. '''आग्नेय एशिया''' {{main|मध्य बर्माची लढाई|ऑपरेशन ड्रॅक्युला}} १९४४ च्या मॉन्सून मध्ये भारतावर चालून आलेल्या जपानी सैन्याला तेथील ब्रिटिश सैन्याने [[चिंदविन नदी]]पर्यंत मागे ढकलले होते. पाऊस संपताना अमेरिकन व चिनी सैन्याने [[लेडो मार्ग]] बांधून पूर्ण केला. तोपर्यंत जपानी सैन्याने माघार घेतल्यामुळे या कठीण रस्त्याचा दोस्तांना युद्धात फारसा उपयोग झाला नाही. आता भारतात जमलेल्या भारतीय, ब्रिटिश व आफ्रिकन फौजांनी जपान्यांचा पाठलाग सुरू केला व आघाडी मध्य [[ब्रह्मदेश]]पर्यंत नेली. [[मे २]]ला दोस्तांनी [[रंगून]] [[ऑपरेशन ड्रॅक्युला|घेतले]] व जपानी तसेच [[भारतीय राष्ट्रीय सेना|भारतीय राष्ट्रीय सेनेला]] भारतातून पळवून लावले. '''हिरोशिमा व नागासाकीवर परमाणुहल्ले''' {{main|हिरोशिमा व नागासाकीवरील परमाणुहल्ले}} [[चित्र:nagasakibomb.jpg|170px|thumb|[[नागासाकी]]वर टाकलेल्या परमाणु बॉम्बचा स्फोट झाल्यावर अग्निज्वाला व धूर हवेत १८ कि.मी. वर गेला होता.]] युद्धाचा अंत लगेच होणार नाही याची कल्पना आल्याने [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष]] [[हॅरी ट्रुमन]]ने नवीनच तयार करण्यात आलेल्या परमाणु बॉम्बचा उपयोग जपानवर करायचे ठरवले. वस्तुतः नोव्हेंबरमध्ये अमेरिकेने जपानवर खुश्कीदलासह हल्ला करण्याचे योजिले होते पण [[ओकिनावाची लढाई|ओकिनावाच्या लढाईनंतर]] त्यांना कळून चुकले की जपानचा प्रतिकार कडवा असेल व अशा हल्ल्यात जपानइतकीच अमेरिकेचीही हानी होईल. परमाणुबॉम्ब वापरल्यास युद्धांत लगेच होऊ शकेल असा अमेरिकेचा कयास होता. अमेरिकन युद्धसचिवाला देण्यात आलेल्या अंदाजानुसार अशा जमिनीवर केलेलल्या हल्ल्यात १४ ते ४० लाख अमेरिकन सैनिक मरण पावण्याची शक्यता होती. तसेच जपानी नागरिकही लाखांत मेले असते. या अंदाजांबद्दल अद्यापही शंका व्यक्त केली जाते. [[ऑगस्ट ६]], [[इ.स. १९४५]] रोजी [[एनोला गे]] नावाच्या [[बी.२९]] प्रकारच्या विमानाने [[लिटल बॉय]] असे नामकरण केलेला परमाणु बॉम्ब [[हिरोशिमा]] शहरावर टाकला. यात हिरोशिमा नष्ट झाले. [[ऑगस्ट ९]] रोजी [[बॉक्सकार (विमान)|बॉक्सकार]] नावाच्या बी.२९ विमानाने [[फॅट मॅन]] नावाचा परमाणु बॉम्ब [[नागासाकी]] शहरावर टाकून तेही शहर नष्ट केले. '''दूरपूर्वेतील सोव्हिएत आक्रमण''' {{main|ऑपरेशन ऑगस्ट स्टॉर्म}} हिरोशिमावर बॉम्ब पडल्यावर दोनच दिवसात सोव्हिएत संघाने याल्टात नक्की केल्याप्रमाणे आपला जपानबरोबरचा अनाक्रमण तह धुडकावून लावला व मांचुरियातील जपानी सैन्यावर चाल केली. दोन आठवड्यात १०,००,००० जपानी सैनिकांचा पराभव करीत लाल सैन्य ऑगस्ट १८ला उत्तर कोरियात घुसले. '''जपानची शरणागती''' {{main|जपान विजय दिन|जपान विजय दिन=}} अमेरिकेचा परमाणुप्रयोग व सोव्हिएत संघाचे मांचुरियावरील आक्रमण पाहून [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानी सम्राट]] [[हिरोहितो]]ने प्रधानमंडळाला न विचारता युद्धसमाप्तीचे प्रयत्न सुरू केले. [[ऑगस्ट १७]]ला केलेल्या दूरवाणीवरील आपल्या भाषणात त्याने आपल्या सैनिकांना हत्यारे खाली ठेवण्याचा आदेश दिला तसे करताना त्याने कारण सोव्हिएत आक्रमणाचे दिले व परमाणुबॉम्बचा उल्लेख टाळला. [[ऑगस्ट १४]], [[इ.स. १९४५]] रोजी जपानने शरणागती पत्करली व हे अतिभयानक युद्ध अधिकृतरीत्या समाप्त झाले. == हताहत, नागरिकांवरील प्रभाव व अत्याचार == <!-- खालील मजकूराचे भाषांतर करून योग्य त्या विभागात हलवा ==Casualties, civilian impact, and atrocities== '''Casualties''' {{main|World War II casualties}} Some 63 million people, or 3% of the world population, died in the war (though [[World War II casualties|estimates]] vary): about 24 million soldiers and 38 million civilians. This total includes the estimated 9 million lives lost in the Holocaust. Of the total deaths in World War II, approximately 80% were on the Allied side and 20% on the Axis side.<ref name="casualties">[[World War II casualties]]</ref> Allied forces suffered approximately 17 million military deaths, of which about 11 million were Soviet and 3 million Chinese. Axis forces suffered about 8 million, of which more than 5 million were German. In total, of the military deaths in World War II, approximately 44% were Soviet soldiers, 22% were German, 12% were Chinese, 8% were Japanese, 9% were soldiers of other Allied forces, and 5% were other Axis country soldiers. Some modern estimates double the number of Chinese casualties originally stated.<ref name="casualties" /> Of the civilian deaths, approximately 90% were Allied (nearly a third of all civilians killed were Soviet citizens, and more than 15% of all civilians killed in the war died in German extermination camps) and 10% were Axis.<ref name="casualties" /> Many civilians died as a result of disease, starvation, massacres, [[genocide]]--in particular, [[the Holocaust]]--and [[Strategic bombing|aerial bombing]]. One estimate is that 12 million civilians died in Holocaust camps, 1.5 million by bombs, 7 million in Europe from other causes, and 7.5 million in China from other causes.<ref>J. M. Winter, "Demography of the War", in Dear and Foot, ed., ''Oxford Companion to World War'', p 290.</ref> Allied civilian deaths totaled roughly 38 million, including 11.7 million in the Soviet Union, 7 million in China and 5.2 million from Poland. There were around 3 million civilian deaths on the Axis side, including 2 million in Germany and 0.6 million in Japan. The Holocaust refers to the organized state-sponsored murder of 6 million [[Jew]]s, 1.8-1.9 million non-Jewish Poles, 200,000-800,000 [[Roma people]], 200,000-300,000 people with disabilities, and other groups carried out by the Nazis during the war. The Soviet Union suffered by far the largest death toll of any nation in the war, over 23 million. '''Genocide''' [[Image:Massdeportations.PNG|thumb|200px||Major [[deportation]] routes to [[Nazi extermination camp]]s during [[The Holocaust]], Aktion T-4 and alike.]] {{main|The Holocaust}} The ''Holocaust'' was the organized murder of an estimated [[The Holocaust#Death toll|nine million people]], including approximately six million Jews. Originally, the Nazis used killing squads known as ''[[Einsatzgruppen]]'' to conduct massive open-air killings, shooting as many as 33,000 people in a single massacre, as in the case of [[Babi Yar]]. By 1942, the Nazi leadership decided to implement the [[Final Solution]], or ''Endlösung'', the genocide of all Jews in Europe, and to increase the pace of the Holocaust. [[Nazism|The Nazis]] built six [[Nazi extermination camp|extermination camps]] specifically to kill Jews. Millions of Jews who had been confined to massively overcrowded [[ghetto]]s were transported to these [[Nazi extermination camp|"Death-camps"]], in which they were either slaughtered on arrival or put to work until the Nazis could find no more use for them, at which point they were put to death by shooting or mass poisoning in [[gas chamber]]s. '''Chemical and bacteriological weapons''' Despite the [[Treaty|international treaties]] and a resolution adopted by the [[League of Nations]] on 14 May 1938 condemning the use of toxic gas by [[Japan]], the [[Imperial Japanese Army]] frequently used [[Chemical warfare|chemical weapons]]. Because of fears of retaliation, however, those weapons were never used against Occidentals but only against other Orientals judged "inferior" by the imperial propaganda. According to historians Yoshiaki Yoshimi and Seiya Matsuno, the authorization for the use of chemical weapons was given by specific orders (''rinsanmei'') issued by [[Hirohito]] himself. For example, the Emperor authorized the use of toxic gas on 375 separate occasions during the invasion of [[Wuhan]], from August to October 1938. The bacteriological weapons were experimented on human beings by many units incorporated in the Japanese army, such as the infamous [[Unit 731]], integrated by [[Decree|Imperial decree]] in the [[Kwantung]] army in 1936. Those weapons were mainly used in China and, according to some Japanese veterans, against Mongolians and Russian soldiers in 1939 during the [[Nomonhan]] incident.<ref>Hal Gold, Unit 731 testimony, p.64-65, 1996.</ref> '''Cannibalism''' Many written reports and testimony collected by the Australian War Crimes Section of the Tokyo tribunal and investigated by prosecutor [[William Webb]] (the future judge-in-chief) indicate that Japanese soldiers committed [[cannibalism]] on prisoners. According to historian Yuki Tanaka, "cannibalism was often a systematic activity conducted by whole squads and under the command of officers". <ref>Tanaka, ''Hidden Horrors : Japanese War Crimes in World War II,'' Westview press, 1996, p.127 </ref> Pakistani POW Hatam Ali testified that "At this stage, the Japanese started selecting prisoners and everyday 1 prisoner was taken out and killed and eaten by the soldiers. I personally saw this happen and about 100 prisoners were eaten at this place by the Japanese. The remainder of us were taken to another spot 50 miles away where 10 prisoners died of sickness. At this place, the Japanese again started selecting prisoners to eat. Those selected were taken to a hut where their flesh was cut from their bodies while they were alive and they were thrown into a ditch where they later died." <ref>Ibid, p.121.</ref> Indian POW Havildar Changdi Ram testified that "(On 12 November 1944) the [[Kempeitai|Kempei Tai]] beheaded the pilot. I saw this from behind a tree and watched some of the Japanese cut flesh from his arms, legs, hips, buttocks and carry it off to their quarters... They cut it in small pieces and fried it." <ref>Edward Russell of Liverpool, ''The Knights of Bushido, a short history of Japanese war crimes'', Greenhill books 2002, p.236.</ref> Apart from written orders referring to cannibalism, the Japanese sources provide testimonies such as the one given by Major Matoba to the US [[Military tribunal|Military Commission]] of August 1946 convened by the Navy commander of Guam and Marianna islands which refer to meat of an American soldier served for supper to General Tachibana of the 307 Infantry Battalion on 25 February 1945. <ref>Ibid., p.237</ref> '''Slave labor''' According to a joint study of historians featuring Zhifen Ju, Mark Peattie, Toru Kubo, and Mitsuyochi Himeta, more than 10 million Chinese were mobilized by the Japanese army and enslaved by the [[Kôa-in]] for [[Slavery|slave labor]] in [[Manchukuo]] and north [[China]].<ref>Zhifen Ju, "''Japan's atrocities of conscripting and abusing north China draftees after the outbreak of the Pacific war''", 2002</ref> According to Mitsuyoshi Himeta, at least 2.7 million died during the [[Three Alls Policy|Sankō Sakusen]] operation implemented in [[Heipei]] and [[Shantung]] by General [[Yasuji Okamura]]. '''Concentration camps, labour camps, and internment''' [[Image:Starved prisoners, nearly dead from hunger, pose in concentration camp in Ebensee, Austria.jpg|thumb|250px|Mistreated, starved prisoners in the [[Ebensee]] [[concentration camp]], [[Austria]].]] {{main|Concentration camp|Gulag|Japanese American internment}} In addition to the Nazi [[concentration camp]]s, the Soviet [[Gulag]], or [[labor camp]]s, led to the death of citizens of occupied countries such as Poland, [[Lithuania]], [[Latvia]], and [[Estonia]], as well as German [[prisoner of war|prisoners of war]] (POW) and even Soviet citizens themselves who had been supporters of the Nazis. Japanese [[Prisoner-of-war camp|POW camps]] also had high death rates; many were used as labour camps, and starvation conditions among the mainly U.S., British, Australian and other Commonwealth prisoners were little better than many German concentration camps. Sixty percent (1,238,000 ref. Krivosheev) of Soviet POWs died during the war. Vadim Erlikman puts it at 2.6 million Soviet POWs that died in German Captivity.<ref name="war8">Erlikman, Vadim</ref> [[Richard Overy]] gives the number of 5.7 million Soviet POW and out of those 57% died or were killed.<ref>[[Richard Overy]] ''The Dictators Hitler's Germany, Stalin's Russia'' p.568-569</ref> Furthermore, 150,000 [[Japanese American internment|Japanese-Americans were interned]] by the U.S. and Canadian governments, as well as nearly 11,000 German and Italian residents of the U.S. [[Image:Warsaw siege3.jpg|thumb|250px|A survivor of German aerial bombardment, [[Siege of Warsaw]].]] '''War crimes''' {{main|War crimes during World War II}} From 1945 to 1951, German and Japanese officials and personnel were prosecuted for war crimes. Top German officials were tried at the [[Nuremberg Trials]], and many Japanese officials at the [[International Military Tribunal for the Far East|Tokyo War Crime Trial]] and [[Japanese war crimes#Other trials|other war crimes trials in the Asia-Pacific region]]. ==Resistance and collaboration== {{main|Resistance during World War II|Collaboration during World War II}} [[Image:101st with members of dutch resistance.jpg|thumb|right|250px|Members of the Dutch Eindhoven Resistance with troops of the [[101st Airborne Division|U.S. 101st Airborne]] in front of the [[Eindhoven]] cathedral during [[Operation Market Garden]] in September 1944.]] Resistance during World War II occurred in every occupied country by a variety of means, ranging from non-cooperation, disinformation, and propaganda to outright warfare. Among the most notable resistance movements were the [[Armia Krajowa|Polish Home Army]], the [[Maquis (World War II)|French Maquis]], the [[Partisans (Yugoslavia)|Yugoslav Partisans]], the Greek resistance force, and the [[Italian resistance movement|Italian Resistance]] in the [[Italian Social Republic|German-occupied Northern Italy]] after 1943. Germany itself also had an [[German resistance movement|anti-Nazi movement]]. The [[Communism|Communist]] resistance was among the fiercest, since they were already organised and militant even before the war and they were ideologically opposed to the Nazis. Before [[D-Day]], there were some operations performed by the [[French Resistance]] to help with the forthcoming invasion. Communications lines were cut; trains were derailed; roads, water towers, and ammunition depots were destroyed; and some German garrisons were attacked. There were also resistance movements fighting against the [[Allies of World War II|Allied]] invaders. The [[Werwolf|German resistance]] petered out within a few years, while in the [[Baltic states|Baltic]] states [[Forest Brothers|resistance operations]] against the occupation continued into the 1960s. ==Home fronts== [[Image:WomanFactory1940s.jpg|thumb|right|250px|During the war, women worked in factories throughout much of the West and East.]] {{main|Home front during World War II}} "[[Home front]]" is the name given to the activities of the civilians of the nations at war. All the main countries reorganized their homefronts to produce munitions and soldiers, with 40-60% of GDP being devoted to the war effort. Women were drafted in the Soviet Union and Britain. Shortages were everywhere, and severe food shortages caused malnutrition and even starvation, such as in the Netherlands and in Leningrad. New workers were recruited, especially housewives, the unemployed, students, and retired people. Skilled jobs were re-engineered and simplified ("de-skilling") so that unskilled workers could handle them. Every major nation imposed censorship on the media as well as a propaganda program designed to boost the war effort and stifle negative rumors. Every major country imposed a system of rationing and price controls. Black markets flourished in areas controlled by Germany. Germany brought in millions of prisoners of war, slave laborers, and forced workers to staff its munitions factories. Many were killed in the bombing raids, the rest became refugees as the war ended. ==Technologies== [[Image:Nsa-enigma.jpg|thumb|right|250px|German [[Enigma machine]] for encryption.]] {{main|Technology during World War II|Technological escalation during World War II}} Weapons and technology improved rapidly during World War II and some of these played a crucial role in determining the outcome of the war. Many major technologies were used for the first time, including [[nuclear weapon]]s, [[radar]], [[proximity fuse]]s, [[jet engine]]s, [[V-2|ballistic missiles]], and data-processing analog devices (primitive computers). Every year, the [[Reciprocating engine|piston engines]] were improved. Enormous advances were made in [[aircraft]], [[submarine]], and [[tank]] designs, such that models coming into use at the beginning of the war were long obsolete by its end. One entirely new kind of ship was the amphibious landing craft. ===Industrial production=== Industrial production played a role in the Allied victory. The Allies more effectively mobilized their economies and drew from a larger economic base. The peak year of munitions production was 1944, with the Allies out-producing the Axis by a ratio of 3 to 1. (Germany produced 19% and Japan 7% of the world's munitions; the U.S. produced 47%, Britain and Canada 14%, and the Soviets 11%).<ref> Raymond W. Goldsmith, "The Power of Victory: Munitions Output in World War II" ''Military Affairs'', Vol. 10, No. 1. (Spring, 1946), pp. 69-80; online at [http://links.jstor.org/sici?sici=0026-3931%28194621%2910%3Al%3C69%3ATPOVMO%3E2.0.CO%3B2-3 JSTOR]</ref> The Allies used low-cost [[mass production]] techniques, using standardized models. Japan and Germany continued to rely on expensive hand-crafted methods. Japan thus produced hundreds of airplane designs and did not reach mass-production efficiency; the new models were only slightly better than the original 1940 planes, while the Allies rapidly advanced in technology.<ref> Richard Overy. ''The Air War, 1939-1945'' (2005)</ref> Germany thus spent heavily on high-tech weaponry, including the V-1 flying bomb and V-2 rocket, advanced submarines, jet engines, and heavy tanks that proved strategically of minor value. The combination of better logistics and mass production proved crucial in the victory. "The Allies did not depend on simple numbers for victory but on the quality of their technology and the fighting effectiveness of their forces... In both Germany and Japan less emphasis was placed upon the non-combat areas of war: procurement, logistics, military services," concludes historian Richard Overy.<ref>Overy (1993) p 318-9</ref> Delivery of weapons to the battlefront was a matter of logistics. The Allies again did a much better job in moving munitions from factories to the front lines. A large fraction of the German tanks after June 1944 never reached the battlefield, and those that did often ran short of fuel. Japan in particular was notably inefficient in its logistics system.<ref> Mark Parillo, "The Pacific War" in Richard Jensen et al, eds. ''Trans-Pacific Relations: America, Europe, and Asia in the Twentieth Century'' (2003), pp. 93-104.</ref> ===Medicine=== Many new medical and surgical techniques were employed as well as new drugs like [[sulfa]] and [[penicillin]], not to mention serious advances in [[biological warfare]] and nerve gases. The Japanese control of the quinine supply forced the Australians to invent new anti-malarial drugs. The saline bath was invented to treat burns. More prompt application of sulfa drugs saved countless lives. New [[local anesthetic]]s were introduced making possible surgery close to the front lines. The Americans discovered that only 20% of wounds were cause by [[Machine gun|machine-gun]] or rifle bullets (compared to 35% in World War I). Most came from [[Explosive material|high explosive]] shells and fragments, which besides the direct wound caused shock from their blast effects. Most deaths came from shock and blood loss, which were countered by a major innovation, [[blood transfusions]].<ref> Harold C. Leuth, "Military Medicine" in [[Walter Yust]], ed. ''10 Eventful Years'' (1947) 3:163-67; Mark Harrison, ''Medicine and Victory: British Military Medicine in the Second World War'' (2004)</ref> The massive [[research and development]] demands of the war accelerated the growth of the scientific communities in Allied states, while German and Japanese laboratories were disbanded; many German engineers and scientists continued their [[weapons research]] after the war in the United States and the Soviet Union. {{see also|Military production during World War II|List of World War II military equipment}} {{-}} == Aftermath == [[Image:Germanborders.gif|thumb|left|250px|Germany's territorial losses 1919-1945]] [[Image:Deutschland_Besatzungszonen_1945_1946.png|thumb|right|250px|German occupation zones in 1946 after territorial annexations in the East. The [[Saarland]] (in the French zone) is shown with stripes because it was removed from Germany by France in 1947 as a [[Saar (protectorate)|protectorate]], and was not incorporated into the Federal Republic of Germany until 1957. [[Historical Eastern Germany]], not contained in this map, was annexed by Poland and the Soviet Union.]] {{main|Aftermath of World War II}} The war concluded with the surrender and occupation of Germany and Japan. It left behind millions of [[displaced person]]s and [[prisoners of war]], and resulted in many new international boundaries. The economies of Europe, China and Japan were largely destroyed as a result of the war. To prevent (or at least minimize) future conflicts, the allied nations, led by the [[United States]], formed the [[United Nations]] in [[San Francisco, California]] in 1945. The end of the war hastened the independence of many [[Crown colony|British crown colonies]] (such as India) and [[Dutch Empire|Dutch territories]] (such as Indonesia) and the formation of new nations and alliances throughout Asia and Africa. The [[Philippines]] were granted their independence in 1946 as previously promised by the United States. Poland's boundaries were re-drawn to include portions of [[Historical Eastern Germany|pre-war Germany]], including [[East Prussia]] and [[Upper Silesia]], while ceding most of the areas taken by the Soviet Union in the [[Molotov-Ribbentrop]] partition of 1939, effectively moving Poland to the west. Germany was split into four zones of occupation, and the three zones under the Western Allies was reconstituted as a [[constitutional democracy]]. The Soviet Union's influence increased as they established hegemony over most of eastern Europe, and incorporated parts of Finland and Poland into their new boundaries. Europe was informally split into Western and Soviet [[Sphere of influence|spheres of influence]], which heightened existing tensions between the two camps and helped establish the [[Cold War]]. In Asia, the Imperial Japanese Empire's government was dismantled under General [[Douglas MacArthur]] and replaced by a constitutional monarchy with the emperor as a figurehead. The defeat of Japan led to the independence of [[Korea]], which was split into two parts by the Russian and American forces. The war greatly enhanced China's international prestige but severely weakened [[Chiang Kai-shek]]'s central government and the armed forces of the [[Republic of China]]. Partly because of this, in the subsequent [[Chinese Civil War]], the Chinese Nationalists lost and were forced to retreat to [[Taiwan]], while the Chinese Communists established the [[People's Republic of China]] on the mainland in 1949. World War II also spawned many new technologies such as advanced aircraft, radar, jet engines, [[synthetic rubber]] and plastics, antibiotics like [[penicillin]], helicopters, [[nuclear energy]], rocket technology and computers. These [[Technology during World War II|technologies]] were applied to government, commercial, industrial, private and civil use. ===Occupation of Axis Powers=== {{Further|[[Expulsion of Germans after World War II]], [[Allied Occupation Zones in Germany]], [[Morgenthau Plan]], [[Oder-Neisse line]], [[Occupied Japan]], [[Division of Korea]]}} Germany was partitioned into four zones of occupation, coordinated by the [[Allied Control Council]]. The American, British, and French zones joined in 1949 as the [[Germany|Federal Republic of Germany]], and the Soviet zone became the [[East Germany|German Democratic Republic]]. In Germany, [[Morgenthau Plan|economic suppression]] and [[Denazification]] took place. Millions of Germans and Poles were expelled from their homelands as a result of the territorial annexations in Eastern Europe agreed upon at the [[Yalta Conference|Yalta]] and [[Potsdam Conference|Potsdam]] conferences. In the West, [[Alsace-Lorraine]] was given to France, which also separated the [[Saar area]] from Germany. [[Austria]] was separated from Germany and divided into four zones of occupation, which were united in 1955 to become the Republic of Austria. [[Japan]] was occupied by the U.S, aided by Commonwealth troops, until the peace treaty took effect in 1952. The defeat of Japan also lead to the eastablishment of the Far eastern commission which set out policies for Japan to fullfill under the terms of surrender. In accordance with the Yalta Conference agreements, the Soviet Union occupied and subsequently annexed [[Sakhalin]]. [[Korea]] was divided between the U.S. and the Soviet Union, leading to the creation of two separate governments in 1948. ===Europe in ruins=== {{main|Effects of World War II|Marshall Plan}} In Europe at the end of the war, millions of civilians were homeless, the economy had collapsed, and 70%{{fact}} of the industrial infrastructure was destroyed. The Soviet Union was also heavily affected, with 30% of its economy destroyed. The United Kingdom ended the war economically exhausted by the war effort. The wartime [[coalition government]] was dissolved; new elections were held; and Churchill was defeated in a landslide [[general election]] by [[Labour Party (UK)|the Labour Party]] under [[Clement Attlee]]. In 1947, [[United States Secretary of State|U.S. Secretary of State]] [[George Marshall]] devised the "European Recovery Program", better known as the [[Marshall Plan]]. Effective from 1948 to 1952, it allocated 13 billion dollars for the reconstruction of Western Europe. ===Communist control of Central and Eastern Europe=== {{main|Eastern bloc|Iron Curtain}} At the end of the war, the Soviet Union occupied much of [[Central Europe|Central]] and [[Eastern Europe]] and the [[Balkans]]. In all the USSR-occupied countries, with the exception of Austria, the Soviet Union helped Communist regimes to power. It also annexed the Baltic countries [[Estonia]], [[Latvia]], and [[Lithuania]]. ===China=== {{main|Second Sino-Japanese War#Aftermath}} The war was a pivotal point in China's history. Before the war against Japan, China had suffered nearly a century of humiliation at the hands of various imperialist powers and was relegated to a semi-colonial status. However, the war greatly enhanced China's international status. Not only was the central government under [[Chiang Kai-shek]] able to abrogate most of the unequal treaties China had signed in the past century, the [[Republic of China]] also became a founding member of the [[United Nations]] and a permanent member in the [[Security Council]]. China also reclaimed Manchuria and Taiwan. Nevertheless, eight years of war greatly taxed the central government, and many of its nation-building measures adopted since it came to power in 1928 were disrupted by the war. Communist activities also expanded greatly in occupied areas, making post-war administration of these areas difficult. Vast war damages and hyperinflation thereafter greatly demoralized the populace, along with the continuation of the [[Chinese Civil War]] between the [[Kuomintang]] and the Communists. Partly because of the severe blow his army and government had suffered during the war against Japan, the Kuomintang, along with state apparatus of the [[Republic of China]], retreated to Taiwan in 1949 and in its place the Chinese communists established the [[People's Republic of China]] on the mainland. ===Decolonization=== {{main|Decolonization}} Areas previously occupied by the colonial powers gained their freedom, some peacefully, such as the [[Philippines]] in 1946, [[India]] and [[Pakistan]] in 1947. Others had to fight bloody wars of liberation before gaining freedom, such as against the French attempt to reoccupy [[Vietnam]] in the [[First Indochina War]], and against the Netherlands' attempt to reoccupy the [[Dutch East Indies]]. ===United Nations=== {{main|United Nations}} Because the [[League of Nations]] had failed to actively prevent the war, the [[United Nations]] was created in 1945. The UN operates within the parameters of the [[United Nations Charter]], and the reason for the UN’s formation is outlined in the [[Preamble to the United Nations Charter]]. One of the first actions of the United Nations was the creation of the State of [[Israel]], partly in response to the Holocaust. ==Names== The term most used in the United Kingdom and Canada is "Second World War", while American publishers use the term "World War II". Thus the [[Oxford University Press]] uses ''The Oxford Companion to the Second World War'' in the United Kingdom, and ''The Oxford Companion to World War II'' for the identical 1995 book in the United States. The [[OED]] reports the first use of "Second World War" was by novelist [[H.G. Wells]] in 1930, although it may well have been used earlier.<ref> Library catalogs show the first use in 1934: ''Why war? A handbook for those who will take part in the second world war'' by [[Ellen Wilkinson]] & [[Edward Conze]], (London, 1934), and Johannes Steel, ''The second world war,'' (New York, 1934).</ref> The term was immediately used when war was declared; for example, the September 3, 1939, issue of the Canadian newspaper, ''[[The Calgary Herald]]''. Prior the United States' entry into the War, many Americans referred to it as the "European War". ---> == गुप्त कारस्थाने व भूमिगत सशस्त्र चळवळी == [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धाच्या]] काळात [[अक्ष राष्ट्रे|अक्ष राष्ट्रांच्या]] (मुख्यतः [[नाझी जर्मनी]], [[इटलीचे साम्राज्य|इटली]] आणि [[जपानचे साम्राज्य|जपान]]) ताब्याखाली आलेल्या भूप्रदेशांमध्ये विविध गुप्त कारस्थाने, हेरगिरी आणि भूमिगत सशस्त्र चळवळी मोठ्या प्रमाणावर उभारल्या गेल्या. या चळवळींचा मुख्य उद्देश शत्रूच्या सैन्याला अंतर्गत आव्हान देणे, रसदमार्ग तोडणे आणि [[दोस्त राष्ट्रे|दोस्त राष्ट्रांच्या]] सैन्याला लष्करी मदत पुरवणे हा होता.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/World-War-II/Resistance |title=World War II: Resistance |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 September 2026}}</ref> [[नाझीव्याप्त युरोप]]मध्ये [[फ्रान्स|फ्रान्समधील]] ''माकी'' व फ्रेंच विरोध, [[पोलंड|पोलंडमधील]] [[आर्मिया क्रायोवा]] (घरचे सैन्य) आणि [[युगोस्लाव्हिया]]मधील [[जोसिप ब्रोझ टिटो]] यांच्या नेतृत्वाखालील ''पार्टिझान्स'' या प्रमुख भूमिगत संघटना होत्या. या चळवळींनी गनिमी काव्याने शत्रूवर अचानक हल्ले चढवणे, आगगाड्यांचे मार्ग बॉम्बने उडवणे आणि दारूगोळ्याचे साठे नष्ट करणे यांसारखी गुप्त घातपाती कृत्ये केली.<ref>{{cite book |title=The Resistance: The French Fight Against the Nazis |url=https://archive.org/details/paycheckswhomake0000harr |last=Schoenbrun |first=David |publisher=Harper & Row |year=1980 |isbn=978-0060907907}}</ref> [[युनायटेड किंग्डम]]च्या [[स्पेशल ऑपरेशन्स एक्झिक्युटिव्ह]] आणि [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[ऑफिस ऑफ स्ट्रॅटेजिक सर्व्हिसेस]] या गुप्तचर संस्थांनी या भूमिगत गटांना शस्त्रे, बिनतारी संदेशवहनाची साधने आणि तांत्रिक प्रशिक्षण देऊन गुप्त कारस्थानांना बळ दिले.<ref>{{cite web |url=https://www.nam.ac.uk/explore/SOE |title=Special Operations Executive |website=National Army Museum |access-date=13 September 2026}}</ref> या गुप्त चळवळी केवळ लष्करी घातपातापुरत्या मर्यादित नव्हत्या, तर त्यांमध्ये भूमिगत वृत्तपत्रे चालवून नाझींच्या अपप्रचाराला उत्तर देणे, ज्यू नागरिक व युद्धकैद्यांना सुरक्षित स्थळी हलवणे आणि दोस्त राष्ट्रांच्या विमानातून खाली आलेल्या सैनिकांना वाचवणे यांसारख्या मोहिमांचाही समावेश होता. याशिवाय पोलंडमधील [[विटोल्ड पिलेत्स्की]] सारख्या सैनिकांनी स्वतःहून [[आउश्वित्झ छळछावणी|आउश्वित्झ छळछावणीत]] बंदी बनवून घेत तेथून गुप्त माहिती बाहेर पाठवली व आतमध्ये भूमिगत जाळे निर्माण केले.<ref>{{cite book |title=The Auschwitz Volunteer: Beyond Bravery |url=https://archive.org/details/auschwitzvolunte0000pile |last=Pilecki |first=Witold |publisher=Aquila Polonica |year=2012 |isbn=978-1607720003}}</ref> १९४४ च्या [[नॉर्मंडीची लढाई|नॉर्मंडी आक्रमणादरम्यान (डी-डे)]] या भूमिगत गटांनी जर्मन सैन्याची रसद तोडण्यात अत्यंत मोलाची भूमिका बजावली.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/history/worldwars/wwtwo/french_resistance_01.shtml |title=The French Resistance |website=BBC History |access-date=13 September 2026}}</ref> आशिया-प्रशांत क्षेत्रातही जपानी व्यापाराविरुद्ध [[फिलीपिन्स]] आणि [[चीन|चीनमध्ये]] अशाच प्रकारच्या सशस्त्र भूमिगत चळवळी सक्रिय होत्या. === भारतातील भूमिगत प्रतिकार आणि सशस्त्र चळवळ === [[दुसरे महायुद्ध|द्वितीय महायुद्धाच्या]] काळात [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश भारतामध्येही]] वसाहतवादी शासनाविरुद्ध गुप्त कारस्थाने आणि सशस्त्र भूमिगत चळवळी तीव्र झाल्या. १९४२ च्या [[भारत छोडो आंदोलन|भारत छोडो आंदोलनादरम्यान]] [[महात्मा गांधी]] यांनी दिलेल्या "करेंगे या मरेंगे" या हाकेनंतर [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेसच्या]] वरिष्ठ नेत्यांना अटक करण्यात आल्यावर, [[जयप्रकाश नारायण]], [[अच्युतराव पटवर्धन]], [[अरुणा असफ अली]] आणि [[राममनोहर लोहिया]] यांसारख्या नेत्यांनी भूमिगत होऊन चळवळीचे नेतृत्व केले.<ref>{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/17845/ |title=भारत छोडो आंदोलन |website=मराठी विश्वकोश |access-date=13 September 2026}} {{मृत दुवा|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> मुंबईतून [[उषा मेहता]] यांनी चालवलेले [[काँग्रेस रेडियो]] हे गुप्त बिनतारी संदेशवहन केंद्र या काळातील माहिती प्रसाराचे प्रमुख साधन झाले. [[महाराष्ट्र]], [[बंगाल]] आणि [[ओडिशा|ओरिसा]]मध्ये ब्रिटीश प्रशासनाला समांतर अशा ''प्रतिसरकार'' (समांतर सरकार) यंत्रणा उभारल्या गेल्या, ज्यामध्ये [[सातारा]] येथील [[नाना पाटील|क्रांतिसिंह नाना पाटील]] यांच्या [[पत्री सरकार]] लढा ऐतिहासिक ठरला.<ref>{{cite news |title=सातारा येथील प्रतिसरकारचा इतिहास |url=https://loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=13 September 2026}}</ref> दुसरीकडे [[सुभाषचंद्र बोस]] यांनी परदेशात जाऊन [[आझाद हिंद सेना]] स्थापन केली आणि [[जपानचे साम्राज्य|जपानी]] सैन्याच्या सहकार्याने ब्रिटीश राजवटीविरुद्ध प्रत्यक्ष सशस्त्र युद्ध पुकारले. या अंतर्गत आणि बाह्य भूमिगत संघर्षांमुळे युद्धाच्या काळात ब्रिटिश प्रशासनावर प्रचंड ताण निर्माण झाला आणि भारताच्या स्वातंत्र्याचा मार्ग अधिक गतिमान झाला.<ref>{{cite book |title=India's Struggle for Independence |last=Chandra |first=Bipan |publisher=Penguin Books India |year=1989 |isbn=978-0140107814}}</ref> == युद्धाचे परिणाम == दुसऱ्या महायुद्धाने मानवी इतिहासात कधीही न पाहिलेली अतोनात हिंसा पाहिली. जगातील सर्वच राष्ट्रे यात भरडली गेली. काही युद्धग्रस्त होतेच तर काहींना त्याचे परिणाम भोगावे लागले. [[जर्मनी]], [[पोलंड]], [[सोव्हिएत युनियन|रशिया]] व [[जपान]]मध्ये सर्वाधिक लोक बळी पडले. मृतांची संख्या ६ कोटींहून अधिक असण्याची शक्यता आहे. [[युनायटेड किंग्डम|ब्रिटन]], [[फ्रान्स]], जर्मनी व रशिया या देशांतील शहरेच्या शहरे हवाई हल्ल्यांमध्ये संपूर्णपणे बेचिराख झाली. या देशांना पुढील अनेक दशके ती शहरे पुन्हा उभारण्यात घालवावी लागली.<ref>{{cite book |last=Weinberg |first=Gerhard L. |title=A World at Arms: A Global History of World War II |publisher=Cambridge University Press |year=2005 |page=894 |isbn=978-0521618267}}</ref> === जागतिक अर्थव्यवस्थेवरील परिणाम === दुसऱ्या महायुद्धामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेचे प्रचंड नुकसान झाले. युरोप आणि आशियातील औद्योगिक पायाभूत सुविधा, शेती आणि वाहतूक यंत्रणा उद्ध्वस्त झाल्यामुळे उत्पादन आणि व्यापारात मोठी घट झाली.<ref>{{cite book |last=Tooze |first=Adam |title=The Wages of Destruction: The Making and Breaking of the Nazi Economy |publisher=Penguin Books |year=2007 |page=650 |isbn=978-0141003771}}</ref> युद्धादरम्यान [[संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] मुख्य भूमीवर कोणताही थेट विनाश झाला नाही, ज्यामुळे जागतिक उत्पादनात अमेरिकेचा वाटा जवळजवळ ५०% पर्यंत पोहोचला आणि [[अमेरिकन डॉलर]] ही जागतिक मध्यवर्ती चलनी व्यवस्था बनली. याच काळात आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि अर्थव्यवस्थेला स्थैर्य देण्यासाठी १९४४ मधील [[ब्रेटन वूड्स परिषद|ब्रेटन वूड्स परिषदेतून]] [[आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी]] (IMF) आणि [[जागतिक बँक]] (World Bank) या संस्थांची निर्मिती झाली.<ref>{{cite book |last=Steil |first=Benn |title=The Battle of Bretton Woods: John Maynard Keynes, Harry Dexter White, and the Making of a New World Order |publisher=Princeton University Press |year=2013 |page=120 |isbn=978-0691149097}}</ref> तसेच युरोपच्या पुनर्रचनेसाठी व तेथील अर्थव्यवस्था पूर्ववत करण्यासाठी अमेरिकेने '[[मार्शल योजना]]' (Marshall Plan) अंतर्गत अब्जावधी डॉलरची मदत दिली, ज्यामुळे पश्चिम युरोपचा वेगाने आर्थिक विकास घडून आला.<ref>{{cite book |last=Hogan |first=Michael J. |title=The Marshall Plan: America, Britain and the Reconstruction of Western Europe, 1947–1952 |publisher=Cambridge University Press |year=1987 |page=26 |isbn=978-0521378406}}</ref> === ब्रिटिश अर्थव्यवस्थेवरील परिणाम === जरी ब्रिटनने युद्धात विजय मिळवला असला, तरी आर्थिकदृष्ट्या हा देश पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाला होता. युद्धाचा प्रचंड खर्च भागवण्यासाठी ब्रिटनने अमेरिकेकडून मोठे कर्ज (Lend-Lease आणि US-UK Loan) घेतले होते, ज्यामुळे युद्धाच्या अखेरीस ब्रिटन दिवाळखोरीच्या उंबरठ्यावर उभे राहिले.<ref>{{cite book |last=Clarke |first=Peter |title=The Last Thousand Days of the British Empire |publisher=Bloomsbury Press |year=2008 |page=312 |isbn=978-1596914209}}</ref> या आर्थिक संकटामुळे परदेशी वसाहतींवर नियंत्रण ठेवणे आणि तिथे सैन्य तैनात ठेवणे ब्रिटनला अशक्य झाले. त्यातच ब्रिटनची उत्पादन क्षमता आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापार मोठ्या प्रमाणावर घटल्यामुळे साम्राज्याचा भार सांभाळणे ब्रिटीश सरकारसाठी अत्यंत कठीण बनले.<ref name="Darwin">{{cite book |last=Darwin |first=John |title=The Unfinished Empire: The Global Expansion of Britain |publisher=Allen Lane |year=2012 |page=385 |isbn=978-0713998924}}</ref> === भारताच्या स्वातंत्र्यावर झालेला परिणाम === दुसऱ्या महायुद्धाने [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा|भारताच्या स्वातंत्र्यप्राप्तीला]] गती देण्यामध्ये निर्णायक भूमिका बजावली. युद्धामुळे आर्थिक आणि लष्करीदृष्ट्या थकलेल्या ब्रिटनकडे प्रचंड भूभाग असलेल्या भारतावर सत्ता गाजवण्याचे सामर्थ्य आणि संसाधने उरली नव्हती.<ref name="Darwin" /> याच काळात [[सुभाषचंद्र बोस]] यांच्या [[भारतीय राष्ट्रीय सेना|आझाद हिंद सेनेचे]] योगदान आणि [[१९४६चे आरमारी बंड|१९४६ मधील रॉयल इंडियन नेव्हीचे बंड]] यामुळे भारतीय सैनिकांमधील ब्रिटिशांविषयीची निष्ठा संपुष्टात आल्याचे स्पष्ट झाले. त्यामुळे लष्कराच्या जोरावर भारतावर राज्य करणे आता शक्य नाही, याची जाणीव ब्रिटीश सरकारला झाली.<ref>{{cite book |last=Judd |first=Denis |title=The Lion and the Tiger: The Rise and Fall of the British Raj, 1600–1947 |publisher=Oxford University Press |year=2004 |page=172 |isbn=978-0192803580}}</ref> त्यातच १९४५ मध्ये ब्रिटनमध्ये झालेल्या निवडणुकांमध्ये [[क्लमेंट ॲटली]] यांच्या नेतृत्वाखालील लेबर पार्टी सत्तेवर आली. वाढता आर्थिक भार आणि आंतरराष्ट्रीय दबाव लक्षात घेता त्यांनी ऑगस्ट १९४७ मध्ये भारताला स्वातंत्र्य देण्याचा अंतिम निर्णय घेतला.<ref>{{cite book |last=Tomlinson |first=B. R. |title=The Political Economy of the Raj 1914–1947 |publisher=Macmillan |year=1979 |page=140 |isbn=978-0333241615}}</ref> ==दुसऱ्या महायुद्धावरील मराठी पुस्तके== * एरिक लोमॅक्सच्या दीर्घ प्रवास : दुसऱ्या महायुद्धातील गोष्ट ([[अनंत भावे]]) * कथा महायुद्धाच्या (डॉ. [[मिलिंद आमडेकर]]) * दहा हजार नयन : दुसऱ्या महायुद्धात फ्रेंचांच्या अपार त्यागाची गाथा ! ([[पंढरीनाथ सावंत]]) * दुसरे महायुद्ध (किरण गोखले) * दुसरे महायुद्ध ([[वि.स. वाळिंबे]]) * ('अद्भुत' महायुद्धाच्या खऱ्याखुऱ्या गोष्टी) दुसरे महायुद्ध : काही कथा ([[अनंत भावे]]) * दुसऱ्या महायुद्धातील महिला आघाडी (ग.म. केळकर) * दुसऱ्या महायुद्धातील शौर्यकथा ([[निरंजन घाटे]]) * द्वितीय महायुद्धानंतरचे जग (१९४७ ते १९९७) (य.ना. कदम) * फिफ्टी इअर्स ऑफ़ सायलेन्स : दुसऱ्या जागतिक महायुद्धादरम्यान अनेक वेळा बलात्कार झालेल्या स्त्रीची आठवणगाथा (मूळ लेखिका - जॅन रफ ओ हर्; मराठी अनुवाद - [[नीला चांदोरकर]]) * महायुद्ध १९३९ ते १९४४ (ज.पां. देशमुख) * युद्धकथा : दुसऱ्या महायुद्धाच्या खऱ्याखुऱ्या १२ कथा ([[अनंत भावे]]) * हिटलरचे महायुद्ध ([[वि.ग. कानिटकर]]) == हे सुद्धा पहा == * [[पहिले महायुद्ध]] * [[नाझी पक्ष]] * [[ज्यूंचे शिरकाण]] == माध्यमे == '''चित्रपटात''' दुसऱ्या महायुद्धाचा प्रभाव जगातील बहुतेक राष्ट्रांवर पडला. अनेक साहित्य कृती, नाटके, चित्रपट दुसऱ्या महायुद्धावर अथवा त्यांच्या परिणामांवर झाले. त्यातील चित्रपट मुख्य युद्धातील घटनांवर आधारित होते तर काही त्याच्या परिणाम किंवा युद्धकालातील जीवनावर आधारित होते. काही सत्य घटनांवर तर काही काल्पनिक घटनांवर अथवा मिश्रित बनवले गेले. त्यातील काही प्रसिद्ध चित्रपट खालील प्रमाणे. ट्व्हेल ओ क्लॉक हाय (१९४९), ब्रिज ऑन द रिव्हर क्वाई (१९५७), पॅटन (१९७०), दास बुट (१९८१), सेव्हिंग प्रायव्हेट रायन (१९८८), पर्ल हार्बर(२००१), व्हेअर इगल्स डेअर, द डायरी ऑफ यंग गर्ल, स्टालिन्ग्राड छळछावण्यामधील जीवनावर आधारीत चित्रपटांमध्ये अनेक ऑस्कर विजेते चित्रपट आहेत. त्यातील प्रमुख चित्रपट म्हणजे शिंडलर्स लिस्ट, ऍने फ्रांक, लाईफ इज ब्युटिफुल, द पियानिस्ट इत्यादी. {{main|अर्वाचीन संस्कृतीत दुसरे महायुद्ध}} जगातील अनेक भाषांमध्ये दुसऱ्या महायुद्धाबद्दल कलाकृती निर्माण झाल्या आहेत. <!--नोंद: येथे प्रत्येक दशकातील एक चित्रपट निवडण्यात आलेला आहे. If you wish to add a movie that improves the list, please replace the current film for that decade. Avoid listing recently released movies as it is not possible to judge their significance in historical context. Such additions are welcome at [[World War II in contemporary culture]]. Thanks!--> यात शेकडो काल्पनिक चित्रपटही आहेत. यात ट्वेल्व ओ'क्लॉक हाय (१९४९), द ब्रिज ऑन द रिव्हर क्वाय (१९५७), द डर्टी डझन (१९६७), पॅटन (१९७०), डास बूट (जर्मन, १९८१), सेव्हिंग प्रायव्हेट रायन (१९९८), पर्ल हार्बर (२००१) इ. विशेष आहेत. आजतगायत लिहिल्या गेलेल्या हजारो पुस्तकांतून या महायुद्धाचा उल्लेख आहे. यात [[जोसेफ हेलर]]चे [[कॅच-२२]], [[अकियुकि नोसाका]]चे [[ग्रेव्ह ऑफ द फायरफ्लाईझ]], [[अ‍ॅन फ्रॅंक|ॲन फ्रॅंक]]चे [[द डायरी ऑफ अ यंग गर्ल]] आणि [[कर्ट व्होनेगट]]चे [[स्लॉटरहाउस-५]] यांचा समावेश आहे. == ग्रंथ यादी == <div class="references-small"> * Bauer, E. Lt-Colonel ''The History of World War II'', Orbis (2000) General Editor: Brigadier Peter Young; Consultants: Brigadier General James L. Collins Jr., Correli Barnet. (1,024 pages) ISBN 1-85605-552-3 * I.C.B. Dear and M.R.D. Foot, eds. ''The Oxford Companion to World War II'' (1995), 1300 page encyclopedia covering all topics * Ellis, John. ''Brute Force: Allied Strategy and Tactics in the Second World War'' (1999) * [[Martin Gilbert|Gilbert, Martin]] ''Second World War'' (1995) * Mark Harrison. "Resource Mobilization for World War II: The U.S.A., UK, U.S.S.R., and Germany, 1938-1945" in ''The Economic History Review,'' Vol. 41, No. 2. (May, 1988), pp.&nbsp;171–192. [http://links.jstor.org/sici?sici=0013-0117%28198805%292%3A41%3A2%3C171%3ARMFWWI%3E2.0.CO%3B2-7 in JSTOR] * [[John Keegan|Keegan, John]]. ''The Second World War'' (1989) * [[Basil Liddell Hart|Liddell Hart, Sir Basil]] ''History of the Second World War'' (1970) * Murray, Williamson and Millett, Allan R. ''A War to Be Won: Fighting the Second World War'' (2000) * Overy, Richard. ''Why the Allies Won'' (1995) * Shirer, William L. ''The Rise and Fall of the Third Reich, Simon & Schuster.'' (1959). ISBN 0-671-62420-2. * Smith, J. Douglas and Richard Jensen (2003). ''World War II on the Web: A Guide to the Very Best Sites''. ISBN 0-8420-5020-5. * Weinberg, Gerhard L.''A World at Arms: A Global History of World War II'' (2005) ISBN 0-521-44317-2 * {{स्रोत पुस्तक | वर्ष = 2004 | title = Poteri narodonaseleniia v XX veke : spravochnik | प्रकाशक = | ISBN = 5-93165-107-1 }} </div> == हे सुद्धा पहा == * [[पहिले महायुद्ध]] * [[नाझी पक्ष]] * [[ज्यूंचे शिरकाण]] === धारिका === * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.referencio.com/index.php?title=World_War_II | title = {{लेखनाव}} - विकी निर्देशिका | प्रकाशक = रेफरन्शिओ.कॉम | भाषा = इंग्लिश }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://dmoz.org/Society/History/By_Time_Period/Twentieth_Century/Wars_and_Conflicts/World_War_II/ | title = मुक्त निर्देशिका प्रकल्प - "{{लेखनाव}}" - स्वयंसेवकांनी रचलेली निर्देशिका | प्रकाशक = डीमॉझ.ऑर्ग | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-04-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080412101047/http://www.dmoz.org/Society/History/By_Time_Period/Twentieth_Century/Wars_and_Conflicts/World_War_II/ | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://dir.yahoo.com/Arts/Humanities/History/By_Time_Period/20th_Century/Military_History/World_War_II/ | title = {{लेखनाव}} | प्रकाशक = याहू | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-03-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080312060824/http://dir.yahoo.com/Arts/Humanities/History/By_Time_Period/20th_Century/Military_History/World_War_II/ | url-status = dead }} === साधारण माहिती === * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Austria.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - ऑस्ट्रियातील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-10-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081015152146/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Austria.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Belgium.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - बेल्जियममधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-10-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081012015701/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Belgium.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-France.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - फ्रान्समधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-05-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080516093319/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-France.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Germany.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - जर्मनीमधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-05-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080516092600/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Germany.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Great-Britain.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - ग्रेट ब्रिटनमधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-04-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080430081936/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Great-Britain.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Italy.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - इटलीमधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-05-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080515212358/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Italy.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Japan.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - जपानमधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-04-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080403214015/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Japan.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Russia.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - रशियामधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-06-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080615052422/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Russia.general.html | url-status = dead }} * [http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Spain.general.html Spain Chronology World War II World History Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080724205656/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Spain.general.html |date=2008-07-24 }} * [http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-USA.general.html USA Chronology World War II World History Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516055057/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-USA.general.html |date=2008-05-16 }} * [http://www.ww2db.com/ World War II Database] * [http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/2WW.htm The Second World War] * {{Webarchiv | url=http://www.bbc.co.uk/history/war/wwtwo/ | wayback=20010124043700 | text=BBC History: World War Two}} * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://www.bbc.co.uk/history/war/wwtwo/|date=20050304100032}} * [http://www6.dw-world.de/en/worldwarII.php Deutsche Welle special section on World War II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050507150818/http://www6.dw-world.de/en/worldwarII.php |date=2005-05-07 }} created by one of Germany's public broadcasters on World War II and the world 60 years after. * [http://www.militaryindexes.com/worldwartwo/ Directory of Online World War II Indexes & Records] * [http://www.engdahl.oilgeopolitics.net/History/MacKinder/mackinder.html Halford Mackinder's Necessary War An essay describing the geopolitical aspects of World War II] * [http://www.worldwar2vault.com/ World War 2 Vault] * [http://www.secretsofworldwar2.co.uk/ World War II Secret History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210004922/http://www.secretsofworldwar2.co.uk/ |date=2007-02-10 }} * [http://www.wwii.ca/ Canada and WWII] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090414134838/http://www.wwii.ca/ |date=2009-04-14 }} * [http://memory.loc.gov/ammem/collections/maps/wwii/ World War II Military Situation Maps. Library of Congress] * [http://www.bvalphaserver.com/content-10.html Officially Declassified U.S. Government Documents about World War II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070405013519/http://www.bvalphaserver.com/content-10.html |date=2007-04-05 }} <!-- NOTE TO WIKI EDITORS: I did ask to add this link via the talk page, and received permission. --> * [http://www.historisches-centrum.de/index.php?id=427 End of World War II in Germany] * [http://www.ww2incolor.com/gallery/ World War 2 Pictures In Colour] * [http://www.haagsebunkerploeg.nl/ Haagse Bunker Ploeg : Photo site about the atlantikwall in the Netherlands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190702051729/http://www.haagsebunkerploeg.nl/ |date=2019-07-02 }} * [http://vlib.iue.it/history/mil/ww2.html WWW-VL: History: WWII] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090708042559/http://vlib.iue.it/history/mil/ww2.html |date=2009-07-08 }} * [http://worldwartwozone.com/photopost/ World War II Zone Photo and Multi-media gallery] * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://worldwartwozone.com/photopost/|date=20090506125058}} * [http://chrito.users1.50megs.com/daily.htm Daily German action reports] * [http://www.bunkerpictures.nl/ Bunker Pictures - Pictures, locations, information about bunkers from WW2, The Atlantikwall and the Cold War] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061206134239/http://www.bunkerpictures.nl/ |date=2006-12-06 }} * [http://www.wikitimescale.org/en/category/World_War_II Timeline of events in World War 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126112031/http://www.wikitimescale.org/en/category/World_War_II |date=2021-01-26 }} on WikiTimeScale.org * [http://www.lib.utexas.edu/maps/historical/history_ww2.html Maps from the Pacific and Italian theaters] === संचिका === * [http://www.archives.gov/research/ww2/ US National Archives Photos] * [http://english.pobediteli.ru/ Multimedia map] - Presentation that covers the war from the invasion of Russia to the fall of Berlin * [http://www.warphotos.co.nr Thousands of World War II Photographs & Movies] * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://warphotos.basnetworks.net/gallery.php?g=ww2|date=20071119075548}} * [http://museumofworldwarii.com Virtual Museum of World War II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150415163837/http://museumofworldwarii.com/ |date=2015-04-15 }} - pictures & info * [http://multimedia.tbo.com/flash/iwojima3d/index.htm 3-D Stereo Photograph of Iwo Jima Flag-raising] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061205095231/http://multimedia.tbo.com/flash/iwojima3d/index.htm |date=2006-12-05 }} - From The Tampa Tribune and TBO.com * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://multimedia.tbo.com/flash/iwojima3d/index.htm|date=20070210104658}} * [http://digital.library.unt.edu/search.tkl?type=collection&q=WWII World War II Poster Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080415140517/http://digital.library.unt.edu/search.tkl?type=collection&q=WWII |date=2008-04-15 }} hosted by the Universtity of North Texas Libraries' *[http://digital.library.unt.edu/ Digital Collections] * [http://www.eyewitnesstohistory.com/francedefeat.htm The Defeat of France] Includes the famous ''Weeping Frenchman'' photograph. * {{it|इटालियन मजकूर}} [http://www.anpi.pesarourbino.it/fototeca2.php ANPI Archives Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160113092053/http://www.anpi.pesarourbino.it/fototeca2.php |date=2016-01-13 }} === माहिती === * [http://www.gurdjieff-legacy.org/70links/bk_voices2.htm ''Voices in the Dark''] - Descriptions of life in Nazi-occupied Paris * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://www.gurdjieff-legacy.org/70links/bk_voices2.htm|date=20090411170348}} * [https://web.archive.org/web/20060822185756/http://www.bbc.co.uk/dna/ww2/ WW2 People's War] - A project by the [[BBC]] to gather the stories of ordinary people from World War II * [http://www.wilhelm-radkovsky.de Memories of Leutnant d.R. Wilhelm Radkovsky 1940-1945] Experiences as a German soldier on the Eastern and Western Front * [http://www.warsawuprising.com/ The Warsaw Uprising of 1944] — "a heroic and tragic 63-day struggle to liberate World War 2 Warsaw from Nazi/German occupation." * [http://www.amazon.com/So-Great-Heritage-Kathie-Jackson/dp/1598862561 "So Great a Heritage"] A collection of 150 letters from an American soldier to his family during World War II gives the reader an insight into the war that they may not otherwise have. The letters were written from the time the soldier reported to boot camp, through his deployments to North Africa, Italy, France, and finally, Germany. * {{it|इटालियन मजकूर}} [http://www.lacittainvisibile.it/ La Città Invisibile] Collection of signs, stories and memories during the Gothic Line age. === चित्रपट === * ''[[द वर्ल्ड अॅट वॉर (दूरचित्रवाणी मालिका)|द वर्ल्ड अॅट वॉर]]'' (१९७४) is a 26-part [[Thames Television]] series that covers most aspects of World War II from many points of view. It includes interviews with many key figures ([[Karl Dönitz]], [[Albert Speer]], [[Anthony Eden]] etc.) ([http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0071075/ Imdb link]) * ''द सेकंड वर्ल्ड वॉर इन कलर'' (1999) is a three episode documentary showing unique footage in color ([http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0212694/ Imdb link]) </div> * [http://www.alaskainvasion.com/ रेड व्हाइट ब्लॅक अँढ ब्लू - अट्टूच्या लढाईवरील चित्रपट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911193528/http://alaskainvasion.com/ |date=2017-09-11 }}--> {{दुसरे महायुद्ध}} * <small>''हा लेख इंग्लिश विकिपिडीयावरील [http://en.wikipedia.org/wiki/World_War_II या लेखावर] आधारित आहे''</small> == बाह्य दुवे == * [http://www.ww2db.com/ दुसरे महायुद्ध माहिती संग्रह संकेतस्थळ] * [http://www.bbc.co.uk/history/worldwars/wwtwo/ बी.बी.सी वरील दुसरे महायुद्ध संकेतस्थळ] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:दुसरे महायुद्ध|*]] [[वर्ग:महायुद्धे]] == प्रारंभिक आणि समाप्त तारिक ==   १ सप्टेंबर १९३९ दिवशी [[युरोप]]<nowiki/>मध्ये दुसरे महायुद्ध सुरू झालं {{Sfn|Weinberg|2005}} [[पोलंडवर आक्रमण|पोलंड]] आणि युनायटेड किंग्डमवरील जर्मन आक्रमण आणि दोन दिवसांनी ३ सप्टेंबर १९३९ दिवशी फ्रान्सने जर्मनीविरुद्ध युद्धाची घोषणा केली . पॅसिफिक युद्धाच्या सुरुवातीच्या दिनांकंमध्ये ७ जुलै १९३७ दिवशी [[दुसरे चीन-जपान युद्ध|दुसरे चीन-जपानी युद्ध]] सुरू झालं <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Cambridge History of the Second World War, Volume I: Fighting the War|last=Ferris|first=John|last2=Mawdsley|first2=Evan|date=2015|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=[[Cambridge]]|language=en}}</ref> {{Sfn|Förster|Gessler|2005}} किंवा १९ सप्टेंबर १९३१ दिवशी मंचुरियावर जपानी आक्रमण झालं . <ref>Polmar, Norman; Thomas B. Allen (1991) ''[[iarchive:worldwariiameric00polm|World War II: America at war, 1941–1945]]'' {{ISBN|978-0-3945-8530-7}}</ref> इतर लोक ब्रिटिश इतिहासकार ॲ. जॉ. पे टेलरच्या संशोधननुसार करतात, ज्यांनी म्हणालं आहे की चीन-जपानी युद्ध आणि युरोप आणि त्याच्या वसाहतींमधील युद्ध एकाच वेळी झालं आणि दोन्ही युद्धे १९४१ मध्ये दुसरे महायुद्ध झाली. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Hett|first=Benjamin Carter|date=1 August 1996|title='Goak here': A.J.P. Taylor and 'The Origins of the Second World War.'|url=https://go.gale.com/ps/i.do?p=AONE&sw=w&issn=00084107&v=2.1&it=r&id=GALE%7CA18672225&sid=googleScholar&linkaccess=abs|journal=Canadian Journal of History|language=English|volume=31|issue=2|pages=257–281|doi=10.3138/cjh.31.2.257|issn=0008-4107|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307200155/https://go.gale.com/ps/i.do?p=AONE&sw=w&issn=00084107&v=2.1&it=r&id=GALE%7CA18672225&sid=googleScholar&linkaccess=abs&userGroupName=nm_p_oweb&isGeoAuthType=true|archive-date=7 March 2023|access-date=14 September 2022}}</ref> द्वितीय महायुद्धाच्या इतर प्रस्तावित सुरुवातीच्या दिनांक मध्ये ३ ऑक्टोबर १९३५ दिवशी[[दुसरे इटली-इथियोपिया युद्ध|अबिसिनियावरील इटालियन आक्रमणाचा]] समावेश आहे. ब्रिटिश इतिहासकार अँटनी बीव्हर द्वितीय महायुद्धाच्या सुरुवातीच्ं अंदाजक मांडतात{{Spaces}}मे ते सप्टेंबर १९३९ दरम्याने [[जपानी साम्राज्य|जपान]] आणि मंगोलिया व[[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत युनियनच्या]] सैन्यात खलखिन गोलच्या लढाईत लढलं गेलं. {{Sfn|Beevor|2012}} इतर लोक [[स्पॅनिश यादवी|स्पॅनिश यादवी युद्धाला]] द्वितीय महायुद्धाची प्रारंभ किंवा प्रस्तावना मानतात. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.npr.org/2017/03/10/519462137/in-many-ways-author-says-spanish-civil-war-was-the-first-battle-of-wwii|title=In Many Ways, Author Says, Spanish Civil War Was 'The First Battle Of WWII'|date=10 March 2017|work=[[Fresh Air]]|publisher=NPR|access-date=16 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416013707/https://www.npr.org/2017/03/10/519462137/in-many-ways-author-says-spanish-civil-war-was-the-first-battle-of-wwii|archive-date=16 April 2021|url-status=live}}</ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Frank|first=Willard C.|date=1987|title=The Spanish Civil War and the Coming of the Second World War|url=https://www.jstor.org/stable/40105814|journal=The International History Review|volume=9|issue=3|pages=368–409|doi=10.1080/07075332.1987.9640449|jstor=40105814|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201143429/https://www.jstor.org/stable/40105814|archive-date=1 February 2022|access-date=17 February 2022}}</ref> युद्धाच्या समाप्तीची नेमकं दिनांक देखील सर्वत्र मान्य नाही. त्या वेळी सामान्यतः असे मान्य केलं जात होते की युद्धाचा शेवट १५ ऑगस्ट १९४५ ( व्हीजे डे ) च्या युद्धविरामाने झाला, २ सप्टेंबर १९४५ दिवशी जपानच्या औपचारिक आत्मसमर्पणाने झाला नाही, ज्यामुळे आशियातील युद्ध संपलं . १९५१ मध्ये जपान आणि दोस्त राष्ट्रांमध्ये शांतता करार झाला. {{Sfn|Masaya|1990}} जर्मनीच्या भविष्याबाबत १९९० च्या करारामुळे [[जर्मनीचे पुनःएकत्रीकरण|पूर्व आणि पश्चिम जर्मनीचे पुनर्मिलन]] झालं. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://usa.usembassy.de/etexts/2plusfour8994e.htm|title=German-American Relations – Treaty on the Final Settlement concerning Germany|date=12 September 1990|publisher=usa.usembassy.de|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120507180629/https://usa.usembassy.de/etexts/2plusfour8994e.htm|archive-date=7 May 2012|access-date=6 May 2012}}</ref> जपान आणि सोव्हिएत युनियन यांच्यात कधीही औपचारिक सन्धि झाला नाही, <ref>[https://asiatimes.com/article/fact-box-japan-russia-never-signed-wwii-peace-treaty/ Why Japan and Russia never signed a WWII peace treaty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180604072306/https://www.atimes.com/article/fact-box-japan-russia-never-signed-wwii-peace-treaty}}. ''Asia Times''.</ref> जरी १९५६ च्या सोव्हिएत-जपानी संयुक्त घोषणेद्वारे दोन्ही देशांमधील युद्धाची स्थिती संपुष्टात आली, ज्यामुळे त्यांच्यातील पूर्ण राजनैतिक संबंध देखील पुनर्संचयित झालं. <ref name="nyt">[https://www.nytimes.com/1956/10/20/archives/texts-of-sovietjapanese-statements-peace-declaration-trade-protocol.html?sq=Soviet-Japanese+Joint+Declaration&scp=1&st=p ''Texts of Soviet–Japanese Statements; Peace Declaration Trade Protocol.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211209133402/https://www.nytimes.com/1956/10/20/archives/texts-of-sovietjapanese-statements-peace-declaration-trade-protocol.html?sq=Soviet-Japanese+Joint+Declaration&scp=1&st=p}} [[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]], page 2, 20 October 1956.<br /><br />Subtitle: "Moscow, October 19. (UP) – Following are the texts of a Soviet–Japanese peace declaration and of a trade protocol between the two countries, signed here today, in unofficial translation from the Russian". Quote: "The state of war between the U.S.S.R. and Japan ends on the day the present declaration enters into force [...]"</ref> cdpvbngh49tsvd90c1nzevczbb5hdbg 2718300 2718299 2026-10-08T21:02:33Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#नियम_८.१|शुद्धलेखनाचा नियम ८.१]]); शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]]) 2718300 wikitext text/x-wiki {{मुखपृष्ठ सदर टीप |तारीख = २८ जून |वर्ष = २०१२ }} {{माहितीचौकट सैन्य संघर्ष | संघर्ष = दुसरे महायुद्ध | या युद्धाचा भाग = | चित्र = {{multiple image|border=infobox|perrow=2/2/2|total_width=300 | image1=Bundesarchiv Bild 101I-646-5188-17, Flugzeuge Junkers Ju 87.jpg | alt1= | image2=Matilda tanks on the move outside the perimeter of Tobruk, Libya, 18 November 1941. E6600.jpg | alt2= | image3=Nagasakibomb.jpg | alt3=in the | image4=Bundesarchiv Bild 183-R76619, Russland, Kesselschlacht Stalingrad.jpg | alt4= | image5=Raising a flag over the Reichstag - Restoration.jpg | alt5= | image6=USS Pennsylvania moving into Lingayen Gulf.jpg | alt6= [[पूर्व आघाडी (दुसरे महायुद्ध)|पूर्व आघाडीवरील]] [[नाझी जर्मनी|जर्मनीची]] [[युंकर्स यु ८७]] बॉम्बफेकी विमाने; [[उत्तर आफ्रिका मोहीम (दुसरे महायुद्ध)|उत्तर आफ्रिका मोहीमेवर]] असलेल्या ब्रिटिश [[मटिल्डा २ रणगाडा|मटिल्डा २ रणगाडे]]; [[हिरोशिमा आणि नागासाकीवरील अणुबॉम्ब हल्ले]]; [[स्टालिनग्राडची लढाई|स्टालिनग्राडच्या लढाईतील]] [[सोव्हियेत संघ|सोव्हियेत संघाचे]] सैनिक; [[बर्लिन]]मध्ये [[राइकश्टाग]]वर आपला झेंडा फडकावणारा सोव्हियेत सैनिक; [[फिलिपिन्स]]मधील [[लिंगायेनचे आखातावर|लिंगायेनच्या आखातावर]] चालून जाणाऱ्या [[अमेरिकेचे आरमार|अमेरिकेच्या युद्धनौका]] }} | चित्र रुंदी = 300px | दिनांक = इ.स. १ सप्टेंबर १९३९ – इ.स २ सप्टेंबर १९४५ एकूण युद्ध कालावधी: ६ वर्ष १ दिवस | स्थान = संपूर्ण जग | परिणती = मित्र राष्ट्रांचा विजय | सद्यस्थिती = | प्रादेशिक बदल = | पक्ष१ = [[मित्र राष्ट्र]]<br />{{देशध्वज|सोव्हिएत संघ}}(१९४१-४५)<br />{{देशध्वज|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने}}(१९४१-४५)<br />{{ध्वज|भारत}}<br /> [[Image:Flag of the Republic of China.svg|24px]] [[चीन]](१९३७-४५)<br /><hr> {{देशध्वज|फ्रान्स}}<br /> {{देशध्वज|पोलंड}}<br /> {{देशध्वज|कॅनडा}},<br /> {{देशध्वज| ऑस्ट्रेलिया}}<br /> {{देशध्वज|न्यू झीलँड}}<br /> {{देशध्वज|युगोस्लाव्हियाचे साम्यवादी संघीय प्रजासत्ताक}} (१९४१-४५)<br /> {{देशध्वज|नॉर्वे}}(१९४०-४५)<br /> {{देशध्वज|बेल्जियम}} (१९४०-४५)<br /> {{देशध्वज|चेकोस्लोव्हाकिया}}<br /> {{देशध्वज|फिलिपिन्स}} (१९४१-४५)<br /> {{देशध्वज|ब्राझिल}} (१९४२-४५)<br /> [[दोस्त राष्ट्रे|व इतर....]] | पक्ष२ = [[अक्ष राष्ट्रे]]<br /> {{देशध्वज|नाझी जर्मनी}}<br /> {{देशध्वज|जपान}}(१९३७-४५)<br />{{देशध्वज|इटली}}(१९४०-४३)<br /><hr> {{देशध्वज|हंगेरी}} (१९४१-४५),<br /> {{देशध्वज|रोमेनिया}} (१९४१-४४),<br /> {{देशध्वज|बल्गेरिया}} (१९४१-४४),<br /> {{देशध्वज|थायलंड}} (१९४१-४५),<br /> सहकारी राष्ट्रे<br /> {{देशध्वज|फिनलंड}} (१९४१-४४),<br /> {{देशध्वज|इराक}} (१९४१),<br /> {{देशध्वज|सोव्हिएत संघ}} (१९३९-४१),<br /> [[अक्ष राष्ट्रे|व इतर....]] | सेनापती १ = दोस्त नेते | सेनापती २ = अक्ष नेते | सैन्यबळ १ =७,३७,००,०००: दोस्त राष्ट्रे | सैन्यबळ २ =३,६३,००,०००: अक्ष राष्ट्रे १,८१,००,०००: जर्मनी १,८२,००,०००: इटली आणि जपान | बळी १ = सैनिक: १,६०,००,००० नागरिक: ४,५०,००,००० एकूण: ६,१०,००,००० | बळी २ = सैनिक: ८०,००,००० पेक्षा जास्त<br />नागरिक: ४०,००,००० पेक्षा जास्त<br />एकूण: १,२०,००,००० पेक्षा जास्त | टिपा = |}} '''दुसरे महायुद्ध''' हे [[इ.स. १९३९|१९३९]] ते [[इ.स. १९४५|१९४५]] दरम्यान झालेले जागतिक युद्ध होते. हे युद्ध मुख्यतः [[युरोप]] व [[आशिया]]मध्ये [[दोस्त राष्ट्रे]] व [[अक्ष राष्ट्रे]] यांच्या मध्ये झाले. जर्मनीने पोलंडवर केलेल्या हल्ल्याने हे युद्ध १ सप्टेंबर १९३९ रोजी अधिकृतपणे सुरू झाले.{{sfn|वाइनबर्ग|२००५|p=६}}<ref>वेल्स, ॲन शार्प (२०१४) ''हिस्टॉरिकल डिक्शनरी ऑफ वर्ल्ड वॉर टू : द वॉर अगेन्स्ट जर्मनी ॲंन्ड इटली''. रोव्हमन ॲंन्ड लिटलफील्ड पब्लिशिंग, पृ ७</ref> यानंतर फ्रान्स, युनायटेड किंग्डम आणि इतर राष्ट्रांनी जर्मनी विरुद्ध युद्ध पुकारले. जपानने व इटलीने जर्मनीच्या बाजूने युद्धात पदार्पण केले. १९४१ च्या डिसेंबरमध्ये जपानने अमेरिकेच्या पर्ल हार्बर बंदरावर आक्रमण केल्यामुळे अमेरिकेला युद्धात उतरणे भाग पाडले. अमेरिकेने युद्धात सक्रिय भाग घेतला व तेथून युद्ध जगभर पसरले. दोस्त राष्ट्रांमध्ये [[चीन]], [[रशिया]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] व इतर राष्ट्रांचा समावेश होता, तर अक्ष राष्ट्रांमध्ये [[जर्मनी]], [[इटली]] व [[जपान]] हे देश होते. जवळ जवळ ७० देशांचे सैन्य यात सहभागी झाले होते. या युद्धात सहा कोटींच्यावर माणसे मेली. मानवी इतिहासातील ही सर्वांत मोठी जीवितहानी आहे. या युद्धामध्ये दोस्त राष्ट्रांचा विजय झाला.{{sfn|गिल्बर्ट|२००१|p=२९१}}<ref>{{स्रोत पुस्तक |title=वॉर, व्हायोलन्स ॲंड पॉप्युलेशन: मेकिंग द बॉडी काउंट|भाषा=इंग्लिश|author=जेम्स ए. टायनर|page=49 |date=3 March 2009 |publisher=द गिलफोर्ड प्रेस; पहिली आवृत्ती|isbn=1-6062-3038-7}}</ref>{{sfn|Sommerville|2008|loc=p. 5 (2011 ed.)}}<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.bbc.co.uk/tyne/content/articles/2005/01/20/holocaust_memorial_other_victims_feature.shtml|title=BBC - Tyne - Roots - Non-Jewish Holocaust Victims : The 5,000,000 others|website=www.bbc.co.uk|accessdate=27 August 2017|भाषा=इंग्लिश}}</ref> == आढावा == === युरोप === [[सप्टेंबर १]], [[इ.स. १९३९|१९३९]] रोजी [[जर्मनी]]ने [[जर्मनीचे पोलंडवर आक्रमण (१९३९)|पोलंडवर आक्रमण]] केले. जर्मनीचा नेता [[ॲडॉल्फ हिटलर]] व त्याच्या [[नाझी पक्ष|नाझी पक्षाने]] [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघाशी]] त्यापूर्वी मैत्री-करार केला होता. त्यानुसार सोव्हिएत संघाने [[सप्टेंबर १७]]च्या दिवशी पूर्वेकडून पोलंडवर चाल केली. याला प्रत्युत्तर म्हणून [[युनायटेड किंग्डम]] व [[फ्रान्स]]ने [[सप्टेंबर ३]]ला जर्मनीविरुद्ध युद्ध जाहीर केले. सुरुवातीला हे युद्ध मुख्यत्वे सागरी युद्ध होते. काही महिन्यातच जर्मनीने पोलंड काबीज केले. त्यानंतर [[इ.स. १९४०|१९४०मध्ये]] जर्मन सैन्याने [[नॉर्वे]], [[नेदरलँड्स]], [[बेल्जियम]] व [[फ्रान्स]] पादाक्रांत केले व [[इ.स. १९४१|१९४१मध्ये]] [[युगोस्लाव्हिया]] आणि [[ग्रीस]]चा पाडाव केला. [[इटली]]ने उत्तर आफ्रिकेतील ब्रिटिश वसाहतींवर हल्ला केला. काही महिन्यांनी त्यांना जर्मन सैन्याची कुमक मिळाली. [[इ.स. १९४१|१९४१ च्या]] मध्यापर्यंत जर्मनीने बहुतांश [[पश्चिम युरोप]] आपल्या टाचेखाली आणले होते परंतु युनायटेड किंग्डम जिंकणे त्यांना जमले नाही. याचे मुख्य कारण होते [[रॉयल एर फोर्स]] व [[रॉयल नेव्ही]]ने दिलेली कडवी झुंज. आता [[हिटलर]] सोव्हिएत संघावर उलटला व [[जून २२]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी त्याने अचानक सोव्हिएत संघावर चाल केली. [[ऑपरेशन बार्बारोसा]] या सांकेतिक नावाने योजलेल्या या मोहिमेत जर्मनीला सुरुवातीला भरभरून यश मिळाले. [[इ.स. १९४१|१९४१]] शेवटीशेवटी जर्मन सैन्याने [[मॉस्को]]पर्यंत धडक मारली परंतु येथे ही मोहीम अडकून पडली. सोव्हिएत सैन्याने कडवा प्रतिकार करीत जर्मनीचा रेटा मोडून काढला. पुढे सोव्हिएत सैन्याने [[स्टालिनग्राड]]ला वेढा घालून बसलेल्या [[जर्मनीचे सहावे सैन्य|जर्मनीच्या सहाव्या सैन्यालाच]] प्रतिवेढा घालुन पूर्ण सैन्याला युद्धबंदी बनवले. [[कुर्स्कचे युद्ध|कुर्स्कच्या युद्धात]] सोव्हिएत सैन्याने जर्मनीचा प्रतिकार मोडून काढला व [[लेनिनग्राडचा वेढा]]. उठवला. जर्मन सैन्याने अखेर माघार घेतली. [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] त्यांचा [[बर्लिन]]पर्यंत पाठलाग केला. बर्लिनमध्ये जर्मन सैन्याने व सामान्य नागरिकांनी घराघरातून सोव्हिएत सैन्याला झुंज दिली परंतु प्रचंड प्रमाणात मिळत असलेल्या कुमकेच्या जोरावर सोव्हिएत सैन्याने बर्लिन जिंकले. याच सुमारास ([[एप्रिल ३०]], [[इ.स. १९४५|१९४५]] रोजी) हिटलरने आपल्या भूमिगत बंकरमध्ये आत्महत्त्या केली. इकडे पाश्चिमात्य दोस्त राष्ट्रांनी [[इ.स. १९४३|१९४३मध्ये]] [[इटली]]वर चाल केली. [[इ.स. १९४४|१९४४मध्ये]] त्यांनी [[नॉर्मंडी]]च्या किनाऱ्यावर हल्ला केला व फ्रान्सला जर्मन आधिपत्यातून मुक्त केले. जर्मनीने चढवलेल्या प्रतिहल्ल्याला [[ऱ्हाईन नदी]]च्या किनाऱ्यावर ''[[बॅटल ऑफ द बल्ज]]'' नावाने प्रसिद्ध लढाईत दोस्त राष्ट्रांनी जबरदस्त उत्तर दिले व येथून आगेकूच करित त्यांनी जर्मनी गाठले आणि [[एल्ब नदी]]च्या किनाऱ्यावर पूर्वेकडून चालून आलेल्या सोव्हिएत सैन्याशी संधान बांधले. यावेळी जर्मनीच्या उरल्यासुरल्या सैन्याने शरणागती पत्करली व हार मान्य केली. युरोपमध्ये चाललेल्या या धुमश्चक्री दरम्यान जर्मन राष्ट्राकडून चालविण्यात आलेल्या वंश हत्येत ६०,००,००० ज्यू व्यक्तींचा बळी गेला. याला [[ज्यूंचे शिरकाण]] अथवा ''[[होलोकॉस्ट]]'' म्हणण्यात येते. === आशिया व प्रशांत महासागर === युरोपमध्ये युद्धाला तोंड फुटण्यापूर्वी [[जपान]]ने [[जुलै ७]], [[इ.स. १९३७|१९३७]] रोजी [[चीन]]वर [[दुसरे चीन-जपान युद्ध|आक्रमण]] केले.,<ref>{{स्रोत पुस्तक|first1=जॉन|last1=फेरिस|first2=एव्हन|last2=मॉड्सले|title=द कॅम्ब्रिज हिस्टरी ऑफ द सेकंड वर्ल्ड वॉर, खंड १: फायटिंग द वॉर|location=[[Cambridge]]|language=English|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2015|ref=harv}}</ref>{{sfn|फॉर्स्टर|गेसलर|२००५|p=६४}} जपानचा रोख चीनमधून पूर्व आणि [[आग्नेय आशिया]]वर स्वारी करीत एकएक देश जिंकायचा होता. यात मिळालेल्या यशानंतर जपानने [[डिसेंबर ७]], [[इ.स. १९४१|१९४१]]च्या दिवशी अनेक राष्ट्रांवर एकाच वेळी हल्ला केला. याच दिवशी [[पर्ल हार्बर]] येथे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] नौदलावरही हल्ला चढवला गेला. याला प्रत्युत्तर म्हणून अमेरिकेने युद्धात उतरण्याचे निश्चित केले. पुढील सहा महिने जपानला घवघवीत यश मिळाले पण [[कॉरल समुद्राची लढाई|कॉरल समुद्राच्या लढाईत]] अमेरिकन नौसैन्याने त्यांचा प्रतिकार केला व [[मिडवेची लढाई|मिडवेच्या लढाईत]] जपानने हार पत्करली. यात जपानच्या चार [[विमानवाहू नौका]] बुडवून अमेरिकेने जपानी नौसैन्याचा कणाच मोडला. येथून दोस्त राष्ट्रांनी जपानवर प्रतिहल्ला चढवला व [[मिल्ने बेची लढाई|मिल्ने बे]] व [[ग्वादालकॅनाल मोहीम|ग्वादालकॅनालच्या लढाईत]] त्यांनी विजय मिळवला. नैर्ऋत्य प्रशांत महासागरातमध्ये विजयी ठरलेल्या दोस्त राष्ट्रांनी मग प्रशांत महासागराच्या मध्य भागावर रोख धरून मोहीम काढली. यात जपानी सैन्याने त्यांचा कडवा प्रतिकार केला. या मोहीमेदरम्यान [[फिलिपाईन समुद्राची लढाई]], [[लेयटे गल्फची लढाई]], [[इवो जिमाची लढाई|इवो जिमा]] व [[ओकिनावाची लढाई]], इ. अनेक भयानक सागरी युद्धे लढली गेली. या दरम्यान अमेरिकन [[पाणबुडी|पाणबुड्यांनी]] जपानकडे जाणारी रसद तोडण्यात यश मिळवले. याने जपानची आर्थिकदृष्ट्या कुचंबणा होऊ लागली. [[इ.स. १९४५|१९४५मध्ये]] दोस्त राष्ट्रांच्या वायुदलाने जपानवर अनेक वादळी हल्ले चढवले. मुख्यत्वे नागरी वस्त्या व कारखान्यांवर झालेल्या या हल्ल्यांनी जपानची युद्धप्रवण राहण्याची शक्ती कमी झाली. अखेर [[ऑगस्ट ६]], इ.स. १९४५ रोजी अमेरिकेने जपानच्या [[हिरोशिमा]] शहरावर परमाणु बॉम्ब टाकला. [[ऑगस्ट ९]]ला अमेरिकेने [[नागासाकी]] शहरावर असाच हल्ला केला व जोपर्यंत जपान शरण येत नाही तोपर्यंत एक एक करित जपानी शहरे बेचिराख करण्याची धमकी दिली. जपानने [[ऑगस्ट १५]], [[इ.स. १९४५|१९४५]] रोजी बिनशर्त शरणागती पत्करली व दुसऱ्या महायुद्धाचा अधिकृतरीत्या अंत झाला.<ref name="Beevor 2012 776">{{Harvnb|Beevor|2012|p=776}}.</ref> === पर्यवसान === या अतिभयानक युद्धात अंदाजे ६,२०,००,००० (सहा कोटी वीस लाख) व्यक्ती मरण पावल्या. हे म्हणजे जगाच्या त्यावेळेच्या लोकसंख्येच्या २.५ % होय.<ref name="census.gov">{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.census.gov/population/international/data/worldpop/table_history.php |title=U.S. Census BureauWorld Population Historical Estimates of World Population |accessdate=March 4, 2016}}</ref> अर्थात, हा केवळ अंदाज आहे व प्रत्येक राष्ट्राचे अंदाज वेगवेगळे आहेत. युरोपमधील आणि आशियामधील अनेक देश या युद्धात बेचिराख झाले. त्यातून सावरायला त्यांना पुढील अनेक दशके घालवावी लागली. दुसऱ्या महायुद्धाचे राजकीय,<ref>{{Harvnb|Barber|Harrison|2006|p=232}}.</ref> सामाजिक, आर्थिक<ref name="GSWW6_266">{{Harvnb|Rahn|2001|p=266}}.</ref><ref>{{Harvnb|Liberman|1996|p=42}}.</ref><ref name="Milward 1979 138">{{Harvnb|Milward|1992|p=138}}.</ref> तसेच तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने जगावर झालेले प्रभाव आजदेखील दिसून येतात. == कारणे == [[जर्मनीचे पोलंडवरील आक्रमण, १९३९|जर्मनीचे पोलंडवरील आक्रमण]] व जपानचे [[दुसरे चीन-जपान युद्ध|चीन]], [[पर्ल हार्बरवरील हल्ला|अमेरिका]] व ब्रिटिश आणि डच वसाहतींवरचे आक्रमण ही दुसऱ्या महायुद्धाची कारणे समजली जातात.{{sfn|Eastman|1986|pp=547–51}} {{sfn|Beevor|2012|p=342}}जगाच्या दोन्ही बाजूच्या या घटनांचे कारण होते जर्मनी व जपानमधील हुकूमशाही सत्ताधीश व त्यांची जगज्जेते होण्याची महत्त्वाकांक्षा. जरी या दोन्ही सत्तांनी आपले पाय पसरवण्यास आधीच सुरुवात केली असली तरी दुसऱ्या महायुद्धाची अधिकृत सुरुवात झाली ती या झोंडशाहीला झालेल्या सशस्त्र विरोधाने. जर्मनीत नाझी पक्ष जरी लोकशाही मार्गाने सत्तेवर आला असला तरी एकदा हातात सत्ता आल्यावर पक्षाधिकाऱ्यांनी जर्मनीतील लोकशाही व्यवस्थेची लक्तरे काढली.{{sfn|Brody|1999|p=4}} असे असून जर्मन जनतेने त्यांना पाठिंबा दिला कारण [[पहिले महायुद्ध|पहिल्या महायुद्धात]] पराभूत झाल्यावर त्यांना जर्मन स्वाभिमानाला जागे करणारे सरकार प्रथमतःच मिळालेले होते.{{sfn|Zalampas|1989|p=62}} पहिल्या महायुद्धात शरणागती पत्करताना [[व्हर्सायचा तह|व्हर्सायच्या तहातील]] २३१वे कलम जर्मन जनतेला असह्य झाले होते.{{sfn|Kantowicz|1999|p=149}} या शिवाय साम्यवाद-विरोध आणि आर्थिक सुबत्ता व प्रगतीच्या वचनांना भुलून जर्मनीने नाझी पक्षाला व पर्यायाने [[ॲडॉल्फ हिटलर|एडॉल्फ हिटलर]]ला अमर्याद सत्ता बहाल केली. हिटलरने जर्मनीला आपल्या हक्काच्या समजल्या जाणाऱ्या सगळ्या देशांना जर्मन सत्तेखाली आणण्याचे वचन दिले व त्यादृष्टीने पावलेही उचलली. नाझी पक्षाने (व स्वतः हिटलरनेही) हिटलरला जर्मनीचा तारणहार असल्याचे भासवले,{{sfn|Adamthwaite|1992|p=52}} व येथून एका भस्मासुराचा जन्म झाला. इकडे जपानमध्ये ''क्रिसॅंथेमम'' (जास्वंदी) वंशाच्या राजांचे राज्य असले तरी खरी सत्ता होती ती सैन्यातील अत्त्युच्च अधिकाऱ्यांच्या टोळक्याकडे. जपानला जगातील महासत्ता करण्याची त्यांची महत्त्वाकांक्षा होती. जपानने या नेतृत्वाखाली [[मांचुरिया]]वर [[इ.स. १९३१|१९३१मध्ये]] व चीनवर [[इ.स. १९३७|१९३७मध्ये]] आक्रमण केले होते. यामागचे कारण होते ते चीन व मांचुरियातील नैसर्गिक संपत्ती बळकावून त्याद्वारे आपला प्रभाव अधिक मजबूत करणे. [[युनायटेड किंग्डम]] व [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] या युद्धात जरी प्रत्यक्ष भाग घेतला नसला तरी त्यांनी चीनला आर्थिक व सैनिकी मदत केली. याशिवाय त्यांनी जपानविरुद्ध आर्थिक नाकेबंदी करीत जपानला मिळणारे [[खनिज तेल]] व इतर रसद कापली. यामुळे जपानला चीन व मांचुरियातील युद्ध जास्त काळ चालू ठेवणे अशक्य झाले व त्यांनी तेथून काढता पाय घेण्याची तयारी सुरू केली. आता जपानकडे उपाय होते म्हणजे चीनचा जिंकलेला प्रदेश परत करणे, खनिज तेल व इतर कच्च्या मालाची इतर पुरवठे शोधणे किंवा हे मिळवण्यासाठी अजून काही देश/प्रांत जिंकणे. आग्नेय आशियातील [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्स]] आणि डच, फ्रेंच व ब्रिटिश वसाहतींमधून या खनिजांचा मुबलक पुरवठा होता व हा भाग चीनमधून हल्ला करण्याच्या टप्प्यातही होता. जपानचा समज होता की आशियातील युरोपीय सत्ता युरोपमध्ये सुरू झालेल्या युद्धात गुंतल्या होत्या व आशियात लक्ष देण्याची त्यांना फुरसत नव्हती. सोव्हिएत संघ जर्मनीशी संधान बांधून असले तरी त्यांच्यात कुरबुर सुरूच होती आणि अमेरिका युद्ध करण्याआधी संधी/करार करण्याचा प्रयत्न करेल. ही परिस्थिती जपानने आग्नेय आशिया गिळंकृत करण्यास साजेशीच होती. हा अंदाज बांधून जपानने डच व ब्रिटिश वसाहतींवर आक्रमण केले व जगाच्या पूर्व भागातील युद्धाला तोंड फुटले. सुरुवातीला तटस्थ असलेल्या अमेरिकेने दोस्त राष्ट्रांना जर्मनीविरुद्ध आर्थिक मदत करणे चालूच ठेवले होते. त्याला खीळ घालण्यासाठी जपानने [[डिसेंबर ७]], [[इ.स. १९४१|१९४१रोजी]] अमेरिकेच्या [[पर्ल हार्बर]] येथील नौसेना तळावर जबरदस्त हल्ला केला व तेथील आरमार उद्ध्वस्त केले. अमेरिकेला आता युद्धात उतरणे भागच होते. अशा प्रकारे अमेरिकेचा या युद्धात प्रवेश झाला. == घटनाक्रम == === युद्धाची सुरुवात - इ.स. १९३९ === ==== युरोपियन रणांगण ==== '''जर्मनीची आगळीक''' [[इ.स. १९३९|१९३९ च्या]] सुमारास जर्मनीने जाहीर केले होते की [[व्हर्सायचा तह|व्हर्सायच्या तहात]] गमावलेला सगळा प्रदेश जर्मनीने जिंकलाच पाहिजे. शिवाय, ज्या ज्या प्रदेशात जर्मनवंशीय व्यक्तींचे बहुमत असेल, ते प्रदेशही जर्मनीचेच भाग झाले पाहिजेत. जर्मनीच्या अधिकृत परराष्ट्र धोरणात म्हणले होते की [[पोलंड]] व [[झेकोस्लोव्हेकिया]]तील काही प्रदेशात जर्मन बाहुल्य होते व तेथील जर्मनवंशीय व्यक्तींच्या हक्कांची पायमल्ली होत होती. त्यांच्या हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी असे प्रदेश जर्मनीत असले पाहिजेत. [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमच्या पंतप्रधान]] [[नेव्हिल चेम्बरलेन]] बरोबरच्या चर्चासत्रात हिटलरने अनेक पुरावे दाखवले ज्यानुसार जर्मनीच्या शेजारी राष्ट्रातील जर्मनवंशीय लोकांवर अत्याचार होत होते. या सबबीवर हिटलरने असे प्रदेश जर्मनीत समाविष्ट करण्याचा आग्रह धरला. हिटलरच्या या युक्तिवादाला जर्मन जनतेचा पूर्ण पाठिंबा होता. जर्मनीला पहिल्या महायुद्धात नामुष्की पत्करावी लागली होती. व्हर्सायच्या तहातील काही कलमे जर्मनीच्या आर्थिक व सैनिकी विकासाला जाचक होती. याच सुमारास जगभर आर्थिक मंदी सुरू होती, त्याचा प्रभाव जर्मनीवरही पडला होता. व्हर्सायच्या तहानुसार जर्मनीला सैन्य बाळगण्यावर कडक निर्बंध होते व प्रत्येक सैनिकी हालचालीबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]] द्वारे परदेशी राजवटींना जबाब द्यावा लागत होता. ततः जर्मनीत गरीबी, [[बेकारी]] व असंतोषाचे लोण सर्वदूर पसरलेले होते. याचे भांडवल करून हिटलर व नाझी पक्षाने सत्ता मिळवली व हळूहळू लोकशाही व्यवस्थेत बदल करून अधिकाधिक हुकुमशाहीगत व्यवस्था जर्मनीत आली. नाझींनी जर्मनीला पटवून दिले की अनिर्बंध सत्तेशिवाय जर्मनीचा उद्धार कोणीही करू शकणार नाही. हळूहळू हिटलरने [[ऱ्हाइनलॅंड]] व [[रुह्र]] प्रदेशात सैन्य उभारणीलाही सुरुवात केली. याशिवाय अश्या अनेक कृती केल्या ज्या व्हर्सायच्या तहाविरुद्ध होत्या परंतु जर्मन राष्ट्रहितकारक होत्या. याचा परिणाम जर्मन जनता हिटलरच्या मागे एकमुखाने उभी राहण्याचा झाला. हिटलर व नाझी पक्षाने याचे पूरेपूर फायदा घेतला. जर्मनवंशीयांवर अन्याय होत असल्याचे भासवून त्यांनी याकाळात अनेक इतरवंशीय व्यक्तींचे ([[रोमा जिप्सी]], [[ज्यू]], इ.) सर्रास शिरकाण सुरू केले. '''युरोपीय देशांची अति-सहिष्णुता व युद्धापूर्वीचे मैत्री-करार''' जर्मनीत हे सुरू असताना ब्रिटिश व फ्रेंच सरकारने त्याविरुद्ध पावले उचलायच्या ऐवजी जर्मनीच्या तुष्टीकरणाचे धोरण अवलंबिले. त्यांना जर्मनीशी उघड संघर्ष टाळायचा होता कारण पहिले महायुद्ध संपून जेमतेम २० वर्षे होत होती. संपूर्ण युरोप त्यातून सावरत होता व अजून एक युद्ध झाल्यास [[युनायटेड किंग्डम]] व [[फ्रान्स]]च नव्हे तर युरोपमधील प्रत्येक देशाला त्याची मोठी किंमत मोजावी लागली असती. त्यामुळे दोन्ही देशांनी जर्मनीला ढील देणेच पसंत केले. याचे पर्यवसान [[इ.स. १९३८चा म्युनिक करार|१९३८ च्या म्युनिक करारात]] झाले. याआधी जर्मनीने [[चेकोस्लोव्हेकिया]]तील काही प्रदेश बळकावले होते व अजून पुढे सरकण्याच्या तयारीत असताना फ्रान्स व ब्रिटनने जर्मनीची ही आगळीक मान्य केली व चेकोस्लोव्हेकियाचे प्रदेश जर्मनीला देऊन टाकले. चेम्बरलेनने जाहीर केले की म्युनिक करार हा "आपल्या काळातील शांततेचेच प्रतीक" आहे. मऊ लागल्यावर कोपराने खणल्यासारखे जर्मनीने [[मार्च]] [[इ.स. १९३९|१९३९मध्ये]] उरलेले चेकोस्लोव्हेकियासुद्धा बळकावले. जर्मनीच्या मनसूब्यांबद्दल भ्रमात राहिलेल्या दोस्त राष्ट्रांकडे नुसते बघत बसण्यापेक्षा काही गत्यंतर नव्हते. या व अशा छोट्या-मोठ्या चालींनंतर वर्षभरात युद्धाला तोंड फुटले. म्युनिक करार निष्फळ ठरल्यावर ब्रिटन/फ्रान्ससना कळले की हिटलरच्या आश्वासनांवर विश्वास ठेवून चालणार नव्हते व जर्मन महत्त्वाकांक्षा नुसते आसपासचे प्रदेश गिळंकृत करून थांबणार नव्हती. [[मे १९]], [[इ.स. १९३९|१९३९ला]] पोलंडने व फ्रान्सने परस्पर-मैत्री करार केला व एकावर आक्रमण झाल्यास दुसऱ्याने मदतील धावून येण्याचे मान्य केले. ब्रिटन व पोलंडमध्ये असाच करार मार्चमध्ये झालेला होता. इकडे जर्मनी व सोव्हिएत संघाने [[ऑगस्ट २३]], [[इ.स. १९३९|१९३९ला]] [[मोलोटोव्ह-रिबेनट्रॉप करार|मोलोटोव्ह-रिबेनट्रॉप करारावर]] सह्या केल्या. या करारात जर्मनी व सोव्हिएत संघाने युरोप जिंकून घेणे गृहित धरले होते व त्यानंतर युरोप आपापसात कसा वाटून घ्यायचा याची नोंद होती. तोपर्यंत दोन्ही राष्ट्रांनी एकमेकांच्या सैनिकी कार्रवाईत दखल न देण्याचे कबूल केले व सोव्हिएत संघाकडून जर्मनीला खनिज तेल व इतर रसद पुरवण्याची तरतूद घातली. या कलमामुळे जर्मनीची [[उत्तर समुद्र|उत्तर समुद्रातून]] येणाऱ्या मालवाहतूकीवरील भीस्त कमी झाली. [[पहिले महायुद्ध|पहिल्या महायुद्धात]] हा वाहतूकमार्ग रोखून धरून ब्रिटनने जर्मनीच्या नाकीतोंडी पाणी आणले होते. ही तरतूद झाल्यावर हिटलरची पोलंड व वेळप्रसंगी ब्रिटन व फ्रान्सशीही युद्ध करण्याची तयारी झाली. पुढचे पाउल होते ते काहीतरी कुरापत काढणे. जर्मनीने जाहीर केले की [[डान्झिगचे स्वतंत्र शहर|डान्झिगच्या स्वतंत्र शहरात]] जर्मन व्यक्तींवर अन्याय होत आहे व याचा उपाय करण्यासाठी जर्मनी डान्झिग व पोलंडमधील अन्य शहरे जिंकून घेईल. हे पाहून पोलंड ने [[ऑगस्ट २५]]रोजी युनायटेड किंग्डमशी नव्याने मैत्री करार केला, पण त्याचा जर्मन बेतांवर काही प्रभाव पडला नाही. '''जर्मनी व सोव्हिएत संघाचे पोलंडवर आक्रमण''' [[चित्र:पोलिश सैनिक.jpg|thumb|left|200px|जर्मन आक्रमकांशी लढणारे पोलिश सैनिक, [[सप्टेंबर]] [[इ.स. १९३९|१९३९]]]] [[सप्टेंबर १]], [[इ.स. १९३९|१९३९रोजी]] जर्मनीने खोटी [[ग्लायवित्झचा हल्ला|पोलिश हल्ल्याची]] सबब सांगून पोलंडवर आक्रमण केले. युद्धोत्तर अहवालात कळून आले की पोलंडने जर्मन ठाण्यावरील तथाकथित हल्ला झालाच नव्हता. [[सप्टेंबर ३]]ला [[भारत|भारतासह]] युनायटेड किंग्डम व फ्रान्सने जर्मनीविरुद्ध युद्ध पुकारले. काही दिवसातच [[कॅनडा]], [[ऑस्ट्रेलिया]] व [[न्यू झीलंड]]नेही त्यांचा साथ देण्याचे जाहीर केले. फ्रान्सने जरी युद्ध जाहीर केले असले तरी त्यांची हालचाल संथ होती. [[सार प्रांतातील चढाई|सार प्रांतात नावापुरती चढाई]] केल्यावर काही दिवसात तीसुद्धा सोडून दिली. युनायटेड किंग्डमला नौसेनेच्या कवायती करण्याशिवाय काही करणे शक्य नव्हते. इकडे जर्मनीने पोलिश सैन्याची वाताहत करीत [[सप्टेंबर ८]] रोजी पोलंडची राजधानी [[वॉर्सो]]पर्यंत धडक मारली. [[सप्टेंबर १७]]ला सोव्हिएत संघाने मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करारात ठरवल्याप्रमाणे पोलंडवर पूर्वेकडून चाल केली. पोलिश सैन्याला आता दुसरी आघाडी उघडणे भाग पडले व त्यामुळे आधीच खिळखिळी झालेली बचावाची फळी कोलमडली. पराभव अटळ दिसताना पोलंडच्या राष्ट्राध्यक्ष व सरसेनापतीने दुसऱ्याच दिवशी [[रोमेनिया]]त पळ काढला. वॉर्सोतील सैन्याने महिनाभर तग धरली पण ऑक्टोबर १ रोजी जर्मन सैन्य शहरात घुसले. ४-५ दिवस घराघरातून युद्ध करून ऑक्टोबर ६ला पोलिश सैन्याने हत्यारे खाली ठेवली. काही तुकड्या पळून शेजारील राष्ट्रांमध्ये गेल्या व तेथून त्यांनी [[पोलिश भूमिगत सशस्त्र चळवळ|भूमिगत सशस्त्र चळवळ]] उभारली. या चळवळीने युद्धाच्या अखेरच्या दिवसांत दोस्त राष्ट्रांची मोठी मदत केली. जरी राजधानी व जवळजवळ संपूर्ण देशाचा पाडाव झाला तरी पोलंडने अधिकृतरीत्या जर्मनीकडे शरणागती पत्करली नाही. '''खोटे युद्ध''' पोलंडच्या पाडावानंतर [[इ.स. १९३९|१९३९ च्या]] हिवाळ्यात जर्मनीने आपली वाटचाल तात्पुरती थांबवली. परिस्थितीचा आढावा घेत त्यांनी आपली बचावफळी पक्की केली व पुढील हल्ल्यांची योजना आखणे चालू ठेवले. इकडे ब्रिटन व फ्रान्सने आपले बचावात्मक धोरण चालूच ठेवले. [[एप्रिल महिना|एप्रिल]] १९४०पर्यंत कोणीच काही मोठी हालचाल केली नाही. वृत्तपत्रांनी या कालावधीला ''खोटे युद्ध'' अथवा ''सिट्झक्रीग'' असे उपहासात्मक नाव दिले. '''अटलांटिकची लढाई''' [[पूर्व युरोप|पूर्व युरोपमध्ये]] लढाई सुरू होताच [[अटलांटिक महासागर#उत्तर अटलांटिक|उत्तर अटलांटिक समु्द्रात]] जर्मन [[यु-बोट|यु-बोटींनी]] दोस्त राष्ट्रांच्या व्यापारी जहाजांविरुद्ध कारवाया सुरू केल्या. छुप्या पद्धतीने हल्ला करणाऱ्या या पाणबुड्यांची संख्या जास्त नसली तरी ही कसर त्यांनी त्यांची कुशलता, हिंमत व नशीबाने भरून काढली. ब्रिटिश [[क्रुझर]] [[एच.एम.एस. करेजस (५०)|एच.एम.एस. करेजस]] अशाच एका यु-बोटीला बळी पडली तर अजून एका यु-बोटीने [[एच.एम.एस. रॉयल ओक (०८)|एच.एम.एस. रॉयल ओक]] या [[युद्धनौका|युद्धनौकेला]] बंदरातून बाहेर पडण्याची संधी न देताच जलसमाधी दिली. युद्धाच्या पहिल्या चार महिन्यात यु-बोटींनी ११० जहाजे बुडवली व व्यापारी जहाजवटीवर भीतीचे सावट पसरवले. [[दक्षिण अटलांटिक समुद्र|दक्षिण अटलांटिक समुद्रात]] जर्मन [[पॉकेट बॅटलशिप]] [[ॲडमिरल ग्राफ स्पी (क्रुझर)|ॲडमिरल ग्राफ स्पी]]ने नऊ ब्रिटिश व्यापारी नौका बुडवल्या. अखेर [[एच.एम.एस. अजॅक्स (२२)|एच.एम.एस. अजॅक्स]], [[एच.एम.एस. एक्झेटर (६८)|एच.एम.एस. एक्झेटर]] व [[एच.एम.एन.झेड.एस. अकिलीस]] ने तिला [[मॉॅंटेव्हिडियो]]जवळ गाठले. [[प्लेट नदीची लढाई|प्लेट नदीच्या लढाईत]] ग्राफ स्पीला पराभव अटळ दिसता तिच्या कप्तान [[हान्स लांग्सदोर्फ]] याने समुद्राकडे प्रयाण केले व पकडले जाण्यापेक्षा स्वतःच ग्राफ स्पीला जलसमाधी दिली. ==== पॅसिफिक रणांगण ==== '''[[दुसरे चीन-जपान युद्ध]]''' पूर्वेतील युद्ध युरोपच्या आधीच दोन वर्षे सुरू झाले होते. [[जपान]]ने [[इ.स. १९३१|१९३१मध्ये]] [[मांचुरिया]] जिंकून तेथे तळ ठोकलेला होता. [[जुलै ७]], [[इ.स. १९३७|१९३७]] रोजी जपानने मांचुरियाची हद्द ओलांडून [[बीजिंग|बिजींग]]वर (तेव्हाचे बिपींग) हल्ला चढवला. विद्युतवेगाने आगेकूच करीत जपानी सैन्य [[शांघाय]]पर्यंत पोचले परंतु तेथे त्यांची प्रगती थांबली. [[डिसेंबर]] [[इ.स. १९३७|१९३७मध्ये]] शांघाय पडले व लगेचच राजधानीचे शहर [[नानजिंग]] (तेव्हाचे नानकिंग) ही जपानने जिंकले. चीनी सरकारने नानजिंगहून पळ काढून [[चॉॅंगकिंग]] येथे कामचलाऊ राजधानी उभारली. नानजिंग जिंकल्यावर जपानी सैन्याने तेथील युद्धकैदी व नागरिकांवर अनन्वित अत्याचार केले (पहा - [[नानकिंगची कत्तल]])व एका महिन्यात सुमारे ३,००,००० व्यक्तींची कत्तल केली. '''दुसरे रशिया-जपान युद्ध''' [[जपान]] व [[मंगोलिया]]च्या सरहद्दीवर [[खाल्का नदी]] आहे. मांचुरियातील जपानी राजवटीनुसार ही मांचुरिया-मंगोलियाच्यामधील हद्द होती. मंगोलियाच्या मते हद्द नदीपलीकडे ३० किमी पूर्वेस होती. [[मे ८]], [[इ.स. १९३९|१९३९]] रोजी ७०० मोंगोल घोडेस्वार नदी पार करून पूर्वेस आले. ते पाहताच मांचुरियन सैन्याने त्यांच्यावर हल्ला केला. काही दिवसातच [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघाने]] मंगोलिया व जपानने मांचुरियाच्या सैन्याच्या मदतीला आपले सैन्य पाठवले व तुंबळ युद्धास सुरुवात झाली. सप्टेंबरपर्यंत चालू असलेल्या या युद्धात १८,००० जपानी तर ९,००० सोव्हिएत-मंगोल सैनिक मृत्यू पावले. येथे सुरू असलेले युद्ध थांबले नसते व एकाच वेळी येथ तसेच [[जर्मनी]]शीसुद्धा लढायची पाळी आली तर सोव्हिएत संघाला दोन्ही आघाड्या संभाळणे कठीण गेले होते. सोव्हिएत संघाने [[मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करार|मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करारावर]] सही करण्यामागे हेही एक कारण होते. === युद्ध पसरले - इ.स. १९४० === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''सोव्हिएत संघाचे बाल्टिक देशांवर आक्रमण''' [[जर्मनी]] व [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघात]] युद्धाच्या आधी झालेल्या [[मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करार|मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करारानुसार]] [[फिनलंड]]ला सोव्हिएत संघाचे मांडलिक राष्ट्र ठरवण्यात आले होते. त्यानुसार सोव्हिएत संघाने [[नोव्हेंबर ३०]], [[इ.स. १९३९|१९३९]] रोजी फिनलंडवर हल्ला केला. येथून सुरू झालेल्या युद्धाला [[हिवाळी युद्ध]] म्हणतात. सोव्हिएत संघाने फिनिश सैन्याच्या चौपट सैनिक पाठवले तरीही त्यांची पुरेशी प्रगती झाली नाही. फिनिश बचावाची फळी भक्कम होती व त्यांनी पहिला हल्ला रोखून धरला. हळूहळू [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] आपले हल्ले तिखट केले व फळी फोडण्यात यश मिळवले. फिनलंडने तहाची बोलणी सुरू केली व [[लेनिनग्राड]]ला लागून असलेले व्यूहात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे प्रदेश सोव्हिएत संघाला दिले. या अकारण सुरू केलेल्या युद्धाविरुद्ध जगातील इतर देशांनी विरोध दर्शविला व [[डिसेंबर १४]]ला सोव्हिएत संघाची [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून हकालपट्टी झाली. यामुळे सोव्हिएत संघाला जणू अधिक आगळीक करण्याची मुभाच मिळाली. [[जून]] [[इ.स. १९४०|१९४०मध्ये]] त्यांनी [[लात्व्हिया]], [[लिथुएनिया]] आणि [[एस्टोनिया]]चा पाडाव केला व तेथील सत्ताधारी व्यक्तींना [[सैबेरिया]]तील [[गुलाग]]मध्ये पाठवून दिले. याशिवाय सोव्हिएत संघाने [[रोमेनिया]]कडून [[बेसारेबिया]] व [[उत्तर बुकोव्हिना]] हे प्रांतही बळकावले. '''जर्मनीचे डेन्मार्कवर व नॉर्वेवर आक्रमण''' सोव्हिएत संघ व फिनलंडमधील हिवाळी युद्ध संपताना जर्मनीने [[एप्रिल ९]], [[इ.स. १९४०|१९४०ला]] एकाच वेळी [[डेन्मार्क]] व [[नॉर्वे]]वर [[वेसेऱ्युबुंग मोहीम|ऑपरेशन वेसेरुबंग]] या सांकेतिक नावाखाली मोहीम काढली. डेन्मार्कने लगेचच नांगी टाकली पण नॉर्वेने प्रतिकार केला. [[युनायटेड किंग्डम]]ने नॉर्वेवर चढाई करण्याचा बेत आखलेलाच होता. त्यांनी आपले सैनिक उत्तर नॉर्वेत उतरवले पण जूनपर्यंत जर्मन सैन्य वरचढ ठरले व दोस्त राष्ट्रांनी नॉर्वेतून काढता पाय घेतला. नॉर्वेच्या सैन्याने शरणागती पत्करली व जवळजवळ संपूर्ण नॉर्वे जर्मनीच्या ताब्यात आले. नॉर्वेचा राजा आपल्या कुटुंबियांसह लंडनला पळून गेला. नॉर्वेचा सागरी किनारा हातात आल्यावर जर्मनीने तेथे हवाई व नौसेनेचे तळ उभारले व [[आर्क्टिक महासागर|आर्क्टिक समुद्रातून]] होणाऱ्या पुढील मोहीमेची तयारी सुरू केली. '''जर्मनीचे फ्रान्सवर व 'खालच्या देशांवर' आक्रमण''' [[चित्र:Nazi-parading-in-elysian-fields-paris-desert-1940.png|thumb|left|[[पॅरिस]]च्या [[शॉंझ एलिझे]] रस्त्यावर जर्मन सैनिक, [[जून]] [[इ.स. १९४०|१९४०]]]] [[लक्झेम्बर्ग]], [[बेल्जियम]] व [[नेदरलँड्स]] हे समुद्रसपाटीपासून समतल व काही प्रदेशात समुद्राच्या पातळीच्याही खाली आहेत म्हणून त्यांना ''लो कन्ट्रीज'' अथवा खालचे देश असे म्हणतात. [[मे १०]], [[इ.स. १९४०|१९४०]] रोजी जर्मनीने या तीनही देश व शिवाय फ्रान्सवर हल्ला केला. या घटनेने ''खोटे युद्ध'' संपले व ''खरे युद्ध'' परत सुरू झाले. जर्मनीला रोखण्यासाठी [[ब्रिटिश एक्स्पिडिशनरी फोर्स (दुसरे महायुद्ध)|ब्रिटिश एक्स्पिडिशनरी फोर्स]] व फ्रेंच सैन्य उत्तर बेल्जियममध्ये घुसले. दक्षिणेत फ्रान्सने [[मॅजिनो लाईन]]वर आपली बचावफळी तयार केलेली होती. तेथे जर्मन सैन्याला अडवून ठेवून उत्तरेत गनिमी काव्याने जर्मनीशी लढायचे असा त्यांचा बेत होता पण जर्मनीने [[ब्लिट्झक्रीग]] अथवा ''विद्युतवेगी युद्धाचा'' अत्युत्तम नमूना दाखवत फ्रेंच व ब्रिटिश सैन्याचा धुव्वा उडवला. इकडे [[लुफ्तवाफे]]ने नेदरलँड्सच्या [[रॉटरडॅम]] शहरावर बॉम्बफेक करून शहराचा विनाश केला. हल्ल्याच्या पहिल्या टप्प्यात ''वेह्रमाख्ट''ची (जर्मन सेना) ''पॅन्झरग्रुप फोन क्लाईस्ट'' ही तुकडी सुसाट [[आर्देन्नेस]] पार करून गेली. दोस्त राष्ट्रांचा अंदाज होता की दाट जंगल असलेला हा प्रदेश यांत्रिकी व रणगाड्यांना पार करणे अशक्य होते. हा अंदाज चुकीचा ठरवत जर्मन सैन्याने [[सेदान, फ्रान्स|सेदान]] येथे येऊन धडकले. सेदानचे रक्षण करणारे सैन्यदल हे फ्रेंच सैन्याचे नेहमीचे सैनिक नव्हते. येथे हल्ला होण्याची शक्यता कमी असल्याकारणाने येथे कुमक जास्त नव्हती. वेह्रमाख्टने सहजगत्या बचावाची फळी फोडली आणि पश्चिमेकडे आगेकूच करीत थेट [[इंग्लिश खाडी|इंग्लिश चॅनेल]] पर्यंत जाऊन पोचले. जर्मन सैन्याच्या दुसरे सैन्याने बेल्जियम, लक्झेम्बर्ग व नेदरलँड्सचा सहजगत्या पाडाव केला. आता दोस्तराष्ट्रांचे सैन्य दुभागले गेले व उत्तर फ्रान्स व खालच्या देशातले सैनिक जर्मन सैन्याच्या कचाट्यात सापडले. त्यांच्या समोर आता आत्मसमर्पण करणे किंवा पळ काढणे हेच पर्याय होते. [[ऑपरेशन डायनॅमो]] या मोहिमेअंतर्गत ३,३८,००० दोस्त सैनिकांना [[डंकर्क]]हून उचलण्यात आले. युद्धनौका, होड्या, व मिळेल त्या तरंगणाऱ्या वाहनांतून या सैनिकांनी [[इंग्लंड]] गाठले. [[जून १०]]ला [[इटली]] जर्मनीच्या बाजूने युद्धात उतरले व फ्रान्सच्या दक्षिणेकडून त्यांनी हल्ला केला. जर्मन सैन्याने फ्रान्समध्ये अनिर्बंध कूच सुरू ठेवली व जवळजवळ सगळे फ्रान्स आपल्या टाचेखाली आणले. [[जून २२]], [[इ.स. १९४०|१९४०]] रोजी फ्रान्सने शस्त्रसंधीची याचना केली व शरणागती पत्करली. जर्मन सैन्याने [[पॅरिस]]मध्ये तळ ठोकला व आग्नेय फ्रान्समध्ये [[विची फ्रान्स]] हे नावापुरते स्वतंत्र परंतु खरेतर जर्मनधार्जिणे सरकार बसवले. अशाप्रकारे [[बॅटल ऑफ फ्रान्स]] ही एकतर्फी लढाई जर्मनीने जिंकून युरोपमध्ये आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले. '''बॅटल ऑफ ब्रिटन''' फ्रान्सवरची मोहीम विजयी होत असताना जर्मनीने युनायटेड किंग्डमवर [[ऑपरेशन सी लायन]] या नावाच्या मोहिमेची आखणी सुरू केली. ब्रिटिश सैन्याने डंकर्कहून पळ काढताना बरीचशी हत्यारे, जड तोफा व रसद तेथेच टाकून दिली होती व त्यामुळे ब्रिटिश सैन्याची स्थिती अगदी केविलवाणी झाली होती. असे असता जर एक घणाघाती घाव घातला तर युनायटेड किंग्डमने गुडघे टेकले असते. पण ब्रिटनवर हल्ला करायचा तर त्यासाठी समुद्र पार करावा लागणार होता किंवा आरमारी वेढा घालावा लागला असता. [[रॉयल नेव्ही]]शी टक्कर देणे जर्मन आरमाराला शक्य नव्हते पण काही करून ब्रिटीिद्वीपांवर सैन्य उतरवता आले व त्याला हवेतून आधार देता आला तर विजय निश्चित होता. त्यासाठी आधी रॉयल एर फोर्सचा समाचार घेणे आवश्यक होते. [[लुफ्तवाफे]] व [[रॉयल एर फोर्स]]च्या या लढाईला [[बॅटल ऑफ ब्रिटन]] म्हणतात. लुफ्तवाफेने सुरुवात केली ती रॉयल एर फोर्सच्या विमानतळ व [[रडार]]चा वेध घेऊन. मोडक्यातोडक्या धावपट्ट्यांवरूनसुद्धा उड्डाणे भरून आर.ए.एफ.च्या वैमानिकांनी त्यांचा प्रतिकार सुरू केला व धाव घेतली थेट [[बर्लिन]]कडे. राजधानी बर्लिनवरील झालेल्या बॉम्बफेकीमुळे [[ॲडॉल्फ हिटलर]]चा संताप झाला व त्याने [[लंडन]] शहरावर हल्ले सुरू करण्याचे आदेश दिले. [[द ब्लिट्झ]] नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या हल्ल्यांमध्ये लंडनचे अतोनात नुकसान झाले. आर.ए.एफ.ने आपल्या [[स्पिटफायर]] व [[हरिकेन, विमान|हरिकेन]] विमानांनी कसेबसे का होईना हे हल्ले परतवून लावले व लुफ्तवाफेला हवेत वर्चस्व मिळू दिले नाही. इकडे समुद्रात रॉयल नेव्हीने जर्मन आरमाराला रोखून धरले व इंग्लंडवर चढाई करण्याचा हिटलरचा मनसुबा धुळीत मिळाला. आता युनायटेड किंग्डमचा नाद सोडून हिटलरने आपली नजर पूर्वेकडे वळवली. '''इटलीचे ग्रीसवर आक्रमण''' युद्धापूर्वीच [[इटली]]ने [[आल्बेनिया]]वर चढाई केलेली होती. [[ऑक्टोबर २८]], [[इ.स. १९४०|१९४०]] रोजी तेथून त्यांनी [[ग्रीस]]वर हल्ला केला. ग्रीक सैन्याने तिखट उत्तर दिले व पुढील दोन महिन्यात इटलीलाच मागे रेटत अल्बेनियाचा एक चतुर्थांश भाग काबीज केला. [[रॉयल नेव्ही]]ने ग्रीसच्या मदतीला येऊन इटलीच्या आरमाराविरुद्ध कारवाया सुरू केल्या. या धामधुमीत इटलीचे ५,३०,००० सैनिक अडकून पडले व त्यांची प्रगती खुंटली. ==== आशियातील व प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''दुसरे चीन-जपान युद्ध''' [[इ.स. १९४०|१९४० च्या]] सुमारास येथील युद्ध थंडावले होते. इतस्ततः हल्ल्यात कोणत्याच बाजूला निर्णायक विजय मिळत नव्हता. [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] जरी अधिकृतरीत्या तटस्थ असले तरी [[चीन]]ला त्यांची भरघोस आर्थिक मदत होती, शिवाय चिनी वायुदलाच्या मदतीला काही [[फ्लाईंग टायगर्स|अमेरिकन वैमानिकही]] पाठविण्यात आले होते. '''आग्नेय आशियातील युद्ध''' [[जुलै]] [[इ.स. १९४०|१९४०मध्ये]] [[फ्रेंच इंडो-चायना]]मध्ये आपल्याला लष्करी तळ उभारण्यासाठी जागा पाहिजे असल्याचे जपानने सूतोवाच केले. [[फ्रान्स]] व इतर पाश्चिमात्य देशांनी अर्थातच ही मागणी धुडकावून लावली. [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] [[इ.स. १९११चा जपान-अमेरिका व्यापारी करार|१९११ च्या जपान-अमेरिका व्यापारी करारातून]] अंग काढून घेतल्याचे जाहीर केले व जपानला युद्धसामग्री निर्यात करण्यावर बंदी घातली. जपानने [[सप्टेंबर २२]] रोजी जपानी सैन्याने उत्तर फ्रेंच इंडो-चायना वर चाल केली. ==== उत्तर आफ्रिकेचे रणांगण ==== [[फ्रेंच आरमार|फ्रेंच आरमाराने]] नांगी टाकल्यावर भूमध्य समुद्रातील वर्चस्वासाठी [[रॉयल नेव्ही]] व [[रेजिया मरिना|इटलीच्या आरमारात]] चढाओढ सुरू झाली. रॉयल नेव्हीने आपल्या [[जिब्राल्टर]], [[माल्टा]] व [[इजिप्त]]च्या [[अलेक्झांड्रिया, इजिप्त]] बंदरातील तळांवरून कारवाया सुरू ठेवल्या. ऑगस्टमध्ये इटालियन सैन्याने [[ब्रिटिश सोमालीलॅंड]] जिंकले व पुढील महिन्यात [[लिबिया]]मधून इजिप्तमधील ब्रिटिश सैन्यावर हल्ला केला. इटलीचा बेत होता [[सुएझ कालवा]] जिंकायचा. असे झाल्यावर [[भारत]] व इंग्लंडमधील नौकानयन बंद पडले असता व इंग्लंडला मिळणारी रसद व पैसा कमी होऊन युद्धातील जोर कमी झाला असता. या हल्ल्याला ब्रिटिश, [[ऑस्ट्रेलिया|ऑस्ट्रेलियन]] व भारतीय फौजांनी [[ऑपरेशन कंपास]] या मोहीमेत प्रत्युत्तर दिले व कालवा ब्रिटिश हातातच ठेवला. जर्मनीने आपली [[आफ्रिका कॉर्प्स]] नावाने नंतर ख्यातनाम झालेली रणगाड्यांची सेना [[जनरल इर्विन रोमेल]]च्या नेतृत्वाखाली लिब्यात उतरवली. === युद्ध जगभर पसरले - इ.स. १९४१ === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''लेंड लीझ''' [[फ्रान्स]]मध्ये प्रयत्नांची शर्थ करताना [[युनायटेड किंग्डम]]चे लश्करी बळ रोडावले होते. [[भारत]] व इतर वसाहतींतून अमाप संपत्ती ओढूनसुद्धा राष्ट्र आता भिकेला लागण्याची चिह्ने होती. अशा परिस्थितीत [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष]] [[फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट]]ने [[अमेरिकन काँग्रेस]]ला पटवून दिले की [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] जर ब्रिटिश साम्राज्याला मदत नाही केली तर युद्ध अमेरिकेच्या दाराशी येण्यास वेळ लागणार नाही. कॉॅंग्रेसने युद्धात उतरण्यास नकार दिला परंतु युनायटेड किंग्डम व ३७ इतर दोस्त राष्ट्रांना ५,००,००,००,००० (पाच अब्ज) अमेरिकन डॉलरचे युद्धसाहित्य व इतर रसद पुरवण्याचे मान्य केले. यातील ३,४०,००,००,००० डॉलर हे युनायटेड किंग्डमसाठी राखीव होते. अमेरिकन कॉॅंग्रेसचा हा ठराव [[लेंड लीझ]] नावाने ओळखण्यात येतो. कॅनडाने देखिल ४,७०,००,००,००० (चार अब्ज सत्तर कोटी) अमेरिकन डॉलरचे साहित्य युनायटेड किंग्डमला पाठवले. '''जर्मनीचे ग्रीसवर, क्रीटवर व युगोस्लाव्हियावर आक्रमण''' [[मार्च २८]]ला [[रॉयल नेव्ही]]ने [[इटालियन आरमार|इटालियन आरमाराशी]] [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] [[केप माटापान]]जवळ झुंज घेतली. जवळजवळ एकतर्फी झालेल्या या लढाईत इटालियन आरमाराने तीन [[विनाशिका]] व पाच [[क्रुझर]] गमावल्या. रॉयल नेव्हीची दोन विमाने खर्ची पडली. पांगळ्या झालेल्या इटालियन आरमाराची ग्रीसमध्ये समुद्रमार्गे सैनिक पोचवण्याची कुवत कमी झाली. [[एप्रिल ६]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी [[जर्मनी]], [[इटली]], [[हंगेरी]] व [[बल्गेरिया]]च्या सैन्यांनी [[युगोस्लाव्हिया]]वर चढाई केली. नाममात्र प्रतिकार मोडून काढत हे आक्रमक १० दिवसांत राजधानीपर्यंत पोचले व शरण आलेल्या युगोस्लाव्हियात त्यांनी अक्ष-धार्जिणे सरकार बसवले. जरी युगोस्लाव्ह सैन्याने लढा दिला नसला तरी तेथील नागरिकांनी दोन भूमिगत सशस्त्र चळवळी उभारल्या. या दोन्हींनी अक्ष राष्ट्रांबरोबर एकमेकांवरही हल्ले सुरू ठेवले. याच दिवशी (एप्रिल ६) जर्मनीने बल्गेरियातून [[ग्रीस]]वर हल्ला केला. इटलीला प्रखर लढा देणाऱ्या ग्रीक सैन्याची कुवत जर्मनीच्या अफाट सैन्यापुढे कमी पडली व त्यांनी माघार घेतली. [[एप्रिल २७]]ला [[अथेन्स]]चा पाडाव होण्यापूर्वी [[युनायटेड किंग्डम]]ने ५०,००० ग्रीक सैनिकांना उचलले. जरी ग्रीस पडले असले तरी जर्मनीचे सैन्य बरेच दक्षिणेला आले होते. परत आपल्या आघाडीवर जाण्यात त्यांचे जवळजवळ ६ आठवडे खर्ची पडले. याची जर्मनीला पुढे मोठी किंमत मोजावी लागणार होती. [[मे २०]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी जर्मनीने आपल्या [[७वी फ्लायगर डिव्हिजन]] व [[५ माउंटन डिव्हिजन, जर्मनी|५ माउंटन डिव्हिजन]] या युद्धकुशल तुकड्या [[क्रीट]]मध्ये उतरवल्या. ग्रीसमधून पराभूत होऊन आलेल्या ११,००० ग्रीक सैनिकांनी व २८,००० स्थानिक अर्धसैनिक दलांनी त्यांचा प्रतिकार केला. बेटावरील तीन विमानतळांवर लक्ष केंद्रित केलेल्या जर्मन सैन्याचे पहिल्या दिवशी अतोनात नुकसान झाले पण [[मालेमे विमानतळ]] काबीज करण्यात त्यांना यश मिळाले. त्यानंतर त्यांनी विमानाद्वारे अधिक कुमक मागवली व लवकरच ग्रीक सैन्याचा बीमोड केला. जरी जर्मनीने ही लढाई जिंकली असली तरी ग्रीक सैन्याने हवाईहल्ल्यांविरुद्ध दाखवलेल्या शौर्यामुळे हिटलरने हवाई हल्ले करणे बंद केले. '''जर्मनीचे सोव्हिएत संघावर आक्रमण''' [[चित्र:Eastern Front 1941-06 to 1941-12.png|thumb|left|200px|[[ऑपरेशन बार्बारोसा]] - जर्मनीची सोव्हिएत संघावर चाल - जून ते डिसेंबर १९४१.]] जर्मनी व सोव्हिएत संघाने [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] [[इ.स. १९३९|१९३९मध्ये]] [[मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करार]] केला व त्यानंतर एकमेकांना युद्धात सहकार्य केले. तेव्हापासून १९४१ च्या मध्यापर्यंत सोव्हिएत संघाने जर्मनीला युद्धसाहित्य, रसद, इ. साहाय्य केले. [[जून २२]], [[इ.स. १९४१|१९४१ला]] जर्मनी सोव्हिएत संघावर उलटला. या दिवशी [[ऑपरेशन बार्बारोसा]] ही आधुनिक इतिहासातील मनुष्यबळाच्या बाबतीत सगळ्यात मोठी मोहीम सुरू झाली. जर्मनीने तीन सैन्यसमूह, अंदाजे ४०,००,००० सैनिक सोव्हिएत संघात घुसवले. [[लाल सैन्य|लाल सैन्याला]] या व्यूहात्मक धक्क्यातून सावरायची संधी न देता ही टोळधाड रशियात विद्युतवेगाने शिरली. रशियन सैन्याच्या तुकड्यांना वेढा घालायचा व त्याचा घेरा आवळत आवळत शत्रूला नामशेष करायचे हा जर्मन सैन्याचा या लढायांमधील खाक्या होता. लाल सैन्याचे संपूर्ण पश्चिम सैन्य याप्रकारे नेस्तनाबूद झाले. अक्ष राष्ट्रांचे लक्ष विचलित करायला सोव्हिएत संघाने [[जून २५]]ला [[फिनलंड]]वर परत हल्ला केला व दुसरी आघाडी उघडली. असे असूनसुद्धा जर्मनीला समोरासमोर टक्कर देता येत नाही हे पाहून सोव्हिएत सैन्याने दग्धभू(स्कॉर्च्ड अर्थ) व्यूह अंगिकारला. जर्मन सैन्य जेथे चढाई करणे अपेक्षित होते त्या भागातील कारखाने व इतर व्यवसाय होते तसे मोडले व भराभर [[युरल पर्वत|युरल पर्वतांच्या]] पलीकडे नेउन जशीच्या तशी परत उभे केले. शेतातील उभी पिके जाळली, अन्नभांडार नष्ट केले व पूर्वेकडे माघार घेतली. [[नोव्हेंबर]] [[इ.स. १९४१|१९४१ च्या]] सुमारास जर्मन सेना [[लेनिनग्राड]], [[मॉस्को]] व [[रोस्तोव्ह]]च्या वेशीवर येऊन ठेपली. आता अतिकठीण असा रशियन हिवाळा सुरू झाला व पाच महिने अव्याहत चाललेली जर्मन आगेकूच ठप्प झाली. जर्मन सेनाधिकाऱ्यांचा अंदाज होता की रशियातील थंडी सुरू व्हायच्या आतच जर्मन [[ब्लिट्झक्रीग]]पुढे रशिया गुडघे टेकेल व हिवाळ्यात युद्ध करायची गरजच उरणार नाही. [[ग्रीस]]मध्ये घालवलेले ६ आठवडे आता त्यांच्या अंगाशी येणार होते. जर्मन सेनेला स्थानिक रसद मिळणे दुरापास्तच होते. त्यांना [[पोलंड]] व जर्मनीतून युद्धसाहित्य, यंत्रसामग्री व अन्न-धान्यदेखील मागवावे लागत होते. कडाक्याच्या थंडीत हे सगळे आघाडीवर पोचायला अनेक आठवडे लागत होते व जर्मन सैन्याची कुचंबणा व काही ठिकाणी तर उपासमारदेखील होऊ लागली. इकडे या थंडीची सवय असलेल्या लाल सैन्याने आपली लश्करभरती चालूच ठेवली होती. जर्मन सैन्य मॉस्कोपासून हाकेच्या अंतरावर आले असता सोव्हिएत सैन्याने प्रतिहल्ले सुरू केले. आपली राजधानीच इरेला पडलेली पाहून त्यांनी केलेल्या या कडव्या हल्ल्यांनी आधीच अगतिक झालेले जर्मन सैन्य मागे हटले. सोव्हिएत रेटा इतका जबरदस्त होता की अक्ष सैन्याने काही दिवसातच १५०-२५० कि.मी. पीछेहाट केली. दुसऱ्या महायुद्धातील अक्ष राष्ट्रांची ही पहिली माघार होय. '''अटलांटिकचे युद्ध''' [[मे ९]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी रॉयल नेव्हीची [[विनाशिका]] [[एच.एम.एस. बुलडॉग (एच९१)|एच.एम.एस. बुलडॉग]]ने एक जर्मन [[यू-बोट]] पकडली व त्यातून संपूर्णावस्थेत असलेले [[एनिग्मा यंत्र]] जप्त केले. जर्मनीचे कूटसंदेश समजण्यासाठी हे यंत्र अतिमहत्त्वाचे होते. [[मे २४]] रोजी जर्मन [[युद्धनौका बिस्मार्क]] युद्धात उतरली. [[डेन्मार्कच्या अखातातील लढाई]]त बिस्मार्कने रॉयल नेव्हीचा मानदंड असलेली [[बॅटलक्रुझर]] [[एच.एम.एस. हूड]]ला जलसमाधी दिली. चिडलेल्या रॉयल नेव्हीने बिस्मार्कचा शोध घेण्यासाठी युद्धनौकांचा तांडा सोडला. तीन दिवस सतत चाललेल्या या शोधाच्या अंती बिस्मार्क सापडली. हा लपाछपीचा खेळ २,७०० कि.मी. चालला. यात ब्रिटिश आरमाराच्या आठ युद्धनौका, दोन विमानवाहू नौका, अकरा क्रुझर, एकवीस विनाशिका व सहा पाणबुड्यांनी भाग घेतला होता. [[एच.एम.एस. आर्क रॉयल]] या विमानवाहू नौकेवरील विमानांनी बिस्मार्कवर [[टॉरपेडो]]ने हल्ला केला. हल्ल्याने नुकसान फारसे झाले नाही पण बिस्मार्कचे सुकाणू अडकून बसले. दिशाहीन झालेल्या बिस्मार्कला मग इतर युद्धनौकांनी गाठले व बुडवले. ==== आशिया व प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''अमेरिकेचे युद्धात पदार्पण''' [[ऑपरेशन बार्बारोसा|हिटलरच्या सोव्हिएत संघावरील आक्रमणाची]] [[जपान]]ला पूर्वकल्पना नव्हती. सोव्हिएत संघाला याची कुणकुण होती व एकाचवेळी दोन्हीकडून हल्ला होण्याचे टाळण्यासाठी सोव्हिएत संघाने जपानशी मैत्री करण्याचे ठरवले. [[एप्रिल १३]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी [[सोव्हिएत-जपान तटस्थता करार]] करण्यात आला. यात सोव्हिएत संघाला पूर्वेकडून हल्ला न होण्याचे आश्वासन होते तर जपानला खात्री मिळाली की पश्चिमेकडून त्यांच्यावर हल्ला होणार नाही. जपानला आता आशिया-प्रशांत महासागरामधील युद्धावर लक्ष केंद्रित करायला मोकळीक मिळाली. [[चित्र:USS California sinking-Pearl Harbor.jpg|thumb|200px|right|जपानी विमानहल्ल्यांमुळे बुडालेली [[यु.एस.एस. कॅलिफोर्निया (बीबी-४४)|यु.एस.एस. कॅलिफोर्निया]]]] [[इ.स. १९४१|१९४१ च्या]] [[ग्रीष्म|ग्रीष्मात]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]], [[युनायटेड किंग्डम]] व [[नेदरलँड्स]]ने जपानला खनिजतेल विकण्यावर निर्बंध घातले. याने जपानची युद्ध चालू ठेवण्याची कुवत धोक्यात आली. जपानने होत्या त्या रसदीनिशी [[चीन]]मधील आगेकूच चालूच ठेवली. जपानचा बेत होता अमेरिकेवर अचानक धाड टाकून त्यांच्या आरमाराला निकामी करायचे व त्याच वेळी [[डच ईस्ट ईंडीझ]]मध्ये घुसून तेथील तेलसाठे बळकावायचा. त्यानुसार [[डिसेंबर ७]], [[इ.स. १९४१|१९४१]] रोजी जपानी आरमाराने अमेरिकेच्या [[हवाई]] प्रांतातील [[पर्ल हार्बर]] येथील आरमारी तळावर प्रचंड शक्तीनिशी हल्ला केला. या धाडीत अमेरिकेच्या आरमाराचे प्रचंड नुकसान झाले. सहा युद्धनौका बुडाल्या, दोन निकामी झाल्या व इतर अनेक नौकांचा विनाश झाला. या शिवाय नौका-दुरूस्ती केंद्र, रसद साठा व इतर अनेक व्यवसाय विनाश पावले. शेकडो सैनिक व नागरिक मृत्युमुखी पडले. अमेरिकेच्या सुदैवाने जपानी धाडीचे मुख्य लक्ष्य असलेल्या चार विमानवाहू नौका त्या वेळी कवायतींसाठी बाहेर पडलेल्या होत्या त्या वाचल्या व तळावरील इंधनसाठ्यालाही धक्का पोचला नाही. दुसऱ्या दिवशी अमेरिकेने जपानविरुद्ध युद्ध पुकारले. या हल्ल्यामुळे आत्तापर्यंत तटस्थ असलेले अमेरिकन जनमत पूर्णतः बदलले व या हल्ल्याचा वचपा काढण्याची मागणी होऊ लागली. अमेरिकेने जपानविरुद्ध युद्ध पुकारताच [[जर्मनी]]ने [[डिसेंबर ११]]ला अमेरिकेविरुद्ध युद्ध पुकारले. [[ॲडॉल्फ हिटलर]]चा अंदाज होता की याने जर्मनीला जपानची सहानुभूती मिळेल व जपानकडून जर्मनीच्या सोव्हिएत संघावरील आक्रमणाला पाठिंबा मिळेल. परंतु जपान आपल्या [[सोव्हिएत-जपान तटस्थता करार|सोव्हिएत संघाला दिलेल्या शब्दाला]] जागले व त्यांच्याविरुद्ध युद्धात भाग नाही घेतला. उलट, जर्मनीच्या या कृतीमुळे अमेरिकेतील [[युरोप]]मधल्या युद्धात भाग घेण्याविरुद्धचा उरलासुरला विरोधदेखील मावळला व युद्ध आता खरोखरचे जागतिक युद्ध झाले. '''जपानची आगेकूच''' त्याचवेळी [[डिसेंबर ८]] रोजी (म्हणजे अमेरिकेतील डिसेंबर ७लाच) जपानने [[हॉंग कॉंग]]वर हल्ला केला व त्यानंतर लगेचच [[मलाया]], [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्स]], [[बॉर्नियो]] व [[म्यानमार|बर्मा]]वरही हल्ला केला. येथे त्यांना [[भारत|भारतीय]], ब्रिटिश, [[ऑस्ट्रेलिया|ऑस्ट्रेलियन]], [[कॅनडा|केनेडीयन]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व [[न्यू झीलंड]]च्या सैन्याने कडवा प्रतिकार केला परंतु हे सगळे प्रदेश जपानने काही महिन्यातच काबीज केले. [[सिंगापूर]] बळकावताना जपानने हजारो ब्रिटिश व भारतीय सैनिकांना युद्धबंदी बनवले. चीनने अखेर जपानविरुद्ध अधिकृतरीत्या युद्ध पुकारले. जपानने [[प्रशांत महासागर|प्रशांत महासागरातील]] रॉयल नेव्हीच्या तांड्यावर हल्ला चढवून [[एच.एम.एस. प्रिन्स ऑफ वेल्स]], [[एच.एम.एस. रिपल्स]] या युद्धनौका व त्यासोबत ८४० खलाश्यांना यमसदनी धाडले. याचा युनायटेड किंग्डमला मोठाच धक्का बसला. == पर्ल हार्बरवरील हल्ला == [[७ डिसेंबर]], [[इ.स. १९४१]] रोजी [[जपान|जपानाने]] अमेरिकेच्या [[पर्ल हार्बर]], [[हवाई]] येथील नाविक तळावर [[पर्ल हार्बरवरील हल्ला|आकस्मिक हल्ला]] चढवला. अमेरिकेच्या पॅसिफिक नौदलाने जपानाच्या आग्नेय आशियातील साम्राज्यविस्तारासाठी ब्रिटन, नेदरलँड्स् आणि अमेरिकेच्या ताब्यातील प्रांतांविरुद्ध आखण्यात आलेल्या लष्करी कारवायांत अडथळा आणू नये, म्हणून [[शाही जपानी नौदल|शाही जपानी नौदलाने]] ७ डिसेंबर, इ.स. १९४१ च्या सकाळी (जपानी प्रमाणवेळेनुसार [[८ डिसेंबर]], [[इ.स. १९४१]]) हा हल्ला केला. ३५३ जपानी लढाऊ विमाने, बॉंब आणि टॉर्पेडो विमाने यांचा वापर करून तळावर हल्ला केला. अमेरिकन नौदलाच्या आठही लढाऊ जहाजांचे प्रचंड नुकसान झाले. त्यांपैकी चार जहाजे बुडाली. या आठपैकी सहा जहाजे पुन्हा मिळवून्, दुरुस्त करून त्यांचा वापर पुढे युद्धात करण्यात आला. जपानी नौदलाने तीन क्रूझर, तीन विनाशिका, एक विमानविरोधी प्रशिक्षण नौका आणि एक सुरूंगनौका यांचेही नुकसान केले. अमेरिकेची १८८ विमाने नष्ट झाली, २,४०२ अमेरिकन लोक मृत्युमुखी पडले, १,२८२ अमेरिकन लोक जखमी झाले. वीजकेंद्र, गोदी, इंधन व टॉर्पेडो साठवण्याची गोदामे तसेच, पाणबुडीचे धक्के आणि मुख्यालय (जे हेरखात्याचे केंद्र होते) यांवर हल्ला केला गेला नाही. अमेरिकेच्या तुलनेत जपानाचे कमी नुकसान झाले: २९ विमाने आणि ५ लहान पाणबुड्या नष्ट झाल्या, ६५ सैनिक कामी आले वा जखमी झाले व केवळ् एक जपानी सैनिक पकडला गेला. ह्या अनपेक्षित हल्ल्याने अमेरिकन जनतेला प्रचंड धक्का बसला व त्याने अमेरिकेला दुसऱ्या महायुद्धात उतरण्यास भाग पाडले. [[८ डिसेंबर]], [[इ.स. १९४१]]<nowiki/>रोजी अमेरिकेने अधिकृतरीत्या जपानाविरुद्ध युद्ध पुकारले व ती ब्रिटनाच्या बाजूने युद्धात उतरली. यापुढील अमेरिकन कारवायांमुळे [[जर्मनी]] व [[इटली]] यांनी [[११ डिसेंबर]], [[इ.स. १९४१]] रोजी अमेरिकेविरुद्ध युद्ध पुकारले. त्याला अमेरिकेने तसेच प्रत्युत्तर दिले. या आकस्मिक जपानी हल्ल्यामागे बराच पूर्वेतिहास होता, परंतु, सामोपचाराने बोलणी चालू असताना, कुठलीली पूर्वसूचना न देता झालेल्या ह्या हल्ल्यामुळे तत्कालीन अमेरिकन साष्ट्रपती [[फ्रॅंकलिन डी. रूझवेल्ट]] यांनी ७ डिसेंबर, १९४१ या दिवसाबद्दल 'अ डेट विच विल लिव्ह इन इन्फेमी' (बदनाम, असंतोषजनक दिवस)  असे उद्गार काढले आहेत. ==== आफ्रिकेतील रणांगण ==== '''उत्तर आफ्रिका व मध्यपूर्व''' उत्तर आफ्रिकेत उतरलेल्या [[एर्व्हिन रोमेल|फील्ड मार्शल रोमेल]]च्या सैन्याने पूर्वेकडे आगेकूच चालू ठेवली व [[टोब्रुकचा वेढा|टोब्रुक या बंदराला वेढा]] घातला. [[टोब्रुक]] सोडवायचे दोस्त राष्ट्रांचे दोन प्रयत्न निष्फळ झाले शेवटी [[ऑपरेशन क्रुसेडर]] या मोहीमेंतर्गत मोठ्या सैन्यानिशी हल्ल्याला उत्तर दिल्यावर रोमेलने टोब्रुकचा वेढा उठवला वा इतरत्र प्रयाण केले. [[एप्रिल महिना|एप्रिल]]-[[मे]] [[इ.स. १९४१|१९४१मध्ये]] [[युनायटेड किंग्डम]]ने [[इराक]]वर हल्ला करून इराक परत जिंकून घेतले. [[जून]]मध्ये दोस्त सैन्याने [[सीरिया]] व [[लेबेनॉन]] जिंकले. तटस्थ राहिलेल्या [[इराण]]वर सोव्हिएत संघाने व ब्रिटनने हल्ला केला व तेथील तेलसाठा बळकावला. इराणमधील तेलवाहिन्यांतून सोव्हिएत संघाला खनिज तेलाचा मुबलक पुरवठा सुरू झाला. === तिढा - इ.स. १९४२ === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''मध्य व पश्चिम युरोप''' [[मे]] [[इ.स. १९४२|१९४२मध्ये]] चेकोस्लोव्हेकियातील भूमिगत सशस्त्र चळवळीच्या सद्स्यांनी '[[शेवटचा उपाय|शेवटच्या उपायाचा]]' योजक [[राइनहार्ड हेड्रिख]] याचा खून केला. याचा वचपा काढण्यासाठी हिटलरने [[चेकोस्लोव्हेकिया]]मधील [[लिडाईस]] हे गाव बेचिराख केले. [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]]मध्ये [[कॅनेडा|केनेडीयन]] सैनिकांनी [[ऑपरेशन ज्युबिली]] नावाखाली [[फ्रान्स]]च्या [[दियेपे]] गावाजवळ धाड घातली. ही मोहीम सपशेल फसली व अनेक सैनिक मृत्युमुखी पडले वा युद्धबंदी झाले पण यातून दोस्त सेनापतींनी धडे घेतले व [[ऑपरेशन टॉर्च]] व [[ऑपरेशन ओव्हरलॉर्ड]]च्यावेळी ते गिरवले. '''शिशिरामधील व वसंतातील सोव्हिएत हल्ले''' [[उत्तर युरोप]]मध्ये [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] [[जानेवारी ९]] ते [[फेब्रुवारी ६]]च्या दरम्यान [[टोरोपेट्स-खोल्म मोहीम]] उघडुन [[अँड्रियापोल]] व [[देम्यान्स्क]]जवळ जर्मन तुकड्यांना हरवले. याशिवाय [[खोल्म]], [[वेलिझ]] व [[वेलिकी लुकी]]च्या आसपास जर्मन सैन्याला थोपवण्यात त्यांना यश मिळाले. दक्षिणेत [[मे]] महिन्यात सोव्हिएत सैन्याने [[जर्मनीचे सहावे सैन्य|जर्मनीच्या सहाव्या सैन्याविरुद्ध]] आघाडी उघडली. [[खार्कोव्ह]]जवळ १७ दिवस चाललेल्या लढाईत २,००,०००पेक्षा जास्त लाल सैनिक मृत्यू पावले. '''ग्रीष्मातील अक्ष हल्ले''' [[जून २८]]ला [[अक्ष राष्ट्रे|अक्ष राष्ट्रांनी]] [[ऑपरेशन ब्लू]] ही मोहीम सुरू केली. जर्मन सैन्य आग्नेयेला [[डॉन नदी]] पासून [[व्होल्गा नदी]]पर्यंत [[कॉकेसस पर्वत|कॉकेसस पर्वतांच्या]] दिशेने कूच करू लागली. [[जर्मन सैन्यसमूह बी|सैन्यसमूह बी]] [[स्टालिनग्राड]] शहर जिंकायच्या अपेक्षेने निघाला. स्टालिनग्राड जिंकून जर्मन सैन्याची डावी आघाडी सुरक्षित होताच [[जर्मन सैन्यसमूह ए|सैन्यसमूह ए]] दक्षिणेतील तेलसाठे जिंकून घेणार होता. ग्रीष्म संपता झालेल्या कॉकेससच्या लढाईत जर्मनीने हे तेलसाठे जिंकून घेतले. '''स्टालिनग्राड''' <br />''मुख्य पान: [[स्टालिनग्राडचा वेढा]]'' [[चित्र:स्टालिनग्राड सैनिक.jpg|thumb|200px|right|स्टालिनग्राडच्या भग्नावशेषातून लढणारे सोव्हिएत सैनिक]] जर्मन सैन्यसमूह बी [[ऑगस्ट २३]], [[इ.स. १९४२|१९४२]] रोजी [[स्टालिनग्राड]]च्या उत्तरेला [[व्होल्गा नदी]]च्या किनारी येऊन पोचला. यासुमारास [[लुफ्तवाफे]]ने केलेल्या बॉम्बफेकीत गावाच्या मध्यावर असलेल्या लाकडी इमारती व कारखाने उद्ध्वस्त झाले. महिन्याभरात उरलेसुरले उद्योग-धंदेही नष्ट झाले व शहराच्या पिछाडीस असलेले पूल व रस्तेसुद्धा जर्मन तोफखान्याच्या पल्ल्यात आले. आता स्टालिनग्राडला रसद/कुमक मिळणेही मुश्किल झाले. जर्मन सैन्याने आता शहरात धाडी घालणे सुरू केले. सोव्हिएत सैनिकांनी व स्टालिनग्राडच्या नागरिकांनी त्यांचा चौकाचौकातून व घराघरातून सामना केला. अत्यंत भयानक अश्या हातोहात लढाया रोजच व्हायला लागल्या. हळूहळू रशियन हिवाळा जर्मन सैन्यालाही गारठू लागला पण लढाईची तीव्रता तितकीच राहिली. दमछाक व उपासमारीने दोन्हीकडील सैन्याला पछाडले. स्टालिनग्राडची स्थिती तर अगदीच केविलवाणी होती पण तरीही तेथील नागरिक जिद्दीने मुकाबला करीत राहिले. आता [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ही ईरेला पेटला. काही केल्या स्टालिनग्राड जिंकायचेच असे हुकुम त्याने सोडले. जर्मन सेनापतींनी व्यूहात्मक माघार घेउन हिवाळ्यानंतर परत हल्ला करायचे सुचवले पण हिटलरने ते धुडकावून लावले. आता स्टालिनग्राडच्या लढाईत हिटलर [[बर्लिन]]मधून स्वतः व्यूह रचू लागला. [[जनरल फोन पॉलस]]ने वैतागून [[नोव्हेंबर]]मध्ये शहरावर निर्वाणीचा हल्ला चढवला [[जर्मनीचे सहावे सैन्य]] स्टालिनग्राडमध्ये घुसले. त्यांनी शहराचा ९०% भाग काबीज केला. सोव्हिएत सैन्याने स्टालिनग्राडच्या बाहेर सैन्य गोळा करण्यास सुरुवात केलेली होती. जर्मन सैन्याचा मोठा भाग शहरात होता व तेथील हातोहात लढायां गुंतलेला होता. परिणामी त्यांच्या बाजू दुबळ्या पडल्या. ही संधी साधून सोव्हिएत सैन्याने [[ऑपरेशन युरेनस]] ही मोहीम सुरू केली व [[नोव्हेंबर १९]] रोजी जर्मन सैन्याच्या दोन्ही बाजूने एल्गार केला. हा हल्ला परिणामकारक ठरला व जर्मन सैन्याचा प्रतिकार खचला. दोन्हीकडून आलेले सोव्हिएत सैन्य स्टालिनग्राडच्या नैर्ऋत्येला [[कलाच]] शहराजवळ एकत्र झाले. परिणामी स्टालिनग्राडमध्ये घुसलेले सहावे जर्मन सैन्य आता चारही बाजूंनी वेढले गेले. [[चित्र:Battle of Stalingrad.png|thumb|200px|left|स्टालिनग्राडची लढाई]] अडकलेल्या जर्मन सैन्याने हिटलरकडे वेढा फोडून बाहेर पडण्याची (त्यायोगे स्टालिनग्राड परत सोव्हिएत सैन्याला देण्याची) परवानगी मागितली पण ती नाकारली गेली. हिटलरने सहाव्या सैन्याला स्टालिनग्राडमध्येच थांबायचा हुकुम सोडला व बाहेरून सैन्य पाठवून वेढा फोडण्याचे आश्वासन दिले. त्यादरम्यान लुफ्तवाफेद्वारा रसद पुरवण्याचीही ग्वाही दिली. पण लुफ्तवाफेकडून होणारी मदत ही गरजेच्या एक षष्ठांशही नव्हती व लवकरच जर्मन सैन्याची गत महिन्याभरापूर्वीच्या स्टालिनग्राडच्या नागरिकांसारखीच झाली. [[लाल सैन्य|लाल सैन्याला]] हिटलरच्या व्यूहाचा अंदाज होताच. त्यांनी [[मॉस्को]]जवळ [[ऑपरेशन मार्स]] सुरू केले व [[जर्मनीचा सैन्यसमूह मध्य|मध्य सैन्यसमूहाची]] लांडगेतोड करण्यास सुरुवात केली. परिणामी जर्मनीला तेथून स्टालिनग्राडच्या मदतीला कुमक पाठवणे अशक्य झाले. मॉस्कोकडून कुमक येत नसल्याचे पाहून [[जर्मनीचा सैन्यसमूह दक्षिण|दक्षिण सैन्यसमूहाच्या]] सेनापती [[फोन मॅनस्टीनने]] [[डिसेंबर]]मध्ये आपल्या सैन्यातून काही तुकड्या स्टालिनग्राडच्या मदतीला पाठवल्या पण स्टालिनग्राडपासून ५० कि.मी. अंतरावरील लढाईत त्यांचा पराभव झाला व त्यांनी माघार घेतली. स्टालिनग्राडमधील सहाव्या सैन्याची स्थिती दिवसेंदिवस बिकट होत चालली होती. हिटलरला अजूनही स्टालिनग्राडमध्ये पराभव मान्य नव्हता. जानेवारीत त्याने जनरल पॉलसला [[फील्ड मार्शल|फील्डमार्शल]]पदी पदोन्नती दिली. जर्मनीच्या इतिहासात एकाही फील्डमार्शलने शत्रूसमोर शरणागती पत्करली नव्हती तसेच एकही फील्डमार्शल शत्रूच्या हाती जिवंत लागलेला नव्हता. फोन पॉलसच्या पदोन्नतीतून हिटलर जणू काही फोन पॉलस व सहाव्या सैन्याला संदेशच देत होता की त्यांनी शरणागती पत्करणे हिटलरला मंजूर नव्हते. अपेक्षित होते ते मरेपर्यंत लढणे व हरल्यास मरणे. परंतु फोन पॉलसला हे पटले नाही. आपल्या सैन्याची दयनीय अवस्था पाहून त्याने [[फेब्रुवारी २]] रोजी सोव्हिएत सैन्यासमोर शरणागती पत्करली. असलेल्या सैनिकांपैकी २२ जनरलांसह फक्त ९१,००० सैनिकांना जिवंतपणी युद्धबंदी केले गेले. यांपैकीसुद्धा केवळ ५,००० युद्धाच्या अंतापर्यंत जिवंत राहिले. अतिशय दारुण अशा या लढाईत दोन्ही पक्षांचे अपरिमित नुकसान झाले. दोन्हीकडचे मिळून २०,००,००० व्यक्ती मरण पावल्या. पैकी अक्ष राष्ट्रांचे ८,५०,००० सैनिक व उरलेले सोव्हिएत सैनिक व नागरिक होते. तोपर्यंतच्या जगाच्या इतिहासातील मृतांच्या आकड्याच्या दृष्टीने ही सगळ्या मोठी लढाई ठरली. ==== प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''नैर्ऋत्य व मध्य प्रशांत महासागर''' [[जपान]]विरुद्ध युद्धाची तयारी करीत असताना [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष]] [[फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट]]ने अमेरिकेत राहणाऱ्या जपानी, इटालियन व जर्मन वंशाच्या अमेरिकन नागरिकांना बंदिवासात धाडण्याचा हुकुम सोडला. युद्ध संपेपर्यंत हे लोक हलाखीच्या अवस्थेत तुरुंगसदृश जागेत राहिले. त्यादरम्यान त्यांची संपत्ती सरकार व इतर नागरिकांनी बळकावली. [[एप्रिल महिना|एप्रिल]] [[इ.स. १९४२|१९४२मध्ये]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] जपानवर पहिला हल्ला केला. [[टोक्यो]]वरील बॉम्बफेकीने नुकसान जास्त झाले नसले तरी अमेरिकन जनतेच्या अंगावर मूठभर मांस चढले व जपानने आपले काही सैन्य व आरमार स्वतःच्या किनाऱ्याजवळ परत बोलावले. मेमध्ये जपानी आरमाराने [[न्यू गिनी]]तील [[पोर्ट मोरेस्बी]] शहरावर हल्ला केला. दोस्त राष्ट्रांच्या आरमाराने [[कॉरल समुद्राची लढाई|कॉरल समुद्राच्या लढाईत]] जपानला रोखले परंतु अमेरिकेची [[यु.एस.एस. लेक्झिंग्टन]] ही विमानवाहू नौका त्यात बळी पडली. कॉरल समुद्राची ही लढाई विमानवाहू नौकांची आमनेसामने झालेली पहिलीच लढाई होती. पुढच्या महिन्यात दोन्ही आरमारात पुन्हा टक्कर झाली ती [[मिडवेची लढाई|मिडवेच्या लढाईत]]. तोपर्यंत अमेरिकेच्या तंत्रज्ञांनी जपानी कूटसंदेशलेखनपद्धती उकलली होती व त्यामुळे त्यांना जपानी बेतांची पूरेपूर माहिती होती. अमेरिकेच्या बॉम्बफेकी विमानांनी जपानच्या चार विमानवाहू नौका बुडवल्या व जपानी आरमाराचा कणा मोडला. इतिहासकारांच्या मते ही लढाई युद्धातील निर्णायक क्षणांपैकी होती. येथून जपानच्या अनिर्बंध सत्ताप्रसाराला खीळ बसली. [[चित्र:ग्वादालकॅनाल अमेरिकन सैनिक.jpg|thumb|200px|right|ग्वादालकॅनालमध्ये अमेरिकन सैनिक]] [[मे]]मध्ये न्यू गिनीवर समुद्रीमार्गाने केलेले आक्रमण फसल्यावर जपानने जुलैमध्ये जमिनीवरून हल्ला केला. पोर्ट मोरेस्बीच्या पश्चिमेस जंगलात जमा होऊन [[कोकोडा पायवाट|कोकोडा पायवाटेवरून]] जपानी सैन्याने हल्ला केला. त्यावेळी पोर्ट मोरेस्बीचा बचाव करण्याची जबाबदारी [[ऑस्ट्रेलियन सैना|ऑस्ट्रेलियन सैन्यावर]] होती. ५,००० सैनिकांनी मिळेल त्या हत्यारांनिशी आपल्यापेक्षा बऱ्याच मोठ्या सैन्याचा यशस्वी प्रतिकार केला व जपानी सैन्याला मागे रेटले. यानंतर दोन्ही सैन्यांनी कुमक मागवली व [[सप्टेंबर]]मधील [[मिल्ने बेची लढाई|मिल्ने बेच्या लढाईनंतरही]] [[जानेवारी]] [[इ.स. १९४३|१९४३पर्यंत]] चकमकी होत राहिल्या पण दोस्त सैन्याने पोर्ट मोरेस्बी शत्रूच्या हाती पडू दिले नाही. जपानी सेनेचा जमिनीवरील युद्धात हा प्रथम पराभव होता. [[ऑगस्ट ७]]ला [[अमेरिकेचे मरीन सैन्यदल|अमेरिकेचे मरीन सैनिक]] [[ग्वादालकॅनालची लढाई|ग्वादालकॅनालच्या लढाईत]] उतरले. [[ग्वादालकॅनाल]] बेटावर वर्चस्व मिळवण्यासाठी झालेली ही लढाई सहा महिने चालली. यादरम्यान आसपासच्या समुद्रात अनेक आरमारी लढाया झाल्या त्यातील काही म्हणजे [[साव्हो बेटाची लढाई]], [[केप एस्पेरान्सची लढाई]], [[ग्वादालकॅनालची आरमारी लढाई]], [[तासाफरोंगाची लढाई]], इ. '''चीन-जपान युद्ध''' पर्ल हार्बरवरील हल्ल्यानंतर जपानने [[चीन]]वर नव्याने हल्ला केला. यावेळी त्यांचा रोख [[चांग्शा]] शहर जिंकण्यावर होता. जपानने १,२०,००० सैनिकांसह केलेल्या [[चांग्शाची लढाई, इ.स. १९४२|हल्ल्याला]] चीनने ३,००,००० सैनिकांनी प्रत्युत्तर दिले. दोन बाजूंनी चीनी सैन्याच्या कचाट्यात सापडलेल्या जपानने तेथून काढता पाय घेतला. ==== आफ्रिकेतील रणांगण ==== '''ईशान्य आफ्रिका''' [[चित्र:Bundesarchiv Bild 101I-783-0150-28, Nordafrika, Panzer III.jpg|thumb|200px|left|जर्मनीच्या पॅंझर कोरचे रणगाडे आफ्रिकेत]] [[इ.स. १९४२|१९४२]]च्या सुरुवातीला दोस्त राष्ट्रांना आफ्रिकेतील काही सैन्य पूर्वेच्या आघाडीवर पाठवावे लागले. याच वेळी [[जनरल रोमेल]]ने [[लिब्या]]तील [[बेंगाझी]] शहर काबीज केले. त्यानंतर त्याने [[गझालाची लढाई|गझालाच्या लढाईत]] दोस्त सैन्याला हरवले व [[टोब्रुक]] जिंकून घेत दोस्त सैन्याची वाताहत केली. टोब्रुकला हजारो युद्धबंदी व मोठी रसद मिळवून रोमेलने [[इजिप्त]]वर चढाई केली. इजिप्तमध्ये [[अल अलामेनची पहिली लढाई]] [[जुलै]] [[इ.स. १९४२|१९४२मध्ये]] झाली. रोमेलने दोस्त सैन्याला मागे रेटत [[अलेक्झांड्रिया, इजिप्त]] व [[सुएझ]]पर्यंत ढकलले पण आता जर्मन सैन्याकडील इंधन व अन्नसाठाही संपत आलेला होता व कोपऱ्यात सापडलेल्या दोस्त सैन्याचा प्रतिकारही तिखट झाला होता. अल अलामेनच्याच जवळ [[अल अलामेनची दुसरी लढाई|दुसरी लढाई]] झाली ती [[ऑक्टोबर २३]] व [[नोव्हेंबर ३]]च्या दरम्यान. [[लेफ्टनंट जनरल]] [[बर्नार्ड मॉॅंटगोमरी]]च्या नेतृत्वाखाली [[ब्रिटनचे आठवे सैन्य|ब्रिटिश आठव्या सैन्याने]] रोमेलला माघार घेण्यास भाग पाडले. रोमेलने आफ्रिका कोरसह [[ट्युनिसिया]]त माघार घेतली '''वायव्य आफ्रिका''' दोस्त राष्ट्रांनी [[नोव्हेंबर ८]], [[इ.स. १९४२|१९४२]] रोजी [[ऑपरेशन टॉर्च]] नावाची मोहीम सुरू केली. [[कॅसाब्लांका]], [[ओरान]] व [[अल्जीयर्स]]मधून सैनिक घुसवून उत्तर आफ्रिका जिंकण्याच्या बेताने उतरलेल्या या सैन्याला काही दिवसांनी [[बोने]] येथे उतरलेल्या सैनिकांची साथ मिळाली. हा सगळा जथा ट्युनिसियातील रोमेलच्या सैन्यावर चाल करून गेला. रस्त्यात [[विची फ्रान्स]]च्या सैन्याने नाममात्र प्रतिकार केला पण शत्रूची संख्या व कुवत पाहून लगेचच हत्यारे खाली ठेवली. यामुळे चिडलेल्या [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ने वीचि फ्रान्सवर हल्ला करून तेथील नाममात्र सरकारसुद्धा पदच्युत केले व लष्करी कायदा लावला. आता ट्यूनीशियातील जर्मन व इटालियन सैन्य [[अल्जीरिया]] व [[लीबिया]]कडून चाल करून येणाऱ्या दोस्त सैन्याच्या कचाट्यात सापडले. [[जनरल रोमेल|रोमेलने]] ही कोंडी फोडण्यासाठी [[कॅसरीन पासची लढाई|कॅसरीन पासच्या लढाईत]] अमेरिकन सैन्याला धूळ चारली व अक्ष सैन्याचा एक भाग सोडवला. पण उरलेल्या अक्ष सैन्याने लवकरच पराभव पत्करला. === बदलते वारे - इ.स. १९४३ === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''सोव्हिएत कारवाया''' [[स्टालिनग्राडचा वेढा|स्टालिनग्राडच्या विजयानंतर]] [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] जर्मन सैन्याचा पाठपुरावा करण्यास सुरुवात केली. मुख्यत्वे [[डॉन नदी]]च्या आसपासच्या या कारवायात सोव्हिएत सैन्याला सुरुवातीस यश मिळाले पण लवकरच जर्मनीने नव्या दमाने त्यांचा प्रतिकार केला व एकामागोमाग लढाया जिंकल्या. [[खार्कोव्ह]] शहर परत जर्मनीच्या हातात गेले. सोव्हिएत सैन्याने वर्षअखेर [[खार्कोव्हची चौथी लढाई|खार्कोव्ह परत मिळवले]]. सोवयेत सैन्याची चढती कमान पाहून [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ने आपल्या सैन्याला [[ड्नाइपर नदी]]पर्यंत माघार घेण्याची परवानगी दिली. [[सप्टेंबर]]पर्यंत ड्नाइपरच्या तीरावर बचावफळी तयार करण्यात आली पण लवकरच सोव्हिएत सैन्याने तेथून जवळच ड्नाइपर ओलांडली व एकामागोमाग शहरे काबीज करण्यास सुरुवात केली. [[झापोरोझ्ये]] व [[ड्नेप्रोपेट्रोव्ह्स्क]] नंतर लाल सैन्याने [[युक्रेन]]ची राजधानी [[क्यीव्ह]]कडे मोर्चा वळवला. [[नोव्हेंबर]]मध्ये क्यीव्हच्या दोन्ही बाजूंनी हल्ला करीत सोव्हिएत सैन्य शहरात दाखल झाले. [[डिसेंबर २४]]ला [[कोरोस्टेन]] जिंकून घेउन तेथून रेल्वेमार्गाच्या बाजूने चाल करीत सोव्हिएत व युक्रेनियन सैन्याने [[इ.स. १९३९|१९३९ च्या]] सोव्हिएत-[[पोलंड]] सीमेपर्यंत धडक मारली. '''जर्मन कारवाया''' [[इ.स. १९४३|१९४३चा]] [[वसंत]] जर्मन आणि सोव्हिएत सैन्यांनी पुनर्बांधणीत घालवला. तयारी पूर्ण न झाल्यामुळे जर्मनीने आघाडी उघडणे लांबवले. अखेर [[जुलै ४]]च्या सुमारास [[वेह्रमाख्ट]]ने दुसऱ्या महायुद्धातील आपले सगळ्यात मोठे दल जमा केले आणि [[कुर्स्क]] शहरावर चाल केली. याची कल्पना असलेल्या लाल सैन्याने येथे मातीचे कामचलाउ किल्ले उभारून त्याआडून प्रतिकार केला. जर्मनीने रशियन व्यूहरचनेतील पान उचलून कुर्स्कच्या उत्तर व दक्षिणेकडून एकदम चाल केली होती. त्यांचा बेत सोव्हिएत सैन्याच्या पिछाडीचा प्रदेश काबीज करून [[स्टालिनग्राड]]प्रमाणे रशियाच्या ६० डिव्हिजन पकडण्याचा होता. उत्तरेकडून आलेल्या जर्मन सैन्याला फारशी प्रगती करता नाही आली पण दक्षिणेतून त्यांनी बरीच मजल मारली. वेढले जाण्याची शक्यता ओळखून सोव्हिएत सैन्याने आपली राखीव दलेसुद्धा आता युद्धात उतरवली. यावेळी झालेली [[कुर्स्कची लढाई]] ही रणगाड्यांची युद्धातील सगळ्यात मोठी लढाई ठरली. [[प्रोखोरोव्ह्का]] शहराजवळ झालेल्या या लढाईत दोन्ही बाजूंनी होतीनव्हती ती सगळी शक्ती पणाला लावली. जर्मनीचे सैन्य गेली चार वर्षे अव्याहत लढत होते व त्यांच्याकडे राखीव असे सैन्य नव्हतेच. उलटपक्षी रशियाने आपले ताज्या दमाचे राखीव सैन्य रणात उतरवले होते. याची परिणती लवकरच दिसून आली. जर्मन हल्लेखोरांचा धुव्वा उडवत सोव्हिएत सैन्याने त्यांना युद्धाच्या सुरुवातीपेक्षा मागे रेटले. '''दोस्तांचे इटलीवर आक्रमण''' [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४३|१९४३मध्ये]] [[रोमेल]]ने [[कॅथेरीन पासची लढाई|कॅथेरीन पासच्या लढाईत]] दोस्त सैन्याला गुंगारा दिला होता पण [[ट्युनिसिया]]तील उरलेले अक्ष सैन्य फारसा प्रतिकार करू शकले नाही व २,५०,००० सैनिकांनी तेथे आत्मसमर्पण केले. यात इटलीच्या सैन्यदलातील बहुसंख्य सैनिक होते. दरम्यान [[जुलै]]मध्ये दोस्त राष्ट्रांनी [[ऑपरेशन हस्की]] मोहीमेंतर्गत [[सिसिली]]वर चढाई केली व महिन्याभरात बेट जिंकून घेतले. शत्रु दाराशी येऊन ठेपलेला बघताच [[इटली]]तील [[बेनितो मुसोलिनी]]चे सरकार गडगडले. राजा [[व्हिक्टर इम्मॅन्युएल तिसरा, इटली|व्हिक्टर इम्मॅन्युएल तिसऱ्याने]] मुसोलिनीला पदच्युत केले व [[ग्रेट फाशिस्ट काउन्सिल]]च्या संमतीने त्याला अटकही करवली. [[पीयेत्रो बॅदोग्लियो]]च्या नेतृत्वाखालील नवीन सरकारने युद्ध चालू ठेवण्याचे जाहीर केले पण एकीकडे दोस्त राष्ट्रांशी गुप्त वाटाघाटी सुरू केल्या. यात ठरल्याप्रमाणे दोस्तांनी [[सप्टेंबर ३]] रोजी इटलीवर चढाई केली. चार-पाच दिवस नाममात्र प्रतिकार करून इटलीने शरणागती पत्करली. राजा व त्याचे कुटुंब बॅदोग्लियोच्या सरकारसह [[रोम]]हून दक्षिणेला पळून गेले. नेतृत्वहीन इटालियन सैन्याने तुरळक लढाया केल्या पण थोड्याच दिवसांत त्यांनीही शस्त्रे खाली ठेवली. हे पाहताच उत्तरेतून जर्मन सैन्य पुढे सरसावले व त्यांनी दोस्त सैन्याला रोमच्या दक्षिणेला [[गुस्ताव रेषा|गुस्ताव रेषेवर]] चार-पाच महिने रोखून धरले. जर्मनीने उत्तरेत [[सालोचे इटालियन समाजवादी प्रजासत्ताक]] या नावाखाली जर्मनधार्जिणे सरकार मुसोलिनीच्या हाती देऊन बसवले. याचवेळी जर्मनीने [[युगोस्लाव्हिया]]त आपले सैनिक [[पाचवी सुजेत्का मोहीम|पाठवून]] तेथील भूमिगत चळवळ चिरडण्याचा प्रयत्न केला. '''अटलांटिकची लढाई''' [[जर्मनी]]ने आपल्या [[यु-बोट|यु-बोटींनी]] दोस्त राष्ट्रांच्या आरमाराला गेली चार वर्षे सळो की पळो केलेले होते. आता दोस्तांनी त्यांचे आरमारी व्यूह बदलले व यु-बोटींचा प्रतिकार करण्यास सुरुवात केली. [[इ.स. १९४३|१९४३मध्ये]] यु-बोटींना नौकांचे दोन तांडे बुडवण्यात यश आले पण शत्रूने अनेक यु-बोटीही बुडवल्या. जर्मनीत नवीन यु-बोटी तयार होणे जवळजवळ थंडावलेच होते. आपली संख्या कमी होत असलेली पाहून यु-बोटींनी खुल्या समुद्रात हल्ले करण्याचे सोडले व किनाराऱ्याच्या जवळ राहून शिकार शोधणे पसंत केले. यु-बोटींचा धोका कमी होताच दोस्त आरमारांनी [[आर्क्टिक महासागर|आर्क्टिक समुद्रातून]] [[रशिया]]कडे रसद धाडण्यास पुनः सुरुवात केली. यामुळे सोव्हिएत संघाचे पारडे जड होणार असे दिसताच जर्मन आरमाराने आपला मोर्चा तिकडे वळवला. [[नॉर्थ केपची लढाई|नॉर्थ केपच्या लढाईत]] [[रॉयल नेव्ही]]च्या [[एच.एम.एस. ड्यूक ऑफ यॉर्क]], [[एच.एम.एस. बेलफास्ट]] व इतर काही विनाशिकांनी मिळून जर्मनीची शेवटची [[बॅटल क्रुझर]] [[शार्नहॉर्स्ट]]ला जलसमाधि दिली. ==== आशिया व प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''मध्य व नैर्ऋत्य प्रशांत महासागर''' दोस्त सैन्याने [[जानेवारी २]]ला [[न्यू गिनी]]तील [[बुना, न्यू गिनी|बुना]] शहर जिंकले व [[पोर्ट मोरेस्बी]]वरील जपानी टांगती तलवार दूर केली. [[जानेवारी २२]] पर्यंत पुढे चाल करीत त्यांनी जपानी सैन्याचे पूर्व आणि पश्चिम न्यू गिनीमध्ये ये-जा करण्याचे मार्गही बंद केले. त्यामुळे दोन्हीकडच्या जपानी सैन्यांना हरवणे सोपे झाले. अमेरिकन सैन्याने [[फेब्रुवारी ९]]ला [[ग्वादालकॅनाल]] मुक्त केले व [[सोलोमन द्वीपसमूह|सोलोमन द्वीपांवर]] चढाई केली व वर्षअखेर तेही जिंकून घेतले. '''चीन-जपान युद्ध''' [[चित्र:Changde battle.jpg|thumb|200px|left|चांग्डेची लढाई]] [[चीन]]च्या [[हुनान]] प्रांतातील [[चांग्डे]] शहरावर [[जपान]]ने [[नोव्हेंबर २]], [[इ.स. १९४३|१९४३]] रोजी १,००,००० सैनिकांसह [[चांग्डेची लढाई|हल्ला]] केला. पुढील काही दिवसांत हे शहर जपान व चीनच्या हाती पडले पण अंती चीनने जपानी आक्रमकांना हुसकावून लावले व बाहेरून मदत मिळेपर्यंत शहर लढवले. [[स्टालिनग्राडचा वेढा|स्टालिनग्राडप्रमाणे]] चाललेल्या या युद्धात दोन्हीकडचे मिळून १,००,०००हून अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या '''आग्नेय आशिया''' चीनमध्ये सम्राट [[च्यांग कै-शेक]]च्या नेतृत्वाखालील [[कॉमिन्टांग सैन्य]] आणि [[साम्यवादी]] [[माओ झेडॉॅंग]]च्या नेतृत्वाखालील चीनी सैन्य जपानी आक्रमणाचा सामना करीत असले तरी दोघांत एकवाक्यता नव्हती व एकमेकांत कुरबुरी सुरूच होत्या. इकडे ब्रिटनने दोन्ही सैन्यांना [[बर्मा रोड]] नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या घनदाट जंगल व कठीण पर्वत पार करीत [[आसाम]] पासून ब्रह्मदेश(आताचे [[म्यानमार]])मार्गे रसद पुरवठा सुरू ठेवला होता. जपानने म्यानमार हस्तगत केल्यावर हा मार्ग बंद पडला. यावर उपाय म्हणून [[रॉयल एरफोर्स]]ने ईशान्य भारतातील विमानतळांवरून ही मदत सुरू ठेवली होती. जपानी सैन्य ब्रह्मदेशातून हटत नाही ही पाहिल्यावर ब्रिटनने चीनी सैन्याला [[अरुणाचल प्रदेश]]मार्गे भारतात आणले व अमेरिकन जनरल [[जोसेफ स्टिलवेल]]ने त्यांना नवी तालीम व शस्त्रास्त्रे दिली. या चीनी सैन्याच्या पाठबळावर आता ब्रिटनने भारतातून चीनला जाण्यासाठी [[लेडो मार्ग]] बांधण्याचे काम सुरू केले. === शिकाऱ्याचीच शिकार? - इ.स. १९४४ === ==== युरोपीय रणांगण ==== '''शिशिर-वसंतातील सोव्हिएत कारवाया''' [[लाल सैन्य|लाल सैन्याने]] [[जानेवारी]]त [[लेनिनग्राडचा वेढा]] उठवल्यावर [[जर्मनी]]ने पद्धतशीरपणे माघार घेत तेथून दक्षिणेला बचावफळी उभारली. त्या भागातील तळ्यांचा आधार घेत जर्मनीला ही आघाडी उभारण्यात यश आले पण त्या सुमारास जनरल [[हान्स-व्हॅलेन्टिन ह्युब]]चे [[पहिले पॅन्झर सैन्य]] दोन बाजूंनी चालून आलेल्या सोव्हिएत सैन्याच्या कचाट्यात सापडले. सात आठवड्यांनी त्यांनी आपली सुटका करून घेतली पण बरेचसे जर्मन रणगाडे व तोफा शत्रूच्या हाती पडल्या. [[वसंत]] ऋतुत जर्मनीने [[युक्रेन]]मधूनही माघार घेतली पण त्यांच्या [[जर्मनीचा दक्षिण सैन्यसमूह|दक्षिण सैन्यसमूहातील]] [[जर्मनीचे सतरावे सैन्य|सतरावे सैन्य]] बचावासाठी तेथे थांबले. वसंतअखेर लाल सैन्याच्या [[लाल सैन्याची तिसरी युक्रेनियन आघाडी|तिसऱ्या युक्रेनियन आघाडीने]] त्यावर हल्ला करून जर्मन सैन्याचा धुव्वा उडवला. रशियन सैन्याने या लढाईत [[काळा समुद्र|काळ्या समुद्रापार]] माघार घेणाऱ्या जर्मन सैन्याचा रस्ताही तोडला व २,५०,००० जर्मन व रोमेनियन सैनिकांना यमसदनी धाडले. याच सुमारास सोव्हिएत सैन्याने [[रोमेनिया]]तील [[याश|इयासी]] शहरावर चढाई केली. महिनाभर शहर लढवल्यावर जर्मन-रोमेनियन सैन्याने [[टारगुल फ्रुमोसची लढाई|टारगुल फ्रुमोसच्या लढाईनंतर]] हार पत्करली व शहर सोव्हिएत सैन्याच्या हातात आले. यामुळे आता [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघाला]] रोमेनियावर पुढील चाल करणे सोपे झाले. शत्रूची ही चाल पाहून [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ने अंदाज बांधला की [[हंगेरी]] पक्ष बदलून सोव्हिएत संघाला सामील होइल. हे टाळण्यासाठी जर्मनीने हंगेरीवर चढाई केली व आपले सैन्य देशभर पसरवले. उत्तरेत [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]]त [[फिनलंड]]ने [[स्टालिन]]शी तहाची बोलणी सुरू केली पण स्टालिनने पुढे केलेली तहाची कलमे त्यांना मंजूर नव्हती. [[जून ९]] रोजी सोव्हिएत संघाने [[कारेलियन द्वीपकल्प|कारेलियन द्वीपकल्पावरून]] चौथे आक्रमण केले व तीन महिन्यात फिनलंडला नमवून तह करणे भाग पाडले. '''इटली व मध्य युरोप''' [[इटली]]ने शरणागती पत्करल्यावर जर्मन सैन्याने [[इटालियन द्वीपकल्प|इटालियन द्वीपकल्पाचा]] बचाव करण्याचे ठरवले व [[रोम]]च्या दक्षिणेस [[एपेनाइन पर्वत|एपेनाइन पर्वतातून]] [[गुस्ताव रेषा|गुस्ताव रेषेवर]] बचावाची फळी उभारली. अनेक प्रयत्नांनंतरसुद्धा दोस्तांना ही फळी फोडता आली नाही. पर्यायाने त्यांनी त्यास वळसा घालण्याचा प्रयत्न केला. [[ऑपरेशन शिंगल]] नावाखाली केलेल्या या मोहिमेने [[आंझियो]] येथे [[जानेवारी २२]], [[इ.स. १९४४|१९४४]] रोजी समुद्रातून हल्ला केला खरा पण किनाऱ्यावर उतरलेल्या सैन्याला लगेचच जर्मन सैन्याने वेढले व हाही प्रयत्न फसला. गुस्ताव रेषा पार करण्यासाठी बेचैन झालेल्या दोस्त सैन्याने परत समोरासमोरचे हल्ले सुरू केले. [[इ.स. ५२४|५२४]]मध्ये उभारलेली [[मॉॅंते कॅसिनो]] येथील ख्रिश्चन साधूंची वस्ती [[अमेरिकन वायु सेना|अमेरिकन वायु सेनेने]] [[फेब्रुवारी १५]] रोजी उद्ध्वस्त केली. त्यांचा असा समज झाला होता की या वस्तीत राहून जर्मन सैन्य त्यांच्या तोफखान्याला गुप्त बातम्या पुरवत होते. बेचिराख झालेल्या या वस्तीत जर्म सैनिक [[फेब्रुवारी १७]]ला आले व त्यांनी आता तेथे ठाण मांडले. [[मे १८]] पर्यंत चार वेळा दोस्त सैन्याने येथे हल्ले केले. यात २०,००० जर्मन तर ५४,००० दोस्त सैनिक मृत्युमुखी पडले. अखेर गुस्ताव रेषेवरची बचावाची जर्मन फळी फुटली व दोस्त सैन्याने उत्तरेकडे आगेकूच सुरू केली. [[जून ४]]ला हे सैनिक रोममध्ये पोचले तर ऑगस्टमध्ये [[फ्लोरेंस]]ला. हेमंत ऋतूच्या सुमारास जर्मन सैन्याने [[टस्कनी]]तील एपेनाइन पर्वतातील [[गॉथिक रेषा|गॉथिक रेषेवर]] पुन्हा जमवाजमव करून त्यांना रोखले युरोपमधील युद्धाचा एकंदर रागरंग बघून जर्मनीने मध्य युरोपमधून माघार घेतली व हंगेरीत आपल्या सैन्याची पुनर्बांधणी करण्याचा प्रयत्न सुरू केला. [[रोमेनिया]]ने [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४४|१९४४मध्ये]] दल बदलून जर्मनीवर युद्ध पुकारले. यामुळे [[युक्रेन]]मधून माघार घेणाऱ्या जर्मन सैन्याला धोका निर्माण झाला. [[बल्गेरिया]]ने [[सप्टेंबर]]मध्ये शरणागती पत्करली. '''बॉम्बहल्ले''' जून इ.स. १९४४मध्ये [[जर्मनी]]ने सर्वप्रथम [[क्रुझ क्षेपणास्त्रे|क्रुझ क्षेपणास्त्रांचा]] उपयोग युद्धात केला. [[व्ही-१ उडते बॉम्ब|व्ही-१ उडत्या बॉम्बने]] [[युनायटेड किंग्डम]]वर प्रत्यक्ष हल्ले होऊ लागले. काही महिन्यांनी जर्मनीने ही कला अधिक विकसित केली व [[व्ही-२]] हे द्रव-इंधन वापरणारे [[बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे]] वापरण्यास सुरुवात केली. या हल्ल्यांना उत्तर व [[लुफ्तवाफे]]च्या कारवाया रोखण्यासाठी म्हणून अमेरिका, यु.के. व कॅनडाच्या वायुदलांनी व्यूहात्मक बॉम्बफेकींनी सुरुवात केली. सुरुवातीला सरहद्दीवरच्या गावांवरील या धाडी हळूहळू जर्मनीच्या मुख्य शहरांपर्यंत पोचल्या. एर चीफ मार्शल हॅरिसने आखणी केलेल्या या हल्ल्यांनी जर्मन प्रजा संत्रस्त होऊ लागली. हे ओळखून [[विन्स्टन चर्चिल]]ने मग दहशतवादी धाडी मारण्याचे आदेश दिले. यात विमानांच्या अनेक स्क्वॉड्रन (५०० ते १,००० विमाने) एकाचवेळी अनेक दिशांनी एकाच शहरावर चाल करून जायच्या व संपूर्ण शहरच्या शहर बेचिराख करण्याची योजना होती. हे पार पाडणारी विमाने अग्निजन्य बॉम्ब वापरून आपली निशाणे संपूर्णतः उद्ध्वस्त करीत. अशा अनेक हल्ल्यांमध्ये विमानतळ, कारखाने, पाणबुड्यांची आश्रयस्थाने, रेल्वे-यार्ड, तेलसाठे तसेच व्ही-१ व व्ही-२ क्षेपणास्त्रांचे तळ नष्ट करण्याचा उद्देश होता. सहसा या हल्ल्यांमध्ये आसपासच्या नागरिक वस्त्याही बळी पडत. या टोळधाडींचा मुकाबला करण्यास आता लुफ्तवाफे कमी पडू लागली व उरलासुरला विरोधही मोडून काढणे दोस्त वायुसेनांना सोपे झाले. इ.स. १९४४ च्या अंतापर्यंत पश्चिम आघाडीवर लुफ्तवाफेकडे फक्त तुरळक प्रमाणात विमानांच्या तुकड्या उरल्या होत्या. परिणामतः इ.स. १९४५ च्या मध्यापर्यंत जर्मनीतील जवळजवळ सगळी मुख्य शहरे बेचिराख झालेली होती. '''वॉर्सोत उठाव''' [[लाल सैन्य]] [[वॉर्सो]]च्या जवळ आल्याची बातमी ऐकून तेथील जनतेला वाटले की आता वॉर्सोची मुक्ती जवळच आहे. त्यामुळे [[ऑगस्ट १]] रोजी त्यांनी जर्मन सैन्याविरुद्ध उठाव केला. [[ऑपरेशन टेम्पेस्ट]] मोहिमेतून त्यांना मदत मिळेत अशी त्यांना आशा होती. अंदाजे ४०,००० क्रांतिकाऱ्यांनी वॉर्सो काबीज केले. परंतु लाल सैन्याने आपली कूच अलीकडेच थांबवली व शहराबाहेरुनच तोफांचा मारा करून मदत करण्याचे चालू ठेवले. इकडे जर्मन सैन्याने कुमक पाठवून उठाव दाबण्याचे सुरू केले. शेवटी [[ऑक्टोबर २]] रोजी हा उठाव संपला. जर्मन सैन्याने संपूर्ण शहर बेचिराख केले. '''ग्रीष्म-हेमंतातील सोव्हिएत कारवाया''' [[चित्र:Red Army greeted in Bucharest.jpg|200px|left|thumb|[[बुखारेस्ट]] मध्ये लाल सैन्याचे स्वागत करीत असलेले नागरिक ([[ऑगस्ट ३१]], [[इ.स. १९४४]].]] आर्मी ग्रुप सेंटरचा नायनाट केल्यावर लाल सैन्याने जुलै १९४४ च्या मध्यास दक्षिणेला असलेल्या जर्मन सैन्यावर हल्ला चढवला व महिन्याभरात [[युक्रेन]]मधून जर्मनीची हकालपट्टी केली. यासाठी सोव्हिएत दुसऱ्या व तिसऱ्या युक्रेनी फळीने जर्मनीच्या ''हीरेस्ग्रुप स्युडयुक्रेन'' या बचावफळीचा विनाश केला व थेट रोमेनियापर्यंत धडक मारली. या प्रभावी हालचालीने [[रोमेनिया]]ने पक्ष बदलला व जर्मनीची साथ सोडून ते आता दोस्त राष्ट्रांना सामील झाले. ऑक्टोबर १९४४मध्ये जनरल मॅक्सिमिलियन फ्रेटर-पिकोच्या सहाव्या जर्मन सैन्याने [[डेब्रेसेन]] जवळ सोव्हिएत मार्शल रोडियोन याकोव्लेविच मॅलिनोव्स्कीच्या ग्रुप प्लियेवच्या तीन कोरना वेढा घालून त्यांचा [[डेब्रेसेनची लढाई|धुव्वा उडवला]]. पूर्व आघाडीवरचा जर्मन सैन्याचा हा अखेरचा विजय होता. डिसेंबर १९४४ पासून लाल सैन्याच्या पहिल्या, दुसऱ्या व तिसऱ्या बाल्टिक आघाडींनी जर्मन आर्मी ग्रुप सेंटरचा उरला सुरला भाग व आर्मी ग्रुप नॉर्थशी झटापटी करून बाल्टिक प्रदेश काबीज केला. यात जर्मनीच्या दोन्ही सैन्यसमूहांची ताटातूट झाली व [[लात्व्हिया]]त [[कूरलॅंड पॉकेट]]ची रचना झाली. [[डिसेंबर २९]], १९४४ ते [[फेब्रुवारी १३]] १९४५पर्यंत सोव्हिएत सैन्याने [[बुडापेस्ट]]ला वेढा घातला. बुडापेस्टचा बचाव करण्यासाठी हंगेरीच्या सैन्याबरोबरच [[वाफेन-एस.एस.]]ची कुमक होती. या वेढ्यात दोन्ही बाजूंची अपरिमित हानी झाली. '''दोस्तांचे पश्चिम युरोपवर आक्रमण''' {{main|नॉर्मंडीची लढाई|फलैस पॉकेट|ऑपरेशन ड्रगून|पॅरिसची मुक्ती}} [[चित्र:1944 NormandyLST.jpg|thumb|right|200px|[[ओमाहा बीच]]वर उतरणारे अमेरिकन सैनिक, [[नॉर्मंडीची लढाई|डी-डे]] ([[जून ६]], [[इ.स. १९४४]]).]] [[जून ६]], [[इ.स. १९४४]] रोजी पाश्च्यात्य दोस्त राष्ट्रांनी (अमेरिका, युनायटेड किंग्डम व कॅनडा) जर्मन आधिपत्याखालील [[फ्रान्स]]च्या [[नॉर्मंडी]] किनाऱ्यावर हल्ला केला. त्याला जर्मनीने खंबीर उत्तर दिले. [[ओमाहा बीच]] व [[केन, फ्रान्स|केन शहरांच्या]] आसपास तुंबळ युद्ध झाले पण दोस्तांना पाय रोवण्यात यश मिळाले. महिनाभर नॉर्मंडीच्या आसपास जम बसवल्यावर जुलैच्या अखेरीस अमेरिकन सैन्याने [[ऑपरेशन कोब्रा]] मोहीमेंतर्गत आपले वर्चस्व पसरविण्यास सुरुवात केली. [[ॲडॉल्फ हिटलर]]ला या चालीची खबर मिळताच त्याने नॉर्मंडीच्या आसपासच्या जर्मन सेनेला प्रतिहल्ला चढवण्यास फर्मावले पण हा प्रतिहल्ला सपशेल फसला. याचे मुख्य कारण म्हणजे चाल करून येणारे जर्मन सैन्य आता दोस्त वायुसेनेचे सोपे शिकार झाले. यापूर्वी आपल्या लपवलेल्या ठाण्यांत दबा धरून बसलेल्या जर्मन सैन्याला टिपणे अशक्य असले होते, पण आता उघड्या रानातून चाल करून येणाऱ्या जर्मन सैन्याची दोस्त वायुसेनांनी वाताहत उडवली. बाजूने चाल करून येण्याऱ्या जर्मन सैन्याला थोपवण्यासाठी अमेरिकन सैन्याने आपल्या बाजूच्या फळ्या भक्कम ठेवल्या होत्या. पुढे सरकत अमेरिकन फौजेने जर्मनीच्या सातव्या सैन्याला व [[पाचवे पॅंझर सैन्य|पाचव्या पॅंझर सैन्याला]] [[फलैस]]जवळ वेढा घातला. यात ५०,००० जर्मन सैनिक हाती लागले पण सुमारे १,००,००० सुटले. तोपर्यंत जर्मन सैन्याने रोखून धरलेली ब्रिटिश व केनेडियन सैन्येही आता बचावफळी फोडून पुढे होण्याच्या बेतात होती. या रेट्याला फ्रान्समध्येच रोखून धरण्यासाठी जर्मनीला कुमकेची आवश्यकता होती पण ही कुमक त्यांनी आधीच प्रतिहल्ला करण्यात खर्ची घातली होती. आता दोस्त राष्ट्रे फ्रान्स ओलांडून पुढे येणार हे जवळजवळ निश्चित झाले. ऑगस्ट १९४४मध्ये [[इटली]]तील दोस्त सैन्याने दक्षिणेकडून [[फ्रेंच रिव्हियेरा]]वर [[ऑपरेशन ड्रगून|हल्ला]] चढवला आणि उत्तरेत असलेल्या फौजेशी संधान बांधले. फ्रेंच क्रांतिकाऱ्यांनी ऑगस्ट १९ला [[पॅरिस]]मध्ये उठाव केला. [[फिलिप लक्लर्क दि हॉक्लॉक]]च्या नेतृत्वाखाली फ्रेंच सैन्याच्या एक डिव्हिजनने पॅरिसमधल्या जर्मन सेनेची शरणागती स्वीकारली व [[ऑगस्ट २५]]ला पॅरिस मुक्त केले. [[चित्र:American troops march down the Champs Elysees.jpg|thumb|left|200px|पॅरिसच्या शॅंझे लिझी रस्त्यावरून मिरवणारे अमेरिकन सैनिक.]] '''शिशिरातील दोस्तांची मोहीम''' {{main|ऑपरेशन मार्केट गार्डन|आचेनची लढाई|हर्टगेनच्या जंगलातील लढाई}} [[चित्र:Waves of paratroops land in Holland.jpg|right|thumb|200px|[[ऑपरेशन मार्केट गार्डन]] मोहीमेंतर्गत [[नेदरलँड्स]]मध्ये उतरणारे ब्रिटिश [[छत्रीधारी सैनिक]]]] नॉर्मंडीतून पुढे सरकणाऱ्या दोस्त सैन्यांची रसद अजूनही नॉर्मंडीतूनच येत होती. दूर अंतर पार करून येणारी ही रसद वेळेवर व नेमकी पोचेल अशी खात्री फार कमी वेळा असायची. असे असतानाही जर्मन सैन्याच्या वर्मी घाव घालण्यासाठी दोस्तांनी छत्रीधारी सैनिक व चिलखती दल [[ऱ्हाइन नदी]]पल्याड [[नेदरलँड्स]]मध्ये [[ऑपरेशन मार्केट गार्डन|घुसवून पाहण्याचा प्रयत्न]] केला. पण सप्टेंबरअखेर त्यांना तेथून माघार घ्यावी लागली. [[शेल्टची लढाई|शेल्टच्या लढाईत]] केनेडियन सैन्याच्या निर्णायक विजयानंतर [[ॲंटवर्प]]चे बंदर खुले करण्यात त्यांना यश मिळाले व नोव्हेंबर १९४४पासून येथून रसदपुरवठा सुरू झाला. दरम्यान सप्टेंबरमध्ये अमेरिकन सैन्याने [[हर्टगेन]]च्या जंगलातून [[हर्टगेनच्या जंगलातील लढाई|चाल]] केली. जंगल व दऱ्याखोऱ्यांच्या आश्रयाने लढणाऱ्या जर्मन सैन्याने आपल्यापेक्षा अनेकपटीने मोठ्या असलेल्या या फौजेला पाच महिने झुंजवत ठेवले. इकडे ऑक्टोबरमध्ये अमेरिकेने [[आखन]] हे जर्मनीचे मोठे शहर प्रथमतःच [[आचेनची लढाई|काबीज केले]]. '''जर्मनीचे प्रत्युत्तर''' {{main|बॅटल ऑफ द बल्ज}} पूर्वेकडे आपल्या सेनेची धूळधाण उडत असलेली पाहून हिटलरने डिसेंबर १९४४मध्ये आपली पश्चिमेकडील शेवटची मोठी मोहीम उघडली. [[बॅटल ऑफ द बल्ज]] नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या लढाईतून त्याला १९४० च्या [[आर्देनेस मोहीम|आर्देनेस मोहीमेप्रमाणे]] यश अपेक्षित होते. चिलखती दल व रणगाड्यांनी दोस्त राष्ट्रांना पश्चिमेस समुद्रापर्यंत रेटत नेल्यास त्यांच्याशी संधी करून पूर्वेस आपली सगळी शक्ती पणाला लावता येईल अशी ही योजना होती. अशा कडव्या प्रतिहल्ल्याची अपेक्षा नसल्याने दोस्त राष्ट्र गाफील होते व त्यामुळे सुरुवातीस जर्मन सेनेला नेत्रदीपक यश मिळाले. [[जोखेन पायपर]]च्या नेतृत्वाखालील [[कॅंफग्रुप पायपर]] हा आघाडीच्या पॅंझर तुकड्याचा समूह दोस्तांच्या प्रदेशात इतका आत घुसला की त्यामुळे अमेरिकन सैन्याच्या फळीत त्यांनी जणू काही फुगवटा (बल्ज) तयार केला. यावरून नंतर या लढाईला नाव दिले गेले. या हल्ल्याच्या सुरुवातीच्या दिवसात हवामान अतिशय खराब होते व याचा फायदा जर्मनीने पूरेपूर उठवला. दोस्त विमाने उडू शकत नसल्याने त्यांना हवेतून रोखणारी शक्ती नव्हतीच. अमेरिकन सैन्याच्या [[सेंट विथ]] आणि [[बॅस्टोइनची लढाई|बॅस्टोइन]] येथील कडव्या प्रतिकाराने जर्मनीची चाल मंदावली. बॅस्टोइन येथे घेरल्या गेलेल्या [[१०१वी एरबॉर्न डिव्हिजन|१०१व्या एरबॉर्न डिव्हिजनने]] पराक्रमाची शर्थ करून हा तिठा अमेरिकेच्या हातात राखला. [[जॉर्ज पॅटन]]च्या नेतृत्वाखालील अमेरिकेच्या तिसऱ्या सैन्याने या धडकमोहिमेला खीळ घातली व हल्ला परतवला. जर्मन सैन्याचा पाठलाग करताना अमेरिकन सैन्याने अनेक जर्मन तुकड्या पकडल्या व उरलेल्यांना थेट जर्मनीपर्यंत माघार घेण्यास भाग पाडले. या मोहीमेत अमेरिकन सैन्याची ही मोठी हानी झाली. अमेरिकेच्या इतिहासातील ही सगळ्यात हानिकारक लढाई होती. ==== आशिया व प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== {{main|प्रशांत महासागरातील लढाई}} '''मध्य व नैर्ऋत्य प्रशांत महासागर''' {{main|फिलिपाईन्सच्या समुद्राची लढाई|लेयटे गल्फची लढाई|सैपानची लढाई}} फेब्रुवारी १९४४ च्या अखेरीस अमेरिकेने नैर्ऋत्य प्रशांत महासागरातील [[मार्शल द्वीपसमूह]] काबीज केला वा आपली आगेकूच चालू ठेवली. त्याच सुमारास ४२,००० अमेरिकन सैनिक [[क्वाजालाइन एटॉल]]वर उतरले व आठवड्याभरात ते बेट जिंकले. त्यानंतर त्यांनी [[एनिवेटोकची लढाईत|एनिवेटोकच्या लढाईत]] [[जपान]]ला हरवले. या चालींचा व्यूहात्मक उद्देश होता जपानच्या जवळातजवळ वायुसेनेचा तळ उभारण्याचा. यासाठी [[मेरियाना द्वीपसमूह|मेरियाना द्वीपसमूहातील]] [[सैपान]], [[तिनियान]] व [[गुआम]]ची बेटे जिंकणे आवश्यक होते. [[जून ११]]ला अमेरिकन आरमाराने सैपानवर बॉम्बफेक सुरू केली. ३२,००० सैनिकांनीशी लढणाऱ्या जपानी सैन्यावर जून १४ला ७७,००० [[अमेरिकन मरीन सैनिक|अमेरिकन मरीन सैनिकांनी]] चाल केली व [[जुलै ७]]ला सैपान अमेरिकेच्या हातात आले. जपानने आपले उरलेसुरले आरमार [[फिलिपाईन्सच्या समुद्राची लढाई|फिलिपाईन्सच्या समुद्राच्या लढाईत]] पणाला लावले पण तेथेही त्यांना हार पत्करावी लागली तसेच त्यांची जवळजवळ सगळी विमाने व युद्धनौका नष्ट झाल्या. यानंतर जपानी आरमार केवळ नावापुरतेच उरले आणि आता जपान अमेरिकेच्या [[बी.२९ सुपरफोर्ट्रेस]] या बॉम्बफेकी विमानांच्या पल्ल्यात आले. [[चित्र:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|right|200px|"''मी परत आलो आहे.''" - [[डग्लस मॅकआर्थर|जनरल मॅकआर्थरचे]] लाइफ नियतकालिकाच्या कार्ल मायडान्सने घेतलेले एक प्रसिद्ध छायाचित्र]] [[जुलै २१]]ला गुआमवर हल्ला झाला व [[ऑगस्ट १०]]ला हेही बेट पडले पण येथे जपान्यांनी कडवी झुंज दिली. बेटाच्या कडे-कपारींतून लढणाऱ्या जपानी सैनिकांनी अमेरिकन सैन्याला सळो की पळो करून सोडले. बेट पडल्यावरही अनेक आठवडे या चकमकी सुरू होत्या. [[जुलै २४]]ला अमेरिकेने तिनियान बेटावर चाल केली व [[ऑगस्ट १]]ला ते जिंकून घेतले. [[ऑक्टोबर २०]]ला जनरल [[डग्लस मॅकआर्थर]]चे सैनिक [[लेयटे]] बेटावर उतरले. जपानने असे होणार ही कल्पना असल्यामुळे येथे भक्कम बचावफळी उभारली होती. ऑक्टोबर २३ ते २६ दरम्यानच्या या लढाईत जपानने प्रथमतः [[कामिकाझे]] वैमानिकांचा उपयोग केला. जगातील सगळ्यात मोठ्या अशा या आरमारी युद्धात जपानची [[मुसाशी (युद्धनौका)|मुसाशी]] हे युद्धनौका, जी आत्तापर्यंतच्या सगळ्यात मोठ्या लढाऊ नौकांपैकी एक होती, बुडाली. ही बुडवण्यासाठी १९ [[टोरपेडो]] व १७ बॉम्ब लागले. १९४४मध्ये अमेरिकेच्या पाणबुड्या व विमानांनी जपानच्या व्यापारी व मालवाहू जहाजांवर हल्ले करून जपानकडे जाणाऱ्या कच्च्या मालाची रसद अगदी कमी केली होती. या एका वर्षात पाणबुड्यांनी जपानचे २० लाख टन सामान समुद्रतळास पोचवले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | आडनाव = किंग | पहिलेनाव = ॲडमिरल अर्नेस्ट जे. | दुवा = http://www.shsu.edu/~his_ncp/Compac45.html | title = मार्च १९४४ ते ऑक्टोबर १९४५पर्यंतचे प्रशांत महासागरातील आरमारी हालचाली | प्रकाशक = सॅम ह्युस्टन स्टेट युनिव्हर्सिटी | भाषा = English | ॲक्सेसदिनांक = २००६-०७-२६ }}</ref> जपानचा खनिज तेलाचा साठा १९४४ च्या अंतापर्यंत जवळजवळ रिकामा झाला होता. याने जपानची आर्थिक व औद्योगिक स्थिती बिकट झाली. '''चीन-जपान युद्ध''' {{main|ऑपरेशन इचिगो|चांग्शाची लढाई (१९४४)|ग्विलिन-ल्युझूची लढाई}} एप्रिल १९४४मध्ये जपानने आपण पादाक्रांत केलेल्या ईशान्य चीन, कोरिया व आग्नेय एशियाला जोडणारा लोहमार्ग जिंकण्यासाठी [[ऑपरेशन इचिगो]] ही मोहीम सुरू केली. त्याचबरोबर या भागातील अमेरिकेचे तळ उद्ध्वस्त करणे हाही एक हेतु होता. जून १९४४मध्ये जपानने ३,६०,००० सैनिकांनिशी [[चांग्शा]] शहरावर चौथ्यांदा आक्रमण केले. ४७ दिवसांच्या रणधुमाळीनंतर शहर जपानी हातात आले. नोव्हेंबर पर्यंत जपानने [[ग्विलिन]] व [[ल्युझू]] शहरेही जिंकली व तेथील अमेरिकन वायुसेनेचे तळ नष्ट केले. तथापि हे करेपर्यंत अमेरिकेने उतरत्त नवीन तळ उभारले होते. डिसेंबर १९४४मध्ये जपानी सैन्य [[फ्रेंच इंडोचायना]] पर्यंत पोचले व ऑपरेशन इचिगोचे उद्दिष्ट साध्य झाले पण हे करताना जपानलाही मोठे नुकसान सहन करावे लागले होते. '''आग्नेय आशिया''' {{main|इम्फालची लढाई|कोहिमाची लढाई}} [[चित्र:Imphalgurkhas.jpg|thumb|200px|[[भारतीय सेना|भारतीय सेनेची]] [[गोरखा रेजिमेंट]] [[इम्फाल]]-[[कोहिमा]] रस्त्यावर कूच करताना. ([[जानेवारी २७]], [[इ.स. १९४५]]. १९४५ च्या सुरुवातीला जपानी सैन्याला म्यानमारमध्ये थोपवून धरण्याची कामगिरी गोरखा रायफल्सनी पार पाडली होती.]] १९४४मध्ये अमेरिकन सैन्य [[भारत|भारतातून]] [[चीन]]ला जाण्यासाठीचा [[लेडो मार्ग]] बांधत असताना जपानने आग्नेयेतून भारतावर चाल केली. ही [[चलो दिल्ली मोहीम]] जपानी सैन्य, [[म्यानमार]]मधील स्वातंत्र्यसैनिक व [[सुभाषचंद्र बोस]]च्या नेतृत्वाखालील [[भारतीय राष्ट्रीय सेना|भारतीय राष्ट्रीय सेनेने]] उभारली होती. [[इम्फाल|इंफाल]]जवळ या सैन्याने कडाडून हल्ला चढवला पण ब्रिटिश सैन्याने (ज्यात मुख्यत्वे भारतीय सैनिकच होते) त्यांना थोपवून धरले. तुंबळ युद्धानंतर कोणालाच सरशी मिळाली नाही पण जपानी/भारतीय राष्ट्रीय सेनेने इंफालला वेढा घातला. ब्रिटिशांनी इंफाल व [[कोहिमा]]ला विमानाद्वारे रसद व कुमक पोचवली. त्याचवेळी पश्चिम व उत्तरेकडून ताज्या दमाच्या फौजा पाठवून वेढा फोडून अडकलेल्या सैन्याची सुटका केली. हल्लेखोरांना वाटले होते की भारतीय प्रदेश जिंकल्यावर तेथूनच रसद मिळेल व ब्रिटिशांतर्फे लढणारे भारतीय सैनिक आपल्याला सामील होतील, त्यामुळे त्यांनी त्याची काही सोय केलेली नव्हती. आता आक्रमक स्वतःच वेढ्यात अडकले व कुमक न मिळाल्याने अतिशय हालात माघार घ्यालला लागले. उपासमार, रोगराई व शत्रूच्या हल्ल्यांना ८५,००० सैनिक बळी पडले. जपानच्या सगळ्यात मोठ्या पराभवात हा गणला जातो. या पराभवाबरोबरच ब्रिटिशांना सशस्त्र मार्गाने भारतातून हुसकावून लावण्याची अजून एक आशा मावळली. === युद्धाचा अंत - इ.स. १९४५ === ==== युरोपमधील रणांगण ==== [[चित्र:Eastern Front 1945-01 to 1945-05.png|thumb|left|200px|[[बर्लिन]] व [[प्राग]]वरील मोहीम, १९४५.]] '''हेमंतातील सोव्हिएत कारवाया'''<br /> {{main|व्हिस्चुला-ओडर मोहीम|ऑपरेशन फ्रुहलिंग्सरवाखेन}} जानेवारी १९४५मध्ये सोव्हिएत सैन्य ताज्या दमाने पुढच्या मोहीमेसाठी सज्ज होती. [[इव्हान कोनेव्ह]]ने आपल्या फौजेनिशी दक्षिण [[पोलंड]]मधील जर्मन शिबंदीवर हल्ला चढवला व त्यांचा पाठलाग करीत [[सॅंडोमियेर्झ]]जवळ [[व्हिस्चुला नदी]] ओलांडली. जानेवारी १४ला [[कॉन्स्टान्टिन रोकोसोव्स्की]]ने [[नारेव नदी]] ओलांडून वॉर्सोच्या उत्तरेला आक्रमण केले व पूर्व [[प्रशिया]]ची राखण करणारी जर्मन बचावफळी मोडीत काढली. झुकोवच्या सैन्यानेही त्यानंतर [[वॉर्सो]]वर हल्ला केला व जर्मन आघाडी होत्याची नव्हती केली. जानेवारी १७ला झुकोवने वॉर्सो घेतले. १९ तारखेला [[लॉड्झ]]ही जिंकले. त्याचदिवशी कोनेव्हचे सैन्य युद्धपूर्वीच्या जर्मन सीमेवर येऊन थडकले. या एका आठवड्यात सोव्हिएत सैन्याने ६५० कि.मी. रुंदीची आघाडी उघडून १६० कि.मी. आत धडक मारली होती. फेब्रुवारीच्या मध्यास लाल सैन्याने [[बुडापेस्ट]] जिंकले. ही टोळधाड शेवटी [[ओडर नदी]]च्या किनारी बर्लिनपासून ६० कि.मी.वर येऊन थांबली. '''पश्चिमेतील हेमंत कारवाया''' [[जानेवारी १४]] रोजी दुसऱ्या ब्रिटिश सैन्याने [[मास नदी]] व [[रोअर नदी]]च्या मधील रोअर त्रिकोणातून जर्मनीला हुसकावण्यासाठी [[ऑपरेशन ब्लॅककॉक]] ही मोहीम सुरू केली. [[जानेवारी २७]]ला जर्मन सैन्य रोअर नदीच्या पूर्वेस रेटले गेले होते. '''याल्टा परिषद''' [[चित्र:Yalta summit 1945 with Churchill, Roosevelt, Stalin.jpg|thumb|200px|right|[[याल्टा]] येथे जमलेले [[विन्स्टन चर्चिल]], [[फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट]] व [[जोसेफ स्टालिन]].]] {{main|याल्टा परिषद}} युद्धाचे पारडे आपल्या बाजूला झुकत असल्याचे पाहून फेब्रुवारी १९४५मध्ये [[विन्स्टन चर्चिल]], [[फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट]] व [[जोसेफ स्टालिन]] यांनी [[याल्टा]] येथे भेटून युद्धानंतर युरोपची राजकीय व भौगोलिक स्थिती काय असावी यावर चर्चा केली. यात अनेक दूरगामी निर्णय घेण्यात आले. * एप्रिल १९४५मध्ये [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांची]] स्थापना करणे. * पोलंडमध्ये मुक्त निवडणूका घेणे. * पोलंडची पश्चिम सीमा [[कर्झन रेखा|पूर्वेकडे सरकवणे]] यासाठी जर्मनीच्या पूर्व भागाचा लचका तोडून पोलंडमध्ये समाविष्ट करणे. * सगळ्या सोव्हिएत नागरिकांना [[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत संघाकडे]] सोपवणे. * जर्मनी शरण आल्याच्या तीन महिन्यात सोव्हिएत संघाने जपानवर आक्रमण करणे. '''वसंतातील सोव्हिएत मोहीम''' {{main|सीलो हाइट्सची लढाई|बर्लिनची लढाई|हॅल्बेची लढाई}} [[एप्रिल १६]] रोजी लाल सैन्याने पोलिश सैन्याच्या ७८,५५६ सैनिकांसह [[बर्लिनची लढाई|बर्लिनवर आक्रमण]] केले. एप्रिल २४ला सोव्हिएत सैन्यातील तीन फौजांनी [[बर्लिन]]ला पूर्णपणे वेढा घातला. शेवटचा शर्थीचा प्रयत्न म्हणून हिटरलने शहरातील आबालवृद्ध नागरिकांना [[फोक्सस्टर्म]] या संघटनेत सहभागी होण्याचे आवाहन केले व चढाई करीत येणाऱ्या लाल सैन्याशी झुंज घेण्याचे हुकुम सोडले. त्यांच्याबरोबरीने [[सीलोची लढाई|सीलोच्या लढाईत]] पराभूत होऊन आलेली जर्मन फौज होती. लाल सैन्य बर्लिन शहरात घुसल्यावर झालेल्या असंख्य झटापटी दारुण होत्या. घराघरातून व रस्त्यातून आमनेसामने सैनिक व नागरिकांच्या चकमकी होत होत्या व बळींची संख्या लाखांच्या घरात गेली. सोव्हिएत सैन्याने ३,०५,००० सैनिक गमावले तर ३,२५,००० जर्मन नागरिक व सैनिक फक्त बर्लिनमध्ये मृ्त्युमुखी पडले. परिस्थिती हाताबाहेर गेल्याचे पाहून [[ॲडॉल्फ हिटलर]] व त्याचे मंत्रीमंडळ [[फ्युह्ररबंकर]]मध्ये आश्रयाला गेले. शेवटी [[एप्रिल ३०]], [[इ.स. १९४५]] रोजी हिटलरने त्याची सोबतीण [[एव्हा ब्रॉन]]सह [[हिटलरचा मृत्यू|आत्महत्या]] केली. '''वसंतातील पश्चिमेकडील आघाडी''' [[चित्र:Omar Bradley.jpg|150px|thumb|right|अमेरिकेच्या जनरल [[ओमर ब्रॅडली]]कडे जर्मन भूमिवरील आक्रमणाचे नेतृत्व होते.]] जानेवारीअखेरीस पश्चिमेकडील दोस्त राष्ट्रांनी जर्मनीत पाय ठेवला. [[ऱ्हाइन नदी]]च्या तीरावरील जर्मन प्रतिकार मोडून काढीत त्यानी मार्चअखेर नदी ओलांडली. [[रेमाजेन]] येथील [[लुडेनडॉर्फ पूल]] हस्तगत झाल्यावर ही आगेकूच अजून गतिमान झाली. ऱ्हाइन ओलांडल्यावर ब्रिटिश फौजा ईशान्येस [[हांबुर्ग]]कडे सुटल्या. त्यांनी [[एल्ब नदी]] ओलांडून [[डेन्मार्क]] व [[बाल्टिक समुद्र|बाल्टिक समुद्राकडे]] धडक सुरू केली. अमेरिकेची नववी फौज दक्षिणेस [[रुह्रचा वेढा|रुह्रला घातलेल्या वेढ्याच्या]] उत्तर टोकापर्यंत पोचली तर पहिली फौज उत्तरेला याच वेढ्याच्या दक्षिण घेऱ्याला जाऊन भिडली. १३,००,००० सैनिक असलेल्या या फौजांचे नेतृत्व जन्रल [[ओमर ब्रॅडली]]कडे होते. आता रुह्रला चारही दिशांनी वेढा पडला. फील्ड मार्शल [[वॉल्टर मॉडेल]]च्या नेतृत्वाखालील [[जर्मन सैन्यसमूह बी]] आता येथे पूर्णपणे अडकला. येथे अंदाजे ३,००,००० सैनिक युद्धकैदी झाले. यानंतर या अमेरिकन फौजा पूर्वेकडे निघाल्या व एल्ब नदीच्या तीरी सोव्हिएत सैन्याशी भेट झाल्यावर ही त्यांची विजयदौड थांबली. '''इटली'''<br /> [[इटालियन द्वीपकल्प|इटालियन द्वीपकल्पातील]] दुर्गम पर्वत व येथील फौज [[फ्रान्स]]मध्ये हलवल्यामुळे १९४५ च्या हिवाळ्यात दोस्तांची प्रगती हळूहळू होत होती. [[एप्रिल ९]]ला अमेरिका व युनायटेड किंग्डमची १५वी फौज [[गॉथिक रेषा|गॉथिक रेषेवरचा]] प्रतिकार मोडून काढीत उत्तरेला सरकली व [[पो नदी]]च्या खोऱ्यात आली. येथून पुढे सरकत त्यांनी खोऱ्यातील जर्मन सैन्याला घेरले. याच वेळी अमेरिकेची पाचवी फौज पश्चिमेकडे गेली व तेथील फ्रेंच शिबंदीशी त्यांनी सूत जमवले. [[न्यू झीलंड]]च्या दुसऱ्या डिव्हीजनने [[त्रियेस्ते]] शहरातून युगोस्लाव्ह बंडखोरांना हुसकून लावले. इटलीतील जर्मन सैन्याने शरणागती पत्करल्यावर [[मुसोलिनी]]ने [[स्वित्झर्लंड]]ला पळ काढण्याचा प्रयत्न केला पण इटलीतील क्रांतीकाऱ्यांनी त्याला पकडले व त्याची सोबतीण [[क्लारा पेटाची]] सह त्यांना मृत्युदंड दिला. त्यांचे मृतदेह [[मिलान]]ला नेण्यात आले व जाहीर स्थळी उलटे टांगण्यात आले. '''जर्मनीची शरणागती'''<br /> <!-- [[चित्|thumb|right|200px|[[जून २४]], [[इ.स. १९४५]] रोजी [[मॉस्को]]तील विजयसंचलनाचे [[लाल चौक|लाल चौकात]] नेतृत्व करताना मार्शल झुकोव्ह (पांढऱ्या घोड्यावर) व मार्शल रोकोसोव्स्की)]] --> {{main|दुसऱ्या महायुद्धाचा अंत|प्राग आघाडी}} [[ॲडॉल्फ हिटलर]]च्या मृत्यूनंतर ॲडमिरल [[कार्ल डोनित्झ]]ने जर्मन सैन्याचे सूत्रे हातात घेतली पण लवकरच हा डोलारा कोसळला. [[बर्लिन]]मधील जर्मन सैन्यबलाने [[मे २]], [[इ.स. १९४५]] रोजी सोव्हिएत सैन्यासमोर शरणागती पत्करली. इटलीतील जर्मन सैन्याने २ मेलाच [[जनरल अलेक्झांडर]]च्या मुख्यालयात शरणागती पत्करली तर उत्तर जर्मनी, डेन्मार्क व नेदरलँड्समधील फौज ४ मेला शरण गेले. इटलीतील शरणागतीपूर्वी सोव्हिएत संघाने युनायटेड किंग्डम व अमेरिकेवर सोव्हिएत संघाशिवाय शरणागती घेण्याची तयारी करण्याचा [[ऑपरेशन क्रॉसवर्ड|आरोप ठेवला]]. मे ७ रोजी उरलेल्या सैन्याने [[जनरलोबेरोस्ट]] [[आल्फ्रेड जोड्ल]]च्या नेतृत्वाखाली फ्रान्सच्या [[ऱ्हाइम्स]] शहरात शरणागती पत्करली. मे ८ला पश्चिमी दोस्तांनी [[व्ही.ई. दिन]] साजरा केला. सोव्हिएत संघाने मे ९ला विजय दिन साजरा केला. जर्मन मध्य सैन्यसमूहातील काही तुकड्यांनी [[प्राग आघाडी|मे ११-१२ पर्यंत चकमकी]] सुरू ठेवल्या होत्या. '''पॉट्सडॅम'''<br /> दोस्तांनी बर्लिनच्या उपनगर [[पॉट्सडॅम]]मध्ये आपली शेवटची [[पॉट्सडॅम परिषद|परिषद]] भरवली. [[जुलै १७]] ते [[ऑगस्ट २]] पर्यंत चाललेल्या या परिषदेत दोस्तव्याप्त जर्मनीबद्दलची धोरणे जाहीर करण्यात आली तसेच [[जपान]]ला बिनशर्त शरणागती पत्करण्यासाठीचे अखेरचे आवाहन करण्यात आले. ==== प्रशांत महासागरातील रणांगण ==== '''मध्य व नैर्ऋत्य प्रशांत महासागर''' {{main|इवो जिमाची लढाई|ओकिनावाची लढाई|बॉर्नियो मोहीम (१९४५)}} जानेवारीत [[अमेरिकेचे सहावे सैन्य]] [[लुझोन]] या [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्स]]च्या मुख्य बेटावर उतरले. मार्चपर्यंत त्यांनी राजधानी [[मनिला]] काबीज केली. फेब्रुवारीतील [[इवो जिमाची लढाई|इवो जिमावरील]] व एप्रिल-जूनमधील [[ओकिनावाची लढाई|ओकिनावावरील]] विजयांमुळे आता [[जपान]] अमेरिकेच्या आरमारी व वायुसेनेच्या पल्ल्यात आले. राजधानी [[टोक्यो]]सह अनेक शहरांवर अमेरिकेने [[टोक्योवरील बॉम्बफेक (१९४५)|तुफान बॉम्बफेक]] केली. यात ९०,०००हून अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या. जपानमधील शहरे व वस्त्या दाट असल्यामुळे ही हानी जास्त होती. या बरोबरच तेथील घरे मुख्यत्वे लाकडी असतात त्यामुळे बॉम्बफेकीनंतर लागलेल्या आगींमध्येही जीवितहानी बरीच झाली. या शिवाय अमेरिकेने जपानमधील मुख्य बंदरे व जलमार्गांवर विमानांतून [[ऑपरेशन स्टार्व्हेशन|सुरूंग पेरले]] व जपानचा बाहेरच्या जगाशी संपर्क कमी केला. १९४५ च्या मध्यातील [[बॉर्नियो मोहीम (१९४५)|बॉर्नियो मोहीम]] ही नैर्ऋत्य प्रशांतातील शेवटची मोहीम होती. तेथील जपानी सैन्याला हरवून त्यांच्या ताब्यातील दोस्त युद्धकैदी सोडविण्यासाठी ही मोहीम आखली होती. '''आग्नेय एशिया''' {{main|मध्य बर्माची लढाई|ऑपरेशन ड्रॅक्युला}} १९४४ च्या मॉन्सून मध्ये भारतावर चालून आलेल्या जपानी सैन्याला तेथील ब्रिटिश सैन्याने [[चिंदविन नदी]]पर्यंत मागे ढकलले होते. पाऊस संपताना अमेरिकन व चिनी सैन्याने [[लेडो मार्ग]] बांधून पूर्ण केला. तोपर्यंत जपानी सैन्याने माघार घेतल्यामुळे या कठीण रस्त्याचा दोस्तांना युद्धात फारसा उपयोग झाला नाही. आता भारतात जमलेल्या भारतीय, ब्रिटिश व आफ्रिकन फौजांनी जपान्यांचा पाठलाग सुरू केला व आघाडी मध्य [[ब्रह्मदेश]]पर्यंत नेली. [[मे २]]ला दोस्तांनी [[रंगून]] [[ऑपरेशन ड्रॅक्युला|घेतले]] व जपानी तसेच [[भारतीय राष्ट्रीय सेना|भारतीय राष्ट्रीय सेनेला]] भारतातून पळवून लावले. '''हिरोशिमा व नागासाकीवर परमाणुहल्ले''' {{main|हिरोशिमा व नागासाकीवरील परमाणुहल्ले}} [[चित्र:nagasakibomb.jpg|170px|thumb|[[नागासाकी]]वर टाकलेल्या परमाणु बॉम्बचा स्फोट झाल्यावर अग्निज्वाला व धूर हवेत १८ कि.मी. वर गेला होता.]] युद्धाचा अंत लगेच होणार नाही याची कल्पना आल्याने [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष]] [[हॅरी ट्रुमन]]ने नवीनच तयार करण्यात आलेल्या परमाणु बॉम्बचा उपयोग जपानवर करायचे ठरवले. वस्तुतः नोव्हेंबरमध्ये अमेरिकेने जपानवर खुश्कीदलासह हल्ला करण्याचे योजिले होते पण [[ओकिनावाची लढाई|ओकिनावाच्या लढाईनंतर]] त्यांना कळून चुकले की जपानचा प्रतिकार कडवा असेल व अशा हल्ल्यात जपानइतकीच अमेरिकेचीही हानी होईल. परमाणुबॉम्ब वापरल्यास युद्धांत लगेच होऊ शकेल असा अमेरिकेचा कयास होता. अमेरिकन युद्धसचिवाला देण्यात आलेल्या अंदाजानुसार अशा जमिनीवर केलेलल्या हल्ल्यात १४ ते ४० लाख अमेरिकन सैनिक मरण पावण्याची शक्यता होती. तसेच जपानी नागरिकही लाखांत मेले असते. या अंदाजांबद्दल अद्यापही शंका व्यक्त केली जाते. [[ऑगस्ट ६]], [[इ.स. १९४५]] रोजी [[एनोला गे]] नावाच्या [[बी.२९]] प्रकारच्या विमानाने [[लिटल बॉय]] असे नामकरण केलेला परमाणु बॉम्ब [[हिरोशिमा]] शहरावर टाकला. यात हिरोशिमा नष्ट झाले. [[ऑगस्ट ९]] रोजी [[बॉक्सकार (विमान)|बॉक्सकार]] नावाच्या बी.२९ विमानाने [[फॅट मॅन]] नावाचा परमाणु बॉम्ब [[नागासाकी]] शहरावर टाकून तेही शहर नष्ट केले. '''दूरपूर्वेतील सोव्हिएत आक्रमण''' {{main|ऑपरेशन ऑगस्ट स्टॉर्म}} हिरोशिमावर बॉम्ब पडल्यावर दोनच दिवसात सोव्हिएत संघाने याल्टात नक्की केल्याप्रमाणे आपला जपानबरोबरचा अनाक्रमण तह धुडकावून लावला व मांचुरियातील जपानी सैन्यावर चाल केली. दोन आठवड्यात १०,००,००० जपानी सैनिकांचा पराभव करीत लाल सैन्य ऑगस्ट १८ला उत्तर कोरियात घुसले. '''जपानची शरणागती''' {{main|जपान विजय दिन|जपान विजय दिन=}} अमेरिकेचा परमाणुप्रयोग व सोव्हिएत संघाचे मांचुरियावरील आक्रमण पाहून [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानी सम्राट]] [[हिरोहितो]]ने प्रधानमंडळाला न विचारता युद्धसमाप्तीचे प्रयत्न सुरू केले. [[ऑगस्ट १७]]ला केलेल्या दूरवाणीवरील आपल्या भाषणात त्याने आपल्या सैनिकांना हत्यारे खाली ठेवण्याचा आदेश दिला तसे करताना त्याने कारण सोव्हिएत आक्रमणाचे दिले व परमाणुबॉम्बचा उल्लेख टाळला. [[ऑगस्ट १४]], [[इ.स. १९४५]] रोजी जपानने शरणागती पत्करली व हे अतिभयानक युद्ध अधिकृतरीत्या समाप्त झाले. == हताहत, नागरिकांवरील प्रभाव व अत्याचार == <!-- खालील मजकूराचे भाषांतर करून योग्य त्या विभागात हलवा ==Casualties, civilian impact, and atrocities== '''Casualties''' {{main|World War II casualties}} Some 63 million people, or 3% of the world population, died in the war (though [[World War II casualties|estimates]] vary): about 24 million soldiers and 38 million civilians. This total includes the estimated 9 million lives lost in the Holocaust. Of the total deaths in World War II, approximately 80% were on the Allied side and 20% on the Axis side.<ref name="casualties">[[World War II casualties]]</ref> Allied forces suffered approximately 17 million military deaths, of which about 11 million were Soviet and 3 million Chinese. Axis forces suffered about 8 million, of which more than 5 million were German. In total, of the military deaths in World War II, approximately 44% were Soviet soldiers, 22% were German, 12% were Chinese, 8% were Japanese, 9% were soldiers of other Allied forces, and 5% were other Axis country soldiers. Some modern estimates double the number of Chinese casualties originally stated.<ref name="casualties" /> Of the civilian deaths, approximately 90% were Allied (nearly a third of all civilians killed were Soviet citizens, and more than 15% of all civilians killed in the war died in German extermination camps) and 10% were Axis.<ref name="casualties" /> Many civilians died as a result of disease, starvation, massacres, [[genocide]]--in particular, [[the Holocaust]]--and [[Strategic bombing|aerial bombing]]. One estimate is that 12 million civilians died in Holocaust camps, 1.5 million by bombs, 7 million in Europe from other causes, and 7.5 million in China from other causes.<ref>J. M. Winter, "Demography of the War", in Dear and Foot, ed., ''Oxford Companion to World War'', p 290.</ref> Allied civilian deaths totaled roughly 38 million, including 11.7 million in the Soviet Union, 7 million in China and 5.2 million from Poland. There were around 3 million civilian deaths on the Axis side, including 2 million in Germany and 0.6 million in Japan. The Holocaust refers to the organized state-sponsored murder of 6 million [[Jew]]s, 1.8-1.9 million non-Jewish Poles, 200,000-800,000 [[Roma people]], 200,000-300,000 people with disabilities, and other groups carried out by the Nazis during the war. The Soviet Union suffered by far the largest death toll of any nation in the war, over 23 million. '''Genocide''' [[Image:Massdeportations.PNG|thumb|200px||Major [[deportation]] routes to [[Nazi extermination camp]]s during [[The Holocaust]], Aktion T-4 and alike.]] {{main|The Holocaust}} The ''Holocaust'' was the organized murder of an estimated [[The Holocaust#Death toll|nine million people]], including approximately six million Jews. Originally, the Nazis used killing squads known as ''[[Einsatzgruppen]]'' to conduct massive open-air killings, shooting as many as 33,000 people in a single massacre, as in the case of [[Babi Yar]]. By 1942, the Nazi leadership decided to implement the [[Final Solution]], or ''Endlösung'', the genocide of all Jews in Europe, and to increase the pace of the Holocaust. [[Nazism|The Nazis]] built six [[Nazi extermination camp|extermination camps]] specifically to kill Jews. Millions of Jews who had been confined to massively overcrowded [[ghetto]]s were transported to these [[Nazi extermination camp|"Death-camps"]], in which they were either slaughtered on arrival or put to work until the Nazis could find no more use for them, at which point they were put to death by shooting or mass poisoning in [[gas chamber]]s. '''Chemical and bacteriological weapons''' Despite the [[Treaty|international treaties]] and a resolution adopted by the [[League of Nations]] on 14 May 1938 condemning the use of toxic gas by [[Japan]], the [[Imperial Japanese Army]] frequently used [[Chemical warfare|chemical weapons]]. Because of fears of retaliation, however, those weapons were never used against Occidentals but only against other Orientals judged "inferior" by the imperial propaganda. According to historians Yoshiaki Yoshimi and Seiya Matsuno, the authorization for the use of chemical weapons was given by specific orders (''rinsanmei'') issued by [[Hirohito]] himself. For example, the Emperor authorized the use of toxic gas on 375 separate occasions during the invasion of [[Wuhan]], from August to October 1938. The bacteriological weapons were experimented on human beings by many units incorporated in the Japanese army, such as the infamous [[Unit 731]], integrated by [[Decree|Imperial decree]] in the [[Kwantung]] army in 1936. Those weapons were mainly used in China and, according to some Japanese veterans, against Mongolians and Russian soldiers in 1939 during the [[Nomonhan]] incident.<ref>Hal Gold, Unit 731 testimony, p.64-65, 1996.</ref> '''Cannibalism''' Many written reports and testimony collected by the Australian War Crimes Section of the Tokyo tribunal and investigated by prosecutor [[William Webb]] (the future judge-in-chief) indicate that Japanese soldiers committed [[cannibalism]] on prisoners. According to historian Yuki Tanaka, "cannibalism was often a systematic activity conducted by whole squads and under the command of officers". <ref>Tanaka, ''Hidden Horrors : Japanese War Crimes in World War II,'' Westview press, 1996, p.127 </ref> Pakistani POW Hatam Ali testified that "At this stage, the Japanese started selecting prisoners and everyday 1 prisoner was taken out and killed and eaten by the soldiers. I personally saw this happen and about 100 prisoners were eaten at this place by the Japanese. The remainder of us were taken to another spot 50 miles away where 10 prisoners died of sickness. At this place, the Japanese again started selecting prisoners to eat. Those selected were taken to a hut where their flesh was cut from their bodies while they were alive and they were thrown into a ditch where they later died." <ref>Ibid, p.121.</ref> Indian POW Havildar Changdi Ram testified that "(On 12 November 1944) the [[Kempeitai|Kempei Tai]] beheaded the pilot. I saw this from behind a tree and watched some of the Japanese cut flesh from his arms, legs, hips, buttocks and carry it off to their quarters... They cut it in small pieces and fried it." <ref>Edward Russell of Liverpool, ''The Knights of Bushido, a short history of Japanese war crimes'', Greenhill books 2002, p.236.</ref> Apart from written orders referring to cannibalism, the Japanese sources provide testimonies such as the one given by Major Matoba to the US [[Military tribunal|Military Commission]] of August 1946 convened by the Navy commander of Guam and Marianna islands which refer to meat of an American soldier served for supper to General Tachibana of the 307 Infantry Battalion on 25 February 1945. <ref>Ibid., p.237</ref> '''Slave labor''' According to a joint study of historians featuring Zhifen Ju, Mark Peattie, Toru Kubo, and Mitsuyochi Himeta, more than 10 million Chinese were mobilized by the Japanese army and enslaved by the [[Kôa-in]] for [[Slavery|slave labor]] in [[Manchukuo]] and north [[China]].<ref>Zhifen Ju, "''Japan's atrocities of conscripting and abusing north China draftees after the outbreak of the Pacific war''", 2002</ref> According to Mitsuyoshi Himeta, at least 2.7 million died during the [[Three Alls Policy|Sankō Sakusen]] operation implemented in [[Heipei]] and [[Shantung]] by General [[Yasuji Okamura]]. '''Concentration camps, labour camps, and internment''' [[Image:Starved prisoners, nearly dead from hunger, pose in concentration camp in Ebensee, Austria.jpg|thumb|250px|Mistreated, starved prisoners in the [[Ebensee]] [[concentration camp]], [[Austria]].]] {{main|Concentration camp|Gulag|Japanese American internment}} In addition to the Nazi [[concentration camp]]s, the Soviet [[Gulag]], or [[labor camp]]s, led to the death of citizens of occupied countries such as Poland, [[Lithuania]], [[Latvia]], and [[Estonia]], as well as German [[prisoner of war|prisoners of war]] (POW) and even Soviet citizens themselves who had been supporters of the Nazis. Japanese [[Prisoner-of-war camp|POW camps]] also had high death rates; many were used as labour camps, and starvation conditions among the mainly U.S., British, Australian and other Commonwealth prisoners were little better than many German concentration camps. Sixty percent (1,238,000 ref. Krivosheev) of Soviet POWs died during the war. Vadim Erlikman puts it at 2.6 million Soviet POWs that died in German Captivity.<ref name="war8">Erlikman, Vadim</ref> [[Richard Overy]] gives the number of 5.7 million Soviet POW and out of those 57% died or were killed.<ref>[[Richard Overy]] ''The Dictators Hitler's Germany, Stalin's Russia'' p.568-569</ref> Furthermore, 150,000 [[Japanese American internment|Japanese-Americans were interned]] by the U.S. and Canadian governments, as well as nearly 11,000 German and Italian residents of the U.S. [[Image:Warsaw siege3.jpg|thumb|250px|A survivor of German aerial bombardment, [[Siege of Warsaw]].]] '''War crimes''' {{main|War crimes during World War II}} From 1945 to 1951, German and Japanese officials and personnel were prosecuted for war crimes. Top German officials were tried at the [[Nuremberg Trials]], and many Japanese officials at the [[International Military Tribunal for the Far East|Tokyo War Crime Trial]] and [[Japanese war crimes#Other trials|other war crimes trials in the Asia-Pacific region]]. ==Resistance and collaboration== {{main|Resistance during World War II|Collaboration during World War II}} [[Image:101st with members of dutch resistance.jpg|thumb|right|250px|Members of the Dutch Eindhoven Resistance with troops of the [[101st Airborne Division|U.S. 101st Airborne]] in front of the [[Eindhoven]] cathedral during [[Operation Market Garden]] in September 1944.]] Resistance during World War II occurred in every occupied country by a variety of means, ranging from non-cooperation, disinformation, and propaganda to outright warfare. Among the most notable resistance movements were the [[Armia Krajowa|Polish Home Army]], the [[Maquis (World War II)|French Maquis]], the [[Partisans (Yugoslavia)|Yugoslav Partisans]], the Greek resistance force, and the [[Italian resistance movement|Italian Resistance]] in the [[Italian Social Republic|German-occupied Northern Italy]] after 1943. Germany itself also had an [[German resistance movement|anti-Nazi movement]]. The [[Communism|Communist]] resistance was among the fiercest, since they were already organised and militant even before the war and they were ideologically opposed to the Nazis. Before [[D-Day]], there were some operations performed by the [[French Resistance]] to help with the forthcoming invasion. Communications lines were cut; trains were derailed; roads, water towers, and ammunition depots were destroyed; and some German garrisons were attacked. There were also resistance movements fighting against the [[Allies of World War II|Allied]] invaders. The [[Werwolf|German resistance]] petered out within a few years, while in the [[Baltic states|Baltic]] states [[Forest Brothers|resistance operations]] against the occupation continued into the 1960s. ==Home fronts== [[Image:WomanFactory1940s.jpg|thumb|right|250px|During the war, women worked in factories throughout much of the West and East.]] {{main|Home front during World War II}} "[[Home front]]" is the name given to the activities of the civilians of the nations at war. All the main countries reorganized their homefronts to produce munitions and soldiers, with 40-60% of GDP being devoted to the war effort. Women were drafted in the Soviet Union and Britain. Shortages were everywhere, and severe food shortages caused malnutrition and even starvation, such as in the Netherlands and in Leningrad. New workers were recruited, especially housewives, the unemployed, students, and retired people. Skilled jobs were re-engineered and simplified ("de-skilling") so that unskilled workers could handle them. Every major nation imposed censorship on the media as well as a propaganda program designed to boost the war effort and stifle negative rumors. Every major country imposed a system of rationing and price controls. Black markets flourished in areas controlled by Germany. Germany brought in millions of prisoners of war, slave laborers, and forced workers to staff its munitions factories. Many were killed in the bombing raids, the rest became refugees as the war ended. ==Technologies== [[Image:Nsa-enigma.jpg|thumb|right|250px|German [[Enigma machine]] for encryption.]] {{main|Technology during World War II|Technological escalation during World War II}} Weapons and technology improved rapidly during World War II and some of these played a crucial role in determining the outcome of the war. Many major technologies were used for the first time, including [[nuclear weapon]]s, [[radar]], [[proximity fuse]]s, [[jet engine]]s, [[V-2|ballistic missiles]], and data-processing analog devices (primitive computers). Every year, the [[Reciprocating engine|piston engines]] were improved. Enormous advances were made in [[aircraft]], [[submarine]], and [[tank]] designs, such that models coming into use at the beginning of the war were long obsolete by its end. One entirely new kind of ship was the amphibious landing craft. ===Industrial production=== Industrial production played a role in the Allied victory. The Allies more effectively mobilized their economies and drew from a larger economic base. The peak year of munitions production was 1944, with the Allies out-producing the Axis by a ratio of 3 to 1. (Germany produced 19% and Japan 7% of the world's munitions; the U.S. produced 47%, Britain and Canada 14%, and the Soviets 11%).<ref> Raymond W. Goldsmith, "The Power of Victory: Munitions Output in World War II" ''Military Affairs'', Vol. 10, No. 1. (Spring, 1946), pp. 69-80; online at [http://links.jstor.org/sici?sici=0026-3931%28194621%2910%3Al%3C69%3ATPOVMO%3E2.0.CO%3B2-3 JSTOR]</ref> The Allies used low-cost [[mass production]] techniques, using standardized models. Japan and Germany continued to rely on expensive hand-crafted methods. Japan thus produced hundreds of airplane designs and did not reach mass-production efficiency; the new models were only slightly better than the original 1940 planes, while the Allies rapidly advanced in technology.<ref> Richard Overy. ''The Air War, 1939-1945'' (2005)</ref> Germany thus spent heavily on high-tech weaponry, including the V-1 flying bomb and V-2 rocket, advanced submarines, jet engines, and heavy tanks that proved strategically of minor value. The combination of better logistics and mass production proved crucial in the victory. "The Allies did not depend on simple numbers for victory but on the quality of their technology and the fighting effectiveness of their forces... In both Germany and Japan less emphasis was placed upon the non-combat areas of war: procurement, logistics, military services," concludes historian Richard Overy.<ref>Overy (1993) p 318-9</ref> Delivery of weapons to the battlefront was a matter of logistics. The Allies again did a much better job in moving munitions from factories to the front lines. A large fraction of the German tanks after June 1944 never reached the battlefield, and those that did often ran short of fuel. Japan in particular was notably inefficient in its logistics system.<ref> Mark Parillo, "The Pacific War" in Richard Jensen et al, eds. ''Trans-Pacific Relations: America, Europe, and Asia in the Twentieth Century'' (2003), pp. 93-104.</ref> ===Medicine=== Many new medical and surgical techniques were employed as well as new drugs like [[sulfa]] and [[penicillin]], not to mention serious advances in [[biological warfare]] and nerve gases. The Japanese control of the quinine supply forced the Australians to invent new anti-malarial drugs. The saline bath was invented to treat burns. More prompt application of sulfa drugs saved countless lives. New [[local anesthetic]]s were introduced making possible surgery close to the front lines. The Americans discovered that only 20% of wounds were cause by [[Machine gun|machine-gun]] or rifle bullets (compared to 35% in World War I). Most came from [[Explosive material|high explosive]] shells and fragments, which besides the direct wound caused shock from their blast effects. Most deaths came from shock and blood loss, which were countered by a major innovation, [[blood transfusions]].<ref> Harold C. Leuth, "Military Medicine" in [[Walter Yust]], ed. ''10 Eventful Years'' (1947) 3:163-67; Mark Harrison, ''Medicine and Victory: British Military Medicine in the Second World War'' (2004)</ref> The massive [[research and development]] demands of the war accelerated the growth of the scientific communities in Allied states, while German and Japanese laboratories were disbanded; many German engineers and scientists continued their [[weapons research]] after the war in the United States and the Soviet Union. {{see also|Military production during World War II|List of World War II military equipment}} {{-}} == Aftermath == [[Image:Germanborders.gif|thumb|left|250px|Germany's territorial losses 1919-1945]] [[Image:Deutschland_Besatzungszonen_1945_1946.png|thumb|right|250px|German occupation zones in 1946 after territorial annexations in the East. The [[Saarland]] (in the French zone) is shown with stripes because it was removed from Germany by France in 1947 as a [[Saar (protectorate)|protectorate]], and was not incorporated into the Federal Republic of Germany until 1957. [[Historical Eastern Germany]], not contained in this map, was annexed by Poland and the Soviet Union.]] {{main|Aftermath of World War II}} The war concluded with the surrender and occupation of Germany and Japan. It left behind millions of [[displaced person]]s and [[prisoners of war]], and resulted in many new international boundaries. The economies of Europe, China and Japan were largely destroyed as a result of the war. To prevent (or at least minimize) future conflicts, the allied nations, led by the [[United States]], formed the [[United Nations]] in [[San Francisco, California]] in 1945. The end of the war hastened the independence of many [[Crown colony|British crown colonies]] (such as India) and [[Dutch Empire|Dutch territories]] (such as Indonesia) and the formation of new nations and alliances throughout Asia and Africa. The [[Philippines]] were granted their independence in 1946 as previously promised by the United States. Poland's boundaries were re-drawn to include portions of [[Historical Eastern Germany|pre-war Germany]], including [[East Prussia]] and [[Upper Silesia]], while ceding most of the areas taken by the Soviet Union in the [[Molotov-Ribbentrop]] partition of 1939, effectively moving Poland to the west. Germany was split into four zones of occupation, and the three zones under the Western Allies was reconstituted as a [[constitutional democracy]]. The Soviet Union's influence increased as they established hegemony over most of eastern Europe, and incorporated parts of Finland and Poland into their new boundaries. Europe was informally split into Western and Soviet [[Sphere of influence|spheres of influence]], which heightened existing tensions between the two camps and helped establish the [[Cold War]]. In Asia, the Imperial Japanese Empire's government was dismantled under General [[Douglas MacArthur]] and replaced by a constitutional monarchy with the emperor as a figurehead. The defeat of Japan led to the independence of [[Korea]], which was split into two parts by the Russian and American forces. The war greatly enhanced China's international prestige but severely weakened [[Chiang Kai-shek]]'s central government and the armed forces of the [[Republic of China]]. Partly because of this, in the subsequent [[Chinese Civil War]], the Chinese Nationalists lost and were forced to retreat to [[Taiwan]], while the Chinese Communists established the [[People's Republic of China]] on the mainland in 1949. World War II also spawned many new technologies such as advanced aircraft, radar, jet engines, [[synthetic rubber]] and plastics, antibiotics like [[penicillin]], helicopters, [[nuclear energy]], rocket technology and computers. These [[Technology during World War II|technologies]] were applied to government, commercial, industrial, private and civil use. ===Occupation of Axis Powers=== {{Further|[[Expulsion of Germans after World War II]], [[Allied Occupation Zones in Germany]], [[Morgenthau Plan]], [[Oder-Neisse line]], [[Occupied Japan]], [[Division of Korea]]}} Germany was partitioned into four zones of occupation, coordinated by the [[Allied Control Council]]. The American, British, and French zones joined in 1949 as the [[Germany|Federal Republic of Germany]], and the Soviet zone became the [[East Germany|German Democratic Republic]]. In Germany, [[Morgenthau Plan|economic suppression]] and [[Denazification]] took place. Millions of Germans and Poles were expelled from their homelands as a result of the territorial annexations in Eastern Europe agreed upon at the [[Yalta Conference|Yalta]] and [[Potsdam Conference|Potsdam]] conferences. In the West, [[Alsace-Lorraine]] was given to France, which also separated the [[Saar area]] from Germany. [[Austria]] was separated from Germany and divided into four zones of occupation, which were united in 1955 to become the Republic of Austria. [[Japan]] was occupied by the U.S, aided by Commonwealth troops, until the peace treaty took effect in 1952. The defeat of Japan also lead to the eastablishment of the Far eastern commission which set out policies for Japan to fullfill under the terms of surrender. In accordance with the Yalta Conference agreements, the Soviet Union occupied and subsequently annexed [[Sakhalin]]. [[Korea]] was divided between the U.S. and the Soviet Union, leading to the creation of two separate governments in 1948. ===Europe in ruins=== {{main|Effects of World War II|Marshall Plan}} In Europe at the end of the war, millions of civilians were homeless, the economy had collapsed, and 70%{{fact}} of the industrial infrastructure was destroyed. The Soviet Union was also heavily affected, with 30% of its economy destroyed. The United Kingdom ended the war economically exhausted by the war effort. The wartime [[coalition government]] was dissolved; new elections were held; and Churchill was defeated in a landslide [[general election]] by [[Labour Party (UK)|the Labour Party]] under [[Clement Attlee]]. In 1947, [[United States Secretary of State|U.S. Secretary of State]] [[George Marshall]] devised the "European Recovery Program", better known as the [[Marshall Plan]]. Effective from 1948 to 1952, it allocated 13 billion dollars for the reconstruction of Western Europe. ===Communist control of Central and Eastern Europe=== {{main|Eastern bloc|Iron Curtain}} At the end of the war, the Soviet Union occupied much of [[Central Europe|Central]] and [[Eastern Europe]] and the [[Balkans]]. In all the USSR-occupied countries, with the exception of Austria, the Soviet Union helped Communist regimes to power. It also annexed the Baltic countries [[Estonia]], [[Latvia]], and [[Lithuania]]. ===China=== {{main|Second Sino-Japanese War#Aftermath}} The war was a pivotal point in China's history. Before the war against Japan, China had suffered nearly a century of humiliation at the hands of various imperialist powers and was relegated to a semi-colonial status. However, the war greatly enhanced China's international status. Not only was the central government under [[Chiang Kai-shek]] able to abrogate most of the unequal treaties China had signed in the past century, the [[Republic of China]] also became a founding member of the [[United Nations]] and a permanent member in the [[Security Council]]. China also reclaimed Manchuria and Taiwan. Nevertheless, eight years of war greatly taxed the central government, and many of its nation-building measures adopted since it came to power in 1928 were disrupted by the war. Communist activities also expanded greatly in occupied areas, making post-war administration of these areas difficult. Vast war damages and hyperinflation thereafter greatly demoralized the populace, along with the continuation of the [[Chinese Civil War]] between the [[Kuomintang]] and the Communists. Partly because of the severe blow his army and government had suffered during the war against Japan, the Kuomintang, along with state apparatus of the [[Republic of China]], retreated to Taiwan in 1949 and in its place the Chinese communists established the [[People's Republic of China]] on the mainland. ===Decolonization=== {{main|Decolonization}} Areas previously occupied by the colonial powers gained their freedom, some peacefully, such as the [[Philippines]] in 1946, [[India]] and [[Pakistan]] in 1947. Others had to fight bloody wars of liberation before gaining freedom, such as against the French attempt to reoccupy [[Vietnam]] in the [[First Indochina War]], and against the Netherlands' attempt to reoccupy the [[Dutch East Indies]]. ===United Nations=== {{main|United Nations}} Because the [[League of Nations]] had failed to actively prevent the war, the [[United Nations]] was created in 1945. The UN operates within the parameters of the [[United Nations Charter]], and the reason for the UN’s formation is outlined in the [[Preamble to the United Nations Charter]]. One of the first actions of the United Nations was the creation of the State of [[Israel]], partly in response to the Holocaust. ==Names== The term most used in the United Kingdom and Canada is "Second World War", while American publishers use the term "World War II". Thus the [[Oxford University Press]] uses ''The Oxford Companion to the Second World War'' in the United Kingdom, and ''The Oxford Companion to World War II'' for the identical 1995 book in the United States. The [[OED]] reports the first use of "Second World War" was by novelist [[H.G. Wells]] in 1930, although it may well have been used earlier.<ref> Library catalogs show the first use in 1934: ''Why war? A handbook for those who will take part in the second world war'' by [[Ellen Wilkinson]] & [[Edward Conze]], (London, 1934), and Johannes Steel, ''The second world war,'' (New York, 1934).</ref> The term was immediately used when war was declared; for example, the September 3, 1939, issue of the Canadian newspaper, ''[[The Calgary Herald]]''. Prior the United States' entry into the War, many Americans referred to it as the "European War". ---> == गुप्त कारस्थाने व भूमिगत सशस्त्र चळवळी == [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धाच्या]] काळात [[अक्ष राष्ट्रे|अक्ष राष्ट्रांच्या]] (मुख्यतः [[नाझी जर्मनी]], [[इटलीचे साम्राज्य|इटली]] आणि [[जपानचे साम्राज्य|जपान]]) ताब्याखाली आलेल्या भूप्रदेशांमध्ये विविध गुप्त कारस्थाने, हेरगिरी आणि भूमिगत सशस्त्र चळवळी मोठ्या प्रमाणावर उभारल्या गेल्या. या चळवळींचा मुख्य उद्देश शत्रूच्या सैन्याला अंतर्गत आव्हान देणे, रसदमार्ग तोडणे आणि [[दोस्त राष्ट्रे|दोस्त राष्ट्रांच्या]] सैन्याला लष्करी मदत पुरवणे हा होता.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/event/World-War-II/Resistance |title=World War II: Resistance |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 September 2026}}</ref> [[नाझीव्याप्त युरोप]]मध्ये [[फ्रान्स|फ्रान्समधील]] ''माकी'' व फ्रेंच विरोध, [[पोलंड|पोलंडमधील]] [[आर्मिया क्रायोवा]] (घरचे सैन्य) आणि [[युगोस्लाव्हिया]]मधील [[जोसिप ब्रोझ टिटो]] यांच्या नेतृत्वाखालील ''पार्टिझान्स'' या प्रमुख भूमिगत संघटना होत्या. या चळवळींनी गनिमी काव्याने शत्रूवर अचानक हल्ले चढवणे, आगगाड्यांचे मार्ग बॉम्बने उडवणे आणि दारूगोळ्याचे साठे नष्ट करणे यांसारखी गुप्त घातपाती कृत्ये केली.<ref>{{cite book |title=The Resistance: The French Fight Against the Nazis |url=https://archive.org/details/paycheckswhomake0000harr |last=Schoenbrun |first=David |publisher=Harper & Row |year=1980 |isbn=978-0060907907}}</ref> [[युनायटेड किंग्डम]]च्या [[स्पेशल ऑपरेशन्स एक्झिक्युटिव्ह]] आणि [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[ऑफिस ऑफ स्ट्रॅटेजिक सर्व्हिसेस]] या गुप्तचर संस्थांनी या भूमिगत गटांना शस्त्रे, बिनतारी संदेशवहनाची साधने आणि तांत्रिक प्रशिक्षण देऊन गुप्त कारस्थानांना बळ दिले.<ref>{{cite web |url=https://www.nam.ac.uk/explore/SOE |title=Special Operations Executive |website=National Army Museum |access-date=13 September 2026}}</ref> या गुप्त चळवळी केवळ लष्करी घातपातापुरत्या मर्यादित नव्हत्या, तर त्यांमध्ये भूमिगत वृत्तपत्रे चालवून नाझींच्या अपप्रचाराला उत्तर देणे, ज्यू नागरिक व युद्धकैद्यांना सुरक्षित स्थळी हलवणे आणि दोस्त राष्ट्रांच्या विमानातून खाली आलेल्या सैनिकांना वाचवणे यांसारख्या मोहिमांचाही समावेश होता. याशिवाय पोलंडमधील [[विटोल्ड पिलेत्स्की]] सारख्या सैनिकांनी स्वतःहून [[आउश्वित्झ छळछावणी|आउश्वित्झ छळछावणीत]] बंदी बनवून घेत तेथून गुप्त माहिती बाहेर पाठवली व आतमध्ये भूमिगत जाळे निर्माण केले.<ref>{{cite book |title=The Auschwitz Volunteer: Beyond Bravery |url=https://archive.org/details/auschwitzvolunte0000pile |last=Pilecki |first=Witold |publisher=Aquila Polonica |year=2012 |isbn=978-1607720003}}</ref> १९४४ च्या [[नॉर्मंडीची लढाई|नॉर्मंडी आक्रमणादरम्यान (डी-डे)]] या भूमिगत गटांनी जर्मन सैन्याची रसद तोडण्यात अत्यंत मोलाची भूमिका बजावली.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/history/worldwars/wwtwo/french_resistance_01.shtml |title=The French Resistance |website=BBC History |access-date=13 September 2026}}</ref> आशिया-प्रशांत क्षेत्रातही जपानी व्यापाराविरुद्ध [[फिलीपिन्स]] आणि [[चीन|चीनमध्ये]] अशाच प्रकारच्या सशस्त्र भूमिगत चळवळी सक्रिय होत्या. === भारतातील भूमिगत प्रतिकार आणि सशस्त्र चळवळ === [[दुसरे महायुद्ध|द्वितीय महायुद्धाच्या]] काळात [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश भारतामध्येही]] वसाहतवादी शासनाविरुद्ध गुप्त कारस्थाने आणि सशस्त्र भूमिगत चळवळी तीव्र झाल्या. १९४२ च्या [[भारत छोडो आंदोलन|भारत छोडो आंदोलनादरम्यान]] [[महात्मा गांधी]] यांनी दिलेल्या "करेंगे या मरेंगे" या हाकेनंतर [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेसच्या]] वरिष्ठ नेत्यांना अटक करण्यात आल्यावर, [[जयप्रकाश नारायण]], [[अच्युतराव पटवर्धन]], [[अरुणा असफ अली]] आणि [[राममनोहर लोहिया]] यांसारख्या नेत्यांनी भूमिगत होऊन चळवळीचे नेतृत्व केले.<ref>{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/17845/ |title=भारत छोडो आंदोलन |website=मराठी विश्वकोश |access-date=13 September 2026}} {{मृत दुवा|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> मुंबईतून [[उषा मेहता]] यांनी चालवलेले [[काँग्रेस रेडियो]] हे गुप्त बिनतारी संदेशवहन केंद्र या काळातील माहिती प्रसाराचे प्रमुख साधन झाले. [[महाराष्ट्र]], [[बंगाल]] आणि [[ओडिशा|ओरिसा]]मध्ये ब्रिटीश प्रशासनाला समांतर अशा ''प्रतिसरकार'' (समांतर सरकार) यंत्रणा उभारल्या गेल्या, ज्यामध्ये [[सातारा]] येथील [[नाना पाटील|क्रांतिसिंह नाना पाटील]] यांच्या [[पत्री सरकार]] लढा ऐतिहासिक ठरला.<ref>{{cite news |title=सातारा येथील प्रतिसरकारचा इतिहास |url=https://loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=13 September 2026}}</ref> दुसरीकडे [[सुभाषचंद्र बोस]] यांनी परदेशात जाऊन [[आझाद हिंद सेना]] स्थापन केली आणि [[जपानचे साम्राज्य|जपानी]] सैन्याच्या सहकार्याने ब्रिटीश राजवटीविरुद्ध प्रत्यक्ष सशस्त्र युद्ध पुकारले. या अंतर्गत आणि बाह्य भूमिगत संघर्षांमुळे युद्धाच्या काळात ब्रिटिश प्रशासनावर प्रचंड ताण निर्माण झाला आणि भारताच्या स्वातंत्र्याचा मार्ग अधिक गतिमान झाला.<ref>{{cite book |title=India's Struggle for Independence |last=Chandra |first=Bipan |publisher=Penguin Books India |year=1989 |isbn=978-0140107814}}</ref> == युद्धाचे परिणाम == दुसऱ्या महायुद्धाने मानवी इतिहासात कधीही न पाहिलेली अतोनात हिंसा पाहिली. जगातील सर्वच राष्ट्रे यात भरडली गेली. काही युद्धग्रस्त होतेच तर काहींना त्याचे परिणाम भोगावे लागले. [[जर्मनी]], [[पोलंड]], [[सोव्हिएत युनियन|रशिया]] व [[जपान]]मध्ये सर्वाधिक लोक बळी पडले. मृतांची संख्या ६ कोटींहून अधिक असण्याची शक्यता आहे. [[युनायटेड किंग्डम|ब्रिटन]], [[फ्रान्स]], जर्मनी व रशिया या देशांतील शहरेच्या शहरे हवाई हल्ल्यांमध्ये संपूर्णपणे बेचिराख झाली. या देशांना पुढील अनेक दशके ती शहरे पुन्हा उभारण्यात घालवावी लागली.<ref>{{cite book |last=Weinberg |first=Gerhard L. |title=A World at Arms: A Global History of World War II |publisher=Cambridge University Press |year=2005 |page=894 |isbn=978-0521618267}}</ref> === जागतिक अर्थव्यवस्थेवरील परिणाम === दुसऱ्या महायुद्धामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेचे प्रचंड नुकसान झाले. युरोप आणि आशियातील औद्योगिक पायाभूत सुविधा, शेती आणि वाहतूक यंत्रणा उद्ध्वस्त झाल्यामुळे उत्पादन आणि व्यापारात मोठी घट झाली.<ref>{{cite book |last=Tooze |first=Adam |title=The Wages of Destruction: The Making and Breaking of the Nazi Economy |publisher=Penguin Books |year=2007 |page=650 |isbn=978-0141003771}}</ref> युद्धादरम्यान [[संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] मुख्य भूमीवर कोणताही थेट विनाश झाला नाही, ज्यामुळे जागतिक उत्पादनात अमेरिकेचा वाटा जवळजवळ ५०% पर्यंत पोहोचला आणि [[अमेरिकन डॉलर]] ही जागतिक मध्यवर्ती चलनी व्यवस्था बनली. याच काळात आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि अर्थव्यवस्थेला स्थैर्य देण्यासाठी १९४४ मधील [[ब्रेटन वूड्स परिषद|ब्रेटन वूड्स परिषदेतून]] [[आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी]] (IMF) आणि [[जागतिक बँक]] (World Bank) या संस्थांची निर्मिती झाली.<ref>{{cite book |last=Steil |first=Benn |title=The Battle of Bretton Woods: John Maynard Keynes, Harry Dexter White, and the Making of a New World Order |publisher=Princeton University Press |year=2013 |page=120 |isbn=978-0691149097}}</ref> तसेच युरोपच्या पुनर्रचनेसाठी व तेथील अर्थव्यवस्था पूर्ववत करण्यासाठी अमेरिकेने '[[मार्शल योजना]]' (Marshall Plan) अंतर्गत अब्जावधी डॉलरची मदत दिली, ज्यामुळे पश्चिम युरोपचा वेगाने आर्थिक विकास घडून आला.<ref>{{cite book |last=Hogan |first=Michael J. |title=The Marshall Plan: America, Britain and the Reconstruction of Western Europe, 1947–1952 |publisher=Cambridge University Press |year=1987 |page=26 |isbn=978-0521378406}}</ref> === ब्रिटिश अर्थव्यवस्थेवरील परिणाम === जरी ब्रिटनने युद्धात विजय मिळवला असला, तरी आर्थिकदृष्ट्या हा देश पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाला होता. युद्धाचा प्रचंड खर्च भागवण्यासाठी ब्रिटनने अमेरिकेकडून मोठे कर्ज (Lend-Lease आणि US-UK Loan) घेतले होते, ज्यामुळे युद्धाच्या अखेरीस ब्रिटन दिवाळखोरीच्या उंबरठ्यावर उभे राहिले.<ref>{{cite book |last=Clarke |first=Peter |title=The Last Thousand Days of the British Empire |publisher=Bloomsbury Press |year=2008 |page=312 |isbn=978-1596914209}}</ref> या आर्थिक संकटामुळे परदेशी वसाहतींवर नियंत्रण ठेवणे आणि तिथे सैन्य तैनात ठेवणे ब्रिटनला अशक्य झाले. त्यातच ब्रिटनची उत्पादन क्षमता आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापार मोठ्या प्रमाणावर घटल्यामुळे साम्राज्याचा भार सांभाळणे ब्रिटीश सरकारसाठी अत्यंत कठीण बनले.<ref name="Darwin">{{cite book |last=Darwin |first=John |title=The Unfinished Empire: The Global Expansion of Britain |publisher=Allen Lane |year=2012 |page=385 |isbn=978-0713998924}}</ref> === भारताच्या स्वातंत्र्यावर झालेला परिणाम === दुसऱ्या महायुद्धाने [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा|भारताच्या स्वातंत्र्यप्राप्तीला]] गती देण्यामध्ये निर्णायक भूमिका बजावली. युद्धामुळे आर्थिक आणि लष्करीदृष्ट्या थकलेल्या ब्रिटनकडे प्रचंड भूभाग असलेल्या भारतावर सत्ता गाजवण्याचे सामर्थ्य आणि संसाधने उरली नव्हती.<ref name="Darwin" /> याच काळात [[सुभाषचंद्र बोस]] यांच्या [[भारतीय राष्ट्रीय सेना|आझाद हिंद सेनेचे]] योगदान आणि [[१९४६ चे आरमारी बंड|१९४६ मधील रॉयल इंडियन नेव्हीचे बंड]] यामुळे भारतीय सैनिकांमधील ब्रिटिशांविषयीची निष्ठा संपुष्टात आल्याचे स्पष्ट झाले. त्यामुळे लष्कराच्या जोरावर भारतावर राज्य करणे आता शक्य नाही, याची जाणीव ब्रिटीश सरकारला झाली.<ref>{{cite book |last=Judd |first=Denis |title=The Lion and the Tiger: The Rise and Fall of the British Raj, 1600–1947 |publisher=Oxford University Press |year=2004 |page=172 |isbn=978-0192803580}}</ref> त्यातच १९४५ मध्ये ब्रिटनमध्ये झालेल्या निवडणुकांमध्ये [[क्लमेंट ॲटली]] यांच्या नेतृत्वाखालील लेबर पार्टी सत्तेवर आली. वाढता आर्थिक भार आणि आंतरराष्ट्रीय दबाव लक्षात घेता त्यांनी ऑगस्ट १९४७ मध्ये भारताला स्वातंत्र्य देण्याचा अंतिम निर्णय घेतला.<ref>{{cite book |last=Tomlinson |first=B. R. |title=The Political Economy of the Raj 1914–1947 |publisher=Macmillan |year=1979 |page=140 |isbn=978-0333241615}}</ref> ==दुसऱ्या महायुद्धावरील मराठी पुस्तके== * एरिक लोमॅक्सच्या दीर्घ प्रवास : दुसऱ्या महायुद्धातील गोष्ट ([[अनंत भावे]]) * कथा महायुद्धाच्या (डॉ. [[मिलिंद आमडेकर]]) * दहा हजार नयन : दुसऱ्या महायुद्धात फ्रेंचांच्या अपार त्यागाची गाथा ! ([[पंढरीनाथ सावंत]]) * दुसरे महायुद्ध (किरण गोखले) * दुसरे महायुद्ध ([[वि.स. वाळिंबे]]) * ('अद्भुत' महायुद्धाच्या खऱ्याखुऱ्या गोष्टी) दुसरे महायुद्ध : काही कथा ([[अनंत भावे]]) * दुसऱ्या महायुद्धातील महिला आघाडी (ग.म. केळकर) * दुसऱ्या महायुद्धातील शौर्यकथा ([[निरंजन घाटे]]) * द्वितीय महायुद्धानंतरचे जग (१९४७ ते १९९७) (य.ना. कदम) * फिफ्टी इअर्स ऑफ़ सायलेन्स : दुसऱ्या जागतिक महायुद्धादरम्यान अनेक वेळा बलात्कार झालेल्या स्त्रीची आठवणगाथा (मूळ लेखिका - जॅन रफ ओ हर्; मराठी अनुवाद - [[नीला चांदोरकर]]) * महायुद्ध १९३९ ते १९४४ (ज.पां. देशमुख) * युद्धकथा : दुसऱ्या महायुद्धाच्या खऱ्याखुऱ्या १२ कथा ([[अनंत भावे]]) * हिटलरचे महायुद्ध ([[वि.ग. कानिटकर]]) == हे सुद्धा पहा == * [[पहिले महायुद्ध]] * [[नाझी पक्ष]] * [[ज्यूंचे शिरकाण]] == माध्यमे == '''चित्रपटात''' दुसऱ्या महायुद्धाचा प्रभाव जगातील बहुतेक राष्ट्रांवर पडला. अनेक साहित्य कृती, नाटके, चित्रपट दुसऱ्या महायुद्धावर अथवा त्यांच्या परिणामांवर झाले. त्यातील चित्रपट मुख्य युद्धातील घटनांवर आधारित होते तर काही त्याच्या परिणाम किंवा युद्धकालातील जीवनावर आधारित होते. काही सत्य घटनांवर तर काही काल्पनिक घटनांवर अथवा मिश्रित बनवले गेले. त्यातील काही प्रसिद्ध चित्रपट खालील प्रमाणे. ट्व्हेल ओ क्लॉक हाय (१९४९), ब्रिज ऑन द रिव्हर क्वाई (१९५७), पॅटन (१९७०), दास बुट (१९८१), सेव्हिंग प्रायव्हेट रायन (१९८८), पर्ल हार्बर(२००१), व्हेअर इगल्स डेअर, द डायरी ऑफ यंग गर्ल, स्टालिन्ग्राड छळछावण्यामधील जीवनावर आधारीत चित्रपटांमध्ये अनेक ऑस्कर विजेते चित्रपट आहेत. त्यातील प्रमुख चित्रपट म्हणजे शिंडलर्स लिस्ट, ऍने फ्रांक, लाईफ इज ब्युटिफुल, द पियानिस्ट इत्यादी. {{main|अर्वाचीन संस्कृतीत दुसरे महायुद्ध}} जगातील अनेक भाषांमध्ये दुसऱ्या महायुद्धाबद्दल कलाकृती निर्माण झाल्या आहेत. <!--नोंद: येथे प्रत्येक दशकातील एक चित्रपट निवडण्यात आलेला आहे. If you wish to add a movie that improves the list, please replace the current film for that decade. Avoid listing recently released movies as it is not possible to judge their significance in historical context. Such additions are welcome at [[World War II in contemporary culture]]. Thanks!--> यात शेकडो काल्पनिक चित्रपटही आहेत. यात ट्वेल्व ओ'क्लॉक हाय (१९४९), द ब्रिज ऑन द रिव्हर क्वाय (१९५७), द डर्टी डझन (१९६७), पॅटन (१९७०), डास बूट (जर्मन, १९८१), सेव्हिंग प्रायव्हेट रायन (१९९८), पर्ल हार्बर (२००१) इ. विशेष आहेत. आजतगायत लिहिल्या गेलेल्या हजारो पुस्तकांतून या महायुद्धाचा उल्लेख आहे. यात [[जोसेफ हेलर]]चे [[कॅच-२२]], [[अकियुकि नोसाका]]चे [[ग्रेव्ह ऑफ द फायरफ्लाईझ]], [[अ‍ॅन फ्रॅंक|ॲन फ्रॅंक]]चे [[द डायरी ऑफ अ यंग गर्ल]] आणि [[कर्ट व्होनेगट]]चे [[स्लॉटरहाउस-५]] यांचा समावेश आहे. == ग्रंथ यादी == <div class="references-small"> * Bauer, E. Lt-Colonel ''The History of World War II'', Orbis (2000) General Editor: Brigadier Peter Young; Consultants: Brigadier General James L. Collins Jr., Correli Barnet. (1,024 pages) ISBN 1-85605-552-3 * I.C.B. Dear and M.R.D. Foot, eds. ''The Oxford Companion to World War II'' (1995), 1300 page encyclopedia covering all topics * Ellis, John. ''Brute Force: Allied Strategy and Tactics in the Second World War'' (1999) * [[Martin Gilbert|Gilbert, Martin]] ''Second World War'' (1995) * Mark Harrison. "Resource Mobilization for World War II: The U.S.A., UK, U.S.S.R., and Germany, 1938-1945" in ''The Economic History Review,'' Vol. 41, No. 2. (May, 1988), pp.&nbsp;171–192. [http://links.jstor.org/sici?sici=0013-0117%28198805%292%3A41%3A2%3C171%3ARMFWWI%3E2.0.CO%3B2-7 in JSTOR] * [[John Keegan|Keegan, John]]. ''The Second World War'' (1989) * [[Basil Liddell Hart|Liddell Hart, Sir Basil]] ''History of the Second World War'' (1970) * Murray, Williamson and Millett, Allan R. ''A War to Be Won: Fighting the Second World War'' (2000) * Overy, Richard. ''Why the Allies Won'' (1995) * Shirer, William L. ''The Rise and Fall of the Third Reich, Simon & Schuster.'' (1959). ISBN 0-671-62420-2. * Smith, J. Douglas and Richard Jensen (2003). ''World War II on the Web: A Guide to the Very Best Sites''. ISBN 0-8420-5020-5. * Weinberg, Gerhard L.''A World at Arms: A Global History of World War II'' (2005) ISBN 0-521-44317-2 * {{स्रोत पुस्तक | वर्ष = 2004 | title = Poteri narodonaseleniia v XX veke : spravochnik | प्रकाशक = | ISBN = 5-93165-107-1 }} </div> == हे सुद्धा पहा == * [[पहिले महायुद्ध]] * [[नाझी पक्ष]] * [[ज्यूंचे शिरकाण]] === धारिका === * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.referencio.com/index.php?title=World_War_II | title = {{लेखनाव}} - विकी निर्देशिका | प्रकाशक = रेफरन्शिओ.कॉम | भाषा = इंग्लिश }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://dmoz.org/Society/History/By_Time_Period/Twentieth_Century/Wars_and_Conflicts/World_War_II/ | title = मुक्त निर्देशिका प्रकल्प - "{{लेखनाव}}" - स्वयंसेवकांनी रचलेली निर्देशिका | प्रकाशक = डीमॉझ.ऑर्ग | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-04-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080412101047/http://www.dmoz.org/Society/History/By_Time_Period/Twentieth_Century/Wars_and_Conflicts/World_War_II/ | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://dir.yahoo.com/Arts/Humanities/History/By_Time_Period/20th_Century/Military_History/World_War_II/ | title = {{लेखनाव}} | प्रकाशक = याहू | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-03-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080312060824/http://dir.yahoo.com/Arts/Humanities/History/By_Time_Period/20th_Century/Military_History/World_War_II/ | url-status = dead }} === साधारण माहिती === * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Austria.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - ऑस्ट्रियातील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-10-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081015152146/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Austria.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Belgium.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - बेल्जियममधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-10-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081012015701/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Belgium.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-France.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - फ्रान्समधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-05-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080516093319/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-France.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Germany.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - जर्मनीमधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-05-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080516092600/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Germany.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Great-Britain.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - ग्रेट ब्रिटनमधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-04-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080430081936/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Great-Britain.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Italy.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - इटलीमधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-05-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080515212358/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Italy.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Japan.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - जपानमधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-04-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080403214015/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Japan.general.html | url-status = dead }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Russia.general.html | title = वर्ल्ड हिस्टरी डेटाबेस {{लेखनाव}} - रशियामधील घटनाक्रम | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2008-04-25 | archive-date = 2008-06-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080615052422/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Russia.general.html | url-status = dead }} * [http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Spain.general.html Spain Chronology World War II World History Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080724205656/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-Spain.general.html |date=2008-07-24 }} * [http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-USA.general.html USA Chronology World War II World History Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516055057/http://www.badley.info/history/World-War,-2nd-USA.general.html |date=2008-05-16 }} * [http://www.ww2db.com/ World War II Database] * [http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/2WW.htm The Second World War] * {{Webarchiv | url=http://www.bbc.co.uk/history/war/wwtwo/ | wayback=20010124043700 | text=BBC History: World War Two}} * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://www.bbc.co.uk/history/war/wwtwo/|date=20050304100032}} * [http://www6.dw-world.de/en/worldwarII.php Deutsche Welle special section on World War II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050507150818/http://www6.dw-world.de/en/worldwarII.php |date=2005-05-07 }} created by one of Germany's public broadcasters on World War II and the world 60 years after. * [http://www.militaryindexes.com/worldwartwo/ Directory of Online World War II Indexes & Records] * [http://www.engdahl.oilgeopolitics.net/History/MacKinder/mackinder.html Halford Mackinder's Necessary War An essay describing the geopolitical aspects of World War II] * [http://www.worldwar2vault.com/ World War 2 Vault] * [http://www.secretsofworldwar2.co.uk/ World War II Secret History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210004922/http://www.secretsofworldwar2.co.uk/ |date=2007-02-10 }} * [http://www.wwii.ca/ Canada and WWII] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090414134838/http://www.wwii.ca/ |date=2009-04-14 }} * [http://memory.loc.gov/ammem/collections/maps/wwii/ World War II Military Situation Maps. Library of Congress] * [http://www.bvalphaserver.com/content-10.html Officially Declassified U.S. Government Documents about World War II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070405013519/http://www.bvalphaserver.com/content-10.html |date=2007-04-05 }} <!-- NOTE TO WIKI EDITORS: I did ask to add this link via the talk page, and received permission. --> * [http://www.historisches-centrum.de/index.php?id=427 End of World War II in Germany] * [http://www.ww2incolor.com/gallery/ World War 2 Pictures In Colour] * [http://www.haagsebunkerploeg.nl/ Haagse Bunker Ploeg : Photo site about the atlantikwall in the Netherlands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190702051729/http://www.haagsebunkerploeg.nl/ |date=2019-07-02 }} * [http://vlib.iue.it/history/mil/ww2.html WWW-VL: History: WWII] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090708042559/http://vlib.iue.it/history/mil/ww2.html |date=2009-07-08 }} * [http://worldwartwozone.com/photopost/ World War II Zone Photo and Multi-media gallery] * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://worldwartwozone.com/photopost/|date=20090506125058}} * [http://chrito.users1.50megs.com/daily.htm Daily German action reports] * [http://www.bunkerpictures.nl/ Bunker Pictures - Pictures, locations, information about bunkers from WW2, The Atlantikwall and the Cold War] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061206134239/http://www.bunkerpictures.nl/ |date=2006-12-06 }} * [http://www.wikitimescale.org/en/category/World_War_II Timeline of events in World War 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126112031/http://www.wikitimescale.org/en/category/World_War_II |date=2021-01-26 }} on WikiTimeScale.org * [http://www.lib.utexas.edu/maps/historical/history_ww2.html Maps from the Pacific and Italian theaters] === संचिका === * [http://www.archives.gov/research/ww2/ US National Archives Photos] * [http://english.pobediteli.ru/ Multimedia map] - Presentation that covers the war from the invasion of Russia to the fall of Berlin * [http://www.warphotos.co.nr Thousands of World War II Photographs & Movies] * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://warphotos.basnetworks.net/gallery.php?g=ww2|date=20071119075548}} * [http://museumofworldwarii.com Virtual Museum of World War II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150415163837/http://museumofworldwarii.com/ |date=2015-04-15 }} - pictures & info * [http://multimedia.tbo.com/flash/iwojima3d/index.htm 3-D Stereo Photograph of Iwo Jima Flag-raising] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061205095231/http://multimedia.tbo.com/flash/iwojima3d/index.htm |date=2006-12-05 }} - From The Tampa Tribune and TBO.com * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://multimedia.tbo.com/flash/iwojima3d/index.htm|date=20070210104658}} * [http://digital.library.unt.edu/search.tkl?type=collection&q=WWII World War II Poster Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080415140517/http://digital.library.unt.edu/search.tkl?type=collection&q=WWII |date=2008-04-15 }} hosted by the Universtity of North Texas Libraries' *[http://digital.library.unt.edu/ Digital Collections] * [http://www.eyewitnesstohistory.com/francedefeat.htm The Defeat of France] Includes the famous ''Weeping Frenchman'' photograph. * {{it|इटालियन मजकूर}} [http://www.anpi.pesarourbino.it/fototeca2.php ANPI Archives Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160113092053/http://www.anpi.pesarourbino.it/fototeca2.php |date=2016-01-13 }} === माहिती === * [http://www.gurdjieff-legacy.org/70links/bk_voices2.htm ''Voices in the Dark''] - Descriptions of life in Nazi-occupied Paris * {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://www.gurdjieff-legacy.org/70links/bk_voices2.htm|date=20090411170348}} * [https://web.archive.org/web/20060822185756/http://www.bbc.co.uk/dna/ww2/ WW2 People's War] - A project by the [[BBC]] to gather the stories of ordinary people from World War II * [http://www.wilhelm-radkovsky.de Memories of Leutnant d.R. Wilhelm Radkovsky 1940-1945] Experiences as a German soldier on the Eastern and Western Front * [http://www.warsawuprising.com/ The Warsaw Uprising of 1944] — "a heroic and tragic 63-day struggle to liberate World War 2 Warsaw from Nazi/German occupation." * [http://www.amazon.com/So-Great-Heritage-Kathie-Jackson/dp/1598862561 "So Great a Heritage"] A collection of 150 letters from an American soldier to his family during World War II gives the reader an insight into the war that they may not otherwise have. The letters were written from the time the soldier reported to boot camp, through his deployments to North Africa, Italy, France, and finally, Germany. * {{it|इटालियन मजकूर}} [http://www.lacittainvisibile.it/ La Città Invisibile] Collection of signs, stories and memories during the Gothic Line age. === चित्रपट === * ''[[द वर्ल्ड अॅट वॉर (दूरचित्रवाणी मालिका)|द वर्ल्ड अॅट वॉर]]'' (१९७४) is a 26-part [[Thames Television]] series that covers most aspects of World War II from many points of view. It includes interviews with many key figures ([[Karl Dönitz]], [[Albert Speer]], [[Anthony Eden]] etc.) ([http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0071075/ Imdb link]) * ''द सेकंड वर्ल्ड वॉर इन कलर'' (1999) is a three episode documentary showing unique footage in color ([http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0212694/ Imdb link]) </div> * [http://www.alaskainvasion.com/ रेड व्हाइट ब्लॅक अँढ ब्लू - अट्टूच्या लढाईवरील चित्रपट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911193528/http://alaskainvasion.com/ |date=2017-09-11 }}--> {{दुसरे महायुद्ध}} * <small>''हा लेख इंग्लिश विकिपिडीयावरील [http://en.wikipedia.org/wiki/World_War_II या लेखावर] आधारित आहे''</small> == बाह्य दुवे == * [http://www.ww2db.com/ दुसरे महायुद्ध माहिती संग्रह संकेतस्थळ] * [http://www.bbc.co.uk/history/worldwars/wwtwo/ बी.बी.सी वरील दुसरे महायुद्ध संकेतस्थळ] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:दुसरे महायुद्ध|*]] [[वर्ग:महायुद्धे]] == प्रारंभिक आणि समाप्त तारिक ==   १ सप्टेंबर १९३९ दिवशी [[युरोप]]<nowiki/>मध्ये दुसरे महायुद्ध सुरू झालं {{Sfn|Weinberg|2005}} [[पोलंडवर आक्रमण|पोलंड]] आणि युनायटेड किंग्डमवरील जर्मन आक्रमण आणि दोन दिवसांनी ३ सप्टेंबर १९३९ दिवशी फ्रान्सने जर्मनीविरुद्ध युद्धाची घोषणा केली . पॅसिफिक युद्धाच्या सुरुवातीच्या दिनांकंमध्ये ७ जुलै १९३७ दिवशी [[दुसरे चीन-जपान युद्ध|दुसरे चीन-जपानी युद्ध]] सुरू झालं <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Cambridge History of the Second World War, Volume I: Fighting the War|last=Ferris|first=John|last2=Mawdsley|first2=Evan|date=2015|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=[[Cambridge]]|language=en}}</ref> {{Sfn|Förster|Gessler|2005}} किंवा १९ सप्टेंबर १९३१ दिवशी मंचुरियावर जपानी आक्रमण झालं . <ref>Polmar, Norman; Thomas B. Allen (1991) ''[[iarchive:worldwariiameric00polm|World War II: America at war, 1941–1945]]'' {{ISBN|978-0-3945-8530-7}}</ref> इतर लोक ब्रिटिश इतिहासकार ॲ. जॉ. पे टेलरच्या संशोधननुसार करतात, ज्यांनी म्हणालं आहे की चीन-जपानी युद्ध आणि युरोप आणि त्याच्या वसाहतींमधील युद्ध एकाच वेळी झालं आणि दोन्ही युद्धे १९४१ मध्ये दुसरे महायुद्ध झाली. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Hett|first=Benjamin Carter|date=1 August 1996|title='Goak here': A.J.P. Taylor and 'The Origins of the Second World War.'|url=https://go.gale.com/ps/i.do?p=AONE&sw=w&issn=00084107&v=2.1&it=r&id=GALE%7CA18672225&sid=googleScholar&linkaccess=abs|journal=Canadian Journal of History|language=English|volume=31|issue=2|pages=257–281|doi=10.3138/cjh.31.2.257|issn=0008-4107|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307200155/https://go.gale.com/ps/i.do?p=AONE&sw=w&issn=00084107&v=2.1&it=r&id=GALE%7CA18672225&sid=googleScholar&linkaccess=abs&userGroupName=nm_p_oweb&isGeoAuthType=true|archive-date=7 March 2023|access-date=14 September 2022}}</ref> द्वितीय महायुद्धाच्या इतर प्रस्तावित सुरुवातीच्या दिनांक मध्ये ३ ऑक्टोबर १९३५ दिवशी[[दुसरे इटली-इथियोपिया युद्ध|अबिसिनियावरील इटालियन आक्रमणाचा]] समावेश आहे. ब्रिटिश इतिहासकार अँटनी बीव्हर द्वितीय महायुद्धाच्या सुरुवातीच्ं अंदाजक मांडतात{{Spaces}}मे ते सप्टेंबर १९३९ दरम्याने [[जपानी साम्राज्य|जपान]] आणि मंगोलिया व[[सोव्हिएत संघ|सोव्हिएत युनियनच्या]] सैन्यात खलखिन गोलच्या लढाईत लढलं गेलं. {{Sfn|Beevor|2012}} इतर लोक [[स्पॅनिश यादवी|स्पॅनिश यादवी युद्धाला]] द्वितीय महायुद्धाची प्रारंभ किंवा प्रस्तावना मानतात. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.npr.org/2017/03/10/519462137/in-many-ways-author-says-spanish-civil-war-was-the-first-battle-of-wwii|title=In Many Ways, Author Says, Spanish Civil War Was 'The First Battle Of WWII'|date=10 March 2017|work=[[Fresh Air]]|publisher=NPR|access-date=16 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416013707/https://www.npr.org/2017/03/10/519462137/in-many-ways-author-says-spanish-civil-war-was-the-first-battle-of-wwii|archive-date=16 April 2021|url-status=live}}</ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Frank|first=Willard C.|date=1987|title=The Spanish Civil War and the Coming of the Second World War|url=https://www.jstor.org/stable/40105814|journal=The International History Review|volume=9|issue=3|pages=368–409|doi=10.1080/07075332.1987.9640449|jstor=40105814|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201143429/https://www.jstor.org/stable/40105814|archive-date=1 February 2022|access-date=17 February 2022}}</ref> युद्धाच्या समाप्तीची नेमकं दिनांक देखील सर्वत्र मान्य नाही. त्या वेळी सामान्यतः असे मान्य केलं जात होते की युद्धाचा शेवट १५ ऑगस्ट १९४५ ( व्हीजे डे ) च्या युद्धविरामाने झाला, २ सप्टेंबर १९४५ दिवशी जपानच्या औपचारिक आत्मसमर्पणाने झाला नाही, ज्यामुळे आशियातील युद्ध संपलं . १९५१ मध्ये जपान आणि दोस्त राष्ट्रांमध्ये शांतता करार झाला. {{Sfn|Masaya|1990}} जर्मनीच्या भविष्याबाबत १९९० च्या करारामुळे [[जर्मनीचे पुनःएकत्रीकरण|पूर्व आणि पश्चिम जर्मनीचे पुनर्मिलन]] झालं. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://usa.usembassy.de/etexts/2plusfour8994e.htm|title=German-American Relations – Treaty on the Final Settlement concerning Germany|date=12 September 1990|publisher=usa.usembassy.de|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120507180629/https://usa.usembassy.de/etexts/2plusfour8994e.htm|archive-date=7 May 2012|access-date=6 May 2012}}</ref> जपान आणि सोव्हिएत युनियन यांच्यात कधीही औपचारिक सन्धि झाला नाही, <ref>[https://asiatimes.com/article/fact-box-japan-russia-never-signed-wwii-peace-treaty/ Why Japan and Russia never signed a WWII peace treaty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180604072306/https://www.atimes.com/article/fact-box-japan-russia-never-signed-wwii-peace-treaty}}. ''Asia Times''.</ref> जरी १९५६ च्या सोव्हिएत-जपानी संयुक्त घोषणेद्वारे दोन्ही देशांमधील युद्धाची स्थिती संपुष्टात आली, ज्यामुळे त्यांच्यातील पूर्ण राजनैतिक संबंध देखील पुनर्संचयित झालं. <ref name="nyt">[https://www.nytimes.com/1956/10/20/archives/texts-of-sovietjapanese-statements-peace-declaration-trade-protocol.html?sq=Soviet-Japanese+Joint+Declaration&scp=1&st=p ''Texts of Soviet–Japanese Statements; Peace Declaration Trade Protocol.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211209133402/https://www.nytimes.com/1956/10/20/archives/texts-of-sovietjapanese-statements-peace-declaration-trade-protocol.html?sq=Soviet-Japanese+Joint+Declaration&scp=1&st=p}} [[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]], page 2, 20 October 1956.<br /><br />Subtitle: "Moscow, October 19. (UP) – Following are the texts of a Soviet–Japanese peace declaration and of a trade protocol between the two countries, signed here today, in unofficial translation from the Russian". Quote: "The state of war between the U.S.S.R. and Japan ends on the day the present declaration enters into force [...]"</ref> 8m3aabmx5ddflc2zg9kcl4hnc67l63h 0 25359 2718118 2185541 2026-10-08T14:37:43Z अभय नातू 206 /* जन्म */ 2718118 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|८|२८१|२८२}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === चौथे शतक === * [[इ.स. ३१४|३१४]] - [[सिबालेची लढाई|सिबालेच्या लढाईत]] [[कॉन्स्टन्टाईन पहिला, रोमन सम्राट|कॉंस्टन्टाइन पहिल्याने]] [[रोम]]च्या सम्राट [[लिसिनियस]]चा पराभव करून [[युरोप]]मधील प्रदेश ताब्यात घेतला. === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०७५|१०७५]] - [[दमितार झ्वोनिमिर]] [[क्रोएशिया]]च्या राजेपदी. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४८०|१४८०]] - [[उग्रा नदी]]च्या काठी [[मोंगोल]] सेनापती [[अखमत खान]] आणि [[इव्हान तिसरा, रशिया|इव्हान तिसऱ्याच्या]] सैन्यांनी एकमेकांना रोखून धरले. येथून माघार घेतलेल्या मोंगोल सैन्याची पडती होत गेली. === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६००|१६००]] - [[सान मारिनो]]ने [[सान मारिनोचे संविधान|लिखित संविधान]] अंगिकारले. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[रीडचा तह]]. * [[इ.स. १८२१|१८२१]] - [[पेरू (देश)|पेरूच्या]] सैन्यदलाची स्थापना. * [[इ.स. १८५६|१८५६]] - [[दुसरे अफू युद्ध]]{{मराठी शब्द सुचवा}} सुरू झाले. * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - [[मिशिगन सरोवर|मिशिगन सरोवराकाठी]] चार मोठ्या आगी लागल्या. * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चिलेचे आरमार|चिलेच्या आरमाराने]] [[पेरूचे आरमार|पेरूच्या आरमाराचा]] पराभव केला. * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[जपान]]च्या सैन्याने [[सम्राज्ञी मिन]] या [[कोरिया]]च्या शेवटच्या सम्राज्ञीचा खून केला. === एकविसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[मॉंटेनिग्रो]]ने [[तुर्कस्तान]] विरुद्ध युद्ध पुकारले. * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[आर्गॉनचे जंगल|आर्गॉनच्या जंगलात]] अमेरिकेच्या कॉर्पोरल ऍल्विन सी यॉर्कने आपल्या तुकडीसह जर्मन सैन्यावर हल्ला चढवून २५ सैनिक ठार केले आणि १३२ युद्धकैदी पकडले. * [[इ.स. १९३२|१९३२]] - [[भारतीय हवाई दल|भारतीय वायुसेनेची]] स्थापना. * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[जर्मनी]]ने पश्चिम [[पोलंड]] बळकावले. * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[हॅरो, इंग्लंड]] जवळ रेल्वे अपघातात ११२ ठार. * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[अल्जीरिया]]ला [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांत]] प्रवेश. * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[बोलिव्हिया]]त [[शे ग्वेव्हारा]]ला अटक. * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[यॉम किप्पुर युद्ध]] - [[इस्रायल|इस्रायेल]]ने आपल्या हद्दीत ठाण मांडून बसलेल्या [[इजिप्त]]च्या सैन्यावर हल्ला चढवला. १५० रणगाड्यांचा विनाशासह इस्रायेलचा पराभव. * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[फ्रॅंकलिन नॅशनल बँक|फ्रॅंकलिन नॅशनल बँकेने]] दिवाळे काढले. === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[इटली]]तील [[मिलान]]च्या विमानतळावर धुक्यात [[स्कॅंडिनेव्हियन एरलाइन्स सिस्टम]]चे विमान एका छोट्या विमानास धडकले. ११८ ठार. * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[पाकिस्तानव्याप्त काश्मीर|पाकिस्तानच्या ताब्यातील काश्मीरमध्ये]] तीव्र भूकंप. शेकडो ठार, हजारो बेघर. == जन्म == * [[इ.स. १८४४|१८४४]] - [[स्वामी रामतीर्थ]], भारतीय तत्त्वज्ञ आणि आध्यात्मिक नेते.<ref>{{cite book |last=Singhal |first=D. P. |title=India and World Civilization |publisher=Michigan State University Press |year=1969 |page=120}}</ref> * [[इ.स. १८५०|१८५०]] - [[हेन्री लुई ले शॅटेलिये]], [[:वर्ग:फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ|फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite book |last=Desch |first=Cecil H. |title=Henry Louis Le Chatelier: 1850–1936 |publisher=Obituary Notices of Fellows of the Royal Society |year=1938 |page=251}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चेन दुक्सियू]], चिनी विचारवंत आणि चिनी कम्युनिस्ट पक्षाचे सह-संस्थापक.<ref>{{cite book |last=Chow |first=Tse-tsung |title=The May Fourth Movement: Intellectual Revolution in Modern China |publisher=Harvard University Press |year=1960 |page=42}}</ref> * [[इ.स. १८८३|१८८३]] - [[ऑटो वॉरबर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक]] विजेता जर्मन बायोकेमिस्ट.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1931/warburg/biographical/ |title=Otto Warburg Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[शंकर वासुदेव किर्लोस्कर]], मराठी लेखक, संपादक, व्यंगचित्रकार.<ref>{{cite book |last=जोग |first=रा. श्री. |title=मराठी वाङ्मयाचा इतिहास |publisher=महाराष्ट्र साहित्य परिषद |year=1965 |page=310}}</ref> * [[इ.स. १८९२|१८९२]] - [[मरिना त्स्वेतायेव्हा]], प्रसिद्ध रशियन कवी.<ref>{{cite book |last=Feinstein |first=Elaine |title=A Captive Lion: The Life of Marina Tsvetaeva |publisher=E. P. Dutton |year=1987 |page=15}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[हुआन पेरॉन]], [[:वर्ग:आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष|आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite book |last=Page |first=Joseph A. |title=Perón: A Biography |publisher=Random House |year=1983 |page=35}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[झॉग पहिला, आल्बेनिया|झॉग पहिला]], [[आल्बेनिया]]चा राजा.<ref>{{cite book |last=Fischer |first=Bernd J. |title=King Zog and the Struggle for Stability in Albania |publisher=East European Monographs |year=1984 |page=20}}</ref> * [[इ.स. १९१७|१९१७]] - [[रॉडनी रॉबर्ट पोर्टर]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेता ब्रिटिश जैवरसायनशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1972/porter/biographical/ |title=Rodney R. Porter Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[जेन्स क्रिस्चियन स्कू]], [[:वर्ग:डेन्मार्कचे रसायनशास्त्रज्ञ|डेन्मार्कचा रसायनशास्त्रज्ञ]] व नोबेल पारितोषिक विजेता.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/skou/biographical/ |title=Jens C. Skou Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[कीची मियाझावा]], [[:वर्ग:जपानचे पंतप्रधान|७८वा जपानी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Kiichi Miyazawa, Former Prime Minister of Japan, Dies at 87 |newspaper=The New York Times |date=2007-06-29}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[फ्रँक हर्बर्ट]], अमेरिकन विज्ञानकथा लेखक.<ref>{{cite book |last=Touponce |first=William F. |title=Frank Herbert |publisher=Twayne Publishers |year=1988 |page=1}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[नील हार्वे]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/neil-harvey-5624 |title=Neil Harvey Profile |publisher=ESPNcricinfo |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[जेसी जॅक्सन]], अमेरिकन नागरी हक्क कार्यकर्ते आणि राजकीय नेते.<ref>{{cite news |title=Jesse Jackson, Civil Rights Leader and Political Icon |newspaper=The Washington Post |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[आर. एल. स्टाइन]], अमेरिकन बालसाहित्यिक (''गूझबम्प्स'' मालिकेचे लेखक).<ref>{{cite news |title=R.L. Stine: The Master of Children's Horror |newspaper=Chicago Tribune |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[सिगूर्नी वीव्हर]], अमेरिकन अभिनेत्री.<ref>{{cite news |title=Sigourney Weaver: Queen of Sci-Fi |newspaper=The Guardian |date=2019-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[मॅट डॅमन]], [[ऑस्कर पुरस्कार|ऑस्कर]] विजेता अमेरिकन अभिनेता व लेखक.<ref>{{cite news |title=Matt Damon's Journey to Hollywood Stardom |newspaper=Los Angeles Times |date=2016-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९८५|१९८५]] - [[ब्रुनो मार्स]], [[ग्रॅमी पुरस्कार|ग्रॅमी]] विजेता अमेरिकन गायक आणि संगीतकार.<ref>{{cite news |title=Bruno Mars: Pop's Multi-Talented Hitmaker |newspaper=Rolling Stone |date=2018-10-08}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १३१७|१३१७]] - [[गो-फुशिमि|फुशिमि]], [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानी सम्राट]]. * [[इ.स. १७३५|१७३५]] - [[याँगचंग]], [[:वर्ग:चिनी सम्राट|चीनी सम्राट]]. * [[इ.स. १८६९|१८६९]] - [[फ्रॅंकलिन पियर्स|फ्रॅंकलिन पीयर्स]], [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचा १४वा राष्ट्राध्यक्ष]]. * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[क्लेमेंट ऍटली]], [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान]]. * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[फिलिप नोएल-बेकर]], [[कॅनडा]]चा [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेता. * [[इ.स. १९८७|१९८७]] - [[कॉंस्टान्टिनोस त्सात्सोस]], [[:वर्ग:ग्रीसचे राष्ट्राध्यक्ष|ग्रीसचा दुसरा राष्ट्राध्यक्ष]]. * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[विली ब्रॅंड्ट]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेता [[:वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर|जर्मनीचा चान्सेलर]]. * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[डेनिस रिची]], C आज्ञावली परिभाषेचा जनक == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/8}} ---- [[ऑक्टोबर ६]] - [[ऑक्टोबर ७]] - ऑक्टोबर ८ - [[ऑक्टोबर ९]] - [[ऑक्टोबर १०]] - [[ऑक्टोबर महिना]] {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] 5t2w2j05tfkkajga5ngu0s6bsadtxx1 2718119 2718118 2026-10-08T14:38:30Z अभय नातू 206 /* जन्म */ 2718119 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|८|२८१|२८२}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === चौथे शतक === * [[इ.स. ३१४|३१४]] - [[सिबालेची लढाई|सिबालेच्या लढाईत]] [[कॉन्स्टन्टाईन पहिला, रोमन सम्राट|कॉंस्टन्टाइन पहिल्याने]] [[रोम]]च्या सम्राट [[लिसिनियस]]चा पराभव करून [[युरोप]]मधील प्रदेश ताब्यात घेतला. === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०७५|१०७५]] - [[दमितार झ्वोनिमिर]] [[क्रोएशिया]]च्या राजेपदी. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४८०|१४८०]] - [[उग्रा नदी]]च्या काठी [[मोंगोल]] सेनापती [[अखमत खान]] आणि [[इव्हान तिसरा, रशिया|इव्हान तिसऱ्याच्या]] सैन्यांनी एकमेकांना रोखून धरले. येथून माघार घेतलेल्या मोंगोल सैन्याची पडती होत गेली. === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६००|१६००]] - [[सान मारिनो]]ने [[सान मारिनोचे संविधान|लिखित संविधान]] अंगिकारले. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[रीडचा तह]]. * [[इ.स. १८२१|१८२१]] - [[पेरू (देश)|पेरूच्या]] सैन्यदलाची स्थापना. * [[इ.स. १८५६|१८५६]] - [[दुसरे अफू युद्ध]]{{मराठी शब्द सुचवा}} सुरू झाले. * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - [[मिशिगन सरोवर|मिशिगन सरोवराकाठी]] चार मोठ्या आगी लागल्या. * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चिलेचे आरमार|चिलेच्या आरमाराने]] [[पेरूचे आरमार|पेरूच्या आरमाराचा]] पराभव केला. * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[जपान]]च्या सैन्याने [[सम्राज्ञी मिन]] या [[कोरिया]]च्या शेवटच्या सम्राज्ञीचा खून केला. === एकविसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[मॉंटेनिग्रो]]ने [[तुर्कस्तान]] विरुद्ध युद्ध पुकारले. * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[आर्गॉनचे जंगल|आर्गॉनच्या जंगलात]] अमेरिकेच्या कॉर्पोरल ऍल्विन सी यॉर्कने आपल्या तुकडीसह जर्मन सैन्यावर हल्ला चढवून २५ सैनिक ठार केले आणि १३२ युद्धकैदी पकडले. * [[इ.स. १९३२|१९३२]] - [[भारतीय हवाई दल|भारतीय वायुसेनेची]] स्थापना. * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[जर्मनी]]ने पश्चिम [[पोलंड]] बळकावले. * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[हॅरो, इंग्लंड]] जवळ रेल्वे अपघातात ११२ ठार. * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[अल्जीरिया]]ला [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांत]] प्रवेश. * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[बोलिव्हिया]]त [[शे ग्वेव्हारा]]ला अटक. * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[यॉम किप्पुर युद्ध]] - [[इस्रायल|इस्रायेल]]ने आपल्या हद्दीत ठाण मांडून बसलेल्या [[इजिप्त]]च्या सैन्यावर हल्ला चढवला. १५० रणगाड्यांचा विनाशासह इस्रायेलचा पराभव. * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[फ्रॅंकलिन नॅशनल बँक|फ्रॅंकलिन नॅशनल बँकेने]] दिवाळे काढले. === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[इटली]]तील [[मिलान]]च्या विमानतळावर धुक्यात [[स्कॅंडिनेव्हियन एरलाइन्स सिस्टम]]चे विमान एका छोट्या विमानास धडकले. ११८ ठार. * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[पाकिस्तानव्याप्त काश्मीर|पाकिस्तानच्या ताब्यातील काश्मीरमध्ये]] तीव्र भूकंप. शेकडो ठार, हजारो बेघर. == जन्म == * [[इ.स. १८४४|१८४४]] - [[स्वामी रामतीर्थ]], भारतीय तत्त्वज्ञ आणि आध्यात्मिक नेते.<ref>{{cite book |last=Singhal |first=D. P. |title=India and World Civilization |publisher=Michigan State University Press |year=1969 |page=120}}</ref> * [[इ.स. १८५०|१८५०]] - [[हेन्री लुई ले शॅटेलिये]], [[:वर्ग:फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ|फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite book |last=Desch |first=Cecil H. |title=Henry Louis Le Chatelier: 1850–1936 |publisher=Obituary Notices of Fellows of the Royal Society |year=1938 |page=251}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चेन दुक्सियू]], चिनी विचारवंत आणि चिनी कम्युनिस्ट पक्षाचे सह-संस्थापक.<ref>{{cite book |last=Chow |first=Tse-tsung |title=The May Fourth Movement: Intellectual Revolution in Modern China |publisher=Harvard University Press |year=1960 |page=42}}</ref> * [[इ.स. १८८३|१८८३]] - [[ऑटो वॉरबर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेता]] जर्मन बायोकेमिस्ट.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1931/warburg/biographical/ |title=Otto Warburg Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[शंकर वासुदेव किर्लोस्कर]], मराठी लेखक, संपादक, व्यंगचित्रकार.<ref>{{cite book |last=जोग |first=रा. श्री. |title=मराठी वाङ्मयाचा इतिहास |publisher=महाराष्ट्र साहित्य परिषद |year=1965 |page=310}}</ref> * [[इ.स. १८९२|१८९२]] - [[मरिना त्स्वेतायेव्हा]], प्रसिद्ध रशियन कवी.<ref>{{cite book |last=Feinstein |first=Elaine |title=A Captive Lion: The Life of Marina Tsvetaeva |publisher=E. P. Dutton |year=1987 |page=15}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[हुआन पेरॉन]], [[:वर्ग:आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष|आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite book |last=Page |first=Joseph A. |title=Perón: A Biography |publisher=Random House |year=1983 |page=35}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[झॉग पहिला, आल्बेनिया|झॉग पहिला]], [[आल्बेनिया]]चा राजा.<ref>{{cite book |last=Fischer |first=Bernd J. |title=King Zog and the Struggle for Stability in Albania |publisher=East European Monographs |year=1984 |page=20}}</ref> * [[इ.स. १९१७|१९१७]] - [[रॉडनी रॉबर्ट पोर्टर]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेता ब्रिटिश जैवरसायनशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1972/porter/biographical/ |title=Rodney R. Porter Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[जेन्स क्रिस्चियन स्कू]], [[:वर्ग:डेन्मार्कचे रसायनशास्त्रज्ञ|डेन्मार्कचा रसायनशास्त्रज्ञ]] व नोबेल पारितोषिक विजेता.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/skou/biographical/ |title=Jens C. Skou Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[कीची मियाझावा]], [[:वर्ग:जपानचे पंतप्रधान|७८वा जपानी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Kiichi Miyazawa, Former Prime Minister of Japan, Dies at 87 |newspaper=The New York Times |date=2007-06-29}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[फ्रँक हर्बर्ट]], अमेरिकन विज्ञानकथा लेखक.<ref>{{cite book |last=Touponce |first=William F. |title=Frank Herbert |publisher=Twayne Publishers |year=1988 |page=1}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[नील हार्वे]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/neil-harvey-5624 |title=Neil Harvey Profile |publisher=ESPNcricinfo |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[जेसी जॅक्सन]], अमेरिकन नागरी हक्क कार्यकर्ते आणि राजकीय नेते.<ref>{{cite news |title=Jesse Jackson, Civil Rights Leader and Political Icon |newspaper=The Washington Post |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[आर.एल. स्टाइन]], अमेरिकन बालसाहित्यिक (''गूझबम्प्स'' मालिकेचे लेखक).<ref>{{cite news |title=R.L. Stine: The Master of Children's Horror |newspaper=Chicago Tribune |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[सिगूर्नी वीव्हर]], अमेरिकन अभिनेत्री.<ref>{{cite news |title=Sigourney Weaver: Queen of Sci-Fi |newspaper=The Guardian |date=2019-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[मॅट डॅमन]], [[ऑस्कर पुरस्कार|ऑस्कर]] विजेता अमेरिकन अभिनेता व लेखक.<ref>{{cite news |title=Matt Damon's Journey to Hollywood Stardom |newspaper=Los Angeles Times |date=2016-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९८५|१९८५]] - [[ब्रुनो मार्स]], [[ग्रॅमी पुरस्कार|ग्रॅमी]] विजेता अमेरिकन गायक आणि संगीतकार.<ref>{{cite news |title=Bruno Mars: Pop's Multi-Talented Hitmaker |newspaper=Rolling Stone |date=2018-10-08}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १३१७|१३१७]] - [[गो-फुशिमि|फुशिमि]], [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानी सम्राट]]. * [[इ.स. १७३५|१७३५]] - [[याँगचंग]], [[:वर्ग:चिनी सम्राट|चीनी सम्राट]]. * [[इ.स. १८६९|१८६९]] - [[फ्रॅंकलिन पियर्स|फ्रॅंकलिन पीयर्स]], [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचा १४वा राष्ट्राध्यक्ष]]. * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[क्लेमेंट ऍटली]], [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान]]. * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[फिलिप नोएल-बेकर]], [[कॅनडा]]चा [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेता. * [[इ.स. १९८७|१९८७]] - [[कॉंस्टान्टिनोस त्सात्सोस]], [[:वर्ग:ग्रीसचे राष्ट्राध्यक्ष|ग्रीसचा दुसरा राष्ट्राध्यक्ष]]. * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[विली ब्रॅंड्ट]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेता [[:वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर|जर्मनीचा चान्सेलर]]. * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[डेनिस रिची]], C आज्ञावली परिभाषेचा जनक == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/8}} ---- [[ऑक्टोबर ६]] - [[ऑक्टोबर ७]] - ऑक्टोबर ८ - [[ऑक्टोबर ९]] - [[ऑक्टोबर १०]] - [[ऑक्टोबर महिना]] {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] p6sp3acdlvgri4dsvajj6whtfw3t3oj 2718123 2718119 2026-10-08T15:04:28Z अभय नातू 206 /* मृत्यू */ 2718123 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|८|२८१|२८२}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === चौथे शतक === * [[इ.स. ३१४|३१४]] - [[सिबालेची लढाई|सिबालेच्या लढाईत]] [[कॉन्स्टन्टाईन पहिला, रोमन सम्राट|कॉंस्टन्टाइन पहिल्याने]] [[रोम]]च्या सम्राट [[लिसिनियस]]चा पराभव करून [[युरोप]]मधील प्रदेश ताब्यात घेतला. === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०७५|१०७५]] - [[दमितार झ्वोनिमिर]] [[क्रोएशिया]]च्या राजेपदी. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४८०|१४८०]] - [[उग्रा नदी]]च्या काठी [[मोंगोल]] सेनापती [[अखमत खान]] आणि [[इव्हान तिसरा, रशिया|इव्हान तिसऱ्याच्या]] सैन्यांनी एकमेकांना रोखून धरले. येथून माघार घेतलेल्या मोंगोल सैन्याची पडती होत गेली. === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६००|१६००]] - [[सान मारिनो]]ने [[सान मारिनोचे संविधान|लिखित संविधान]] अंगिकारले. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[रीडचा तह]]. * [[इ.स. १८२१|१८२१]] - [[पेरू (देश)|पेरूच्या]] सैन्यदलाची स्थापना. * [[इ.स. १८५६|१८५६]] - [[दुसरे अफू युद्ध]]{{मराठी शब्द सुचवा}} सुरू झाले. * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - [[मिशिगन सरोवर|मिशिगन सरोवराकाठी]] चार मोठ्या आगी लागल्या. * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चिलेचे आरमार|चिलेच्या आरमाराने]] [[पेरूचे आरमार|पेरूच्या आरमाराचा]] पराभव केला. * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[जपान]]च्या सैन्याने [[सम्राज्ञी मिन]] या [[कोरिया]]च्या शेवटच्या सम्राज्ञीचा खून केला. === एकविसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[मॉंटेनिग्रो]]ने [[तुर्कस्तान]] विरुद्ध युद्ध पुकारले. * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[आर्गॉनचे जंगल|आर्गॉनच्या जंगलात]] अमेरिकेच्या कॉर्पोरल ऍल्विन सी यॉर्कने आपल्या तुकडीसह जर्मन सैन्यावर हल्ला चढवून २५ सैनिक ठार केले आणि १३२ युद्धकैदी पकडले. * [[इ.स. १९३२|१९३२]] - [[भारतीय हवाई दल|भारतीय वायुसेनेची]] स्थापना. * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[जर्मनी]]ने पश्चिम [[पोलंड]] बळकावले. * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[हॅरो, इंग्लंड]] जवळ रेल्वे अपघातात ११२ ठार. * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[अल्जीरिया]]ला [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांत]] प्रवेश. * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[बोलिव्हिया]]त [[शे ग्वेव्हारा]]ला अटक. * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[यॉम किप्पुर युद्ध]] - [[इस्रायल|इस्रायेल]]ने आपल्या हद्दीत ठाण मांडून बसलेल्या [[इजिप्त]]च्या सैन्यावर हल्ला चढवला. १५० रणगाड्यांचा विनाशासह इस्रायेलचा पराभव. * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[फ्रॅंकलिन नॅशनल बँक|फ्रॅंकलिन नॅशनल बँकेने]] दिवाळे काढले. === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[इटली]]तील [[मिलान]]च्या विमानतळावर धुक्यात [[स्कॅंडिनेव्हियन एरलाइन्स सिस्टम]]चे विमान एका छोट्या विमानास धडकले. ११८ ठार. * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[पाकिस्तानव्याप्त काश्मीर|पाकिस्तानच्या ताब्यातील काश्मीरमध्ये]] तीव्र भूकंप. शेकडो ठार, हजारो बेघर. == जन्म == * [[इ.स. १८४४|१८४४]] - [[स्वामी रामतीर्थ]], भारतीय तत्त्वज्ञ आणि आध्यात्मिक नेते.<ref>{{cite book |last=Singhal |first=D. P. |title=India and World Civilization |publisher=Michigan State University Press |year=1969 |page=120}}</ref> * [[इ.स. १८५०|१८५०]] - [[हेन्री लुई ले शॅटेलिये]], [[:वर्ग:फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ|फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite book |last=Desch |first=Cecil H. |title=Henry Louis Le Chatelier: 1850–1936 |publisher=Obituary Notices of Fellows of the Royal Society |year=1938 |page=251}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चेन दुक्सियू]], चिनी विचारवंत आणि चिनी कम्युनिस्ट पक्षाचे सह-संस्थापक.<ref>{{cite book |last=Chow |first=Tse-tsung |title=The May Fourth Movement: Intellectual Revolution in Modern China |publisher=Harvard University Press |year=1960 |page=42}}</ref> * [[इ.स. १८८३|१८८३]] - [[ऑटो वॉरबर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेता]] जर्मन बायोकेमिस्ट.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1931/warburg/biographical/ |title=Otto Warburg Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[शंकर वासुदेव किर्लोस्कर]], मराठी लेखक, संपादक, व्यंगचित्रकार.<ref>{{cite book |last=जोग |first=रा. श्री. |title=मराठी वाङ्मयाचा इतिहास |publisher=महाराष्ट्र साहित्य परिषद |year=1965 |page=310}}</ref> * [[इ.स. १८९२|१८९२]] - [[मरिना त्स्वेतायेव्हा]], प्रसिद्ध रशियन कवी.<ref>{{cite book |last=Feinstein |first=Elaine |title=A Captive Lion: The Life of Marina Tsvetaeva |publisher=E. P. Dutton |year=1987 |page=15}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[हुआन पेरॉन]], [[:वर्ग:आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष|आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite book |last=Page |first=Joseph A. |title=Perón: A Biography |publisher=Random House |year=1983 |page=35}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[झॉग पहिला, आल्बेनिया|झॉग पहिला]], [[आल्बेनिया]]चा राजा.<ref>{{cite book |last=Fischer |first=Bernd J. |title=King Zog and the Struggle for Stability in Albania |publisher=East European Monographs |year=1984 |page=20}}</ref> * [[इ.स. १९१७|१९१७]] - [[रॉडनी रॉबर्ट पोर्टर]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेता ब्रिटिश जैवरसायनशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1972/porter/biographical/ |title=Rodney R. Porter Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[जेन्स क्रिस्चियन स्कू]], [[:वर्ग:डेन्मार्कचे रसायनशास्त्रज्ञ|डेन्मार्कचा रसायनशास्त्रज्ञ]] व नोबेल पारितोषिक विजेता.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/skou/biographical/ |title=Jens C. Skou Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[कीची मियाझावा]], [[:वर्ग:जपानचे पंतप्रधान|७८वा जपानी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Kiichi Miyazawa, Former Prime Minister of Japan, Dies at 87 |newspaper=The New York Times |date=2007-06-29}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[फ्रँक हर्बर्ट]], अमेरिकन विज्ञानकथा लेखक.<ref>{{cite book |last=Touponce |first=William F. |title=Frank Herbert |publisher=Twayne Publishers |year=1988 |page=1}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[नील हार्वे]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/neil-harvey-5624 |title=Neil Harvey Profile |publisher=ESPNcricinfo |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[जेसी जॅक्सन]], अमेरिकन नागरी हक्क कार्यकर्ते आणि राजकीय नेते.<ref>{{cite news |title=Jesse Jackson, Civil Rights Leader and Political Icon |newspaper=The Washington Post |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[आर.एल. स्टाइन]], अमेरिकन बालसाहित्यिक (''गूझबम्प्स'' मालिकेचे लेखक).<ref>{{cite news |title=R.L. Stine: The Master of Children's Horror |newspaper=Chicago Tribune |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[सिगूर्नी वीव्हर]], अमेरिकन अभिनेत्री.<ref>{{cite news |title=Sigourney Weaver: Queen of Sci-Fi |newspaper=The Guardian |date=2019-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[मॅट डॅमन]], [[ऑस्कर पुरस्कार|ऑस्कर]] विजेता अमेरिकन अभिनेता व लेखक.<ref>{{cite news |title=Matt Damon's Journey to Hollywood Stardom |newspaper=Los Angeles Times |date=2016-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९८५|१९८५]] - [[ब्रुनो मार्स]], [[ग्रॅमी पुरस्कार|ग्रॅमी]] विजेता अमेरिकन गायक आणि संगीतकार.<ref>{{cite news |title=Bruno Mars: Pop's Multi-Talented Hitmaker |newspaper=Rolling Stone |date=2018-10-08}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १३१७|१३१७]] - [[फुशिमि|सम्राट फुशिमि]], [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानी सम्राट]].<ref>{{cite book |last=Varley |first=H. Paul |title=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns |publisher=Columbia University Press |year=1980 |page=237 |isbn=978-0231049405}}</ref> * [[इ.स. १७३५|१७३५]] - [[याँगचेंग|सम्राट याँगचेंग]], [[:वर्ग:चिनी सम्राट|चिनी सम्राट]] (छिंग राजवंश).<ref>{{cite book |last=Spence |first=Jonathan D. |title=Treason by the Book |publisher=Viking |year=2001 |page=215 |isbn=978-0670892921}}</ref> * [[इ.स. १८६९|१८६९]] - [[फ्रँकलिन पियर्स]], [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे १४वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Death of Ex-President Pierce |newspaper=The New York Times |date=1869-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[मुन्शी प्रेमचंद]], प्रसिद्ध भारतीय हिंदी व उर्दू कादंबरीकार आणि कथाकार.<ref>{{cite news |title=Remembering Munshi Premchand on His Death Anniversary |newspaper=The Hindu |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[क्लेमेंट ॲटली]], [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमचे माजी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Earl Attlee, Former Prime Minister, Dies at 83 |newspaper=The Guardian |date=1967-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[ड्रेक युनायटेड]], ब्रिटिश रेसिंग ड्रायव्हर.<ref>{{cite book |last=Pritchard |first=Anthony |title=Grand Prix Ferrari |publisher=G.T. Foulis |year=1974 |page=188}}</ref> * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[जयप्रकाश नारायण]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि राजकीय नेते (लोकनायक).<ref>{{cite news |title=Jayaprakash Narayan Passes Away |newspaper=The Times of India |date=1979-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[फिलिप नोएल-बेकर]], युनायटेड किंग्डमचे अ‍ॅथलीट आणि [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते राजकारणी.<ref>{{cite news |title=Lord Noel-Baker, Winner of Nobel Peace Prize, Dies at 92 |newspaper=The New York Times |date=1982-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८७|१९८७]] - [[कॉंस्टान्टिनोस त्सात्सोस]], [[:वर्ग:ग्रीसचे राष्ट्राध्यक्ष|ग्रीसचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Konstantinos Tsatsos, Former President of Greece, Dies at 88 |newspaper=The Washington Post |date=1987-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[विली ब्रँड्ट]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते [[:वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर|जर्मनीचे माजी चान्सेलर]].<ref>{{cite news |title=Willy Brandt, Former West German Chancellor, Dies at 78 |newspaper=The New York Times |date=1992-10-09}}</ref> * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[जॅक्स देर्रिदा]], प्रसिद्ध फ्रेंच तत्त्वज्ञ (विघटनवादाचे जनक).<ref>{{cite news |title=Jacques Derrida, Abstruse Theorist, Dies at 74 |newspaper=The New York Times |date=2004-10-10}}</ref> * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[डेनिस रिची]], अमेरिकन संगणकशास्त्रज्ञ व C आज्ञावली परिभाषेचे (C Programming Language) जनक आणि युनिक्सचे (Unix) सह-निर्माते.<ref>{{cite news |title=Dennis Ritchie, Trailblazer in Computer Programming, Dies at 70 |newspaper=The New York Times |date=2011-10-14}}</ref> * [[इ.स. २०२०|२०२०]] - [[रामविलास पासवान]], वरिष्ठ भारतीय राजकारणी व केंद्रीय मंत्री.<ref>{{cite news |title=Ram Vilas Paswan Union Minister and LJP Founder Dies at 74 |newspaper=The Indian Express |date=2020-10-08}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/8}} ---- [[ऑक्टोबर ६]] - [[ऑक्टोबर ७]] - ऑक्टोबर ८ - [[ऑक्टोबर ९]] - [[ऑक्टोबर १०]] - [[ऑक्टोबर महिना]] {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] abgasai70ao1hkttxjwcdgiwljhpt8o 2718125 2718123 2026-10-08T15:04:56Z अभय नातू 206 /* बाह्य दुवे */ 2718125 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|८|२८१|२८२}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === चौथे शतक === * [[इ.स. ३१४|३१४]] - [[सिबालेची लढाई|सिबालेच्या लढाईत]] [[कॉन्स्टन्टाईन पहिला, रोमन सम्राट|कॉंस्टन्टाइन पहिल्याने]] [[रोम]]च्या सम्राट [[लिसिनियस]]चा पराभव करून [[युरोप]]मधील प्रदेश ताब्यात घेतला. === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०७५|१०७५]] - [[दमितार झ्वोनिमिर]] [[क्रोएशिया]]च्या राजेपदी. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४८०|१४८०]] - [[उग्रा नदी]]च्या काठी [[मोंगोल]] सेनापती [[अखमत खान]] आणि [[इव्हान तिसरा, रशिया|इव्हान तिसऱ्याच्या]] सैन्यांनी एकमेकांना रोखून धरले. येथून माघार घेतलेल्या मोंगोल सैन्याची पडती होत गेली. === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६००|१६००]] - [[सान मारिनो]]ने [[सान मारिनोचे संविधान|लिखित संविधान]] अंगिकारले. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[रीडचा तह]]. * [[इ.स. १८२१|१८२१]] - [[पेरू (देश)|पेरूच्या]] सैन्यदलाची स्थापना. * [[इ.स. १८५६|१८५६]] - [[दुसरे अफू युद्ध]]{{मराठी शब्द सुचवा}} सुरू झाले. * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - [[मिशिगन सरोवर|मिशिगन सरोवराकाठी]] चार मोठ्या आगी लागल्या. * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चिलेचे आरमार|चिलेच्या आरमाराने]] [[पेरूचे आरमार|पेरूच्या आरमाराचा]] पराभव केला. * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[जपान]]च्या सैन्याने [[सम्राज्ञी मिन]] या [[कोरिया]]च्या शेवटच्या सम्राज्ञीचा खून केला. === एकविसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[मॉंटेनिग्रो]]ने [[तुर्कस्तान]] विरुद्ध युद्ध पुकारले. * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[आर्गॉनचे जंगल|आर्गॉनच्या जंगलात]] अमेरिकेच्या कॉर्पोरल ऍल्विन सी यॉर्कने आपल्या तुकडीसह जर्मन सैन्यावर हल्ला चढवून २५ सैनिक ठार केले आणि १३२ युद्धकैदी पकडले. * [[इ.स. १९३२|१९३२]] - [[भारतीय हवाई दल|भारतीय वायुसेनेची]] स्थापना. * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[जर्मनी]]ने पश्चिम [[पोलंड]] बळकावले. * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[हॅरो, इंग्लंड]] जवळ रेल्वे अपघातात ११२ ठार. * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[अल्जीरिया]]ला [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांत]] प्रवेश. * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[बोलिव्हिया]]त [[शे ग्वेव्हारा]]ला अटक. * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[यॉम किप्पुर युद्ध]] - [[इस्रायल|इस्रायेल]]ने आपल्या हद्दीत ठाण मांडून बसलेल्या [[इजिप्त]]च्या सैन्यावर हल्ला चढवला. १५० रणगाड्यांचा विनाशासह इस्रायेलचा पराभव. * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[फ्रॅंकलिन नॅशनल बँक|फ्रॅंकलिन नॅशनल बँकेने]] दिवाळे काढले. === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[इटली]]तील [[मिलान]]च्या विमानतळावर धुक्यात [[स्कॅंडिनेव्हियन एरलाइन्स सिस्टम]]चे विमान एका छोट्या विमानास धडकले. ११८ ठार. * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[पाकिस्तानव्याप्त काश्मीर|पाकिस्तानच्या ताब्यातील काश्मीरमध्ये]] तीव्र भूकंप. शेकडो ठार, हजारो बेघर. == जन्म == * [[इ.स. १८४४|१८४४]] - [[स्वामी रामतीर्थ]], भारतीय तत्त्वज्ञ आणि आध्यात्मिक नेते.<ref>{{cite book |last=Singhal |first=D. P. |title=India and World Civilization |publisher=Michigan State University Press |year=1969 |page=120}}</ref> * [[इ.स. १८५०|१८५०]] - [[हेन्री लुई ले शॅटेलिये]], [[:वर्ग:फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ|फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite book |last=Desch |first=Cecil H. |title=Henry Louis Le Chatelier: 1850–1936 |publisher=Obituary Notices of Fellows of the Royal Society |year=1938 |page=251}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चेन दुक्सियू]], चिनी विचारवंत आणि चिनी कम्युनिस्ट पक्षाचे सह-संस्थापक.<ref>{{cite book |last=Chow |first=Tse-tsung |title=The May Fourth Movement: Intellectual Revolution in Modern China |publisher=Harvard University Press |year=1960 |page=42}}</ref> * [[इ.स. १८८३|१८८३]] - [[ऑटो वॉरबर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेता]] जर्मन बायोकेमिस्ट.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1931/warburg/biographical/ |title=Otto Warburg Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[शंकर वासुदेव किर्लोस्कर]], मराठी लेखक, संपादक, व्यंगचित्रकार.<ref>{{cite book |last=जोग |first=रा. श्री. |title=मराठी वाङ्मयाचा इतिहास |publisher=महाराष्ट्र साहित्य परिषद |year=1965 |page=310}}</ref> * [[इ.स. १८९२|१८९२]] - [[मरिना त्स्वेतायेव्हा]], प्रसिद्ध रशियन कवी.<ref>{{cite book |last=Feinstein |first=Elaine |title=A Captive Lion: The Life of Marina Tsvetaeva |publisher=E. P. Dutton |year=1987 |page=15}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[हुआन पेरॉन]], [[:वर्ग:आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष|आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite book |last=Page |first=Joseph A. |title=Perón: A Biography |publisher=Random House |year=1983 |page=35}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[झॉग पहिला, आल्बेनिया|झॉग पहिला]], [[आल्बेनिया]]चा राजा.<ref>{{cite book |last=Fischer |first=Bernd J. |title=King Zog and the Struggle for Stability in Albania |publisher=East European Monographs |year=1984 |page=20}}</ref> * [[इ.स. १९१७|१९१७]] - [[रॉडनी रॉबर्ट पोर्टर]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेता ब्रिटिश जैवरसायनशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1972/porter/biographical/ |title=Rodney R. Porter Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[जेन्स क्रिस्चियन स्कू]], [[:वर्ग:डेन्मार्कचे रसायनशास्त्रज्ञ|डेन्मार्कचा रसायनशास्त्रज्ञ]] व नोबेल पारितोषिक विजेता.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/skou/biographical/ |title=Jens C. Skou Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[कीची मियाझावा]], [[:वर्ग:जपानचे पंतप्रधान|७८वा जपानी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Kiichi Miyazawa, Former Prime Minister of Japan, Dies at 87 |newspaper=The New York Times |date=2007-06-29}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[फ्रँक हर्बर्ट]], अमेरिकन विज्ञानकथा लेखक.<ref>{{cite book |last=Touponce |first=William F. |title=Frank Herbert |publisher=Twayne Publishers |year=1988 |page=1}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[नील हार्वे]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/neil-harvey-5624 |title=Neil Harvey Profile |publisher=ESPNcricinfo |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[जेसी जॅक्सन]], अमेरिकन नागरी हक्क कार्यकर्ते आणि राजकीय नेते.<ref>{{cite news |title=Jesse Jackson, Civil Rights Leader and Political Icon |newspaper=The Washington Post |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[आर.एल. स्टाइन]], अमेरिकन बालसाहित्यिक (''गूझबम्प्स'' मालिकेचे लेखक).<ref>{{cite news |title=R.L. Stine: The Master of Children's Horror |newspaper=Chicago Tribune |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[सिगूर्नी वीव्हर]], अमेरिकन अभिनेत्री.<ref>{{cite news |title=Sigourney Weaver: Queen of Sci-Fi |newspaper=The Guardian |date=2019-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[मॅट डॅमन]], [[ऑस्कर पुरस्कार|ऑस्कर]] विजेता अमेरिकन अभिनेता व लेखक.<ref>{{cite news |title=Matt Damon's Journey to Hollywood Stardom |newspaper=Los Angeles Times |date=2016-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९८५|१९८५]] - [[ब्रुनो मार्स]], [[ग्रॅमी पुरस्कार|ग्रॅमी]] विजेता अमेरिकन गायक आणि संगीतकार.<ref>{{cite news |title=Bruno Mars: Pop's Multi-Talented Hitmaker |newspaper=Rolling Stone |date=2018-10-08}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १३१७|१३१७]] - [[फुशिमि|सम्राट फुशिमि]], [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानी सम्राट]].<ref>{{cite book |last=Varley |first=H. Paul |title=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns |publisher=Columbia University Press |year=1980 |page=237 |isbn=978-0231049405}}</ref> * [[इ.स. १७३५|१७३५]] - [[याँगचेंग|सम्राट याँगचेंग]], [[:वर्ग:चिनी सम्राट|चिनी सम्राट]] (छिंग राजवंश).<ref>{{cite book |last=Spence |first=Jonathan D. |title=Treason by the Book |publisher=Viking |year=2001 |page=215 |isbn=978-0670892921}}</ref> * [[इ.स. १८६९|१८६९]] - [[फ्रँकलिन पियर्स]], [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे १४वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Death of Ex-President Pierce |newspaper=The New York Times |date=1869-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[मुन्शी प्रेमचंद]], प्रसिद्ध भारतीय हिंदी व उर्दू कादंबरीकार आणि कथाकार.<ref>{{cite news |title=Remembering Munshi Premchand on His Death Anniversary |newspaper=The Hindu |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[क्लेमेंट ॲटली]], [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमचे माजी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Earl Attlee, Former Prime Minister, Dies at 83 |newspaper=The Guardian |date=1967-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[ड्रेक युनायटेड]], ब्रिटिश रेसिंग ड्रायव्हर.<ref>{{cite book |last=Pritchard |first=Anthony |title=Grand Prix Ferrari |publisher=G.T. Foulis |year=1974 |page=188}}</ref> * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[जयप्रकाश नारायण]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि राजकीय नेते (लोकनायक).<ref>{{cite news |title=Jayaprakash Narayan Passes Away |newspaper=The Times of India |date=1979-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[फिलिप नोएल-बेकर]], युनायटेड किंग्डमचे अ‍ॅथलीट आणि [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते राजकारणी.<ref>{{cite news |title=Lord Noel-Baker, Winner of Nobel Peace Prize, Dies at 92 |newspaper=The New York Times |date=1982-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८७|१९८७]] - [[कॉंस्टान्टिनोस त्सात्सोस]], [[:वर्ग:ग्रीसचे राष्ट्राध्यक्ष|ग्रीसचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Konstantinos Tsatsos, Former President of Greece, Dies at 88 |newspaper=The Washington Post |date=1987-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[विली ब्रँड्ट]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते [[:वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर|जर्मनीचे माजी चान्सेलर]].<ref>{{cite news |title=Willy Brandt, Former West German Chancellor, Dies at 78 |newspaper=The New York Times |date=1992-10-09}}</ref> * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[जॅक्स देर्रिदा]], प्रसिद्ध फ्रेंच तत्त्वज्ञ (विघटनवादाचे जनक).<ref>{{cite news |title=Jacques Derrida, Abstruse Theorist, Dies at 74 |newspaper=The New York Times |date=2004-10-10}}</ref> * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[डेनिस रिची]], अमेरिकन संगणकशास्त्रज्ञ व C आज्ञावली परिभाषेचे (C Programming Language) जनक आणि युनिक्सचे (Unix) सह-निर्माते.<ref>{{cite news |title=Dennis Ritchie, Trailblazer in Computer Programming, Dies at 70 |newspaper=The New York Times |date=2011-10-14}}</ref> * [[इ.स. २०२०|२०२०]] - [[रामविलास पासवान]], वरिष्ठ भारतीय राजकारणी व केंद्रीय मंत्री.<ref>{{cite news |title=Ram Vilas Paswan Union Minister and LJP Founder Dies at 74 |newspaper=The Indian Express |date=2020-10-08}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/8}} ---- [[ऑक्टोबर ६]] - [[ऑक्टोबर ७]] - ऑक्टोबर ८ - [[ऑक्टोबर ९]] - [[ऑक्टोबर १०]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] kroi7ig5go1569ixu10rhsxymps1cid 2718144 2718125 2026-10-08T17:09:03Z अभय नातू 206 /* ठळक घटना आणि घडामोडी */ 2718144 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|८|२८१|२८२}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === चौथे शतक === * [[इ.स. ३१४|३१४]] - [[सिबालेची लढाई|सिबालेच्या लढाईत]] [[कॉन्स्टन्टाईन पहिला, रोमन सम्राट|कॉंस्टन्टाईन पहिल्याने]] [[रोम]]चा सम्राट [[लिसिनियस]]चा पराभव करून [[युरोप]]मधील प्रदेश ताब्यात घेतला.<ref>{{cite book |last=Odahl |first=Charles Matson |title=Constantine and the Christian Empire |publisher=Routledge |year=2004 |page=164 |isbn=978-0415386555}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०७५|१०७५]] - [[दमितार झ्वोनिमिर]] [[क्रोएशिया]]च्या राजेपदी विराजमान झाले.<ref>{{cite book |last=Curta |first=Florin |title=Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250 |publisher=Cambridge University Press |year=2006 |page=262 |isbn=978-0521815390}}</ref> === पंधरावे शतक === * [[इ.S. १४८०|१४८०]] - [[उग्रा नदी]]च्या काठी [[मोंगोल]] सेनापती [[अखमत खान]] आणि [[इव्हान तिसरा, रशिया|इव्हान तिसऱ्याच्या]] सैन्यांनी एकमेकांना रोखून धरले. येथून माघार घेतलेल्या मोंगोल सैन्याची रशियावरील पकड संपत गेली.<ref>{{cite book |last=Crummey |first=Robert O. |title=The Formation of Muscovy 1304–1613 |publisher=Longman |year=1987 |page=84 |isbn=978-0582491526}}</ref> === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६००|१६००]] - [[सान मारिनो]]ने लिखित [[सान मारिनोचे संविधान|संविधान]] अंगीकारले, जे जगातील सर्वात जुन्या लिखित राज्यघटनांपैकी एक मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Miller |first=William |title=The Republic of San Marino |publisher=American Historical Review |year=1901 |page=642}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[बव्हारिया]] आणि [[ऑस्ट्रियाचे साम्राज्य|ऑस्ट्रिया]] यांच्यात [[रीडचा तह]] झाला.<ref>{{cite book |last=Maude |first=Frederic Natusch |title=The Leipzig Campaign, 1813 |publisher=Spenser Wilkinson |year=1908 |page=211}}</ref> * [[इ.स. १८२१|१८२१]] - [[पेरू (देश)|पेरूच्या]] नौदलाची (पेरुव्हियन नेव्ही) अधिकृत स्थापना झाली.<ref>{{cite book |last=Werlich |first=David P. |title=Peru: A Short History |publisher=Southern Illinois University Press |year=1978 |page=70 |isbn=978-0809308309}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - शिकागो शहरात भीषण आग लागली (ग्रेट शिकागो फायर), तसेच [[मिशिगन सरोवर|मिशिगन सरोवराकाठी]] चार मोठ्या आगी लागून मोठे नुकसान झाले.<ref>{{cite book |last=Bales |first=Richard F. |title=The Great Chicago Fire and the Myth of Mrs. O'Leary's Cow |publisher=McFarland & Company |year=2002 |page=110 |isbn=978-0786414246}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - अँगामोसच्या लढाईत [[चिलेचे आरमार|चिलेच्या आरमाराने]] [[पेरूचे आरमार|पेरूच्या आरमाराचा]] पराभव केला.<ref>{{cite book |last=Farcau |first=Bruce W. |title=The Ten Cents War: Chile, Peru, and Bolivia in the War of the Pacific, 1879–1884 |publisher=Praeger |year=2000 |page=115 |isbn=978-0275969257}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[जपान]]च्या सैन्याने [[सम्राज्ञी म्यॉंगसोंग|सम्राज्ञी मिन]] या [[कोरिया]]च्या शेवटच्या सम्राज्ञीची हत्या केली.<ref>{{cite book |last=Keene |first=Donald |title=Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852–1912 |publisher=Columbia University Press |year=2002 |page=515 |isbn=978-0231123402}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[मॉंटेनिग्रो]]ने [[ऑटोमन साम्राज्य|तुर्कस्तान]] विरुद्ध युद्ध पुकारले, ज्यामुळे [[पहिले बाल्कन युद्ध]] सुरू झाले.<ref>{{cite book |last=Hall |first=Richard C. |title=The Balkan Wars 1912–1913: Prelude to the First World War |publisher=Routledge |year=2000 |page=15 |isbn=978-0415229463}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[आर्गॉनचे जंगल|मीझ-आर्गॉनच्या युद्धादरम्यान]] अमेरिकेच्या कॉर्पोरल ॲल्विन सी. यॉर्कने एकट्याने २८ जर्मन सैनिकांना ठार केले आणि १३२ जणांना युद्धकैदी बनवले.<ref>{{cite book |last=Mastriano |first=Douglas V. |title=Alvin York: A New Hero for a New Century |publisher=University Press of Kentucky |year=2014 |page=120 |isbn=978-0813145198}}</ref> * [[इ.स. १९३२|१९३२]] - [[भारतीय हवाई दल|भारतीय हवाई दलाची]] (आय.ए.एफ.) अधिकृत स्थापना झाली.<ref>{{cite news |title=Indian Air Force Day: History and Significance |newspaper=The Times of India |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[जर्मनी|नाझी जर्मनीने]] पश्चिम [[पोलंड]] आपल्या साम्राज्यात समाविष्ट केले.<ref>{{cite book |last=Eberhardt |first=Piotr |title=Political Migrations in Poland 1939–1948 |publisher=Warsaw |year=2006 |page=28}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[हॅरो आणि वील्डस्टोन रेल्वे अपघात|हॅरो अँड वील्डस्टोन]] येथे तीन गाड्यांची भीषण धडक होऊन ११२ लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=112 Killed in Harrow Train Crash |newspaper=The Guardian |date=1952-10-09}}</ref> * [[इ.S. १९६२|१९६२]] - [[अल्जीरिया]]चा [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रसंघात]] अधिकृत प्रवेश झाला.<ref>{{cite web |url=https://www.un.org/en/about-us/member-states |title=United Nations Member States |publisher=United Nations |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[बोलिव्हिया]]मध्ये [[चे ग्वेव्हारा|शे ग्वेव्हारा]] आणि त्याच्या सहकाऱ्यांना अटकेत घेण्यात आले.<ref>{{cite book |last=Castañeda |first=Jorge G. |title=Compañero: The Life and Death of Che Guevara |publisher=Vintage Books |year=1998 |page=385 |isbn=978-0679759409}}</ref> * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[यॉम किप्पुर युद्ध]] - इजिप्तच्या सैन्याविरोधात इस्रायली सैन्याने प्रतिहल्ला केला; दोन्ही बाजूंना मोठे नुकसान सोसावे लागले.<ref>{{cite book |last=Herzog |first=Chaim |title=The War of Atonement: The Inside Story of the Yom Kippur War |publisher=Greenhill Books |year=2003 |page=110 |isbn=978-1853675690}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[फ्रँकलिन नॅशनल बँक|फ्रँकलिन नॅशनल बँकेने]] दिवाळखोरी जाहीर केली.<ref>{{cite news |title=Franklin National Bank Declared Insolvent |newspaper=The New York Times |date=1974-10-09}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[इटली]]तील [[मिलान]]च्या लिनाते विमानतळावर धुक्यात [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स सिस्टीम]]चे विमान एका छोट्या विमानाला धडकून झालेल्या अपघातात ११८ लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=118 Die in Linate Airport Runway Crash |newspaper=BBC News |date=2001-10-08}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[२००५ काश्मीर भूकंप|पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमध्ये]] ७.६ तीव्रतेचा भीषण भूकंप झाला, ज्यामध्ये ८०,००० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आणि लाखो लोक बेघर झाले.<ref>{{cite news |title=Devastating Earthquake Hits Kashmir Region |newspaper=The Washington Post |date=2005-10-09}}</ref> * [[इ.स. २०२३|२०२३]] - इस्रायल-हमास युद्ध: हमासच्या आदल्या दिवशीच्या हल्ल्यानंतर इस्रायली मंत्रिमंडळाने अधिकृतपणे युद्धाची घोषणा केली.<ref>{{cite news |title=Israel Officially Declares War After Hamas Attack |newspaper=Reuters |date=2023-10-08}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १८४४|१८४४]] - [[स्वामी रामतीर्थ]], भारतीय तत्त्वज्ञ आणि आध्यात्मिक नेते.<ref>{{cite book |last=Singhal |first=D. P. |title=India and World Civilization |publisher=Michigan State University Press |year=1969 |page=120}}</ref> * [[इ.स. १८५०|१८५०]] - [[हेन्री लुई ले शॅटेलिये]], [[:वर्ग:फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ|फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite book |last=Desch |first=Cecil H. |title=Henry Louis Le Chatelier: 1850–1936 |publisher=Obituary Notices of Fellows of the Royal Society |year=1938 |page=251}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चेन दुक्सियू]], चिनी विचारवंत आणि चिनी कम्युनिस्ट पक्षाचे सह-संस्थापक.<ref>{{cite book |last=Chow |first=Tse-tsung |title=The May Fourth Movement: Intellectual Revolution in Modern China |publisher=Harvard University Press |year=1960 |page=42}}</ref> * [[इ.स. १८८३|१८८३]] - [[ऑटो वॉरबर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेता]] जर्मन बायोकेमिस्ट.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1931/warburg/biographical/ |title=Otto Warburg Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[शंकर वासुदेव किर्लोस्कर]], मराठी लेखक, संपादक, व्यंगचित्रकार.<ref>{{cite book |last=जोग |first=रा. श्री. |title=मराठी वाङ्मयाचा इतिहास |publisher=महाराष्ट्र साहित्य परिषद |year=1965 |page=310}}</ref> * [[इ.स. १८९२|१८९२]] - [[मरिना त्स्वेतायेव्हा]], प्रसिद्ध रशियन कवी.<ref>{{cite book |last=Feinstein |first=Elaine |title=A Captive Lion: The Life of Marina Tsvetaeva |publisher=E. P. Dutton |year=1987 |page=15}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[हुआन पेरॉन]], [[:वर्ग:आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष|आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite book |last=Page |first=Joseph A. |title=Perón: A Biography |publisher=Random House |year=1983 |page=35}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[झॉग पहिला, आल्बेनिया|झॉग पहिला]], [[आल्बेनिया]]चा राजा.<ref>{{cite book |last=Fischer |first=Bernd J. |title=King Zog and the Struggle for Stability in Albania |publisher=East European Monographs |year=1984 |page=20}}</ref> * [[इ.स. १९१७|१९१७]] - [[रॉडनी रॉबर्ट पोर्टर]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेता ब्रिटिश जैवरसायनशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1972/porter/biographical/ |title=Rodney R. Porter Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[जेन्स क्रिस्चियन स्कू]], [[:वर्ग:डेन्मार्कचे रसायनशास्त्रज्ञ|डेन्मार्कचा रसायनशास्त्रज्ञ]] व नोबेल पारितोषिक विजेता.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/skou/biographical/ |title=Jens C. Skou Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[कीची मियाझावा]], [[:वर्ग:जपानचे पंतप्रधान|७८वा जपानी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Kiichi Miyazawa, Former Prime Minister of Japan, Dies at 87 |newspaper=The New York Times |date=2007-06-29}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[फ्रँक हर्बर्ट]], अमेरिकन विज्ञानकथा लेखक.<ref>{{cite book |last=Touponce |first=William F. |title=Frank Herbert |publisher=Twayne Publishers |year=1988 |page=1}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[नील हार्वे]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/neil-harvey-5624 |title=Neil Harvey Profile |publisher=ESPNcricinfo |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[जेसी जॅक्सन]], अमेरिकन नागरी हक्क कार्यकर्ते आणि राजकीय नेते.<ref>{{cite news |title=Jesse Jackson, Civil Rights Leader and Political Icon |newspaper=The Washington Post |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[आर.एल. स्टाइन]], अमेरिकन बालसाहित्यिक (''गूझबम्प्स'' मालिकेचे लेखक).<ref>{{cite news |title=R.L. Stine: The Master of Children's Horror |newspaper=Chicago Tribune |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[सिगूर्नी वीव्हर]], अमेरिकन अभिनेत्री.<ref>{{cite news |title=Sigourney Weaver: Queen of Sci-Fi |newspaper=The Guardian |date=2019-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[मॅट डॅमन]], [[ऑस्कर पुरस्कार|ऑस्कर]] विजेता अमेरिकन अभिनेता व लेखक.<ref>{{cite news |title=Matt Damon's Journey to Hollywood Stardom |newspaper=Los Angeles Times |date=2016-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९८५|१९८५]] - [[ब्रुनो मार्स]], [[ग्रॅमी पुरस्कार|ग्रॅमी]] विजेता अमेरिकन गायक आणि संगीतकार.<ref>{{cite news |title=Bruno Mars: Pop's Multi-Talented Hitmaker |newspaper=Rolling Stone |date=2018-10-08}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १३१७|१३१७]] - [[फुशिमि|सम्राट फुशिमि]], [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानी सम्राट]].<ref>{{cite book |last=Varley |first=H. Paul |title=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns |publisher=Columbia University Press |year=1980 |page=237 |isbn=978-0231049405}}</ref> * [[इ.स. १७३५|१७३५]] - [[याँगचेंग|सम्राट याँगचेंग]], [[:वर्ग:चिनी सम्राट|चिनी सम्राट]] (छिंग राजवंश).<ref>{{cite book |last=Spence |first=Jonathan D. |title=Treason by the Book |publisher=Viking |year=2001 |page=215 |isbn=978-0670892921}}</ref> * [[इ.स. १८६९|१८६९]] - [[फ्रँकलिन पियर्स]], [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे १४वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Death of Ex-President Pierce |newspaper=The New York Times |date=1869-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[मुन्शी प्रेमचंद]], प्रसिद्ध भारतीय हिंदी व उर्दू कादंबरीकार आणि कथाकार.<ref>{{cite news |title=Remembering Munshi Premchand on His Death Anniversary |newspaper=The Hindu |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[क्लेमेंट ॲटली]], [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमचे माजी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Earl Attlee, Former Prime Minister, Dies at 83 |newspaper=The Guardian |date=1967-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[ड्रेक युनायटेड]], ब्रिटिश रेसिंग ड्रायव्हर.<ref>{{cite book |last=Pritchard |first=Anthony |title=Grand Prix Ferrari |publisher=G.T. Foulis |year=1974 |page=188}}</ref> * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[जयप्रकाश नारायण]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि राजकीय नेते (लोकनायक).<ref>{{cite news |title=Jayaprakash Narayan Passes Away |newspaper=The Times of India |date=1979-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[फिलिप नोएल-बेकर]], युनायटेड किंग्डमचे अ‍ॅथलीट आणि [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते राजकारणी.<ref>{{cite news |title=Lord Noel-Baker, Winner of Nobel Peace Prize, Dies at 92 |newspaper=The New York Times |date=1982-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८७|१९८७]] - [[कॉंस्टान्टिनोस त्सात्सोस]], [[:वर्ग:ग्रीसचे राष्ट्राध्यक्ष|ग्रीसचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Konstantinos Tsatsos, Former President of Greece, Dies at 88 |newspaper=The Washington Post |date=1987-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[विली ब्रँड्ट]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते [[:वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर|जर्मनीचे माजी चान्सेलर]].<ref>{{cite news |title=Willy Brandt, Former West German Chancellor, Dies at 78 |newspaper=The New York Times |date=1992-10-09}}</ref> * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[जॅक्स देर्रिदा]], प्रसिद्ध फ्रेंच तत्त्वज्ञ (विघटनवादाचे जनक).<ref>{{cite news |title=Jacques Derrida, Abstruse Theorist, Dies at 74 |newspaper=The New York Times |date=2004-10-10}}</ref> * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[डेनिस रिची]], अमेरिकन संगणकशास्त्रज्ञ व C आज्ञावली परिभाषेचे (C Programming Language) जनक आणि युनिक्सचे (Unix) सह-निर्माते.<ref>{{cite news |title=Dennis Ritchie, Trailblazer in Computer Programming, Dies at 70 |newspaper=The New York Times |date=2011-10-14}}</ref> * [[इ.स. २०२०|२०२०]] - [[रामविलास पासवान]], वरिष्ठ भारतीय राजकारणी व केंद्रीय मंत्री.<ref>{{cite news |title=Ram Vilas Paswan Union Minister and LJP Founder Dies at 74 |newspaper=The Indian Express |date=2020-10-08}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/8}} ---- [[ऑक्टोबर ६]] - [[ऑक्टोबर ७]] - ऑक्टोबर ८ - [[ऑक्टोबर ९]] - [[ऑक्टोबर १०]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] hcgmrrsq3jwic0qzm2srs5gd6lg9jyu 2718145 2718144 2026-10-08T17:09:21Z अभय नातू 206 /* पंधरावे शतक */ 2718145 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|८|२८१|२८२}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === चौथे शतक === * [[इ.स. ३१४|३१४]] - [[सिबालेची लढाई|सिबालेच्या लढाईत]] [[कॉन्स्टन्टाईन पहिला, रोमन सम्राट|कॉंस्टन्टाईन पहिल्याने]] [[रोम]]चा सम्राट [[लिसिनियस]]चा पराभव करून [[युरोप]]मधील प्रदेश ताब्यात घेतला.<ref>{{cite book |last=Odahl |first=Charles Matson |title=Constantine and the Christian Empire |publisher=Routledge |year=2004 |page=164 |isbn=978-0415386555}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०७५|१०७५]] - [[दमितार झ्वोनिमिर]] [[क्रोएशिया]]च्या राजेपदी विराजमान झाले.<ref>{{cite book |last=Curta |first=Florin |title=Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250 |publisher=Cambridge University Press |year=2006 |page=262 |isbn=978-0521815390}}</ref> === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४८०|१४८०]] - [[उग्रा नदी]]च्या काठी [[मोंगोल]] सेनापती [[अखमत खान]] आणि [[इव्हान तिसरा, रशिया|इव्हान तिसऱ्याच्या]] सैन्यांनी एकमेकांना रोखून धरले. येथून माघार घेतलेल्या मोंगोल सैन्याची रशियावरील पकड संपत गेली.<ref>{{cite book |last=Crummey |first=Robert O. |title=The Formation of Muscovy 1304–1613 |publisher=Longman |year=1987 |page=84 |isbn=978-0582491526}}</ref> === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६००|१६००]] - [[सान मारिनो]]ने लिखित [[सान मारिनोचे संविधान|संविधान]] अंगीकारले, जे जगातील सर्वात जुन्या लिखित राज्यघटनांपैकी एक मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Miller |first=William |title=The Republic of San Marino |publisher=American Historical Review |year=1901 |page=642}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[बव्हारिया]] आणि [[ऑस्ट्रियाचे साम्राज्य|ऑस्ट्रिया]] यांच्यात [[रीडचा तह]] झाला.<ref>{{cite book |last=Maude |first=Frederic Natusch |title=The Leipzig Campaign, 1813 |publisher=Spenser Wilkinson |year=1908 |page=211}}</ref> * [[इ.स. १८२१|१८२१]] - [[पेरू (देश)|पेरूच्या]] नौदलाची (पेरुव्हियन नेव्ही) अधिकृत स्थापना झाली.<ref>{{cite book |last=Werlich |first=David P. |title=Peru: A Short History |publisher=Southern Illinois University Press |year=1978 |page=70 |isbn=978-0809308309}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - शिकागो शहरात भीषण आग लागली (ग्रेट शिकागो फायर), तसेच [[मिशिगन सरोवर|मिशिगन सरोवराकाठी]] चार मोठ्या आगी लागून मोठे नुकसान झाले.<ref>{{cite book |last=Bales |first=Richard F. |title=The Great Chicago Fire and the Myth of Mrs. O'Leary's Cow |publisher=McFarland & Company |year=2002 |page=110 |isbn=978-0786414246}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - अँगामोसच्या लढाईत [[चिलेचे आरमार|चिलेच्या आरमाराने]] [[पेरूचे आरमार|पेरूच्या आरमाराचा]] पराभव केला.<ref>{{cite book |last=Farcau |first=Bruce W. |title=The Ten Cents War: Chile, Peru, and Bolivia in the War of the Pacific, 1879–1884 |publisher=Praeger |year=2000 |page=115 |isbn=978-0275969257}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[जपान]]च्या सैन्याने [[सम्राज्ञी म्यॉंगसोंग|सम्राज्ञी मिन]] या [[कोरिया]]च्या शेवटच्या सम्राज्ञीची हत्या केली.<ref>{{cite book |last=Keene |first=Donald |title=Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852–1912 |publisher=Columbia University Press |year=2002 |page=515 |isbn=978-0231123402}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[मॉंटेनिग्रो]]ने [[ऑटोमन साम्राज्य|तुर्कस्तान]] विरुद्ध युद्ध पुकारले, ज्यामुळे [[पहिले बाल्कन युद्ध]] सुरू झाले.<ref>{{cite book |last=Hall |first=Richard C. |title=The Balkan Wars 1912–1913: Prelude to the First World War |publisher=Routledge |year=2000 |page=15 |isbn=978-0415229463}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[आर्गॉनचे जंगल|मीझ-आर्गॉनच्या युद्धादरम्यान]] अमेरिकेच्या कॉर्पोरल ॲल्विन सी. यॉर्कने एकट्याने २८ जर्मन सैनिकांना ठार केले आणि १३२ जणांना युद्धकैदी बनवले.<ref>{{cite book |last=Mastriano |first=Douglas V. |title=Alvin York: A New Hero for a New Century |publisher=University Press of Kentucky |year=2014 |page=120 |isbn=978-0813145198}}</ref> * [[इ.स. १९३२|१९३२]] - [[भारतीय हवाई दल|भारतीय हवाई दलाची]] (आय.ए.एफ.) अधिकृत स्थापना झाली.<ref>{{cite news |title=Indian Air Force Day: History and Significance |newspaper=The Times of India |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[जर्मनी|नाझी जर्मनीने]] पश्चिम [[पोलंड]] आपल्या साम्राज्यात समाविष्ट केले.<ref>{{cite book |last=Eberhardt |first=Piotr |title=Political Migrations in Poland 1939–1948 |publisher=Warsaw |year=2006 |page=28}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[हॅरो आणि वील्डस्टोन रेल्वे अपघात|हॅरो अँड वील्डस्टोन]] येथे तीन गाड्यांची भीषण धडक होऊन ११२ लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=112 Killed in Harrow Train Crash |newspaper=The Guardian |date=1952-10-09}}</ref> * [[इ.S. १९६२|१९६२]] - [[अल्जीरिया]]चा [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रसंघात]] अधिकृत प्रवेश झाला.<ref>{{cite web |url=https://www.un.org/en/about-us/member-states |title=United Nations Member States |publisher=United Nations |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[बोलिव्हिया]]मध्ये [[चे ग्वेव्हारा|शे ग्वेव्हारा]] आणि त्याच्या सहकाऱ्यांना अटकेत घेण्यात आले.<ref>{{cite book |last=Castañeda |first=Jorge G. |title=Compañero: The Life and Death of Che Guevara |publisher=Vintage Books |year=1998 |page=385 |isbn=978-0679759409}}</ref> * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[यॉम किप्पुर युद्ध]] - इजिप्तच्या सैन्याविरोधात इस्रायली सैन्याने प्रतिहल्ला केला; दोन्ही बाजूंना मोठे नुकसान सोसावे लागले.<ref>{{cite book |last=Herzog |first=Chaim |title=The War of Atonement: The Inside Story of the Yom Kippur War |publisher=Greenhill Books |year=2003 |page=110 |isbn=978-1853675690}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[फ्रँकलिन नॅशनल बँक|फ्रँकलिन नॅशनल बँकेने]] दिवाळखोरी जाहीर केली.<ref>{{cite news |title=Franklin National Bank Declared Insolvent |newspaper=The New York Times |date=1974-10-09}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[इटली]]तील [[मिलान]]च्या लिनाते विमानतळावर धुक्यात [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स सिस्टीम]]चे विमान एका छोट्या विमानाला धडकून झालेल्या अपघातात ११८ लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=118 Die in Linate Airport Runway Crash |newspaper=BBC News |date=2001-10-08}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[२००५ काश्मीर भूकंप|पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमध्ये]] ७.६ तीव्रतेचा भीषण भूकंप झाला, ज्यामध्ये ८०,००० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आणि लाखो लोक बेघर झाले.<ref>{{cite news |title=Devastating Earthquake Hits Kashmir Region |newspaper=The Washington Post |date=2005-10-09}}</ref> * [[इ.स. २०२३|२०२३]] - इस्रायल-हमास युद्ध: हमासच्या आदल्या दिवशीच्या हल्ल्यानंतर इस्रायली मंत्रिमंडळाने अधिकृतपणे युद्धाची घोषणा केली.<ref>{{cite news |title=Israel Officially Declares War After Hamas Attack |newspaper=Reuters |date=2023-10-08}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १८४४|१८४४]] - [[स्वामी रामतीर्थ]], भारतीय तत्त्वज्ञ आणि आध्यात्मिक नेते.<ref>{{cite book |last=Singhal |first=D. P. |title=India and World Civilization |publisher=Michigan State University Press |year=1969 |page=120}}</ref> * [[इ.स. १८५०|१८५०]] - [[हेन्री लुई ले शॅटेलिये]], [[:वर्ग:फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ|फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite book |last=Desch |first=Cecil H. |title=Henry Louis Le Chatelier: 1850–1936 |publisher=Obituary Notices of Fellows of the Royal Society |year=1938 |page=251}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चेन दुक्सियू]], चिनी विचारवंत आणि चिनी कम्युनिस्ट पक्षाचे सह-संस्थापक.<ref>{{cite book |last=Chow |first=Tse-tsung |title=The May Fourth Movement: Intellectual Revolution in Modern China |publisher=Harvard University Press |year=1960 |page=42}}</ref> * [[इ.स. १८८३|१८८३]] - [[ऑटो वॉरबर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेता]] जर्मन बायोकेमिस्ट.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1931/warburg/biographical/ |title=Otto Warburg Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[शंकर वासुदेव किर्लोस्कर]], मराठी लेखक, संपादक, व्यंगचित्रकार.<ref>{{cite book |last=जोग |first=रा. श्री. |title=मराठी वाङ्मयाचा इतिहास |publisher=महाराष्ट्र साहित्य परिषद |year=1965 |page=310}}</ref> * [[इ.स. १८९२|१८९२]] - [[मरिना त्स्वेतायेव्हा]], प्रसिद्ध रशियन कवी.<ref>{{cite book |last=Feinstein |first=Elaine |title=A Captive Lion: The Life of Marina Tsvetaeva |publisher=E. P. Dutton |year=1987 |page=15}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[हुआन पेरॉन]], [[:वर्ग:आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष|आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite book |last=Page |first=Joseph A. |title=Perón: A Biography |publisher=Random House |year=1983 |page=35}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[झॉग पहिला, आल्बेनिया|झॉग पहिला]], [[आल्बेनिया]]चा राजा.<ref>{{cite book |last=Fischer |first=Bernd J. |title=King Zog and the Struggle for Stability in Albania |publisher=East European Monographs |year=1984 |page=20}}</ref> * [[इ.स. १९१७|१९१७]] - [[रॉडनी रॉबर्ट पोर्टर]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेता ब्रिटिश जैवरसायनशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1972/porter/biographical/ |title=Rodney R. Porter Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[जेन्स क्रिस्चियन स्कू]], [[:वर्ग:डेन्मार्कचे रसायनशास्त्रज्ञ|डेन्मार्कचा रसायनशास्त्रज्ञ]] व नोबेल पारितोषिक विजेता.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/skou/biographical/ |title=Jens C. Skou Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[कीची मियाझावा]], [[:वर्ग:जपानचे पंतप्रधान|७८वा जपानी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Kiichi Miyazawa, Former Prime Minister of Japan, Dies at 87 |newspaper=The New York Times |date=2007-06-29}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[फ्रँक हर्बर्ट]], अमेरिकन विज्ञानकथा लेखक.<ref>{{cite book |last=Touponce |first=William F. |title=Frank Herbert |publisher=Twayne Publishers |year=1988 |page=1}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[नील हार्वे]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/neil-harvey-5624 |title=Neil Harvey Profile |publisher=ESPNcricinfo |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[जेसी जॅक्सन]], अमेरिकन नागरी हक्क कार्यकर्ते आणि राजकीय नेते.<ref>{{cite news |title=Jesse Jackson, Civil Rights Leader and Political Icon |newspaper=The Washington Post |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[आर.एल. स्टाइन]], अमेरिकन बालसाहित्यिक (''गूझबम्प्स'' मालिकेचे लेखक).<ref>{{cite news |title=R.L. Stine: The Master of Children's Horror |newspaper=Chicago Tribune |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[सिगूर्नी वीव्हर]], अमेरिकन अभिनेत्री.<ref>{{cite news |title=Sigourney Weaver: Queen of Sci-Fi |newspaper=The Guardian |date=2019-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[मॅट डॅमन]], [[ऑस्कर पुरस्कार|ऑस्कर]] विजेता अमेरिकन अभिनेता व लेखक.<ref>{{cite news |title=Matt Damon's Journey to Hollywood Stardom |newspaper=Los Angeles Times |date=2016-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९८५|१९८५]] - [[ब्रुनो मार्स]], [[ग्रॅमी पुरस्कार|ग्रॅमी]] विजेता अमेरिकन गायक आणि संगीतकार.<ref>{{cite news |title=Bruno Mars: Pop's Multi-Talented Hitmaker |newspaper=Rolling Stone |date=2018-10-08}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १३१७|१३१७]] - [[फुशिमि|सम्राट फुशिमि]], [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानी सम्राट]].<ref>{{cite book |last=Varley |first=H. Paul |title=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns |publisher=Columbia University Press |year=1980 |page=237 |isbn=978-0231049405}}</ref> * [[इ.स. १७३५|१७३५]] - [[याँगचेंग|सम्राट याँगचेंग]], [[:वर्ग:चिनी सम्राट|चिनी सम्राट]] (छिंग राजवंश).<ref>{{cite book |last=Spence |first=Jonathan D. |title=Treason by the Book |publisher=Viking |year=2001 |page=215 |isbn=978-0670892921}}</ref> * [[इ.स. १८६९|१८६९]] - [[फ्रँकलिन पियर्स]], [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे १४वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Death of Ex-President Pierce |newspaper=The New York Times |date=1869-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[मुन्शी प्रेमचंद]], प्रसिद्ध भारतीय हिंदी व उर्दू कादंबरीकार आणि कथाकार.<ref>{{cite news |title=Remembering Munshi Premchand on His Death Anniversary |newspaper=The Hindu |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[क्लेमेंट ॲटली]], [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमचे माजी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Earl Attlee, Former Prime Minister, Dies at 83 |newspaper=The Guardian |date=1967-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[ड्रेक युनायटेड]], ब्रिटिश रेसिंग ड्रायव्हर.<ref>{{cite book |last=Pritchard |first=Anthony |title=Grand Prix Ferrari |publisher=G.T. Foulis |year=1974 |page=188}}</ref> * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[जयप्रकाश नारायण]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि राजकीय नेते (लोकनायक).<ref>{{cite news |title=Jayaprakash Narayan Passes Away |newspaper=The Times of India |date=1979-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[फिलिप नोएल-बेकर]], युनायटेड किंग्डमचे अ‍ॅथलीट आणि [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते राजकारणी.<ref>{{cite news |title=Lord Noel-Baker, Winner of Nobel Peace Prize, Dies at 92 |newspaper=The New York Times |date=1982-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८७|१९८७]] - [[कॉंस्टान्टिनोस त्सात्सोस]], [[:वर्ग:ग्रीसचे राष्ट्राध्यक्ष|ग्रीसचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Konstantinos Tsatsos, Former President of Greece, Dies at 88 |newspaper=The Washington Post |date=1987-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[विली ब्रँड्ट]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते [[:वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर|जर्मनीचे माजी चान्सेलर]].<ref>{{cite news |title=Willy Brandt, Former West German Chancellor, Dies at 78 |newspaper=The New York Times |date=1992-10-09}}</ref> * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[जॅक्स देर्रिदा]], प्रसिद्ध फ्रेंच तत्त्वज्ञ (विघटनवादाचे जनक).<ref>{{cite news |title=Jacques Derrida, Abstruse Theorist, Dies at 74 |newspaper=The New York Times |date=2004-10-10}}</ref> * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[डेनिस रिची]], अमेरिकन संगणकशास्त्रज्ञ व C आज्ञावली परिभाषेचे (C Programming Language) जनक आणि युनिक्सचे (Unix) सह-निर्माते.<ref>{{cite news |title=Dennis Ritchie, Trailblazer in Computer Programming, Dies at 70 |newspaper=The New York Times |date=2011-10-14}}</ref> * [[इ.स. २०२०|२०२०]] - [[रामविलास पासवान]], वरिष्ठ भारतीय राजकारणी व केंद्रीय मंत्री.<ref>{{cite news |title=Ram Vilas Paswan Union Minister and LJP Founder Dies at 74 |newspaper=The Indian Express |date=2020-10-08}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/8}} ---- [[ऑक्टोबर ६]] - [[ऑक्टोबर ७]] - ऑक्टोबर ८ - [[ऑक्टोबर ९]] - [[ऑक्टोबर १०]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] jpkjfavavv34nmu6xmhn17s8hjga06y 2718146 2718145 2026-10-08T17:15:08Z अभय नातू 206 /* एकोणिसावे शतक */ 2718146 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|८|२८१|२८२}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === चौथे शतक === * [[इ.स. ३१४|३१४]] - [[सिबालेची लढाई|सिबालेच्या लढाईत]] [[कॉन्स्टन्टाईन पहिला, रोमन सम्राट|कॉंस्टन्टाईन पहिल्याने]] [[रोम]]चा सम्राट [[लिसिनियस]]चा पराभव करून [[युरोप]]मधील प्रदेश ताब्यात घेतला.<ref>{{cite book |last=Odahl |first=Charles Matson |title=Constantine and the Christian Empire |publisher=Routledge |year=2004 |page=164 |isbn=978-0415386555}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०७५|१०७५]] - [[दमितार झ्वोनिमिर]] [[क्रोएशिया]]च्या राजेपदी विराजमान झाले.<ref>{{cite book |last=Curta |first=Florin |title=Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250 |publisher=Cambridge University Press |year=2006 |page=262 |isbn=978-0521815390}}</ref> === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४८०|१४८०]] - [[उग्रा नदी]]च्या काठी [[मोंगोल]] सेनापती [[अखमत खान]] आणि [[इव्हान तिसरा, रशिया|इव्हान तिसऱ्याच्या]] सैन्यांनी एकमेकांना रोखून धरले. येथून माघार घेतलेल्या मोंगोल सैन्याची रशियावरील पकड संपत गेली.<ref>{{cite book |last=Crummey |first=Robert O. |title=The Formation of Muscovy 1304–1613 |publisher=Longman |year=1987 |page=84 |isbn=978-0582491526}}</ref> === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६००|१६००]] - [[सान मारिनो]]ने लिखित [[सान मारिनोचे संविधान|संविधान]] अंगीकारले, जे जगातील सर्वात जुन्या लिखित राज्यघटनांपैकी एक मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Miller |first=William |title=The Republic of San Marino |publisher=American Historical Review |year=1901 |page=642}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[बव्हारिया]] आणि [[ऑस्ट्रियाचे साम्राज्य|ऑस्ट्रिया]] यांच्यात [[रीडचा तह]] झाला.<ref>{{cite book |last=Maude |first=Frederic Natusch |title=The Leipzig Campaign, 1813 |publisher=Spenser Wilkinson |year=1908 |page=211}}</ref> * [[इ.स. १८२१|१८२१]] - [[पेरू (देश)|पेरूच्या]] [[पेरूचे आरमार|आरमाराची]] स्थापना.<ref>{{cite book |last=Werlich |first=David P. |title=Peru: A Short History |publisher=Southern Illinois University Press |year=1978 |page=70 |isbn=978-0809308309}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - शिकागो शहरात भीषण आग लागली (ग्रेट शिकागो फायर), तसेच [[मिशिगन सरोवर|मिशिगन सरोवराकाठी]] चार मोठ्या आगी लागून मोठे नुकसान झाले.<ref>{{cite book |last=Bales |first=Richard F. |title=The Great Chicago Fire and the Myth of Mrs. O'Leary's Cow |publisher=McFarland & Company |year=2002 |page=110 |isbn=978-0786414246}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[अँगामोसची लढाई|अँगामोसच्या लढाईत]] [[चिलेचे आरमार|चिलेच्या आरमाराने]] [[पेरूचे आरमार|पेरूच्या आरमाराचा]] पराभव केला.<ref>{{cite book |last=Farcau |first=Bruce W. |title=The Ten Cents War: Chile, Peru, and Bolivia in the War of the Pacific, 1879–1884 |publisher=Praeger |year=2000 |page=115 |isbn=978-0275969257}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[जपान]]च्या सैन्याने [[सम्राज्ञी म्यॉंगसोंग|सम्राज्ञी मिन]] या [[कोरिया]]च्या शेवटच्या सम्राज्ञीची हत्या केली.<ref>{{cite book |last=Keene |first=Donald |title=Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852–1912 |publisher=Columbia University Press |year=2002 |page=515 |isbn=978-0231123402}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[मॉंटेनिग्रो]]ने [[ऑटोमन साम्राज्य|तुर्कस्तान]] विरुद्ध युद्ध पुकारले, ज्यामुळे [[पहिले बाल्कन युद्ध]] सुरू झाले.<ref>{{cite book |last=Hall |first=Richard C. |title=The Balkan Wars 1912–1913: Prelude to the First World War |publisher=Routledge |year=2000 |page=15 |isbn=978-0415229463}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[आर्गॉनचे जंगल|मीझ-आर्गॉनच्या युद्धादरम्यान]] अमेरिकेच्या कॉर्पोरल ॲल्विन सी. यॉर्कने एकट्याने २८ जर्मन सैनिकांना ठार केले आणि १३२ जणांना युद्धकैदी बनवले.<ref>{{cite book |last=Mastriano |first=Douglas V. |title=Alvin York: A New Hero for a New Century |publisher=University Press of Kentucky |year=2014 |page=120 |isbn=978-0813145198}}</ref> * [[इ.स. १९३२|१९३२]] - [[भारतीय हवाई दल|भारतीय हवाई दलाची]] (आय.ए.एफ.) अधिकृत स्थापना झाली.<ref>{{cite news |title=Indian Air Force Day: History and Significance |newspaper=The Times of India |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[जर्मनी|नाझी जर्मनीने]] पश्चिम [[पोलंड]] आपल्या साम्राज्यात समाविष्ट केले.<ref>{{cite book |last=Eberhardt |first=Piotr |title=Political Migrations in Poland 1939–1948 |publisher=Warsaw |year=2006 |page=28}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[हॅरो आणि वील्डस्टोन रेल्वे अपघात|हॅरो अँड वील्डस्टोन]] येथे तीन गाड्यांची भीषण धडक होऊन ११२ लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=112 Killed in Harrow Train Crash |newspaper=The Guardian |date=1952-10-09}}</ref> * [[इ.S. १९६२|१९६२]] - [[अल्जीरिया]]चा [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रसंघात]] अधिकृत प्रवेश झाला.<ref>{{cite web |url=https://www.un.org/en/about-us/member-states |title=United Nations Member States |publisher=United Nations |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[बोलिव्हिया]]मध्ये [[चे ग्वेव्हारा|शे ग्वेव्हारा]] आणि त्याच्या सहकाऱ्यांना अटकेत घेण्यात आले.<ref>{{cite book |last=Castañeda |first=Jorge G. |title=Compañero: The Life and Death of Che Guevara |publisher=Vintage Books |year=1998 |page=385 |isbn=978-0679759409}}</ref> * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[यॉम किप्पुर युद्ध]] - इजिप्तच्या सैन्याविरोधात इस्रायली सैन्याने प्रतिहल्ला केला; दोन्ही बाजूंना मोठे नुकसान सोसावे लागले.<ref>{{cite book |last=Herzog |first=Chaim |title=The War of Atonement: The Inside Story of the Yom Kippur War |publisher=Greenhill Books |year=2003 |page=110 |isbn=978-1853675690}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[फ्रँकलिन नॅशनल बँक|फ्रँकलिन नॅशनल बँकेने]] दिवाळखोरी जाहीर केली.<ref>{{cite news |title=Franklin National Bank Declared Insolvent |newspaper=The New York Times |date=1974-10-09}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[इटली]]तील [[मिलान]]च्या लिनाते विमानतळावर धुक्यात [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स सिस्टीम]]चे विमान एका छोट्या विमानाला धडकून झालेल्या अपघातात ११८ लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=118 Die in Linate Airport Runway Crash |newspaper=BBC News |date=2001-10-08}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[२००५ काश्मीर भूकंप|पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमध्ये]] ७.६ तीव्रतेचा भीषण भूकंप झाला, ज्यामध्ये ८०,००० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आणि लाखो लोक बेघर झाले.<ref>{{cite news |title=Devastating Earthquake Hits Kashmir Region |newspaper=The Washington Post |date=2005-10-09}}</ref> * [[इ.स. २०२३|२०२३]] - इस्रायल-हमास युद्ध: हमासच्या आदल्या दिवशीच्या हल्ल्यानंतर इस्रायली मंत्रिमंडळाने अधिकृतपणे युद्धाची घोषणा केली.<ref>{{cite news |title=Israel Officially Declares War After Hamas Attack |newspaper=Reuters |date=2023-10-08}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १८४४|१८४४]] - [[स्वामी रामतीर्थ]], भारतीय तत्त्वज्ञ आणि आध्यात्मिक नेते.<ref>{{cite book |last=Singhal |first=D. P. |title=India and World Civilization |publisher=Michigan State University Press |year=1969 |page=120}}</ref> * [[इ.स. १८५०|१८५०]] - [[हेन्री लुई ले शॅटेलिये]], [[:वर्ग:फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ|फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite book |last=Desch |first=Cecil H. |title=Henry Louis Le Chatelier: 1850–1936 |publisher=Obituary Notices of Fellows of the Royal Society |year=1938 |page=251}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चेन दुक्सियू]], चिनी विचारवंत आणि चिनी कम्युनिस्ट पक्षाचे सह-संस्थापक.<ref>{{cite book |last=Chow |first=Tse-tsung |title=The May Fourth Movement: Intellectual Revolution in Modern China |publisher=Harvard University Press |year=1960 |page=42}}</ref> * [[इ.स. १८८३|१८८३]] - [[ऑटो वॉरबर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेता]] जर्मन बायोकेमिस्ट.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1931/warburg/biographical/ |title=Otto Warburg Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[शंकर वासुदेव किर्लोस्कर]], मराठी लेखक, संपादक, व्यंगचित्रकार.<ref>{{cite book |last=जोग |first=रा. श्री. |title=मराठी वाङ्मयाचा इतिहास |publisher=महाराष्ट्र साहित्य परिषद |year=1965 |page=310}}</ref> * [[इ.स. १८९२|१८९२]] - [[मरिना त्स्वेतायेव्हा]], प्रसिद्ध रशियन कवी.<ref>{{cite book |last=Feinstein |first=Elaine |title=A Captive Lion: The Life of Marina Tsvetaeva |publisher=E. P. Dutton |year=1987 |page=15}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[हुआन पेरॉन]], [[:वर्ग:आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष|आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite book |last=Page |first=Joseph A. |title=Perón: A Biography |publisher=Random House |year=1983 |page=35}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[झॉग पहिला, आल्बेनिया|झॉग पहिला]], [[आल्बेनिया]]चा राजा.<ref>{{cite book |last=Fischer |first=Bernd J. |title=King Zog and the Struggle for Stability in Albania |publisher=East European Monographs |year=1984 |page=20}}</ref> * [[इ.स. १९१७|१९१७]] - [[रॉडनी रॉबर्ट पोर्टर]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेता ब्रिटिश जैवरसायनशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1972/porter/biographical/ |title=Rodney R. Porter Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[जेन्स क्रिस्चियन स्कू]], [[:वर्ग:डेन्मार्कचे रसायनशास्त्रज्ञ|डेन्मार्कचा रसायनशास्त्रज्ञ]] व नोबेल पारितोषिक विजेता.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/skou/biographical/ |title=Jens C. Skou Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[कीची मियाझावा]], [[:वर्ग:जपानचे पंतप्रधान|७८वा जपानी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Kiichi Miyazawa, Former Prime Minister of Japan, Dies at 87 |newspaper=The New York Times |date=2007-06-29}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[फ्रँक हर्बर्ट]], अमेरिकन विज्ञानकथा लेखक.<ref>{{cite book |last=Touponce |first=William F. |title=Frank Herbert |publisher=Twayne Publishers |year=1988 |page=1}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[नील हार्वे]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/neil-harvey-5624 |title=Neil Harvey Profile |publisher=ESPNcricinfo |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[जेसी जॅक्सन]], अमेरिकन नागरी हक्क कार्यकर्ते आणि राजकीय नेते.<ref>{{cite news |title=Jesse Jackson, Civil Rights Leader and Political Icon |newspaper=The Washington Post |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[आर.एल. स्टाइन]], अमेरिकन बालसाहित्यिक (''गूझबम्प्स'' मालिकेचे लेखक).<ref>{{cite news |title=R.L. Stine: The Master of Children's Horror |newspaper=Chicago Tribune |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[सिगूर्नी वीव्हर]], अमेरिकन अभिनेत्री.<ref>{{cite news |title=Sigourney Weaver: Queen of Sci-Fi |newspaper=The Guardian |date=2019-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[मॅट डॅमन]], [[ऑस्कर पुरस्कार|ऑस्कर]] विजेता अमेरिकन अभिनेता व लेखक.<ref>{{cite news |title=Matt Damon's Journey to Hollywood Stardom |newspaper=Los Angeles Times |date=2016-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९८५|१९८५]] - [[ब्रुनो मार्स]], [[ग्रॅमी पुरस्कार|ग्रॅमी]] विजेता अमेरिकन गायक आणि संगीतकार.<ref>{{cite news |title=Bruno Mars: Pop's Multi-Talented Hitmaker |newspaper=Rolling Stone |date=2018-10-08}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १३१७|१३१७]] - [[फुशिमि|सम्राट फुशिमि]], [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानी सम्राट]].<ref>{{cite book |last=Varley |first=H. Paul |title=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns |publisher=Columbia University Press |year=1980 |page=237 |isbn=978-0231049405}}</ref> * [[इ.स. १७३५|१७३५]] - [[याँगचेंग|सम्राट याँगचेंग]], [[:वर्ग:चिनी सम्राट|चिनी सम्राट]] (छिंग राजवंश).<ref>{{cite book |last=Spence |first=Jonathan D. |title=Treason by the Book |publisher=Viking |year=2001 |page=215 |isbn=978-0670892921}}</ref> * [[इ.स. १८६९|१८६९]] - [[फ्रँकलिन पियर्स]], [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे १४वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Death of Ex-President Pierce |newspaper=The New York Times |date=1869-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[मुन्शी प्रेमचंद]], प्रसिद्ध भारतीय हिंदी व उर्दू कादंबरीकार आणि कथाकार.<ref>{{cite news |title=Remembering Munshi Premchand on His Death Anniversary |newspaper=The Hindu |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[क्लेमेंट ॲटली]], [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमचे माजी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Earl Attlee, Former Prime Minister, Dies at 83 |newspaper=The Guardian |date=1967-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[ड्रेक युनायटेड]], ब्रिटिश रेसिंग ड्रायव्हर.<ref>{{cite book |last=Pritchard |first=Anthony |title=Grand Prix Ferrari |publisher=G.T. Foulis |year=1974 |page=188}}</ref> * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[जयप्रकाश नारायण]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि राजकीय नेते (लोकनायक).<ref>{{cite news |title=Jayaprakash Narayan Passes Away |newspaper=The Times of India |date=1979-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[फिलिप नोएल-बेकर]], युनायटेड किंग्डमचे अ‍ॅथलीट आणि [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते राजकारणी.<ref>{{cite news |title=Lord Noel-Baker, Winner of Nobel Peace Prize, Dies at 92 |newspaper=The New York Times |date=1982-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८७|१९८७]] - [[कॉंस्टान्टिनोस त्सात्सोस]], [[:वर्ग:ग्रीसचे राष्ट्राध्यक्ष|ग्रीसचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Konstantinos Tsatsos, Former President of Greece, Dies at 88 |newspaper=The Washington Post |date=1987-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[विली ब्रँड्ट]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते [[:वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर|जर्मनीचे माजी चान्सेलर]].<ref>{{cite news |title=Willy Brandt, Former West German Chancellor, Dies at 78 |newspaper=The New York Times |date=1992-10-09}}</ref> * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[जॅक्स देर्रिदा]], प्रसिद्ध फ्रेंच तत्त्वज्ञ (विघटनवादाचे जनक).<ref>{{cite news |title=Jacques Derrida, Abstruse Theorist, Dies at 74 |newspaper=The New York Times |date=2004-10-10}}</ref> * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[डेनिस रिची]], अमेरिकन संगणकशास्त्रज्ञ व C आज्ञावली परिभाषेचे (C Programming Language) जनक आणि युनिक्सचे (Unix) सह-निर्माते.<ref>{{cite news |title=Dennis Ritchie, Trailblazer in Computer Programming, Dies at 70 |newspaper=The New York Times |date=2011-10-14}}</ref> * [[इ.स. २०२०|२०२०]] - [[रामविलास पासवान]], वरिष्ठ भारतीय राजकारणी व केंद्रीय मंत्री.<ref>{{cite news |title=Ram Vilas Paswan Union Minister and LJP Founder Dies at 74 |newspaper=The Indian Express |date=2020-10-08}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/8}} ---- [[ऑक्टोबर ६]] - [[ऑक्टोबर ७]] - ऑक्टोबर ८ - [[ऑक्टोबर ९]] - [[ऑक्टोबर १०]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] gwo0rq5h94ovf4l1rsk4bd7612w8h8h 2718147 2718146 2026-10-08T17:15:21Z अभय नातू 206 /* विसावे शतक */ 2718147 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|८|२८१|२८२}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === चौथे शतक === * [[इ.स. ३१४|३१४]] - [[सिबालेची लढाई|सिबालेच्या लढाईत]] [[कॉन्स्टन्टाईन पहिला, रोमन सम्राट|कॉंस्टन्टाईन पहिल्याने]] [[रोम]]चा सम्राट [[लिसिनियस]]चा पराभव करून [[युरोप]]मधील प्रदेश ताब्यात घेतला.<ref>{{cite book |last=Odahl |first=Charles Matson |title=Constantine and the Christian Empire |publisher=Routledge |year=2004 |page=164 |isbn=978-0415386555}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०७५|१०७५]] - [[दमितार झ्वोनिमिर]] [[क्रोएशिया]]च्या राजेपदी विराजमान झाले.<ref>{{cite book |last=Curta |first=Florin |title=Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250 |publisher=Cambridge University Press |year=2006 |page=262 |isbn=978-0521815390}}</ref> === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४८०|१४८०]] - [[उग्रा नदी]]च्या काठी [[मोंगोल]] सेनापती [[अखमत खान]] आणि [[इव्हान तिसरा, रशिया|इव्हान तिसऱ्याच्या]] सैन्यांनी एकमेकांना रोखून धरले. येथून माघार घेतलेल्या मोंगोल सैन्याची रशियावरील पकड संपत गेली.<ref>{{cite book |last=Crummey |first=Robert O. |title=The Formation of Muscovy 1304–1613 |publisher=Longman |year=1987 |page=84 |isbn=978-0582491526}}</ref> === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६००|१६००]] - [[सान मारिनो]]ने लिखित [[सान मारिनोचे संविधान|संविधान]] अंगीकारले, जे जगातील सर्वात जुन्या लिखित राज्यघटनांपैकी एक मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Miller |first=William |title=The Republic of San Marino |publisher=American Historical Review |year=1901 |page=642}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[बव्हारिया]] आणि [[ऑस्ट्रियाचे साम्राज्य|ऑस्ट्रिया]] यांच्यात [[रीडचा तह]] झाला.<ref>{{cite book |last=Maude |first=Frederic Natusch |title=The Leipzig Campaign, 1813 |publisher=Spenser Wilkinson |year=1908 |page=211}}</ref> * [[इ.स. १८२१|१८२१]] - [[पेरू (देश)|पेरूच्या]] [[पेरूचे आरमार|आरमाराची]] स्थापना.<ref>{{cite book |last=Werlich |first=David P. |title=Peru: A Short History |publisher=Southern Illinois University Press |year=1978 |page=70 |isbn=978-0809308309}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - शिकागो शहरात भीषण आग लागली (ग्रेट शिकागो फायर), तसेच [[मिशिगन सरोवर|मिशिगन सरोवराकाठी]] चार मोठ्या आगी लागून मोठे नुकसान झाले.<ref>{{cite book |last=Bales |first=Richard F. |title=The Great Chicago Fire and the Myth of Mrs. O'Leary's Cow |publisher=McFarland & Company |year=2002 |page=110 |isbn=978-0786414246}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[अँगामोसची लढाई|अँगामोसच्या लढाईत]] [[चिलेचे आरमार|चिलेच्या आरमाराने]] [[पेरूचे आरमार|पेरूच्या आरमाराचा]] पराभव केला.<ref>{{cite book |last=Farcau |first=Bruce W. |title=The Ten Cents War: Chile, Peru, and Bolivia in the War of the Pacific, 1879–1884 |publisher=Praeger |year=2000 |page=115 |isbn=978-0275969257}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[जपान]]च्या सैन्याने [[सम्राज्ञी म्यॉंगसोंग|सम्राज्ञी मिन]] या [[कोरिया]]च्या शेवटच्या सम्राज्ञीची हत्या केली.<ref>{{cite book |last=Keene |first=Donald |title=Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852–1912 |publisher=Columbia University Press |year=2002 |page=515 |isbn=978-0231123402}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[मॉंटेनिग्रो]]ने [[ऑटोमन साम्राज्य|तुर्कस्तान]] विरुद्ध युद्ध पुकारले, ज्यामुळे [[पहिले बाल्कन युद्ध]] सुरू झाले.<ref>{{cite book |last=Hall |first=Richard C. |title=The Balkan Wars 1912–1913: Prelude to the First World War |publisher=Routledge |year=2000 |page=15 |isbn=978-0415229463}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[आर्गॉनचे जंगल|मीझ-आर्गॉनच्या युद्धादरम्यान]] अमेरिकेच्या कॉर्पोरल ॲल्विन सी. यॉर्कने एकट्याने २८ जर्मन सैनिकांना ठार केले आणि १३२ जणांना युद्धकैदी बनवले.<ref>{{cite book |last=Mastriano |first=Douglas V. |title=Alvin York: A New Hero for a New Century |publisher=University Press of Kentucky |year=2014 |page=120 |isbn=978-0813145198}}</ref> * [[इ.स. १९३२|१९३२]] - [[भारतीय हवाई दल|भारतीय हवाई दलाची]] (आय.ए.एफ.) अधिकृत स्थापना झाली.<ref>{{cite news |title=Indian Air Force Day: History and Significance |newspaper=The Times of India |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[जर्मनी|नाझी जर्मनीने]] पश्चिम [[पोलंड]] आपल्या साम्राज्यात समाविष्ट केले.<ref>{{cite book |last=Eberhardt |first=Piotr |title=Political Migrations in Poland 1939–1948 |publisher=Warsaw |year=2006 |page=28}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[हॅरो आणि वील्डस्टोन रेल्वे अपघात|हॅरो अँड वील्डस्टोन]] येथे तीन गाड्यांची भीषण धडक होऊन ११२ लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=112 Killed in Harrow Train Crash |newspaper=The Guardian |date=1952-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[अल्जीरिया]]चा [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रसंघात]] अधिकृत प्रवेश झाला.<ref>{{cite web |url=https://www.un.org/en/about-us/member-states |title=United Nations Member States |publisher=United Nations |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[बोलिव्हिया]]मध्ये [[चे ग्वेव्हारा|शे ग्वेव्हारा]] आणि त्याच्या सहकाऱ्यांना अटकेत घेण्यात आले.<ref>{{cite book |last=Castañeda |first=Jorge G. |title=Compañero: The Life and Death of Che Guevara |publisher=Vintage Books |year=1998 |page=385 |isbn=978-0679759409}}</ref> * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[यॉम किप्पुर युद्ध]] - इजिप्तच्या सैन्याविरोधात इस्रायली सैन्याने प्रतिहल्ला केला; दोन्ही बाजूंना मोठे नुकसान सोसावे लागले.<ref>{{cite book |last=Herzog |first=Chaim |title=The War of Atonement: The Inside Story of the Yom Kippur War |publisher=Greenhill Books |year=2003 |page=110 |isbn=978-1853675690}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[फ्रँकलिन नॅशनल बँक|फ्रँकलिन नॅशनल बँकेने]] दिवाळखोरी जाहीर केली.<ref>{{cite news |title=Franklin National Bank Declared Insolvent |newspaper=The New York Times |date=1974-10-09}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[इटली]]तील [[मिलान]]च्या लिनाते विमानतळावर धुक्यात [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स सिस्टीम]]चे विमान एका छोट्या विमानाला धडकून झालेल्या अपघातात ११८ लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=118 Die in Linate Airport Runway Crash |newspaper=BBC News |date=2001-10-08}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[२००५ काश्मीर भूकंप|पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमध्ये]] ७.६ तीव्रतेचा भीषण भूकंप झाला, ज्यामध्ये ८०,००० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आणि लाखो लोक बेघर झाले.<ref>{{cite news |title=Devastating Earthquake Hits Kashmir Region |newspaper=The Washington Post |date=2005-10-09}}</ref> * [[इ.स. २०२३|२०२३]] - इस्रायल-हमास युद्ध: हमासच्या आदल्या दिवशीच्या हल्ल्यानंतर इस्रायली मंत्रिमंडळाने अधिकृतपणे युद्धाची घोषणा केली.<ref>{{cite news |title=Israel Officially Declares War After Hamas Attack |newspaper=Reuters |date=2023-10-08}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १८४४|१८४४]] - [[स्वामी रामतीर्थ]], भारतीय तत्त्वज्ञ आणि आध्यात्मिक नेते.<ref>{{cite book |last=Singhal |first=D. P. |title=India and World Civilization |publisher=Michigan State University Press |year=1969 |page=120}}</ref> * [[इ.स. १८५०|१८५०]] - [[हेन्री लुई ले शॅटेलिये]], [[:वर्ग:फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ|फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite book |last=Desch |first=Cecil H. |title=Henry Louis Le Chatelier: 1850–1936 |publisher=Obituary Notices of Fellows of the Royal Society |year=1938 |page=251}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चेन दुक्सियू]], चिनी विचारवंत आणि चिनी कम्युनिस्ट पक्षाचे सह-संस्थापक.<ref>{{cite book |last=Chow |first=Tse-tsung |title=The May Fourth Movement: Intellectual Revolution in Modern China |publisher=Harvard University Press |year=1960 |page=42}}</ref> * [[इ.स. १८८३|१८८३]] - [[ऑटो वॉरबर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेता]] जर्मन बायोकेमिस्ट.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1931/warburg/biographical/ |title=Otto Warburg Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[शंकर वासुदेव किर्लोस्कर]], मराठी लेखक, संपादक, व्यंगचित्रकार.<ref>{{cite book |last=जोग |first=रा. श्री. |title=मराठी वाङ्मयाचा इतिहास |publisher=महाराष्ट्र साहित्य परिषद |year=1965 |page=310}}</ref> * [[इ.स. १८९२|१८९२]] - [[मरिना त्स्वेतायेव्हा]], प्रसिद्ध रशियन कवी.<ref>{{cite book |last=Feinstein |first=Elaine |title=A Captive Lion: The Life of Marina Tsvetaeva |publisher=E. P. Dutton |year=1987 |page=15}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[हुआन पेरॉन]], [[:वर्ग:आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष|आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite book |last=Page |first=Joseph A. |title=Perón: A Biography |publisher=Random House |year=1983 |page=35}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[झॉग पहिला, आल्बेनिया|झॉग पहिला]], [[आल्बेनिया]]चा राजा.<ref>{{cite book |last=Fischer |first=Bernd J. |title=King Zog and the Struggle for Stability in Albania |publisher=East European Monographs |year=1984 |page=20}}</ref> * [[इ.स. १९१७|१९१७]] - [[रॉडनी रॉबर्ट पोर्टर]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेता ब्रिटिश जैवरसायनशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1972/porter/biographical/ |title=Rodney R. Porter Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[जेन्स क्रिस्चियन स्कू]], [[:वर्ग:डेन्मार्कचे रसायनशास्त्रज्ञ|डेन्मार्कचा रसायनशास्त्रज्ञ]] व नोबेल पारितोषिक विजेता.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/skou/biographical/ |title=Jens C. Skou Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[कीची मियाझावा]], [[:वर्ग:जपानचे पंतप्रधान|७८वा जपानी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Kiichi Miyazawa, Former Prime Minister of Japan, Dies at 87 |newspaper=The New York Times |date=2007-06-29}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[फ्रँक हर्बर्ट]], अमेरिकन विज्ञानकथा लेखक.<ref>{{cite book |last=Touponce |first=William F. |title=Frank Herbert |publisher=Twayne Publishers |year=1988 |page=1}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[नील हार्वे]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/neil-harvey-5624 |title=Neil Harvey Profile |publisher=ESPNcricinfo |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[जेसी जॅक्सन]], अमेरिकन नागरी हक्क कार्यकर्ते आणि राजकीय नेते.<ref>{{cite news |title=Jesse Jackson, Civil Rights Leader and Political Icon |newspaper=The Washington Post |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[आर.एल. स्टाइन]], अमेरिकन बालसाहित्यिक (''गूझबम्प्स'' मालिकेचे लेखक).<ref>{{cite news |title=R.L. Stine: The Master of Children's Horror |newspaper=Chicago Tribune |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[सिगूर्नी वीव्हर]], अमेरिकन अभिनेत्री.<ref>{{cite news |title=Sigourney Weaver: Queen of Sci-Fi |newspaper=The Guardian |date=2019-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[मॅट डॅमन]], [[ऑस्कर पुरस्कार|ऑस्कर]] विजेता अमेरिकन अभिनेता व लेखक.<ref>{{cite news |title=Matt Damon's Journey to Hollywood Stardom |newspaper=Los Angeles Times |date=2016-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९८५|१९८५]] - [[ब्रुनो मार्स]], [[ग्रॅमी पुरस्कार|ग्रॅमी]] विजेता अमेरिकन गायक आणि संगीतकार.<ref>{{cite news |title=Bruno Mars: Pop's Multi-Talented Hitmaker |newspaper=Rolling Stone |date=2018-10-08}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १३१७|१३१७]] - [[फुशिमि|सम्राट फुशिमि]], [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानी सम्राट]].<ref>{{cite book |last=Varley |first=H. Paul |title=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns |publisher=Columbia University Press |year=1980 |page=237 |isbn=978-0231049405}}</ref> * [[इ.स. १७३५|१७३५]] - [[याँगचेंग|सम्राट याँगचेंग]], [[:वर्ग:चिनी सम्राट|चिनी सम्राट]] (छिंग राजवंश).<ref>{{cite book |last=Spence |first=Jonathan D. |title=Treason by the Book |publisher=Viking |year=2001 |page=215 |isbn=978-0670892921}}</ref> * [[इ.स. १८६९|१८६९]] - [[फ्रँकलिन पियर्स]], [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे १४वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Death of Ex-President Pierce |newspaper=The New York Times |date=1869-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[मुन्शी प्रेमचंद]], प्रसिद्ध भारतीय हिंदी व उर्दू कादंबरीकार आणि कथाकार.<ref>{{cite news |title=Remembering Munshi Premchand on His Death Anniversary |newspaper=The Hindu |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[क्लेमेंट ॲटली]], [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमचे माजी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Earl Attlee, Former Prime Minister, Dies at 83 |newspaper=The Guardian |date=1967-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[ड्रेक युनायटेड]], ब्रिटिश रेसिंग ड्रायव्हर.<ref>{{cite book |last=Pritchard |first=Anthony |title=Grand Prix Ferrari |publisher=G.T. Foulis |year=1974 |page=188}}</ref> * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[जयप्रकाश नारायण]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि राजकीय नेते (लोकनायक).<ref>{{cite news |title=Jayaprakash Narayan Passes Away |newspaper=The Times of India |date=1979-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[फिलिप नोएल-बेकर]], युनायटेड किंग्डमचे अ‍ॅथलीट आणि [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते राजकारणी.<ref>{{cite news |title=Lord Noel-Baker, Winner of Nobel Peace Prize, Dies at 92 |newspaper=The New York Times |date=1982-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८७|१९८७]] - [[कॉंस्टान्टिनोस त्सात्सोस]], [[:वर्ग:ग्रीसचे राष्ट्राध्यक्ष|ग्रीसचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Konstantinos Tsatsos, Former President of Greece, Dies at 88 |newspaper=The Washington Post |date=1987-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[विली ब्रँड्ट]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते [[:वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर|जर्मनीचे माजी चान्सेलर]].<ref>{{cite news |title=Willy Brandt, Former West German Chancellor, Dies at 78 |newspaper=The New York Times |date=1992-10-09}}</ref> * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[जॅक्स देर्रिदा]], प्रसिद्ध फ्रेंच तत्त्वज्ञ (विघटनवादाचे जनक).<ref>{{cite news |title=Jacques Derrida, Abstruse Theorist, Dies at 74 |newspaper=The New York Times |date=2004-10-10}}</ref> * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[डेनिस रिची]], अमेरिकन संगणकशास्त्रज्ञ व C आज्ञावली परिभाषेचे (C Programming Language) जनक आणि युनिक्सचे (Unix) सह-निर्माते.<ref>{{cite news |title=Dennis Ritchie, Trailblazer in Computer Programming, Dies at 70 |newspaper=The New York Times |date=2011-10-14}}</ref> * [[इ.स. २०२०|२०२०]] - [[रामविलास पासवान]], वरिष्ठ भारतीय राजकारणी व केंद्रीय मंत्री.<ref>{{cite news |title=Ram Vilas Paswan Union Minister and LJP Founder Dies at 74 |newspaper=The Indian Express |date=2020-10-08}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/8}} ---- [[ऑक्टोबर ६]] - [[ऑक्टोबर ७]] - ऑक्टोबर ८ - [[ऑक्टोबर ९]] - [[ऑक्टोबर १०]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] addymqy0vbzibrxqvmbk8fbsk9th4pz 2718148 2718147 2026-10-08T17:22:49Z अभय नातू 206 /* एकविसावे शतक */ 2718148 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|८|२८१|२८२}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === चौथे शतक === * [[इ.स. ३१४|३१४]] - [[सिबालेची लढाई|सिबालेच्या लढाईत]] [[कॉन्स्टन्टाईन पहिला, रोमन सम्राट|कॉंस्टन्टाईन पहिल्याने]] [[रोम]]चा सम्राट [[लिसिनियस]]चा पराभव करून [[युरोप]]मधील प्रदेश ताब्यात घेतला.<ref>{{cite book |last=Odahl |first=Charles Matson |title=Constantine and the Christian Empire |publisher=Routledge |year=2004 |page=164 |isbn=978-0415386555}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०७५|१०७५]] - [[दमितार झ्वोनिमिर]] [[क्रोएशिया]]च्या राजेपदी विराजमान झाले.<ref>{{cite book |last=Curta |first=Florin |title=Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250 |publisher=Cambridge University Press |year=2006 |page=262 |isbn=978-0521815390}}</ref> === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४८०|१४८०]] - [[उग्रा नदी]]च्या काठी [[मोंगोल]] सेनापती [[अखमत खान]] आणि [[इव्हान तिसरा, रशिया|इव्हान तिसऱ्याच्या]] सैन्यांनी एकमेकांना रोखून धरले. येथून माघार घेतलेल्या मोंगोल सैन्याची रशियावरील पकड संपत गेली.<ref>{{cite book |last=Crummey |first=Robert O. |title=The Formation of Muscovy 1304–1613 |publisher=Longman |year=1987 |page=84 |isbn=978-0582491526}}</ref> === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६००|१६००]] - [[सान मारिनो]]ने लिखित [[सान मारिनोचे संविधान|संविधान]] अंगीकारले, जे जगातील सर्वात जुन्या लिखित राज्यघटनांपैकी एक मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Miller |first=William |title=The Republic of San Marino |publisher=American Historical Review |year=1901 |page=642}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[बव्हारिया]] आणि [[ऑस्ट्रियाचे साम्राज्य|ऑस्ट्रिया]] यांच्यात [[रीडचा तह]] झाला.<ref>{{cite book |last=Maude |first=Frederic Natusch |title=The Leipzig Campaign, 1813 |publisher=Spenser Wilkinson |year=1908 |page=211}}</ref> * [[इ.स. १८२१|१८२१]] - [[पेरू (देश)|पेरूच्या]] [[पेरूचे आरमार|आरमाराची]] स्थापना.<ref>{{cite book |last=Werlich |first=David P. |title=Peru: A Short History |publisher=Southern Illinois University Press |year=1978 |page=70 |isbn=978-0809308309}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - शिकागो शहरात भीषण आग लागली (ग्रेट शिकागो फायर), तसेच [[मिशिगन सरोवर|मिशिगन सरोवराकाठी]] चार मोठ्या आगी लागून मोठे नुकसान झाले.<ref>{{cite book |last=Bales |first=Richard F. |title=The Great Chicago Fire and the Myth of Mrs. O'Leary's Cow |publisher=McFarland & Company |year=2002 |page=110 |isbn=978-0786414246}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[अँगामोसची लढाई|अँगामोसच्या लढाईत]] [[चिलेचे आरमार|चिलेच्या आरमाराने]] [[पेरूचे आरमार|पेरूच्या आरमाराचा]] पराभव केला.<ref>{{cite book |last=Farcau |first=Bruce W. |title=The Ten Cents War: Chile, Peru, and Bolivia in the War of the Pacific, 1879–1884 |publisher=Praeger |year=2000 |page=115 |isbn=978-0275969257}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[जपान]]च्या सैन्याने [[सम्राज्ञी म्यॉंगसोंग|सम्राज्ञी मिन]] या [[कोरिया]]च्या शेवटच्या सम्राज्ञीची हत्या केली.<ref>{{cite book |last=Keene |first=Donald |title=Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852–1912 |publisher=Columbia University Press |year=2002 |page=515 |isbn=978-0231123402}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[मॉंटेनिग्रो]]ने [[ऑटोमन साम्राज्य|तुर्कस्तान]] विरुद्ध युद्ध पुकारले, ज्यामुळे [[पहिले बाल्कन युद्ध]] सुरू झाले.<ref>{{cite book |last=Hall |first=Richard C. |title=The Balkan Wars 1912–1913: Prelude to the First World War |publisher=Routledge |year=2000 |page=15 |isbn=978-0415229463}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[आर्गॉनचे जंगल|मीझ-आर्गॉनच्या युद्धादरम्यान]] अमेरिकेच्या कॉर्पोरल ॲल्विन सी. यॉर्कने एकट्याने २८ जर्मन सैनिकांना ठार केले आणि १३२ जणांना युद्धकैदी बनवले.<ref>{{cite book |last=Mastriano |first=Douglas V. |title=Alvin York: A New Hero for a New Century |publisher=University Press of Kentucky |year=2014 |page=120 |isbn=978-0813145198}}</ref> * [[इ.स. १९३२|१९३२]] - [[भारतीय हवाई दल|भारतीय हवाई दलाची]] (आय.ए.एफ.) अधिकृत स्थापना झाली.<ref>{{cite news |title=Indian Air Force Day: History and Significance |newspaper=The Times of India |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[जर्मनी|नाझी जर्मनीने]] पश्चिम [[पोलंड]] आपल्या साम्राज्यात समाविष्ट केले.<ref>{{cite book |last=Eberhardt |first=Piotr |title=Political Migrations in Poland 1939–1948 |publisher=Warsaw |year=2006 |page=28}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[हॅरो आणि वील्डस्टोन रेल्वे अपघात|हॅरो अँड वील्डस्टोन]] येथे तीन गाड्यांची भीषण धडक होऊन ११२ लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=112 Killed in Harrow Train Crash |newspaper=The Guardian |date=1952-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[अल्जीरिया]]चा [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रसंघात]] अधिकृत प्रवेश झाला.<ref>{{cite web |url=https://www.un.org/en/about-us/member-states |title=United Nations Member States |publisher=United Nations |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[बोलिव्हिया]]मध्ये [[चे ग्वेव्हारा|शे ग्वेव्हारा]] आणि त्याच्या सहकाऱ्यांना अटकेत घेण्यात आले.<ref>{{cite book |last=Castañeda |first=Jorge G. |title=Compañero: The Life and Death of Che Guevara |publisher=Vintage Books |year=1998 |page=385 |isbn=978-0679759409}}</ref> * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[यॉम किप्पुर युद्ध]] - इजिप्तच्या सैन्याविरोधात इस्रायली सैन्याने प्रतिहल्ला केला; दोन्ही बाजूंना मोठे नुकसान सोसावे लागले.<ref>{{cite book |last=Herzog |first=Chaim |title=The War of Atonement: The Inside Story of the Yom Kippur War |publisher=Greenhill Books |year=2003 |page=110 |isbn=978-1853675690}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[फ्रँकलिन नॅशनल बँक|फ्रँकलिन नॅशनल बँकेने]] दिवाळखोरी जाहीर केली.<ref>{{cite news |title=Franklin National Bank Declared Insolvent |newspaper=The New York Times |date=1974-10-09}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[इटली]]तील [[मिलान]]च्या [[लिनाते विमानतळ|लिनाते विमानतळावर]] धुक्यात [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स सिस्टीम]]चे विमान एका छोट्या विमानाला धडकून झालेल्या अपघातात ११८ लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=118 Die in Linate Airport Runway Crash |newspaper=BBC News |date=2001-10-08}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[पाकिस्तानव्याप्त काश्मीर]]मध्ये [[२००५ काश्मीर भूकंप|७.६ तीव्रतेचा भीषण भूकंप]] झाला, ज्यामध्ये ८०,००० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आणि लाखो लोक बेघर झाले.<ref>{{cite news |title=Devastating Earthquake Hits Kashmir Region |newspaper=The Washington Post |date=2005-10-09}}</ref> * [[इ.स. २०२३|२०२३]] - [[इस्रायल-हमास युद्ध]]: हमासच्या आदल्या दिवशीच्या हल्ल्यानंतर [[इस्रायलचे मंत्रिमंडळ|इस्रायली मंत्रिमंडळाने]] अधिकृतपणे युद्धाची घोषणा केली.<ref>{{cite news |title=Israel Officially Declares War After Hamas Attack |newspaper=Reuters |date=2023-10-08}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १८४४|१८४४]] - [[स्वामी रामतीर्थ]], भारतीय तत्त्वज्ञ आणि आध्यात्मिक नेते.<ref>{{cite book |last=Singhal |first=D. P. |title=India and World Civilization |publisher=Michigan State University Press |year=1969 |page=120}}</ref> * [[इ.स. १८५०|१८५०]] - [[हेन्री लुई ले शॅटेलिये]], [[:वर्ग:फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ|फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite book |last=Desch |first=Cecil H. |title=Henry Louis Le Chatelier: 1850–1936 |publisher=Obituary Notices of Fellows of the Royal Society |year=1938 |page=251}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चेन दुक्सियू]], चिनी विचारवंत आणि चिनी कम्युनिस्ट पक्षाचे सह-संस्थापक.<ref>{{cite book |last=Chow |first=Tse-tsung |title=The May Fourth Movement: Intellectual Revolution in Modern China |publisher=Harvard University Press |year=1960 |page=42}}</ref> * [[इ.स. १८८३|१८८३]] - [[ऑटो वॉरबर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेता]] जर्मन बायोकेमिस्ट.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1931/warburg/biographical/ |title=Otto Warburg Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[शंकर वासुदेव किर्लोस्कर]], मराठी लेखक, संपादक, व्यंगचित्रकार.<ref>{{cite book |last=जोग |first=रा. श्री. |title=मराठी वाङ्मयाचा इतिहास |publisher=महाराष्ट्र साहित्य परिषद |year=1965 |page=310}}</ref> * [[इ.स. १८९२|१८९२]] - [[मरिना त्स्वेतायेव्हा]], प्रसिद्ध रशियन कवी.<ref>{{cite book |last=Feinstein |first=Elaine |title=A Captive Lion: The Life of Marina Tsvetaeva |publisher=E. P. Dutton |year=1987 |page=15}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[हुआन पेरॉन]], [[:वर्ग:आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष|आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite book |last=Page |first=Joseph A. |title=Perón: A Biography |publisher=Random House |year=1983 |page=35}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[झॉग पहिला, आल्बेनिया|झॉग पहिला]], [[आल्बेनिया]]चा राजा.<ref>{{cite book |last=Fischer |first=Bernd J. |title=King Zog and the Struggle for Stability in Albania |publisher=East European Monographs |year=1984 |page=20}}</ref> * [[इ.स. १९१७|१९१७]] - [[रॉडनी रॉबर्ट पोर्टर]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेता ब्रिटिश जैवरसायनशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1972/porter/biographical/ |title=Rodney R. Porter Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[जेन्स क्रिस्चियन स्कू]], [[:वर्ग:डेन्मार्कचे रसायनशास्त्रज्ञ|डेन्मार्कचा रसायनशास्त्रज्ञ]] व नोबेल पारितोषिक विजेता.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/skou/biographical/ |title=Jens C. Skou Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[कीची मियाझावा]], [[:वर्ग:जपानचे पंतप्रधान|७८वा जपानी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Kiichi Miyazawa, Former Prime Minister of Japan, Dies at 87 |newspaper=The New York Times |date=2007-06-29}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[फ्रँक हर्बर्ट]], अमेरिकन विज्ञानकथा लेखक.<ref>{{cite book |last=Touponce |first=William F. |title=Frank Herbert |publisher=Twayne Publishers |year=1988 |page=1}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[नील हार्वे]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/neil-harvey-5624 |title=Neil Harvey Profile |publisher=ESPNcricinfo |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[जेसी जॅक्सन]], अमेरिकन नागरी हक्क कार्यकर्ते आणि राजकीय नेते.<ref>{{cite news |title=Jesse Jackson, Civil Rights Leader and Political Icon |newspaper=The Washington Post |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[आर.एल. स्टाइन]], अमेरिकन बालसाहित्यिक (''गूझबम्प्स'' मालिकेचे लेखक).<ref>{{cite news |title=R.L. Stine: The Master of Children's Horror |newspaper=Chicago Tribune |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[सिगूर्नी वीव्हर]], अमेरिकन अभिनेत्री.<ref>{{cite news |title=Sigourney Weaver: Queen of Sci-Fi |newspaper=The Guardian |date=2019-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[मॅट डॅमन]], [[ऑस्कर पुरस्कार|ऑस्कर]] विजेता अमेरिकन अभिनेता व लेखक.<ref>{{cite news |title=Matt Damon's Journey to Hollywood Stardom |newspaper=Los Angeles Times |date=2016-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९८५|१९८५]] - [[ब्रुनो मार्स]], [[ग्रॅमी पुरस्कार|ग्रॅमी]] विजेता अमेरिकन गायक आणि संगीतकार.<ref>{{cite news |title=Bruno Mars: Pop's Multi-Talented Hitmaker |newspaper=Rolling Stone |date=2018-10-08}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १३१७|१३१७]] - [[फुशिमि|सम्राट फुशिमि]], [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानी सम्राट]].<ref>{{cite book |last=Varley |first=H. Paul |title=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns |publisher=Columbia University Press |year=1980 |page=237 |isbn=978-0231049405}}</ref> * [[इ.स. १७३५|१७३५]] - [[याँगचेंग|सम्राट याँगचेंग]], [[:वर्ग:चिनी सम्राट|चिनी सम्राट]] (छिंग राजवंश).<ref>{{cite book |last=Spence |first=Jonathan D. |title=Treason by the Book |publisher=Viking |year=2001 |page=215 |isbn=978-0670892921}}</ref> * [[इ.स. १८६९|१८६९]] - [[फ्रँकलिन पियर्स]], [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे १४वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Death of Ex-President Pierce |newspaper=The New York Times |date=1869-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[मुन्शी प्रेमचंद]], प्रसिद्ध भारतीय हिंदी व उर्दू कादंबरीकार आणि कथाकार.<ref>{{cite news |title=Remembering Munshi Premchand on His Death Anniversary |newspaper=The Hindu |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[क्लेमेंट ॲटली]], [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमचे माजी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Earl Attlee, Former Prime Minister, Dies at 83 |newspaper=The Guardian |date=1967-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[ड्रेक युनायटेड]], ब्रिटिश रेसिंग ड्रायव्हर.<ref>{{cite book |last=Pritchard |first=Anthony |title=Grand Prix Ferrari |publisher=G.T. Foulis |year=1974 |page=188}}</ref> * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[जयप्रकाश नारायण]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि राजकीय नेते (लोकनायक).<ref>{{cite news |title=Jayaprakash Narayan Passes Away |newspaper=The Times of India |date=1979-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[फिलिप नोएल-बेकर]], युनायटेड किंग्डमचे अ‍ॅथलीट आणि [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते राजकारणी.<ref>{{cite news |title=Lord Noel-Baker, Winner of Nobel Peace Prize, Dies at 92 |newspaper=The New York Times |date=1982-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८७|१९८७]] - [[कॉंस्टान्टिनोस त्सात्सोस]], [[:वर्ग:ग्रीसचे राष्ट्राध्यक्ष|ग्रीसचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Konstantinos Tsatsos, Former President of Greece, Dies at 88 |newspaper=The Washington Post |date=1987-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[विली ब्रँड्ट]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते [[:वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर|जर्मनीचे माजी चान्सेलर]].<ref>{{cite news |title=Willy Brandt, Former West German Chancellor, Dies at 78 |newspaper=The New York Times |date=1992-10-09}}</ref> * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[जॅक्स देर्रिदा]], प्रसिद्ध फ्रेंच तत्त्वज्ञ (विघटनवादाचे जनक).<ref>{{cite news |title=Jacques Derrida, Abstruse Theorist, Dies at 74 |newspaper=The New York Times |date=2004-10-10}}</ref> * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[डेनिस रिची]], अमेरिकन संगणकशास्त्रज्ञ व C आज्ञावली परिभाषेचे (C Programming Language) जनक आणि युनिक्सचे (Unix) सह-निर्माते.<ref>{{cite news |title=Dennis Ritchie, Trailblazer in Computer Programming, Dies at 70 |newspaper=The New York Times |date=2011-10-14}}</ref> * [[इ.स. २०२०|२०२०]] - [[रामविलास पासवान]], वरिष्ठ भारतीय राजकारणी व केंद्रीय मंत्री.<ref>{{cite news |title=Ram Vilas Paswan Union Minister and LJP Founder Dies at 74 |newspaper=The Indian Express |date=2020-10-08}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/8}} ---- [[ऑक्टोबर ६]] - [[ऑक्टोबर ७]] - ऑक्टोबर ८ - [[ऑक्टोबर ९]] - [[ऑक्टोबर १०]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] 0l7nggn8916nfwf31y2dx9t725ncvoj 2718152 2718148 2026-10-08T18:12:36Z अभय नातू 206 /* मृत्यू */ 2718152 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|८|२८१|२८२}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === चौथे शतक === * [[इ.स. ३१४|३१४]] - [[सिबालेची लढाई|सिबालेच्या लढाईत]] [[कॉन्स्टन्टाईन पहिला, रोमन सम्राट|कॉंस्टन्टाईन पहिल्याने]] [[रोम]]चा सम्राट [[लिसिनियस]]चा पराभव करून [[युरोप]]मधील प्रदेश ताब्यात घेतला.<ref>{{cite book |last=Odahl |first=Charles Matson |title=Constantine and the Christian Empire |publisher=Routledge |year=2004 |page=164 |isbn=978-0415386555}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०७५|१०७५]] - [[दमितार झ्वोनिमिर]] [[क्रोएशिया]]च्या राजेपदी विराजमान झाले.<ref>{{cite book |last=Curta |first=Florin |title=Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250 |publisher=Cambridge University Press |year=2006 |page=262 |isbn=978-0521815390}}</ref> === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४८०|१४८०]] - [[उग्रा नदी]]च्या काठी [[मोंगोल]] सेनापती [[अखमत खान]] आणि [[इव्हान तिसरा, रशिया|इव्हान तिसऱ्याच्या]] सैन्यांनी एकमेकांना रोखून धरले. येथून माघार घेतलेल्या मोंगोल सैन्याची रशियावरील पकड संपत गेली.<ref>{{cite book |last=Crummey |first=Robert O. |title=The Formation of Muscovy 1304–1613 |publisher=Longman |year=1987 |page=84 |isbn=978-0582491526}}</ref> === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६००|१६००]] - [[सान मारिनो]]ने लिखित [[सान मारिनोचे संविधान|संविधान]] अंगीकारले, जे जगातील सर्वात जुन्या लिखित राज्यघटनांपैकी एक मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Miller |first=William |title=The Republic of San Marino |publisher=American Historical Review |year=1901 |page=642}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[बव्हारिया]] आणि [[ऑस्ट्रियाचे साम्राज्य|ऑस्ट्रिया]] यांच्यात [[रीडचा तह]] झाला.<ref>{{cite book |last=Maude |first=Frederic Natusch |title=The Leipzig Campaign, 1813 |publisher=Spenser Wilkinson |year=1908 |page=211}}</ref> * [[इ.स. १८२१|१८२१]] - [[पेरू (देश)|पेरूच्या]] [[पेरूचे आरमार|आरमाराची]] स्थापना.<ref>{{cite book |last=Werlich |first=David P. |title=Peru: A Short History |publisher=Southern Illinois University Press |year=1978 |page=70 |isbn=978-0809308309}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - शिकागो शहरात भीषण आग लागली (ग्रेट शिकागो फायर), तसेच [[मिशिगन सरोवर|मिशिगन सरोवराकाठी]] चार मोठ्या आगी लागून मोठे नुकसान झाले.<ref>{{cite book |last=Bales |first=Richard F. |title=The Great Chicago Fire and the Myth of Mrs. O'Leary's Cow |publisher=McFarland & Company |year=2002 |page=110 |isbn=978-0786414246}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[अँगामोसची लढाई|अँगामोसच्या लढाईत]] [[चिलेचे आरमार|चिलेच्या आरमाराने]] [[पेरूचे आरमार|पेरूच्या आरमाराचा]] पराभव केला.<ref>{{cite book |last=Farcau |first=Bruce W. |title=The Ten Cents War: Chile, Peru, and Bolivia in the War of the Pacific, 1879–1884 |publisher=Praeger |year=2000 |page=115 |isbn=978-0275969257}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[जपान]]च्या सैन्याने [[सम्राज्ञी म्यॉंगसोंग|सम्राज्ञी मिन]] या [[कोरिया]]च्या शेवटच्या सम्राज्ञीची हत्या केली.<ref>{{cite book |last=Keene |first=Donald |title=Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852–1912 |publisher=Columbia University Press |year=2002 |page=515 |isbn=978-0231123402}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[मॉंटेनिग्रो]]ने [[ऑटोमन साम्राज्य|तुर्कस्तान]] विरुद्ध युद्ध पुकारले, ज्यामुळे [[पहिले बाल्कन युद्ध]] सुरू झाले.<ref>{{cite book |last=Hall |first=Richard C. |title=The Balkan Wars 1912–1913: Prelude to the First World War |publisher=Routledge |year=2000 |page=15 |isbn=978-0415229463}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[आर्गॉनचे जंगल|मीझ-आर्गॉनच्या युद्धादरम्यान]] अमेरिकेच्या कॉर्पोरल ॲल्विन सी. यॉर्कने एकट्याने २८ जर्मन सैनिकांना ठार केले आणि १३२ जणांना युद्धकैदी बनवले.<ref>{{cite book |last=Mastriano |first=Douglas V. |title=Alvin York: A New Hero for a New Century |publisher=University Press of Kentucky |year=2014 |page=120 |isbn=978-0813145198}}</ref> * [[इ.स. १९३२|१९३२]] - [[भारतीय हवाई दल|भारतीय हवाई दलाची]] (आय.ए.एफ.) अधिकृत स्थापना झाली.<ref>{{cite news |title=Indian Air Force Day: History and Significance |newspaper=The Times of India |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[जर्मनी|नाझी जर्मनीने]] पश्चिम [[पोलंड]] आपल्या साम्राज्यात समाविष्ट केले.<ref>{{cite book |last=Eberhardt |first=Piotr |title=Political Migrations in Poland 1939–1948 |publisher=Warsaw |year=2006 |page=28}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[हॅरो आणि वील्डस्टोन रेल्वे अपघात|हॅरो अँड वील्डस्टोन]] येथे तीन गाड्यांची भीषण धडक होऊन ११२ लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=112 Killed in Harrow Train Crash |newspaper=The Guardian |date=1952-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[अल्जीरिया]]चा [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रसंघात]] अधिकृत प्रवेश झाला.<ref>{{cite web |url=https://www.un.org/en/about-us/member-states |title=United Nations Member States |publisher=United Nations |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[बोलिव्हिया]]मध्ये [[चे ग्वेव्हारा|शे ग्वेव्हारा]] आणि त्याच्या सहकाऱ्यांना अटकेत घेण्यात आले.<ref>{{cite book |last=Castañeda |first=Jorge G. |title=Compañero: The Life and Death of Che Guevara |publisher=Vintage Books |year=1998 |page=385 |isbn=978-0679759409}}</ref> * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[यॉम किप्पुर युद्ध]] - इजिप्तच्या सैन्याविरोधात इस्रायली सैन्याने प्रतिहल्ला केला; दोन्ही बाजूंना मोठे नुकसान सोसावे लागले.<ref>{{cite book |last=Herzog |first=Chaim |title=The War of Atonement: The Inside Story of the Yom Kippur War |publisher=Greenhill Books |year=2003 |page=110 |isbn=978-1853675690}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[फ्रँकलिन नॅशनल बँक|फ्रँकलिन नॅशनल बँकेने]] दिवाळखोरी जाहीर केली.<ref>{{cite news |title=Franklin National Bank Declared Insolvent |newspaper=The New York Times |date=1974-10-09}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[इटली]]तील [[मिलान]]च्या [[लिनाते विमानतळ|लिनाते विमानतळावर]] धुक्यात [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स सिस्टीम]]चे विमान एका छोट्या विमानाला धडकून झालेल्या अपघातात ११८ लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=118 Die in Linate Airport Runway Crash |newspaper=BBC News |date=2001-10-08}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[पाकिस्तानव्याप्त काश्मीर]]मध्ये [[२००५ काश्मीर भूकंप|७.६ तीव्रतेचा भीषण भूकंप]] झाला, ज्यामध्ये ८०,००० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आणि लाखो लोक बेघर झाले.<ref>{{cite news |title=Devastating Earthquake Hits Kashmir Region |newspaper=The Washington Post |date=2005-10-09}}</ref> * [[इ.स. २०२३|२०२३]] - [[इस्रायल-हमास युद्ध]]: हमासच्या आदल्या दिवशीच्या हल्ल्यानंतर [[इस्रायलचे मंत्रिमंडळ|इस्रायली मंत्रिमंडळाने]] अधिकृतपणे युद्धाची घोषणा केली.<ref>{{cite news |title=Israel Officially Declares War After Hamas Attack |newspaper=Reuters |date=2023-10-08}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १८४४|१८४४]] - [[स्वामी रामतीर्थ]], भारतीय तत्त्वज्ञ आणि आध्यात्मिक नेते.<ref>{{cite book |last=Singhal |first=D. P. |title=India and World Civilization |publisher=Michigan State University Press |year=1969 |page=120}}</ref> * [[इ.स. १८५०|१८५०]] - [[हेन्री लुई ले शॅटेलिये]], [[:वर्ग:फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ|फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite book |last=Desch |first=Cecil H. |title=Henry Louis Le Chatelier: 1850–1936 |publisher=Obituary Notices of Fellows of the Royal Society |year=1938 |page=251}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[चेन दुक्सियू]], चिनी विचारवंत आणि चिनी कम्युनिस्ट पक्षाचे सह-संस्थापक.<ref>{{cite book |last=Chow |first=Tse-tsung |title=The May Fourth Movement: Intellectual Revolution in Modern China |publisher=Harvard University Press |year=1960 |page=42}}</ref> * [[इ.स. १८८३|१८८३]] - [[ऑटो वॉरबर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेता]] जर्मन बायोकेमिस्ट.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1931/warburg/biographical/ |title=Otto Warburg Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[शंकर वासुदेव किर्लोस्कर]], मराठी लेखक, संपादक, व्यंगचित्रकार.<ref>{{cite book |last=जोग |first=रा. श्री. |title=मराठी वाङ्मयाचा इतिहास |publisher=महाराष्ट्र साहित्य परिषद |year=1965 |page=310}}</ref> * [[इ.स. १८९२|१८९२]] - [[मरिना त्स्वेतायेव्हा]], प्रसिद्ध रशियन कवी.<ref>{{cite book |last=Feinstein |first=Elaine |title=A Captive Lion: The Life of Marina Tsvetaeva |publisher=E. P. Dutton |year=1987 |page=15}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[हुआन पेरॉन]], [[:वर्ग:आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष|आर्जेन्टीनाचे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite book |last=Page |first=Joseph A. |title=Perón: A Biography |publisher=Random House |year=1983 |page=35}}</ref> * [[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[झॉग पहिला, आल्बेनिया|झॉग पहिला]], [[आल्बेनिया]]चा राजा.<ref>{{cite book |last=Fischer |first=Bernd J. |title=King Zog and the Struggle for Stability in Albania |publisher=East European Monographs |year=1984 |page=20}}</ref> * [[इ.स. १९१७|१९१७]] - [[रॉडनी रॉबर्ट पोर्टर]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेता ब्रिटिश जैवरसायनशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1972/porter/biographical/ |title=Rodney R. Porter Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[जेन्स क्रिस्चियन स्कू]], [[:वर्ग:डेन्मार्कचे रसायनशास्त्रज्ञ|डेन्मार्कचा रसायनशास्त्रज्ञ]] व नोबेल पारितोषिक विजेता.<ref>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/skou/biographical/ |title=Jens C. Skou Biographical |publisher=Nobel Foundation |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[कीची मियाझावा]], [[:वर्ग:जपानचे पंतप्रधान|७८वा जपानी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Kiichi Miyazawa, Former Prime Minister of Japan, Dies at 87 |newspaper=The New York Times |date=2007-06-29}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[फ्रँक हर्बर्ट]], अमेरिकन विज्ञानकथा लेखक.<ref>{{cite book |last=Touponce |first=William F. |title=Frank Herbert |publisher=Twayne Publishers |year=1988 |page=1}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[नील हार्वे]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/neil-harvey-5624 |title=Neil Harvey Profile |publisher=ESPNcricinfo |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[जेसी जॅक्सन]], अमेरिकन नागरी हक्क कार्यकर्ते आणि राजकीय नेते.<ref>{{cite news |title=Jesse Jackson, Civil Rights Leader and Political Icon |newspaper=The Washington Post |date=2021-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[आर.एल. स्टाइन]], अमेरिकन बालसाहित्यिक (''गूझबम्प्स'' मालिकेचे लेखक).<ref>{{cite news |title=R.L. Stine: The Master of Children's Horror |newspaper=Chicago Tribune |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[सिगूर्नी वीव्हर]], अमेरिकन अभिनेत्री.<ref>{{cite news |title=Sigourney Weaver: Queen of Sci-Fi |newspaper=The Guardian |date=2019-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[मॅट डॅमन]], [[ऑस्कर पुरस्कार|ऑस्कर]] विजेता अमेरिकन अभिनेता व लेखक.<ref>{{cite news |title=Matt Damon's Journey to Hollywood Stardom |newspaper=Los Angeles Times |date=2016-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९८५|१९८५]] - [[ब्रुनो मार्स]], [[ग्रॅमी पुरस्कार|ग्रॅमी]] विजेता अमेरिकन गायक आणि संगीतकार.<ref>{{cite news |title=Bruno Mars: Pop's Multi-Talented Hitmaker |newspaper=Rolling Stone |date=2018-10-08}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १३१७|१३१७]] - [[फुशिमि|सम्राट फुशिमि]], [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानी सम्राट]].<ref>{{cite book |last=Varley |first=H. Paul |title=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns |publisher=Columbia University Press |year=1980 |page=237 |isbn=978-0231049405}}</ref> * [[इ.स. १७३५|१७३५]] - [[याँगचेंग|सम्राट याँगचेंग]], [[:वर्ग:चिनी सम्राट|चिनी सम्राट]] (छिंग राजवंश).<ref>{{cite book |last=Spence |first=Jonathan D. |title=Treason by the Book |publisher=Viking |year=2001 |page=215 |isbn=978-0670892921}}</ref> * [[इ.स. १८६९|१८६९]] - [[फ्रँकलिन पियर्स]], [[:वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे १४वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Death of Ex-President Pierce |newspaper=The New York Times |date=1869-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[मुन्शी प्रेमचंद]], भारतीय हिंदी व उर्दू कादंबरीकार आणि कथाकार.<ref>{{cite news |title=Remembering Munshi Premchand on His Death Anniversary |newspaper=The Hindu |date=2015-10-08}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[क्लेमेंट ॲटली]], [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमचे माजी पंतप्रधान]].<ref>{{cite news |title=Earl Attlee, Former Prime Minister, Dies at 83 |newspaper=The Guardian |date=1967-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[ड्रेक युनायटेड]], ब्रिटिश रेसिंग ड्रायव्हर.<ref>{{cite book |last=Pritchard |first=Anthony |title=Grand Prix Ferrari |publisher=G.T. Foulis |year=1974 |page=188}}</ref> * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[जयप्रकाश नारायण]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि राजकीय नेते (लोकनायक).<ref>{{cite news |title=Jayaprakash Narayan Passes Away |newspaper=The Times of India |date=1979-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[फिलिप नोएल-बेकर]], युनायटेड किंग्डमचे अ‍ॅथलीट आणि [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते राजकारणी.<ref>{{cite news |title=Lord Noel-Baker, Winner of Nobel Peace Prize, Dies at 92 |newspaper=The New York Times |date=1982-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९८७|१९८७]] - [[कॉंस्टान्टिनोस त्सात्सोस]], [[:वर्ग:ग्रीसचे राष्ट्राध्यक्ष|ग्रीसचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite news |title=Konstantinos Tsatsos, Former President of Greece, Dies at 88 |newspaper=The Washington Post |date=1987-10-09}}</ref> * [[इ.स. १९९२|१९९२]] - [[विली ब्रँड्ट]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक|नोबेल शांतता पुरस्कार]] विजेते [[:वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर|जर्मनीचे माजी चान्सेलर]].<ref>{{cite news |title=Willy Brandt, Former West German Chancellor, Dies at 78 |newspaper=The New York Times |date=1992-10-09}}</ref> * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[जाक देर्रिदा]], फ्रेंच तत्त्वज्ञ (विघटनवादाचे जनक).<ref>{{cite news |title=Jacques Derrida, Abstruse Theorist, Dies at 74 |newspaper=The New York Times |date=2004-10-10}}</ref> * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[डेनिस रिची]], अमेरिकन संगणकशास्त्रज्ञ व C आज्ञावली परिभाषेचे जनक आणि [[युनिक्स]]चे सह-निर्माते.<ref>{{cite news |title=Dennis Ritchie, Trailblazer in Computer Programming, Dies at 70 |newspaper=The New York Times |date=2011-10-14}}</ref> * [[इ.स. २०२०|२०२०]] - [[रामविलास पासवान]], भारतीय राजकारणी व केंद्रीय मंत्री.<ref>{{cite news |title=Ram Vilas Paswan Union Minister and LJP Founder Dies at 74 |newspaper=The Indian Express |date=2020-10-08}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/8}} ---- [[ऑक्टोबर ६]] - [[ऑक्टोबर ७]] - ऑक्टोबर ८ - [[ऑक्टोबर ९]] - [[ऑक्टोबर १०]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] 4zjbpapicg7ush8jrps9bxhp0gmaau3 0 36937 2718304 2690543 2026-10-08T21:31:21Z अभय नातू 206 /* २०२० चे दशक */ 2718304 wikitext text/x-wiki ही '''इंग्लंडच्या कसोटी क्रिकेट खेळाडूंची यादी''' आहे. इंग्लंड क्रिकेट संघाकडून खेळून प्रत्येक खेळाडूने ज्या क्रमाने कसोटी कॅप जिंकली त्या क्रमाने ही यादी मांडली आहे. जिथे एकाच कसोटी सामन्यात एकापेक्षा जास्त खेळाडूंनी त्यांची पहिली कसोटी कॅप जिंकली, तिथे त्या खेळाडूंची आडनावानुसार वर्णक्रमानुसार यादी केली जाते. कॅप क्रमांक हे इंग्लिश कसोटी क्रिकेट खेळाडूंच्या कालक्रमानुसार यादीतील खेळाडूच्या स्थानाशी जुळतात. खेळाडूंच्या किटवर हा क्रमांक दाखवला जातो. न्यू झीलंडविरुद्धच्या मालिकेनंतर १७ डिसेंबर २०२४ पर्यंतची आकडेवारी बरोबर आहे.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/caps.html?country=1;class=1 |title=Players / England / Test caps |publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=1 September 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/england/engine/records/averages/batting.html?class=1;id=1;type=team |title=England Test Batting Averages |publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=20 December 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/england/engine/records/averages/bowling.html?class=1;id=1;type=team |title=England Test Bowling Averages |publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=8 December 2024}}</ref> ==खेळाडू== '''नोंदी''' * ही यादी १७ डिसेंबर २०२४ रोजी संपलेल्या न्यू झीलंड-इंग्लंड सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे. ==सुरुवातीची वर्षे: १८७७-१८८९== [[File:Arthur Shrewsbury.jpg|right|100px|thumb|आर्थर श्रुसबरी (३५) जे ऑस्ट्रेलियाच्या दौऱ्यांचे आयोजन करण्यात आघाडीचे व्यक्तिमत्व होते.]] कसोटी क्रिकेटच्या सुरुवातीच्या काळात ऑस्ट्रेलियाचे अनेक दौरे झाले. यातील बहुतेक दौरे व्यावसायिक स्वरूपाचे होते आणि समुद्र प्रवास सुमारे ४२ दिवसांचा असल्याने, हे दौरे अनेक महिने चालले आणि संघांची निवड उपलब्धतेनुसार आणि क्रिकेटच्या कौशल्यानुसार करण्यात आली. याचा परिणाम म्हणून, केवळ काही मोजक्या कसोटी सामन्यांसह, असे अनेक सुरुवातीचे क्रिकेट खेळाडू आहेत ज्यांच्याकडे फक्त काही सामन्यांचे कसोटी रेकॉर्ड आहेत. या काळात कसोटी पदार्पण करणाऱ्या प्रमुख खेळाडूंमध्ये महान व्यावसायिक अष्टपैलू जॉर्ज युलिएट (११), ज्यांनी २५ कसोटी सामने खेळले आणि बिली बार्न्स (२१), ज्यांनी २१ कसोटी सामने खेळले हे समाविष्ट आहेत. इंग्लंडचा चॅम्पियन क्रिकेट खेळाडू डब्ल्यूजी ग्रेस (२४) यांनी १८८० मध्ये पहिल्यांदा कसोटी क्रिकेट खेळला. १८६० आणि १८७० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात कसोटी क्रिकेटचा शोध लागला नव्हता, तरीही तो पन्नाशीपर्यंत खेळत राहिला आणि अखेर शतकाच्या शेवटी कसोटी क्रिकेटमधून निवृत्त झाला. श्रूसबरी (३५) आणि स्टॉडार्ट (५६) हे त्या काळातील महान कर्णधारांमध्ये तसेच क्रिकेटमधील अनेक आत्महत्यांपैकी दोन म्हणून ओळखले जातात. जॉनी ब्रिग्ज (४७), ज्याचे मानसिक आजाराने ग्रस्त होऊन ते तरुणपणीच निधन झाले, त्यांनी कसोटी क्रिकेटच्या सुरुवातीच्या काळातील सर्वाधिक कसोटी सामने जिंकले. {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१८७७ ते १८८९ दरम्यान पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | १ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|आर्मिटेज}} | १८७७ || १८७७ || २ || ३३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8561.html |title=Player profile: Tom Armitage |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २ ! scope="row" | {{sortname|हेन्री|शार्लवूड}} | १८७७ || १८७७ || २ || ६३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10713.html |title=Player profile: Harry Charlwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|एमेट}} | १८७७ || १८८२ || ७ || १६० || ९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12518.html |title=Player profile: Tom Emmett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४ ! scope="row" | {{sortname|अँड्रु|ग्रीनवूड}} | १८७७ || १८७७ || २ || ७७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13451.html |title=Player profile: Andrew Greenwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५ ! scope="row" | {{sortname|अ‍ॅलन|हिल|अ‍ॅलन हिल (क्रिकेटर)}} | १८७७ || १८७७ || २ || १०१ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14197.html |title=Player profile: Allen Hill |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|जुप}} | १८७७ || १८७७ || २ || ६८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15571.html |title=Player profile: Harry Jupp |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|लिलिव्हाइट}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८७७ || १८७७ || २ || १६ || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16296.html |title=Player profile: James Lillywhite (jnr) |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|सेल्बी}}&nbsp;{{dagger}} | १८७७ || १८८२ || ६ || २५६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20102.html |title=Player profile: John Selby |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९ ! scope="row" | {{sortname|आल्फ्रेड|शॉ}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८७७ || १८८२ || ७ || १११ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20137.html |title=Player profile: James Southerton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १० ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|सदरटन}} | १८७७ || १८७७ || २ || ७ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20292.html |title=Player profile: James Southerton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|उलियेट}} | १८७७ || १८९० || २५ || ९४९ || ५० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22146.html |title=Player profile: George Ulyett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२ ! scope="row" | {{sortname|चार्ली|ॲब्सोलम}} | १८७९ || १८७९ || १ || ५८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8483.html |title=Player profile: Charlie Absolom |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|हॅरिस|लॉर्ड हॅरिस}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८७९ || १८८४ || ४ || १४५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14077.html |title=Player profile: Lord Harris |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४ ! scope="row" | {{sortname|लेलँड|होन}}&nbsp;{{dagger}} | १८७९ || १८७९ || १ || १३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14257.html |title=Player profile: Leland Hone |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५ ! scope="row" | {{sortname|ए.एन.|हॉर्न्बी}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८७९ || १८८४ || ३ || २१ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14267.html |title=Player profile: Monkey Hornby |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६ ! scope="row" | {{sortname|ए.पी.|लुकास}} | १८७९ || १८८४ || ५ || १५७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16364.html |title=Player profile: Bunny Lucas |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७ ! scope="row" | {{sortname|फ्रांसिस|मॅककिनन}} | १८७९ || १८७९ || १ || ५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16867.html |title=Player profile: Francis MacKinnon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८ ! scope="row" | {{sortname|व्हरनॉन|रॉईल}} | १८७९ || १८७९ || १ || २१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19492.html |title=Player profile: The Revd Vernon Royle |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९ ! scope="row" | {{sortname|सँडफर्ड|शुल्त्झ}} | १८७९ || १८७९ || १ || २० || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20074.html |title=Player profile: Sandford Schultz |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २० ! scope="row" | {{sortname|ए.जे.|वेब|अलेक्झांडर वेब}} | १८७९ || १८७९ || १ || ४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22349.html |title=Player profile: Alexander Webbe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१ ! scope="row" | {{sortname|बिली|बार्न्स}} | १८८० || १८९० || २१ || ७२५ || ५१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8998.html |title=Player profile: Billy Barnes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२ ! scope="row" | {{sortname|ई.एम.|ग्रेस}} | १८८० || १८८० || १ || ३६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13420.html |title=Player profile: Edward Grace |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|ग्रेस}} | १८८० || १८८० || १ || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13422.html |title=Player profile: Fred Grace |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४ ! scope="row" | {{sortname|डब्ल्यू.जी.|ग्रेस}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८० || १८९९ || २२ || १,०९८ || ९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13424.html |title=Player profile: W. G. Grace |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५ ! scope="row" | {{sortname|आल्फ्रेड|लिटलटन}}&nbsp;{{dagger}} | १८८० || १८८४ || ४ || ९४ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16385.html |title=Player profile: Alfred Lyttelton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|मॉर्ली}} | १८८० || १८८३ || ४ || ६ || १६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17092.html |title=Player profile: Fred Morley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|पेन}} | १८८० || १८८० || १ || ५० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18500.html |title=Player profile: Frank Penn |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८ ! scope="row" | {{sortname|ए.जी.|स्टील}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८० || १८८८ || १३ || ६०० || २९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20350.html |title=Player profile: Allan Steel |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९ ! scope="row" | {{sortname|डिक|बार्लो}} | १८८१ || १८८७ || १७ || ५९१ || ३४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8992.html |title=Player profile: Dick Barlow |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३० ! scope="row" | {{sortname|बिली|बेट्स}} | १८८१ || १८८७ || १५ || ६५६ || ५० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9037.html |title=Player profile: Billy Bates |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१ ! scope="row" | {{sortname|बिली|मिडविंटर}} | १८८१ || १८८२ || ४ || ९५ || १० || {{efn|name=Australia|जॉन फेरिस, बिली मिडविंटर, बिली मर्डोक, अल्बर्ट ट्रॉट आणि सॅमी वुड्स यांनीही ऑस्ट्रेलियाकडून कसोटी क्रिकेट खेळले आहे. वर फक्त इंग्लंडमधील त्यांचे रेकॉर्ड दिले आहेत.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/6605.html |title=Player profile: Billy Midwinter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२ ! scope="row" | {{sortname|टेड|पीट}} | १८८१ || १८८६ || ९ || ७० || ३१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18487.html |title=Player profile: Ted Peate |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३ ! scope="row" | {{sortname|डिक|पिलिंग}}&nbsp;{{dagger}} | १८८१ || १८८८ || ८ || ९१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18536.html |title=Player profile: Dick Pilling |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४ ! scope="row" | {{sortname|विल्यम|स्कॉटन}} | १८८१ || १८८७ || १५ || ५१० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20076.html |title=Player profile: William Scotton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|श्रुजबरी}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८१ || १८९३ || २३ || १,२७७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20179.html |title=Player profile: Arthur Shrewsbury |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६ ! scope="row" | {{sortname|मॉरिस|रीड}} | १८८२ || १८९३ || १७ || ४६१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19350.html |title=Player profile: Maurice Read |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७ ! scope="row" | {{sortname|चार्ल्स|स्टड}} | १८८२ || १८८३ || ५ || १६० || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20398.html |title=Player profile: Charles Studd |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८ ! scope="row" | {{sortname|इव्हो|ब्लिघ|इव्हो ब्लाय}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८२ || १८८३ || ४ || ६२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9127.html |title=Player profile: Ivo Bligh |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९ ! scope="row" | {{sortname|चार्ल्स|लेस्ली|चार्ल्स लेस्ली}} | १८८२ || १८८३ || ४ || १०६ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16258.html |title=Player profile: Charles Leslie |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४० ! scope="row" | {{sortname|वॉल्टर|रीड}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८२ || १८९३ || १८ || ७२० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19352.html |title=Player profile: Walter Read |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|स्टड}} | १८८२ || १८८३ || ४ || ३१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20399.html |title=Player profile: George Studd |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२ ! scope="row" | {{sortname|एडवर्ड|टाईलकोट}}&nbsp;{{dagger}} | १८८२ || १८८६ || ६ || १५२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21639.html |title=Player profile: Edward Tylecote |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|व्हरनॉन}} | १८८२ || १८८३ || १ || १४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22186.html |title=Player profile: George Vernon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४ ! scope="row" | {{sortname|टिम|ओ'ब्रायन|टिम ओ'ब्रायन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८४ || १८९६ || ५ || ५९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18251.html |title=Player profile: Sir Tim O'Brien |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५ ! scope="row" | {{sortname|स्टॅनली|क्रिस्टोफरसन}} | १८८४ || १८८४ || १ || १७ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10727.html |title=Player profile: Stanley Christopherson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६ ! scope="row" | {{sortname|विल्यम|ॲटवेल}} | १८८४ || १८९२ || १० || १५० || २८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8588.html |title=Player profile: William Attewell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७ ! scope="row" | {{sortname|जॉनी|ब्रिग्स}} | १८८४ || १८९९ || ३३ || ८१५ || ११८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9223.html |title=Player profile: Johnny Briggs |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८ ! scope="row" | {{sortname|विल्फ्रेड|फ्लॉवर्स}} | १८८४ || १८९३ || ८ || २५४ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12860.html |title=Player profile: Wilf Flowers |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९ ! scope="row" | {{sortname|ज्यो|हंटर}}&nbsp;{{dagger}} | १८८४ || १८८५ || ५ || ९३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14312.html |title=Player profile: Joe Hunter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५० ! scope="row" | {{sortname|बॉबी|पील}} | १८८४ || १८९६ || २० || ४२७ || १०१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18489.html |title=Player profile: Bobby Peel |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|लोहमन}} | १८८६ || १८९६ || १८ || २१३ || ११२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16337.html |title=Player profile: George Lohmann |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२ ! scope="row" | {{sortname|विल्यम|गन|बिली गन}} | १८८७ || १८९९ || ११ || ३९२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13492.html |title=Player profile: Billy Gunn |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३ ! scope="row" | {{sortname|मॉर्डेकाई|शर्विन}}&nbsp;{{dagger}} | १८८७ || १८८८ || ३ || ३० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20167.html |title=Player profile: Mordecai Sherwin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४ ! scope="row" | {{sortname|रेजिनाल्ड|वूड}} | १८८७ || १८८७ || १ || ६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22512.html |title=Player profile: Reg Wood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५ ! scope="row" | {{sortname|बिली|न्यूहॅम}} | १८८८ || १८८८ || १ || २६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18007.html |title=Player profile: Billy Newham |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६ ! scope="row" | {{sortname|अँड्रु|स्टोड्डार्ट}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८८ || १८९८ || १६ || ९९६ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20381.html |title=Player profile: Andrew Stoddart |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७ ! scope="row" | {{sortname|बॉबी|एबेल}} | १८८८ || १९०२ || १३ || ७४४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8480.html |title=Player profile: John Shuter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|शुटर}} | १८८८ || १८८८ || १ || २८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20181.html |title=Player profile: John Shuter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|सग}} | १८८८ || १८८८ || २ || ५५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20407.html |title=Player profile: Frank Sugg |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६० ! scope="row" | {{sortname|हेन्री|वूड|हेन्री वूड}}&nbsp;{{dagger}} | १८८८ || १८९२ || ४ || २०४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22502.html |title=Player profile: Henry Wood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१ ! scope="row" | {{sortname|माँटी|बाउडेन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८९ || १८८९ || २ || २५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9171.html |title=Player profile: Monty Bowden |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२ ! scope="row" | {{sortname|चार्ल्स|कोव्हेन्ट्री|चार्ल्स कोव्हेन्ट्री (इंग्लंडचा क्रिकेट खेळाडू)}} | १८८९ || १८८९ || २ || १३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10836.html |title=Player profile: The Hon. Charles Coventry |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३ ! scope="row" | {{sortname|आर्नोल्ड|फॉदरगिल}} | १८८९ || १८८९ || २ || ३३ || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12883.html |title=Player profile: Arnold Fothergill |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४ ! scope="row" | {{sortname|बेसिल|ग्रीव्ह}} | १८८९ || १८८९ || २ || ४० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13468.html |title=Player profile: Basil Grieve |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|हर्न}} | १८८९ || १८८९ || २ || ४७ || – || {{efn|name=South Africa|फ्रँक हर्न आणि फ्रँक मिशेल यांनीही दक्षिण आफ्रिकेकडून कसोटी क्रिकेट खेळले आहे. वर फक्त इंग्लंडमधील त्यांचे रेकॉर्ड दिले आहेत.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/45423.html |title=Player profile: Frank Hearne |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६ ! scope="row" | {{sortname|सी. ऑब्रे|स्मिथ|}} | १८८९ || १८८९ || १ || ३ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20230.html |title=Player profile: Sir Aubrey Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६७ ! scope="row" | {{sortname|जोसेफ|मॅकमास्टर}} | १८८९ || १८८९ || १ || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16989.html |title=Player profile: Emile McMaster |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |} ==सुवर्णकाळ: १८९०-१९१४== [[File:Wilfred Rhodes lithograph.jpg|right|90px|thumb|विल्फ्रेड रोड्स (१२१) खेळत आहे.]] १८९० आणि पहिल्या महायुद्धापूर्वीचा काळ हा क्रिकेटचा सुवर्णकाळ म्हणून ओळखला जातो. त्यात सीबी फ्राय (९५), भारतीय राजकुमार रणजितसिंहजी (१०५) आणि कर्णधार स्टॅन्ले जॅक्सन (८२), आर्ची मॅक्लारेन (९२) आणि प्लम वॉर्नर (११८) यासारख्या महान हौशी खेळाडूंना नेव्हिल कार्डस आणि इतरांनी गौरवलेल्या युगातील प्रमुख दिवे म्हणून पाहिले. प्रत्यक्षात, कार्डसच्या लेखनात संबंधित हौशीचे ते फार मोठे वय नव्हते. सिडनी बार्न्स (१२९) लँकेशायर लीगमध्ये खेळण्यासाठी काऊंटी क्रिकेटला मागे टाकून सर्वोत्कृष्ट मानधन घेणारा क्रिकेट खेळाडू ठरला. तथापि, जॅक हॉब्स (१५७), टॉम हेवर्ड (९७), गिल्बर्ट जेसॉप (१२२) आणि विल्फ्रेड ऱ्होड्स (१२१) यांचा समावेश असलेल्या महान व्यक्तींचे प्रमाण म्हणजे इंग्लंडच्या क्रिकेट चाहत्यांच्या स्मरणात हे वय कायम आहे. बर्नार्ड बोसन्क्वेट (१३७) यांनी गुगलीचा शोध लावला आणि टीप फॉस्टर (१३८) हा क्रिकेट आणि फुटबॉल या दोन्ही ठिकाणी इंग्लंडचा कर्णधार बनला आणि ३० वर्षे १० महिने आणि ११ दिवसांच्या ऱ्होड्सची कसोटी कारकिर्दीतील सर्वात प्रदीर्घ कारकीर्द होती. {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१८९० ते १९१४ दरम्यान पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ६८ ! scope="row" | {{sortname|ग्रेगोर|मॅकग्रेगोर}}&nbsp;{{dagger}} | १८९० || १८९३ || ८ || ९६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16862.html |title=Player profile: Gregor MacGregor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६९ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|क्रॅन्स्टन}} | १८९० || १८९० || १ || ३१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10861.html |title=Player profile: James Cranston |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७० ! scope="row" | {{sortname|फ्रेडरिक|मार्टिन}} | १८९० || १८९२ || २ || १४ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16918.html |title=Player profile: Fred Martin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७१ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|शार्प}} | १८९० || १८९२ || ३ || ४४ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20124.html |title=Player profile: John Sharpe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७२ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|बीन}} | १८९२ || १८९२ || ३ || ९२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9051.html |title=Player profile: George Bean |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७३ ! scope="row" | {{sortname|व्हिक्टर|बार्टन}} | १८९२ || १८९२ || १ || २३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9025.html |title=Player profile: Victor Barton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७४ ! scope="row" | {{sortname|विल्यम|चॅटरटन}} | १८९२ || १८९२ || १ || ४८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10716.html |title=Player profile: William Chatterton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७५ ! scope="row" | {{sortname|जे.जे.|फेरिस|जॉन फेरिस}} | १८९२ || १८९२ || १ || १६ || १३ || {{efn|name=Australia|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/5225.html |title=Player profile: J. J. Ferris |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७६ ! scope="row" | {{sortname|ॲलेक|हर्न}} | १८९२ || १८९२ || १ || ९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14129.html |title=Player profile: Alec Hearne |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७७ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|हर्न|जॉर्ज गिबन्स हर्न}} | १८९२ || १८९२ || १ || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14131.html |title=Player profile: George Hearne |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७८ ! scope="row" | {{sortname|जॅक टी.|हर्न|जे.टी. हर्न}} | १८९२ || १८९९ || १२ || १२६ || ४९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14133.html |title=Player profile: Jack Hearne |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७९ ! scope="row" | {{sortname|बिली|मर्डोक}}&nbsp;{{dagger}} | १८९२ || १८९२ || १ || १२ || – || {{efn|name=Australia|जॉन फेरिस, बिली मिडविंटर, बिली मर्डोक, अल्बर्ट ट्रॉट आणि सॅमी वुड्स यांनीही ऑस्ट्रेलियाकडून कसोटी क्रिकेट खेळले आहे. वर फक्त इंग्लंडमधील त्यांचे रेकॉर्ड दिले आहेत.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/6669.html |title=Player profile: Billy Murdoch |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८० ! scope="row" | {{sortname|डिक|पाउगर}} | १८९२ || १८९२ || १ || १७ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18585.html |title=Player profile: Dick Pougher |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८१ ! scope="row" | {{sortname|हिल्टन|फिलिपसन}}&nbsp;{{dagger}} | १८९२ || १८९५ || ५ || ६३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18516.html |title=Player profile: Punch Philipson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८२ ! scope="row" | {{sortname|स्टॅन्ली|जॅक्सन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८९३ || १९०५ || २० || १,४१५ || २४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15463.html |title=Player profile: Stanley Jackson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८३ ! scope="row" | {{sortname|बिल|लॉकवूड|विल्यम लॉकवूड}} | १८९३ || १९०२ || १२ || २३१ || ४३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16328.html |title=Player profile: Bill Lockwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८४ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|मोल्ड}} | १८९३ || १८९३ || ३ || – || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17059.html |title=Player profile: Arthur Mold |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८५ ! scope="row" | {{sortname|टेड|वेनराइट}} | १८९३ || १८९८ || ५ || १३२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22258.html |title=Player profile: Ted Wainwright |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८६ ! scope="row" | {{sortname|आल्बर्ट|वॉर्ड}} | १८९३ || १८९५ || ७ || ४८७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22290.html |title=Player profile: Albert Ward |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८७ ! scope="row" | {{sortname|बिल|ब्रॉकवेल}} | १८९३ || १८९९ || ७ || २०२ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9233.html |title=Player profile: Bill Brockwell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८८ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|रिचर्डसन}} | १८९३ || १८९८ || १४ || १७७ || ८८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19389.html |title=Player profile: Tom Richardson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८९ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|ब्राउन}} | १८९४ || १८९९ || ८ || ४७० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9263.html |title=Player profile: Jack Brown |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९० ! scope="row" | {{sortname|फ्रांसिस|फोर्ड}} | १८९४ || १८९५ || ५ || १६८ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12866.html |title=Player profile: Hugh Bromley-Davenport |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९१ ! scope="row" | {{sortname|लेस्ली|गे}}&nbsp;{{dagger}} | १८९४ || १८९४ || १ || ३७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13342.html |title=Player profile: Leslie Gay |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९२ ! scope="row" | {{sortname|आर्ची|मॅकलारेन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८९४ || १९०९ || ३५ || १,९३१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16871.html |title=Player profile: Archie MacLaren |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९३ ! scope="row" | {{sortname|ह्यु|ब्रॉमली-डॅव्हेनपोर्ट}} | १८९६ || १८९९ || ४ || १२८ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9237.html |title=Player profile: Hugh Bromley-Davenport |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९४ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|बट}}&nbsp;{{dagger}} | १८९६ || १८९६ || ३ || २२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9334.html |title=Player profile: Harry Butt |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९५ ! scope="row" | {{sortname|सी.बी.|फ्राय}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८९६ || १९१२ || २६ || १,२२३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12930.html |title=Player profile: C. B. Fry |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९६ ! scope="row" | {{sortname|मार्टिन|हॉक}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८९६ || १८९९ || ५ || ५५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14101.html |title=Player profile: Lord Hawke |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९७ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|हेवार्ड}} | १८९६ || १९०९ || ३५ || १,९९९ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14119.html |title=Player profile: Tom Hayward |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९८ ! scope="row" | {{sortname|लेजर|हिल|आर्थर हिल}} | १८९६ || १८९६ || ३ || २५१ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14196.html |title=Player profile: Ledger Hill |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९९ ! scope="row" | {{sortname|ऑडली|मिलर}} | १८९६ || १८९६ || १ || २४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17022.html |title=Player profile: Audley Miller |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०० ! scope="row" | {{sortname|सॅमी|वूड्स}} | १८९६ || १८९६ || ३ || १२२ || ५ || {{efn|name=Australia|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22492.html |title=Player profile: Sammy Woods |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०१ ! scope="row" | {{sortname|चार्ल्स|राइट}} | १८९६ || १८९६ || ३ || १२५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22534.html |title=Player profile: Charles Wright |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०२ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस्टोफर|हेसेल्टाइन}} | १८९६ || १८९६ || २ || १८ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14171.html |title=Player profile: Christopher Heseltine |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०३ ! scope="row" | {{sortname|टेड|टेलर}} | १८९६ || १८९६ || १ || – || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21641.html |title=Player profile: Ted Tyler |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०४ ! scope="row" | {{sortname|डिक|लिली}}&nbsp;{{dagger}} | १८९६ || १९०९ || ३५ || ९०३ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16293.html |title=Player profile: Dick Lilley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०५ ! scope="row" | {{sortname||रणजितसिंहजी}} | १८९६ || १९०२ || १५ || ९९९ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19331.html |title=Player profile: Ranji |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०६ ! scope="row" | {{sortname|टेडी|विन्यार्ड}} | १८९६ || १९०६ || ३ || ७२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22548.html |title=Player profile: Teddy Wynyard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०७ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|ड्रुस}} | १८९७ || १८९८ || ५ || २५२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11940.html |title=Player profile: Frank Druce |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०८ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|हर्स्ट}} | १८९७ || १९०९ || २४ || ७९० || ५९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14220.html |title=Player profile: George Hirst |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०९ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|मेसन}} | १८९७ || १८९८ || ५ || १२९ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16933.html |title=Player profile: Jack Mason |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११० ! scope="row" | {{sortname|बिल|स्टोरर}}&nbsp;{{dagger}} | १८९७ || १८९९ || ६ || २१५ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20385.html |title=Player profile: Bill Storer |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १११ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|बोर्ड}}&nbsp;{{dagger}} | १८९९ || १९०६ || ६ || १०८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9136.html |title=Player profile: Jack Board |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११२ ! scope="row" | {{sortname|विलिस|कटेल}} | १८९९ || १८९९ || २ || ६५ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10900.html |title=Player profile: Willis Cuttell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११३ ! scope="row" | {{sortname|शोफील्ड|हे}} | १८९९ || १९१२ || ११ || ११३ || २४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13992.html |title=Player profile: Schofield Haigh |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११४ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|मिलिगन}} | १८९९ || १८९९ || २ || ५८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17031.html |title=Player profile: Frank Milligan |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११५ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|मिचेल}} | १८९९ || १८९९ || २ || ८८ || – || {{efn|name=South Africa|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17048.html |title=Player profile: Frank Mitchell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११६ ! scope="row" | {{sortname|आल्बर्ट|ट्रॉट}} | १८९९ || १८९९ || २ || २३ || १७ || {{efn|name=Australia|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21593.html |title=Player profile: Albert Trott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११७ ! scope="row" | {{sortname|जॉनी|टिल्डेस्ली}} | १८९९ || १९०९ || ३१ || १,६६१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21636.html |title=Player profile: Johnny Tyldesley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११८ ! scope="row" | {{sortname|पेल्हॅम|वॉर्नर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८९९ || १९१२ || १५ || ६२२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22311.html |title=Player profile: Sir Pelham Warner |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११९ ! scope="row" | {{sortname|क्लेम|विल्सन}} | १८९९ || १८९९ || २ || ४२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22466.html |title=Player profile: Clem Wilson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२० ! scope="row" | {{sortname|आल्फ्रेड|आर्चर}} | १८९९ || १८९९ || १ || ३१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8555.html |title=Player profile: Alfred Archer |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२१ ! scope="row" | {{sortname|विल्फ्रेड|र्‍होड्स}} | १८९९ || १९३० || ५८ || २,३२५ || १२७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19376.html |title=Player profile: Wilfred Rhodes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२२ ! scope="row" | {{sortname|गिल्बर्ट|जेसॉप}} | १८९९ || १९१२ || १८ || ५६९ || १० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15509.html |title=Player profile: Gilbert Jessop |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२३ ! scope="row" | {{sortname|वॉल्टर|मीड}} | १८९९ || १८९९ || १ || ७ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16995.html |title=Player profile: Walter Mead |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२४ ! scope="row" | {{sortname|चार्ली|टाउनसेन्ड}} | १८९९ || १८९९ || २ || ५१ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21564.html |title=Player profile: Charlie Townsend |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२५ ! scope="row" | {{sortname|विली|क्वैफ}} | १८९९ || १९०२ || ७ || २२८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19299.html |title=Player profile: Willie Quaife |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२६ ! scope="row" | {{sortname|सेलर|यंग}} | १८९९ || १८९९ || २ || ४३ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/23532.html |title=Player profile: Sailor Young |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२७ ! scope="row" | {{sortname|बिल|ब्रॅडली}} | १८९९ || १८९९ || २ || २३ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9195.html |title=Player profile: Bill Bradley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२८ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|जोन्स}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८९९ || १९०९ || १२ || २९१ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15534.html |title=Player profile: Arthur Jones |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२९ ! scope="row" | {{sortname|सिडनी|बार्न्स}} | १९०१ || १९१४ || २७ || २४२ || १८९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8996.html |title=Player profile: Sydney Barnes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३० ! scope="row" | {{sortname|कॉलिन|ब्लाइथ}} | १९०१ || १९१० || १९ || १८३ || १०० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9134.html |title=Player profile: Colin Blythe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३१ ! scope="row" | {{sortname|लेन|ब्राँड}} | १९०१ || १९०८ || २३ || ९८७ || ४७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9203.html |title=Player profile: Len Braund |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३२ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|गन}} | १९०१ || १९०५ || ६ || ८५ || १८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13491.html |title=Player profile: John Gunn |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३३ ! scope="row" | {{sortname|चार्ली|मॅकगेही}} | १९०२ || १९०२ || २ || ३८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16970.html |title=Player profile: Charlie McGahey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३४ ! scope="row" | {{sortname|लायोनेल|पलैरेट}} | १९०२ || १९०२ || २ || ४९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18397.html |title=Player profile: Lionel Palairet |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३५ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|टेट}} | १९०२ || १९०२ || १ || ९ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21457.html |title=Player profile: Fred Tate |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३६ ! scope="row" | {{sortname|टेड|आर्नोल्ड}} | १९०३ || १९०७ || १० || १६० || ३१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8565.html |title=Player profile: Ted Arnold |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३७ ! scope="row" | {{sortname|बर्नार्ड|बॉसान्केट}} | १९०३ || १९०५ || ७ || १४७ || २५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9158.html |title=Player profile: Bernard Bosanquet |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३८ ! scope="row" | {{sortname|आर.ई.|फोस्टर|टिप फॉस्टर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९०३ || १९०७ || ८ || ६०२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12881.html |title=Player profile: Tip Foster |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३९ ! scope="row" | {{sortname|आल्बर्ट|रेल्फ}} | १९०३ || १९१४ || १३ || ४१६ || २५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19365.html |title=Player profile: Albert Relf |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४० ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|फील्डर}} | १९०४ || १९०८ || ६ || ७८ || २६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12835.html |title=Player profile: Arthur Fielder |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४१ ! scope="row" | {{sortname|आल्बर्ट|नाइट}} | १९०४ || १९०४ || ३ || ८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15908.html |title=Player profile: Albert Knight |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४२ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|डेंटन}} | १९०५ || १९१० || ११ || ४२४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11875.html |title=Player profile: Lucky Denton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४३ ! scope="row" | {{sortname|आर्नोल्ड|वॉरेन}} | १९०५ || १९०५ || १ || ७ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22314.html |title=Player profile: Arnold Warren |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४४ ! scope="row" | {{sortname|वॉल्टर|ब्रिअर्ली}} | १९०५ || १९१२ || ४ || २१ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9209.html |title=Player profile: Walter Brearley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४५ ! scope="row" | {{sortname|रेजी|स्पूनर}} | १९०५ || १९१२ || १० || ४८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20316.html |title=Player profile: Reggie Spooner |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४६ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|क्रॉफर्ड}} | १९०६ || १९०८ || १२ || ४६९ || ३९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10866.html |title=Player profile: Jack Crawford |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४७ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेडरिक|फेन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९०६ || १९१० || १४ || ६८२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12807.html |title=Player profile: Frederick Fane |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४८ ! scope="row" | {{sortname|अर्नी|हेस}} | १९०६ || १९१२ || ५ || ८६ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14104.html |title=Player profile: Ernie Hayes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४९ ! scope="row" | {{sortname|वॉल्टर|लीस}} | १९०६ || १९०६ || ५ || ६६ || २६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16242.html |title=Player profile: Walter Lees |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५० ! scope="row" | {{sortname|लिओनार्ड|मून}}&nbsp;{{dagger}} | १९०६ || १९०६ || ४ || १८२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17070.html |title=Player profile: Leonard Moon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५१ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|हार्टली}} | १९०६ || १९०६ || २ || १५ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14081.html |title=Player profile: John Hartley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५२ ! scope="row" | {{sortname|नेव्हिल|नॉक्स}} | १९०७ || १९०७ || २ || २४ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15921.html |title=Player profile: Neville Knox |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५३ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|गन}} | १९०७ || १९३० || १५ || १,१२० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13489.html |title=Player profile: George Gunn |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५४ ! scope="row" | {{sortname|ज्यो|हार्डस्टाफ, सिनियर}} | १९०७ || १९०८ || ५ || ३११ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14042.html |title=Player profile: Joe Hardstaff |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५५ ! scope="row" | {{sortname|केनेथ|हचिंग्स}} | १९०७ || १९०९ || ७ || ३४१ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14327.html |title=Player profile: Kenneth Hutchings |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५६ ! scope="row" | {{sortname|डिक|यंग}}&nbsp;{{dagger}} | १९०७ || १९०८ || २ || २७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/23536.html |title=Player profile: Dick Young |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५७ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|हॉब्स}} | १९०८ || १९३० || ६१ || ५,४१० || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14225.html |title=Player profile: Sir Jack Hobbs |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५८ ! scope="row" | {{sortname|ज्यो|हम्फ्रीस}}&nbsp;{{dagger}} | १९०८ || १९०८ || ३ || ४४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14306.html |title=Player profile: Joe Humphries |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५९ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|थॉम्पसन}} | १९०९ || १९१० || ६ || २७३ || २३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21528.html |title=Player profile: George Thompson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६० ! scope="row" | {{sortname|जॉन|किंग}} | १९०९ || १९०९ || १ || ६४ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15889.html |title=Player profile: John King |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६१ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|शार्प}} | १९०९ || १९०९ || ३ || १८८ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20130.html |title=Player profile: Jack Sharp |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६२ ! scope="row" | {{sortname|डग्लस|कार}} | १९०९ || १९०९ || १ || – || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10669.html |title=Player profile: Douglas Carr |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६३ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|वूली}} | १९०९ || १९३४ || ६४ || ३,२८३ || ८३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22518.html |title=Player profile: Frank Woolley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६४ ! scope="row" | {{sortname|मोरिस|बर्ड}} | १९१० || १९१४ || १० || २८० || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9099.html |title=Player profile: Morice Bird |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६५ ! scope="row" | {{sortname|क्लॉड|बकेनहॅम}} | १९१० || १९१० || ५ || ४३ || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9280.html |title=Player profile: Claude Buckenham |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६६ ! scope="row" | {{sortname|एच.डी.जी.|लेव्हसन गॉवर|एच.डी.जी. लूझन-गोर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९१० || १९१० || ३ || ९५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16738.html |title=Player profile: Sir Henry Leveson Gower |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६७ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|सिम्पसन-हेवार्ड}} | १९१० || १९१० || ५ || १०५ || २३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20197.html |title=Player profile: George Simpson-Hayward |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६८ ! scope="row" | {{sortname|हर्बर्ट|स्ट्रडविक}}&nbsp;{{dagger}} | १९१० || १९२६ || २८ || २३० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20393.html |title=Player profile: Bert Strudwick |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६९ ! scope="row" | {{sortname|नेव्हिल|टफनेल}}&nbsp;{{dagger}} | १९१० || १९१० || १ || १४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21609.html |title=Player profile: Neville Tufnell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७० ! scope="row" | {{sortname|जॉनी|डग्लस}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९११ || १९२५ || २३ || ९६२ || ४५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11927.html |title=Player profile: Johnny Douglas |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७१ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|फॉस्टर}} | १९११ || १९१२ || ११ || ३३० || ४५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12875.html |title=Player profile: Frank Foster |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७२ ! scope="row" | {{sortname|जॅक डब्ल्यू.|हर्न|जे.डब्ल्यु. हर्न}} | १९११ || १९२६ || २४ || ८०६ || ३० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14135.html |title=Player profile: 'Young Jack' Hearne |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७३ ! scope="row" | {{sortname|सेप्टिमस|किन्नैर|सेप किन्नैर}} | १९११ || १९११ || १ || ५२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15892.html |title=Player profile: Sep Kinneir |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७४ ! scope="row" | {{sortname|फिल|मीड}} | १९११ || १९२८ || १७ || १,१८५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16993.html |title=Player profile: Phil Mead |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७५ ! scope="row" | {{sortname|बिल|हिच}} | १९१२ || १९२१ || ७ || १०३ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14222.html |title=Player profile: Bill Hitch |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७६ ! scope="row" | {{sortname|टायगर|स्मिथ}}&nbsp;{{dagger}} | १९१२ || १९१३ || ११ || ११३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20240.html |title=Player profile: Tiger Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७७ ! scope="row" | {{sortname|जो|व्हाइन|जोसेफ व्हाइन}} | १९१२ || १९१२ || २ || ४६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22189.html |title=Player profile: Joe Vine |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७८ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|डीन}} | १९१२ || १९१२ || ३ || १० || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11855.html |title=Player profile: Harry Dean |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७९ ! scope="row" | {{sortname|मेजर|बूथ}} | १९१३ || १९१४ || २ || ४६ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9152.html |title=Player profile: Major Booth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८० ! scope="row" | {{sortname|लायोनेल|टेनिसन|लायोनेल हॅलाम टेनिसन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९१३ || १९२१ || ९ || ३४५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21499.html |title=Player profile: Lord Tennyson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |} ==महायुद्धांदरम्यानची वर्षे: १९१९-१९३९== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१९१९ ते १९३९ दरम्यान पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | १८१ ! scope="row" | {{sortname|पॅट्सी|हेंड्रेन}} | १९२० || १९३५ || ५१ || ३,५२५ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14158.html |title=Player profile: Patsy Hendren |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८२ ! scope="row" | {{sortname|सिस|पार्किन}} | १९२० || १९२४ || १० || १६० || ३२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18428.html |title=Player profile: Ciss Parkin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८३ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|रसेल|जॅक रसेल (क्रिकेट खेळाडू)}} | १९२० || १९२३ || १० || ९१० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19497.html |title=Player profile: Jack Russell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८४ ! scope="row" | {{sortname|एब|वॅडिंग्टन}} | १९२० || १९२१ || २ || १६ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22251.html |title=Player profile: Abe Waddington |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८५ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|हॉवेल}} | १९२० || १९२४ || ५ || १५ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14284.html |title=Player profile: Harry Howell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८६ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|मेकपीस}} | १९२० || १९२१ || ४ || २७९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16882.html |title=Player profile: Harry Makepeace |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८७ ! scope="row" | {{sortname|पर्सी|फेंडर}} | १९२१ || १९२९ || १३ || ३८० || २९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12828.html |title=Player profile: Percy Fender |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८८ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|डॉल्फिन}}&nbsp;{{dagger}} | १९२१ || १९२१ || १ || १ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11919.html |title=Player profile: Arthur Dolphin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८९ ! scope="row" | {{sortname|रॉकली|विल्सन}} | १९२१ || १९२१ || १ || १० || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22471.html |title=Player profile: Rockley Wilson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९० ! scope="row" | {{sortname|पर्सी|होम्स}} | १९२१ || १९३२ || ७ || ३५७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14254.html |title=Player profile: Percy Holmes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९१ ! scope="row" | {{sortname|व्हॅलेन्स|जुप}} | १९२१ || १९२८ || ८ || २०८ || २८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15572.html |title=Player profile: Vallance Jupp |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९२ ! scope="row" | {{sortname|डोनाल्ड|नाइट}} | १९२१ || १९२१ || २ || ५४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15911.html |title=Player profile: Donald Knight |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९३ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|रिचमंड}} | १९२१ || १९२१ || १ || ६ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19402.html |title=Player profile: Tich Richmond |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९४ ! scope="row" | {{sortname|अर्नेस्ट|टिल्डेस्ली}} | १९२१ || १९२९ || १४ || ९९० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21634.html |title=Player profile: Ernest Tyldesley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९५ ! scope="row" | {{sortname|अल्फ|डिपर|आल्फ्रेड डिपर}} | १९२१ || १९२१ || १ || ५१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11898.html |title=Player profile: Alfred Dipper |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९६ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|डर्स्टन}} | १९२१ || १९२१ || १ || ८ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11963.html |title=Player profile: Jack Durston |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९७ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|एव्हान्स}} | १९२१ || १९२१ || १ || १८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12523.html |title=Player profile: John Evans |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९८ ! scope="row" | {{sortname|नायजेल|हेग}} | १९२१ || १९३० || ५ || १२६ || १३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13993.html |title=Player profile: Nigel Haig |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९९ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|ब्राउन}}&nbsp;{{dagger}} | १९२१ || १९२३ || ७ || २९९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9259.html |title=Player profile: George Brown |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०० ! scope="row" | {{sortname|अँडी|डुकाट}} | १९२१ || १९२१ || १ || ५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11943.html |title=Player profile: Andy Ducat |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०१ ! scope="row" | {{sortname|वॉली|हार्डिंज}} | १९२१ || १९२१ || १ || ३० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14038.html |title=Player profile: Wally Hardinge |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०२ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|व्हाइट}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२१ || १९३१ || १५ || २३९ || ४९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22408.html |title=Player profile: Jack White |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०३ ! scope="row" | {{sortname|चार्ली|हॅलोझ}} | १९२१ || १९२८ || २ || ४२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14002.html |title=Player profile: Charlie Hallows |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०४ ! scope="row" | {{sortname|चार्ली|पार्कर}} | १९२१ || १९२१ || १ || ३ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18418.html |title=Player profile: Charlie Parker |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०५ ! scope="row" | {{sortname|अँडी|सँडहॅम}} | १९२१ || १९३० || १४ || ८७९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20058.html |title=Player profile: Andy Sandam |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०६ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|कार}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२२ || १९२९ || ११ || २३७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10666.html |title=Player profile: Arthur Carr |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०७ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|गिलिगन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२२ || १९२५ || ११ || २०९ || ३६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13372.html |title=Player profile: Arthur Gilligan |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०८ ! scope="row" | {{sortname|ॲलेक|केनेडी}} | १९२२ || १९२३ || ५ || ९३ || ३१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15858.html |title=Player profile: Alex Kennedy |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०९ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|मान}} | १९२२ || १९२३ || ५ || २८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16893.html |title=Player profile: Frank Mann |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१० ! scope="row" | {{sortname|ग्रेव्हिल|स्टीवन्स}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२२ || १९३० || १० || २६३ || २० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20369.html |title=Player profile: Greville Stevens |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २११ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|मॅकोले}} | १९२३ || १९३३ || ८ || ११२ || २४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16857.html |title=Player profile: George Macaulay |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१२ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|स्ट्रीट}}&nbsp;{{dagger}} | १९२३ || १९२३ || १ || ११ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20389.html |title=Player profile: George Street |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१३ ! scope="row" | {{sortname|पर्सी|चॅपमन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२४ || १९३१ || २६ || ९२५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10705.html |title=Player profile: Percy Chapman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१४ ! scope="row" | {{sortname|रॉय|किल्नर}} | १९२४ || १९२६ || ९ || २३३ || २४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15884.html |title=Player profile: Roy Kilner |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१५ ! scope="row" | {{sortname|हर्बर्ट|सटक्लिफ}} | १९२४ || १९३५ || ५४ || ४,५५५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20413.html |title=Player profile: Herbert Sutcliffe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१६ ! scope="row" | {{sortname|मॉरिस|टेट}} | १९२४ || १९३५ || ३९ || १,१९८ || १५५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21462.html |title=Player profile: Maurice Tate |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१७ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|वूड}}&nbsp;{{dagger}} | १९२४ || १९२४ || ३ || ७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22500.html |title=Player profile: George Wood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१८ ! scope="row" | {{sortname|डिक|टिल्डेस्ली}} | १९२४ || १९३० || ७ || ४७ || १९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21637.html |title=Player profile: Dick Tyldesley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१९ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|डकवर्थ}}&nbsp;{{dagger}} | १९२४ || १९३६ || २४ || २३४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11946.html |title=Player profile: George Duckworth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२० ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|गियरी}} | १९२४ || १९३४ || १४ || २४९ || ४६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13347.html |title=Player profile: George Geary |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२१ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|मॅकब्रायन}} | १९२४ || १९२४ || १ || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16858.html |title=Player profile: Jack MacBryan |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२२ ! scope="row" | {{sortname|टिच|फ्रीमन}} | १९२४ || १९२९ || १२ || १५४ || ६६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12918.html |title=Player profile: Tich Freeman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२३ ! scope="row" | {{sortname|विल्यम|व्हायसॉल}} | १९२५ || १९३० || ४ || २०९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22420.html |title=Player profile: Dodger Whysall |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२४ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|रूट}} | १९२६ || १९२६ || ३ || – || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19471.html |title=Player profile: Fred Root |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२५ ! scope="row" | {{sortname|हॅरोल्ड|लारवूड}} | १९२६ || १९३३ || २१ || ४८५ || ७८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16207.html |title=Player profile: Harold Larwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२६ ! scope="row" | {{sortname|इवार्ट|ॲस्टील}} | १९२७ || १९३० || ९ || १९० || २५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8576.html |title=Player profile: Ewart Astill |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२७ ! scope="row" | {{sortname|वॉली|हॅमंड}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२७ || १९४७ || ८५ || ७,२४९ || ८३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14022.html |title=Player profile: Wally Hammond |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२८ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ्री|लेग}} | १९२७ || १९३० || ५ || २९९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16253.html |title=Player profile: Geoffrey Legge |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२९ ! scope="row" | {{sortname|इयान|पीबल्स}} | १९२७ || १९३१ || १३ || ९८ || ४५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18488.html |title=Player profile: Ian Peebles |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३० ! scope="row" | {{sortname|रॉनी|स्टॅनिफोर्थ}}&nbsp;{{dagger}} | १९२७ || १९२८ || ४ || १३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20338.html |title=Player profile: Rony Stanyforth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३१ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|वायट}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२७ || १९३७ || ४० || १,८३९ || १८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22545.html |title=Player profile: Bob Wyatt |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३२ ! scope="row" | {{sortname|सॅम|स्टेपल्स}} | १९२८ || १९२८ || ३ || ६५ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20339.html |title=Player profile: Sam Staples |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३३ ! scope="row" | {{sortname|एडी|डॉसन}} | १९२८ || १९३० || ५ || १७५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11843.html |title=Player profile: Eddie Dawson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३४ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|इलियट}}&nbsp;{{dagger}} | १९२८ || १९३४ || ४ || ६१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12504.html |title=Player profile: Harry Elliott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३५ ! scope="row" | {{sortname|डग्लस|जार्डिन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२८ || १९३४ || २२ || १,२९६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15481.html |title=Player profile: Douglas Jardine |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३६ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|स्मिथ}}&nbsp;{{dagger}} | १९२८ || १९२८ || १ || ७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20251.html |title=Player profile: Harry Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३७ ! scope="row" | {{sortname|मॉरिस|लेलँड}} | १९२८ || १९३८ || ४१ || २,७६४ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16287.html |title=Player profile: Maurice Leyland |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३८ ! scope="row" | {{sortname|के.एस.|दुलीपसिंहजी|दुलीपसिंहजी}} | १९२९ || १९३१ || १२ || ९९५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11951.html |title=Player profile: Duleep |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३९ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|किलिक}} | १९२९ || १९२९ || २ || ८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15882.html |title=Player profile: Tom Killick |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४० ! scope="row" | {{sortname|जॅक|ओ'कॉनोर}} | १९२९ || १९३० || ४ || १५३ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18252.html |title=Player profile: Jack O'Connor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४१ ! scope="row" | {{sortname|वॉल्टर|रॉबिन्स}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२९ || १९३७ || १९ || ६१२ || ६४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19450.html |title=Player profile: Walter Robins |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४२ ! scope="row" | {{sortname|टेड|बोली}} | १९२९ || १९३० || ५ || २५२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9184.html |title=Player profile: Ted Bowley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४३ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|बॅरॅट}} | १९२९ || १९३० || ५ || २८ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9007.html |title=Player profile: Fred Barratt |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४४ ! scope="row" | {{sortname|लेस|एम्स}}&nbsp;{{dagger}} | १९२९ || १९३९ || ४७ || २,४३४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8532.html |title=Player profile: Les Ames |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४५ ! scope="row" | {{sortname|नोबी|क्लार्क|एडवर्ड क्लार्क}} | १९२९ || १९३४ || ८ || ३६ || ३२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10739.html |title=Player profile: Nobby Clark |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४६ ! scope="row" | {{sortname|मॉरिस|ॲलॉम}} | १९३० || १९३१ || ५ || १४ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8524.html |title=Player profile: Maurice Allom |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४७ ! scope="row" | {{sortname|टिच|कॉर्नफोर्ड}}&nbsp;{{dagger}} | १९३० || १९३० || ४ || ३६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10817.html |title=Player profile: Tich Cornford |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४८ ! scope="row" | {{sortname|हॅरोल्ड|गिलिगन}} | १९३० || १९३० || ४ || ७१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13373.html |title=Player profile: Harold Gilligan |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४९ ! scope="row" | {{sortname|स्टॅन|निकॉल्स|मॉरिस निकोल्स}} | १९३० || १९३९ || १४ || ३५५ || ४१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18021.html |title=Player profile: Stan Nichols |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५० ! scope="row" | {{sortname|मॉरिस|टर्नबुल}} | १९३० || १९३६ || ९ || २२४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21614.html |title=Player profile: Maurice Turnbull |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५१ ! scope="row" | {{sortname|स्टॅन|वर्थिंग्टन}} | १९३० || १९३७ || ९ || ३२१ || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22526.html |title=Player profile: Stan Worthington |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५२ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेडी|कॅल्थोर्प}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९३० || १९३० || ४ || १२९ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10643.html |title=Player profile: Freddie Calthorpe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५३ ! scope="row" | {{sortname|बिल|व्होस}} | १९३० || १९४७ || २७ || ३०८ || ९८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22192.html |title=Player profile: Bill Voce |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५४ ! scope="row" | {{sortname|लेस्ली|टाउनसेंड}} | १९३० || १९३४ || ४ || ९७ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21568.html |title=Player profile: Leslie Townsend |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५५ ! scope="row" | {{sortname|गब्बी|ॲलन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९३० || १९४८ || २५ || ७५० || ८१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8515.html |title=Player profile: Sir Gubby Allen |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५६ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|गॉडार्ड}} | १९३० || १९३९ || ८ || १३ || २२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13386.html |title=Player profile: Tom Goddard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५७ ! scope="row" | {{sortname|बिल|फॅरिमाँड}}&nbsp;{{dagger}} | १९३१ || १९३५ || ४ || ११६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12814.html |title=Player profile: Bill Farrimond |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५८ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|ली}} | १९३१ || १९३१ || १ || १९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16249.html |title=Player profile: Harry Lee |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५९ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|आर्नोल्ड}} | १९३१ || १९३१ || १ || ३४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8567.html |title=Player profile: John Arnold |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६० ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|बेकवेल}} | १९३१ || १९३५ || ६ || ४०९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8960.html |title=Player profile: Fred Bakewell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६१ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेडी|ब्राउन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९३१ || १९५३ || २२ || ७३४ || ४५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9255.html |title=Player profile: Freddie Brown |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६२ ! scope="row" | {{sortname|हेडली|व्हेरिटी}} | १९३१ || १९३९ || ४० || ६६९ || १४४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22185.html |title=Player profile: Hedley Verity |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६३ ! scope="row" | {{sortname|एडी|पेंटर}} | १९३१ || १९३९ || २० || १,५४० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18475.html |title=Player profile: Eddie Paynter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६४ ! scope="row" | {{sortname|बिल|बोव्स}} | १९३२ || १९४६ || १५ || २८ || ६८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9181.html |title=Player profile: Bill Bowes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६५ ! scope="row" | {{sortname|इफ्तिखार अली खान|पतौडी}} | १९३२ || १९३४ || ३ || १४४ || – || {{efn|name=India|इफ्तिखार अली खान पतौडी यांनीही भारताकडून कसोटी क्रिकेट खेळले. वर फक्त त्याचा इंग्लंडसाठीचा रेकॉर्ड दिला आहे.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/32224.html |title=Player profile: Nawab of Pataudi |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६६ ! scope="row" | {{sortname|टॉमी|मिचेल}} | १९३३ || १९३५ || ५ || २० || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17050.html |title=Player profile: Tommy Mitchell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६७ ! scope="row" | {{sortname|सिरिल|वॉल्टर्स}} | १९३३ || १९३४ || ११ || ७८४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22283.html |title=Player profile: Cyril Walters |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६८ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|लँगरिज}} | १९३३ || १९४६ || ८ || २४२ || १९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16195.html |title=Player profile: James Langridge |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६९ ! scope="row" | {{sortname|चार्ली|बार्नेट}} | १९३३ || १९४८ || २० || १,०९८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9000.html |title=Player profile: Charlie Barnett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७० ! scope="row" | {{sortname|चार्ल्स|मॅरियट}} | १९३३ || १९३३ || १ || – || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16903.html |title=Player profile: Charles Marriott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७१ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|मिचेल}} | १९३३ || १९३६ || ६ || २९८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17045.html |title=Player profile: Arthur Mitchell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७२ ! scope="row" | {{sortname|ब्रायन|व्हॅलेन्टाइन}} | १९३३ || १९३९ || ७ || ४५४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22173.html |title=Player profile: Bryan Valentine |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७३ ! scope="row" | {{sortname|हॉपर|लेव्हेट}}&nbsp;{{dagger}} | १९३४ || १९३४ || १ || ७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16265.html |title=Player profile: Hopper Levett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७४ ! scope="row" | {{sortname|केन|फार्न्स}} | १९३४ || १९३९ || १५ || ५८ || ६० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12812.html |title=Player profile: Ken Farnes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७५ ! scope="row" | {{sortname|लेन|हॉपवूड}} | १९३४ || १९३४ || २ || १२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14265.html |title=Player profile: Len Hopwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७६ ! scope="row" | {{sortname|वॉल्टर|कीटन}} | १९३४ || १९३९ || २ || ५७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15841.html |title=Player profile: Walter Keeton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७७ ! scope="row" | {{sortname|एरिक|हॉलिस}} | १९३५ || १९५० || १३ || ३७ || ४४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14240.html |title=Player profile: Eric Hollies |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७८ ! scope="row" | {{sortname|एरॉल|होम्स}} | १९३५ || १९३५ || ५ || ११४ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14249.html |title=Player profile: Errol Holmes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७९ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|इड्डॉन}} | १९३५ || १९३५ || ५ || १७० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15379.html |title=Player profile: Jack Iddon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८० ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|पेन}} | १९३५ || १९३५ || ४ || ९७ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18396.html |title=Player profile: George Paine |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८१ ! scope="row" | {{sortname|जिम|स्मिथ}} | १९३५ || १९३७ || ५ || १०२ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20231.html |title=Player profile: Jim Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८२ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|टाउनसेंड}} | १९३५ || १९३५ || ३ || ७७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21565.html |title=Player profile: David Townsend |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८३ ! scope="row" | {{sortname|मँडी|मिचेल-इनेस}} | १९३५ || १९३५ || १ || ५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17044.html |title=Player profile: Mandy Mitchell-Innes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८४ ! scope="row" | {{sortname|विल्फ|बार्बर}} | १९३५ || १९३५ || २ || ८३ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8983.html |title=Player profile: Wilf Barber |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८५ ! scope="row" | {{sortname|ज्यो|हार्डस्टाफ, जुनियर}} | १९३५ || १९४८ || २३ || १,६३६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14041.html |title=Player profile: Joe Hardstaff Jr |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८६ ! scope="row" | {{sortname|जिम|सिम्स}} | १९३५ || १९३७ || ४ || १६ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20200.html |title=Player profile: Jim Sims |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८७ ! scope="row" | {{sortname|डेनिस|स्मिथ}} | १९३५ || १९३५ || २ || १२८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20238.html |title=Player profile: Denis Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८८ ! scope="row" | {{sortname|जॉनी|क्ले}} | १९३५ || १९३५ || १ || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10745.html |title=Player profile: Johnnie Clay |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८९ ! scope="row" | {{sortname|हॉपर|रीड}} | १९३५ || १९३५ || १ || – || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19349.html |title=Player profile: Hopper Read |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९० ! scope="row" | {{sortname|हॅरोल्ड|गिम्बलेट}} | १९३६ || १९३९ || ३ || १२९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13379.html |title=Player profile: Harold Gimblett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९१ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|फॅग}} | १९३६ || १९३९ || ५ || १५० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12800.html |title=Player profile: आर्थर फॅग |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९२ ! scope="row" | {{sortname|लॉरी|फिशलॉक}} | १९३६ || १९४७ || ४ || ४७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12845.html |title=Player profile: Laurie Fishlock |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९३ ! scope="row" | {{sortname|आल्फ|गोव्हर}} | १९३६ || १९४६ || ४ || २ || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13416.html |title=Player profile: Alf Gover |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९४ ! scope="row" | {{sortname|लेन|हटन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९३७ || १९५५ || ७९ || ६,९७१ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14334.html |title=Player profile: Sir Leonard Hutton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९५ ! scope="row" | {{sortname|जिम|पार्क्स सिनियर}} | १९३७ || १९३७ || १ || २९ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18433.html |title=Player profile: Jim Parks |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९६ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|वेलार्ड}} | १९३७ || १९३८ || २ || ४७ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22357.html |title=Player profile: Arthur Wellard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९७ ! scope="row" | {{sortname|डेनिस|कॉम्प्टन}} | १९३७ || १९५७ || ७८ || ५,८०७ || २५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10777.html |title=Player profile: Denis Compton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९८ ! scope="row" | {{sortname|ऑस्टिन|मॅथ्यूस}} | १९३७ || १९३७ || १ || २ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16942.html |title=Player profile: Austin Matthews |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९९ ! scope="row" | {{sortname|सिरिल|वॉशब्रूक}} | १९३७ || १९५६ || ३७ || २,५६९ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22322.html |title=Player profile: Cyril Washbrook |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०० ! scope="row" | {{sortname|बिल|एडरिक}} | १९३८ || १९५५ || ३९ || २,४४० || ४१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12492.html |title=Player profile: Bill Edrich |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०१ ! scope="row" | {{sortname|रेज|सिनफील्ड}} | १९३८ || १९३८ || १ || ६ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20201.html |title=Player profile: Reg Sinfield |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०२ ! scope="row" | {{sortname|डग|राइट}} | १९३८ || १९५१ || ३४ || २८९ || १०८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22536.html |title=Player profile: Doug Wright |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०३ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|प्राइस}}&nbsp;{{dagger}} | १९३८ || १९३८ || १ || ६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18619.html |title=Player profile: Fred Price |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०४ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|वूड}}&nbsp;{{dagger}} | १९३८ || १९३९ || ४ || ८० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22496.html |title=Player profile: Arthur Wood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०५ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|गिब}}&nbsp;{{dagger}} | १९३८ || १९४६ || ८ || ५८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13357.html |title=Player profile: Paul Gibb |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०६ ! scope="row" | {{sortname|लेन|विल्किन्सन}} | १९३८ || १९३९ || ३ || ३ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22434.html |title=Player profile: Len Wilkinson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०७ ! scope="row" | {{sortname|नॉर्मन|यार्डली}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९३८ || १९५० || २० || ८१२ || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/23521.html |title=Player profile: Norman Yardley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०८ ! scope="row" | {{sortname|रेज|पर्क्स}} | १९३९ || १९३९ || २ || ३ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18504.html |title=Player profile: Reg Perks |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०९ ! scope="row" | {{sortname|बिल|कॉप्सन}} | १९३९ || १९४७ || ३ || ६ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10812.html |title=Player profile: Bill Copson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१० ! scope="row" | {{sortname|बडी|ओल्डफील्ड}} | १९३९ || १९३९ || १ || ९९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18255.html |title=Player profile: Buddy Oldfield |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |} ==महायुद्धपश्चात वर्षे: १९४६-१९५९== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१९४६ ते १९५९ दरम्यान पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ३११ ! scope="row" | {{sortname|ॲलेक|बेडसर}} | १९४६ || १९५५ || ५१ || ७१४ || २३६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9057.html |title=Player profile: Alec Bedser |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१२ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|आयकिन}} | १९४६ || १९५५ || १८ || ६०६ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15381.html |title=Player profile: Jack Ikin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१३ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|स्मेइल्स}} | १९४६ || १९४६ || १ || २५ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20213.html |title=Player profile: Frank Smailes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१४ ! scope="row" | {{sortname|डिक|पोलार्ड}} | १९४६ || १९४८ || ४ || १३ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18561.html |title=Player profile: Dick Pollard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१५ ! scope="row" | {{sortname|गॉडफ्रे|इव्हान्स}}&nbsp;{{dagger}} | १९४६ || १९५९ || ९१ || २,४३९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12543.html |title=Player profile: Godfrey Evans |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१६ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|स्मिथ}} | १९४६ || १९४७ || ४ || ३३ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20270.html |title=Player profile: Peter Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१७ ! scope="row" | {{sortname|सॅम|कूक}} | १९४७ || १९४७ || १ || ४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10792.html |title=Player profile: Sam Cook |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१८ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|डॉलरी}} | १९४७ || १९५० || ४ || ७२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11918.html |title=Player profile: Tom Dollery |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१९ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|मार्टिन}} | १९४७ || १९४७ || १ || २६ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16921.html |title=Player profile: Jack Martin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२० ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|पोप}} | १९४७ || १९४७ || १ || ८ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18572.html |title=Player profile: George Pope |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२१ ! scope="row" | {{sortname|केन|क्रॅन्स्टन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९४७ || १९४८ || ८ || २०९ || १८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10862.html |title=Player profile: Ken Cranston |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२२ ! scope="row" | {{sortname|क्लिफ|ग्लॅडविन}} | १९४७ || १९४९ || ८ || १७० || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13381.html |title=Player profile: Cliff Gladwin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२३ ! scope="row" | {{sortname|हॅरोल्ड|बटलर}} | १९४७ || १९४८ || २ || १५ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9331.html |title=Player profile: Harold Butler |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२४ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|यंग}} | १९४७ || १९४९ || ८ || २८ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/23534.html |title=Player profile: Jack Young |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२५ ! scope="row" | {{sortname|डिक|हॉवर्थ}} | १९४७ || १९४८ || ५ || १४५ || १९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14286.html |title=Player profile: Dick Howorth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२६ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|रॉबर्टसन}} | १९४७ || १९५२ || ११ || ८८१ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19423.html |title=Player profile: Jack Robertson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२७ ! scope="row" | {{sortname|डेनिस|ब्रूक्स}} | १९४८ || १९४८ || १ || १७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9239.html |title=Player profile: Dennis Brookes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२८ ! scope="row" | {{sortname|जिम|लेकर}} | १९४८ || १९५९ || ४६ || ६७६ || १९३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16172.html |title=Player profile: Jim Laker |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२९ ! scope="row" | {{sortname|विन्स्टन|प्लेस}} | १९४८ || १९४८ || ३ || १४४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18548.html |title=Player profile: Winston Place |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३० ! scope="row" | {{sortname|जेराल्ड|स्मिथसन}} | १९४८ || १९४८ || २ || ७० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20221.html |title=Player profile: Gerald Smithson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३१ ! scope="row" | {{sortname|मॉरिस|ट्रेमलेट}} | १९४८ || १९४८ || ३ || २० || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21579.html |title=Player profile: Maurice Tremlett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३२ ! scope="row" | {{sortname|बिली|ग्रिफिथ}} | १९४८ || १९४९ || ३ || १५७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13476.html |title=Player profile: Billy Griffith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३३ ! scope="row" | {{sortname|जॉनी|वॉर्डल}} | १९४८ || १९५७ || २८ || ६५३ || १०२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22288.html |title=Player profile: Johnny Wardle |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३४ ! scope="row" | {{sortname|ॲलेक|कॉक्सन}} | १९४८ || १९४८ || १ || १९ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10850.html |title=Player profile: Alec Coxon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३५ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|क्रॅप}} | १९४८ || १९४९ || ७ || ३१९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10864.html |title=Player profile: Jack Crapp |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३६ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|एमेट}} | १९४८ || १९४८ || १ || १० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12517.html |title=Player profile: George Emmett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३७ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|ड्यूझ}} | १९४८ || १९५० || ५ || १२१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11883.html |title=Player profile: John Dewes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३८ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|वॉटकिन्स}} | १९४८ || १९५२ || १५ || ८१० || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22329.html |title=Player profile: Allan Watkins |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३९ ! scope="row" | {{sortname|रोली|जेन्किन्स}} | १९४८ || १९५२ || ९ || १९८ || ३२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15495.html |title=Player profile: Roly Jenkins |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४० ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|मान}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९४८ || १९४९ || ७ || ३७६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16891.html |title=Player profile: George Mann |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४१ ! scope="row" | {{sortname|रेज|सिम्पसन}} | १९४८ || १९५५ || २७ || १,४०१ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20198.html |title=Player profile: Reg Simpson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४२ ! scope="row" | {{sortname|ट्रेव्हर|बेली}} | १९४९ || १९५९ || ६१ || २,२९० || १३२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8944.html |title=Player profile: Trevor Bailey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४३ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|व्हार्टन}} | १९४९ || १९४९ || १ || २० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22381.html |title=Player profile: Alan Wharton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४४ ! scope="row" | {{sortname|ब्रायन|क्लोझ}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९४९ || १९७६ || २२ || ८८७ || १८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10754.html |title=Player profile: Brian Close |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४५ ! scope="row" | {{sortname|लेस|जॅक्सन}} | १९४९ || १९६१ || २ || १५ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15464.html |title=Player profile: Les Jackson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४६ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|बेरी}} | १९५० || १९५० || २ || ६ || ९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9079.html |title=Player profile: Bob Berry |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४७ ! scope="row" | {{sortname|ह्युबर्ट|डॉगार्ट}} | १९५० || १९५० || २ || ७६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11910.html |title=Player profile: Hubert Doggart |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४८ ! scope="row" | {{sortname|गिल्बर्ट|पार्कहाउस}} | १९५० || १९५९ || ७ || ३७३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18426.html |title=Player profile: Gilbert Parkhouse |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४९ ! scope="row" | {{sortname|डग|इनसोल}} | १९५० || १९५७ || ९ || ४०८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15399.html |title=Player profile: Doug Insole |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५० ! scope="row" | {{sortname|डेरेक|शॅकलटन}} | १९५० || १९६३ || ७ || ११३ || १८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20115.html |title=Player profile: Derek Shackleton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५१ ! scope="row" | {{sortname|माल्कम|हिल्टन}} | १९५० || १९५२ || ४ || ३७ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14213.html |title=Player profile: Malcolm Hilton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५२ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|मॅकइंटायर}}&nbsp;{{dagger}} | १९५० || १९५५ || ३ || १९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16978.html |title=Player profile: Arthur McIntyre |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५३ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|शेपर्ड}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५० || १९६३ || २२ || १,१७२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20159.html |title=Player profile: David Sheppard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५४ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|वॉर}} | १९५१ || १९५१ || २ || ४ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22319.html |title=Player profile: John Warr |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५५ ! scope="row" | {{sortname|रॉय|टॅटरसॉल}} | १९५१ || १९५४ || १६ || ५० || ५८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21464.html |title=Player profile: Roy Tattersall |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५६ ! scope="row" | {{sortname|ब्रायन|स्टॅदम}} | १९५१ || १९६५ || ७० || ६७५ || २५२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20341.html |title=Player profile: Brian Statham |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५७ ! scope="row" | {{sortname|विली|वॅट्सन}} | १९५१ || १९५९ || २३ || ८७९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22340.html |title=Player profile: Willie Watson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५८ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|ग्रेव्हनी}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५१ || १९६९ || ७९ || ४,८८२ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13434.html |title=Player profile: Tom Graveney |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५९ ! scope="row" | {{sortname|डॉन|ब्रेनन}}&nbsp;{{dagger}} | १९५१ || १९५१ || २ || १६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9210.html |title=Player profile: Don Brennan |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६० ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|लोसन}} | १९५१ || १९५५ || ७ || २४५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16360.html |title=Player profile: Frank Lowson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६१ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|मे}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५१ || १९६१ || ६६ || ४,५३७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16956.html |title=Player profile: Peter May |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६२ ! scope="row" | {{sortname|डोनाल्ड|कार}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५१ || १९५२ || २ || १३५ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10668.html |title=Player profile: Donald Carr |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६३ ! scope="row" | {{sortname|नायजेल|हॉवार्ड}} | १९५१ || १९५२ || ४ || ८६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14282.html |title=Player profile: Nigel Howard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६४ ! scope="row" | {{sortname|डॉन|केन्यन}} | १९५१ || १९५५ || ८ || १९२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15866.html |title=Player profile: Don Kenyon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६५ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|रिजवे}} | १९५१ || १९५२ || ५ || ४९ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19405.html |title=Player profile: Fred Ridgway |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६६ ! scope="row" | {{sortname|डिक|स्पूनर}}&nbsp;{{dagger}} | १९५१ || १९५५ || ७ || ३५४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20317.html |title=Player profile: Dick Spooner |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६७ ! scope="row" | {{sortname|एडी|लेडबीटर}} | १९५१ || १९५२ || २ || ४० || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16235.html |title=Player profile: Eddie Leadbeater |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६८ ! scope="row" | {{sortname|सिरिल|पूल}} | १९५२ || १९५२ || ३ || १६१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18569.html |title=Player profile: Cyril Poole |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६९ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|ट्रुमन}} | १९५२ || १९६५ || ६७ || ९८१ || ३०७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21600.html |title=Player profile: Fred Trueman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७० ! scope="row" | {{sortname|टोनी|लॉक}} | १९५२ || १९६८ || ४९ || ७४२ || १७४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16331.html |title=Player profile: Tony Lock |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७१ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|मॉस}} | १९५४ || १९६० || ९ || ६१ || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17114.html |title=Player profile: Alan Moss |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७२ ! scope="row" | {{sortname|चार्ल्स|पामर}} | १९५४ || १९५४ || १ || २२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18400.html |title=Player profile: Charles Palmer |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७३ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|अ‍ॅपलयार्ड|रॉबर्ट अ‍ॅपलयार्ड}} | १९५४ || १९५६ || ९ || ५१ || ३१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8554.html |title=Player profile: Bob Appleyard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७४ ! scope="row" | {{sortname|जिम|मॅककॉनन}} | १९५४ || १९५४ || २ || १८ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16961.html |title=Player profile: Jim McConnon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७५ ! scope="row" | {{sortname|जिम|पार्क्स ज्युनियर|जिम पार्क्स धाकटा}}&nbsp;{{dagger}} | १९५४ || १९६८ || ४६ || १,९६२ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18435.html |title=Player profile: Jim Parks |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७६ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|लोडर}} | १९५४ || १९५९ || १३ || ७६ || ३९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16324.html |title=Player profile: Peter Loader |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७७ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|टायसन}} | १९५४ || १९५९ || १७ || २३० || ७६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21644.html |title=Player profile: Frank Tyson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७८ ! scope="row" | {{sortname|कीथ|अँड्रु}}&nbsp;{{dagger}} | १९५४ || १९६३ || २ || २९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8545.html |title=Player profile: Keith Andrew |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७९ ! scope="row" | {{sortname|कॉलिन|काउड्री}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५४ || १९७५ || ११४ || ७,६२४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10846.html |title=Player profile: Colin Cowdrey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८० ! scope="row" | {{sortname|केन|बॅरिंग्टन}} | १९५५ || १९६८ || ८२ || ६,८०६ || २९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9014.html |title=Player profile: Ken Barrington |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८१ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|टिटमस}} | १९५५ || १९७५ || ५३ || १,४४९ || १५३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21548.html |title=Player profile: Fred Titmus |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८२ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|रिचर्डसन}} | १९५६ || १९६३ || ३४ || २,०६१ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18248.html |title=Player profile: Alan Oakman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८३ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|ओकमन}} | १९५६ || १९५६ || २ || १४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18248.html |title=Player profile: Alan Oakman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८४ ! scope="row" | {{sortname|डोनाल्ड|स्मिथ}} | १९५७ || १९५७ || ३ || २५ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20237.html |title=Player profile: Don Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८५ ! scope="row" | {{sortname|डिक|रिचर्डसन}} | १९५७ || १९५७ || १ || ३३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19384.html |title=Player profile: Dick Richardson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८६ ! scope="row" | {{sortname|माइक|स्मिथ}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५८ || १९७२ || ५० || २,२७८ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20255.html |title=Player profile: Mike Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८७ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|मिल्टन}} | १९५८ || १९५९ || ६ || २०४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17037.html |title=Player profile: Arthur Milton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८८ ! scope="row" | {{sortname|टेड|डेक्स्टर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५८ || १९६८ || ६२ || ४,५०२ || ६६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11886.html |title=Player profile: Ted Dexter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८९ ! scope="row" | {{sortname|रे|इलिंगवर्थ}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५८ || १९७३ || ६१ || १,८३६ || १२२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15385.html |title=Player profile: Ray Illingworth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९० ! scope="row" | {{sortname|रमन|सुब्बा राव}} | १९५८ || १९६१ || १३ || ९८४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20406.html |title=Player profile: Raman Subba Row |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९१ ! scope="row" | {{sortname|रॉय|स्वेटमन}}&nbsp;{{dagger}} | १९५९ || १९६० || ११ || २५४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20436.html |title=Player profile: Roy Swetman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९२ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|मॉर्टिमोर}} | १९५९ || १९६४ || ९ || २४३ || १३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17111.html |title=Player profile: John Mortimore |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९३ ! scope="row" | {{sortname|टॉमी|ग्रीनहाउ}} | १९५९ || १९६० || ४ || ४ || १६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13446.html |title=Player profile: Tommy Greenhough |publisher=ESPNcricinfo |access-date=5 June 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९४ ! scope="row" | {{sortname|मार्टिन|हॉर्टन}} | १९५९ || १९५९ || २ || ६० || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14273.html |title=Player profile: Martin Horton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=5 June 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९५ ! scope="row" | {{sortname|केन|टेलर}} | १९५९ || १९६४ || ३ || ५७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21485.html |title=Player profile: Ken Taylor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=5 June 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९६ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ|पुलर}} | १९५९ || १९६३ || २८ || १,९७४ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18640.html |title=Player profile: Geoff Pullar |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९७ ! scope="row" | {{sortname|हॅरोल्ड|ऱ्होड्स}} | १९५९ || १९५९ || २ || – || ९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19372.html |title=Player profile: Harold Rhodes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |} ==१९६० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१९६० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ३९८ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|ॲलन}} | १९६० || १९६६ || ३९ || ९१८ || १२२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8513.html |title=Player profile:en David Allen |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९९ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|बार्बर}} | १९६० || १९६८ || २८ || १,४९५ || ४२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8982.html |title=Player profile: Bob Barber |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०० ! scope="row" | {{sortname|पीटर|वॉकर}} | १९६० || १९६० || ३ || १२८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22276.html |title=Player profile: Peter Walker |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०१ ! scope="row" | {{sortname|डग|पॅजेट}} | १९६० || १९६० || २ || ५१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19503.html |title=Player profile: Doug Padgett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०२ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|मरे}}&nbsp;{{dagger}} | १९६१ || १९६७ || २१ || ५०६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17130.html |title=Player profile: John Murray |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०३ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|फ्लाव्हेल}} | १९६१ || १९६४ || ४ || ३१ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12848.html |title=Player profile: Jack Flavell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०४ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|ब्राउन}} | १९६१ || १९६१ || २ || ३ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9249.html |title=Player profile: Alan Brown |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०५ ! scope="row" | {{sortname|एरिक|रसेल}} | १९६१ || १९६७ || १० || ३६२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19503.html |title=Player profile: Eric Russell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०६ ! scope="row" | {{sortname|बुच|व्हाइट}} | १९६१ || १९६२ || २ || – || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22405.html |title=Player profile: Butch White |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०७ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|स्मिथ|डेव्हिड स्मिथ (क्रिकेट खेळाडू)}} | १९६१ || १९६२ || ५ || ३८ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20236.html |title=Player profile: David Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०८ ! scope="row" | {{sortname|बॅरी|नाइट}} | १९६१ || १९६९ || २९ || ८१२ || ७० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15910.html |title=Player profile: Barry Knight |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०९ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ|मिलमन}}&nbsp;{{dagger}} | १९६२ || १९६२ || ६ || ६० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17032.html |title=Player profile: Geoff Millman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१० ! scope="row" | {{sortname|पीटर|पार्फिट}} | १९६२ || १९७२ || ३७ || १,८८२ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18411.html |title=Player profile: Peter Parfitt |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४११ ! scope="row" | {{sortname|लेन|कोल्डवेल}} | १९६२ || १९६४ || ७ || ९ || २२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10763.html |title=Player profile: Len Coldwell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१२ ! scope="row" | {{sortname|मिकी|स्ट्युअर्ट}} | १९६२ || १९६४ || ८ || ३८५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20376.html |title=Player profile: Micky Stewart |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१३ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|लार्टर}} | १९६२ || १९६५ || १० || १६ || ३७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16205.html |title=Player profile: David Larter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१४ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|स्मिथ}}&nbsp;{{dagger}} | १९६२ || १९६३ || ६ || ११८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20222.html |title=Player profile: Alan Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१५ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|एडरिच}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९६३ || १९७६ || ७७ || ५,१३८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12490.html |title=Player profile: John Edrich |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१६ ! scope="row" | {{sortname|फिल|शार्प}} | १९६३ || १९६९ || १२ || ७८६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20126.html |title=Player profile: Phil Sharpe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१७ ! scope="row" | {{sortname|ब्रायन|बोलस}} | १९६३ || १९६४ || ७ || ४९६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9142.html |title=Player profile: Brian Bolus |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१८ ! scope="row" | {{sortname|डॉन|विल्सन}} | १९६४ || १९७१ || ६ || ७५ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22469.html |title=Player profile: Don Wilson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१९ ! scope="row" | {{sortname|जिमी|बिंक्स}}&nbsp;{{dagger}} | १९६४ || १९६४ || २ || ९१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9095.html |title=Player profile: Jimmy Binks |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२० ! scope="row" | {{sortname|जेफ|जोन्स}} | १९६४ || १९६८ || १५ || ३८ || ४४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15547.html |title=Player profile: Jeff Jones |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२१ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|प्राइस}} | १९६४ || १९७२ || १५ || ६६ || ४० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18616.html |title=Player profile: John Price |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२२ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ्री|बॉयकॉट}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९६४ || १९८२ || १०८ || ८,११४ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9187.html |title=Player profile: Geoff Boycott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२३ ! scope="row" | {{sortname|नॉर्मन|गिफर्ड}} | १९६४ || १९७३ || १५ || १७९ || ३३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13365.html |title=Player profile: Norman Gifford |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२४ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|कार्टराइट}} | १९६४ || १९६५ || ५ || २६ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10679.html |title=Player profile: Tom Cartwright |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२५ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|रम्सी}} | १९६४ || १९६५ || ५ || ३० || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19494.html |title=Player profile: Fred Rumsey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२६ ! scope="row" | {{sortname|इयान|थॉमसन}} | १९६४ || १९६५ || ५ || ६९ || ९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21533.html |title=Player profile: Ian Thomson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२७ ! scope="row" | {{sortname|केन|पामर}} | १९६५ || १९६५ || १ || १० || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18405.html |title=Player profile: Ken Palmer |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२८ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|स्नो}} | १९६५ || १९७६ || ४९ || ७७२ || २०२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20282.html |title=Player profile: John Snow |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२९ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|ब्राउन|डेव्हिड ब्राउन (क्रिकेट खेळाडू)}} | १९६५ || १९६९ || २६ || ३४२ || ७९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9252.html |title=Player profile: David Brown |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३० ! scope="row" | {{sortname|केन|हिग्स}} | १९६५ || १९६८ || १५ || १८५ || ७१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14189.html |title=Player profile: Ken Higgs |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३१ ! scope="row" | {{sortname|कॉलिन|मिलबर्न}} | १९६६ || १९६९ || ९ || ६५४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17018.html |title=Player profile: Colin Milburn |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३२ ! scope="row" | {{sortname|बेसिल|डि'ऑलिव्हेरा}} | १९६६ || १९७२ || ४४ || २,४८४ || ४७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11914.html |title=Player profile: Basil D'Oliveira |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३३ ! scope="row" | {{sortname|डेरेक|अंडरवूड}} | १९६६ || १९८२ || ८६ || ९३७ || २९७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22149.html |title=Player profile: Derek Underwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३४ ! scope="row" | {{sortname|डेनिस|अमिस}} | १९६६ || १९७७ || ५० || ३,६१२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8535.html |title=Player profile: Dennis Amiss |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३५ ! scope="row" | {{sortname|रॉबिन|हॉब्स}} | १९६७ || १९७१ || ७ || ३४ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14227.html |title=Player profile: Robin Hobbs |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३६ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ|आर्नोल्ड}} | १९६७ || १९७५ || ३४ || ४२१ || ११५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8566.html |title=Player profile: Geoff Arnold |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३७ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|नॉट}}&nbsp;{{dagger}} | १९६७ || १९८१ || ९५ || ४,३८९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15917.html |title=Player profile: Alan Knott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३८ ! scope="row" | {{sortname|पॅट|पोकॉक}} | १९६८ || १९८५ || २५ || २०६ || ६७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18557.html |title=Player profile: Pat Pocock |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३९ ! scope="row" | {{sortname|कीथ|फ्लेचर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९६८ || १९८२ || ५९ || ३,२७२ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12854.html |title=Player profile: Keith Fletcher |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४० ! scope="row" | {{sortname|रॉजर|प्रिदू}} | १९६८ || १९६९ || ३ || १०२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18625.html |title=Player profile: Roger Prideaux |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४१ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|कॉटॅम}} | १९६९ || १९७३ || ४ || २७ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10824.html |title=Player profile: Bob Cottam |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४२ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|हॅम्पशायर}} | १९६९ || १९७५ || ८ || ४०३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14024.html |title=Player profile: John Hampshire |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४३ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|वॉर्ड}} | १९६९ || १९७६ || ५ || ४० || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22292.html |title=Player profile: Alan Ward |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४४ ! scope="row" | {{sortname|माइक|डेनिस}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९६९ || १९७५ || २८ || १,६६७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11870.html |title=Player profile: Mike Denness |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |} ==१९७० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१९७० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ६९६ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|जोन्स}} | १९७० || १९७० || १ || || || |- align="center" | ४४५ ! scope="row" | {{sortname|ब्रायन|लकहर्स्ट}} | १९७० || १९७४ || २१ || १,२९८ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16370.html |title=Player profile: Brian Luckhurst |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४६ ! scope="row" | {{sortname|केन|शटलवर्थ}} | १९७० || १९७१ || ५ || ४६ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20182.html |title=Player profile: Ken Shuttleworth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४७ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|लीव्हर}} | १९७० || १९७५ || १७ || ३५० || ४१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16262.html |title=Player profile: Peter Lever |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४८ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|विलिस}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७१ || १९८४ || ९० || ८४० || ३२५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22462.html |title=Player profile: Bob Willis |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४९ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|टेलर}}&nbsp;{{dagger}} | १९७१ || १९८४ || ५७ || १,१५६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21494.html |title=Player profile: Bob Taylor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५० ! scope="row" | {{sortname|रिचर्ड|हटन}} | १९७१ || १९७१ || ५ || २१९ || ९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14336.html |title=Player profile: Richard Hutton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५१ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|जेमिसन}} | १९७१ || १९७४ || ४ || २१४ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15468.html |title=Player profile: John Jameson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५२ ! scope="row" | {{sortname|टोनी|ग्रेग}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७२ || १९७७ || ५८ || ३,५९९ || १४१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13463.html |title=Player profile: Tony Greig |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५३ ! scope="row" | {{sortname|बॅरी|वूड}} | १९७२ || १९७८ || १२ || ४५४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22498.html |title=Player profile: Barry Wood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५४ ! scope="row" | {{sortname|टोनी|लुईस}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७२ || १९७३ || ९ || ४५७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16271.html |title=Player profile: Tony Lewis |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५५ ! scope="row" | {{sortname|ख्रिस|ओल्ड}} | १९७३ || १९८१ || ४६ || ८४५ || १४३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18256.html |title=Player profile: Chris Old |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५६ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|बर्केनशॉ}} | १९७३ || १९७४ || ५ || १४८ || १३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9103.html |title=Player profile: Jack Birkenshaw |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५७ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहाम|रूप}} | १९७३ || १९७८ || २१ || ८६० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19469.html |title=Player profile: Graham Roope |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५८ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|हेस}} | १९७३ || १९७६ || ९ || २४४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14106.html |title=Player profile: Frank Hayes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५९ ! scope="row" | {{sortname|माइक|हेंड्रिक्स}} | १९७४ || १९८१ || ३० || १२८ || ८७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14159.html |title=Player profile: Mike Hendrick |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६० ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|लॉईड}} | १९७४ || १९७५ || ९ || ५५२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16318.html |title=Player profile: David Lloyd |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६१ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहम|गूच}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७५ || १९९५ || ११८ || ८,९०० || २३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13399.html |title=Player profile: Graham Gooch |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६२ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|स्टील}} | १९७५ || १९७६ || ८ || ६७३ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20345.html |title=Player profile: David Steele |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६३ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|वूल्मर}} | १९७५ || १९८१ || १९ || १,०५९ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22520.html |title=Player profile: Bob Woolmer |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६४ ! scope="row" | {{sortname|फिल|एडमंड्स}} | १९७५ || १९८७ || ५१ || ८७५ || १२५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12486.html |title=Player profile: Phil Edmonds |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६५ ! scope="row" | {{sortname|माइक|ब्रेअर्ली}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७६ || १९८१ || ३९ || १,४४२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9208.html |title=Player profile: Mike Brearley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६६ ! scope="row" | {{sortname|माइक|सेल्वी}} | १९७६ || १९७७ || ३ || १५ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20105.html |title=Player profile: Mike Selvey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६७ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|बाल्डरस्टोन}} | १९७६ || १९७६ || २ || ३९ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8962.html |title=Player profile: Chris Balderstone |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६८ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|विली}} | १९७६ || १९८६ || २६ || १,१८४ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22442.html |title=Player profile: Peter Willey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६९ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ|मिलर}} | १९७६ || १९८४ || ३४ || १,२१३ || ६० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17025.html |title=Player profile: Geoff Miller |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७० ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहाम|बार्लो}} | १९७६ || १९७७ || ३ || १७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8990.html |title=Player profile: Graham Barlow |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७१ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|लीव्हर}} | १९७६ || १९८६ || २१ || ३०६ || ७३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16260.html |title=Player profile: John Lever |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७२ ! scope="row" | {{sortname|डेरेक|रँडल}} | १९७७ || १९८४ || ४७ || २,४७० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19327.html |title=Player profile: Derek Randall |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७३ ! scope="row" | {{sortname|रॉजर|टोलचार्ड}} | १९७७ || १९७७ || ४ || १२९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21550.html |title=Player profile: Roger Tolchard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७४ ! scope="row" | {{sortname|इयान|बॉथम}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७७ || १९९२ || १०२ || ५,२०० || ३८३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9163.html |title=Player profile: Ian Botham |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७५ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ|कोप}} | १९७७ || १९७८ || ३ || ४० || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10809.html |title=Player profile: Geoff Cope |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७६ ! scope="row" | {{sortname|ब्रायन|रोझ}} | १९७७ || १९८१ || ९ || ३५८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19478.html |title=Player profile: Brian Rose |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७७ ! scope="row" | {{sortname|माइक|गॅटिंग}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७८ || १९९५ || ७९ || ४,४०९ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13340.html |title=Player profile: Mike Gatting |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७८ ! scope="row" | {{sortname|क्लाइव्ह|रॅडली}} | १९७८ || १९७८ || ८ || ४८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19316.html |title=Player profile: Clive Radley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७९ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|गॉवर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७८ || १९९२ || ११७ || ८,२३१ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13418.html |title=Player profile: David Gower |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८० ! scope="row" | {{sortname|जॉन|एम्बुरी}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७८ || १९९५ || ६४ || १,७१३ || १४७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12514.html |title=Player profile: John Emburey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८१ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|बेरस्टो}}&nbsp;{{dagger}} | १९७९ || १९८१ || ४ || १२५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8954.html |title=Player profile: David Bairstow |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८२ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|बुचर}} | १९७९ || १९७९ || १ || ३४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9323.html |title=Player profile: Alan Butcher |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८३ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहाम|डिली}} | १९७९ || १९८९ || ४१ || ५२१ || १३८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11893.html |title=Player profile: Graham Dilley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |} ==१९८० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१९८० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ४८४ ! scope="row" | {{sortname|वेन|लार्किन्स}} | १९८० || १९९१ || १३ || ४९३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16203.html |title=Player profile: Wayne Larkins |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८५ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहाम|स्टीव्हन्सन}} | १९८० || १९८१ || २ || २८ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20363.html |title=Player profile: Graham Stevenson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८६ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|टॅवरे}} | १९८० || १९८९ || ३१ || १,७५५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21466.html |title=Player profile: Chris Tavaré |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८७ ! scope="row" | {{sortname|बिल|ॲथी}} | १९८० || १९८८ || २३ || ९१९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8581.html |title=Player profile: Bill Athey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८८ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|डाउनटन}}&nbsp;{{dagger}} | १९८१ || १९८८ || ३० || ७८५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11931.html |title=Player profile: Paul Downton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८९ ! scope="row" | {{sortname|रोलँड|बुचर}} | १९८१ || १९८१ || ३ || ७१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9329.html |title=Player profile: Roland Butcher |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९० ! scope="row" | {{sortname|रॉबिन|जॅकमन}} | १९८१ || १९८२ || ४ || ४२ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15461.html |title=Player profile: Robin Jackman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९१ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|ॲलॉट}} | १९८१ || १९८५ || १३ || २१३ || २६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8526.html |title=Player profile: Paul Allott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९२ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|पार्कर}} | १९८१ || १९८१ || १ || १३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18423.html |title=Player profile: Paul Parker |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९३ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ|कूक}} | १९८२ || १९८३ || ७ || २०३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10793.html |title=Player profile: Geoff Cook |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९४ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|लॅम्ब}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९८२ || १९९२ || ७९ || ४,६५६ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16178.html |title=Player profile: Allan Lamb |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९५ ! scope="row" | {{sortname|डेरेक|प्रिंगल}} | १९८२ || १९९२ || ३० || ६९५ || ७० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18627.html |title=Player profile: Derek Pringle |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९६ ! scope="row" | {{sortname|इयान|ग्रेग}} | १९८२ || १९८२ || २ || २६ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13464.html |title=Player profile: Ian Greig |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९७ ! scope="row" | {{sortname|एडी|हेमिंग्स}} | १९८२ || १९९१ || १६ || ३८३ || ४३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14152.html |title=Player profile: Eddie Hemmings |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९८ ! scope="row" | {{sortname|ग्रेम|फाउलर}} | १९८२ || १९८५ || २१ || १,३०७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12884.html |title=Player profile: Graeme Fowler |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९९ ! scope="row" | {{sortname|व्हिक|मार्क्स}} | १९८२ || १९८४ || ६ || २४९ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16899.html |title=Player profile: Vic Marks |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०० ! scope="row" | {{sortname|नॉर्मन|कोवन्स}} | १९८२ || १९८५ || १९ || १७५ || ५१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10839.html |title=Player profile: Norman Cowans |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०१ ! scope="row" | {{sortname|निक|कूक}} | १९८३ || १९८९ || १५ || १७९ || ५२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10797.html |title=Player profile: Nick Cook |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०२ ! scope="row" | {{sortname|नील|फॉस्टर}} | १९८३ || १९९३ || २९ || ४४६ || ८८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12879.html |title=Player profile: Neil Foster |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०३ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|स्मिथ}} | १९८३ || १९८६ || ८ || ३९२ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20233.html |title=Player profile: Chris Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०४ ! scope="row" | {{sortname|टोनी|पिगॉट}} | १९८४ || १९८४ || १ || १२ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18533.html |title=Player profile: Tony Pigott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०५ ! scope="row" | {{sortname|अँडी|लॉइड}} | १९८४ || १९८४ || १ || १० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16322.html |title=Player profile: Andy Lloyd |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०६ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|ब्रॉड}} | १९८४ || १९८९ || २५ || १,६६१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9230.html |title=Player profile: Chris Broad |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०७ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|टेरी}} | १९८४ || १९८४ || २ || १६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21502.html |title=Player profile: Paul Terry |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०८ ! scope="row" | {{sortname|जोनाथन|ॲग्न्यू}} | १९८४ || १९८५ || ३ || १० || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8501.html |title=Player profile: Jonathan Agnew |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०९ ! scope="row" | {{sortname|रिचर्ड|एलिसन}} | १९८४ || १९८६ || ११ || २०२ || ३५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12507.html |title=Player profile: Richard Ellison |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१० ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|काउड्री}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९८४ || १९८८ || ६ || १०१ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10843.html |title=Player profile: Chris Cowdrey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५११ ! scope="row" | {{sortname|टिम|रॉबिन्सन}} | १९८४ || १९८९ || २९ || १,६०१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19445.html |title=Player profile: Tim Robinson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१२ ! scope="row" | {{sortname|आर्नी|साइडबॉटम}} | १९८५ || १९८५ || १ || २ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20185.html |title=Player profile: Arnie Sidebottom |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१३ ! scope="row" | {{sortname|लेस|टेलर}} | १९८५ || १९८५ || २ || १ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21486.html |title=Player profile: Les Taylor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१४ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|स्मिथ|डेव्हिड स्मिथ (इंग्लंडचा क्रिकेट खेळाडू)}} | १९८६ || १९८६ || २ || ८० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20235.html |title=Player profile: David Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१५ ! scope="row" | {{sortname|ग्रेग|थॉमस}} | १९८६ || १९८६ || ५ || ८३ || १० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21512.html |title=Player profile: Greg Thomas |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१६ ! scope="row" | {{sortname|विल्फ|स्लॅक}} | १९८६ || १९८६ || ३ || ८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20206.html |title=Player profile: Wilf Slack |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१७ ! scope="row" | {{sortname|ब्रुस|फ्रेंच}}&nbsp;{{dagger}} | १९८६ || १९८८ || १६ || ३०८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12923.html |title=Player profile: Bruce French |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१८ ! scope="row" | {{sortname|मार्क|बेन्सन}} | १९८६ || १९८६ || १ || ५१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9074.html |title=Player profile: Mark Benson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१९ ! scope="row" | {{sortname|नील|रॅडफोर्ड}} | १९८६ || १९८८ || ३ || २१ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19314.html |title=Player profile: Neal Radford |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२० ! scope="row" | {{sortname|मार्टिन|मॉक्सॉन}} | १९८६ || १९८९ || १० || ४५५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17119.html |title=Player profile: Martyn Moxon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२१ ! scope="row" | {{sortname|ग्लॅड्स्टन|स्मॉल}} | १९८६ || १९९१ || १७ || २६३ || ५५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20217.html |title=Player profile: Gladstone Small |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२२ ! scope="row" | {{sortname|फिलिप|डिफ्रेटस}} | १९८६ || १९९५ || ४४ || ९३४ || १४० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11865.html |title=Player profile: Phil DeFreitas |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२३ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|रिचर्ड्स}}&nbsp;{{dagger}} | १९८६ || १९८८ || ८ || २८५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19394.html |title=Player profile: Jack Richards |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२४ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|व्हिटेकर}} | १९८६ || १९८६ || १ || ११ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22392.html |title=Player profile: James Whitaker |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२५ ! scope="row" | {{sortname|नील|फेअरब्रदर}} | १९८७ || १९९३ || १० || २१९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12803.html |title=Player profile: Neil Fairbrother |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२६ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|कॅपेल}} | १९८७ || १९९० || १५ || ३७४ || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10653.html |title=Player profile: David Capel |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२७ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|जार्व्हिस}} | १९८८ || १९९३ || ९ || १३२ || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15485.html |title=Player profile: Paul Jarvis |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२८ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|चाइल्ड्स}} | १९८८ || १९८८ || २ || २ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10721.html |title=Player profile: John Childs |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२९ ! scope="row" | {{sortname|टिम|कर्टिस}} | १९८८ || १९८९ || ५ || १४० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10897.html |title=Player profile: Tim Curtis |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३० ! scope="row" | {{sortname|रॉबिन|स्मिथ}} | १९८८ || १९९६ || ६२ || ४,२३६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20263.html |title=Player profile: Robin Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३१ ! scope="row" | {{sortname|रॉब|बेली}} | १९८८ || १९९० || ४ || ११९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8942.html |title=Player profile: Rob Bailey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३२ ! scope="row" | {{sortname|मॅथ्यू|मेनार्ड}} | १९८८ || १९९४ || ४ || ८७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16951.html |title=Player profile: Matthew Maynard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३३ ! scope="row" | {{sortname|किम|बार्नेट}} | १९८८ || १९८९ || ४ || २०७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9002.html |title=Player profile: Kim Barnett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३४ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|लॉरेंस}} | १९८८ || १९९२ || ५ || ६० || १८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16219.html |title=Player profile: David Lawrence |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३५ ! scope="row" | {{sortname|फिल|न्यूपोर्ट}} | १९८८ || १९९१ || ३ || ११० || १० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18012.html |title=Player profile: Phil Newport |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३६ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|रसेल}}&nbsp;{{dagger}} | १९८८ || १९९८ || ५४ || १,८९७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19500.html |title=Player profile: Jack Russell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३७ ! scope="row" | {{sortname|अँगस|फ्रेझर}} | १९८९ || १९९८ || ४६ || ३८८ || १७७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12909.html |title=Player profile: Angus Fraser |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३८ ! scope="row" | {{sortname|मायकेल|आथरटन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९८९ || २००१ || ११५ || ७,७२८ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8579.html |title=Player profile: Mike Atherton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३९ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हन|माल्कम}} | १९८९ || १९९७ || ४० || २३६ || १२८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16885.html |title=Player profile: Devon Malcolm |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४० ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|इग्लेस्डेन}} | १९८९ || १९९४ || ३ || ६ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15380.html |title=Player profile: Alan Igglesden |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४१ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|स्टीवन्सन}} | १९८९ || १९८९ || १ || ३६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20359.html |title=Player profile: John Stephenson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |} ==१९९० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१९९० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ५४२ ! scope="row" | {{sortname|नासेर|हुसेन|नासिर हुसेन (क्रिकेट खेळाडू)}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९९० || २००४ || ९६ || ५,७६४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14325.html |title=Player profile: Nasser Hussain |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४३ ! scope="row" | {{sortname|ॲलेक|स्टुअर्ट}}&nbsp;{{double-dagger}}{{dagger}} | १९९० || २००३ || १३३ || ८,४६३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20372.html |title=Player profile: Alec Stewart |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४४ ! scope="row" | {{sortname|ख्रिस|लुईस}} | १९९० || १९९६ || ३२ || १,१०५ || ९३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16274.html |title=Player profile: Chris Lewis |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४५ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|मॉरिस}} | १९९० || १९९० || ३ || ७१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17102.html |title=Player profile: John Morris |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४६ ! scope="row" | {{sortname|नील|विल्यम्स}} | १९९० || १९९० || १ || ३८ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22453.html |title=Player profile: Neil Williams |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४७ ! scope="row" | {{sortname|फिल|टफनेल}} | १९९० || २००१ || ४२ || १५३ || १२१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21611.html |title=Player profile: Phil Tufnell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४८ ! scope="row" | {{sortname|ग्रेम|हिक}} | १९९१ || २००१ || ६५ || ३,३८३ || २३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14187.html |title=Player profile: Graeme Hick |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४९ ! scope="row" | {{sortname|मार्क|रामप्रकाश}} | १९९१ || २००२ || ५२ || २,३५० || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19323.html |title=Player profile: Mark Ramprakash |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५० ! scope="row" | {{sortname|स्टीव|वॉटकिन}} | १९९१ || १९९३ || ३ || २५ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22333.html |title=Player profile: Steve Watkin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५१ ! scope="row" | {{sortname|रिचर्ड|इलिंगवर्थ}} | १९९१ || १९९५ || ९ || १२८ || १९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15383.html |title=Player profile: Richard Illingworth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५२ ! scope="row" | {{sortname|ह्यु|मॉरिस}} | १९९१ || १९९१ || ३ || ११५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17099.html |title=Player profile: Hugh Morris |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५३ ! scope="row" | {{sortname|डर्मॉट|रीव}} | १९९२ || १९९२ || ३ || १२४ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19364.html |title=Player profile: Dermot Reeve |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५४ ! scope="row" | {{sortname|इयान|सॅलिसबरी}} | १९९२ || २००० || १५ || ३६८ || २० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20051.html |title=Player profile: Ian Salisbury |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५५ ! scope="row" | {{sortname|टिम|मंटन}} | १९९२ || १९९२ || २ || २५ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17125.html |title=Player profile: Tim Munton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५६ ! scope="row" | {{sortname|नील|मॅलेंडर}} | १९९२ || १९९२ || २ || ८ || १० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16886.html |title=Player profile: Neil Mallender |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५७ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|टेलर}} | १९९३ || १९९४ || २ || ३४ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21484.html |title=Player profile: Paul Taylor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५८ ! scope="row" | {{sortname|रिचर्ड|ब्लेकी}}&nbsp;{{dagger}} | १९९३ || १९९३ || २ || ७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9121.html |title=Player profile: Richard Blakey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५९ ! scope="row" | {{sortname|अँडी|कॅडिक}} | १९९३ || २००३ || ६२ || ८६१ || २३४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10633.html |title=Player profile: Andy Caddick |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६० ! scope="row" | {{sortname|पीटर|सच}} | १९९३ || १९९९ || ११ || ६७ || ३७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20404.html |title=Player profile: Peter Such |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140313221428/http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20404.html |archive-date=13 March 2014 }}</ref> |- align="center" | ५६१ ! scope="row" | {{sortname|मार्क|आयलॉट}} | १९९३ || १९९५ || ५ || २८ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15388.html |title=Player profile: Mark Ilott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६२ ! scope="row" | {{sortname|मार्क|लॅथवेल}} | १९९३ || १९९३ || २ || ७८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16212.html |title=Player profile: Mark Lathwell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६३ ! scope="row" | {{sortname|मार्टिन|मॅककेग}} | १९९३ || १९९४ || ३ || २१ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16959.html |title=Player profile: Martin McCague |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६४ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहाम|थोर्प}} | १९९३ || २००५ || १०० || ६,७४४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21537.html |title=Player profile: Graham Thorpe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६५ ! scope="row" | {{sortname|मार्टिन|बिकनेल}} | १९९३ || २००३ || ४ || ४५ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9089.html |title=Player profile: Martin Bicknell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६६ ! scope="row" | {{sortname|स्टीव|ऱ्होड्स}}&nbsp;{{dagger}} | १९९४ || १९९५ || ११ || २९४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19374.html |title=Player profile: Steve Rhodes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६७ ! scope="row" | {{sortname|क्रेग|व्हाइट}} | १९९४ || २००२ || ३० || १,०५२ || ५९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22403.html |title=Player profile: Craig White |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६८ ! scope="row" | {{sortname|डॅरेन|गॉफ}} | १९९४ || २००३ || ५८ || ८५५ || २२९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13411.html |title=Player profile: Darren Gough |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६९ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|क्रॉली}} | १९९४ || २००३ || ३७ || १,८०० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10870.html |title=Player profile: John Crawley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७० ! scope="row" | {{sortname|ज्योई|बेंजामिन}} | १९९४ || १९९४ || १ || – || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9069.html |title=Player profile: Joey Benjamin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७१ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|मार्टिन}} | १९९५ || १९९७ || ८ || ११५ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16925.html |title=Player profile: Peter Martin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७२ ! scope="row" | {{sortname|डोमिनिक|कॉर्क}} | १९९५ || २००२ || ३७ || ८६४ || १३१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10816.html |title=Player profile: Dominic Cork |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७३ ! scope="row" | {{sortname|जेसन|गॅलियन}} | १९९५ || १९९५ || ३ || ७४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13324.html |title=Player profile: Jason Gallian |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७४ ! scope="row" | {{sortname|निक|नाइट}} | १९९५ || २००१ || १७ || ७१९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15913.html |title=Player profile: Nick Knight |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७५ ! scope="row" | {{sortname|माइक|वॉटकिन्सन|मायकेल वॅटकिन्सन}} | १९९५ || १९९६ || ४ || १६७ || १० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22328.html |title=Player profile: Mike Watkinson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७६ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|वेल्स}} | १९९५ || १९९५ || १ || ३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22361.html |title=Player profile: Alan Wells |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७७ ! scope="row" | {{sortname|रॉनी|इराणी}} | १९९६ || १९९९ || ३ || ८६ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15403.html |title=Player profile: Ronnie Irani |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७८ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|मुल्लाली}} | १९९६ || २००१ || १९ || १२७ || ५८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17121.html |title=Player profile: Alan Mullally |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७९ ! scope="row" | {{sortname|मीन|पटेल}} | १९९६ || १९९६ || २ || ४५ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18458.html |title=Player profile: Min Patel |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८० ! scope="row" | {{sortname|मार्क|एलहॅम}} | १९९६ || १९९८ || ८ || २१० || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12466.html |title=Player profile: Mark Ealham |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८१ ! scope="row" | {{sortname|सायमन|ब्राउन}} | १९९६ || १९९६ || १ || ११ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9269.html |title=Player profile: Simon Brown |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८२ ! scope="row" | {{sortname|रॉबर्ट|क्रॉफ्ट}} | १९९६ || २००१ || २१ || ४२१ || ४९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10881.html |title=Player profile: Robert Croft |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८३ ! scope="row" | {{sortname|ख्रिस|सिल्व्हरवुड}} | १९९६ || २००२ || ६ || २९ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20193.html |title=Player profile: Chris Silverwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८४ ! scope="row" | {{sortname|मार्क|बुचर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९९७ || २००४ || ७१ || ४,२८८ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9327.html |title=Player profile: Mark Butcher |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८५ ! scope="row" | {{sortname|डीन|हेडली}} | १९९७ || १९९९ || १५ || १८६ || ६० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14127.html |title=Player profile: Dean Headley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८६ ! scope="row" | {{sortname|माइक|स्मिथ|माइक स्मिथ (क्रिकेट खेळाडू, जन्म १९६७)}} | १९९७ || १९९७ || १ || ४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20224.html |title=Player profile: Mike Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८७ ! scope="row" | {{sortname|ॲडम|होलिओके}} | १९९७ || १९९८ || ४ || ६५ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14244.html |title=Player profile: Adam Hollioake |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८८ ! scope="row" | {{sortname|बेन|होलियोके}} | १९९७ || १९९८ || २ || ४४ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14246.html |title=Player profile: Ben Hollioake |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८९ ! scope="row" | {{sortname|स्टीव|जेम्स}} | १९९८ || १९९८ || २ || ७१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15477.html |title=Player profile: Steve James |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९० ! scope="row" | {{sortname|ॲशली|गाइल्स}} | १९९८ || २००६ || ५४ || १,४२१ || १४३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13368.html |title=Player profile: Ashley Giles |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९१ ! scope="row" | {{sortname|अँड्र्यू|फ्लिंटॉफ}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९९८ || २००९ || ७९ || ३,८४५ || २२६ || {{efn|name=World XI|अँड्र्यू फ्लिंटॉफ आणि स्टीव्ह हार्मिसन यांनीही वर्ल्ड इलेव्हनकडून कसोटी क्रिकेट खेळले आहे. वर फक्त इंग्लंडमधील त्यांचे रेकॉर्ड दिले आहेत.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12856.html |title=Player profile: Andrew Flintoff |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९२ ! scope="row" | {{sortname|अ‍ॅलेक्स|ट्यूडर}} | १९९८ || २००२ || १० || २२९ || २८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21607.html |title=Player profile: Alex Tudor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९३ ! scope="row" | {{sortname|वॉरेन|हेग}}&nbsp;{{dagger}} | १९९८ || १९९९ || २ || ३० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14149.html |title=Player profile: Warren Hegg |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९४ ! scope="row" | {{sortname|आफताब|हबीब}} | १९९९ || १९९९ || २ || २६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13985.html |title=Player profile: Aftab Habib |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९५ ! scope="row" | {{sortname|ख्रिस|रीड}}&nbsp;{{dagger}} | १९९९ || २००७ || १५ || ३६० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19346.html |title=Player profile: Chris Read |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९६ ! scope="row" | {{sortname|एड|गिडिन्स}} | १९९९ || २००० || ४ || १०|| १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13362.html |title=Player profile: Ed Giddins |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९७ ! scope="row" | {{sortname|डॅरेन|मॅडी}} | १९९९ || २००० || ३ || ४६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16876.html |title=Player profile: Darren Maddy |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९८ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|ॲडम्स}} | १९९९ || २००० || ५ || १०४ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8487.html |title=Player profile: Chris Adams |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९९ ! scope="row" | {{sortname|गॅव्हिन|हॅमिल्टन}} | १९९९ || १९९९ || १ || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14020.html |title=Player profile: Gavin Hamilton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०० ! scope="row" | {{sortname|मायकेल|वॉन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९९९ || २००८ || ८२ || ५,७१९ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22182.html |title=Player profile: Michael Vaughan |publisher=ESPNcricinfo |access-date=9 March 2015 }}</ref> |} ==२००० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+२००० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col"  |नाव ! scope="col"  |पदार्पण ! scope="col"  |शेवटचा ! scope="col"  |सामने ! scope="col"  |धावा ! scope="col"  |बळी ! scope="col"  |संदर्भ |- align="center" | ६०१ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|शोफिल्ड}} | २००० || २००० || २ || ६७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20073.html |title=Player profile: Chris Schofield |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०२ ! scope="row" | {{sortname|मॅथ्यू|हॉगार्ड}} | २००० || २००८ || ६७ || ४७३ || २४८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14236.html |title=Player profile: Matthew Hoggard |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०३ ! scope="row" | {{sortname|मार्कस|ट्रेस्कोथिक}}&nbsp;{{double-dagger}} | २००० || २००६ || ७६ || ५,८२५ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21585.html |title=Player profile: Marcus Trescothick |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०४ ! scope="row" | {{sortname|रायन|साइडबॉटम}} | २००१ || २०१० || २२ || ३१३ || ७९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20187.html |title=Player profile: Ryan Sidebottom |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०५ ! scope="row" | {{sortname|इयान|वॉर्ड|इयान वॉर्ड (क्रिकेटर)}} | २००१ || २००१ || ५ || १२९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22301.html |title=Player profile: Ian Ward |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०६ ! scope="row" | {{sortname|उस्मान|अफझल}} | २००१ || २००१ || ३ || ८३ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8499.html |title=Player profile: Usman Afzaal |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०७ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|ऑरमंड|जिमी ऑरमंड}} | २००१ || २००१ || २ || ३८ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18265.html |title=Player profile: Jimmy Ormond |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०८ ! scope="row" | {{sortname|रिचर्ड|डॉसन}} | २००१ || २००३ || ७ || ११४ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11848.html |title=Player profile: Richard Dawson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०९ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|फॉस्टर}}&nbsp;{{dagger}} | २००१ || २००२ || ७ || २२६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12877.html |title=Player profile: James Foster |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१० ! scope="row" | {{sortname|सायमन|जोन्स|सायमन जोन्स (क्रिकेटर)}} | २००२ || २००५ || १८ || २०५ || ५९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15555.html |title=Player profile: Simon Jones |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६११ ! scope="row" | {{sortname|स्टीव्ह|हार्मिसन}} | २००२ || २००९ || ६२ || ७४२ || २२२ || {{efn|name=World XI}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14054.html |title=Player profile: Steve Harmison |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१२ ! scope="row" | {{sortname|रॉब|की}} | २००२ || २००५ || १५ || ७७५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15876.html |title=Player profile: Rob Key |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१३ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|अँडरसन}} | २००३ || २०२४ || १८८ || १,३५३ || ७०४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8608.html |title=Player profile: James Anderson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१४ ! scope="row" | {{sortname|अँथनी|मॅकग्राथ}} | २००३ || २००३ || ४ || २०१ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16975.html |title=Player profile: Anthony McGrath |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१५ ! scope="row" | {{sortname|रिचर्ड|जॉन्सन|रिचर्ड जॉन्सन (क्रिकेटर, जन्म १९७४)}} | २००३ || २००३ || ३ || ५९ || १६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15522.html |title=Player profile: Richard Johnson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१६ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|किर्टली}} | २००३ || २००३ || ४ || ३२ || १९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15901.html |title=Player profile: James Kirtley |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१७ ! scope="row" | {{sortname|एड|स्मिथ|एड स्मिथ (क्रिकेट खेळाडू)}} | २००३ || २००३ || ३ || ८७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20242.html |title=Player profile: Ed Smith |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१८ ! scope="row" | {{sortname|कबीर|अली}} | २००३ || २००३ || १ || १० || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8476.html |title=Player profile: Kabir Ali |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१९ ! scope="row" | {{sortname|गॅरेथ|बॅटी}} | २००३ || २०१६ || ९ || १४९ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9042.html |title=Player profile: Gareth Batty |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२० ! scope="row" | {{sortname|रिक्की|क्लार्क}} | २००३ || २००३ || २ || ९६ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11724.html |title=Player profile: Rikki Clarke |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२१ ! scope="row" | {{sortname|मार्टिन|सॅगर्स}} | २००३ || २००४ || ३ || १ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20040.html |title=Player profile: Martin Saggers |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२२ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|कॉलिंगवुड}} | २००३ || २०११ || ६८ || ४,२५९ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10772.html |title=Player profile: Paul Collingwood |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२३ ! scope="row" | {{sortname|जरैंट|जोन्स}}&nbsp;{{dagger}} | २००४ || २००६ || ३४ || १,१७२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15501.html |title=Player profile: Geraint Jones |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२४ ! scope="row" | {{sortname|अँड्र्यू|स्ट्रॉस}}&nbsp;{{double-dagger}} | २००४ || २०१२ || १०० || ७,०३७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20387.html |title=Player profile: Andrew Strauss |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२५ ! scope="row" | {{sortname|इयान|बेल}} | २००४ || २०१५ || ११८ || ७,७२७ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9062.html |title=Player profile: Ian Bell |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२६ ! scope="row" | {{sortname|केविन|पीटरसन}}&nbsp;{{double-dagger}} | २००५ || २०१४ || १०४ || ८,१८१ || १० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19296.html |title=Player profile: Kevin Pietersen |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२७ ! scope="row" | {{sortname|शॉन|उडाल}} | २००५ || २००६ || ४ || १०९ || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22144.html |title=Player profile: Shaun Udal |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२८ ! scope="row" | {{sortname|लियाम|प्लंकेट}} | २००५ || २०१४ || १३ || २३८ || ४१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19264.html |title=Player profile: Liam Plunkett |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२९ ! scope="row" | {{sortname|इयान|ब्लॅकवेल}} | २००६ || २००६ || १ || ४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9117.html |title=Player profile: Ian Blackwell |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३० ! scope="row" | {{sortname|ॲलास्टेर|कूक}}&nbsp;{{double-dagger}} | २००६ || २०१८ || १६१ || १२,४७२ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11728.html |title=Player profile: Alastair Cook |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३१ ! scope="row" | {{sortname|मॉन्टी|पानेसर}} | २००६ || २०१३ || ५० || २२० || १६७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18655.html |title=Player profile: Monty Panesar |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३२ ! scope="row" | {{sortname|ओवैस|शाह}} | २००६ || २००९ || ६ || २६९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20123.html |title=Player profile: Owais Shah |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३३ ! scope="row" | {{sortname|साजिद|महमूद}} | २००६ || २००७ || ८ || ८१ || २० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17944.html |title=Player profile: Sajid Mahmood |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३४ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|लुईस}} | २००६ || २००६ || १ || २७ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16281.html |title=Player profile: Jon Lewis |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३५ ! scope="row" | {{sortname|मॅट|प्रायर}}&nbsp;{{dagger}} | २००७ || २०१४ || ७९ || ४,०९९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18675.html |title=Player profile: Matt Prior |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३६ ! scope="row" | {{sortname|ख्रिस|ट्रेमलेट}} | २००७ || २०१३ || १२ || ११३ || ५३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21650.html |title=Player profile: Chris Tremlett |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३७ ! scope="row" | {{sortname|रवी|बोपारा}} | २००७ || २०१२ || १३ || ५७५ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10582.html |title=Player profile: Ravi Bopara |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३८ ! scope="row" | {{sortname|स्टुअर्ट|ब्रॉड}} | २००७ || २०२३ || १६७ || ३,६६२ || ६०४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10617.html |title=Player profile: Stuart Broad |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३९ ! scope="row" | {{sortname|टिम|अँब्रोझ}}&nbsp;{{dagger}} | २००८ || २००९ || ११ || ४४७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8845.html |title=Player profile: Tim Ambrose |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४० ! scope="row" | {{sortname|डॅरेन|पॅटिन्सन}} | २००८ || २००८ || १ || २१ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/270253.html |title=Player profile: Darren Pattinson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४१ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅम|स्वान}} | २००८ || २०१३ || ६० || १,३७० || २५५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20431.html |title=Player profile: Graeme Swann |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४२ ! scope="row" | {{sortname|अमजद|खान|अमजद खान (क्रिकेट खेळाडू)}} | २००९ || २००९ || १ || – || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/23911.html |title=Player profile: Amjad Khan |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४३ ! scope="row" | {{sortname|टीम|ब्रेसनन}} | २००९ || २०१३ || २३ || ५७५ || ७२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9310.html |title=Player profile: Tim Bresnan |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४४ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहम|ओनियन्स}} | २००९ || २०१२ || ९ || ३० || ३२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18389.html |title=Player profile: Graham Onions |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४५ ! scope="row" | {{sortname|जोनाथन|ट्रॉट}} | २००९ || २०१५ || ५२ || ३,८३५ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/47623.html |title=Player profile: Jonathan Trott |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |} ==२०१० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+२०१० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ६४६ ! scope="row" | {{sortname|मायकेल|कार्बेरी}} | २०१० || २०१४ || ६ || ३४५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10656.html |title=Player profile: Michael Carberry |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४७ ! scope="row" | {{sortname|स्टीवन|फिन}} | २०१० || २०१६ || ३६ || २७९ || १२५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/210283.html |title=Player profile: Steven Finn |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४८ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|ट्रेडवेल}} | २०१० || २०१५ || २ || ४५ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21646.html |title=Player profile: James Tredwell |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४९ ! scope="row" | {{sortname|आयॉन|मॉर्गन}} | २०१० || २०१२ || १६ || ७०० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/24598.html |title=Player profile: Eoin Morgan |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५० ! scope="row" | {{sortname|अजमल|शहजाद}} | २०१० || २०१० || १ || ५ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21431.html |title=Player profile: Ajmal Shahzad |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५१ ! scope="row" | {{sortname|समित|पटेल}} | २०१२ || २०१५ || ६ || १५१ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18632.html |title=Player profile: Samit Patel |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५२ ! scope="row" | '''{{sortname|जॉनी|बेरस्टो}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०१२ || २०२४ || १०० || ६,०४२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/297433.html |title=Player profile: Jonny Bairstow |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५३ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|टेलर}} | २०१२ || २०१६ || ७ || ३१२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/297635.html |title=Player profile: James Taylor |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५४ ! scope="row" | {{sortname|निक|कॉम्प्टन}} | २०१२ || २०१६ || १६ || ७७५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11718.html |title=Player profile: Nick Compton |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५५ ! scope="row" | '''{{sortname|जो|रूट}}'''&nbsp;{{double-dagger}} | २०१२ || २०२४ || १५२ || १२,९७२ || ७१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/303669.html |title=Player profile: Joe Root |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५६ ! scope="row" | {{sortname|सायमन|केरिगन}} | २०१३ || २०१३ || १ || १ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/297499.html |title=Player profile: Simon Kerrigan |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५७ ! scope="row" | '''{{sortname|ख्रिस|वोक्स}}''' | २०१३ || २०२४ || ५७ || १,९७० || १८१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/247235.html |title=Player profile: Chris Woakes |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५८ ! scope="row" | '''{{sortname|बेन|स्टोक्स}}'''&nbsp;{{double-dagger}} | २०१३ || २०२४ || ११० || ६,७१९ || २१० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/311158.html |title=Player profile: Ben Stokes |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५९ ! scope="row" | {{sortname|गॅरी|बॅलन्स}} | २०१४ || २०१७ || २३ || १,४९८ || – || {{efn|name=Zimbabwe|गॅरी बॅलेन्सने झिम्बाब्वेकडून कसोटी क्रिकेट देखील खेळले आहे. वर फक्त त्याचा इंग्लंडसाठीचा रेकॉर्ड दिला आहे.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/232438.html |title=Player profile: Gary Balance |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६० ! scope="row" | {{sortname|स्कॉट|बॉर्थविक}} | २०१४ || २०१४ || १ || ५ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/310519.html |title=Player profile: Scott Borthwick |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६१ ! scope="row" | {{sortname|बॉयड|रँकिन}} | २०१४ || २०१४ || १ || १३ || १ || {{efn|name=Ireland|बॉयड रँकिनने आयर्लंडकडून कसोटी क्रिकेट देखील खेळले आहे. वर फक्त त्याचा इंग्लंडसाठीचा रेकॉर्ड दिला आहे.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/24599.html |title=Player profile: Boyd Rankin |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६२ ! scope="row" | {{sortname|मोईन|अली}} | २०१४ || २०२३ || ६८ || ३,०९४ || २०४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8917.html |title=Player profile: Moeen Ali |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६३ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|जॉर्डन}} | २०१४ || २०१५ || ८ || १८० || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/288992.html |title=Player profile: Chris Jordan |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६४ ! scope="row" | {{sortname|सॅम|रॉबसन}} | २०१४ || २०१४ || ७ || ३३६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/272485.html |title=Player profile: Sam Robson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६५ ! scope="row" | '''{{sortname|जोस| बटलर}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०१४ || २०२२ || ५७ || २,९०७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/308967.html |title=Player profile: Jos Buttler |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६६ ! scope="row" | {{sortname|ॲडम|लिथ}} | २०१५ || २०१५ || ७ || २६५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/251721.html |title=Player profile: Adam Lyth |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६७ ! scope="row" | '''{{sortname|मार्क|वूड}}''' | २०१५ || २०२४ || ३७ || ८०७ || ११९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/288992.html |title=Player profile: Mark Wood |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=26 May 2015}}</ref> |- align="center" | ६६८ ! scope="row" | {{sortname|आदिल|रशीद}} | २०१५ || २०१९ || १९ || ५४० || ६० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/244497.html |title=Player profile: Adil Rashid |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६९ ! scope="row" | {{sortname|अ‍ॅलेक्स|हेल्स}} | २०१५ || २०१६ || ११ || ५७३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/249866.html |title=Player profile: Alex Hales |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=21 May 2016 }}</ref> |- align="center" | ६७० ! scope="row" | '''{{sortname|जेम्स|विन्स}}''' | २०१६ || २०१८ || १३ || ५४८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/296597.html |title=Player profile: James Vince |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=21 May 2016 }}</ref> |- align="center" | ६७१ ! scope="row" | {{sortname|जेक|बॉल}} | २०१६ || २०१७ || ४ || ६७ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/414990.html |title=Player profile: Jake Ball |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=17 July 2016 }}</ref> |- align="center" | ६७२ ! scope="row" | '''{{sortname|बेन|डकेट}}''' | २०१६ || २०२४ || ३२ || २,२७० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/521637.html |title=Player profile: Ben Duckett |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=24 October 2016 }}</ref> |- align="center" | ६७३ ! scope="row" | {{sortname|झफर|अन्सारी}} | २०१६ || २०१६ || ३ || ४९ || ५ || <ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/349853.html|title=Player profile: Zafar Ansari|publisher=ESPNcricinfo|access-date=28 October 2016}}</ref> |- align="center" | ६७४ ! scope="row" | '''{{sortname|हसीब|हमीद}}''' | २०१६ || २०२२ || १० || ४३९ || – || <ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/632172.html|title=Player profile: Haseeb Hameed|publisher=ESPNcricinfo|access-date=9 November 2016}}</ref> |- align="center" | ६७५ ! scope="row" | {{sortname|कीटन|जेनिंग्स}} | २०१६ || २०१९ || १७ || ७८१ || – || <ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/440780.html|title=Player profile: Keaton Jennings|publisher=ESPNcricinfo|access-date=8 December 2016}}</ref> |- align="center" | ६७६ ! scope="row" | {{sortname|लियाम|डॉसन}} | २०१६ || २०१७ || ३ || ८४ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/211855.html |title=Player profile: Liam Dawson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=20 December 2016 }}</ref> |- align="center" | ६७७ ! scope="row" | '''{{sortname|डेव्हिड|मलान}}''' | २०१७ || २०२२ || २२ || १,०७४ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/236489.html |title=Player profile: Dawid Malan |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=28 July 2017 }}</ref> |- align="center" | ६७८ ! scope="row" | {{sortname|टोबी|रोलँड-जोन्स}} | २०१७ || २०१७ || ४ || ८२ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/370535.html |title=Player profile: Toby Roland-Jones |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=28 July 2017 }}</ref> |- align="center" | ६७९ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|वेस्ट्ली}} | २०१७ || २०१७ || ५ || १९३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/214265.html |title=Player profile: Tom Westley |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=28 July 2017 }}</ref> |- align="center" | ६८० ! scope="row" | {{sortname|मार्क|स्टोनमॅन}} | २०१७ || २०१८ || ११ || ५२६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/229954.html |title=Player profile: Mark Stoneman |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=17 August 2017 }}</ref> |- align="center" | ६८१ ! scope="row" | '''{{sortname|क्रेग|ओव्हरटन}}''' | २०१७ || २०२२ || ८ || १८२ || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/464626.html |title=Player profile: Craig Overton |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=6 December 2017 }}</ref> |- align="center" | ६८२ ! scope="row" | '''{{sortname|टॉम|कुरन}}''' | २०१७ || २०१८ || २ || ६६ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/550235.html |title=Player profile: Tom Curran |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=30 December 2017 }}</ref> |- align="center" | ६८३ ! scope="row" | '''{{sortname|मेसन|क्रेन}}''' | २०१८ || २०१८ || १ || ६ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/660889.html |title=Player profile: Mason Crane |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=4 January 2018 }}</ref> |- align="center" | ६८४ ! scope="row" | '''{{sortname|जॅक|लीच}}''' | २०१८ || २०२४ || ३९ || ४९८ || १४२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/455524.html |title=Player profile: Jack Leach |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=29 March 2018 }}</ref> |- align="center" | ६८५ ! scope="row" | '''{{sortname|डोम|बेस|डॉमिनिक बेस}}''' | २०१८ || २०२१ || १४ || ३१९ || ३६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/646847.html |title=Player profile: Dom Bess |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=26 May 2018 }}</ref> |- align="center" | ६८६ ! scope="row" | '''{{sortname|सॅम|कुरन}}''' | २०१८ || २०२१ || २४ || ८१५ || ४७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/662973.html |title=Player profile: Sam Curran |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=1 June 2018 }}</ref> |- align="center" | ६८७ ! scope="row" | '''{{sortname|ऑली|पोप}}'''&nbsp;{{double-dagger}}{{dagger}} | २०१८ || २०२४ || ५५ || ३,१३० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/887207.html |title=Player profile: Ollie Pope |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=10 August 2018 }}</ref> |- align="center" | ६८८ ! scope="row" | '''{{sortname|रोरी|बर्न्स}}''' | २०१८ || २०२२ || ३२ || १,७८९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/398778.html |title=Player profile: Rory Burns |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=6 November 2018 }}</ref> |- align="center" | ६८९ ! scope="row" | '''{{sortname|बेन|फोक्स}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०१८ || २०२४ || २५ || १,१३९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/364788.html |title=Player profile: Ben Foakes |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=6 November 2018 }}</ref> |- align="center" | ६९० ! scope="row" | {{sortname|जो|डेनली}} | २०१९ || २०२० || १५ || ८२७ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12454.html |title=Player profile: Joe Denly |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=10 February 2019 }}</ref> |- align="center" | ६९१ ! scope="row" | {{sortname|जेसन|रॉय}} | २०१९ || २०१९ || ५ || १८७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/298438.html |title=Player profile: Jason Roy |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=25 July 2019 }}</ref> |- align="center" | ६९२ ! scope="row" | '''{{sortname|ओली|स्टोन}}''' | २०१९ || २०२४ || ५ || १०२ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/457279.html |title=Player profile: Olly Stone |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=25 July 2019 }}</ref> |- align="center" | ६९३ ! scope="row" | '''{{sortname|जोफ्रा|आर्चर}}''' | २०१९ || २०२१ || १३ || १५५ || ४२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/669855.html |title=Player profile: Jofra Archer |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=15 August 2019 }}</ref> |- align="center" | ६९४ ! scope="row" | '''{{sortname|डॉम|सिबली}}''' | २०१९ || २०२१ || २२ || १,०४२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/519082.html |title=Player profile: Dom Sibley |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=25 November 2019 }}</ref> |- align="center" | ६९५ ! scope="row" | '''{{sortname|झॅक|क्रॉली}}''' | २०१९ || २०२४ || ५३ || २,८९९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/665053.html |title=Player profile: Zak Crawley |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=3 December 2019 }}</ref> |} ==२०२० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+२०२० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ६९६{{efn|name=AlanJones|१७ जून २०२० रोजी इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्डाने (ईसीबी) ॲलन जोन्स यांना ६९६ क्रमांकाची कसोटी कॅप दिली. १९७० मध्ये जोन्सने उर्वरित जगाविरुद्धच्या एका सामन्यात इंग्लंडचे प्रतिनिधित्व केले, ज्याला त्यावेळी कसोटी सामना म्हणून मान्यता देण्यात आली होती, परंतु नंतर त्याचा कसोटी दर्जा रद्द करण्यात आला.|group=notes}} ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|जोन्स}} | – || – || ० || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15537.html |title=Player profile: Alan Jones |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=14 January 2021 }}</ref> |- align="center" | ६९७ ! scope="row" | '''{{sortname|डॅन|लॉरेन्स}}''' | २०२१ || २०२४ || १४ || ६७१ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/641423.html |title=Player profile: Dan Lawrence |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=14 January 2021 }}</ref> |- align="center" | ६९८ ! scope="row" | '''{{sortname|जेम्स|ब्रेसी}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०२१ || २०२१ || २ || ८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/747031.html |title=Player profile: James Bracey |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=2 June 2021 }}</ref> |- align="center" | ६९९ ! scope="row" | '''{{sortname|ऑली|रॉबिन्सन}}''' | २०२१ || २०२४ || २० || ४१० || ७६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/527776.html |title=Player profile: Ollie Robinson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=2 June 2021 }}</ref> |- align="center" | ७०० ! scope="row" | '''{{sortname|सॅम|बिलिंग्स}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०२२ || २०२२ || ३ || ६६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/297628.html |title=Player profile: Sam Billings |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=14 January 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०१ ! scope="row" | '''{{sortname|ॲलेक्स|लीस}}''' | २०२२ || २०२२ || १० || ४५३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/460756.html |title=Player profile: Alex Lees |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=12 March 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०२ ! scope="row" | '''{{sortname|मॅथ्यू|फिशर}}''' | २०२२ || २०२२ || १ || – || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/639080.html |title=Player profile: Matthew Fisher |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=16 March 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०३ ! scope="row" | '''{{sortname|साकिब|महमूद}}''' | २०२२ || २०२२ || २ || ५२ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/643885.html |title=Player profile: Saqib Mahmood |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=16 March 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०४ ! scope="row" | '''{{sortname|मॅथ्यू|पॉट्स}}''' | २०२२ || २०२४ || १० || ८६ || ३६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/1027781.html |title=Player profile: Matthew Potts |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=2 June 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०५ ! scope="row" | '''{{sortname|मॅट|पार्किन्सन}}''' | २०२२ || २०२२ || १ || ८ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/653695.html |title=Player profile: Matt Parkinson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=2 June 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०६ ! scope="row" | '''{{sortname|जेमी|ओव्हरटन}}''' | २०२२ || २०२२ || १ || ९७ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/510530.html |title=Player profile: Jamie Overton |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=23 June 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०७ ! scope="row" | '''{{sortname|हॅरी|ब्रूक}}''' | २०२२ || २०२४ || २४ || २,२८१ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/911707.html |title=Player profile: Harry Brook |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=12 September 2022}}</ref> |- align="center" | ७०८ ! scope="row" | '''{{sortname|विल|जॅक्स}}''' | २०२२ || २०२२ || २ || ८९ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/897549.html |title=Player profile: Will Jacks |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=5 December 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०९ ! scope="row" | '''{{sortname|लियाम|लिव्हिंगस्टोन}}''' | २०२२ || २०२२ || १ || १६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/403902.html |title=Player profile: Liam Livingstone |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=5 December 2022}}</ref> |- align="center" | ७१० ! scope="row" | '''{{sortname|रेहान|अहमद}}''' | २०२२ || २०२४ || ५ || १०३ || २२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/1263691.html |title=Player profile: Rehan Ahmed |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=20 December 2022}}</ref> |- align="center" | ७११ ! scope="row" | '''{{sortname|जॉश|टँग}}''' | २०२३ || २०२३ || २ || २० || १० || <ref>{{cite web |title=Player profile: Josh Tongue |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/josh-tongue-857975 |access-date=2 June 2022 |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७१२ ! scope="row" | '''{{sortname|टॉम|हार्टले}}''' | २०२४ || २०२४ || ५ || १८५ || २२ || <ref>{{cite web |title=Player profile: Josh Tongue |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/tom-hartley-1150772 |access-date=25 January 2024 |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७१३ ! scope="row" | '''{{sortname|शोएब|बशीर}}''' | २०२४ || २०२४ || १५ || ७६ || ४९ || <ref>{{cite web |title=Player profile: Shoaib Bashir |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/shoaib-bashir-1334872 |access-date=2 February 2024 |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" |७१४ ! scope="row" | '''{{sortname|गस|ॲटकिन्सन}}''' | २०२४ || २०२४ || ११ || ३५२ || ५२ || <ref>{{cite web |title=Player profile: Gus Atkinson |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/gus-atkinson-1039481 |access-date=12 July 2024 |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" |७१५ ! scope="row" | '''{{sortname|जेमी|स्मिथ}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०२४ || २०२४ || ९ || ६३७ || – || <ref>{{cite web |title=Player profile: Jamie Smith|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/jamie-smith-1096092 |access-date=12 July 2024 |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" |७१६ ! scope="row" |'''{{sortname|जॉश|हल}}''' | २०२४ || २०२४ || १ || ९ || ३ || <ref> {{cite web |title=Player profile: Josh Hull |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/josh-hull-1330163 |access-date=7 September 2024 |work=ESPNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" |७१७ ! scope="row" |'''{{sortname|ब्रायडन|कार्स}}''' | २०२४ || २०२४ || ५ || ९४ || २७ || <ref> {{cite web |title=Player profile: Brydon Carse |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/brydon-carse-596417 |access-date=7 October 2024 |work=ESPNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" |७१८ ! scope="row" |'''{{sortname|जेकब|बेथेल}}''' | २०२४ || २०२४ || ३ || २६० || ३ || <ref> {{cite web |title=Player profile: Jacob Bethell |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/jacob-bethell-1194959 |access-date=1 December 2024 |work=ESPNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |} ==नोंदी== {{notelist}} ==संदर्भ== {{reflist}} {{इंग्लिश क्रिकेट खेळाडूंची यादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू}} {{इंग्लंडमधील क्रिकेट}} [[वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू|*]] [[वर्ग:याद्या]] [[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]] k7u1czpbo7pbfuwv5zq8ojij6jlzmwk 2718305 2718304 2026-10-08T21:44:03Z अभय नातू 206 /* २०२० चे दशक */ 2718305 wikitext text/x-wiki ही '''इंग्लंडच्या कसोटी क्रिकेट खेळाडूंची यादी''' आहे. इंग्लंड क्रिकेट संघाकडून खेळून प्रत्येक खेळाडूने ज्या क्रमाने कसोटी कॅप जिंकली त्या क्रमाने ही यादी मांडली आहे. जिथे एकाच कसोटी सामन्यात एकापेक्षा जास्त खेळाडूंनी त्यांची पहिली कसोटी कॅप जिंकली, तिथे त्या खेळाडूंची आडनावानुसार वर्णक्रमानुसार यादी केली जाते. कॅप क्रमांक हे इंग्लिश कसोटी क्रिकेट खेळाडूंच्या कालक्रमानुसार यादीतील खेळाडूच्या स्थानाशी जुळतात. खेळाडूंच्या किटवर हा क्रमांक दाखवला जातो. न्यू झीलंडविरुद्धच्या मालिकेनंतर १७ डिसेंबर २०२४ पर्यंतची आकडेवारी बरोबर आहे.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/caps.html?country=1;class=1 |title=Players / England / Test caps |publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=1 September 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/england/engine/records/averages/batting.html?class=1;id=1;type=team |title=England Test Batting Averages |publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=20 December 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/england/engine/records/averages/bowling.html?class=1;id=1;type=team |title=England Test Bowling Averages |publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=8 December 2024}}</ref> ==खेळाडू== '''नोंदी''' * ही यादी १७ डिसेंबर २०२४ रोजी संपलेल्या न्यू झीलंड-इंग्लंड सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे. ==सुरुवातीची वर्षे: १८७७-१८८९== [[File:Arthur Shrewsbury.jpg|right|100px|thumb|आर्थर श्रुसबरी (३५) जे ऑस्ट्रेलियाच्या दौऱ्यांचे आयोजन करण्यात आघाडीचे व्यक्तिमत्व होते.]] कसोटी क्रिकेटच्या सुरुवातीच्या काळात ऑस्ट्रेलियाचे अनेक दौरे झाले. यातील बहुतेक दौरे व्यावसायिक स्वरूपाचे होते आणि समुद्र प्रवास सुमारे ४२ दिवसांचा असल्याने, हे दौरे अनेक महिने चालले आणि संघांची निवड उपलब्धतेनुसार आणि क्रिकेटच्या कौशल्यानुसार करण्यात आली. याचा परिणाम म्हणून, केवळ काही मोजक्या कसोटी सामन्यांसह, असे अनेक सुरुवातीचे क्रिकेट खेळाडू आहेत ज्यांच्याकडे फक्त काही सामन्यांचे कसोटी रेकॉर्ड आहेत. या काळात कसोटी पदार्पण करणाऱ्या प्रमुख खेळाडूंमध्ये महान व्यावसायिक अष्टपैलू जॉर्ज युलिएट (११), ज्यांनी २५ कसोटी सामने खेळले आणि बिली बार्न्स (२१), ज्यांनी २१ कसोटी सामने खेळले हे समाविष्ट आहेत. इंग्लंडचा चॅम्पियन क्रिकेट खेळाडू डब्ल्यूजी ग्रेस (२४) यांनी १८८० मध्ये पहिल्यांदा कसोटी क्रिकेट खेळला. १८६० आणि १८७० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात कसोटी क्रिकेटचा शोध लागला नव्हता, तरीही तो पन्नाशीपर्यंत खेळत राहिला आणि अखेर शतकाच्या शेवटी कसोटी क्रिकेटमधून निवृत्त झाला. श्रूसबरी (३५) आणि स्टॉडार्ट (५६) हे त्या काळातील महान कर्णधारांमध्ये तसेच क्रिकेटमधील अनेक आत्महत्यांपैकी दोन म्हणून ओळखले जातात. जॉनी ब्रिग्ज (४७), ज्याचे मानसिक आजाराने ग्रस्त होऊन ते तरुणपणीच निधन झाले, त्यांनी कसोटी क्रिकेटच्या सुरुवातीच्या काळातील सर्वाधिक कसोटी सामने जिंकले. {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१८७७ ते १८८९ दरम्यान पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | १ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|आर्मिटेज}} | १८७७ || १८७७ || २ || ३३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8561.html |title=Player profile: Tom Armitage |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २ ! scope="row" | {{sortname|हेन्री|शार्लवूड}} | १८७७ || १८७७ || २ || ६३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10713.html |title=Player profile: Harry Charlwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|एमेट}} | १८७७ || १८८२ || ७ || १६० || ९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12518.html |title=Player profile: Tom Emmett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४ ! scope="row" | {{sortname|अँड्रु|ग्रीनवूड}} | १८७७ || १८७७ || २ || ७७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13451.html |title=Player profile: Andrew Greenwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५ ! scope="row" | {{sortname|अ‍ॅलन|हिल|अ‍ॅलन हिल (क्रिकेटर)}} | १८७७ || १८७७ || २ || १०१ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14197.html |title=Player profile: Allen Hill |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|जुप}} | १८७७ || १८७७ || २ || ६८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15571.html |title=Player profile: Harry Jupp |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|लिलिव्हाइट}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८७७ || १८७७ || २ || १६ || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16296.html |title=Player profile: James Lillywhite (jnr) |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|सेल्बी}}&nbsp;{{dagger}} | १८७७ || १८८२ || ६ || २५६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20102.html |title=Player profile: John Selby |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९ ! scope="row" | {{sortname|आल्फ्रेड|शॉ}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८७७ || १८८२ || ७ || १११ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20137.html |title=Player profile: James Southerton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १० ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|सदरटन}} | १८७७ || १८७७ || २ || ७ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20292.html |title=Player profile: James Southerton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|उलियेट}} | १८७७ || १८९० || २५ || ९४९ || ५० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22146.html |title=Player profile: George Ulyett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२ ! scope="row" | {{sortname|चार्ली|ॲब्सोलम}} | १८७९ || १८७९ || १ || ५८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8483.html |title=Player profile: Charlie Absolom |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|हॅरिस|लॉर्ड हॅरिस}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८७९ || १८८४ || ४ || १४५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14077.html |title=Player profile: Lord Harris |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४ ! scope="row" | {{sortname|लेलँड|होन}}&nbsp;{{dagger}} | १८७९ || १८७९ || १ || १३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14257.html |title=Player profile: Leland Hone |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५ ! scope="row" | {{sortname|ए.एन.|हॉर्न्बी}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८७९ || १८८४ || ३ || २१ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14267.html |title=Player profile: Monkey Hornby |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६ ! scope="row" | {{sortname|ए.पी.|लुकास}} | १८७९ || १८८४ || ५ || १५७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16364.html |title=Player profile: Bunny Lucas |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७ ! scope="row" | {{sortname|फ्रांसिस|मॅककिनन}} | १८७९ || १८७९ || १ || ५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16867.html |title=Player profile: Francis MacKinnon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८ ! scope="row" | {{sortname|व्हरनॉन|रॉईल}} | १८७९ || १८७९ || १ || २१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19492.html |title=Player profile: The Revd Vernon Royle |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९ ! scope="row" | {{sortname|सँडफर्ड|शुल्त्झ}} | १८७९ || १८७९ || १ || २० || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20074.html |title=Player profile: Sandford Schultz |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २० ! scope="row" | {{sortname|ए.जे.|वेब|अलेक्झांडर वेब}} | १८७९ || १८७९ || १ || ४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22349.html |title=Player profile: Alexander Webbe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१ ! scope="row" | {{sortname|बिली|बार्न्स}} | १८८० || १८९० || २१ || ७२५ || ५१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8998.html |title=Player profile: Billy Barnes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२ ! scope="row" | {{sortname|ई.एम.|ग्रेस}} | १८८० || १८८० || १ || ३६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13420.html |title=Player profile: Edward Grace |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|ग्रेस}} | १८८० || १८८० || १ || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13422.html |title=Player profile: Fred Grace |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४ ! scope="row" | {{sortname|डब्ल्यू.जी.|ग्रेस}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८० || १८९९ || २२ || १,०९८ || ९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13424.html |title=Player profile: W. G. Grace |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५ ! scope="row" | {{sortname|आल्फ्रेड|लिटलटन}}&nbsp;{{dagger}} | १८८० || १८८४ || ४ || ९४ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16385.html |title=Player profile: Alfred Lyttelton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|मॉर्ली}} | १८८० || १८८३ || ४ || ६ || १६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17092.html |title=Player profile: Fred Morley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|पेन}} | १८८० || १८८० || १ || ५० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18500.html |title=Player profile: Frank Penn |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८ ! scope="row" | {{sortname|ए.जी.|स्टील}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८० || १८८८ || १३ || ६०० || २९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20350.html |title=Player profile: Allan Steel |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९ ! scope="row" | {{sortname|डिक|बार्लो}} | १८८१ || १८८७ || १७ || ५९१ || ३४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8992.html |title=Player profile: Dick Barlow |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३० ! scope="row" | {{sortname|बिली|बेट्स}} | १८८१ || १८८७ || १५ || ६५६ || ५० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9037.html |title=Player profile: Billy Bates |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१ ! scope="row" | {{sortname|बिली|मिडविंटर}} | १८८१ || १८८२ || ४ || ९५ || १० || {{efn|name=Australia|जॉन फेरिस, बिली मिडविंटर, बिली मर्डोक, अल्बर्ट ट्रॉट आणि सॅमी वुड्स यांनीही ऑस्ट्रेलियाकडून कसोटी क्रिकेट खेळले आहे. वर फक्त इंग्लंडमधील त्यांचे रेकॉर्ड दिले आहेत.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/6605.html |title=Player profile: Billy Midwinter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२ ! scope="row" | {{sortname|टेड|पीट}} | १८८१ || १८८६ || ९ || ७० || ३१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18487.html |title=Player profile: Ted Peate |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३ ! scope="row" | {{sortname|डिक|पिलिंग}}&nbsp;{{dagger}} | १८८१ || १८८८ || ८ || ९१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18536.html |title=Player profile: Dick Pilling |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४ ! scope="row" | {{sortname|विल्यम|स्कॉटन}} | १८८१ || १८८७ || १५ || ५१० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20076.html |title=Player profile: William Scotton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|श्रुजबरी}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८१ || १८९३ || २३ || १,२७७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20179.html |title=Player profile: Arthur Shrewsbury |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६ ! scope="row" | {{sortname|मॉरिस|रीड}} | १८८२ || १८९३ || १७ || ४६१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19350.html |title=Player profile: Maurice Read |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७ ! scope="row" | {{sortname|चार्ल्स|स्टड}} | १८८२ || १८८३ || ५ || १६० || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20398.html |title=Player profile: Charles Studd |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८ ! scope="row" | {{sortname|इव्हो|ब्लिघ|इव्हो ब्लाय}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८२ || १८८३ || ४ || ६२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9127.html |title=Player profile: Ivo Bligh |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९ ! scope="row" | {{sortname|चार्ल्स|लेस्ली|चार्ल्स लेस्ली}} | १८८२ || १८८३ || ४ || १०६ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16258.html |title=Player profile: Charles Leslie |publisher=ESPNcricinfo |access-date=31 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४० ! scope="row" | {{sortname|वॉल्टर|रीड}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८२ || १८९३ || १८ || ७२० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19352.html |title=Player profile: Walter Read |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|स्टड}} | १८८२ || १८८३ || ४ || ३१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20399.html |title=Player profile: George Studd |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२ ! scope="row" | {{sortname|एडवर्ड|टाईलकोट}}&nbsp;{{dagger}} | १८८२ || १८८६ || ६ || १५२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21639.html |title=Player profile: Edward Tylecote |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|व्हरनॉन}} | १८८२ || १८८३ || १ || १४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22186.html |title=Player profile: George Vernon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४ ! scope="row" | {{sortname|टिम|ओ'ब्रायन|टिम ओ'ब्रायन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८४ || १८९६ || ५ || ५९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18251.html |title=Player profile: Sir Tim O'Brien |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५ ! scope="row" | {{sortname|स्टॅनली|क्रिस्टोफरसन}} | १८८४ || १८८४ || १ || १७ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10727.html |title=Player profile: Stanley Christopherson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६ ! scope="row" | {{sortname|विल्यम|ॲटवेल}} | १८८४ || १८९२ || १० || १५० || २८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8588.html |title=Player profile: William Attewell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७ ! scope="row" | {{sortname|जॉनी|ब्रिग्स}} | १८८४ || १८९९ || ३३ || ८१५ || ११८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9223.html |title=Player profile: Johnny Briggs |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८ ! scope="row" | {{sortname|विल्फ्रेड|फ्लॉवर्स}} | १८८४ || १८९३ || ८ || २५४ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12860.html |title=Player profile: Wilf Flowers |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९ ! scope="row" | {{sortname|ज्यो|हंटर}}&nbsp;{{dagger}} | १८८४ || १८८५ || ५ || ९३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14312.html |title=Player profile: Joe Hunter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५० ! scope="row" | {{sortname|बॉबी|पील}} | १८८४ || १८९६ || २० || ४२७ || १०१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18489.html |title=Player profile: Bobby Peel |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|लोहमन}} | १८८६ || १८९६ || १८ || २१३ || ११२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16337.html |title=Player profile: George Lohmann |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२ ! scope="row" | {{sortname|विल्यम|गन|बिली गन}} | १८८७ || १८९९ || ११ || ३९२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13492.html |title=Player profile: Billy Gunn |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३ ! scope="row" | {{sortname|मॉर्डेकाई|शर्विन}}&nbsp;{{dagger}} | १८८७ || १८८८ || ३ || ३० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20167.html |title=Player profile: Mordecai Sherwin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४ ! scope="row" | {{sortname|रेजिनाल्ड|वूड}} | १८८७ || १८८७ || १ || ६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22512.html |title=Player profile: Reg Wood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५ ! scope="row" | {{sortname|बिली|न्यूहॅम}} | १८८८ || १८८८ || १ || २६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18007.html |title=Player profile: Billy Newham |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६ ! scope="row" | {{sortname|अँड्रु|स्टोड्डार्ट}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८८ || १८९८ || १६ || ९९६ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20381.html |title=Player profile: Andrew Stoddart |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७ ! scope="row" | {{sortname|बॉबी|एबेल}} | १८८८ || १९०२ || १३ || ७४४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8480.html |title=Player profile: John Shuter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|शुटर}} | १८८८ || १८८८ || १ || २८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20181.html |title=Player profile: John Shuter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|सग}} | १८८८ || १८८८ || २ || ५५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20407.html |title=Player profile: Frank Sugg |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६० ! scope="row" | {{sortname|हेन्री|वूड|हेन्री वूड}}&nbsp;{{dagger}} | १८८८ || १८९२ || ४ || २०४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22502.html |title=Player profile: Henry Wood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१ ! scope="row" | {{sortname|माँटी|बाउडेन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८८९ || १८८९ || २ || २५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9171.html |title=Player profile: Monty Bowden |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२ ! scope="row" | {{sortname|चार्ल्स|कोव्हेन्ट्री|चार्ल्स कोव्हेन्ट्री (इंग्लंडचा क्रिकेट खेळाडू)}} | १८८९ || १८८९ || २ || १३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10836.html |title=Player profile: The Hon. Charles Coventry |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३ ! scope="row" | {{sortname|आर्नोल्ड|फॉदरगिल}} | १८८९ || १८८९ || २ || ३३ || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12883.html |title=Player profile: Arnold Fothergill |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४ ! scope="row" | {{sortname|बेसिल|ग्रीव्ह}} | १८८९ || १८८९ || २ || ४० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13468.html |title=Player profile: Basil Grieve |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|हर्न}} | १८८९ || १८८९ || २ || ४७ || – || {{efn|name=South Africa|फ्रँक हर्न आणि फ्रँक मिशेल यांनीही दक्षिण आफ्रिकेकडून कसोटी क्रिकेट खेळले आहे. वर फक्त इंग्लंडमधील त्यांचे रेकॉर्ड दिले आहेत.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/45423.html |title=Player profile: Frank Hearne |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६ ! scope="row" | {{sortname|सी. ऑब्रे|स्मिथ|}} | १८८९ || १८८९ || १ || ३ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20230.html |title=Player profile: Sir Aubrey Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६७ ! scope="row" | {{sortname|जोसेफ|मॅकमास्टर}} | १८८९ || १८८९ || १ || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16989.html |title=Player profile: Emile McMaster |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |} ==सुवर्णकाळ: १८९०-१९१४== [[File:Wilfred Rhodes lithograph.jpg|right|90px|thumb|विल्फ्रेड रोड्स (१२१) खेळत आहे.]] १८९० आणि पहिल्या महायुद्धापूर्वीचा काळ हा क्रिकेटचा सुवर्णकाळ म्हणून ओळखला जातो. त्यात सीबी फ्राय (९५), भारतीय राजकुमार रणजितसिंहजी (१०५) आणि कर्णधार स्टॅन्ले जॅक्सन (८२), आर्ची मॅक्लारेन (९२) आणि प्लम वॉर्नर (११८) यासारख्या महान हौशी खेळाडूंना नेव्हिल कार्डस आणि इतरांनी गौरवलेल्या युगातील प्रमुख दिवे म्हणून पाहिले. प्रत्यक्षात, कार्डसच्या लेखनात संबंधित हौशीचे ते फार मोठे वय नव्हते. सिडनी बार्न्स (१२९) लँकेशायर लीगमध्ये खेळण्यासाठी काऊंटी क्रिकेटला मागे टाकून सर्वोत्कृष्ट मानधन घेणारा क्रिकेट खेळाडू ठरला. तथापि, जॅक हॉब्स (१५७), टॉम हेवर्ड (९७), गिल्बर्ट जेसॉप (१२२) आणि विल्फ्रेड ऱ्होड्स (१२१) यांचा समावेश असलेल्या महान व्यक्तींचे प्रमाण म्हणजे इंग्लंडच्या क्रिकेट चाहत्यांच्या स्मरणात हे वय कायम आहे. बर्नार्ड बोसन्क्वेट (१३७) यांनी गुगलीचा शोध लावला आणि टीप फॉस्टर (१३८) हा क्रिकेट आणि फुटबॉल या दोन्ही ठिकाणी इंग्लंडचा कर्णधार बनला आणि ३० वर्षे १० महिने आणि ११ दिवसांच्या ऱ्होड्सची कसोटी कारकिर्दीतील सर्वात प्रदीर्घ कारकीर्द होती. {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१८९० ते १९१४ दरम्यान पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ६८ ! scope="row" | {{sortname|ग्रेगोर|मॅकग्रेगोर}}&nbsp;{{dagger}} | १८९० || १८९३ || ८ || ९६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16862.html |title=Player profile: Gregor MacGregor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६९ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|क्रॅन्स्टन}} | १८९० || १८९० || १ || ३१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10861.html |title=Player profile: James Cranston |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७० ! scope="row" | {{sortname|फ्रेडरिक|मार्टिन}} | १८९० || १८९२ || २ || १४ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16918.html |title=Player profile: Fred Martin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७१ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|शार्प}} | १८९० || १८९२ || ३ || ४४ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20124.html |title=Player profile: John Sharpe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७२ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|बीन}} | १८९२ || १८९२ || ३ || ९२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9051.html |title=Player profile: George Bean |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७३ ! scope="row" | {{sortname|व्हिक्टर|बार्टन}} | १८९२ || १८९२ || १ || २३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9025.html |title=Player profile: Victor Barton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७४ ! scope="row" | {{sortname|विल्यम|चॅटरटन}} | १८९२ || १८९२ || १ || ४८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10716.html |title=Player profile: William Chatterton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७५ ! scope="row" | {{sortname|जे.जे.|फेरिस|जॉन फेरिस}} | १८९२ || १८९२ || १ || १६ || १३ || {{efn|name=Australia|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/5225.html |title=Player profile: J. J. Ferris |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७६ ! scope="row" | {{sortname|ॲलेक|हर्न}} | १८९२ || १८९२ || १ || ९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14129.html |title=Player profile: Alec Hearne |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७७ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|हर्न|जॉर्ज गिबन्स हर्न}} | १८९२ || १८९२ || १ || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14131.html |title=Player profile: George Hearne |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७८ ! scope="row" | {{sortname|जॅक टी.|हर्न|जे.टी. हर्न}} | १८९२ || १८९९ || १२ || १२६ || ४९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14133.html |title=Player profile: Jack Hearne |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ७९ ! scope="row" | {{sortname|बिली|मर्डोक}}&nbsp;{{dagger}} | १८९२ || १८९२ || १ || १२ || – || {{efn|name=Australia|जॉन फेरिस, बिली मिडविंटर, बिली मर्डोक, अल्बर्ट ट्रॉट आणि सॅमी वुड्स यांनीही ऑस्ट्रेलियाकडून कसोटी क्रिकेट खेळले आहे. वर फक्त इंग्लंडमधील त्यांचे रेकॉर्ड दिले आहेत.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/6669.html |title=Player profile: Billy Murdoch |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८० ! scope="row" | {{sortname|डिक|पाउगर}} | १८९२ || १८९२ || १ || १७ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18585.html |title=Player profile: Dick Pougher |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८१ ! scope="row" | {{sortname|हिल्टन|फिलिपसन}}&nbsp;{{dagger}} | १८९२ || १८९५ || ५ || ६३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18516.html |title=Player profile: Punch Philipson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८२ ! scope="row" | {{sortname|स्टॅन्ली|जॅक्सन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८९३ || १९०५ || २० || १,४१५ || २४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15463.html |title=Player profile: Stanley Jackson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८३ ! scope="row" | {{sortname|बिल|लॉकवूड|विल्यम लॉकवूड}} | १८९३ || १९०२ || १२ || २३१ || ४३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16328.html |title=Player profile: Bill Lockwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८४ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|मोल्ड}} | १८९३ || १८९३ || ३ || – || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17059.html |title=Player profile: Arthur Mold |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८५ ! scope="row" | {{sortname|टेड|वेनराइट}} | १८९३ || १८९८ || ५ || १३२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22258.html |title=Player profile: Ted Wainwright |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८६ ! scope="row" | {{sortname|आल्बर्ट|वॉर्ड}} | १८९३ || १८९५ || ७ || ४८७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22290.html |title=Player profile: Albert Ward |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८७ ! scope="row" | {{sortname|बिल|ब्रॉकवेल}} | १८९३ || १८९९ || ७ || २०२ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9233.html |title=Player profile: Bill Brockwell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८८ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|रिचर्डसन}} | १८९३ || १८९८ || १४ || १७७ || ८८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19389.html |title=Player profile: Tom Richardson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ८९ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|ब्राउन}} | १८९४ || १८९९ || ८ || ४७० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9263.html |title=Player profile: Jack Brown |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९० ! scope="row" | {{sortname|फ्रांसिस|फोर्ड}} | १८९४ || १८९५ || ५ || १६८ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12866.html |title=Player profile: Hugh Bromley-Davenport |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९१ ! scope="row" | {{sortname|लेस्ली|गे}}&nbsp;{{dagger}} | १८९४ || १८९४ || १ || ३७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13342.html |title=Player profile: Leslie Gay |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९२ ! scope="row" | {{sortname|आर्ची|मॅकलारेन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८९४ || १९०९ || ३५ || १,९३१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16871.html |title=Player profile: Archie MacLaren |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९३ ! scope="row" | {{sortname|ह्यु|ब्रॉमली-डॅव्हेनपोर्ट}} | १८९६ || १८९९ || ४ || १२८ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9237.html |title=Player profile: Hugh Bromley-Davenport |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९४ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|बट}}&nbsp;{{dagger}} | १८९६ || १८९६ || ३ || २२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9334.html |title=Player profile: Harry Butt |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९५ ! scope="row" | {{sortname|सी.बी.|फ्राय}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८९६ || १९१२ || २६ || १,२२३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12930.html |title=Player profile: C. B. Fry |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९६ ! scope="row" | {{sortname|मार्टिन|हॉक}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८९६ || १८९९ || ५ || ५५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14101.html |title=Player profile: Lord Hawke |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९७ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|हेवार्ड}} | १८९६ || १९०९ || ३५ || १,९९९ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14119.html |title=Player profile: Tom Hayward |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९८ ! scope="row" | {{sortname|लेजर|हिल|आर्थर हिल}} | १८९६ || १८९६ || ३ || २५१ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14196.html |title=Player profile: Ledger Hill |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ९९ ! scope="row" | {{sortname|ऑडली|मिलर}} | १८९६ || १८९६ || १ || २४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17022.html |title=Player profile: Audley Miller |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०० ! scope="row" | {{sortname|सॅमी|वूड्स}} | १८९६ || १८९६ || ३ || १२२ || ५ || {{efn|name=Australia|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22492.html |title=Player profile: Sammy Woods |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०१ ! scope="row" | {{sortname|चार्ल्स|राइट}} | १८९६ || १८९६ || ३ || १२५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22534.html |title=Player profile: Charles Wright |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०२ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस्टोफर|हेसेल्टाइन}} | १८९६ || १८९६ || २ || १८ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14171.html |title=Player profile: Christopher Heseltine |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०३ ! scope="row" | {{sortname|टेड|टेलर}} | १८९६ || १८९६ || १ || – || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21641.html |title=Player profile: Ted Tyler |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०४ ! scope="row" | {{sortname|डिक|लिली}}&nbsp;{{dagger}} | १८९६ || १९०९ || ३५ || ९०३ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16293.html |title=Player profile: Dick Lilley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०५ ! scope="row" | {{sortname||रणजितसिंहजी}} | १८९६ || १९०२ || १५ || ९९९ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19331.html |title=Player profile: Ranji |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०६ ! scope="row" | {{sortname|टेडी|विन्यार्ड}} | १८९६ || १९०६ || ३ || ७२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22548.html |title=Player profile: Teddy Wynyard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०७ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|ड्रुस}} | १८९७ || १८९८ || ५ || २५२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11940.html |title=Player profile: Frank Druce |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०८ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|हर्स्ट}} | १८९७ || १९०९ || २४ || ७९० || ५९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14220.html |title=Player profile: George Hirst |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १०९ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|मेसन}} | १८९७ || १८९८ || ५ || १२९ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16933.html |title=Player profile: Jack Mason |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११० ! scope="row" | {{sortname|बिल|स्टोरर}}&nbsp;{{dagger}} | १८९७ || १८९९ || ६ || २१५ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20385.html |title=Player profile: Bill Storer |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १११ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|बोर्ड}}&nbsp;{{dagger}} | १८९९ || १९०६ || ६ || १०८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9136.html |title=Player profile: Jack Board |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११२ ! scope="row" | {{sortname|विलिस|कटेल}} | १८९९ || १८९९ || २ || ६५ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10900.html |title=Player profile: Willis Cuttell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११३ ! scope="row" | {{sortname|शोफील्ड|हे}} | १८९९ || १९१२ || ११ || ११३ || २४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13992.html |title=Player profile: Schofield Haigh |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११४ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|मिलिगन}} | १८९९ || १८९९ || २ || ५८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17031.html |title=Player profile: Frank Milligan |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११५ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|मिचेल}} | १८९९ || १८९९ || २ || ८८ || – || {{efn|name=South Africa|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17048.html |title=Player profile: Frank Mitchell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११६ ! scope="row" | {{sortname|आल्बर्ट|ट्रॉट}} | १८९९ || १८९९ || २ || २३ || १७ || {{efn|name=Australia|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21593.html |title=Player profile: Albert Trott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११७ ! scope="row" | {{sortname|जॉनी|टिल्डेस्ली}} | १८९९ || १९०९ || ३१ || १,६६१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21636.html |title=Player profile: Johnny Tyldesley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११८ ! scope="row" | {{sortname|पेल्हॅम|वॉर्नर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८९९ || १९१२ || १५ || ६२२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22311.html |title=Player profile: Sir Pelham Warner |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ११९ ! scope="row" | {{sortname|क्लेम|विल्सन}} | १८९९ || १८९९ || २ || ४२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22466.html |title=Player profile: Clem Wilson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२० ! scope="row" | {{sortname|आल्फ्रेड|आर्चर}} | १८९९ || १८९९ || १ || ३१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8555.html |title=Player profile: Alfred Archer |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२१ ! scope="row" | {{sortname|विल्फ्रेड|र्‍होड्स}} | १८९९ || १९३० || ५८ || २,३२५ || १२७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19376.html |title=Player profile: Wilfred Rhodes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२२ ! scope="row" | {{sortname|गिल्बर्ट|जेसॉप}} | १८९९ || १९१२ || १८ || ५६९ || १० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15509.html |title=Player profile: Gilbert Jessop |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२३ ! scope="row" | {{sortname|वॉल्टर|मीड}} | १८९९ || १८९९ || १ || ७ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16995.html |title=Player profile: Walter Mead |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२४ ! scope="row" | {{sortname|चार्ली|टाउनसेन्ड}} | १८९९ || १८९९ || २ || ५१ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21564.html |title=Player profile: Charlie Townsend |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२५ ! scope="row" | {{sortname|विली|क्वैफ}} | १८९९ || १९०२ || ७ || २२८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19299.html |title=Player profile: Willie Quaife |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२६ ! scope="row" | {{sortname|सेलर|यंग}} | १८९९ || १८९९ || २ || ४३ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/23532.html |title=Player profile: Sailor Young |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२७ ! scope="row" | {{sortname|बिल|ब्रॅडली}} | १८९९ || १८९९ || २ || २३ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9195.html |title=Player profile: Bill Bradley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२८ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|जोन्स}}&nbsp;{{double-dagger}} | १८९९ || १९०९ || १२ || २९१ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15534.html |title=Player profile: Arthur Jones |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १२९ ! scope="row" | {{sortname|सिडनी|बार्न्स}} | १९०१ || १९१४ || २७ || २४२ || १८९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8996.html |title=Player profile: Sydney Barnes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३० ! scope="row" | {{sortname|कॉलिन|ब्लाइथ}} | १९०१ || १९१० || १९ || १८३ || १०० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9134.html |title=Player profile: Colin Blythe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३१ ! scope="row" | {{sortname|लेन|ब्राँड}} | १९०१ || १९०८ || २३ || ९८७ || ४७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9203.html |title=Player profile: Len Braund |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३२ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|गन}} | १९०१ || १९०५ || ६ || ८५ || १८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13491.html |title=Player profile: John Gunn |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३३ ! scope="row" | {{sortname|चार्ली|मॅकगेही}} | १९०२ || १९०२ || २ || ३८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16970.html |title=Player profile: Charlie McGahey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३४ ! scope="row" | {{sortname|लायोनेल|पलैरेट}} | १९०२ || १९०२ || २ || ४९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18397.html |title=Player profile: Lionel Palairet |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३५ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|टेट}} | १९०२ || १९०२ || १ || ९ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21457.html |title=Player profile: Fred Tate |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३६ ! scope="row" | {{sortname|टेड|आर्नोल्ड}} | १९०३ || १९०७ || १० || १६० || ३१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8565.html |title=Player profile: Ted Arnold |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३७ ! scope="row" | {{sortname|बर्नार्ड|बॉसान्केट}} | १९०३ || १९०५ || ७ || १४७ || २५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9158.html |title=Player profile: Bernard Bosanquet |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३८ ! scope="row" | {{sortname|आर.ई.|फोस्टर|टिप फॉस्टर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९०३ || १९०७ || ८ || ६०२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12881.html |title=Player profile: Tip Foster |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १३९ ! scope="row" | {{sortname|आल्बर्ट|रेल्फ}} | १९०३ || १९१४ || १३ || ४१६ || २५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19365.html |title=Player profile: Albert Relf |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४० ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|फील्डर}} | १९०४ || १९०८ || ६ || ७८ || २६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12835.html |title=Player profile: Arthur Fielder |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४१ ! scope="row" | {{sortname|आल्बर्ट|नाइट}} | १९०४ || १९०४ || ३ || ८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15908.html |title=Player profile: Albert Knight |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४२ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|डेंटन}} | १९०५ || १९१० || ११ || ४२४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11875.html |title=Player profile: Lucky Denton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४३ ! scope="row" | {{sortname|आर्नोल्ड|वॉरेन}} | १९०५ || १९०५ || १ || ७ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22314.html |title=Player profile: Arnold Warren |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४४ ! scope="row" | {{sortname|वॉल्टर|ब्रिअर्ली}} | १९०५ || १९१२ || ४ || २१ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9209.html |title=Player profile: Walter Brearley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४५ ! scope="row" | {{sortname|रेजी|स्पूनर}} | १९०५ || १९१२ || १० || ४८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20316.html |title=Player profile: Reggie Spooner |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४६ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|क्रॉफर्ड}} | १९०६ || १९०८ || १२ || ४६९ || ३९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10866.html |title=Player profile: Jack Crawford |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४७ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेडरिक|फेन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९०६ || १९१० || १४ || ६८२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12807.html |title=Player profile: Frederick Fane |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४८ ! scope="row" | {{sortname|अर्नी|हेस}} | १९०६ || १९१२ || ५ || ८६ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14104.html |title=Player profile: Ernie Hayes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १४९ ! scope="row" | {{sortname|वॉल्टर|लीस}} | १९०६ || १९०६ || ५ || ६६ || २६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16242.html |title=Player profile: Walter Lees |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५० ! scope="row" | {{sortname|लिओनार्ड|मून}}&nbsp;{{dagger}} | १९०६ || १९०६ || ४ || १८२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17070.html |title=Player profile: Leonard Moon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५१ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|हार्टली}} | १९०६ || १९०६ || २ || १५ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14081.html |title=Player profile: John Hartley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५२ ! scope="row" | {{sortname|नेव्हिल|नॉक्स}} | १९०७ || १९०७ || २ || २४ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15921.html |title=Player profile: Neville Knox |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५३ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|गन}} | १९०७ || १९३० || १५ || १,१२० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13489.html |title=Player profile: George Gunn |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५४ ! scope="row" | {{sortname|ज्यो|हार्डस्टाफ, सिनियर}} | १९०७ || १९०८ || ५ || ३११ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14042.html |title=Player profile: Joe Hardstaff |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५५ ! scope="row" | {{sortname|केनेथ|हचिंग्स}} | १९०७ || १९०९ || ७ || ३४१ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14327.html |title=Player profile: Kenneth Hutchings |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५६ ! scope="row" | {{sortname|डिक|यंग}}&nbsp;{{dagger}} | १९०७ || १९०८ || २ || २७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/23536.html |title=Player profile: Dick Young |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५७ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|हॉब्स}} | १९०८ || १९३० || ६१ || ५,४१० || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14225.html |title=Player profile: Sir Jack Hobbs |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५८ ! scope="row" | {{sortname|ज्यो|हम्फ्रीस}}&nbsp;{{dagger}} | १९०८ || १९०८ || ३ || ४४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14306.html |title=Player profile: Joe Humphries |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १५९ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|थॉम्पसन}} | १९०९ || १९१० || ६ || २७३ || २३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21528.html |title=Player profile: George Thompson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६० ! scope="row" | {{sortname|जॉन|किंग}} | १९०९ || १९०९ || १ || ६४ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15889.html |title=Player profile: John King |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६१ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|शार्प}} | १९०९ || १९०९ || ३ || १८८ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20130.html |title=Player profile: Jack Sharp |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६२ ! scope="row" | {{sortname|डग्लस|कार}} | १९०९ || १९०९ || १ || – || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10669.html |title=Player profile: Douglas Carr |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६३ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|वूली}} | १९०९ || १९३४ || ६४ || ३,२८३ || ८३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22518.html |title=Player profile: Frank Woolley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६४ ! scope="row" | {{sortname|मोरिस|बर्ड}} | १९१० || १९१४ || १० || २८० || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9099.html |title=Player profile: Morice Bird |publisher=ESPNcricinfo |access-date=30 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६५ ! scope="row" | {{sortname|क्लॉड|बकेनहॅम}} | १९१० || १९१० || ५ || ४३ || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9280.html |title=Player profile: Claude Buckenham |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६६ ! scope="row" | {{sortname|एच.डी.जी.|लेव्हसन गॉवर|एच.डी.जी. लूझन-गोर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९१० || १९१० || ३ || ९५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16738.html |title=Player profile: Sir Henry Leveson Gower |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६७ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|सिम्पसन-हेवार्ड}} | १९१० || १९१० || ५ || १०५ || २३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20197.html |title=Player profile: George Simpson-Hayward |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६८ ! scope="row" | {{sortname|हर्बर्ट|स्ट्रडविक}}&nbsp;{{dagger}} | १९१० || १९२६ || २८ || २३० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20393.html |title=Player profile: Bert Strudwick |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १६९ ! scope="row" | {{sortname|नेव्हिल|टफनेल}}&nbsp;{{dagger}} | १९१० || १९१० || १ || १४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21609.html |title=Player profile: Neville Tufnell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७० ! scope="row" | {{sortname|जॉनी|डग्लस}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९११ || १९२५ || २३ || ९६२ || ४५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11927.html |title=Player profile: Johnny Douglas |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७१ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|फॉस्टर}} | १९११ || १९१२ || ११ || ३३० || ४५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12875.html |title=Player profile: Frank Foster |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७२ ! scope="row" | {{sortname|जॅक डब्ल्यू.|हर्न|जे.डब्ल्यु. हर्न}} | १९११ || १९२६ || २४ || ८०६ || ३० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14135.html |title=Player profile: 'Young Jack' Hearne |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७३ ! scope="row" | {{sortname|सेप्टिमस|किन्नैर|सेप किन्नैर}} | १९११ || १९११ || १ || ५२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15892.html |title=Player profile: Sep Kinneir |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७४ ! scope="row" | {{sortname|फिल|मीड}} | १९११ || १९२८ || १७ || १,१८५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16993.html |title=Player profile: Phil Mead |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७५ ! scope="row" | {{sortname|बिल|हिच}} | १९१२ || १९२१ || ७ || १०३ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14222.html |title=Player profile: Bill Hitch |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७६ ! scope="row" | {{sortname|टायगर|स्मिथ}}&nbsp;{{dagger}} | १९१२ || १९१३ || ११ || ११३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20240.html |title=Player profile: Tiger Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७७ ! scope="row" | {{sortname|जो|व्हाइन|जोसेफ व्हाइन}} | १९१२ || १९१२ || २ || ४६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22189.html |title=Player profile: Joe Vine |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७८ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|डीन}} | १९१२ || १९१२ || ३ || १० || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11855.html |title=Player profile: Harry Dean |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १७९ ! scope="row" | {{sortname|मेजर|बूथ}} | १९१३ || १९१४ || २ || ४६ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9152.html |title=Player profile: Major Booth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८० ! scope="row" | {{sortname|लायोनेल|टेनिसन|लायोनेल हॅलाम टेनिसन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९१३ || १९२१ || ९ || ३४५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21499.html |title=Player profile: Lord Tennyson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |} ==महायुद्धांदरम्यानची वर्षे: १९१९-१९३९== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१९१९ ते १९३९ दरम्यान पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | १८१ ! scope="row" | {{sortname|पॅट्सी|हेंड्रेन}} | १९२० || १९३५ || ५१ || ३,५२५ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14158.html |title=Player profile: Patsy Hendren |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८२ ! scope="row" | {{sortname|सिस|पार्किन}} | १९२० || १९२४ || १० || १६० || ३२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18428.html |title=Player profile: Ciss Parkin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८३ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|रसेल|जॅक रसेल (क्रिकेट खेळाडू)}} | १९२० || १९२३ || १० || ९१० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19497.html |title=Player profile: Jack Russell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८४ ! scope="row" | {{sortname|एब|वॅडिंग्टन}} | १९२० || १९२१ || २ || १६ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22251.html |title=Player profile: Abe Waddington |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८५ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|हॉवेल}} | १९२० || १९२४ || ५ || १५ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14284.html |title=Player profile: Harry Howell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८६ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|मेकपीस}} | १९२० || १९२१ || ४ || २७९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16882.html |title=Player profile: Harry Makepeace |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८७ ! scope="row" | {{sortname|पर्सी|फेंडर}} | १९२१ || १९२९ || १३ || ३८० || २९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12828.html |title=Player profile: Percy Fender |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८८ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|डॉल्फिन}}&nbsp;{{dagger}} | १९२१ || १९२१ || १ || १ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11919.html |title=Player profile: Arthur Dolphin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १८९ ! scope="row" | {{sortname|रॉकली|विल्सन}} | १९२१ || १९२१ || १ || १० || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22471.html |title=Player profile: Rockley Wilson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९० ! scope="row" | {{sortname|पर्सी|होम्स}} | १९२१ || १९३२ || ७ || ३५७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14254.html |title=Player profile: Percy Holmes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९१ ! scope="row" | {{sortname|व्हॅलेन्स|जुप}} | १९२१ || १९२८ || ८ || २०८ || २८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15572.html |title=Player profile: Vallance Jupp |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९२ ! scope="row" | {{sortname|डोनाल्ड|नाइट}} | १९२१ || १९२१ || २ || ५४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15911.html |title=Player profile: Donald Knight |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९३ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|रिचमंड}} | १९२१ || १९२१ || १ || ६ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19402.html |title=Player profile: Tich Richmond |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९४ ! scope="row" | {{sortname|अर्नेस्ट|टिल्डेस्ली}} | १९२१ || १९२९ || १४ || ९९० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21634.html |title=Player profile: Ernest Tyldesley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९५ ! scope="row" | {{sortname|अल्फ|डिपर|आल्फ्रेड डिपर}} | १९२१ || १९२१ || १ || ५१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11898.html |title=Player profile: Alfred Dipper |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९६ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|डर्स्टन}} | १९२१ || १९२१ || १ || ८ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11963.html |title=Player profile: Jack Durston |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९७ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|एव्हान्स}} | १९२१ || १९२१ || १ || १८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12523.html |title=Player profile: John Evans |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९८ ! scope="row" | {{sortname|नायजेल|हेग}} | १९२१ || १९३० || ५ || १२६ || १३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13993.html |title=Player profile: Nigel Haig |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | १९९ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|ब्राउन}}&nbsp;{{dagger}} | १९२१ || १९२३ || ७ || २९९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9259.html |title=Player profile: George Brown |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०० ! scope="row" | {{sortname|अँडी|डुकाट}} | १९२१ || १९२१ || १ || ५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11943.html |title=Player profile: Andy Ducat |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०१ ! scope="row" | {{sortname|वॉली|हार्डिंज}} | १९२१ || १९२१ || १ || ३० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14038.html |title=Player profile: Wally Hardinge |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०२ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|व्हाइट}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२१ || १९३१ || १५ || २३९ || ४९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22408.html |title=Player profile: Jack White |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०३ ! scope="row" | {{sortname|चार्ली|हॅलोझ}} | १९२१ || १९२८ || २ || ४२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14002.html |title=Player profile: Charlie Hallows |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०४ ! scope="row" | {{sortname|चार्ली|पार्कर}} | १९२१ || १९२१ || १ || ३ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18418.html |title=Player profile: Charlie Parker |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०५ ! scope="row" | {{sortname|अँडी|सँडहॅम}} | १९२१ || १९३० || १४ || ८७९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20058.html |title=Player profile: Andy Sandam |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०६ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|कार}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२२ || १९२९ || ११ || २३७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10666.html |title=Player profile: Arthur Carr |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०७ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|गिलिगन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२२ || १९२५ || ११ || २०९ || ३६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13372.html |title=Player profile: Arthur Gilligan |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०८ ! scope="row" | {{sortname|ॲलेक|केनेडी}} | १९२२ || १९२३ || ५ || ९३ || ३१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15858.html |title=Player profile: Alex Kennedy |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २०९ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|मान}} | १९२२ || १९२३ || ५ || २८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16893.html |title=Player profile: Frank Mann |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१० ! scope="row" | {{sortname|ग्रेव्हिल|स्टीवन्स}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२२ || १९३० || १० || २६३ || २० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20369.html |title=Player profile: Greville Stevens |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २११ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|मॅकोले}} | १९२३ || १९३३ || ८ || ११२ || २४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16857.html |title=Player profile: George Macaulay |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१२ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|स्ट्रीट}}&nbsp;{{dagger}} | १९२३ || १९२३ || १ || ११ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20389.html |title=Player profile: George Street |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१३ ! scope="row" | {{sortname|पर्सी|चॅपमन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२४ || १९३१ || २६ || ९२५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10705.html |title=Player profile: Percy Chapman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१४ ! scope="row" | {{sortname|रॉय|किल्नर}} | १९२४ || १९२६ || ९ || २३३ || २४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15884.html |title=Player profile: Roy Kilner |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१५ ! scope="row" | {{sortname|हर्बर्ट|सटक्लिफ}} | १९२४ || १९३५ || ५४ || ४,५५५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20413.html |title=Player profile: Herbert Sutcliffe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१६ ! scope="row" | {{sortname|मॉरिस|टेट}} | १९२४ || १९३५ || ३९ || १,१९८ || १५५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21462.html |title=Player profile: Maurice Tate |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१७ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|वूड}}&nbsp;{{dagger}} | १९२४ || १९२४ || ३ || ७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22500.html |title=Player profile: George Wood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१८ ! scope="row" | {{sortname|डिक|टिल्डेस्ली}} | १९२४ || १९३० || ७ || ४७ || १९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21637.html |title=Player profile: Dick Tyldesley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २१९ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|डकवर्थ}}&nbsp;{{dagger}} | १९२४ || १९३६ || २४ || २३४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11946.html |title=Player profile: George Duckworth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२० ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|गियरी}} | १९२४ || १९३४ || १४ || २४९ || ४६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13347.html |title=Player profile: George Geary |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२१ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|मॅकब्रायन}} | १९२४ || १९२४ || १ || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16858.html |title=Player profile: Jack MacBryan |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२२ ! scope="row" | {{sortname|टिच|फ्रीमन}} | १९२४ || १९२९ || १२ || १५४ || ६६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12918.html |title=Player profile: Tich Freeman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२३ ! scope="row" | {{sortname|विल्यम|व्हायसॉल}} | १९२५ || १९३० || ४ || २०९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22420.html |title=Player profile: Dodger Whysall |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२४ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|रूट}} | १९२६ || १९२६ || ३ || – || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19471.html |title=Player profile: Fred Root |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२५ ! scope="row" | {{sortname|हॅरोल्ड|लारवूड}} | १९२६ || १९३३ || २१ || ४८५ || ७८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16207.html |title=Player profile: Harold Larwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२६ ! scope="row" | {{sortname|इवार्ट|ॲस्टील}} | १९२७ || १९३० || ९ || १९० || २५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8576.html |title=Player profile: Ewart Astill |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२७ ! scope="row" | {{sortname|वॉली|हॅमंड}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२७ || १९४७ || ८५ || ७,२४९ || ८३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14022.html |title=Player profile: Wally Hammond |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२८ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ्री|लेग}} | १९२७ || १९३० || ५ || २९९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16253.html |title=Player profile: Geoffrey Legge |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २२९ ! scope="row" | {{sortname|इयान|पीबल्स}} | १९२७ || १९३१ || १३ || ९८ || ४५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18488.html |title=Player profile: Ian Peebles |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३० ! scope="row" | {{sortname|रॉनी|स्टॅनिफोर्थ}}&nbsp;{{dagger}} | १९२७ || १९२८ || ४ || १३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20338.html |title=Player profile: Rony Stanyforth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३१ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|वायट}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२७ || १९३७ || ४० || १,८३९ || १८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22545.html |title=Player profile: Bob Wyatt |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३२ ! scope="row" | {{sortname|सॅम|स्टेपल्स}} | १९२८ || १९२८ || ३ || ६५ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20339.html |title=Player profile: Sam Staples |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३३ ! scope="row" | {{sortname|एडी|डॉसन}} | १९२८ || १९३० || ५ || १७५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11843.html |title=Player profile: Eddie Dawson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३४ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|इलियट}}&nbsp;{{dagger}} | १९२८ || १९३४ || ४ || ६१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12504.html |title=Player profile: Harry Elliott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३५ ! scope="row" | {{sortname|डग्लस|जार्डिन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२८ || १९३४ || २२ || १,२९६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15481.html |title=Player profile: Douglas Jardine |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३६ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|स्मिथ}}&nbsp;{{dagger}} | १९२८ || १९२८ || १ || ७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20251.html |title=Player profile: Harry Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३७ ! scope="row" | {{sortname|मॉरिस|लेलँड}} | १९२८ || १९३८ || ४१ || २,७६४ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16287.html |title=Player profile: Maurice Leyland |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३८ ! scope="row" | {{sortname|के.एस.|दुलीपसिंहजी|दुलीपसिंहजी}} | १९२९ || १९३१ || १२ || ९९५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11951.html |title=Player profile: Duleep |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २३९ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|किलिक}} | १९२९ || १९२९ || २ || ८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15882.html |title=Player profile: Tom Killick |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४० ! scope="row" | {{sortname|जॅक|ओ'कॉनोर}} | १९२९ || १९३० || ४ || १५३ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18252.html |title=Player profile: Jack O'Connor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४१ ! scope="row" | {{sortname|वॉल्टर|रॉबिन्स}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९२९ || १९३७ || १९ || ६१२ || ६४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19450.html |title=Player profile: Walter Robins |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४२ ! scope="row" | {{sortname|टेड|बोली}} | १९२९ || १९३० || ५ || २५२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9184.html |title=Player profile: Ted Bowley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४३ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|बॅरॅट}} | १९२९ || १९३० || ५ || २८ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9007.html |title=Player profile: Fred Barratt |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४४ ! scope="row" | {{sortname|लेस|एम्स}}&nbsp;{{dagger}} | १९२९ || १९३९ || ४७ || २,४३४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8532.html |title=Player profile: Les Ames |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४५ ! scope="row" | {{sortname|नोबी|क्लार्क|एडवर्ड क्लार्क}} | १९२९ || १९३४ || ८ || ३६ || ३२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10739.html |title=Player profile: Nobby Clark |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४६ ! scope="row" | {{sortname|मॉरिस|ॲलॉम}} | १९३० || १९३१ || ५ || १४ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8524.html |title=Player profile: Maurice Allom |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४७ ! scope="row" | {{sortname|टिच|कॉर्नफोर्ड}}&nbsp;{{dagger}} | १९३० || १९३० || ४ || ३६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10817.html |title=Player profile: Tich Cornford |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४८ ! scope="row" | {{sortname|हॅरोल्ड|गिलिगन}} | १९३० || १९३० || ४ || ७१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13373.html |title=Player profile: Harold Gilligan |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २४९ ! scope="row" | {{sortname|स्टॅन|निकॉल्स|मॉरिस निकोल्स}} | १९३० || १९३९ || १४ || ३५५ || ४१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18021.html |title=Player profile: Stan Nichols |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५० ! scope="row" | {{sortname|मॉरिस|टर्नबुल}} | १९३० || १९३६ || ९ || २२४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21614.html |title=Player profile: Maurice Turnbull |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५१ ! scope="row" | {{sortname|स्टॅन|वर्थिंग्टन}} | १९३० || १९३७ || ९ || ३२१ || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22526.html |title=Player profile: Stan Worthington |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५२ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेडी|कॅल्थोर्प}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९३० || १९३० || ४ || १२९ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10643.html |title=Player profile: Freddie Calthorpe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५३ ! scope="row" | {{sortname|बिल|व्होस}} | १९३० || १९४७ || २७ || ३०८ || ९८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22192.html |title=Player profile: Bill Voce |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५४ ! scope="row" | {{sortname|लेस्ली|टाउनसेंड}} | १९३० || १९३४ || ४ || ९७ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21568.html |title=Player profile: Leslie Townsend |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५५ ! scope="row" | {{sortname|गब्बी|ॲलन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९३० || १९४८ || २५ || ७५० || ८१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8515.html |title=Player profile: Sir Gubby Allen |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५६ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|गॉडार्ड}} | १९३० || १९३९ || ८ || १३ || २२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13386.html |title=Player profile: Tom Goddard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५७ ! scope="row" | {{sortname|बिल|फॅरिमाँड}}&nbsp;{{dagger}} | १९३१ || १९३५ || ४ || ११६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12814.html |title=Player profile: Bill Farrimond |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५८ ! scope="row" | {{sortname|हॅरी|ली}} | १९३१ || १९३१ || १ || १९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16249.html |title=Player profile: Harry Lee |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २५९ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|आर्नोल्ड}} | १९३१ || १९३१ || १ || ३४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8567.html |title=Player profile: John Arnold |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६० ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|बेकवेल}} | १९३१ || १९३५ || ६ || ४०९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8960.html |title=Player profile: Fred Bakewell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६१ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेडी|ब्राउन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९३१ || १९५३ || २२ || ७३४ || ४५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9255.html |title=Player profile: Freddie Brown |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६२ ! scope="row" | {{sortname|हेडली|व्हेरिटी}} | १९३१ || १९३९ || ४० || ६६९ || १४४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22185.html |title=Player profile: Hedley Verity |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६३ ! scope="row" | {{sortname|एडी|पेंटर}} | १९३१ || १९३९ || २० || १,५४० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18475.html |title=Player profile: Eddie Paynter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६४ ! scope="row" | {{sortname|बिल|बोव्स}} | १९३२ || १९४६ || १५ || २८ || ६८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9181.html |title=Player profile: Bill Bowes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६५ ! scope="row" | {{sortname|इफ्तिखार अली खान|पतौडी}} | १९३२ || १९३४ || ३ || १४४ || – || {{efn|name=India|इफ्तिखार अली खान पतौडी यांनीही भारताकडून कसोटी क्रिकेट खेळले. वर फक्त त्याचा इंग्लंडसाठीचा रेकॉर्ड दिला आहे.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/32224.html |title=Player profile: Nawab of Pataudi |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६६ ! scope="row" | {{sortname|टॉमी|मिचेल}} | १९३३ || १९३५ || ५ || २० || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17050.html |title=Player profile: Tommy Mitchell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६७ ! scope="row" | {{sortname|सिरिल|वॉल्टर्स}} | १९३३ || १९३४ || ११ || ७८४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22283.html |title=Player profile: Cyril Walters |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६८ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|लँगरिज}} | १९३३ || १९४६ || ८ || २४२ || १९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16195.html |title=Player profile: James Langridge |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २६९ ! scope="row" | {{sortname|चार्ली|बार्नेट}} | १९३३ || १९४८ || २० || १,०९८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9000.html |title=Player profile: Charlie Barnett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७० ! scope="row" | {{sortname|चार्ल्स|मॅरियट}} | १९३३ || १९३३ || १ || – || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16903.html |title=Player profile: Charles Marriott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७१ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|मिचेल}} | १९३३ || १९३६ || ६ || २९८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17045.html |title=Player profile: Arthur Mitchell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७२ ! scope="row" | {{sortname|ब्रायन|व्हॅलेन्टाइन}} | १९३३ || १९३९ || ७ || ४५४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22173.html |title=Player profile: Bryan Valentine |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७३ ! scope="row" | {{sortname|हॉपर|लेव्हेट}}&nbsp;{{dagger}} | १९३४ || १९३४ || १ || ७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16265.html |title=Player profile: Hopper Levett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७४ ! scope="row" | {{sortname|केन|फार्न्स}} | १९३४ || १९३९ || १५ || ५८ || ६० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12812.html |title=Player profile: Ken Farnes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७५ ! scope="row" | {{sortname|लेन|हॉपवूड}} | १९३४ || १९३४ || २ || १२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14265.html |title=Player profile: Len Hopwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७६ ! scope="row" | {{sortname|वॉल्टर|कीटन}} | १९३४ || १९३९ || २ || ५७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15841.html |title=Player profile: Walter Keeton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७७ ! scope="row" | {{sortname|एरिक|हॉलिस}} | १९३५ || १९५० || १३ || ३७ || ४४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14240.html |title=Player profile: Eric Hollies |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७८ ! scope="row" | {{sortname|एरॉल|होम्स}} | १९३५ || १९३५ || ५ || ११४ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14249.html |title=Player profile: Errol Holmes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २७९ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|इड्डॉन}} | १९३५ || १९३५ || ५ || १७० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15379.html |title=Player profile: Jack Iddon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८० ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|पेन}} | १९३५ || १९३५ || ४ || ९७ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18396.html |title=Player profile: George Paine |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८१ ! scope="row" | {{sortname|जिम|स्मिथ}} | १९३५ || १९३७ || ५ || १०२ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20231.html |title=Player profile: Jim Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८२ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|टाउनसेंड}} | १९३५ || १९३५ || ३ || ७७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21565.html |title=Player profile: David Townsend |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८३ ! scope="row" | {{sortname|मँडी|मिचेल-इनेस}} | १९३५ || १९३५ || १ || ५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17044.html |title=Player profile: Mandy Mitchell-Innes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८४ ! scope="row" | {{sortname|विल्फ|बार्बर}} | १९३५ || १९३५ || २ || ८३ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8983.html |title=Player profile: Wilf Barber |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८५ ! scope="row" | {{sortname|ज्यो|हार्डस्टाफ, जुनियर}} | १९३५ || १९४८ || २३ || १,६३६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14041.html |title=Player profile: Joe Hardstaff Jr |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८६ ! scope="row" | {{sortname|जिम|सिम्स}} | १९३५ || १९३७ || ४ || १६ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20200.html |title=Player profile: Jim Sims |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८७ ! scope="row" | {{sortname|डेनिस|स्मिथ}} | १९३५ || १९३५ || २ || १२८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20238.html |title=Player profile: Denis Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८८ ! scope="row" | {{sortname|जॉनी|क्ले}} | १९३५ || १९३५ || १ || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10745.html |title=Player profile: Johnnie Clay |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २८९ ! scope="row" | {{sortname|हॉपर|रीड}} | १९३५ || १९३५ || १ || – || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19349.html |title=Player profile: Hopper Read |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९० ! scope="row" | {{sortname|हॅरोल्ड|गिम्बलेट}} | १९३६ || १९३९ || ३ || १२९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13379.html |title=Player profile: Harold Gimblett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९१ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|फॅग}} | १९३६ || १९३९ || ५ || १५० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12800.html |title=Player profile: आर्थर फॅग |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९२ ! scope="row" | {{sortname|लॉरी|फिशलॉक}} | १९३६ || १९४७ || ४ || ४७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12845.html |title=Player profile: Laurie Fishlock |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९३ ! scope="row" | {{sortname|आल्फ|गोव्हर}} | १९३६ || १९४६ || ४ || २ || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13416.html |title=Player profile: Alf Gover |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९४ ! scope="row" | {{sortname|लेन|हटन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९३७ || १९५५ || ७९ || ६,९७१ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14334.html |title=Player profile: Sir Leonard Hutton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९५ ! scope="row" | {{sortname|जिम|पार्क्स सिनियर}} | १९३७ || १९३७ || १ || २९ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18433.html |title=Player profile: Jim Parks |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९६ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|वेलार्ड}} | १९३७ || १९३८ || २ || ४७ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22357.html |title=Player profile: Arthur Wellard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९७ ! scope="row" | {{sortname|डेनिस|कॉम्प्टन}} | १९३७ || १९५७ || ७८ || ५,८०७ || २५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10777.html |title=Player profile: Denis Compton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९८ ! scope="row" | {{sortname|ऑस्टिन|मॅथ्यूस}} | १९३७ || १९३७ || १ || २ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16942.html |title=Player profile: Austin Matthews |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | २९९ ! scope="row" | {{sortname|सिरिल|वॉशब्रूक}} | १९३७ || १९५६ || ३७ || २,५६९ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22322.html |title=Player profile: Cyril Washbrook |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०० ! scope="row" | {{sortname|बिल|एडरिक}} | १९३८ || १९५५ || ३९ || २,४४० || ४१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12492.html |title=Player profile: Bill Edrich |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०१ ! scope="row" | {{sortname|रेज|सिनफील्ड}} | १९३८ || १९३८ || १ || ६ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20201.html |title=Player profile: Reg Sinfield |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०२ ! scope="row" | {{sortname|डग|राइट}} | १९३८ || १९५१ || ३४ || २८९ || १०८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22536.html |title=Player profile: Doug Wright |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०३ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|प्राइस}}&nbsp;{{dagger}} | १९३८ || १९३८ || १ || ६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18619.html |title=Player profile: Fred Price |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०४ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|वूड}}&nbsp;{{dagger}} | १९३८ || १९३९ || ४ || ८० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22496.html |title=Player profile: Arthur Wood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०५ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|गिब}}&nbsp;{{dagger}} | १९३८ || १९४६ || ८ || ५८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13357.html |title=Player profile: Paul Gibb |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०६ ! scope="row" | {{sortname|लेन|विल्किन्सन}} | १९३८ || १९३९ || ३ || ३ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22434.html |title=Player profile: Len Wilkinson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०७ ! scope="row" | {{sortname|नॉर्मन|यार्डली}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९३८ || १९५० || २० || ८१२ || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/23521.html |title=Player profile: Norman Yardley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०८ ! scope="row" | {{sortname|रेज|पर्क्स}} | १९३९ || १९३९ || २ || ३ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18504.html |title=Player profile: Reg Perks |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३०९ ! scope="row" | {{sortname|बिल|कॉप्सन}} | १९३९ || १९४७ || ३ || ६ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10812.html |title=Player profile: Bill Copson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१० ! scope="row" | {{sortname|बडी|ओल्डफील्ड}} | १९३९ || १९३९ || १ || ९९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18255.html |title=Player profile: Buddy Oldfield |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |} ==महायुद्धपश्चात वर्षे: १९४६-१९५९== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१९४६ ते १९५९ दरम्यान पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ३११ ! scope="row" | {{sortname|ॲलेक|बेडसर}} | १९४६ || १९५५ || ५१ || ७१४ || २३६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9057.html |title=Player profile: Alec Bedser |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१२ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|आयकिन}} | १९४६ || १९५५ || १८ || ६०६ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15381.html |title=Player profile: Jack Ikin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१३ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|स्मेइल्स}} | १९४६ || १९४६ || १ || २५ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20213.html |title=Player profile: Frank Smailes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१४ ! scope="row" | {{sortname|डिक|पोलार्ड}} | १९४६ || १९४८ || ४ || १३ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18561.html |title=Player profile: Dick Pollard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१५ ! scope="row" | {{sortname|गॉडफ्रे|इव्हान्स}}&nbsp;{{dagger}} | १९४६ || १९५९ || ९१ || २,४३९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12543.html |title=Player profile: Godfrey Evans |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१६ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|स्मिथ}} | १९४६ || १९४७ || ४ || ३३ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20270.html |title=Player profile: Peter Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१७ ! scope="row" | {{sortname|सॅम|कूक}} | १९४७ || १९४७ || १ || ४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10792.html |title=Player profile: Sam Cook |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१८ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|डॉलरी}} | १९४७ || १९५० || ४ || ७२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11918.html |title=Player profile: Tom Dollery |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३१९ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|मार्टिन}} | १९४७ || १९४७ || १ || २६ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16921.html |title=Player profile: Jack Martin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२० ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|पोप}} | १९४७ || १९४७ || १ || ८ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18572.html |title=Player profile: George Pope |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२१ ! scope="row" | {{sortname|केन|क्रॅन्स्टन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९४७ || १९४८ || ८ || २०९ || १८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10862.html |title=Player profile: Ken Cranston |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२२ ! scope="row" | {{sortname|क्लिफ|ग्लॅडविन}} | १९४७ || १९४९ || ८ || १७० || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13381.html |title=Player profile: Cliff Gladwin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२३ ! scope="row" | {{sortname|हॅरोल्ड|बटलर}} | १९४७ || १९४८ || २ || १५ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9331.html |title=Player profile: Harold Butler |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२४ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|यंग}} | १९४७ || १९४९ || ८ || २८ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/23534.html |title=Player profile: Jack Young |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२५ ! scope="row" | {{sortname|डिक|हॉवर्थ}} | १९४७ || १९४८ || ५ || १४५ || १९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14286.html |title=Player profile: Dick Howorth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२६ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|रॉबर्टसन}} | १९४७ || १९५२ || ११ || ८८१ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19423.html |title=Player profile: Jack Robertson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२७ ! scope="row" | {{sortname|डेनिस|ब्रूक्स}} | १९४८ || १९४८ || १ || १७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9239.html |title=Player profile: Dennis Brookes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२८ ! scope="row" | {{sortname|जिम|लेकर}} | १९४८ || १९५९ || ४६ || ६७६ || १९३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16172.html |title=Player profile: Jim Laker |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३२९ ! scope="row" | {{sortname|विन्स्टन|प्लेस}} | १९४८ || १९४८ || ३ || १४४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18548.html |title=Player profile: Winston Place |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३० ! scope="row" | {{sortname|जेराल्ड|स्मिथसन}} | १९४८ || १९४८ || २ || ७० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20221.html |title=Player profile: Gerald Smithson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३१ ! scope="row" | {{sortname|मॉरिस|ट्रेमलेट}} | १९४८ || १९४८ || ३ || २० || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21579.html |title=Player profile: Maurice Tremlett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३२ ! scope="row" | {{sortname|बिली|ग्रिफिथ}} | १९४८ || १९४९ || ३ || १५७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13476.html |title=Player profile: Billy Griffith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३३ ! scope="row" | {{sortname|जॉनी|वॉर्डल}} | १९४८ || १९५७ || २८ || ६५३ || १०२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22288.html |title=Player profile: Johnny Wardle |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३४ ! scope="row" | {{sortname|ॲलेक|कॉक्सन}} | १९४८ || १९४८ || १ || १९ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10850.html |title=Player profile: Alec Coxon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३५ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|क्रॅप}} | १९४८ || १९४९ || ७ || ३१९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10864.html |title=Player profile: Jack Crapp |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३६ ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|एमेट}} | १९४८ || १९४८ || १ || १० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12517.html |title=Player profile: George Emmett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३७ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|ड्यूझ}} | १९४८ || १९५० || ५ || १२१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11883.html |title=Player profile: John Dewes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३८ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|वॉटकिन्स}} | १९४८ || १९५२ || १५ || ८१० || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22329.html |title=Player profile: Allan Watkins |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३३९ ! scope="row" | {{sortname|रोली|जेन्किन्स}} | १९४८ || १९५२ || ९ || १९८ || ३२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15495.html |title=Player profile: Roly Jenkins |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४० ! scope="row" | {{sortname|जॉर्ज|मान}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९४८ || १९४९ || ७ || ३७६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16891.html |title=Player profile: George Mann |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४१ ! scope="row" | {{sortname|रेज|सिम्पसन}} | १९४८ || १९५५ || २७ || १,४०१ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20198.html |title=Player profile: Reg Simpson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४२ ! scope="row" | {{sortname|ट्रेव्हर|बेली}} | १९४९ || १९५९ || ६१ || २,२९० || १३२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8944.html |title=Player profile: Trevor Bailey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४३ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|व्हार्टन}} | १९४९ || १९४९ || १ || २० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22381.html |title=Player profile: Alan Wharton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४४ ! scope="row" | {{sortname|ब्रायन|क्लोझ}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९४९ || १९७६ || २२ || ८८७ || १८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10754.html |title=Player profile: Brian Close |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४५ ! scope="row" | {{sortname|लेस|जॅक्सन}} | १९४९ || १९६१ || २ || १५ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15464.html |title=Player profile: Les Jackson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४६ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|बेरी}} | १९५० || १९५० || २ || ६ || ९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9079.html |title=Player profile: Bob Berry |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४७ ! scope="row" | {{sortname|ह्युबर्ट|डॉगार्ट}} | १९५० || १९५० || २ || ७६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11910.html |title=Player profile: Hubert Doggart |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४८ ! scope="row" | {{sortname|गिल्बर्ट|पार्कहाउस}} | १९५० || १९५९ || ७ || ३७३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18426.html |title=Player profile: Gilbert Parkhouse |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३४९ ! scope="row" | {{sortname|डग|इनसोल}} | १९५० || १९५७ || ९ || ४०८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15399.html |title=Player profile: Doug Insole |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५० ! scope="row" | {{sortname|डेरेक|शॅकलटन}} | १९५० || १९६३ || ७ || ११३ || १८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20115.html |title=Player profile: Derek Shackleton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५१ ! scope="row" | {{sortname|माल्कम|हिल्टन}} | १९५० || १९५२ || ४ || ३७ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14213.html |title=Player profile: Malcolm Hilton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५२ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|मॅकइंटायर}}&nbsp;{{dagger}} | १९५० || १९५५ || ३ || १९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16978.html |title=Player profile: Arthur McIntyre |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५३ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|शेपर्ड}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५० || १९६३ || २२ || १,१७२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20159.html |title=Player profile: David Sheppard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५४ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|वॉर}} | १९५१ || १९५१ || २ || ४ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22319.html |title=Player profile: John Warr |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५५ ! scope="row" | {{sortname|रॉय|टॅटरसॉल}} | १९५१ || १९५४ || १६ || ५० || ५८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21464.html |title=Player profile: Roy Tattersall |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५६ ! scope="row" | {{sortname|ब्रायन|स्टॅदम}} | १९५१ || १९६५ || ७० || ६७५ || २५२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20341.html |title=Player profile: Brian Statham |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५७ ! scope="row" | {{sortname|विली|वॅट्सन}} | १९५१ || १९५९ || २३ || ८७९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22340.html |title=Player profile: Willie Watson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५८ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|ग्रेव्हनी}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५१ || १९६९ || ७९ || ४,८८२ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13434.html |title=Player profile: Tom Graveney |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३५९ ! scope="row" | {{sortname|डॉन|ब्रेनन}}&nbsp;{{dagger}} | १९५१ || १९५१ || २ || १६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9210.html |title=Player profile: Don Brennan |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६० ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|लोसन}} | १९५१ || १९५५ || ७ || २४५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16360.html |title=Player profile: Frank Lowson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६१ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|मे}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५१ || १९६१ || ६६ || ४,५३७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16956.html |title=Player profile: Peter May |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६२ ! scope="row" | {{sortname|डोनाल्ड|कार}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५१ || १९५२ || २ || १३५ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10668.html |title=Player profile: Donald Carr |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६३ ! scope="row" | {{sortname|नायजेल|हॉवार्ड}} | १९५१ || १९५२ || ४ || ८६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14282.html |title=Player profile: Nigel Howard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६४ ! scope="row" | {{sortname|डॉन|केन्यन}} | १९५१ || १९५५ || ८ || १९२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15866.html |title=Player profile: Don Kenyon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६५ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|रिजवे}} | १९५१ || १९५२ || ५ || ४९ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19405.html |title=Player profile: Fred Ridgway |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६६ ! scope="row" | {{sortname|डिक|स्पूनर}}&nbsp;{{dagger}} | १९५१ || १९५५ || ७ || ३५४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20317.html |title=Player profile: Dick Spooner |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६७ ! scope="row" | {{sortname|एडी|लेडबीटर}} | १९५१ || १९५२ || २ || ४० || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16235.html |title=Player profile: Eddie Leadbeater |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६८ ! scope="row" | {{sortname|सिरिल|पूल}} | १९५२ || १९५२ || ३ || १६१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18569.html |title=Player profile: Cyril Poole |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३६९ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|ट्रुमन}} | १९५२ || १९६५ || ६७ || ९८१ || ३०७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21600.html |title=Player profile: Fred Trueman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७० ! scope="row" | {{sortname|टोनी|लॉक}} | १९५२ || १९६८ || ४९ || ७४२ || १७४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16331.html |title=Player profile: Tony Lock |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७१ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|मॉस}} | १९५४ || १९६० || ९ || ६१ || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17114.html |title=Player profile: Alan Moss |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७२ ! scope="row" | {{sortname|चार्ल्स|पामर}} | १९५४ || १९५४ || १ || २२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18400.html |title=Player profile: Charles Palmer |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७३ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|अ‍ॅपलयार्ड|रॉबर्ट अ‍ॅपलयार्ड}} | १९५४ || १९५६ || ९ || ५१ || ३१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8554.html |title=Player profile: Bob Appleyard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७४ ! scope="row" | {{sortname|जिम|मॅककॉनन}} | १९५४ || १९५४ || २ || १८ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16961.html |title=Player profile: Jim McConnon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७५ ! scope="row" | {{sortname|जिम|पार्क्स ज्युनियर|जिम पार्क्स धाकटा}}&nbsp;{{dagger}} | १९५४ || १९६८ || ४६ || १,९६२ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18435.html |title=Player profile: Jim Parks |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७६ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|लोडर}} | १९५४ || १९५९ || १३ || ७६ || ३९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16324.html |title=Player profile: Peter Loader |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७७ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|टायसन}} | १९५४ || १९५९ || १७ || २३० || ७६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21644.html |title=Player profile: Frank Tyson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७८ ! scope="row" | {{sortname|कीथ|अँड्रु}}&nbsp;{{dagger}} | १९५४ || १९६३ || २ || २९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8545.html |title=Player profile: Keith Andrew |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३७९ ! scope="row" | {{sortname|कॉलिन|काउड्री}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५४ || १९७५ || ११४ || ७,६२४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10846.html |title=Player profile: Colin Cowdrey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८० ! scope="row" | {{sortname|केन|बॅरिंग्टन}} | १९५५ || १९६८ || ८२ || ६,८०६ || २९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9014.html |title=Player profile: Ken Barrington |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८१ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|टिटमस}} | १९५५ || १९७५ || ५३ || १,४४९ || १५३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21548.html |title=Player profile: Fred Titmus |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८२ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|रिचर्डसन}} | १९५६ || १९६३ || ३४ || २,०६१ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18248.html |title=Player profile: Alan Oakman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८३ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|ओकमन}} | १९५६ || १९५६ || २ || १४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18248.html |title=Player profile: Alan Oakman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८४ ! scope="row" | {{sortname|डोनाल्ड|स्मिथ}} | १९५७ || १९५७ || ३ || २५ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20237.html |title=Player profile: Don Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८५ ! scope="row" | {{sortname|डिक|रिचर्डसन}} | १९५७ || १९५७ || १ || ३३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19384.html |title=Player profile: Dick Richardson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८६ ! scope="row" | {{sortname|माइक|स्मिथ}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५८ || १९७२ || ५० || २,२७८ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20255.html |title=Player profile: Mike Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८७ ! scope="row" | {{sortname|आर्थर|मिल्टन}} | १९५८ || १९५९ || ६ || २०४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17037.html |title=Player profile: Arthur Milton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८८ ! scope="row" | {{sortname|टेड|डेक्स्टर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५८ || १९६८ || ६२ || ४,५०२ || ६६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11886.html |title=Player profile: Ted Dexter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३८९ ! scope="row" | {{sortname|रे|इलिंगवर्थ}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९५८ || १९७३ || ६१ || १,८३६ || १२२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15385.html |title=Player profile: Ray Illingworth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९० ! scope="row" | {{sortname|रमन|सुब्बा राव}} | १९५८ || १९६१ || १३ || ९८४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20406.html |title=Player profile: Raman Subba Row |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९१ ! scope="row" | {{sortname|रॉय|स्वेटमन}}&nbsp;{{dagger}} | १९५९ || १९६० || ११ || २५४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20436.html |title=Player profile: Roy Swetman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९२ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|मॉर्टिमोर}} | १९५९ || १९६४ || ९ || २४३ || १३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17111.html |title=Player profile: John Mortimore |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९३ ! scope="row" | {{sortname|टॉमी|ग्रीनहाउ}} | १९५९ || १९६० || ४ || ४ || १६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13446.html |title=Player profile: Tommy Greenhough |publisher=ESPNcricinfo |access-date=5 June 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९४ ! scope="row" | {{sortname|मार्टिन|हॉर्टन}} | १९५९ || १९५९ || २ || ६० || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14273.html |title=Player profile: Martin Horton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=5 June 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९५ ! scope="row" | {{sortname|केन|टेलर}} | १९५९ || १९६४ || ३ || ५७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21485.html |title=Player profile: Ken Taylor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=5 June 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९६ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ|पुलर}} | १९५९ || १९६३ || २८ || १,९७४ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18640.html |title=Player profile: Geoff Pullar |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९७ ! scope="row" | {{sortname|हॅरोल्ड|ऱ्होड्स}} | १९५९ || १९५९ || २ || – || ९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19372.html |title=Player profile: Harold Rhodes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |} ==१९६० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१९६० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ३९८ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|ॲलन}} | १९६० || १९६६ || ३९ || ९१८ || १२२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8513.html |title=Player profile:en David Allen |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ३९९ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|बार्बर}} | १९६० || १९६८ || २८ || १,४९५ || ४२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8982.html |title=Player profile: Bob Barber |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०० ! scope="row" | {{sortname|पीटर|वॉकर}} | १९६० || १९६० || ३ || १२८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22276.html |title=Player profile: Peter Walker |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०१ ! scope="row" | {{sortname|डग|पॅजेट}} | १९६० || १९६० || २ || ५१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19503.html |title=Player profile: Doug Padgett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०२ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|मरे}}&nbsp;{{dagger}} | १९६१ || १९६७ || २१ || ५०६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17130.html |title=Player profile: John Murray |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०३ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|फ्लाव्हेल}} | १९६१ || १९६४ || ४ || ३१ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12848.html |title=Player profile: Jack Flavell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०४ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|ब्राउन}} | १९६१ || १९६१ || २ || ३ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9249.html |title=Player profile: Alan Brown |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०५ ! scope="row" | {{sortname|एरिक|रसेल}} | १९६१ || १९६७ || १० || ३६२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19503.html |title=Player profile: Eric Russell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०६ ! scope="row" | {{sortname|बुच|व्हाइट}} | १९६१ || १९६२ || २ || – || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22405.html |title=Player profile: Butch White |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०७ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|स्मिथ|डेव्हिड स्मिथ (क्रिकेट खेळाडू)}} | १९६१ || १९६२ || ५ || ३८ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20236.html |title=Player profile: David Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०८ ! scope="row" | {{sortname|बॅरी|नाइट}} | १९६१ || १९६९ || २९ || ८१२ || ७० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15910.html |title=Player profile: Barry Knight |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४०९ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ|मिलमन}}&nbsp;{{dagger}} | १९६२ || १९६२ || ६ || ६० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17032.html |title=Player profile: Geoff Millman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१० ! scope="row" | {{sortname|पीटर|पार्फिट}} | १९६२ || १९७२ || ३७ || १,८८२ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18411.html |title=Player profile: Peter Parfitt |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४११ ! scope="row" | {{sortname|लेन|कोल्डवेल}} | १९६२ || १९६४ || ७ || ९ || २२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10763.html |title=Player profile: Len Coldwell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१२ ! scope="row" | {{sortname|मिकी|स्ट्युअर्ट}} | १९६२ || १९६४ || ८ || ३८५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20376.html |title=Player profile: Micky Stewart |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१३ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|लार्टर}} | १९६२ || १९६५ || १० || १६ || ३७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16205.html |title=Player profile: David Larter |publisher=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१४ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|स्मिथ}}&nbsp;{{dagger}} | १९६२ || १९६३ || ६ || ११८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20222.html |title=Player profile: Alan Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१५ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|एडरिच}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९६३ || १९७६ || ७७ || ५,१३८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12490.html |title=Player profile: John Edrich |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१६ ! scope="row" | {{sortname|फिल|शार्प}} | १९६३ || १९६९ || १२ || ७८६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20126.html |title=Player profile: Phil Sharpe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१७ ! scope="row" | {{sortname|ब्रायन|बोलस}} | १९६३ || १९६४ || ७ || ४९६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9142.html |title=Player profile: Brian Bolus |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१८ ! scope="row" | {{sortname|डॉन|विल्सन}} | १९६४ || १९७१ || ६ || ७५ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22469.html |title=Player profile: Don Wilson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४१९ ! scope="row" | {{sortname|जिमी|बिंक्स}}&nbsp;{{dagger}} | १९६४ || १९६४ || २ || ९१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9095.html |title=Player profile: Jimmy Binks |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२० ! scope="row" | {{sortname|जेफ|जोन्स}} | १९६४ || १९६८ || १५ || ३८ || ४४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15547.html |title=Player profile: Jeff Jones |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२१ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|प्राइस}} | १९६४ || १९७२ || १५ || ६६ || ४० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18616.html |title=Player profile: John Price |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२२ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ्री|बॉयकॉट}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९६४ || १९८२ || १०८ || ८,११४ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9187.html |title=Player profile: Geoff Boycott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२३ ! scope="row" | {{sortname|नॉर्मन|गिफर्ड}} | १९६४ || १९७३ || १५ || १७९ || ३३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13365.html |title=Player profile: Norman Gifford |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२४ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|कार्टराइट}} | १९६४ || १९६५ || ५ || २६ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10679.html |title=Player profile: Tom Cartwright |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२५ ! scope="row" | {{sortname|फ्रेड|रम्सी}} | १९६४ || १९६५ || ५ || ३० || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19494.html |title=Player profile: Fred Rumsey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२६ ! scope="row" | {{sortname|इयान|थॉमसन}} | १९६४ || १९६५ || ५ || ६९ || ९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21533.html |title=Player profile: Ian Thomson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२७ ! scope="row" | {{sortname|केन|पामर}} | १९६५ || १९६५ || १ || १० || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18405.html |title=Player profile: Ken Palmer |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२८ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|स्नो}} | १९६५ || १९७६ || ४९ || ७७२ || २०२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20282.html |title=Player profile: John Snow |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४२९ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|ब्राउन|डेव्हिड ब्राउन (क्रिकेट खेळाडू)}} | १९६५ || १९६९ || २६ || ३४२ || ७९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9252.html |title=Player profile: David Brown |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३० ! scope="row" | {{sortname|केन|हिग्स}} | १९६५ || १९६८ || १५ || १८५ || ७१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14189.html |title=Player profile: Ken Higgs |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३१ ! scope="row" | {{sortname|कॉलिन|मिलबर्न}} | १९६६ || १९६९ || ९ || ६५४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17018.html |title=Player profile: Colin Milburn |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३२ ! scope="row" | {{sortname|बेसिल|डि'ऑलिव्हेरा}} | १९६६ || १९७२ || ४४ || २,४८४ || ४७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11914.html |title=Player profile: Basil D'Oliveira |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३३ ! scope="row" | {{sortname|डेरेक|अंडरवूड}} | १९६६ || १९८२ || ८६ || ९३७ || २९७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22149.html |title=Player profile: Derek Underwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३४ ! scope="row" | {{sortname|डेनिस|अमिस}} | १९६६ || १९७७ || ५० || ३,६१२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8535.html |title=Player profile: Dennis Amiss |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३५ ! scope="row" | {{sortname|रॉबिन|हॉब्स}} | १९६७ || १९७१ || ७ || ३४ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14227.html |title=Player profile: Robin Hobbs |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३६ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ|आर्नोल्ड}} | १९६७ || १९७५ || ३४ || ४२१ || ११५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8566.html |title=Player profile: Geoff Arnold |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३७ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|नॉट}}&nbsp;{{dagger}} | १९६७ || १९८१ || ९५ || ४,३८९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15917.html |title=Player profile: Alan Knott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३८ ! scope="row" | {{sortname|पॅट|पोकॉक}} | १९६८ || १९८५ || २५ || २०६ || ६७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18557.html |title=Player profile: Pat Pocock |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४३९ ! scope="row" | {{sortname|कीथ|फ्लेचर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९६८ || १९८२ || ५९ || ३,२७२ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12854.html |title=Player profile: Keith Fletcher |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४० ! scope="row" | {{sortname|रॉजर|प्रिदू}} | १९६८ || १९६९ || ३ || १०२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18625.html |title=Player profile: Roger Prideaux |publisher=ESPNcricinfo |access-date=28 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४१ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|कॉटॅम}} | १९६९ || १९७३ || ४ || २७ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10824.html |title=Player profile: Bob Cottam |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४२ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|हॅम्पशायर}} | १९६९ || १९७५ || ८ || ४०३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14024.html |title=Player profile: John Hampshire |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४३ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|वॉर्ड}} | १९६९ || १९७६ || ५ || ४० || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22292.html |title=Player profile: Alan Ward |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४४ ! scope="row" | {{sortname|माइक|डेनिस}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९६९ || १९७५ || २८ || १,६६७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11870.html |title=Player profile: Mike Denness |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |} ==१९७० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१९७० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ६९६ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|जोन्स}} | १९७० || १९७० || १ || || || |- align="center" | ४४५ ! scope="row" | {{sortname|ब्रायन|लकहर्स्ट}} | १९७० || १९७४ || २१ || १,२९८ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16370.html |title=Player profile: Brian Luckhurst |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४६ ! scope="row" | {{sortname|केन|शटलवर्थ}} | १९७० || १९७१ || ५ || ४६ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20182.html |title=Player profile: Ken Shuttleworth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४७ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|लीव्हर}} | १९७० || १९७५ || १७ || ३५० || ४१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16262.html |title=Player profile: Peter Lever |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४८ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|विलिस}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७१ || १९८४ || ९० || ८४० || ३२५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22462.html |title=Player profile: Bob Willis |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४४९ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|टेलर}}&nbsp;{{dagger}} | १९७१ || १९८४ || ५७ || १,१५६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21494.html |title=Player profile: Bob Taylor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५० ! scope="row" | {{sortname|रिचर्ड|हटन}} | १९७१ || १९७१ || ५ || २१९ || ९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14336.html |title=Player profile: Richard Hutton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५१ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|जेमिसन}} | १९७१ || १९७४ || ४ || २१४ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15468.html |title=Player profile: John Jameson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५२ ! scope="row" | {{sortname|टोनी|ग्रेग}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७२ || १९७७ || ५८ || ३,५९९ || १४१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13463.html |title=Player profile: Tony Greig |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५३ ! scope="row" | {{sortname|बॅरी|वूड}} | १९७२ || १९७८ || १२ || ४५४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22498.html |title=Player profile: Barry Wood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५४ ! scope="row" | {{sortname|टोनी|लुईस}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७२ || १९७३ || ९ || ४५७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16271.html |title=Player profile: Tony Lewis |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५५ ! scope="row" | {{sortname|ख्रिस|ओल्ड}} | १९७३ || १९८१ || ४६ || ८४५ || १४३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18256.html |title=Player profile: Chris Old |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५६ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|बर्केनशॉ}} | १९७३ || १९७४ || ५ || १४८ || १३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9103.html |title=Player profile: Jack Birkenshaw |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५७ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहाम|रूप}} | १९७३ || १९७८ || २१ || ८६० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19469.html |title=Player profile: Graham Roope |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५८ ! scope="row" | {{sortname|फ्रँक|हेस}} | १९७३ || १९७६ || ९ || २४४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14106.html |title=Player profile: Frank Hayes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४५९ ! scope="row" | {{sortname|माइक|हेंड्रिक्स}} | १९७४ || १९८१ || ३० || १२८ || ८७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14159.html |title=Player profile: Mike Hendrick |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६० ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|लॉईड}} | १९७४ || १९७५ || ९ || ५५२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16318.html |title=Player profile: David Lloyd |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६१ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहम|गूच}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७५ || १९९५ || ११८ || ८,९०० || २३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13399.html |title=Player profile: Graham Gooch |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६२ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|स्टील}} | १९७५ || १९७६ || ८ || ६७३ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20345.html |title=Player profile: David Steele |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६३ ! scope="row" | {{sortname|बॉब|वूल्मर}} | १९७५ || १९८१ || १९ || १,०५९ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22520.html |title=Player profile: Bob Woolmer |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६४ ! scope="row" | {{sortname|फिल|एडमंड्स}} | १९७५ || १९८७ || ५१ || ८७५ || १२५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12486.html |title=Player profile: Phil Edmonds |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६५ ! scope="row" | {{sortname|माइक|ब्रेअर्ली}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७६ || १९८१ || ३९ || १,४४२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9208.html |title=Player profile: Mike Brearley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६६ ! scope="row" | {{sortname|माइक|सेल्वी}} | १९७६ || १९७७ || ३ || १५ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20105.html |title=Player profile: Mike Selvey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६७ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|बाल्डरस्टोन}} | १९७६ || १९७६ || २ || ३९ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8962.html |title=Player profile: Chris Balderstone |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६८ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|विली}} | १९७६ || १९८६ || २६ || १,१८४ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22442.html |title=Player profile: Peter Willey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४६९ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ|मिलर}} | १९७६ || १९८४ || ३४ || १,२१३ || ६० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17025.html |title=Player profile: Geoff Miller |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७० ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहाम|बार्लो}} | १९७६ || १९७७ || ३ || १७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8990.html |title=Player profile: Graham Barlow |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७१ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|लीव्हर}} | १९७६ || १९८६ || २१ || ३०६ || ७३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16260.html |title=Player profile: John Lever |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७२ ! scope="row" | {{sortname|डेरेक|रँडल}} | १९७७ || १९८४ || ४७ || २,४७० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19327.html |title=Player profile: Derek Randall |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७३ ! scope="row" | {{sortname|रॉजर|टोलचार्ड}} | १९७७ || १९७७ || ४ || १२९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21550.html |title=Player profile: Roger Tolchard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७४ ! scope="row" | {{sortname|इयान|बॉथम}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७७ || १९९२ || १०२ || ५,२०० || ३८३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9163.html |title=Player profile: Ian Botham |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७५ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ|कोप}} | १९७७ || १९७८ || ३ || ४० || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10809.html |title=Player profile: Geoff Cope |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७६ ! scope="row" | {{sortname|ब्रायन|रोझ}} | १९७७ || १९८१ || ९ || ३५८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19478.html |title=Player profile: Brian Rose |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७७ ! scope="row" | {{sortname|माइक|गॅटिंग}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७८ || १९९५ || ७९ || ४,४०९ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13340.html |title=Player profile: Mike Gatting |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७८ ! scope="row" | {{sortname|क्लाइव्ह|रॅडली}} | १९७८ || १९७८ || ८ || ४८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19316.html |title=Player profile: Clive Radley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४७९ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|गॉवर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७८ || १९९२ || ११७ || ८,२३१ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13418.html |title=Player profile: David Gower |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८० ! scope="row" | {{sortname|जॉन|एम्बुरी}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९७८ || १९९५ || ६४ || १,७१३ || १४७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12514.html |title=Player profile: John Emburey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८१ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|बेरस्टो}}&nbsp;{{dagger}} | १९७९ || १९८१ || ४ || १२५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8954.html |title=Player profile: David Bairstow |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८२ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|बुचर}} | १९७९ || १९७९ || १ || ३४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9323.html |title=Player profile: Alan Butcher |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८३ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहाम|डिली}} | १९७९ || १९८९ || ४१ || ५२१ || १३८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11893.html |title=Player profile: Graham Dilley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |} ==१९८० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१९८० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ४८४ ! scope="row" | {{sortname|वेन|लार्किन्स}} | १९८० || १९९१ || १३ || ४९३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16203.html |title=Player profile: Wayne Larkins |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८५ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहाम|स्टीव्हन्सन}} | १९८० || १९८१ || २ || २८ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20363.html |title=Player profile: Graham Stevenson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८६ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|टॅवरे}} | १९८० || १९८९ || ३१ || १,७५५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21466.html |title=Player profile: Chris Tavaré |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८७ ! scope="row" | {{sortname|बिल|ॲथी}} | १९८० || १९८८ || २३ || ९१९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8581.html |title=Player profile: Bill Athey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८८ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|डाउनटन}}&nbsp;{{dagger}} | १९८१ || १९८८ || ३० || ७८५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11931.html |title=Player profile: Paul Downton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४८९ ! scope="row" | {{sortname|रोलँड|बुचर}} | १९८१ || १९८१ || ३ || ७१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9329.html |title=Player profile: Roland Butcher |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९० ! scope="row" | {{sortname|रॉबिन|जॅकमन}} | १९८१ || १९८२ || ४ || ४२ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15461.html |title=Player profile: Robin Jackman |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९१ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|ॲलॉट}} | १९८१ || १९८५ || १३ || २१३ || २६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8526.html |title=Player profile: Paul Allott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९२ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|पार्कर}} | १९८१ || १९८१ || १ || १३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18423.html |title=Player profile: Paul Parker |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९३ ! scope="row" | {{sortname|जॉफ|कूक}} | १९८२ || १९८३ || ७ || २०३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10793.html |title=Player profile: Geoff Cook |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९४ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|लॅम्ब}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९८२ || १९९२ || ७९ || ४,६५६ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16178.html |title=Player profile: Allan Lamb |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९५ ! scope="row" | {{sortname|डेरेक|प्रिंगल}} | १९८२ || १९९२ || ३० || ६९५ || ७० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18627.html |title=Player profile: Derek Pringle |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९६ ! scope="row" | {{sortname|इयान|ग्रेग}} | १९८२ || १९८२ || २ || २६ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13464.html |title=Player profile: Ian Greig |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९७ ! scope="row" | {{sortname|एडी|हेमिंग्स}} | १९८२ || १९९१ || १६ || ३८३ || ४३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14152.html |title=Player profile: Eddie Hemmings |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९८ ! scope="row" | {{sortname|ग्रेम|फाउलर}} | १९८२ || १९८५ || २१ || १,३०७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12884.html |title=Player profile: Graeme Fowler |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ४९९ ! scope="row" | {{sortname|व्हिक|मार्क्स}} | १९८२ || १९८४ || ६ || २४९ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16899.html |title=Player profile: Vic Marks |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०० ! scope="row" | {{sortname|नॉर्मन|कोवन्स}} | १९८२ || १९८५ || १९ || १७५ || ५१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10839.html |title=Player profile: Norman Cowans |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०१ ! scope="row" | {{sortname|निक|कूक}} | १९८३ || १९८९ || १५ || १७९ || ५२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10797.html |title=Player profile: Nick Cook |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०२ ! scope="row" | {{sortname|नील|फॉस्टर}} | १९८३ || १९९३ || २९ || ४४६ || ८८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12879.html |title=Player profile: Neil Foster |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०३ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|स्मिथ}} | १९८३ || १९८६ || ८ || ३९२ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20233.html |title=Player profile: Chris Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०४ ! scope="row" | {{sortname|टोनी|पिगॉट}} | १९८४ || १९८४ || १ || १२ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18533.html |title=Player profile: Tony Pigott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०५ ! scope="row" | {{sortname|अँडी|लॉइड}} | १९८४ || १९८४ || १ || १० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16322.html |title=Player profile: Andy Lloyd |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०६ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|ब्रॉड}} | १९८४ || १९८९ || २५ || १,६६१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9230.html |title=Player profile: Chris Broad |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०७ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|टेरी}} | १९८४ || १९८४ || २ || १६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21502.html |title=Player profile: Paul Terry |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०८ ! scope="row" | {{sortname|जोनाथन|ॲग्न्यू}} | १९८४ || १९८५ || ३ || १० || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8501.html |title=Player profile: Jonathan Agnew |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५०९ ! scope="row" | {{sortname|रिचर्ड|एलिसन}} | १९८४ || १९८६ || ११ || २०२ || ३५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12507.html |title=Player profile: Richard Ellison |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१० ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|काउड्री}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९८४ || १९८८ || ६ || १०१ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10843.html |title=Player profile: Chris Cowdrey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५११ ! scope="row" | {{sortname|टिम|रॉबिन्सन}} | १९८४ || १९८९ || २९ || १,६०१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19445.html |title=Player profile: Tim Robinson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१२ ! scope="row" | {{sortname|आर्नी|साइडबॉटम}} | १९८५ || १९८५ || १ || २ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20185.html |title=Player profile: Arnie Sidebottom |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१३ ! scope="row" | {{sortname|लेस|टेलर}} | १९८५ || १९८५ || २ || १ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21486.html |title=Player profile: Les Taylor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१४ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|स्मिथ|डेव्हिड स्मिथ (इंग्लंडचा क्रिकेट खेळाडू)}} | १९८६ || १९८६ || २ || ८० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20235.html |title=Player profile: David Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१५ ! scope="row" | {{sortname|ग्रेग|थॉमस}} | १९८६ || १९८६ || ५ || ८३ || १० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21512.html |title=Player profile: Greg Thomas |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१६ ! scope="row" | {{sortname|विल्फ|स्लॅक}} | १९८६ || १९८६ || ३ || ८१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20206.html |title=Player profile: Wilf Slack |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१७ ! scope="row" | {{sortname|ब्रुस|फ्रेंच}}&nbsp;{{dagger}} | १९८६ || १९८८ || १६ || ३०८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12923.html |title=Player profile: Bruce French |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१८ ! scope="row" | {{sortname|मार्क|बेन्सन}} | १९८६ || १९८६ || १ || ५१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9074.html |title=Player profile: Mark Benson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५१९ ! scope="row" | {{sortname|नील|रॅडफोर्ड}} | १९८६ || १९८८ || ३ || २१ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19314.html |title=Player profile: Neal Radford |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२० ! scope="row" | {{sortname|मार्टिन|मॉक्सॉन}} | १९८६ || १९८९ || १० || ४५५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17119.html |title=Player profile: Martyn Moxon |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२१ ! scope="row" | {{sortname|ग्लॅड्स्टन|स्मॉल}} | १९८६ || १९९१ || १७ || २६३ || ५५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20217.html |title=Player profile: Gladstone Small |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२२ ! scope="row" | {{sortname|फिलिप|डिफ्रेटस}} | १९८६ || १९९५ || ४४ || ९३४ || १४० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11865.html |title=Player profile: Phil DeFreitas |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२३ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|रिचर्ड्स}}&nbsp;{{dagger}} | १९८६ || १९८८ || ८ || २८५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19394.html |title=Player profile: Jack Richards |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२४ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|व्हिटेकर}} | १९८६ || १९८६ || १ || ११ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22392.html |title=Player profile: James Whitaker |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२५ ! scope="row" | {{sortname|नील|फेअरब्रदर}} | १९८७ || १९९३ || १० || २१९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12803.html |title=Player profile: Neil Fairbrother |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२६ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|कॅपेल}} | १९८७ || १९९० || १५ || ३७४ || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10653.html |title=Player profile: David Capel |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२७ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|जार्व्हिस}} | १९८८ || १९९३ || ९ || १३२ || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15485.html |title=Player profile: Paul Jarvis |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२८ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|चाइल्ड्स}} | १९८८ || १९८८ || २ || २ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10721.html |title=Player profile: John Childs |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५२९ ! scope="row" | {{sortname|टिम|कर्टिस}} | १९८८ || १९८९ || ५ || १४० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10897.html |title=Player profile: Tim Curtis |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३० ! scope="row" | {{sortname|रॉबिन|स्मिथ}} | १९८८ || १९९६ || ६२ || ४,२३६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20263.html |title=Player profile: Robin Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३१ ! scope="row" | {{sortname|रॉब|बेली}} | १९८८ || १९९० || ४ || ११९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8942.html |title=Player profile: Rob Bailey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३२ ! scope="row" | {{sortname|मॅथ्यू|मेनार्ड}} | १९८८ || १९९४ || ४ || ८७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16951.html |title=Player profile: Matthew Maynard |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३३ ! scope="row" | {{sortname|किम|बार्नेट}} | १९८८ || १९८९ || ४ || २०७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9002.html |title=Player profile: Kim Barnett |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३४ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हिड|लॉरेंस}} | १९८८ || १९९२ || ५ || ६० || १८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16219.html |title=Player profile: David Lawrence |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३५ ! scope="row" | {{sortname|फिल|न्यूपोर्ट}} | १९८८ || १९९१ || ३ || ११० || १० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18012.html |title=Player profile: Phil Newport |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३६ ! scope="row" | {{sortname|जॅक|रसेल}}&nbsp;{{dagger}} | १९८८ || १९९८ || ५४ || १,८९७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19500.html |title=Player profile: Jack Russell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३७ ! scope="row" | {{sortname|अँगस|फ्रेझर}} | १९८९ || १९९८ || ४६ || ३८८ || १७७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12909.html |title=Player profile: Angus Fraser |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३८ ! scope="row" | {{sortname|मायकेल|आथरटन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९८९ || २००१ || ११५ || ७,७२८ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8579.html |title=Player profile: Mike Atherton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=27 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५३९ ! scope="row" | {{sortname|डेव्हन|माल्कम}} | १९८९ || १९९७ || ४० || २३६ || १२८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16885.html |title=Player profile: Devon Malcolm |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४० ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|इग्लेस्डेन}} | १९८९ || १९९४ || ३ || ६ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15380.html |title=Player profile: Alan Igglesden |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४१ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|स्टीवन्सन}} | १९८९ || १९८९ || १ || ३६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20359.html |title=Player profile: John Stephenson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |} ==१९९० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+१९९० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ५४२ ! scope="row" | {{sortname|नासेर|हुसेन|नासिर हुसेन (क्रिकेट खेळाडू)}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९९० || २००४ || ९६ || ५,७६४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14325.html |title=Player profile: Nasser Hussain |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४३ ! scope="row" | {{sortname|ॲलेक|स्टुअर्ट}}&nbsp;{{double-dagger}}{{dagger}} | १९९० || २००३ || १३३ || ८,४६३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20372.html |title=Player profile: Alec Stewart |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४४ ! scope="row" | {{sortname|ख्रिस|लुईस}} | १९९० || १९९६ || ३२ || १,१०५ || ९३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16274.html |title=Player profile: Chris Lewis |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४५ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|मॉरिस}} | १९९० || १९९० || ३ || ७१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17102.html |title=Player profile: John Morris |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४६ ! scope="row" | {{sortname|नील|विल्यम्स}} | १९९० || १९९० || १ || ३८ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22453.html |title=Player profile: Neil Williams |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४७ ! scope="row" | {{sortname|फिल|टफनेल}} | १९९० || २००१ || ४२ || १५३ || १२१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21611.html |title=Player profile: Phil Tufnell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४८ ! scope="row" | {{sortname|ग्रेम|हिक}} | १९९१ || २००१ || ६५ || ३,३८३ || २३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14187.html |title=Player profile: Graeme Hick |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५४९ ! scope="row" | {{sortname|मार्क|रामप्रकाश}} | १९९१ || २००२ || ५२ || २,३५० || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19323.html |title=Player profile: Mark Ramprakash |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५० ! scope="row" | {{sortname|स्टीव|वॉटकिन}} | १९९१ || १९९३ || ३ || २५ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22333.html |title=Player profile: Steve Watkin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५१ ! scope="row" | {{sortname|रिचर्ड|इलिंगवर्थ}} | १९९१ || १९९५ || ९ || १२८ || १९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15383.html |title=Player profile: Richard Illingworth |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५२ ! scope="row" | {{sortname|ह्यु|मॉरिस}} | १९९१ || १९९१ || ३ || ११५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17099.html |title=Player profile: Hugh Morris |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५३ ! scope="row" | {{sortname|डर्मॉट|रीव}} | १९९२ || १९९२ || ३ || १२४ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19364.html |title=Player profile: Dermot Reeve |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५४ ! scope="row" | {{sortname|इयान|सॅलिसबरी}} | १९९२ || २००० || १५ || ३६८ || २० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20051.html |title=Player profile: Ian Salisbury |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५५ ! scope="row" | {{sortname|टिम|मंटन}} | १९९२ || १९९२ || २ || २५ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17125.html |title=Player profile: Tim Munton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५६ ! scope="row" | {{sortname|नील|मॅलेंडर}} | १९९२ || १९९२ || २ || ८ || १० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16886.html |title=Player profile: Neil Mallender |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५७ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|टेलर}} | १९९३ || १९९४ || २ || ३४ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21484.html |title=Player profile: Paul Taylor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५८ ! scope="row" | {{sortname|रिचर्ड|ब्लेकी}}&nbsp;{{dagger}} | १९९३ || १९९३ || २ || ७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9121.html |title=Player profile: Richard Blakey |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५५९ ! scope="row" | {{sortname|अँडी|कॅडिक}} | १९९३ || २००३ || ६२ || ८६१ || २३४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10633.html |title=Player profile: Andy Caddick |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६० ! scope="row" | {{sortname|पीटर|सच}} | १९९३ || १९९९ || ११ || ६७ || ३७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20404.html |title=Player profile: Peter Such |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140313221428/http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20404.html |archive-date=13 March 2014 }}</ref> |- align="center" | ५६१ ! scope="row" | {{sortname|मार्क|आयलॉट}} | १९९३ || १९९५ || ५ || २८ || १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15388.html |title=Player profile: Mark Ilott |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६२ ! scope="row" | {{sortname|मार्क|लॅथवेल}} | १९९३ || १९९३ || २ || ७८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16212.html |title=Player profile: Mark Lathwell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६३ ! scope="row" | {{sortname|मार्टिन|मॅककेग}} | १९९३ || १९९४ || ३ || २१ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16959.html |title=Player profile: Martin McCague |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६४ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहाम|थोर्प}} | १९९३ || २००५ || १०० || ६,७४४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21537.html |title=Player profile: Graham Thorpe |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६५ ! scope="row" | {{sortname|मार्टिन|बिकनेल}} | १९९३ || २००३ || ४ || ४५ || १४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9089.html |title=Player profile: Martin Bicknell |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६६ ! scope="row" | {{sortname|स्टीव|ऱ्होड्स}}&nbsp;{{dagger}} | १९९४ || १९९५ || ११ || २९४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19374.html |title=Player profile: Steve Rhodes |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६७ ! scope="row" | {{sortname|क्रेग|व्हाइट}} | १९९४ || २००२ || ३० || १,०५२ || ५९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22403.html |title=Player profile: Craig White |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६८ ! scope="row" | {{sortname|डॅरेन|गॉफ}} | १९९४ || २००३ || ५८ || ८५५ || २२९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13411.html |title=Player profile: Darren Gough |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५६९ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|क्रॉली}} | १९९४ || २००३ || ३७ || १,८०० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10870.html |title=Player profile: John Crawley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७० ! scope="row" | {{sortname|ज्योई|बेंजामिन}} | १९९४ || १९९४ || १ || – || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9069.html |title=Player profile: Joey Benjamin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७१ ! scope="row" | {{sortname|पीटर|मार्टिन}} | १९९५ || १९९७ || ८ || ११५ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16925.html |title=Player profile: Peter Martin |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७२ ! scope="row" | {{sortname|डोमिनिक|कॉर्क}} | १९९५ || २००२ || ३७ || ८६४ || १३१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10816.html |title=Player profile: Dominic Cork |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७३ ! scope="row" | {{sortname|जेसन|गॅलियन}} | १९९५ || १९९५ || ३ || ७४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13324.html |title=Player profile: Jason Gallian |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७४ ! scope="row" | {{sortname|निक|नाइट}} | १९९५ || २००१ || १७ || ७१९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15913.html |title=Player profile: Nick Knight |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७५ ! scope="row" | {{sortname|माइक|वॉटकिन्सन|मायकेल वॅटकिन्सन}} | १९९५ || १९९६ || ४ || १६७ || १० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22328.html |title=Player profile: Mike Watkinson |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७६ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|वेल्स}} | १९९५ || १९९५ || १ || ३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22361.html |title=Player profile: Alan Wells |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७७ ! scope="row" | {{sortname|रॉनी|इराणी}} | १९९६ || १९९९ || ३ || ८६ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15403.html |title=Player profile: Ronnie Irani |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७८ ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|मुल्लाली}} | १९९६ || २००१ || १९ || १२७ || ५८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17121.html |title=Player profile: Alan Mullally |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५७९ ! scope="row" | {{sortname|मीन|पटेल}} | १९९६ || १९९६ || २ || ४५ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18458.html |title=Player profile: Min Patel |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८० ! scope="row" | {{sortname|मार्क|एलहॅम}} | १९९६ || १९९८ || ८ || २१० || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12466.html |title=Player profile: Mark Ealham |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८१ ! scope="row" | {{sortname|सायमन|ब्राउन}} | १९९६ || १९९६ || १ || ११ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9269.html |title=Player profile: Simon Brown |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८२ ! scope="row" | {{sortname|रॉबर्ट|क्रॉफ्ट}} | १९९६ || २००१ || २१ || ४२१ || ४९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10881.html |title=Player profile: Robert Croft |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८३ ! scope="row" | {{sortname|ख्रिस|सिल्व्हरवुड}} | १९९६ || २००२ || ६ || २९ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20193.html |title=Player profile: Chris Silverwood |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८४ ! scope="row" | {{sortname|मार्क|बुचर}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९९७ || २००४ || ७१ || ४,२८८ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9327.html |title=Player profile: Mark Butcher |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८५ ! scope="row" | {{sortname|डीन|हेडली}} | १९९७ || १९९९ || १५ || १८६ || ६० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14127.html |title=Player profile: Dean Headley |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८६ ! scope="row" | {{sortname|माइक|स्मिथ|माइक स्मिथ (क्रिकेट खेळाडू, जन्म १९६७)}} | १९९७ || १९९७ || १ || ४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20224.html |title=Player profile: Mike Smith |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८७ ! scope="row" | {{sortname|ॲडम|होलिओके}} | १९९७ || १९९८ || ४ || ६५ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14244.html |title=Player profile: Adam Hollioake |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८८ ! scope="row" | {{sortname|बेन|होलियोके}} | १९९७ || १९९८ || २ || ४४ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14246.html |title=Player profile: Ben Hollioake |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५८९ ! scope="row" | {{sortname|स्टीव|जेम्स}} | १९९८ || १९९८ || २ || ७१ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15477.html |title=Player profile: Steve James |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९० ! scope="row" | {{sortname|ॲशली|गाइल्स}} | १९९८ || २००६ || ५४ || १,४२१ || १४३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13368.html |title=Player profile: Ashley Giles |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९१ ! scope="row" | {{sortname|अँड्र्यू|फ्लिंटॉफ}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९९८ || २००९ || ७९ || ३,८४५ || २२६ || {{efn|name=World XI|अँड्र्यू फ्लिंटॉफ आणि स्टीव्ह हार्मिसन यांनीही वर्ल्ड इलेव्हनकडून कसोटी क्रिकेट खेळले आहे. वर फक्त इंग्लंडमधील त्यांचे रेकॉर्ड दिले आहेत.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12856.html |title=Player profile: Andrew Flintoff |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९२ ! scope="row" | {{sortname|अ‍ॅलेक्स|ट्यूडर}} | १९९८ || २००२ || १० || २२९ || २८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21607.html |title=Player profile: Alex Tudor |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९३ ! scope="row" | {{sortname|वॉरेन|हेग}}&nbsp;{{dagger}} | १९९८ || १९९९ || २ || ३० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14149.html |title=Player profile: Warren Hegg |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९४ ! scope="row" | {{sortname|आफताब|हबीब}} | १९९९ || १९९९ || २ || २६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13985.html |title=Player profile: Aftab Habib |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९५ ! scope="row" | {{sortname|ख्रिस|रीड}}&nbsp;{{dagger}} | १९९९ || २००७ || १५ || ३६० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19346.html |title=Player profile: Chris Read |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९६ ! scope="row" | {{sortname|एड|गिडिन्स}} | १९९९ || २००० || ४ || १०|| १२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/13362.html |title=Player profile: Ed Giddins |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९७ ! scope="row" | {{sortname|डॅरेन|मॅडी}} | १९९९ || २००० || ३ || ४६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16876.html |title=Player profile: Darren Maddy |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९८ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|ॲडम्स}} | १९९९ || २००० || ५ || १०४ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8487.html |title=Player profile: Chris Adams |publisher=ESPNcricinfo |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ५९९ ! scope="row" | {{sortname|गॅव्हिन|हॅमिल्टन}} | १९९९ || १९९९ || १ || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14020.html |title=Player profile: Gavin Hamilton |publisher=ESPNcricinfo |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०० ! scope="row" | {{sortname|मायकेल|वॉन}}&nbsp;{{double-dagger}} | १९९९ || २००८ || ८२ || ५,७१९ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22182.html |title=Player profile: Michael Vaughan |publisher=ESPNcricinfo |access-date=9 March 2015 }}</ref> |} ==२००० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+२००० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col"  |नाव ! scope="col"  |पदार्पण ! scope="col"  |शेवटचा ! scope="col"  |सामने ! scope="col"  |धावा ! scope="col"  |बळी ! scope="col"  |संदर्भ |- align="center" | ६०१ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|शोफिल्ड}} | २००० || २००० || २ || ६७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20073.html |title=Player profile: Chris Schofield |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०२ ! scope="row" | {{sortname|मॅथ्यू|हॉगार्ड}} | २००० || २००८ || ६७ || ४७३ || २४८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14236.html |title=Player profile: Matthew Hoggard |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०३ ! scope="row" | {{sortname|मार्कस|ट्रेस्कोथिक}}&nbsp;{{double-dagger}} | २००० || २००६ || ७६ || ५,८२५ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21585.html |title=Player profile: Marcus Trescothick |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०४ ! scope="row" | {{sortname|रायन|साइडबॉटम}} | २००१ || २०१० || २२ || ३१३ || ७९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20187.html |title=Player profile: Ryan Sidebottom |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०५ ! scope="row" | {{sortname|इयान|वॉर्ड|इयान वॉर्ड (क्रिकेटर)}} | २००१ || २००१ || ५ || १२९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22301.html |title=Player profile: Ian Ward |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०६ ! scope="row" | {{sortname|उस्मान|अफझल}} | २००१ || २००१ || ३ || ८३ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8499.html |title=Player profile: Usman Afzaal |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०७ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|ऑरमंड|जिमी ऑरमंड}} | २००१ || २००१ || २ || ३८ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18265.html |title=Player profile: Jimmy Ormond |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०८ ! scope="row" | {{sortname|रिचर्ड|डॉसन}} | २००१ || २००३ || ७ || ११४ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11848.html |title=Player profile: Richard Dawson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६०९ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|फॉस्टर}}&nbsp;{{dagger}} | २००१ || २००२ || ७ || २२६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12877.html |title=Player profile: James Foster |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१० ! scope="row" | {{sortname|सायमन|जोन्स|सायमन जोन्स (क्रिकेटर)}} | २००२ || २००५ || १८ || २०५ || ५९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15555.html |title=Player profile: Simon Jones |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६११ ! scope="row" | {{sortname|स्टीव्ह|हार्मिसन}} | २००२ || २००९ || ६२ || ७४२ || २२२ || {{efn|name=World XI}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/14054.html |title=Player profile: Steve Harmison |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१२ ! scope="row" | {{sortname|रॉब|की}} | २००२ || २००५ || १५ || ७७५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15876.html |title=Player profile: Rob Key |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१३ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|अँडरसन}} | २००३ || २०२४ || १८८ || १,३५३ || ७०४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8608.html |title=Player profile: James Anderson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१४ ! scope="row" | {{sortname|अँथनी|मॅकग्राथ}} | २००३ || २००३ || ४ || २०१ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16975.html |title=Player profile: Anthony McGrath |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१५ ! scope="row" | {{sortname|रिचर्ड|जॉन्सन|रिचर्ड जॉन्सन (क्रिकेटर, जन्म १९७४)}} | २००३ || २००३ || ३ || ५९ || १६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15522.html |title=Player profile: Richard Johnson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१६ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|किर्टली}} | २००३ || २००३ || ४ || ३२ || १९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15901.html |title=Player profile: James Kirtley |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१७ ! scope="row" | {{sortname|एड|स्मिथ|एड स्मिथ (क्रिकेट खेळाडू)}} | २००३ || २००३ || ३ || ८७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20242.html |title=Player profile: Ed Smith |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१८ ! scope="row" | {{sortname|कबीर|अली}} | २००३ || २००३ || १ || १० || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8476.html |title=Player profile: Kabir Ali |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६१९ ! scope="row" | {{sortname|गॅरेथ|बॅटी}} | २००३ || २०१६ || ९ || १४९ || १५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9042.html |title=Player profile: Gareth Batty |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२० ! scope="row" | {{sortname|रिक्की|क्लार्क}} | २००३ || २००३ || २ || ९६ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11724.html |title=Player profile: Rikki Clarke |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२१ ! scope="row" | {{sortname|मार्टिन|सॅगर्स}} | २००३ || २००४ || ३ || १ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20040.html |title=Player profile: Martin Saggers |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२२ ! scope="row" | {{sortname|पॉल|कॉलिंगवुड}} | २००३ || २०११ || ६८ || ४,२५९ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10772.html |title=Player profile: Paul Collingwood |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२३ ! scope="row" | {{sortname|जरैंट|जोन्स}}&nbsp;{{dagger}} | २००४ || २००६ || ३४ || १,१७२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15501.html |title=Player profile: Geraint Jones |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२४ ! scope="row" | {{sortname|अँड्र्यू|स्ट्रॉस}}&nbsp;{{double-dagger}} | २००४ || २०१२ || १०० || ७,०३७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20387.html |title=Player profile: Andrew Strauss |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२५ ! scope="row" | {{sortname|इयान|बेल}} | २००४ || २०१५ || ११८ || ७,७२७ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9062.html |title=Player profile: Ian Bell |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२६ ! scope="row" | {{sortname|केविन|पीटरसन}}&nbsp;{{double-dagger}} | २००५ || २०१४ || १०४ || ८,१८१ || १० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19296.html |title=Player profile: Kevin Pietersen |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२७ ! scope="row" | {{sortname|शॉन|उडाल}} | २००५ || २००६ || ४ || १०९ || ८ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/22144.html |title=Player profile: Shaun Udal |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२८ ! scope="row" | {{sortname|लियाम|प्लंकेट}} | २००५ || २०१४ || १३ || २३८ || ४१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/19264.html |title=Player profile: Liam Plunkett |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६२९ ! scope="row" | {{sortname|इयान|ब्लॅकवेल}} | २००६ || २००६ || १ || ४ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9117.html |title=Player profile: Ian Blackwell |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३० ! scope="row" | {{sortname|ॲलास्टेर|कूक}}&nbsp;{{double-dagger}} | २००६ || २०१८ || १६१ || १२,४७२ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11728.html |title=Player profile: Alastair Cook |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३१ ! scope="row" | {{sortname|मॉन्टी|पानेसर}} | २००६ || २०१३ || ५० || २२० || १६७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18655.html |title=Player profile: Monty Panesar |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३२ ! scope="row" | {{sortname|ओवैस|शाह}} | २००६ || २००९ || ६ || २६९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20123.html |title=Player profile: Owais Shah |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३३ ! scope="row" | {{sortname|साजिद|महमूद}} | २००६ || २००७ || ८ || ८१ || २० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/17944.html |title=Player profile: Sajid Mahmood |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३४ ! scope="row" | {{sortname|जॉन|लुईस}} | २००६ || २००६ || १ || २७ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/16281.html |title=Player profile: Jon Lewis |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३५ ! scope="row" | {{sortname|मॅट|प्रायर}}&nbsp;{{dagger}} | २००७ || २०१४ || ७९ || ४,०९९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18675.html |title=Player profile: Matt Prior |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३६ ! scope="row" | {{sortname|ख्रिस|ट्रेमलेट}} | २००७ || २०१३ || १२ || ११३ || ५३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21650.html |title=Player profile: Chris Tremlett |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३७ ! scope="row" | {{sortname|रवी|बोपारा}} | २००७ || २०१२ || १३ || ५७५ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10582.html |title=Player profile: Ravi Bopara |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३८ ! scope="row" | {{sortname|स्टुअर्ट|ब्रॉड}} | २००७ || २०२३ || १६७ || ३,६६२ || ६०४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10617.html |title=Player profile: Stuart Broad |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६३९ ! scope="row" | {{sortname|टिम|अँब्रोझ}}&nbsp;{{dagger}} | २००८ || २००९ || ११ || ४४७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8845.html |title=Player profile: Tim Ambrose |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४० ! scope="row" | {{sortname|डॅरेन|पॅटिन्सन}} | २००८ || २००८ || १ || २१ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/270253.html |title=Player profile: Darren Pattinson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४१ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅम|स्वान}} | २००८ || २०१३ || ६० || १,३७० || २५५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/20431.html |title=Player profile: Graeme Swann |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४२ ! scope="row" | {{sortname|अमजद|खान|अमजद खान (क्रिकेट खेळाडू)}} | २००९ || २००९ || १ || – || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/23911.html |title=Player profile: Amjad Khan |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४३ ! scope="row" | {{sortname|टीम|ब्रेसनन}} | २००९ || २०१३ || २३ || ५७५ || ७२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/9310.html |title=Player profile: Tim Bresnan |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४४ ! scope="row" | {{sortname|ग्रॅहम|ओनियन्स}} | २००९ || २०१२ || ९ || ३० || ३२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18389.html |title=Player profile: Graham Onions |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४५ ! scope="row" | {{sortname|जोनाथन|ट्रॉट}} | २००९ || २०१५ || ५२ || ३,८३५ || ५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/47623.html |title=Player profile: Jonathan Trott |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |} ==२०१० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+२०१० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ६४६ ! scope="row" | {{sortname|मायकेल|कार्बेरी}} | २०१० || २०१४ || ६ || ३४५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/10656.html |title=Player profile: Michael Carberry |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४७ ! scope="row" | {{sortname|स्टीवन|फिन}} | २०१० || २०१६ || ३६ || २७९ || १२५ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/210283.html |title=Player profile: Steven Finn |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४८ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|ट्रेडवेल}} | २०१० || २०१५ || २ || ४५ || ११ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21646.html |title=Player profile: James Tredwell |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६४९ ! scope="row" | {{sortname|आयॉन|मॉर्गन}} | २०१० || २०१२ || १६ || ७०० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/24598.html |title=Player profile: Eoin Morgan |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५० ! scope="row" | {{sortname|अजमल|शहजाद}} | २०१० || २०१० || १ || ५ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/21431.html |title=Player profile: Ajmal Shahzad |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५१ ! scope="row" | {{sortname|समित|पटेल}} | २०१२ || २०१५ || ६ || १५१ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/18632.html |title=Player profile: Samit Patel |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५२ ! scope="row" | '''{{sortname|जॉनी|बेरस्टो}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०१२ || २०२४ || १०० || ६,०४२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/297433.html |title=Player profile: Jonny Bairstow |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५३ ! scope="row" | {{sortname|जेम्स|टेलर}} | २०१२ || २०१६ || ७ || ३१२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/297635.html |title=Player profile: James Taylor |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५४ ! scope="row" | {{sortname|निक|कॉम्प्टन}} | २०१२ || २०१६ || १६ || ७७५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/11718.html |title=Player profile: Nick Compton |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५५ ! scope="row" | '''{{sortname|जो|रूट}}'''&nbsp;{{double-dagger}} | २०१२ || २०२४ || १५२ || १२,९७२ || ७१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/303669.html |title=Player profile: Joe Root |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५६ ! scope="row" | {{sortname|सायमन|केरिगन}} | २०१३ || २०१३ || १ || १ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/297499.html |title=Player profile: Simon Kerrigan |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५७ ! scope="row" | '''{{sortname|ख्रिस|वोक्स}}''' | २०१३ || २०२४ || ५७ || १,९७० || १८१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/247235.html |title=Player profile: Chris Woakes |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५८ ! scope="row" | '''{{sortname|बेन|स्टोक्स}}'''&nbsp;{{double-dagger}} | २०१३ || २०२४ || ११० || ६,७१९ || २१० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/311158.html |title=Player profile: Ben Stokes |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६५९ ! scope="row" | {{sortname|गॅरी|बॅलन्स}} | २०१४ || २०१७ || २३ || १,४९८ || – || {{efn|name=Zimbabwe|गॅरी बॅलेन्सने झिम्बाब्वेकडून कसोटी क्रिकेट देखील खेळले आहे. वर फक्त त्याचा इंग्लंडसाठीचा रेकॉर्ड दिला आहे.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/232438.html |title=Player profile: Gary Balance |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६० ! scope="row" | {{sortname|स्कॉट|बॉर्थविक}} | २०१४ || २०१४ || १ || ५ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/310519.html |title=Player profile: Scott Borthwick |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६१ ! scope="row" | {{sortname|बॉयड|रँकिन}} | २०१४ || २०१४ || १ || १३ || १ || {{efn|name=Ireland|बॉयड रँकिनने आयर्लंडकडून कसोटी क्रिकेट देखील खेळले आहे. वर फक्त त्याचा इंग्लंडसाठीचा रेकॉर्ड दिला आहे.|group=notes}}<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/24599.html |title=Player profile: Boyd Rankin |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६२ ! scope="row" | {{sortname|मोईन|अली}} | २०१४ || २०२३ || ६८ || ३,०९४ || २०४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/8917.html |title=Player profile: Moeen Ali |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६३ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस|जॉर्डन}} | २०१४ || २०१५ || ८ || १८० || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/288992.html |title=Player profile: Chris Jordan |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६४ ! scope="row" | {{sortname|सॅम|रॉबसन}} | २०१४ || २०१४ || ७ || ३३६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/272485.html |title=Player profile: Sam Robson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६५ ! scope="row" | '''{{sortname|जोस| बटलर}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०१४ || २०२२ || ५७ || २,९०७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/308967.html |title=Player profile: Jos Buttler |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=9 March 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६६ ! scope="row" | {{sortname|ॲडम|लिथ}} | २०१५ || २०१५ || ७ || २६५ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/251721.html |title=Player profile: Adam Lyth |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=26 May 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६७ ! scope="row" | '''{{sortname|मार्क|वूड}}''' | २०१५ || २०२४ || ३७ || ८०७ || ११९ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/288992.html |title=Player profile: Mark Wood |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=26 May 2015}}</ref> |- align="center" | ६६८ ! scope="row" | {{sortname|आदिल|रशीद}} | २०१५ || २०१९ || १९ || ५४० || ६० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/244497.html |title=Player profile: Adil Rashid |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=27 December 2015 }}</ref> |- align="center" | ६६९ ! scope="row" | {{sortname|अ‍ॅलेक्स|हेल्स}} | २०१५ || २०१६ || ११ || ५७३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/249866.html |title=Player profile: Alex Hales |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=21 May 2016 }}</ref> |- align="center" | ६७० ! scope="row" | '''{{sortname|जेम्स|विन्स}}''' | २०१६ || २०१८ || १३ || ५४८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/296597.html |title=Player profile: James Vince |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=21 May 2016 }}</ref> |- align="center" | ६७१ ! scope="row" | {{sortname|जेक|बॉल}} | २०१६ || २०१७ || ४ || ६७ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/414990.html |title=Player profile: Jake Ball |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=17 July 2016 }}</ref> |- align="center" | ६७२ ! scope="row" | '''{{sortname|बेन|डकेट}}''' | २०१६ || २०२४ || ३२ || २,२७० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/521637.html |title=Player profile: Ben Duckett |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=24 October 2016 }}</ref> |- align="center" | ६७३ ! scope="row" | {{sortname|झफर|अन्सारी}} | २०१६ || २०१६ || ३ || ४९ || ५ || <ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/349853.html|title=Player profile: Zafar Ansari|publisher=ESPNcricinfo|access-date=28 October 2016}}</ref> |- align="center" | ६७४ ! scope="row" | '''{{sortname|हसीब|हमीद}}''' | २०१६ || २०२२ || १० || ४३९ || – || <ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/632172.html|title=Player profile: Haseeb Hameed|publisher=ESPNcricinfo|access-date=9 November 2016}}</ref> |- align="center" | ६७५ ! scope="row" | {{sortname|कीटन|जेनिंग्स}} | २०१६ || २०१९ || १७ || ७८१ || – || <ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/440780.html|title=Player profile: Keaton Jennings|publisher=ESPNcricinfo|access-date=8 December 2016}}</ref> |- align="center" | ६७६ ! scope="row" | {{sortname|लियाम|डॉसन}} | २०१६ || २०१७ || ३ || ८४ || ७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/211855.html |title=Player profile: Liam Dawson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=20 December 2016 }}</ref> |- align="center" | ६७७ ! scope="row" | '''{{sortname|डेव्हिड|मलान}}''' | २०१७ || २०२२ || २२ || १,०७४ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/236489.html |title=Player profile: Dawid Malan |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=28 July 2017 }}</ref> |- align="center" | ६७८ ! scope="row" | {{sortname|टोबी|रोलँड-जोन्स}} | २०१७ || २०१७ || ४ || ८२ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/370535.html |title=Player profile: Toby Roland-Jones |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=28 July 2017 }}</ref> |- align="center" | ६७९ ! scope="row" | {{sortname|टॉम|वेस्ट्ली}} | २०१७ || २०१७ || ५ || १९३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/214265.html |title=Player profile: Tom Westley |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=28 July 2017 }}</ref> |- align="center" | ६८० ! scope="row" | {{sortname|मार्क|स्टोनमॅन}} | २०१७ || २०१८ || ११ || ५२६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/229954.html |title=Player profile: Mark Stoneman |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=17 August 2017 }}</ref> |- align="center" | ६८१ ! scope="row" | '''{{sortname|क्रेग|ओव्हरटन}}''' | २०१७ || २०२२ || ८ || १८२ || २१ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/464626.html |title=Player profile: Craig Overton |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=6 December 2017 }}</ref> |- align="center" | ६८२ ! scope="row" | '''{{sortname|टॉम|कुरन}}''' | २०१७ || २०१८ || २ || ६६ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/550235.html |title=Player profile: Tom Curran |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=30 December 2017 }}</ref> |- align="center" | ६८३ ! scope="row" | '''{{sortname|मेसन|क्रेन}}''' | २०१८ || २०१८ || १ || ६ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/660889.html |title=Player profile: Mason Crane |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=4 January 2018 }}</ref> |- align="center" | ६८४ ! scope="row" | '''{{sortname|जॅक|लीच}}''' | २०१८ || २०२४ || ३९ || ४९८ || १४२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/455524.html |title=Player profile: Jack Leach |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=29 March 2018 }}</ref> |- align="center" | ६८५ ! scope="row" | '''{{sortname|डोम|बेस|डॉमिनिक बेस}}''' | २०१८ || २०२१ || १४ || ३१९ || ३६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/646847.html |title=Player profile: Dom Bess |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=26 May 2018 }}</ref> |- align="center" | ६८६ ! scope="row" | '''{{sortname|सॅम|कुरन}}''' | २०१८ || २०२१ || २४ || ८१५ || ४७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/662973.html |title=Player profile: Sam Curran |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=1 June 2018 }}</ref> |- align="center" | ६८७ ! scope="row" | '''{{sortname|ऑली|पोप}}'''&nbsp;{{double-dagger}}{{dagger}} | २०१८ || २०२४ || ५५ || ३,१३० || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/887207.html |title=Player profile: Ollie Pope |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=10 August 2018 }}</ref> |- align="center" | ६८८ ! scope="row" | '''{{sortname|रोरी|बर्न्स}}''' | २०१८ || २०२२ || ३२ || १,७८९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/398778.html |title=Player profile: Rory Burns |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=6 November 2018 }}</ref> |- align="center" | ६८९ ! scope="row" | '''{{sortname|बेन|फोक्स}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०१८ || २०२४ || २५ || १,१३९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/364788.html |title=Player profile: Ben Foakes |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=6 November 2018 }}</ref> |- align="center" | ६९० ! scope="row" | {{sortname|जो|डेनली}} | २०१९ || २०२० || १५ || ८२७ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/12454.html |title=Player profile: Joe Denly |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=10 February 2019 }}</ref> |- align="center" | ६९१ ! scope="row" | {{sortname|जेसन|रॉय}} | २०१९ || २०१९ || ५ || १८७ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/298438.html |title=Player profile: Jason Roy |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=25 July 2019 }}</ref> |- align="center" | ६९२ ! scope="row" | '''{{sortname|ओली|स्टोन}}''' | २०१९ || २०२४ || ५ || १०२ || १७ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/457279.html |title=Player profile: Olly Stone |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=25 July 2019 }}</ref> |- align="center" | ६९३ ! scope="row" | '''{{sortname|जोफ्रा|आर्चर}}''' | २०१९ || २०२१ || १३ || १५५ || ४२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/669855.html |title=Player profile: Jofra Archer |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=15 August 2019 }}</ref> |- align="center" | ६९४ ! scope="row" | '''{{sortname|डॉम|सिबली}}''' | २०१९ || २०२१ || २२ || १,०४२ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/519082.html |title=Player profile: Dom Sibley |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=25 November 2019 }}</ref> |- align="center" | ६९५ ! scope="row" | '''{{sortname|झॅक|क्रॉली}}''' | २०१९ || २०२४ || ५३ || २,८९९ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/665053.html |title=Player profile: Zak Crawley |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=3 December 2019 }}</ref> |} ==२०२० चे दशक== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+२०२० च्या दशकात पदार्पण करणारे इंग्लंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" |कॅप ! scope="col" |नाव ! scope="col" |पदार्पण ! scope="col" |शेवटचा ! scope="col" |सामने ! scope="col" |धावा ! scope="col" |बळी ! scope="col" |संदर्भ |- align="center" | ६९६{{efn|name=AlanJones|१७ जून २०२० रोजी इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्डाने (ईसीबी) ॲलन जोन्स यांना ६९६ क्रमांकाची कसोटी कॅप दिली. १९७० मध्ये जोन्सने उर्वरित जगाविरुद्धच्या एका सामन्यात इंग्लंडचे प्रतिनिधित्व केले, ज्याला त्यावेळी कसोटी सामना म्हणून मान्यता देण्यात आली होती, परंतु नंतर त्याचा कसोटी दर्जा रद्द करण्यात आला.|group=notes}} ! scope="row" | {{sortname|ॲलन|जोन्स}} | – || – || ० || – || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/15537.html |title=Player profile: Alan Jones |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=14 January 2021 }}</ref> |- align="center" | ६९७ ! scope="row" | '''{{sortname|डॅन|लॉरेन्स}}''' | २०२१ || २०२४ || १४ || ६७१ || ३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/641423.html |title=Player profile: Dan Lawrence |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=14 January 2021 }}</ref> |- align="center" | ६९८ ! scope="row" | '''{{sortname|जेम्स|ब्रेसी}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०२१ || २०२१ || २ || ८ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/747031.html |title=Player profile: James Bracey |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=2 June 2021 }}</ref> |- align="center" | ६९९ ! scope="row" | '''{{sortname|ऑली|रॉबिन्सन}}''' | २०२१ || २०२४ || २० || ४१० || ७६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/527776.html |title=Player profile: Ollie Robinson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=2 June 2021 }}</ref> |- align="center" | ७०० ! scope="row" | '''{{sortname|सॅम|बिलिंग्स}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०२२ || २०२२ || ३ || ६६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/297628.html |title=Player profile: Sam Billings |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=14 January 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०१ ! scope="row" | '''{{sortname|ॲलेक्स|लीस}}''' | २०२२ || २०२२ || १० || ४५३ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/460756.html |title=Player profile: Alex Lees |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=12 March 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०२ ! scope="row" | '''{{sortname|मॅथ्यू|फिशर}}''' | २०२२ || २०२२ || १ || – || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/639080.html |title=Player profile: Matthew Fisher |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=16 March 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०३ ! scope="row" | '''{{sortname|साकिब|महमूद}}''' | २०२२ || २०२२ || २ || ५२ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/643885.html |title=Player profile: Saqib Mahmood |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=16 March 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०४ ! scope="row" | '''{{sortname|मॅथ्यू|पॉट्स}}''' | २०२२ || २०२४ || १० || ८६ || ३६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/1027781.html |title=Player profile: Matthew Potts |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=2 June 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०५ ! scope="row" | '''{{sortname|मॅट|पार्किन्सन}}''' | २०२२ || २०२२ || १ || ८ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/653695.html |title=Player profile: Matt Parkinson |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=2 June 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०६ ! scope="row" | '''{{sortname|जेमी|ओव्हरटन}}''' | २०२२ || २०२२ || १ || ९७ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/510530.html |title=Player profile: Jamie Overton |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=23 June 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०७ ! scope="row" | '''{{sortname|हॅरी|ब्रूक}}''' | २०२२ || २०२४ || २४ || २,२८१ || १ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/911707.html |title=Player profile: Harry Brook |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=12 September 2022}}</ref> |- align="center" | ७०८ ! scope="row" | '''{{sortname|विल|जॅक्स}}''' | २०२२ || २०२२ || २ || ८९ || ६ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/897549.html |title=Player profile: Will Jacks |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=5 December 2022 }}</ref> |- align="center" | ७०९ ! scope="row" | '''{{sortname|लियाम|लिव्हिंगस्टोन}}''' | २०२२ || २०२२ || १ || १६ || – || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/403902.html |title=Player profile: Liam Livingstone |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=5 December 2022}}</ref> |- align="center" | ७१० ! scope="row" | '''{{sortname|रेहान|अहमद}}''' | २०२२ || २०२४ || ५ || १०३ || २२ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/england/content/player/1263691.html |title=Player profile: Rehan Ahmed |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN |access-date=20 December 2022}}</ref> |- align="center" | ७११ ! scope="row" | '''{{sortname|जॉश|टँग}}''' | २०२३ || २०२३ || २ || २० || १० || <ref>{{cite web |title=Player profile: Josh Tongue |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/josh-tongue-857975 |access-date=2 June 2022 |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७१२ ! scope="row" | '''{{sortname|टॉम|हार्टले}}''' | २०२४ || २०२४ || ५ || १८५ || २२ || <ref>{{cite web |title=Player profile: Tom Hartley |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/tom-hartley-1150772 |access-date=25 January 2024 |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७१३ ! scope="row" | '''{{sortname|शोएब|बशीर}}''' | २०२४ || २०२४ || १५ || ७६ || ४९ || <ref>{{cite web |title=Player profile: Shoaib Bashir |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/shoaib-bashir-1334872 |access-date=2 February 2024 |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७१४ ! scope="row" | '''{{sortname|गस|ॲटकिन्सन}}''' | २०२४ || २०२४ || ११ || ३५२ || ५२ || <ref>{{cite web |title=Player profile: Gus Atkinson |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/gus-atkinson-1039481 |access-date=12 July 2024 |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७१५ ! scope="row" | '''{{sortname|जेमी|स्मिथ}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०२४ || २०२४ || ९ || ६३७ || – || <ref>{{cite web |title=Player profile: Jamie Smith|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/jamie-smith-1096092 |access-date=12 July 2024 |work=EPSNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७१६ ! scope="row" |'''{{sortname|जॉश|हल}}''' | २०२४ || २०२४ || १ || ९ || ३ || <ref> {{cite web |title=Player profile: Josh Hull |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/josh-hull-1330163 |access-date=7 September 2024 |work=ESPNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७१७ ! scope="row" |'''{{sortname|ब्रायडन|कार्स}}''' | २०२४ || २०२४ || ५ || ९४ || २७ || <ref> {{cite web |title=Player profile: Brydon Carse |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/brydon-carse-596417 |access-date=7 October 2024 |work=ESPNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७१८ ! scope="row" |'''{{sortname|जेकब|बेथेल}}''' | २०२४ || २०२४ || ३ || २६० || ३ || <ref> {{cite web |title=Player profile: Jacob Bethell |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/jacob-bethell-1194959 |access-date=1 December 2024 |work=ESPNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७१९ ! scope="row" |'''{{sortname|सॅम|कूक}}''' | २०२५ || २०२५ || – || – || – || <ref> {{cite web |title=Player profile: Sam Cook |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sam-cook-1111666 |access-date=8 October 2026 |work=ESPNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७२० ! scope="row" |'''{{sortname|एमिलिओ|गे}}''' | २०२५ || २०२५ || – || – || – || <ref> {{cite web |title=Player profile: Emilio Gay |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/emilio-gay-1194921 |access-date=8 October 2026 |work=ESPNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७२१ ! scope="row" |'''{{sortname|सॉनी|बेकर}}''' | २०२५ || २०२५ || – || – || – || <ref> {{cite web |title=Player profile: Sonny Baker |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sonny-baker-1268615 |access-date=8 October 2026 |work=ESPNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७२२ ! scope="row" |'''{{sortname|जॉर्डन|कॉक्स}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०२५ || २०२५ || – || – || – || <ref> {{cite web |title=Player profile: Jordan Cox |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/jordan-cox-1152837 |access-date=8 October 2026 |work=ESPNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |- align="center" | ७२३ ! scope="row" |'''{{sortname|जेम्स|रीव}}'''&nbsp;{{dagger}} | २०२५ || २०२५ || – || – || – || <ref> {{cite web |title=Player profile: James Rew |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/james-rew-1268611 |access-date=8 October 2026 |work=ESPNcricinfo |publisher=ESPN}}</ref> |} ==नोंदी== {{notelist}} ==संदर्भ== {{reflist}} {{इंग्लिश क्रिकेट खेळाडूंची यादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू}} {{इंग्लंडमधील क्रिकेट}} [[वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू|*]] [[वर्ग:याद्या]] [[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]] nf9jziwxqsotdcp9rc8n9agrs9b54e1 0 39016 2718054 2318196 2026-10-08T12:43:53Z ~2026-53949-60 188282 2718054 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} [[चित्र:Snakesacrifice.jpg|इवलेसे|सर्पसंहार यज्ञ ]] '''जनमेजय''' हा महाभारतातील [[अर्जुन|अर्जुनाचा]] पणतू, [[परीक्षित]] राजाचा मुलगा होता. जनमेजयाने उत्तंक ऋषींच्या मदतीने सर्पसंहार यज्ञ केला होता. पिता परीक्षितच्या मृत्यूचा बदला घेण्यासाठी त्याने हा यज्ञ केला होता‌. {{महाभारत}} [[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]] [[वर्ग:कुरु कुळ]] 778h0rczjb00jbdgkr36afc1ou1z8s4 2718134 2718054 2026-10-08T15:44:36Z संतोष गोरे 135680 [[Special:Contributions/~2026-53949-60|~2026-53949-60]] ([[User talk:~2026-53949-60|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:अभय नातू|अभय नातू]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 2318196 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} [[चित्र:Snakesacrifice.jpg|इवलेसे|सर्पसंहार यज्ञ ]] '''जनमेजय''' हा महाभारतातील [[अर्जुन|अर्जुनाचा]] नातू, [[परीक्षित]] राजाचा मुलगा होता. जनमेजयाने उत्तंक ऋषींच्या मदतीने सर्पसंहार यज्ञ केला होता. पिता परीक्षितच्या मृत्यूचा बदला घेण्यासाठी त्याने हा यज्ञ केला होता‌. {{महाभारत}} [[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]] [[वर्ग:कुरु कुळ]] ks1waevfsp1tgiyuh3jld1b2xbqysdd 2718135 2718134 2026-10-08T15:45:08Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2718135 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} [[चित्र:Snakesacrifice.jpg|इवलेसे|सर्पसंहार यज्ञ ]] '''जनमेजय''' हा महाभारतातील [[अर्जुन|अर्जुनाचा]] पणतू असून तो [[परीक्षित]] राजाचा मुलगा होता. जनमेजयाने उत्तंक ऋषींच्या मदतीने सर्पसंहार यज्ञ केला होता. पिता परीक्षितच्या मृत्यूचा बदला घेण्यासाठी त्याने हा यज्ञ केला होता‌. {{महाभारत}} [[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]] [[वर्ग:कुरु कुळ]] rksmfbeo0u258tvfyequnmxz0jbbbx2 0 42278 2718292 1472411 2026-10-08T20:48:37Z अभय नातू 206 माहिती 2718292 wikitext text/x-wiki '''आनंदग्राम''' ही [[महाराष्ट्र]]ातील [[कुष्ठरोग|कुष्ठरुग्ण]], अपंग, अंध व निराधार घटकांच्या पुनर्वसनासाठी कार्यरत असलेली एक प्रमुख [[स्वयंसेवी संस्था]] आहे.<ref>{{cite news |title=डॉ. इंदुताई पटवर्धन यांच्या आनंदग्राम संस्थेचा प्रवास |newspaper=सकाळ |date=2018-03-12 |url=https://www.esakal.com |access-date=2026-10-08}}</ref> ही संस्था [[पुणे जिल्हा|पुणे जिल्ह्यातील]] [[हवेली तालुका|हवेली तालुक्यातील]] [[आळंदी]]जवळच्या [[डुडुळगाव]] येथे आहे.<ref>{{cite web |url=http://www.anandgram.org |title=Anandgram Official Website |publisher=Anandgram Sanstha |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> समाजसेविका डॉ. [[इंदुताई पटवर्धन]] यांनी या संस्थेची स्थापना केली.<ref>{{cite news |title=ज्येष्ठ समाजसेविका इंदुताई पटवर्धन यांचे निधन |newspaper=लोकसत्ता |date=2019-02-15 |url=https://www.loksatta.com |access-date=2026-10-08}}</ref> == स्थापना आणि उद्देश == ''समाजाकडून उपेक्षित राहिलेल्या आणि वैद्यकीय व सामाजिक मदतीची गरज असलेल्या कुष्ठरोग्यांना सन्मानाचे जीवन जगता यावे'', या उद्देशाने पटवर्धन यांनी १९६५ मध्ये आनंदग्राम संस्थेची उभारणी केली.<ref name="Sakal2018">{{cite news |title=आनंदग्राम: कुष्ठरुग्णांच्या आयुष्यातील आशेचा किरण |newspaper=महाराष्ट्र टाईम्स |date=2017-10-02}}</ref> सुरुवातीला अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत केवळ काही रुग्णांपासून सुरू झालेल्या या उपक्रमाचे पुढे एका मोठ्या पुनर्वसन केंद्रात रूपांतर झाले. == कार्य व उपक्रम == आनंदग्राम संस्थेमार्फत खालील प्रमुख सेवा आणि उपक्रम राबवले जातात: * '''वैद्यकीय उपचार:''' कुष्ठरुग्णांवर मोफत वैद्यकीय उपचार, शस्त्रक्रिया आणि औषधोपचार पुरवणे. * '''व्यावसायिक पुनर्वसन:''' रुग्णांना स्वावलंबी बनवण्यासाठी मेणबत्त्या बनवणे, हातमाग, शिवणकाम, सुतारकाम आणि शेती यांसारख्या कौशल्यांचे प्रशिक्षण देणे. * '''शिक्षण व बालसंगोपन:''' कुष्ठरुग्णांच्या मुलांसाठी शिक्षण आणि मोफत वसतिगृहाची सोय करणे. * '''वृद्धाश्रम:''' आजारी आणि निराधार वृद्धांसाठी विशेष देखभाल केंद्र चालवणे. == पुरस्कार आणि सन्मान == आनंदग्राम संस्थेला आणि तिच्या संस्थापक डॉ. इंदुताई पटवर्धन यांना कुष्ठरोग निर्मूलन आणि सामाजिक पुनर्वसनातील उल्लेखनीय योगदानाबद्दल राज्य व राष्ट्रीय स्तरावरील अनेक पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे.<ref name="Sakal2018" /> == हे सुद्धा पहा == * [[इंदुताई पटवर्धन]] * [[आनंदवन]] * [[बाबा आमटे]] * [[कुष्ठरोग]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:आनंदग्राम}} [[वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील संस्था]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील स्वयंसेवी संस्था]] [[वर्ग:कुष्ठरोग सेवा संस्था]] [[वर्ग:समाजकारणी संस्था]] 56kf80am3y6gw1w8uipp3lurx50fpp3 0 46018 2718094 2202299 2026-10-08T13:18:09Z अभय नातू 206 /* Classification */ 2718094 wikitext text/x-wiki {{Infobox Grand Prix race report |Type = F1 |Country = China |Grand Prix = चायनीज |Date = ऑक्टोबर १९ |Year = २००८ |Image = Circuit Shanghai.png |Caption = The Shanghai International Circuit |Race_No = १७ |Season_No = १८ |Official name = V [[Sinopec]] [[चायनीज ग्रांप्री]] |Location = [[Shanghai International Circuit]]<br>[[Shanghai]], [[People's Republic of China]] |Course = Permanent Racing Facility |Course_mi = ३.३८७ |Course_km = ५.४५१ |Distance_laps = ५६ |Distance_mi = १८९.५५९ |Distance_km = ३०५.०६६ |Weather = Hot, Humid and Cloudy |Pole_Driver = [[लुइस हॅमिल्टन]] |Pole_Team = [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] |Pole_Time = १:३६.३०३ |Pole_Country = United Kingdom |Fast_Driver = [[लुइस हॅमिल्टन]] |Fast_Team = [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] |Fast_Time = १:३६.३२५ |Fast_Lap = १३ |Fast_Country = United Kingdom |First_Driver = [[लुइस हॅमिल्टन]] |First_Team = [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] |First_Country = United Kingdom |Second_Driver = [[फिलिपे मास्सा]] |Second_Team = [[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] |Second_Country= Brazil |Third_Driver = [[किमी रायकोन्नेन]] |Third_Team = [[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] |Third_Country = Finland }} == शर्यत == === पात्रता === {| class=wikitable style="font-size:९५%" !Pos !No !Name !Constructor !Part १ !Part २ !Part ३ !Grid |- !१ |२२ |{{flagicon|United Kingdom}} [[लुइस हॅमिल्टन]] |[[मॅक्लरीन]]-[[Mercedes-Benz in motorsport|Mercedes]] |'''१:३५.५६६''' |'''१:३४.९४७''' |'''१:३६.३०३''' |१ |- !२ |१ |{{flagicon|Finland}} [[किमी रायकोन्नेन]] |[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] |१:३५.९८३ |१:३५.३५५ |१:३६.६४५ |२ |- !३ |२ |{{flagicon|Brazil}} [[फिलिपे मास्सा]] |[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] |१:३५.९७१ |१:३५.१३५ |१:३६.८८९ |३ |- !४ |५ |{{flagicon|Spain}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] |[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] |१:३५.७६९ |१:३५.४६१ |१:३६.९२७ |४ |- !५ |२३ |{{flagicon|Finland}} [[हेइक्कि कोवालायनन]] |[[मॅक्लरीन]]-[[Mercedes-Benz in motorsport|Mercedes]] |१:३५.६२३ |१:३५.२१६ |१:३६.९३० |५ |- !६ |१० |{{flagicon|Australia}} [[मार्क वेबर]] |[[रेड बुल रेसिंग|रेड बुल]]&ndash;[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] |१:३६.२३८ |१:३५.६८६ |१:३७.०८३ |१६[[#fn १|^१]] |- !७ |३ |{{flagicon|Germany}} [[निक हाइडफेल्ड]] |[[सॉबर|बी.एम.डब्ल्यू. सौबर]] |१:३६.२२४ |१:३५.४०३ |१:३७.२०१ |९[[#fn २|^२]] |- !८ |१५ |{{flagicon|Germany}} [[सेबास्टियान फेटेल]] |[[स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो|टोरो रोस्सो]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] |१:३५.७५२ |१:३५.३८६ |१:३७.६८५ |६ |- !९ |११ |{{flagicon|ITA}} [[यार्नो त्रुल्ली]] |[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] |१:३६.१०४ |१:३५.७१५ |१:३७.९३४ |७ |- !१० |१४ |{{flagicon|France}} [[सेबस्टिएन बौर्दैस]] |[[स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो|टोरो रोस्सो]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] |१:३६.२३९ |१:३५.४७८ |१:३८.८८५ |८ |- !११ |६ |{{flagicon|Brazil}} [[नेल्सन आंगेलो पीके|नेल्सन पीके]] |[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] |१:३६.०२९ |१:३५.७२२ | |१० |- !१२ |४ |{{flagicon|Poland}} [[रोबेर्ट कुबिचा]] |[[सॉबर|बी.एम.डब्ल्यू. सौबर]] |१:३६.५०३ |१:३५.८१४ | |११ |- !१३ |१२ |{{flagicon|Germany}} [[टिमो ग्लोक]] |[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] |१:३६.२१० |१:३५.९३७ | |१२ |- !१४ |१७ |{{flagicon|Brazil}} [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] |[[होंडा रेसिंग एफ१|होंडा]] |१:३६.६४० |१:३६.०७९ | |१३ |- !१५ |७ |{{flagicon|Germany}} [[निको रॉसबर्ग]] |[[विलियम्स एफ१|विलियम्स]]-[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] |१:३६.४३४ |१:३६.२१० | |१४ |- !१६ |९ |{{flagicon|UK}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] |[[रेड बुल रेसिंग|रेड बुल]]&ndash;[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] |१:३६.७३१ | | |१५ |- !१७ |८ |{{flagicon|Japan}} [[काझुकी नाकाजिमा]] |[[विलियम्स एफ१|विलियम्स]]-[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] |१:३६.८६३ | | |१७ |- !१८ |१६ |{{flagicon|United Kingdom}} [[जेन्सन बटन]] |[[होंडा रेसिंग एफ१|होंडा]] |१:३७.०५३ | | |१८ |- !१९ |२० |{{flagicon|Germany}} [[आद्रियान सुटिल]] |[[फोर्स इंडिया]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] |१:३७.७३० | | |१९ |- !२० |२१ |{{flagicon|Italy}} [[ज्यांकार्लो फिजिकेल्ला]] |[[फोर्स इंडिया]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] |१:३७.७३९ | | |२० |} *{{fnb|१}} मार्क वेबर dropped १० places on the grid after an unscheduled engine change <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.f१.com/news/headlines/२००८/१०/८५५५.html |title=Webber to drop १० places on Shanghai grid |publisher=Formula१.com |date=२००८-१०-१८ |accessdate=२००८-१०-१८ }}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *{{fnb|२}} निक हाइडफेल्ड penalised three grid positions for impeding डेव्हिड कुल्टहार्ड during first qualifying session.<ref> {{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा= http://www.autosport.com/news/report.php/id/७१५४८ |title= Heidfeld gets three-place grid penalty |author= Jonathan Noble |publisher= Autosport.com |date= २००८-१०-१८ |accessdate= २००८-१०-१८}}</ref> === मुख्य शर्यत === {| class="wikitable" style="font-size:९५%" |- ! Pos !! No !! Driver !! Constructor !! Laps !! Time/Retired !! Grid !! Points |- ! १ | २२ || {{flagicon|United Kingdom}} '''[[लुइस हॅमिल्टन]]''' || '''[[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]]''' | ५६ | १:३१.५७.४०३ | १ | '''१०''' |- ! २ | २ || {{flagicon|Brazil}} '''[[फिलिपे मास्सा]]''' || '''[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]]''' | ५६ | +१४.९२५ | ३ | '''८''' |- ! ३ | १ || {{flagicon|Finland}} '''[[किमी रायकोन्नेन]]''' || '''[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]]''' | ५६ | +१६.४४५ | २ | '''६''' |- ! ४ | ५ || {{flagicon|Spain}} '''[[फर्नांदो अलोन्सो]]''' || '''[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]]''' | ५६ | +१८.३७० | ४ | '''५''' |- ! ५ | ३ || {{flagicon|Germany}} '''[[निक हाइडफेल्ड]]''' || '''[[सॉबर|बी.एम.डब्ल्यू. सौबर]]''' | ५६ | +२८.९२३ | ९ | '''४''' |- ! ६ | ४ || {{flagicon|Poland}} '''[[रोबेर्ट कुबिचा]]''' || '''[[सॉबर|बी.एम.डब्ल्यू. सौबर]]''' | ५६ | +३३.२१९ | ११ | '''३''' |- ! ७ | १२ || {{flagicon|Germany}} '''[[टिमो ग्लोक]]''' || '''[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]]''' | ५६ | +४१.७२२ | १२ | '''२''' |- ! ८ | ६ || {{flagicon|Brazil}} '''[[नेल्सन आंगेलो पीके|नेल्सन पीके]]''' || '''[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]]''' | ५६ | +५६.६४५ | १० | '''१''' |- ! ९ | १५ || {{flagicon|Germany}} [[सेबास्टियान फेटेल]] || [[स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो|टोरो रोस्सो]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | ५६ | +१:०४.३३९ | ६ | |- ! १० | ९ || {{flagicon|United Kingdom}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] || [[रेड बुल रेसिंग|रेड बुल]]-[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | ५६ | +१:१४.८४२ | १५ | |- ! ११ | १७ || {{flagicon|Brazil}} [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] || [[होंडा रेसिंग एफ१|होंडा]] | ५६ | +१:२५.०६१ | १३ | |- ! १२ | ८ || {{flagicon|Japan}} [[काझुकी नाकाजिमा]] || [[विलियम्स एफ१|विलियम्स]]-[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | ५६ | +१:३०.८४७ | १७ | |- ! १३ | १४ || {{flagicon|France}} [[सेबस्टिएन बौर्दैस]] || [[स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो|टोरो रोस्सो]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | ५६ | +१:३१.४५७ | ८ | |- ! १४ | १० || {{flagicon|Australia}} [[मार्क वेबर]] || [[रेड बुल रेसिंग|रेड बुल]]-[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | ५६ | +१:३२.४२२ | १६ | |- ! १५ | ७ || {{flagicon|Germany}} [[निको रॉसबर्ग]] || [[विलियम्स एफ१|विलियम्स]]-[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | ५५ | +१ Lap | १४ | |- ! १६ | १६ || {{flagicon|United Kingdom}} [[जेन्सन बटन]] || [[होंडा रेसिंग एफ१|होंडा]] | ५५ | +१ Lap | १८ | |- ! १७ | २१ || {{flagicon|Italy}} [[ज्यांकार्लो फिजिकेल्ला]] || [[फोर्स इंडिया]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | ५५ | +१ Lap | २० | |- ! Ret | २३ || {{flagicon|Finland}} [[हेइक्कि कोवालायनन]] || [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] | ४९ | Hydraulics/Engine | ५ | |- ! Ret | २० || {{flagicon|Germany}} [[आद्रियान सुटिल]] || [[फोर्स इंडिया]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १३ | Engine | १९ | |- ! Ret | ११ || {{flagicon|Italy}} [[यार्नो त्रुल्ली]] || [[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | २ | Collision damage | ७ | |} {{F1 race report |Name_of_race = [[चायनीज ग्रांप्री]] |Year_of_race = २००८ |Previous_race_in_season = [[२००८ जपान ग्रांप्री]] |Next_race_in_season = [[२००८ ब्राझिलियन ग्रांप्री]] |Previous_year's_race = [[२००७ चायनीज ग्रांप्री]] |Next_year's_race = [[२००९ चायनीज ग्रांप्री]] }} {{F1GP}} [[वर्ग:चिनी ग्रांप्री]] [[वर्ग:इ.स. २००८ मधील खेळ|चिनी ग्रांप्री]] dekw1vtjwmxt0eenoly47nme6dvr7rq 2718095 2718094 2026-10-08T13:19:28Z अभय नातू 206 दुवे 2718095 wikitext text/x-wiki {{Infobox Grand Prix race report |Type = F1 |Country = चीन |Grand Prix = चायनीज |Date = १९ ऑक्टोबर |Year = २००८ |Image = Circuit Shanghai.png |Caption = शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट |Race_No = १७ |Season_No = १८ |Official name = ५ वी [[सिनोपेक]] [[चायनीज ग्रांप्री]] |Location = [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]<br>[[शांघाय]], [[चीन]] |Course = कायमस्वरूपी शर्यत पथ (रेश ट्रॅक) |Course_mi = ३.३८७ |Course_km = ५.४५१ |Distance_laps = ५६ |Distance_mi = १८९.५५९ |Distance_km = ३०५.०६६ |Weather = गरम, दमट आणि ढगाळ |Pole_Driver = [[लुइस हॅमिल्टन]] |Pole_Team = [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] |Pole_Time = १:३६.३०३ |Pole_Country = युनायटेड किंगडम |Fast_Driver = [[लुइस हॅमिल्टन]] |Fast_Team = [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] |Fast_Time = १:३६.३२५ |Fast_Lap = १३ |Fast_Country = युनायटेड किंगडम |First_Driver = [[लुइस हॅमिल्टन]] |First_Team = [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] |First_Country = युनायटेड किंगडम |Second_Driver = [[फिलिपे मास्सा]] |Second_Team = [[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] |Second_Country= ब्राझील |Third_Driver = [[किमी रायकोन्नेन]] |Third_Team = [[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] |Third_Country = फिनलँड }} == शर्यत == === पात्रता === {| class=wikitable style="font-size:९५%" ! क्रमांक !! क्र. !! चालक !! कारनिर्माता (कन्स्ट्रक्टर) !! भाग १ !! भाग २ !! भाग ३ !! ग्रिड |- ! १ | २२ | {{flagicon|United Kingdom}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] | '''१:३५.५६६''' | '''१:३४.९४७''' | '''१:३६.३०३''' | १ |- ! २ | १ | {{flagicon|Finland}} [[किमी रायकोन्नेन]] | [[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १:३५.९८३ | १:३५.३५५ | १:३६.६४५ | २ |- ! ३ | २ | {{flagicon|Brazil}} [[फिलिपे मास्सा]] | [[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १:३५.९७१ | १:३५.१३५ | १:३६.८८९ | ३ |- ! ४ | ५ | {{flagicon|Spain}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | १:३५.७६९ | १:३५.४६१ | १:३६.९२७ | ४ |- ! ५ | २३ | {{flagicon|Finland}} [[हेइक्कि कोवालायनन]] | [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] | १:३५.६२३ | १:३५.२१६ | १:३६.९३० | ५ |- ! ६ | १० | {{flagicon|Australia}} [[मार्क वेबर]] | [[रेड बुल रेसिंग|रेड बुल]]&ndash;[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | १:३६.२३८ | १:३५.६८६ | १:३७.०८३ | १६[[#fn १|^१]] |- ! ७ | ३ | {{flagicon|Germany}} [[निक हाइडफेल्ड]] | [[सॉबर|बी.एम.डब्ल्यू. सौबर]] | १:३६.२२४ | १:३५.४०३ | १:३७.२०१ | ९[[#fn २|^२]] |- ! ८ | १५ | {{flagicon|Germany}} [[सेबास्टियान फेटेल]] | [[स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो|टोरो रोस्सो]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १:३५.७५२ | १:३५.३८६ | १:३७.६८५ | ६ |- ! ९ | ११ | {{flagicon|ITA}} [[यार्नो त्रुल्ली]] | [[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | १:३६.१०४ | १:३५.७१५ | १:३७.९३४ | ७ |- ! १० | १४ | {{flagicon|France}} [[सेबस्टिएन बौर्दैस]] | [[स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो|टोरो रोस्सो]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १:३६.२३९ | १:३५.४७८ | १:३८.८८५ | ८ |- ! ११ | ६ | {{flagicon|Brazil}} [[नेल्सन आंगेलो पीके|नेल्सन पीके]] | [[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | १:३६.०२९ | १:३५.७२२ | | १० |- ! १२ | ४ | {{flagicon|Poland}} [[रोबेर्ट कुबिचा]] | [[सॉबर|बी.एम.डब्ल्यू. सौबर]] | १:३६.५०३ | १:३५.८१४ | | ११ |- ! १३ | १२ | {{flagicon|Germany}} [[टिमो ग्लोक]] | [[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | १:३६.२१० | १:३५.९३७ | | १२ |- ! १४ | १७ | {{flagicon|Brazil}} [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] | [[होंडा रेसिंग एफ१|होंडा]] | १:३६.६४० | १:३६.०७९ | | १३ |- ! १५ | ७ | {{flagicon|Germany}} [[निको रॉसबर्ग]] | [[विलियम्स एफ१|विलियम्स]]-[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | १:३६.४३४ | १:३६.२१० | | १४ |- ! १६ | ९ | {{flagicon|UK}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] | [[रेड बुल रेसिंग|रेड बुल]]&ndash;[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | १:३६.७३१ | | | १५ |- ! १७ | ८ | {{flagicon|Japan}} [[काझुकी नाकाजिमा]] | [[विलियम्स एफ१|विलियम्स]]-[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | १:३६.८६३ | | | १७ |- ! १८ | १६ | {{flagicon|United Kingdom}} [[जेन्सन बटन]] | [[होंडा रेसिंग एफ१|होंडा]] | १:३७.०५३ | | | १८ |- ! १९ | २० | {{flagicon|Germany}} [[आद्रियान सुटिल]] | [[फोर्स इंडिया]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १:३७.७३० | | | १९ |- ! २० | २१ | {{flagicon|Italy}} [[ज्यांकार्लो फिजिकेल्ला]] | [[फोर्स इंडिया]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १:३७.७३९ | | | २० |} *{{fnb|१}} अघोषित इंजिन बदलामुळे मार्क वेबरला १० ग्रिड स्थानांची दंड-शिक्षा (पेनॉल्टी) देण्यात आली.<ref>{{cite web |url=http://www.formula1.com/news/headlines/2008/10/8555.html |title=Webber to drop 10 places on Shanghai grid |publisher=Formula1.com |date=2008-10-18 |access-date=2008-10-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019082823/http://www.formula1.com/news/headlines/2008/10/8555.html |archive-date=2008-10-19}}</ref> *{{fnb|२}} पहिल्या पात्रता फेरीत डेव्हिड कुल्टहार्डच्या मार्गात अडथळा आणल्याबद्दल निक हाइडफेल्डला ३ ग्रिड स्थानांची दंड-शिक्षा देण्यात आली.<ref>{{cite web |url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/71548 |title=Heidfeld gets three-place grid penalty |last=Noble |first=Jonathan |publisher=Autosport.com |date=2008-10-18 |access-date=2008-10-18 |url-status=live}}</ref> === मुख्य शर्यत === {| class="wikitable" style="font-size:९५%" |- ! क्रमांक !! क्र. !! चालक !! कारनिर्माता (कन्स्ट्रक्टर) !! फेऱ्या !! वेळ/निर्गमित !! ग्रिड !! गुण |- ! १ | २२ || {{flagicon|United Kingdom}} '''[[लुइस हॅमिल्टन]]''' || '''[[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]]''' | ५६ | १:३१:५७.४०३ | १ | '''१०''' |- ! २ | २ || {{flagicon|Brazil}} '''[[फिलिपे मास्सा]]''' || '''[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]]''' | ५६ | +१४.९२५ | ३ | '''८''' |- ! ३ | १ || {{flagicon|Finland}} '''[[किमी रायकोन्नेन]]''' || '''[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]]''' | ५६ | +१६.४४५ | २ | '''६''' |- ! ४ | ५ || {{flagicon|Spain}} '''[[फर्नांदो अलोन्सो]]''' || '''[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]]''' | ५६ | +१८.३७० | ४ | '''५''' |- ! ५ | ३ || {{flagicon|Germany}} '''[[निक हाइडफेल्ड]]''' || '''[[सॉबर|बी.एम.डब्ल्यू. सौबर]]''' | ५६ | +२८.९२३ | ९ | '''४''' |- ! ६ | ४ || {{flagicon|Poland}} '''[[रोबेर्ट कुबिचा]]''' || '''[[सॉबर|बी.एम.डब्ल्यू. सौबर]]''' | ५६ | +३३.२१९ | ११ | '''३''' |- ! ७ | १२ || {{flagicon|Germany}} '''[[टिमो ग्लोक]]''' || '''[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]]''' | ५६ | +४१.७२२ | १२ | '''२''' |- ! ८ | ६ || {{flagicon|Brazil}} '''[[नेल्सन आंगेलो पीके|नेल्सन पीके]]''' || '''[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]]''' | ५६ | +५६.६४५ | १० | '''१''' |- ! ९ | १५ || {{flagicon|Germany}} [[सेबास्टियान फेटेल]] || [[स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो|टोरो रोस्सो]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | ५६ | +१:०४.३३९ | ६ | |- ! १० | ९ || {{flagicon|United Kingdom}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] || [[रेड बुल रेसिंग|रेड बुल]]-[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | ५६ | +१:१४.८४२ | १५ | |- ! ११ | १७ || {{flagicon|Brazil}} [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] || [[होंडा रेसिंग एफ१|होंडा]] | ५६ | +१:२५.०६१ | १३ | |- ! १२ | ८ || {{flagicon|Japan}} [[काझुकी नाकाजिमा]] || [[विलियम्स एफ१|विलियम्स]]-[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | ५६ | +१:३०.८४७ | १७ | |- ! १३ | १४ || {{flagicon|France}} [[सेबस्टिएन बौर्दैस]] || [[स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो|टोरो रोस्सो]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | ५६ | +१:३१.४५७ | ८ | |- ! १४ | १० || {{flagicon|Australia}} [[मार्क वेबर]] || [[रेड बुल रेसिंग|रेड बुल]]-[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | ५६ | +१:३२.४२२ | १६ | |- ! १५ | ७ || {{flagicon|Germany}} [[निको रॉसबर्ग]] || [[विलियम्स एफ१|विलियम्स]]-[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | ५५ | +१ फेरी | १४ | |- ! १६ | १६ || {{flagicon|United Kingdom}} [[जेन्सन बटन]] || [[होंडा रेसिंग एफ१|होंडा]] | ५५ | +१ फेरी | १८ | |- ! १७ | २१ || {{flagicon|Italy}} [[ज्यांकार्लो फिजिकेल्ला]] || [[फोर्स इंडिया]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | ५५ | +१ फेरी | २० | |- ! अनि | २३ || {{flagicon|Finland}} [[हेइक्कि कोवालायनन]] || [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] | ४९ | हायड्रोलिक्स/इंजिन | ५ | |- ! अनि | २० || {{flagicon|Germany}} [[आद्रियान सुटिल]] || [[फोर्स इंडिया]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १३ | इंजिन | १९ | |- ! अनि | ११ || {{flagicon|Italy}} [[यार्नो त्रुल्ली]] || [[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | २ | धडकेमुळे झालेले नुकसान | ७ | |} {{F1 race report |Name_of_race = [[चायनीज ग्रांप्री]] |Year_of_race = २००८ |Previous_race_in_season = [[२००८ जपानी ग्रांप्री]] |Next_race_in_season = [[२००८ ब्राझिलियन ग्रांप्री]] |Previous_year's_race = [[२००७ चायनीज ग्रांप्री]] |Next_year's_race = [[२००९ चायनीज ग्रांप्री]] }} {{F1GP}} [[वर्ग:चिनी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२००८ मधील खेळ]] 348wi5o2lcl7rrtax268n5za7grxs2o 2718096 2718095 2026-10-08T13:19:42Z अभय नातू 206 removed [[Category:२००८ मधील खेळ]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718096 wikitext text/x-wiki {{Infobox Grand Prix race report |Type = F1 |Country = चीन |Grand Prix = चायनीज |Date = १९ ऑक्टोबर |Year = २००८ |Image = Circuit Shanghai.png |Caption = शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट |Race_No = १७ |Season_No = १८ |Official name = ५ वी [[सिनोपेक]] [[चायनीज ग्रांप्री]] |Location = [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]<br>[[शांघाय]], [[चीन]] |Course = कायमस्वरूपी शर्यत पथ (रेश ट्रॅक) |Course_mi = ३.३८७ |Course_km = ५.४५१ |Distance_laps = ५६ |Distance_mi = १८९.५५९ |Distance_km = ३०५.०६६ |Weather = गरम, दमट आणि ढगाळ |Pole_Driver = [[लुइस हॅमिल्टन]] |Pole_Team = [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] |Pole_Time = १:३६.३०३ |Pole_Country = युनायटेड किंगडम |Fast_Driver = [[लुइस हॅमिल्टन]] |Fast_Team = [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] |Fast_Time = १:३६.३२५ |Fast_Lap = १३ |Fast_Country = युनायटेड किंगडम |First_Driver = [[लुइस हॅमिल्टन]] |First_Team = [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] |First_Country = युनायटेड किंगडम |Second_Driver = [[फिलिपे मास्सा]] |Second_Team = [[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] |Second_Country= ब्राझील |Third_Driver = [[किमी रायकोन्नेन]] |Third_Team = [[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] |Third_Country = फिनलँड }} == शर्यत == === पात्रता === {| class=wikitable style="font-size:९५%" ! क्रमांक !! क्र. !! चालक !! कारनिर्माता (कन्स्ट्रक्टर) !! भाग १ !! भाग २ !! भाग ३ !! ग्रिड |- ! १ | २२ | {{flagicon|United Kingdom}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] | '''१:३५.५६६''' | '''१:३४.९४७''' | '''१:३६.३०३''' | १ |- ! २ | १ | {{flagicon|Finland}} [[किमी रायकोन्नेन]] | [[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १:३५.९८३ | १:३५.३५५ | १:३६.६४५ | २ |- ! ३ | २ | {{flagicon|Brazil}} [[फिलिपे मास्सा]] | [[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १:३५.९७१ | १:३५.१३५ | १:३६.८८९ | ३ |- ! ४ | ५ | {{flagicon|Spain}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | १:३५.७६९ | १:३५.४६१ | १:३६.९२७ | ४ |- ! ५ | २३ | {{flagicon|Finland}} [[हेइक्कि कोवालायनन]] | [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] | १:३५.६२३ | १:३५.२१६ | १:३६.९३० | ५ |- ! ६ | १० | {{flagicon|Australia}} [[मार्क वेबर]] | [[रेड बुल रेसिंग|रेड बुल]]&ndash;[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | १:३६.२३८ | १:३५.६८६ | १:३७.०८३ | १६[[#fn १|^१]] |- ! ७ | ३ | {{flagicon|Germany}} [[निक हाइडफेल्ड]] | [[सॉबर|बी.एम.डब्ल्यू. सौबर]] | १:३६.२२४ | १:३५.४०३ | १:३७.२०१ | ९[[#fn २|^२]] |- ! ८ | १५ | {{flagicon|Germany}} [[सेबास्टियान फेटेल]] | [[स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो|टोरो रोस्सो]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १:३५.७५२ | १:३५.३८६ | १:३७.६८५ | ६ |- ! ९ | ११ | {{flagicon|ITA}} [[यार्नो त्रुल्ली]] | [[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | १:३६.१०४ | १:३५.७१५ | १:३७.९३४ | ७ |- ! १० | १४ | {{flagicon|France}} [[सेबस्टिएन बौर्दैस]] | [[स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो|टोरो रोस्सो]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १:३६.२३९ | १:३५.४७८ | १:३८.८८५ | ८ |- ! ११ | ६ | {{flagicon|Brazil}} [[नेल्सन आंगेलो पीके|नेल्सन पीके]] | [[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | १:३६.०२९ | १:३५.७२२ | | १० |- ! १२ | ४ | {{flagicon|Poland}} [[रोबेर्ट कुबिचा]] | [[सॉबर|बी.एम.डब्ल्यू. सौबर]] | १:३६.५०३ | १:३५.८१४ | | ११ |- ! १३ | १२ | {{flagicon|Germany}} [[टिमो ग्लोक]] | [[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | १:३६.२१० | १:३५.९३७ | | १२ |- ! १४ | १७ | {{flagicon|Brazil}} [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] | [[होंडा रेसिंग एफ१|होंडा]] | १:३६.६४० | १:३६.०७९ | | १३ |- ! १५ | ७ | {{flagicon|Germany}} [[निको रॉसबर्ग]] | [[विलियम्स एफ१|विलियम्स]]-[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | १:३६.४३४ | १:३६.२१० | | १४ |- ! १६ | ९ | {{flagicon|UK}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] | [[रेड बुल रेसिंग|रेड बुल]]&ndash;[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | १:३६.७३१ | | | १५ |- ! १७ | ८ | {{flagicon|Japan}} [[काझुकी नाकाजिमा]] | [[विलियम्स एफ१|विलियम्स]]-[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | १:३६.८६३ | | | १७ |- ! १८ | १६ | {{flagicon|United Kingdom}} [[जेन्सन बटन]] | [[होंडा रेसिंग एफ१|होंडा]] | १:३७.०५३ | | | १८ |- ! १९ | २० | {{flagicon|Germany}} [[आद्रियान सुटिल]] | [[फोर्स इंडिया]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १:३७.७३० | | | १९ |- ! २० | २१ | {{flagicon|Italy}} [[ज्यांकार्लो फिजिकेल्ला]] | [[फोर्स इंडिया]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १:३७.७३९ | | | २० |} *{{fnb|१}} अघोषित इंजिन बदलामुळे मार्क वेबरला १० ग्रिड स्थानांची दंड-शिक्षा (पेनॉल्टी) देण्यात आली.<ref>{{cite web |url=http://www.formula1.com/news/headlines/2008/10/8555.html |title=Webber to drop 10 places on Shanghai grid |publisher=Formula1.com |date=2008-10-18 |access-date=2008-10-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019082823/http://www.formula1.com/news/headlines/2008/10/8555.html |archive-date=2008-10-19}}</ref> *{{fnb|२}} पहिल्या पात्रता फेरीत डेव्हिड कुल्टहार्डच्या मार्गात अडथळा आणल्याबद्दल निक हाइडफेल्डला ३ ग्रिड स्थानांची दंड-शिक्षा देण्यात आली.<ref>{{cite web |url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/71548 |title=Heidfeld gets three-place grid penalty |last=Noble |first=Jonathan |publisher=Autosport.com |date=2008-10-18 |access-date=2008-10-18 |url-status=live}}</ref> === मुख्य शर्यत === {| class="wikitable" style="font-size:९५%" |- ! क्रमांक !! क्र. !! चालक !! कारनिर्माता (कन्स्ट्रक्टर) !! फेऱ्या !! वेळ/निर्गमित !! ग्रिड !! गुण |- ! १ | २२ || {{flagicon|United Kingdom}} '''[[लुइस हॅमिल्टन]]''' || '''[[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]]''' | ५६ | १:३१:५७.४०३ | १ | '''१०''' |- ! २ | २ || {{flagicon|Brazil}} '''[[फिलिपे मास्सा]]''' || '''[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]]''' | ५६ | +१४.९२५ | ३ | '''८''' |- ! ३ | १ || {{flagicon|Finland}} '''[[किमी रायकोन्नेन]]''' || '''[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]]''' | ५६ | +१६.४४५ | २ | '''६''' |- ! ४ | ५ || {{flagicon|Spain}} '''[[फर्नांदो अलोन्सो]]''' || '''[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]]''' | ५६ | +१८.३७० | ४ | '''५''' |- ! ५ | ३ || {{flagicon|Germany}} '''[[निक हाइडफेल्ड]]''' || '''[[सॉबर|बी.एम.डब्ल्यू. सौबर]]''' | ५६ | +२८.९२३ | ९ | '''४''' |- ! ६ | ४ || {{flagicon|Poland}} '''[[रोबेर्ट कुबिचा]]''' || '''[[सॉबर|बी.एम.डब्ल्यू. सौबर]]''' | ५६ | +३३.२१९ | ११ | '''३''' |- ! ७ | १२ || {{flagicon|Germany}} '''[[टिमो ग्लोक]]''' || '''[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]]''' | ५६ | +४१.७२२ | १२ | '''२''' |- ! ८ | ६ || {{flagicon|Brazil}} '''[[नेल्सन आंगेलो पीके|नेल्सन पीके]]''' || '''[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]]''' | ५६ | +५६.६४५ | १० | '''१''' |- ! ९ | १५ || {{flagicon|Germany}} [[सेबास्टियान फेटेल]] || [[स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो|टोरो रोस्सो]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | ५६ | +१:०४.३३९ | ६ | |- ! १० | ९ || {{flagicon|United Kingdom}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] || [[रेड बुल रेसिंग|रेड बुल]]-[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | ५६ | +१:१४.८४२ | १५ | |- ! ११ | १७ || {{flagicon|Brazil}} [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] || [[होंडा रेसिंग एफ१|होंडा]] | ५६ | +१:२५.०६१ | १३ | |- ! १२ | ८ || {{flagicon|Japan}} [[काझुकी नाकाजिमा]] || [[विलियम्स एफ१|विलियम्स]]-[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | ५६ | +१:३०.८४७ | १७ | |- ! १३ | १४ || {{flagicon|France}} [[सेबस्टिएन बौर्दैस]] || [[स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो|टोरो रोस्सो]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | ५६ | +१:३१.४५७ | ८ | |- ! १४ | १० || {{flagicon|Australia}} [[मार्क वेबर]] || [[रेड बुल रेसिंग|रेड बुल]]-[[रेनोल्ट एफ१|रेनोल्ट]] | ५६ | +१:३२.४२२ | १६ | |- ! १५ | ७ || {{flagicon|Germany}} [[निको रॉसबर्ग]] || [[विलियम्स एफ१|विलियम्स]]-[[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | ५५ | +१ फेरी | १४ | |- ! १६ | १६ || {{flagicon|United Kingdom}} [[जेन्सन बटन]] || [[होंडा रेसिंग एफ१|होंडा]] | ५५ | +१ फेरी | १८ | |- ! १७ | २१ || {{flagicon|Italy}} [[ज्यांकार्लो फिजिकेल्ला]] || [[फोर्स इंडिया]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | ५५ | +१ फेरी | २० | |- ! अनि | २३ || {{flagicon|Finland}} [[हेइक्कि कोवालायनन]] || [[मॅक्लरीन]]-[[मर्सिडीज-बेन्ज|मर्सिडीज]] | ४९ | हायड्रोलिक्स/इंजिन | ५ | |- ! अनि | २० || {{flagicon|Germany}} [[आद्रियान सुटिल]] || [[फोर्स इंडिया]]-[[स्कुदेरिआ फेर्रारी|फेर्रारी]] | १३ | इंजिन | १९ | |- ! अनि | ११ || {{flagicon|Italy}} [[यार्नो त्रुल्ली]] || [[टोयोटा एफ१|टोयोटा]] | २ | धडकेमुळे झालेले नुकसान | ७ | |} {{F1 race report |Name_of_race = [[चायनीज ग्रांप्री]] |Year_of_race = २००८ |Previous_race_in_season = [[२००८ जपानी ग्रांप्री]] |Next_race_in_season = [[२००८ ब्राझिलियन ग्रांप्री]] |Previous_year's_race = [[२००७ चायनीज ग्रांप्री]] |Next_year's_race = [[२००९ चायनीज ग्रांप्री]] }} {{F1GP}} [[वर्ग:चिनी ग्रांप्री]] [[वर्ग:इ.स. २००८ मधील खेळ]] jderx558sd83gv8es6qkh5m61e7dtse 0 62956 2718284 2080292 2026-10-08T18:40:54Z सांगकाम्या 6385 /* सर्वाधिक उत्पन्न */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718284 wikitext text/x-wiki '''इ.स. १९८३ मधील चित्रपट''' प्रदर्शित झालेले चित्रपट. ==मराठी चित्रपट== {{मुख्य लेख|इ.स. १९८३ मधील मराठी चित्रपटांची यादी}} ==हिंदी चित्रपट== ===सर्वाधिक उत्पन्न=== १९८३ मधील सर्वाधिक उत्पन्न मिळवणारे हिंदी चित्रपट {| cellspacing="0" cellpadding="4" border="0" |- bgcolor="silver" align="center" | rowspan="1" | क्र. | rowspan="1" | नाव | rowspan="1" | नोंदी |- | १. | [[कूली (चित्रपट)|कूली]] | |- | २. | '''''[[बेताब (१९८३ चित्रपट)|बेताब]]''''' | |- | ३. | '''''[[हीरो (चित्रपट)|हीरो]]''''' | |- | ४. | '''''[[हिम्मतवाला]]''''' | |- | ५. | '''''[[अंधा कानून (हिंदी चित्रपट)|अंधा कानून]]''''' | |- | ६. | '''''[[मवाली]]''''' | |- | ७. | '''''[[नौकर बीवी का (१९८३ हिंदी चित्रपट)|नौकर बीवी का]]''''' | |- | ८. | '''''[[जस्टिस चौधरी]]''''' | |- | ९. | '''''[[जानी दोस्त (१९८३ हिंदी चित्रपट)|जानी दोस्त]]''''' | |- | १०. | '''''[[नास्तिक (१९८३ चित्रपट)|नास्तिक]]''''' | |} {| class="wikitable" |- ! नाव !! दिग्दर्शक !! अभिनेता !! प्रकार !! नोंदी |- |''[[हिम्मतवाला (१९८३ चित्रपट)|हिम्मतवाला]]''|| T. Rama Rao||[[Jeetendra]], [[Sridevi]] ||Drama || |- |''[[Mawaali (१९८३ चित्रपट)|Mawaali]]''|| T. Rama Rao||[[Jeetendra]], [[Sridevi]] ||Drama || |- |''[[Andha Kanoon (१९८३ चित्रपट)|Andha Kanoon]]''|| T. Rama Rao||[[Rajnikanth]], [[Hema Malini]] ||Drama || |- |''[[Betaab]]''||Rahul Rawail || [[Sunny Deol]], [[Amrita Singh]], [[Shammi Kapoor]] || Romance || |- |''[[Coolie (१९८३ चित्रपट)|Coolie]]''||[[Manmohan Desai]] || [[अमिताभ बच्चन]], [[Waheeda Rehman]], [[Rishi Kapoor]], [[Rati Agnihotri]] ||Action || |- |''[[Hero (१९८३ चित्रपट)|Hero]]''||[[Subhash Ghai]] ||[[Jackie Shroff]], [[Shammi Kapoor]] || Action|| |- |''[[Jaane Bhi Do Yaaro]]''||[[Kundan Shah]] ||[[Naseeruddin Shah]], [[Om Puri]], [[Ravi Baswani]]||Comedy || |- |''[[Kissi Se Na Kehna]]''||[[Hrishikesh Mukherjee]] ||[[Farooq Shaikh]], [[Deepti Naval]], [[Utpal Dutt]] ||Comedy || |- |''[[Masoom (१९८३ चित्रपट)|Masoom]]''||[[Shekhar Kapur]] ||[[Naseeruddin Shah]], [[Shabana Azmi]] ||Drama || |- |''[[Mahaan]]''||[[S. Ramanathan]] ||[[अमिताभ बच्चन]], [[Waheeda Rehman]], [[Parveen Babi]], [[Zeenat Aman]], [[Ashok Kumar]] ||Action Drama || |- |''[[Mujhe Insaaf Chahiye]]''||T. Rama Rao ||[[Mithun Chakraborty]], [[Rekha]], [[Rati Agnihotri]] ||Drama || |- |''[[Mazdoor]]''||[[Ravi Chopra]] ||[[Dilip Kumar]], [[Nanda (actress)|Nanda]] ||Drama || |- |''[[Naukar Biwi Ka]]''|| [[Rajkumar Kohli]] ||[[Dharmendra]], [[Reena Roy]] ||Drama || |- |''[[Pukar (१९८३ चित्रपट)|Pukar]]''|| Ramesh Behl || [[अमिताभ बच्चन]], [[Randhir Kapoor]], [[Zeenat Aman]] ||Drama || |- |''[[Qayamat (१९८३ चित्रपट)|Qayamat]]''||Raj Sippy || [[Dharmendra]], [[Shatrughan Sinha]], [[Jayaprada]] ||Action drama || |- |''[[Woh Saat Din]]'' || [[Bapu (artist)|Bapu]] || [[Anil Kapoor]], [[Padmini Kolhapure]], [[Naseeruddin Shah]] || Drama || <!-- Hide empty lines and sections until needed | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- | ''[[]]'' || || || || |- ------> |} [[अंधा कानून (हिंदी चित्रपट)]] [[अगर तुमना होते (चित्रपट)]] [[कूली (चित्रपट)]] [[जानी दोस्त (१९८३ हिंदी चित्रपट)]] [[नास्तिक, हिंदी चित्रपट]] [[पुकार, हिंदी चित्रपट]] [[महान, हिंदी चित्रपट]] [[वर्ग:प्रदर्शन वर्षानुसार चित्रपट]] [[वर्ग:इ.स. १९८३ मधील चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} kgzeupsingo0zyc8ddlm4q58ghsezfo 0 64998 2718290 2261338 2026-10-08T20:46:09Z अभय नातू 206 माहिती 2718290 wikitext text/x-wiki '''उस्ताद विलायत हुसेन खाँ''' ([[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[इ.स. १९६२|१९६२]]) हे [[हिंदुस्तानी संगीत|हिंदुस्तानी संगीत शैलीतील]] [[आग्रा घराणे|आग्रा घराण्याचे]] गवई, संगीतकार आणि [[बंदिश|बंदिशकार]] होते.<ref>{{cite book |last=Deshpande |first=Vamanrao H. |title=Indian Musical Traditions: An Aesthetic Study of Gharanas in Hindustani Music |publisher=Popular Prakashan |year=1989 |page=65 |isbn=978-8171545155}}</ref> त्यांनी ''प्राणपिया'' या टोपणनावाखाली अनेक उत्कृष्ट [[बंदिश|बंदिशींची]] रचना केली.<ref>{{cite book |last=Kashalkar |first=Ulhas |title=Gharanas of Hindustani Music |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=2002 |page=112}}</ref> == सुरुवातीचे जीवन आणि संगीत शिक्षण == विलायत हुसेन खाँ यांचा जन्म [[आग्रा]] येथील प्रसिद्ध संगीतकार घराण्यात झाला. त्यांचे वडील उस्ताद [[नथ्थन खाँ]] हे आग्रा घराण्याचे नामांकित गायक होते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok Da. |title=Hindustani Music |publisher=National Book Trust |year=2006 |page=145 |isbn=978-8123715827}}</ref> वडिलांच्या निधनानंतर त्यांनी आपले ज्येष्ठ बंधू उस्ताद [[फय्याज खाँ|फय्याज खाँ]] तसेच उस्ताद [[गुलाम अब्बास खाँ]] आणि उस्ताद [[कन्ने खाँ]] यांच्याकडून संगीताचे पद्धतशीर शिक्षण घेतले.<ref name="SNA">{{cite web |url=https://sangeetnatak.gov.in |title=Ustad Faiyaz Khan and Agra Gharana Lineage |publisher=Sangeet Natak Akademi |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> == कारकीर्द आणि योगदान == त्यांना हिंदुस्तानी संगीतातील शेकडो दुर्मिळ [[राग]] आणि त्यांच्या बंदिशींचे गाढे ज्ञान होते. आग्रा घराण्याची लयकारी आणि लय-तालावर असलेले प्रभुत्व त्यांच्या गायकीमध्ये प्रामुख्याने दिसून येत असे. त्यांनी संगीताच्या प्रसारासाठी [[भारत|भारताभरात]] विविध संगीतमहोत्सवांत गायनाचे कार्यक्रम केले आणि अनेक विद्यार्थ्यांना घडवले.<ref name="SNA" /> त्यांनी ''प्राणपिया'' या नावाने रचलेल्या बंदिशी आजही [[हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत|हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतात]] अत्यंत लोकप्रिय आहेत.<ref>{{cite news |title=The Legacy of Agra Gharana and Pranpiya |newspaper=The Hindu |date=2018-05-11}}</ref> == शिष्य परंपरा == उस्ताद विलायत हुसेन खाँ यांनी अनेक नामवंत गायकांना संगीताचे शिक्षण दिले. पंडित [[जगन्नाथबुवा पुरोहित]] (''गुणीदास'') हे त्यांच्या प्रमुख शिष्यांपैकी एक होत.<ref>{{cite book |last=Garg |first=Laxmi Narayan |title=Hamare Sangeet Ratna |publisher=Sangeet Karyalaya |year=1989 |page=210}}</ref> त्यांच्या इतर प्रमुख शिष्यांमध्ये पुढील कलाकारांचा समावेश होतो: * पंडित [[गजाननराव जोशी]] * रामराव नाईक * पंडित [[मोगुबाई कुर्डीकर]] (काही काळासाठी मार्गदर्शन) * शराफत हुसेन खाँ == पुरस्कार आणि सन्मान == * [[संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार]] (१९५९) - हिंदुस्तानी गायकीतील योगदानाबद्दल.<ref>{{cite web |url=https://sangeetnatak.gov.in/awardees |title=Sangeet Natak Akademi Awardees List |publisher=Sangeet Natak Akademi |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भसूची}} == हेसुद्धा पहा == * [[आग्रा घराणे]] * [[फय्याज खाँ]] * [[जगन्नाथबुवा पुरोहित]] {{DEFAULTSORT:खाँ, विलायत हुसेन}} [[वर्ग:आग्रा घराण्यातील गायक]] [[वर्ग:बंदिशकार]] [[वर्ग:हिंदुस्तानी संगीत गायक]] [[वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक]] [[वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९६२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] t1pjz0k642lzsbtgtnwmaowwr9ajmmg 2718291 2718290 2026-10-08T20:46:25Z अभय नातू 206 साचा 2718291 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''उस्ताद विलायत हुसेन खाँ''' ([[इ.स. १८९५|१८९५]] - [[इ.स. १९६२|१९६२]]) हे [[हिंदुस्तानी संगीत|हिंदुस्तानी संगीत शैलीतील]] [[आग्रा घराणे|आग्रा घराण्याचे]] गवई, संगीतकार आणि [[बंदिश|बंदिशकार]] होते.<ref>{{cite book |last=Deshpande |first=Vamanrao H. |title=Indian Musical Traditions: An Aesthetic Study of Gharanas in Hindustani Music |publisher=Popular Prakashan |year=1989 |page=65 |isbn=978-8171545155}}</ref> त्यांनी ''प्राणपिया'' या टोपणनावाखाली अनेक उत्कृष्ट [[बंदिश|बंदिशींची]] रचना केली.<ref>{{cite book |last=Kashalkar |first=Ulhas |title=Gharanas of Hindustani Music |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=2002 |page=112}}</ref> == सुरुवातीचे जीवन आणि संगीत शिक्षण == विलायत हुसेन खाँ यांचा जन्म [[आग्रा]] येथील प्रसिद्ध संगीतकार घराण्यात झाला. त्यांचे वडील उस्ताद [[नथ्थन खाँ]] हे आग्रा घराण्याचे नामांकित गायक होते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok Da. |title=Hindustani Music |publisher=National Book Trust |year=2006 |page=145 |isbn=978-8123715827}}</ref> वडिलांच्या निधनानंतर त्यांनी आपले ज्येष्ठ बंधू उस्ताद [[फय्याज खाँ|फय्याज खाँ]] तसेच उस्ताद [[गुलाम अब्बास खाँ]] आणि उस्ताद [[कन्ने खाँ]] यांच्याकडून संगीताचे पद्धतशीर शिक्षण घेतले.<ref name="SNA">{{cite web |url=https://sangeetnatak.gov.in |title=Ustad Faiyaz Khan and Agra Gharana Lineage |publisher=Sangeet Natak Akademi |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> == कारकीर्द आणि योगदान == त्यांना हिंदुस्तानी संगीतातील शेकडो दुर्मिळ [[राग]] आणि त्यांच्या बंदिशींचे गाढे ज्ञान होते. आग्रा घराण्याची लयकारी आणि लय-तालावर असलेले प्रभुत्व त्यांच्या गायकीमध्ये प्रामुख्याने दिसून येत असे. त्यांनी संगीताच्या प्रसारासाठी [[भारत|भारताभरात]] विविध संगीतमहोत्सवांत गायनाचे कार्यक्रम केले आणि अनेक विद्यार्थ्यांना घडवले.<ref name="SNA" /> त्यांनी ''प्राणपिया'' या नावाने रचलेल्या बंदिशी आजही [[हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत|हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतात]] अत्यंत लोकप्रिय आहेत.<ref>{{cite news |title=The Legacy of Agra Gharana and Pranpiya |newspaper=The Hindu |date=2018-05-11}}</ref> == शिष्य परंपरा == उस्ताद विलायत हुसेन खाँ यांनी अनेक नामवंत गायकांना संगीताचे शिक्षण दिले. पंडित [[जगन्नाथबुवा पुरोहित]] (''गुणीदास'') हे त्यांच्या प्रमुख शिष्यांपैकी एक होत.<ref>{{cite book |last=Garg |first=Laxmi Narayan |title=Hamare Sangeet Ratna |publisher=Sangeet Karyalaya |year=1989 |page=210}}</ref> त्यांच्या इतर प्रमुख शिष्यांमध्ये पुढील कलाकारांचा समावेश होतो: * पंडित [[गजाननराव जोशी]] * रामराव नाईक * पंडित [[मोगुबाई कुर्डीकर]] (काही काळासाठी मार्गदर्शन) * शराफत हुसेन खाँ == पुरस्कार आणि सन्मान == * [[संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार]] (१९५९) - हिंदुस्तानी गायकीतील योगदानाबद्दल.<ref>{{cite web |url=https://sangeetnatak.gov.in/awardees |title=Sangeet Natak Akademi Awardees List |publisher=Sangeet Natak Akademi |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भसूची}} == हेसुद्धा पहा == * [[आग्रा घराणे]] * [[फय्याज खाँ]] * [[जगन्नाथबुवा पुरोहित]] {{DEFAULTSORT:खाँ, विलायत हुसेन}} [[वर्ग:आग्रा घराण्यातील गायक]] [[वर्ग:बंदिशकार]] [[वर्ग:हिंदुस्तानी संगीत गायक]] [[वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक]] [[वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९६२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] eindfbpji3cwajb1ddwq5w84s1lxvtn 0 73946 2718288 1789179 2026-10-08T20:41:09Z अभय नातू 206 माहिती 2718288 wikitext text/x-wiki '''मोतीहार''' हे [[मोती|मोत्यांच्या]] दाण्यांना धाग्यात किंवा नाजूक तारेत [[हार|हाराप्रमाणे]] गुंफून तयार केलेले पारंपारिक आणि अत्यंत लोकप्रिय [[दागिने|स्त्री-आभूषण]] आहे. [[भारत|भारतात]] आणि विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]] भारतीय पोशाखांवर व सण-समारंभांत परिधान केला जाणारा हा एक प्रमुख दागिना मानला जातो. == प्रकार व बनावट == मोतीहार विविध डिझाइन आणि प्रकारांमध्ये उपलब्ध असतो. यामध्ये मोत्यांच्या सर (पदरांच्या) संख्येवरून आणि रचनेवरून खालील प्रकार पडतात: * '''एकसरी व बहुसरी हार:''' मोत्यांची एकच माळ असलेला किंवा अनेक पदर असलेला (जसे की तीनसरी, पंचसरी किंवा सातसरी) हार. * '''पेन्डंटयुक्त मोतीहार:''' हाराच्या मध्यभागी [[सोने|सुवर्ण]], [[माणिक]], [[पाचू]] किंवा कुंदनचे आकर्षक पदक (पेन्डंट) जोडलेले असते. * '''तन्मणी आणि चिंचपेटी:''' मराठी परंपरेत मोत्यांच्या गुंफणीसह बनवलेले हे मोतीहाराचेच विशेष प्रकार मानले जातात. == सांस्कृतिक महत्त्व == प्राचीन काळापासून मोत्यांना पवित्रता, सौंदर्य आणि समृद्धीचे प्रतीक मानले गेले आहे. [[मराठा साम्राज्य|मराठा काळात]] आणि पेशवेकालीन संस्कृतीत मोतीहारांना राजाश्रय व मोठी पसंती मिळाली होती. आजही [[भारतीय विवाह|विवाहसोहळे]], [[दिवाळी]], [[गुढीपाडवा]] यांसारख्या सण-उत्सवांत पारंपारिक पोशाखासोबत मोतीहार परिधान करण्याची प्रथा आहे. == हेसुद्धा पहा == * [[तन्मणी]] * [[नथ]] * [[मोती]] {{विस्तार}} [[वर्ग:दागिने]] aw4rqikb0te8kj6unzmu695v520ojvw 2718289 2718288 2026-10-08T20:41:44Z अभय नातू 206 दुवे 2718289 wikitext text/x-wiki '''मोतीहार''' हे [[मोती|मोत्यांच्या]] दाण्यांना धाग्यात किंवा नाजूक तारेत [[हार|हाराप्रमाणे]] गुंफून तयार केलेले पारंपारिक आणि अत्यंत लोकप्रिय [[दागिने|स्त्री-आभूषण]] आहे. [[भारत|भारतात]] आणि विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]] भारतीय पोशाखांवर व सण-समारंभांत परिधान केला जाणारा हा एक प्रमुख दागिना मानला जातो. == प्रकार व बनावट == मोतीहार विविध डिझाइन आणि प्रकारांमध्ये उपलब्ध असतो. यामध्ये मोत्यांच्या सर (पदरांच्या) संख्येवरून आणि रचनेवरून खालील प्रकार पडतात: * '''एकसरी व बहुसरी हार:''' मोत्यांची एकच माळ असलेला किंवा अनेक पदर असलेला (जसे की तीनसरी, पंचसरी किंवा सातसरी) हार. * '''पदकयुक्त मोतीहार:''' हाराच्या मध्यभागी [[सोने|सुवर्ण]], [[माणिक]], [[पाचू]] किंवा कुंदनचे आकर्षक पदक (पेन्डंट) जोडलेले असते. * '''तन्मणी आणि [[चिंचपेटी हार|चिंचपेटी]]:''' मराठी परंपरेत मोत्यांच्या गुंफणीसह बनवलेले हे मोतीहाराचेच विशेष प्रकार मानले जातात. == सांस्कृतिक महत्त्व == प्राचीन काळापासून मोत्यांना पवित्रता, सौंदर्य आणि समृद्धीचे प्रतीक मानले गेले आहे. [[मराठा साम्राज्य|मराठा काळात]] आणि पेशवेकालीन संस्कृतीत मोतीहारांना राजाश्रय व मोठी पसंती मिळाली होती. आजही [[भारतीय विवाह|विवाहसोहळे]], [[दिवाळी]], [[गुढीपाडवा]] यांसारख्या सण-उत्सवांत पारंपारिक पोशाखासोबत मोतीहार परिधान करण्याची प्रथा आहे. == हेसुद्धा पहा == * [[तन्मणी]] * [[नथ]] * [[मोती]] {{विस्तार}} [[वर्ग:दागिने]] 4ha47yc0na0r8uz1cynaiu5acek4grt 0 83359 2718294 2548289 2026-10-08T20:52:50Z अभय नातू 206 माहिती 2718294 wikitext text/x-wiki '''राहुरी खुर्द''' हे [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्र राज्यातील]] [[अहिल्यानगर जिल्हा|अहिल्यानगर जिल्ह्यातील]] [[राहुरी तालुका|राहुरी तालुक्यातील]] एक गाव आहे.<ref>{{cite web |url=https://ahilyanagar.gov.in |title=अहिल्यानगर जिल्हा अधिकृत संकेतस्थळ |publisher=अहिल्यानगर जिल्हा शासन |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> हे गाव [[मुळा नदी (अहिल्यानगर जिल्हा)|मुळा नदीच्या]] काठी वसलेले आहे. == भौगोलिक स्थान आणि विस्तार == राहुरी खुर्द हे गाव [[राहुरी]] शहराच्या अगदी लगत असून मुळा नदीच्या खोऱ्यात आहे. येथील जमीन सुपीक असून [[मुळा धरण|मुळा धरणाच्या]] पाण्याच्या उपलब्धतेमुळे येथील [[शेती]] समृद्ध आहे. गावाच्या उत्तरेस आणि पूर्वेस राहुरी नगरपरिषद कार्यक्षेत्र येते. == लोकसंख्या आणि प्रशासन == [[२०११ भारत जनगणना|२०११ च्या जनगणनेनुसार]] राहुरी खुर्द गावाची लोकसंख्या सुमारे ५,००० ते ६,०००च्या दरम्यान होती.<ref>{{cite web |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/848 |title=District Census Handbook - Ahmednagar |website=भारतीय जनगणना |publisher=Registrar General and Census Commissioner of India |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> गावाचा कारभार स्थानिक [[ग्रामपंचायत|ग्रामपंचायतीमार्फत]] चालवला जातो. हे गाव [[राहुरी (विधानसभा मतदारसंघ)|राहुरी विधानसभा मतदारसंघ]] आणि [[अहमदनगर (लोकसभा मतदारसंघ)|अहिल्यानगर लोकसभा मतदारसंघाचा]] भाग आहे. == अर्थव्यवस्था आणि शेती == गावाची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने [[कृषी|शेती]] आणि कृषी पूरक व्यवसायांवर अवलंबून आहे. [[मुळा धरण|मुळा धरणाच्या]] डाव्या व उजव्या कालव्यातून मिळणाऱ्या पाण्यामुळे येथे [[बागायती शेती]] मोठ्या प्रमाणावर केली जाते. * '''प्रमुख पिके:''' [[ऊस]], [[कांदा]], [[गहू]], [[सोयाबीन]] आणि विविध प्रकारचा [[भाजीपाला]]. * '''दुग्ध व्यवसाय:''' शेतीला पूरक म्हणून [[दुग्ध व्यवसाय]] आणि पशुपालन मोठ्या प्रमाणावर केले जाते. == शिक्षण व सुविधा == गावात [[प्राथमिक शिक्षण|प्राथमिक]] व [[माध्यमिक शिक्षण|माध्यमिक शिक्षणासाठी]] [[जिल्हा परिषद]] शाळा आणि खाजगी शिक्षण संस्थांची सोय उपलब्ध आहे. उच्च शिक्षणासाठी व वैद्यकीय सुविधांसाठी हे गाव राहुरी शहर आणि [[महात्मा फुले कृषि विद्यापीठ|महात्मा फुले कृषी विद्यापीठावर]] अवलंबून आहे. == वाहतूक == * '''रस्ता:''' हे गाव राज्य महामार्गाने [[अहिल्यानगर]], [[शिर्डी]], आणि [[श्रीरामपूर]] या प्रमुख शहरांशी जोडलेले आहे. * '''रेल्वे:''' जवळचे [[रेल्वे स्थानक]] [[राहुरी रेल्वे स्थानक]] हे काही किलोमीटर अंतरावर आहे. == हेसुद्धा पहा == * [[राहुरी]] * [[राहुरी तालुका]] * [[मुळा धरण]] * [[महात्मा फुले कृषि विद्यापीठ]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील गावे]] [[वर्ग:राहुरी तालुक्यातील गावे]] 4ou6gvtket1yhsutu1480lvksh3pdru 2718295 2718294 2026-10-08T20:52:52Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]]) 2718295 wikitext text/x-wiki '''राहुरी खुर्द''' हे [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्र राज्यातील]] [[अहिल्यानगर जिल्हा|अहिल्यानगर जिल्ह्यातील]] [[राहुरी तालुका|राहुरी तालुक्यातील]] एक गाव आहे.<ref>{{cite web |url=https://ahilyanagar.gov.in |title=अहिल्यानगर जिल्हा अधिकृत संकेतस्थळ |publisher=अहिल्यानगर जिल्हा शासन |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> हे गाव [[मुळा नदी (अहिल्यानगर जिल्हा)|मुळा नदीच्या]] काठी वसलेले आहे. == भौगोलिक स्थान आणि विस्तार == राहुरी खुर्द हे गाव [[राहुरी]] शहराच्या अगदी लगत असून मुळा नदीच्या खोऱ्यात आहे. येथील जमीन सुपीक असून [[मुळा धरण|मुळा धरणाच्या]] पाण्याच्या उपलब्धतेमुळे येथील [[शेती]] समृद्ध आहे. गावाच्या उत्तरेस आणि पूर्वेस राहुरी नगरपरिषद कार्यक्षेत्र येते. == लोकसंख्या आणि प्रशासन == [[२०११ भारत जनगणना|२०११ च्या जनगणनेनुसार]] राहुरी खुर्द गावाची लोकसंख्या सुमारे ५,००० ते ६,००० च्या दरम्यान होती.<ref>{{cite web |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/848 |title=District Census Handbook - Ahmednagar |website=भारतीय जनगणना |publisher=Registrar General and Census Commissioner of India |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> गावाचा कारभार स्थानिक [[ग्रामपंचायत|ग्रामपंचायतीमार्फत]] चालवला जातो. हे गाव [[राहुरी (विधानसभा मतदारसंघ)|राहुरी विधानसभा मतदारसंघ]] आणि [[अहमदनगर (लोकसभा मतदारसंघ)|अहिल्यानगर लोकसभा मतदारसंघाचा]] भाग आहे. == अर्थव्यवस्था आणि शेती == गावाची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने [[कृषी|शेती]] आणि कृषी पूरक व्यवसायांवर अवलंबून आहे. [[मुळा धरण|मुळा धरणाच्या]] डाव्या व उजव्या कालव्यातून मिळणाऱ्या पाण्यामुळे येथे [[बागायती शेती]] मोठ्या प्रमाणावर केली जाते. * '''प्रमुख पिके:''' [[ऊस]], [[कांदा]], [[गहू]], [[सोयाबीन]] आणि विविध प्रकारचा [[भाजीपाला]]. * '''दुग्ध व्यवसाय:''' शेतीला पूरक म्हणून [[दुग्ध व्यवसाय]] आणि पशुपालन मोठ्या प्रमाणावर केले जाते. == शिक्षण व सुविधा == गावात [[प्राथमिक शिक्षण|प्राथमिक]] व [[माध्यमिक शिक्षण|माध्यमिक शिक्षणासाठी]] [[जिल्हा परिषद]] शाळा आणि खाजगी शिक्षण संस्थांची सोय उपलब्ध आहे. उच्च शिक्षणासाठी व वैद्यकीय सुविधांसाठी हे गाव राहुरी शहर आणि [[महात्मा फुले कृषि विद्यापीठ|महात्मा फुले कृषी विद्यापीठावर]] अवलंबून आहे. == वाहतूक == * '''रस्ता:''' हे गाव राज्य महामार्गाने [[अहिल्यानगर]], [[शिर्डी]], आणि [[श्रीरामपूर]] या प्रमुख शहरांशी जोडलेले आहे. * '''रेल्वे:''' जवळचे [[रेल्वे स्थानक]] [[राहुरी रेल्वे स्थानक]] हे काही किलोमीटर अंतरावर आहे. == हेसुद्धा पहा == * [[राहुरी]] * [[राहुरी तालुका]] * [[मुळा धरण]] * [[महात्मा फुले कृषि विद्यापीठ]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील गावे]] [[वर्ग:राहुरी तालुक्यातील गावे]] 36639tze190yyb2gp27tlavygoxbidb 0 83788 2718309 1847116 2026-10-08T22:28:25Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[साल्सियो फियोरेंतिनो]] वरुन [[काल्चियो फियोरेंतिनो]] ला हलविला: शुद्धलेखन 1847116 wikitext text/x-wiki '''साल्सियो फियोरेंतिनो''' किंवा '''साल्सियो स्टोरिको''' हा १६व्या शतकात [[इटली]]मध्ये खेळला जाणारा [[फुटबॉल]]सारखा खेळ होता. {{विस्तार|खेळ}} {{सांघिक खेळ}} [[वर्ग:इटलीमधील खेळ]] [[वर्ग:फुटबॉल]] ru0ajcvqb49h5nvac1gmrow88wpo9dh 2718311 2718309 2026-10-08T22:31:18Z अभय नातू 206 साचा 2718311 wikitext text/x-wiki {{विकिडेचा माहितीचौकट}} '''काल्चियो फियोरेंतिनो''' किंवा '''काल्चियो स्टोरिको''' हा १६ व्या शतकात [[इटली]]मधील [[फिरेंझे]] शहरात सुरू झालेला एक जुना सांघिक खेळ आहे.<ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5116372.stm |title=Florence's bloody medieval sport |publisher=BBC News |date=2006-06-24 |access-date=2026-10-08}}</ref> हा खेळ आधुनिक [[फुटबॉल]] आणि [[रग्बी]] या खेळांचे सुरुवातीचे रूप मानला जातो.<ref>{{cite news |last=Halpern |first=J. |title=Balls and Blood |work=Sports Illustrated |date=2008-08-04 |url=https://www.si.com/more-sports/2008/08/04/calcio-storico |access-date=2026-10-08}}</ref> या खेळात प्रत्येक संघात २७ खेळाडू असतात आणि सामन्याची वेळ ५० मिनिटे असते. हा खेळ आजही फिरेंझेच्या [[पियाझ्झा सांता क्रोचे]] येथे दरवर्षी खेळला जातो. यात चेंडू हातात घेणे, मारणे आणि प्रतिस्पर्ध्याला [[कुस्ती]]सारखे शारीरिक ताकदीने रोखणे हे अपेक्षित असते.<ref>{{cite web |url=https://www.visitflorence.com/florence-events/calcio-storico-fiorentino.html |title=Calcio Storico Fiorentino |publisher=Visit Florence |access-date=2026-10-08}}</ref> {{सांघिक खेळ}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इटलीमधील खेळ]] [[वर्ग:फुटबॉल]] p27031qv1hfp7y5rnzw70ixs8svc9fz 2718312 2718311 2026-10-08T22:31:29Z अभय नातू 206 साचा 2718312 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''काल्चियो फियोरेंतिनो''' किंवा '''काल्चियो स्टोरिको''' हा १६ व्या शतकात [[इटली]]मधील [[फिरेंझे]] शहरात सुरू झालेला एक जुना सांघिक खेळ आहे.<ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5116372.stm |title=Florence's bloody medieval sport |publisher=BBC News |date=2006-06-24 |access-date=2026-10-08}}</ref> हा खेळ आधुनिक [[फुटबॉल]] आणि [[रग्बी]] या खेळांचे सुरुवातीचे रूप मानला जातो.<ref>{{cite news |last=Halpern |first=J. |title=Balls and Blood |work=Sports Illustrated |date=2008-08-04 |url=https://www.si.com/more-sports/2008/08/04/calcio-storico |access-date=2026-10-08}}</ref> या खेळात प्रत्येक संघात २७ खेळाडू असतात आणि सामन्याची वेळ ५० मिनिटे असते. हा खेळ आजही फिरेंझेच्या [[पियाझ्झा सांता क्रोचे]] येथे दरवर्षी खेळला जातो. यात चेंडू हातात घेणे, मारणे आणि प्रतिस्पर्ध्याला [[कुस्ती]]सारखे शारीरिक ताकदीने रोखणे हे अपेक्षित असते.<ref>{{cite web |url=https://www.visitflorence.com/florence-events/calcio-storico-fiorentino.html |title=Calcio Storico Fiorentino |publisher=Visit Florence |access-date=2026-10-08}}</ref> {{सांघिक खेळ}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इटलीमधील खेळ]] [[वर्ग:फुटबॉल]] h3mfyk30i4dboz4zlkj333452s6av5m 0 86058 2718282 1994034 2026-10-08T18:40:47Z सांगकाम्या 6385 /* इंग्लिश चित्रपट */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718282 wikitext text/x-wiki == मराठी चित्रपट == {{मुख्य लेख|इ.स. १९७५ मधील मराठी चित्रपटांची यादी}} == हिंदी चित्रपट == == इंग्लिश चित्रपट == {{विस्तार}} [[वर्ग:इ.स. १९७५ मधील चित्रपट| ]] [[वर्ग:प्रदर्शन वर्षानुसार चित्रपट]] [[वर्ग:रिकामी पाने]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} aovlwy58cz07uq4ce5u5mr05c6cos3p 0 98911 2718097 2587065 2026-10-08T13:21:53Z अभय नातू 206 /* कथानक */ 2718097 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट चित्रपट | नाव = दिल तो पागल है | छायाचित्र = दिल तो पागल है.jpg | चित्र रुंदी = | चित्र शीर्षक = दिल तो पागल है | निर्मिती वर्ष = १९९७ | भाषा = हिंदी | इतर भाषा = | देश = [[भारत]] | निर्मिती = [[यश चोप्रा]] | दिग्दर्शन = [[यश चोप्रा]] | कथा = | पटकथा = | संवाद = [[आदित्य चोप्रा]] | संकलन = | छाया = | कला = | गीते = | संगीत = उत्तम सिंग | ध्वनी = | पार्श्वगायन = [[लता मंगेशकर]], [[उदित नारायण]], [[आशा भोसले]], [[हरिहरन]] | नृत्यदिग्दर्शन = शामक दावर | वेशभूषा = | रंगभूषा = | साहस दृष्ये = | ऍनिमेशन = | विशेष दृक्परिणाम = | प्रमुख कलाकार = [[माधुरी दीक्षित]]<br />[[शाहरुख खान]]<br />[[करिश्मा कपूर]]<br />[[अक्षय कुमार]]<br />[[फरीदा जलाल]]<br />[[अरूणा इराणी]] | प्रदर्शन तारीख = [[ऑक्टोबर ३०]] [[इ.स. १९९७]] | वितरक= यशराज फिल्म्स | अवधी = १८० मिनिटे | पुरस्कार = | निर्मिती_खर्च = | उत्पन्न = | संकेतस्थळ दुवा = | तळटिपा = }} '''दिल तो पागल है''' हा १९९७ साली प्रदर्शित झालेला एक [[भारत]]ीय [[बॉलिवूड|हिंदी चित्रपट]] आहे. [[यश चोप्रा]]ने निर्माण व दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये [[शाहरूख खान]], [[माधुरी दीक्षित]] व [[करिश्मा कपूर]] ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर प्रचंड यशस्वी ठरला व त्याला अनेक [[पुरस्कार]] मिळाले. == कथानक == राहुल आणि निशा एका भव्य नृत्य मंडळाचे सदस्य असतात, जे नृत्य-आधारित संगीत नाटक सादर करत असतात. निशा राहुलच्या प्रेमात पडलेली असते; मात्र ते दोघे एकमेकांचे खूप चांगले मित्र असतात. राहुल एका नव्या संगीत नाटकाची घोषणा करतो, ज्याचे नाव तो "माया" ठेवतो. निशा आणि मंडळातील इतर सदस्यांना "माया" या शीर्षकाबद्दल शंका असते. राहुलच्या मते, "माया" ही अशी मुलगी असते जी प्रेमावर विश्वास ठेवते आणि आपल्या स्वप्नातील राजकुमाराची वाट पाहत असते, जो नक्कीच येऊन तिला घेऊन जाईल. दरम्यान, पूजाची ओळख होते. पूजा ही एक अत्यंत सुंदर, शास्त्रीय नृत्याचे प्रशिक्षण घेतलेली आणि नृत्याची आवड असणारी नर्तकी असते. ती लहानपणीच अनाथ झालेली असते आणि तिच्या पालकांच्या जवळच्या मित्रांनी तिचा सांभाळ केलेला असतो. राहुल आणि पूजा अनेकदा एकमेकांसमोर येता येता राहतात. या प्रत्येक प्रसंगी पार्श्वभूमीत एक विशिष्ट सूर वाजतो, जो पूजाच्या लक्षात येतो. नाटकाच्या तालमीदरम्यान निशाच्या पायाला दुखापत होते आणि ती काही महिने नृत्य करू शकणार नाही असे डॉक्टर सांगता. त्यामुळे नाटकातील मुख्य भूमिकेसाठी राहुलला नवीन नर्तकीची गरज भासते. एके दिवशी राहुल पूजाला नृत्य करताना पाहतो आणि तीच या भूमिकेसाठी योग्य आहे अशी त्याची खात्री पटते. तो तिला तालमीला येण्याची विनंती करतो आणि ती ती मान्य करते. नाटकाच्या सरावदरम्यान राहुल आणि पूजा यांच्यात घट्ट मैत्री होते. पूजाच्या सांभाळकर्त्यांचे कुटुंब लवकरच तिला लंडनला घेऊन जाते, जिथे अजय राहत असतो. अजय हा तिच्या सांभाळकर्त्यांचा मुलगा आणि तिचा बालपणीचा मित्र असतो. लंडनला निघण्यापूर्वी अजय पूजाला लग्नाची मागणी घालतो आणि पेचात पडलेली पूजा ती मान्य करते. निशा लवकरच रुग्णालयातून परत येते आणि आपल्या जागी दुसऱ्या नर्तकीला पाहून नाराज होते. राहुल पूजाच्या प्रेमात पडला आहे हे कळताच तिला पूजाचा हेवा वाटू लागतो. परंतु, राहुल आपल्या प्रेमाचा स्वीकार करणार नाही हे लक्षात आल्यावर ती लंडनला जाण्याचा निर्णय घेते. तालमीदरम्यान राहुल आणि पूजा एकमेकांच्या प्रेमात पडू लागतात. एके दिवशी राहुल पूजाला तिच्या घरी सोडायला जातो, तेव्हा तो शिट्टीने एक सूर वाजवतो. हा तोच सूर असतो जो पूजाने वारंवार ऐकलेला असतो. यामुळे, ज्या माणसाच्या प्रेमात ती पडली आहे, तो राहुलच आहे याची तिला खात्री पटते. दुसऱ्या दिवशी दोघे पूजाच्या जुन्या नृत्य शिक्षिकेला (ज्यांना ती ताई म्हणते) भेटायला जातात. ताईंना लगेच जाणवते की दोघेही एकमेकांच्या प्रेमात आहेत. नृत्य मंडळातील दोन सदस्यांच्या लग्नात राहुल आणि पूजा यांच्यात एक भावनिक क्षण येतो; परंतु आपले प्रेम कसे व्यक्त करावे हे दोघांनाही समजत नाही. नाटकाच्या प्रयोगाच्या काही दिवस आधी, अजय पूजाला सरप्राइज देण्यासाठी तालमीच्या ठिकाणी पोहोचतो आणि तो तिचा होणारा पती असल्याचे सर्वांना सांगतो. हे ऐकून राहुलचे हृदय भंग पावते, पण तो ते दाखवत नाही. परत आलेली निशा राहुलची दुःखी अवस्था पाहते आणि राहुलने तिच्या प्रेमाचा स्वीकार केला नसतानाही ती कशी खचली होती, याची त्याला आठवण करून देते. राहुल नाटकाचा शेवट बदलतो आणि नेहमीच्या सुखांत शेवटाऐवजी आपल्या दुःखाचे प्रतिबिंब नाटकाच्या शेवटी दाखवण्याचा निर्णय घेतो. प्रयोगाच्या रात्री, जेव्हा मंचावर राहुल आणि पूजाच्या पात्रांचे ब्रेकअप होण्याचा प्रसंग असतो, तेव्हा अजय एक ध्वनीफीत (ऑडिओ टेप) वाजवतो. ही तीच टेप असते जी पूजाने प्रपोजलच्या आधी अजयला पाठवलेली असते आणि ज्यामध्ये तिने राहुलबद्दलच्या तिच्या भावना व्यक्त केलेल्या असतात. यातून अजय अप्रत्यक्षपणे पूजाला सांगतो की तिचे खरे प्रेम राहुलच आहे. पूजाला आता जाणीव होते की तिचे राहुलवरच प्रेम आहे. प्रेक्षकांच्या टाळ्यांच्या कडकडाटात दोघेही एकमेकांच्या प्रेमाची कबुली देतात आणि नाटकाचा शेवट पुन्हा एकदा सुखांत होतो. शेवटी, पडद्यामागे अजय निशाला तिचे लग्न झाले आहे का असे विचारतो, ज्यातून त्याला तिच्यात रस असल्याचे लक्षात येते. ==कलाकार== *[[माधुरी दीक्षित]] - पूजा *[[शाहरुख खान]] - राहुल *[[करिश्मा कपूर]] - निशा *[[अक्षय कुमार]] - अजय *[[फरीदा जलाल]] - शांती (अजयची आई) *[[देवेन वर्मा]] - श्रीकांत (अजयचे वडील) *[[अरुणा इराणी]] - अनामिका (पूजाची शिक्षक) *[[सुरेश मेनन]] - राहुलचा मित्र ==पुरस्कार== *[[फिल्मफेअर पुरस्कार]] **[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्तम चित्रपट]] **[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्तम अभिनेता]] - शाहरूख खान **[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम अभिनेत्री पुरस्कार|सर्वोत्तम अभिनेत्री]] - माधुरी दीक्षित **[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्री पुरस्कार|सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्री]] - करिश्मा कपूर **[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम संगीत दिग्दर्शक पुरस्कार|सर्वोत्तम संगीत दिग्दर्शक]] - उत्तम सिंग *[[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] **सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्री - करिश्मा कपूर ==बाह्य दुवे== * {{IMDb title|id=0118983}} {{यश राज फिल्म्स}} [[वर्ग:यश चोप्रा दिग्दर्शित चित्रपट]] fp16ue57djtnon3ophdy5qf6rjy2ilb 0 125946 2718115 2717798 2026-10-08T14:02:27Z Ketaki Modak 21590 संदर्भ जोडला. 2718115 wikitext text/x-wiki '''आर्य''' (Arya) ही संज्ञा सप्तसिंधु किंवा सप्तमुखी सिंधू या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या भारताच्या वायव्य आणि पश्चिम भागात राहणाऱ्या [[ऋग्वेद]]कालीन अतिप्राचीन लोकांसाठी वापरली जाते. आर्यांनी वैदिक संस्कृती विकसीत केली होती. सप्तसिंधु हा सात महान नद्यांचा प्रदेश होता. यामध्ये लुप्त झालेली [[सरस्वती नदी]] तसेच [[सतलज नदी|सतलज]] (शतुद्री), [[बियास नदी|बियास]] (विपाशा), [[रावी नदी|रावी]] (परुष्णी), [[चिनाब नदी|चिनाब]] (असिक्नी), [[झेलम नदी|झेलम]] (वितस्ता) आणि [[सिंधू नदी|सिंधू]] या नद्यांचा समावेश होतो. ऋग्वेदामध्ये या सर्व नद्यांचा उल्लेख आढळतो. आजकाल भारतात हे मुलाचे नाव म्हणून वापरले जाते. ==आर्यांच्या वसाहती== प्राचीन काळातील स्रोतांनुसार सप्तसिंधू चा प्रदेश हे आर्य व वैदिक सभ्यते चे मूल स्थान आहे. इ.सन पूर्व १५०० ते १००० च्या काळात वैदिक सभ्यता अस्तित्वात होती इ.सन पूर्व १५०० च्या काळात वैदिक सभ्यतेचाअंत होऊन आर्यांच्या विविध वसाहती निर्माण झाल्या. त्यांमध्ये १६ महाजनपदे प्रमुख होती. '''यात प्रामुख्याने:-''' '''पौराणिक पूर्वावर्ती:-''' [[अयोध्या]]<nowiki/>चे [[इक्ष्वाकु कुळ|इक्ष्वाकु]] वंशी [[मथुरा]]<nowiki/>चे [[यदु वंश|यदुवंशी]] अहिछत्रचे पांचालवंशी [[हस्तिनापूर|हस्तिनापुर]]<nowiki/>चे [[कुरू वंश|कुरूवंशी]] '''उत्तरवर्ती:-''' [[कपिलवस्तू|कपिलवस्तु]]<nowiki/>चे [[शाक्य]] [[वैशाली]]<nowiki/>चे [[लिच्छवी राजवंश|लिच्छवी]] पिप्पलीवनचे [[मौर्य साम्राज्य|मौर्य]] [[कुशीनगर]]<nowiki/>चे [[मल्ल (महाजनपद)|मल्ल]] तसेच मगध,अंग,सिंध,चेदी,कुरू,पांचाल,तक्षशिला यांचा समावेश होतो. ==आर्यांची राज्यव्यवस्था== सुरुवातीच्या काळात टोळ्या-टोळ्यांनी राहणाऱ्या आर्यांनी सप्त[[सिंधू]] व [[गंगा]]-[[यमुना]]च्या खोऱ्यातील सुपीक [[जमीन]], मुबलक [[पाणी]], [[शेती]] व [[पशुपालन]]ास पूरक साधन संपत्तीमुळे भटके [[जीवन]] सोडून स्थिर जीवनास सुरुवात केली. स्थिर जीवनाच्या प्रारंभी आर्यांचा अनार्यांशी संघर्ष झाला तसाच तो आपसापातील टोळ्या-टोळ्यांमध्येही झाला. पशुधन व प्रदेशप्राप्तीसाठी आर्यांच्या टोळ्या संघर्ष करत असत. आर्यांच्या कुटुंबसंस्थेतून राजसत्ता उदयास आली. अनेक कुटुंबे मिळून ग्राम म्हणजे [[खेडे]] होत असे. अनेक खेडी मिळून 'विश' बनत असे. तर अनेक विश मिळून 'जन' किंवा '[[राष्ट्र]]' निर्माण होई. जन प्रमुखास राजन किंवा [[राजा]] म्हणले जाई. लोक आपल्या टोळीच्या रक्षणासाठी बलशाली व मुत्सद्दी व्यक्तीची राजा म्हणून निवड करत असत. राजाला राज[[धर्म]] पालनाची शपथ घ्यावी लागे. शत्रु टोळीपासून प्रजेचे रक्षण करणे हे राजाचे प्रथम कर्तव्य होते. राजधर्म न पाळणाऱ्या राजाला ठार अथवा पदभ्रष्ट करण्यात येई. राजसत्तेवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी 'सभा' आणि 'समिती' या दोन संस्था [[वैदिक काळ]]ांमध्ये कार्यरत होत्या. उत्तर वैदिक काळात त्यांचे महत्त्व कमी हेत गेले व राजपद वंशपरंपरागत बनत गेले. ==आर्यांचे आर्थिक जीवन== आर्य सप्त[[सिंधू]]च्या सुपीक परिसरात राहात होते. तेव्हा सुरुवातीच्या काळात [[पशुपालन]] हा त्यांचा मुख्य [[व्यवसाय]] होता. तोच त्यांच्या आर्थिक जीवनाचा पाया होता. आर्य [[गंगा]]-[[यमुना]]च्या खोऱ्यात पोहोचले तेव्हा [[शेती]] हा त्यांचा प्रमुख व्यवसाय झाला. [[गहू]], [[सातू]], [[जव]], [[ऊस]], [[कापूस]], [[मोहरी]], [[फळ]]भाज्या यांचे उत्पादन आर्य घेत असत. शेतीबरोबरच पशुपालन हा पूरक व्यवसाय केला जाई. गायींचा वापर विनीमयाचे साधन म्हणून केला जाई. विनिमयाच्या साधनात 'निष्क' या नाण्याचा वापरही केला जाई. त्याकाळी गायींच्या संख्येवरून कुटुंबाची आर्थिक स्थिती ठरवली जाई. [[शेतकरी]] आपल्या उत्पन्नाचा सहावा भाग राजाला [[कर]] म्हणून देत असत. ==आर्यांचे सामाजिक जीवन== आर्यकालीन समाज खेड्यामध्ये विभागला होता. त्यांची [[घर]]ं साध्या पद्धतीची असून घरांसाठी [[लाकूड|लाकडाचा]] वापर केला जाई. घराचे छत [[गवत]]ाने शाकारले जाई. आर्यांच्या आहारामध्ये [[अन्न]][[धान्य]]ाबरोबर [[दूध]], [[दही]], [[लोणी]], [[तूप]], [[फळे]], [[भाजी]]पाला व मास यांचा समावेश असे. समाजाच्या गरजा एकमेकांच्या सहकार्यातून भागवल्या जात असे. गावाच्या प्रमुखाला 'ग्रामणी' असे म्हणले जाई.{{संदर्भ हवा}} आर्यांची [[कुटुंब]]व्यवस्था पितृसत्ताक होती. जेष्ठ [[पुरुष]] कुटुंबप्रमुख असे. त्यास 'गृहपती' असे म्हणले जाई. समाज पितृसत्ताक असला तरी मुलींना पती निवडीबाबत मोकळीक होती.{{संदर्भ हवा}} [[विश्ववरा]], [[घोषाला]] या सारख्या स्त्रियां [[ऋग्वेद]] काळात होऊन गेल्या. विद्वान स्त्रिला ;ब्रम्हवादिनी; असे म्हणले जाई. ऋग्वेद काळात [[वर्ण]]व्यवस्था लवचीक असून ती [[व्यवसाय]]ावर आधारलेली होती. [[उत्तर]] [[वेद]]कालीन समाज जीवनात अनेक बदल घडून आले. वर्णव्यवस्थेत [[ब्राम्हण]], [[क्षत्रिय]], [[वैश्य]] यानंतर [[शूद्र]] हा चवथा वर्ण निर्माण झाला. वर्णव्यवस्था पुढे जातिव्यवस्थेत रूपांतरित झाली. == खरा आर्य कोण? == [[अरविंद घोष|श्रीअरविंद]] यांनी खरा आर्य कोण हे स्पष्ट करून सांगितले आहे. आर्य ह्या शब्दाचा मूळ अर्थ प्रयत्न, उत्थान आणि विजय असा आहे. मानवी प्रगतीच्या विरूद्ध येणाऱ्या सर्व आंतरिक प्रवृत्ती व बाह्य परिस्थिती ह्यांविरुद्ध लढून त्यांच्यावर जो विजय मिळवतो तो आर्य! जो जो कोणी श्रेष्ठता प्रकट करण्याचा संकल्प करील, एकामागून एक डोंगर चढत ईश्वरी शिखर गाठण्यास पुढे सरसावेल तो 'आर्य' होय. <ref>The Complete Works of Sri Aurobindo Vol CWSA 13 - Pg 442-443</ref> == संदर्भ == [[वर्ग:वंशवाद]] [[वर्ग:भारतीय उपखंडाचा इतिहास]] [[वर्ग:संस्कृती]] 4trs0rzv55ry2rudp80hw8wfguuj3tv 0 134187 2718386 2707267 2026-10-09T11:00:25Z Dharmadhyaksha 28394 −[[वर्ग:भारतातील कायदे]]; +[[वर्ग:गुन्हे]]; +[[वर्ग:सामाजिक समस्या]]; +[[वर्ग:लैंगिक अत्याचार]] - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718386 wikitext text/x-wiki [[File:Rape perpetrator pie chart.PNG|thumb|बलात्कार अपराधींचा पाय चार्ट]] व्यक्तिच्या संमतीशिवाय किंवा बळजबरीने [[संभोग|लैंगिक संबंध]] प्रस्थापित करणे म्हणजे '''बलात्कार''' होय. यात पीडित व्यक्ती ही [[पुरुष]] किंवा बहुतांशी [[स्त्री]] असते. हा एक लैंगिक अत्याचार व कायदेशीर गुन्हा आहे. जर बलात्कार एकापेक्षा जास्त व्यक्तींनी केला तर मग त्याला 'सामूहिक बलात्कार' म्हणतात. बलात्कार हीन अपराधांच्या श्रेणीत येतो ज्याची शिक्षा आयुष्याभर किंवा मृत्यूपर्यंत होण्याची शक्यता आहे.{{संदर्भ}} बलात्काराचे न्यायालयीन अहवाल, सुनावणी आणि दंड ठोकायचे दर वेगळे आहे. बलात्कार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.shabdkosh.com/dictionary/english-marathi/rape/rape-meaning-in-marathi|title=Rape meaning in marathi|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=}}</ref> गंभीर स्वरूपाचा गुन्हा आहे. बलात्कार स्त्रियांवरच होवू शकतो. शारीरिक रचनेमुळे बलात्कारितेला भयंकर अशा शारीरिक, मानसिक यातनांना तोंड द्यावे लागते. भारतात बलात्कार हा दखलपात्र गुन्हा आहे. [[भारतीय दंड संहिता|भारतीय दंड संहितेमध्ये]] कलम ३७५ मध्ये बलात्काराची व्याख्या केली आहे. सदर कलमात गुन्ह्याची आणि शिक्षेची चर्चा करण्यात आली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://indiankanoon.org/doc/1569253/|title=The Indian Penal Code|संकेतस्थळ=indiankanoon.org|ॲक्सेसदिनांक=2020-03-08}}</ref> * कलम ३७६- बलात्काराची शिक्षा * कलम ३७६ (२ अ ) -- पोलीस ऑफिसरकडून करण्यात आलेला बलात्कार. * कलम ३७६(ब) - कामाच्या ठिकाणी वरिष्ठ असण्याचा गैरफायदा घेऊन केलेला बलात्कार. * कलम ३७६(क) – सशस्त्र सेनेच्या सदस्यांकडून करण्यात आलेला बलात्कार . * कलम ३७६(ड) - जेलमध्ये, रिमांड होममध्ये कर्मचाऱ्यांकडून केलेला बलात्कार. * कलम ३७६(ई) - रुग्णालयातील व्यवस्थापन किंवा कर्मचाऱ्यांकडून केलेला बलात्कार. * कलम ३७६(फ) –नातेवाईक किंवा पालक किंवा शिक्षकाने किंवा विश्वासू किंवा अधिकार असणारी व्यक्तीने केलेला बलात्कार. * कलम ३७६(ग) – जातीयवादी किंवा सांप्रदायिक हिंसाचारामध्ये केलेला बलात्कार, गैंग रेप (एका पेक्षा अनेक पुरूषांनी केलेला बलात्कार) * कलम ३७६(ह)- महिला गरोदर असल्याचे माहित असताना केलेला बलात्कार. * कलम ३७६(य)- १६ वर्षाखालील मुलीवर केलेला बलात्कार * कलम ३७६(ज)- संमती देण्यास सक्षम नसणारी महिलेवर केलेला बलात्कार * कलम ३७६(k)- वर्चस्व किंवा नियंत्रणात ठेवता येणारी महिलेवर केलेला बलात्कार * कलम ३७६(l)- मानसिक किंवा शारीरिक अपंगत्व असणारी महिलेवर केलेला बलात्कार * कलम ३७६(म)- बलात्कार करत असताना महिलेला भयंकर दुखापत किंवा विद्रुपी किंवा जीविताला धोका निर्माण करणे * कलम ३७६(न)- एकाच महिलेवर सतत बलात्कार * कलम ३७७- अनैसर्गिक संभोग * या गुन्ह्याकरिता १० वर्षे सक्तमजुरी अथवा जन्मठेपेची शिक्षा होवू शकते आणि दंडाचीही तरतुद आहे. * [[कलम २२८अ (भारतीय दंड संहिता)|कलम २२८(अ)]] नुसार बलात्कारीत स्त्रीचे नाव गोपनीय ठेवणे बंधनकारक असून तिचे नाव जाहीर केल्यास २ वर्षे तुरूंगवास आणि दंडाची शिक्षा होवू शकते. * फौजदारी प्रक्रिया संहिता कलम १६४(ए) -- महिलेच्या वैद्यकीय तपासणीला परवानगी आहे. * सी.आर.पी.सी. कलम ३२७(२) --- नुसार गोपनीय पद्धतीने इन कॅमेरा पीडीत महिलेचा जबाब नोंदविण्यात यावा. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:गुन्हे]] [[वर्ग:सामाजिक समस्या]] [[वर्ग:लैंगिक अत्याचार]] 6x0rc6pwgkvyegj59lh57jyz3wayimj 0 144893 2718153 2706576 2026-10-08T18:16:07Z ~2026-54226-89 188299 /* पात्रे */ 2718153 wikitext text/x-wiki {{मट्रा अनुवादीत}} {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = [[तारक मेहता]] का उल्टा चष्मा | चित्र = TMKOC_Cast.jpg | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = धारावाहिक | निर्माता = सब टीव्ही टीम,नीला टेलिफिल्म्स प्रायव्हेट लिमिटेड,असित कुमार मोदी | कथा = | दिग्दर्शक = हर्षद जोशी, मालव राजदा | संवाद = | सूत्रधार = | कलाकार = | आवाज = | अभिवाचक = | संगीतकार = | शीर्षकगीत = | देश = [[भारत]] | भाषा = हिंदी | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = 3362 पर्यंत | चालण्याचा वेळ = सोमवार ते शुक्रवार <br />रात्री ८:३० ते ९:०० | वाहिनी = सब टीव्ही | चित्र प्रकार = 1080i (HDTV) | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = २८ जुलै २००८ | शेवटचे प्रसारण = | आधी = जिद्दी दिल मानेना | नंतर = वागळे की दुनिया | सारखे कार्यक्रम = | संकेतस्थळ = }} '''<nowiki/>[[तारक मेहता]] का उल्टा चश्मा''' भारतातील सर्वात लांब चालणाऱ्या मालिकेपैकी एक आहे. हे नीला टेली फिल्म्स प्रायव्हेट लिमिटेडद्वारे निर्मित केले आहे. ही मालिका २८ जुलै २००८ रोजी '[[सब टीव्ही]]' वर सोमवार ते शनिवार रात्री ८:३० वाजता सुरू झाली. २ नोव्हेंबर २०१५ पासून सोनी पल वर ह्या मालिकेचे पुनःप्रक्षेपन सुरू झाले. वास्तविक ही मालिका चित्रकार स्तंभलेखक, पत्रकार आणि नाटककार तारक मेहता यांनी चित्रलेखाच्या [[गुजराती भाषा|गुजराती]] साप्ताहिकाच्या मासिकासाठी लिखित 'દુનિયા ને ઉંઢા ચશ્મા (दुनिया ने उंढा चश्मा)' यावर आधारित आहे. ==कथानक== गोकुलधाम हॉऊसिंग कॉऑप्रेटिव्ह सोसायटी हा पावडर गल्ली, गोरेगाव पूर्व, मुंबई येथे एक निवासी सोसायटी आहे. ज्यामध्ये चार विंग आहेत. 'ए' विंग, 'बी' विंग, 'सी' विंग आणि 'डी' विंग. सोसायटीमध्ये १७ फ्लॅट असून ही मालिका आठ कुटुंबांच्या आसपास फिरते. 'बी' विंगचे रहिवासी : - गुजरातचे कच्छामधील व्यापारी गडा इलेक्ट्रॉनिकचे मालक जेठलाल चंपकलाल गडा, त्यांची पत्नी दया टपू के पापा गडा, त्यांचा मुलगा टिपेंद्र उर्फ टपू वडील चंपकलाल जयंतीलाल गडा बी विंगचे रहिवासी आहेत. या जेठालालची कुंडली अशी आहे की ते नेहमी संकटांनी त्रस्त असतात आणि त्यांच्या परम मित्र तारक मेहता यांची मदत घेतात म्हणूनच त्यांना जेठालाल '[[फायर ब्रिगेड]]' म्हणून बोलवतात. लेखक, तारक मेहता एक ट्रेडींग कंपनीसाठी काम करतात आणि एका वृत्तपत्रात स्तंभलेखन करतात आणि त्यांची पत्नी अंजली तारक मेहता (ATM) गुजरातची शिस्तप्रिय आहारतज्ज्ञ आहे. 'ए' विंगचे रहिवासी :- सोसायटीचे एकमेव सचिव आत्माराम तुकाराम भिडे, महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरीचे गृह शिक्षक, त्यांची पत्नी माधवी आत्माराम भिडे यांचा लोणची आणि पापडांचा व्यवसाय आहे आणि मुलगी सोनलिका (सोनू). डॉक्टर हंसराज हाथी, त्यांची पत्नी कोमल हंसराज हाथी आणि मुलगा गुलाबकुमार हंसराज हाथी (गोली). रोशनसिंह हरजितसिंह सोढी, पंजाब अमृतसरचे कार गॅरेजची मालकी असलेल्या मॅकॅनिक आहेत. त्यांची पारसी पत्नी रोशन रोशनसिंह सोढी आणि त्यांचा मुलगा गुरूचरण सिंह सोडी (गोगी) देखील आहेत. पंकज दीवान सहाय यांना पिंकू असेही म्हणले जाते, ते तापू सेनेचा भाग आहेत आणि दुसऱ्या सोसायटी(गुलममोअर अपार्टमेंट) मध्ये राहतात (सुरुवातीपासून टपूसेनेला त्यांच्या वैयक्तिक पार्श्वभूमीबद्दल माहिती नव्हती. पण नंतर यांना कळाले की त्यांचे आई-बाबा देशासाठी सिक्रेट एजंट म्हणुन काम करतात) 'सी' विंगचे रहिवासी :- कृष्णन सुब्रमण्यम् अय्यर, तमिळनाडूतील वैज्ञानिक आणि पश्चिम बंगालमधील कोलकाताच्या पत्नी बबिता कृष्णन अय्यर आहेत. भोपाळ, मध्य प्रदेश मधील पत्रकार पोपटलाल भगवतीप्रसाद पांडे ते तुफान एक्स्प्रेसमध्ये एक वरिष्ठ युवा पत्रकार गुन्हे नोंदवण्याचे काम करतात. "द गोल्डन क्रॉ ॲवॉर्ड" म्हणून अनेक पुरस्कार मिळाला आहेत. बऱ्याच वर्षांपासून अविवाहित, त्यांच्या विवाहाबद्दल आशा अंधुक आहे. बऱ्याच मॅरेज ब्युरोंमध्ये त्याचे नाव आहे परंतु आजपर्यंत त्यांचे लग्न झालेले नाही. सुंदरलाल (जेठालालच्या पत्नी दयाचा भाऊ अहमदाबाद, गुजरात) आणि त्याच्या मित्रांसह इतर पात्र आहेत. अब्दुल सोसायटीच्या प्रवेशद्वाराच्या बाहेर असलेल्या तरतुदीचे दुकानदार, रिपब्लिक रिटा श्रीवास्तव, 'कालक' वृत्तपत्र, इंस्पेक्टर चालू पांडे, असित कुमार मोदी स्वतः ला, जेठलालचे दुकानातील सहाय्यक - नटवरलाल प्रभाशंकर उंढईवाला (नटू काका), त्यांचा पुतण्या बागेश्वर दादू उंढईवाला (बागा) हे दोघेही बरीच वर्ष नोकरी करत आहेत,त्याचबरोबर मगण हा सुद्धा त्यांच्या सोबत काम करतो. बागाची प्रेयसी बावरी धोंडुलाल कानपुरीया आहे. सोसायटीच्या सदस्यांचे आणि इतर पात्रांचे एकमेकांचे प्रेम आणि सहानुभूती यांचे भावनिक जिव्हाळा आहेत. जे त्यांना एका कुटुंबाच्या सदस्यांसारखेच मानतात. ते नेहमी सण- उत्सव साजरे करतात आणि एकत्रित कार्यक्रमांमध्ये भाग घेतात. जरी ते सामान्य भारतीय कुटुंबांचे जीवन असले तरी सर्वच पात्रे पण खासकरून जेठालाल गडा अनेक वेळी स्वतःला संकटात टाकतात. विनोदी पद्धतीने नेहमीचीच कामे करत असतात. वैयक्तिक पात्रांचा चिडखोरपणा मालिकेचा विनोद भाग वाढवण्याचा प्रयत्न केला आहे. सोसायटीचा एक सदस्य समस्येला करतो. सर्व सदस्यांना प्रत्येक शक्य मदत वाढविण्यासाठी उभे राहतात. एका भागामध्ये, एखाद्या समस्येचे निवारण सामान्यतः तारक मेहताद्वारे नैतिक संदेशाने केले जाते, जे मालिका सर्वांना समजावून सांगतात. ==पात्रे== '''प्रमुख पात्रे''' {| class="wikitable sortable" |+ |- ! कुटुंब ! अभिनेता / अभिनेत्री !पात्रे आणि त्यांची संबोधने !मालिकेतील त्याची मुळे राज्य |- | rowspan="4" |'''गडा परिवार''' |[[दिलीप जोशी]] | जेठालाल चंपकलाल गडा (जेठीया, जेठा, टपू के पापा,जेठाजी, सेठजी,जेठाभाई) | rowspan="4" |गुजरात, कच्छ |- |[[दिशा वकानी]] | दया जेठालाल गडा (गरबा क्वीन,दया भाभी,दया बेहेन,सेठानीजी) |- |[[भाव्या गांधी|भव्य गांधी]] (२००८-२०१७)<br>[[राज अनादकट]] (२०१७-सद्य) | टिपेंद्र जेठालाल गडा (टपू,छोटे सेठजी) |- |[[अमित भट्ट]] | चंपकलाल जयंतीलाल गडा (बापुजी, चाचाजी, चंपक) |- | rowspan="2" |'''मेहता परिवार''' |[[शैलेश लोढा]] |[[तारक मेहता]] (मेहता साहेब,मेथूस,लेखक महोदय) | rowspan="2" |गुजरात |- |[[नेहा मेहता]] | अंजली तारक मेहता (ATM) |- | rowspan="5" |'''भिडे परिवार''' |[[मंदार चांदवडकर]] |[[आत्माराम तुकाराम भिडे]] (भिंडी मास्टर, भिडू, आत्माराम, भिडे, अहो, शिक्षक महोदय, एकमेव सेक्रेटरी) | rowspan="5" |महाराष्ट्र, रत्‍नागिरी |- |[[सोनालिका जोशी]] |माधवी आत्माराम भीडे (माधवी, माधवी भाभी, मधु) |- |[[झील मेहता]] (२००८ ते २०१३) | rowspan="3" |सोनालिका आत्माराम भीडे (सोनू) |- |[[निधी भानुशाली]] (२०१३ ते २०१९) |- |[[पलक सिधवानी]] (२०१९पासून सद्य ) |- |'''सोढी परिवार''' |[[गुरूचरण सिंग]] |रोशनसिंह हरजीतसिंह सोढी (सरदारजी, सोढी, उत्साही सोढी, रोशन) |पंजाब, अमृतसर |- | rowspan="2" |'''अय्यर परिवार''' |[[तनुज महाशब्दे]] | कृष्णन सुब्रह्मण्यम् अय्यर (अय्यर भाई,अय्यर) | rowspan="2" |तमिळनाडू, चेन्नई |- |[[मूनमून दत्ता]] | बबिता कृष्णन अय्यर (बबिताजी) |- |'''हाथी परिवार''' |कवि कुमार आज़ाद |डॉ. हंसराज हाथी (हाथी भाई, डॉक्टर हाथी) |बिहार |- |'''नट्टू काका''' |घनश्याम नायक |नट्टू काका (गडा इलेक्ट्रॉनिक्स मध्ये कामाला) | |- |'''बाघेश्वर''' |तन्मय वेकरिया |बाघा / बाघेश्वर (गडा इलेक्ट्रॉनिक्स मध्ये कामाला) | |- | rowspan="3" |'''पोपटलाल''' |श्याम पाठक |पत्रकार पोपटलाल पांडे | |} ==प्रभाव == मुंबईमध्ये शूटिंगचा मुख्य भाग आहे. तथापि, शोचे काही भाग गुजरात, नवी दिल्ली, गोवा आणि लंडन, ब्रुसेल्स, पॅरिस आणि हॉंगकॉंगसारख्या परदेशी स्थानांवर देखील शूट केले गेले आहेत. ६ नोव्हेंबर २०१२ रोजी तारक मेहता का उल्टा चश्मा या मालिकेने १००० एपिसोड पूर्ण केले, दिग्दर्शकाने "वेगळ्या कॅन्वसवर चित्रपट शूट करण्याचा निर्णय घेतला कारण प्रेक्षकांना असे वाटत नाही की ते सीरियलचा आणखी एक भाग पहात आहेत. " स्वच्छ इंडिया कॅम्पियनला प्रोत्साहन देण्यासाठी फेब्रुवारी २०१५ मध्ये जोशी, वाकानी आणि लोढा यांनी ६० व्या ब्रिटानिया फिल्मफेर अवॉर्डमध्ये लाल कार्पेटची मेजवानी केली. [[वर्ग:सोनी सब दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:भारतीय विनोदी दूरदर्शन मालिका]] q9em3fk6o2opcjavh6gxgv8o11owkie 0 150333 2718194 2571470 2026-10-08T18:34:06Z सांगकाम्या 6385 clean up, removed: {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} (2) using [[Project:AWB|AWB]] 2718194 wikitext text/x-wiki [[इ.स. २०१४]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. ==जानेवारी – मार्च== {| class="wikitable" width=80% |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#98fb98; textcolor:#000;"| '''जा<br />ने<br />वा<br />री''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''3''' | ''[[टाइमपास (चित्रपट)|टाइमपास]]'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Time Pass (2014)|दुवा=http://moviebuff.com/time-pass|publisher=Moviebuff.com|accessdate=14 Jun 2014}}</ref><ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3446426/</ref> || [[रवी जाधव]] || [[केतकी माटेगावकर]], [[प्रथमेश परब]], वैभव मंगले, भालचंद्र कदम, [[मेघना एरंडे]], [[ऊर्मिला कानिटकर]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''10''' | ''१९०९'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=1909 (2014)|दुवा=http://moviebuff.com/1909|publisher=Moviebuff.com|accessdate=14 Jun 2014}}</ref> || अभय कांबळी|| [[अक्षय शिंपी]], [[रोहन पेडणेकर]], [[श्रीकांत भिडे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''17''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''24''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''31''' | ''[[पुणे व्हाया बिहार]]''|| [[सचिन गोस्वामी]] || [[उमेश कामत]], [[मृण्मयी देशपांडे]], [[भरत जाधव]], [[अरुण नलावडे]], [[किशोरी ‌अंबिये]], [[सुनील तिवारी]], [[उमा सरदेसाई]] |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#98fb98; textcolor:#000;"| '''फे<br />ब्रु<br />वा<br />री''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''7''' | ''[[संघर्ष (मराठी चित्रपट)|संघर्ष]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3437682/</ref>|| साईस्पर्श || [[राजेश शृंगारपुरे]], संगीता कापुरे, [[प्राजक्ता माळी]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"| '''14''' | ''[[फॅंड्री]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2827320/</ref> || [[नागराज मंजुळे]] || [[किशोर कदम]], [[छाया कदम]], [[सोमनाथ अवघडे]], [[सूरज पवार]], [[साक्षी व्यवहारे]], [[प्रवीण तरडे]] |- | ''खैरलांजीच्या माथ्यावर'' || राजू मेश्राम || [[किशोरी शहाणे]], तुकाराम बिडकर, [[अनंत जोग]] |-'' | ''[[प्रियतमा (२०१४ चित्रपट)|प्रियतमा]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3332772/</ref> || सतीश मोटलिंग || [[सिद्धार्थ जाधव]], [[गिरिजा जोशी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''21''' | ''[[सौ. शशी देवधर]]'' || अमोल शेटगे || [[सई ताम्हनकर]], [[अजिंक्य देव]], [[तुषार दळवी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''28''' |''[[अकल्पित]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3556240/</ref> || प्रसाद अचरेकर ||[[मोहन आगाशे]], [[निर्मिती सावंत]], [[रेणुका शहाणे]] |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:orange;"| '''मा<br/>र्च''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''7''' |''[[धग (चित्रपट)|धग]]'' || [[शिवाजी लोटण पाटील]] || [[उपेंद्र लिमये]], [[उषा जाधव]], [[नागेश भोसले]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''14''' |''[[हॅलो नंदन]]'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.hellonandan.com/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2014-11-25 |archive-date=2014-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129051925/http://www.hellonandan.com/ |url-status=dead }}</ref> ||राहुल जाधव ||[[आदिनाथ कोठारे]], [[मृणाल ठाकूर]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''21''' | ''[[वाक्या]]'' || दीपक कदम || प्रियांका ज्ञानलक्ष्मी, अभिजित कुलकर्णी, [[प्रेमा किरण]], [[किशोरी शहाणे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''28''' | ''[[तप्तपदी]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3882828/</ref> || सचिन नागरगोजे || वीणा जामकर, कश्यप परुळेकर, [[श्रुती मराठे]], [[नीना कुलकर्णी]], [[शरद पोंक्षे]] |} ==एप्रिल – जून== {| class="wikitable" width=80% |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#b4cae3;"| '''ए<br/>प्रि<br>ल''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''4''' | ''[[यलो (चित्रपट)|यलो]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3651028/</ref>|| [[महेश लिमये]] || [[मृणाल कुलकर्णी]], [[उपेंद्र लिमये]], [[हृषीकेश जोशी]], [[मनोज जोशी]], [[ऐश्वर्या नारकर]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''11''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''18''' |''[[सुराज्य (चित्रपट)|सुराज्य]]'' || [[संतोष मांजरेकर]] || [[वैभव तत्ववादी]], [[मृणाल ठाकूर]], [[शरद पोंक्षे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''25''' | || || |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;"| '''मे''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''2''' |''[[दुसरी गोष्ट]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4036254/</ref> ||[[चंद्रकांत कुलकर्णी]] ||[[विक्रम गोखले]], [[नेहा पेंडसे]], [[प्रतीक्षा लोणकर]], [[रेणुका शहाणे]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"| '''9''' | ''[[एक हजाराची नोट]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2937158/</ref> || श्रीहरी साठे || [[उषा नाईक]], संदीप पाठक, गणेश यादव |- |''[[आजोबा (चित्रपट)|आजोबा]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2954770/</ref> || सुजय डहाके || [[ऊर्मिला मातोंडकर]], [[हृषीकेश जोशी]], [[दिलीप प्रभावळकर]], [[नेहा महाजन]] |- |''[[भाकरखाडी ७ किमी]]'' || उमेश नामजोशी || [[अनिकेत विश्वासराव]], [[वीणा जामकर]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''16''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''23''' | ''[[आंधळी कोशिंबीर]]''|| आदित्य इंगळे || [[अशोक सराफ]], [[वंदना गुप्ते]] |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ffa07a; textcolor:#000;"| '''जू<br>न''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''6''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''13''' | [[हुतूतू (२०१४ चित्रपट)|हुतूतू]] || [[कांचन अधिकारी]] || [[अशोक सराफ]], [[वर्षा उसगावकर]], [[नेहा पेंडसे]], [[जितेंद्र जोशी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''20''' | ''[[दप्तर (चित्रपट)|दप्तर]]'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://daptartheschoolbag.com/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2014-11-25 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714215957/http://daptartheschoolbag.com/ |url-status=dead }}</ref>|| पुंडलिक धुमाळ || [[टॉम आल्टर]], यश शहा, तन्वी कामत |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''27''' | || || |} ==जुलै – सप्टेंबर== {| class="wikitable" width=80% |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:yellow; textcolor:#000;"| '''जु<br>लै''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''4''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''11''' | ''[[लय भारी]]''<ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3850798/</ref> || [[निशिकांत कामत]] || [[रितेश देशमुख]], [[राधिका आपटे]], [[शरद केळकर]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''18''' | ''[[गुलाबी (चित्रपट)|गुलाबी]] || गुड्डू धनोआ || [[सचिन खेडेकर]], [[पाखी हेगडे]], [[विनय आपटे]], विनीत शर्मा |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''19''' | ''[[पोरबाजार (चित्रपट)|पोरबाजार]]'' || [[मनवा नाईक]] || [[सई ताम्हनकर]], [[अंकुश चौधरी]], चित्रा नवाथे, [[स्वानंद किरकिरे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''25''' | ''[[अनवट]]'' || गजेंद्र अहिरे || [[आदिनाथ कोठारे]], [[ऊर्मिला कानिटकर]], [[मकरंद अनासपुरे]] |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''ऑ<br/>ग<br>स्ट''' | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''1''' | ''[[अस्तु]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3867974/</ref> || सुमित्रा भावे|| , ||सुनील सुखठणकर ||, [[मोहन आगाशे]], [[मिलिंद सोमण]], [[अमृता सुभाष]], [[इरावती हर्षे]] |- | ''[[पोश्टर बॉईज]]''<ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3980868/</ref> || समीर पाटील || अनिकेत विश्वासराव, [[दिलीप प्रभावळकर]], [[हृषीकेश जोशी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''8''' | ''[[रमा माधव]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3903480/</ref> || [[मृणाल कुलकर्णी]] || [[रवींद्र मंकणी]], [[मृणाल कुलकर्णी]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''15''' | ''[[रेगे (चित्रपट)|रेगे]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4019578/</ref>|| अभिजीत पानसे ||, [[महेश मांजरेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]], [[संतोष जुवेकर]] |- | ''[[वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा]]'' || दीपक नायडू || [[अंकुश चौधरी]], मधू शर्मा, [[पुष्कर श्रोत्री]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''22''' | || || |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:orange; textcolor:#000;"|'''स<br />प्टें<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''5''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''12''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''19''' | || || |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''26''' |''[[बावरे प्रेम हे]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3886682/</ref>|| अजय किशोर नाईक || [[सिद्धार्थ चांदेकर]], [[ऊर्मिला कानिटकर]] |- |''[[टपाल (चित्रपट)|टपाल]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4073858/</ref> || लक्ष्मण उत्तेकर || [[नंदू माधव]], [[वीणा जामकर]], [[मिलिंद गुणाजी]] |} ==ऑक्टोबर – डिसेंबर== {| class="wikitable" width=80% |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' |- | rowspan="7" style="text-align:center; background:#b4cae3; textcolor:#000;"|'''ऑ<br />क्टो<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''2''' | ''[[सांगतो ऐका]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3982558/</ref>||[[सतीश राजवाडे]] ||[[सचिन पिळगांवकर]], [[वैभव मांगले]], [[मिलिंद शिंदे]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"| '''10''' | ''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे (चित्रपट)|डॉ. प्रकाश बाबा आमटे]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3817950/</ref>|| समृद्धी पोरे || [[नाना पाटेकर]], [[सोनाली कुलकर्णी]] |- | ''[[इश्क वाला लव्ह]]''<ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3921664/</ref> || [[रेणू देसाई]] || [[आदिनाथ कोठारे]], [[सुलग्ना पाणिग्रही]] |- | ''[[पुन्हा गोंधळ पुन्हा मुजरा]]'' || बाळकृष्ण शिंदे || [[मकरंद अनासपुरे]], [[सयाजी शिंदे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''17''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''24''' | ''[[प्यार वाली लव्ह स्टोरी]]''<ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4145848/</ref> || [[संजय जाधव]] || [[स्वप्नील जोशी]], [[सई ताम्हनकर]], [[ऊर्मिला कानिटकर]], [[समीर धर्माधिकारी]], [[उपेंद्र लिमये]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''31''' | || || |- | rowspan="7" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;"|'''नो<br />व्हें<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''7''' | ''[[बोल बेबी बोल]]'' || विनय लाड || [[अरुणा इराणी]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[अनिकेत विश्वासराव]], [[नेहा पेंडसे]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''14''' |''[[एलिझाबेथ एकादशी]]''<ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4203824/</ref> ||[[परेश मोकाशी]] || श्रीरंग महाजन, सायली भंडारकवठेकर, पुष्कर लोणकर, नंदिता धुरी |- |''ध्यास'' || मंदार शिंदे || सुहास पळशीकर |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''21''' |''[[विटी दांडू (चित्रपट)|विटी दांडू]]'' || गणेश कदम ||[[दिलीप प्रभावळकर]], [[मृणाल ठाकूर]], [[यतिन कार्येकर]], [[रवींद्र मंकणी]], [[विकास कदम]] |- |''[[मामाच्या गावाला जाऊ या]]'' || || अभिजीत खांडेकर, [[मृण्मयी देशपांडे]], शुभांकर अत्रे, साहिल माळगे, आर्य भार्गुडे |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''28''' |''[[हॅपी जर्नी]]'' ||[[सचिन कुंडलकर]] ||[[अतुल कुलकर्णी]], [[प्रिया बापट]], [[पल्लवी सुभाष]], सिद्धार्थ मेनन |- |''[[स्वामी पब्लिक लि.]]'' ||[[गजेंद्र अहिरे]] ||[[सुबोध भावे]], [[विक्रम गोखले]], [[चिन्मय मांडलेकर]], [[विनय आपटे]], संस्कृती खेर |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:#ffa07a; textcolor:#000;"|'''डि<br />सें<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''5''' <!--|''[[मितवा]]'' ||स्वप्ना वाघमारे जोशी ||[[स्वप्नील जोशी]], [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी|सोनाली कुलकर्णी]], [[प्रार्थना बेहेरे]] |- --> |''[[कॅंडल मार्च]]'' || सचिन देव ||[[मनवा नाईक]], [[तेजस्विनी पंडित]], [[स्मिता तांबे]] |- | rowspan="4" style="text-align:center;"| '''12''' |''[[प्रेमासाठी Coming सून]]'' || अंकुर काकतकर || [[आदिनाथ कोठारे]], [[नेहा पेंडसे]] |- |''[[लव्ह फॅक्टर]]'' || किशोर विभांडिक || [[राजेश शृंगारपुरे]], [[खुशबू तावडे]], कुशल बद्रिके, हषर्दा भावसार, प्रतिभा भगत |- |''[[मिस् मॅच]]'' || गिरीश वसईकर || भूषण प्रधान, मृण्मयी कोलवालकर, [[उदय टिकेकर]] |- |''[[मध्यमवर्ग (चित्रपट)|मध्यमवर्ग]]'' || हॅरी फर्नांडिस || [[सिद्धार्थ जाधव]], [[रविकिशन]], [[नयना आपटे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''19''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''26''' | || || | |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मराठी चित्रपट]] 877ucrysc8ftgakckk6yqeys1zu9od4 2718233 2718194 2026-10-08T18:37:53Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718233 wikitext text/x-wiki [[इ.स. २०१४]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. ==जानेवारी – मार्च== {| class="wikitable" width=80% |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#98fb98; textcolor:#000;"| '''जा<br />ने<br />वा<br />री''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''3''' | ''[[टाइमपास (चित्रपट)|टाइमपास]]'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Time Pass (2014)|दुवा=http://moviebuff.com/time-pass|publisher=Moviebuff.com|accessdate=14 Jun 2014}}</ref><ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3446426/</ref> || [[रवी जाधव]] || [[केतकी माटेगावकर]], [[प्रथमेश परब]], वैभव मंगले, भालचंद्र कदम, [[मेघना एरंडे]], [[ऊर्मिला कानिटकर]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''10''' | ''१९०९'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=1909 (2014)|दुवा=http://moviebuff.com/1909|publisher=Moviebuff.com|accessdate=14 Jun 2014}}</ref> || अभय कांबळी|| [[अक्षय शिंपी]], [[रोहन पेडणेकर]], [[श्रीकांत भिडे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''17''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''24''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''31''' | ''[[पुणे व्हाया बिहार]]''|| [[सचिन गोस्वामी]] || [[उमेश कामत]], [[मृण्मयी देशपांडे]], [[भरत जाधव]], [[अरुण नलावडे]], [[किशोरी ‌अंबिये]], [[सुनील तिवारी]], [[उमा सरदेसाई]] |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#98fb98; textcolor:#000;"| '''फे<br />ब्रु<br />वा<br />री''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''7''' | ''[[संघर्ष (मराठी चित्रपट)|संघर्ष]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3437682/</ref>|| साईस्पर्श || [[राजेश शृंगारपुरे]], संगीता कापुरे, [[प्राजक्ता माळी]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"| '''14''' | ''[[फॅंड्री]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2827320/</ref> || [[नागराज मंजुळे]] || [[किशोर कदम]], [[छाया कदम]], [[सोमनाथ अवघडे]], [[सूरज पवार]], [[साक्षी व्यवहारे]], [[प्रवीण तरडे]] |- | ''खैरलांजीच्या माथ्यावर'' || राजू मेश्राम || [[किशोरी शहाणे]], तुकाराम बिडकर, [[अनंत जोग]] |-'' | ''[[प्रियतमा (२०१४ चित्रपट)|प्रियतमा]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3332772/</ref> || सतीश मोटलिंग || [[सिद्धार्थ जाधव]], [[गिरिजा जोशी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''21''' | ''[[सौ. शशी देवधर]]'' || अमोल शेटगे || [[सई ताम्हनकर]], [[अजिंक्य देव]], [[तुषार दळवी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''28''' |''[[अकल्पित]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3556240/</ref> || प्रसाद अचरेकर ||[[मोहन आगाशे]], [[निर्मिती सावंत]], [[रेणुका शहाणे]] |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:orange;"| '''मा<br/>र्च''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''7''' |''[[धग (चित्रपट)|धग]]'' || [[शिवाजी लोटण पाटील]] || [[उपेंद्र लिमये]], [[उषा जाधव]], [[नागेश भोसले]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''14''' |''[[हॅलो नंदन]]'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.hellonandan.com/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2014-11-25 |archive-date=2014-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129051925/http://www.hellonandan.com/ |url-status=dead }}</ref> ||राहुल जाधव ||[[आदिनाथ कोठारे]], [[मृणाल ठाकूर]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''21''' | ''[[वाक्या]]'' || दीपक कदम || प्रियांका ज्ञानलक्ष्मी, अभिजित कुलकर्णी, [[प्रेमा किरण]], [[किशोरी शहाणे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''28''' | ''[[तप्तपदी]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3882828/</ref> || सचिन नागरगोजे || वीणा जामकर, कश्यप परुळेकर, [[श्रुती मराठे]], [[नीना कुलकर्णी]], [[शरद पोंक्षे]] |} ==एप्रिल – जून== {| class="wikitable" width=80% |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#b4cae3;"| '''ए<br/>प्रि<br>ल''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''4''' | ''[[यलो (चित्रपट)|यलो]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3651028/</ref>|| [[महेश लिमये]] || [[मृणाल कुलकर्णी]], [[उपेंद्र लिमये]], [[हृषीकेश जोशी]], [[मनोज जोशी]], [[ऐश्वर्या नारकर]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''11''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''18''' |''[[सुराज्य (चित्रपट)|सुराज्य]]'' || [[संतोष मांजरेकर]] || [[वैभव तत्ववादी]], [[मृणाल ठाकूर]], [[शरद पोंक्षे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''25''' | || || |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;"| '''मे''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''2''' |''[[दुसरी गोष्ट]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4036254/</ref> ||[[चंद्रकांत कुलकर्णी]] ||[[विक्रम गोखले]], [[नेहा पेंडसे]], [[प्रतीक्षा लोणकर]], [[रेणुका शहाणे]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"| '''9''' | ''[[एक हजाराची नोट]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2937158/</ref> || श्रीहरी साठे || [[उषा नाईक]], संदीप पाठक, गणेश यादव |- |''[[आजोबा (चित्रपट)|आजोबा]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2954770/</ref> || सुजय डहाके || [[ऊर्मिला मातोंडकर]], [[हृषीकेश जोशी]], [[दिलीप प्रभावळकर]], [[नेहा महाजन]] |- |''[[भाकरखाडी ७ किमी]]'' || उमेश नामजोशी || [[अनिकेत विश्वासराव]], [[वीणा जामकर]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''16''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''23''' | ''[[आंधळी कोशिंबीर]]''|| आदित्य इंगळे || [[अशोक सराफ]], [[वंदना गुप्ते]] |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ffa07a; textcolor:#000;"| '''जू<br>न''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''6''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''13''' | [[हुतूतू (२०१४ चित्रपट)|हुतूतू]] || [[कांचन अधिकारी]] || [[अशोक सराफ]], [[वर्षा उसगावकर]], [[नेहा पेंडसे]], [[जितेंद्र जोशी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''20''' | ''[[दप्तर (चित्रपट)|दप्तर]]'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://daptartheschoolbag.com/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2014-11-25 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714215957/http://daptartheschoolbag.com/ |url-status=dead }}</ref>|| पुंडलिक धुमाळ || [[टॉम आल्टर]], यश शहा, तन्वी कामत |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''27''' | || || |} ==जुलै – सप्टेंबर== {| class="wikitable" width=80% |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:yellow; textcolor:#000;"| '''जु<br>लै''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''4''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''11''' | ''[[लय भारी]]''<ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3850798/</ref> || [[निशिकांत कामत]] || [[रितेश देशमुख]], [[राधिका आपटे]], [[शरद केळकर]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''18''' | ''[[गुलाबी (चित्रपट)|गुलाबी]] || गुड्डू धनोआ || [[सचिन खेडेकर]], [[पाखी हेगडे]], [[विनय आपटे]], विनीत शर्मा |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''19''' | ''[[पोरबाजार (चित्रपट)|पोरबाजार]]'' || [[मनवा नाईक]] || [[सई ताम्हनकर]], [[अंकुश चौधरी]], चित्रा नवाथे, [[स्वानंद किरकिरे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''25''' | ''[[अनवट]]'' || गजेंद्र अहिरे || [[आदिनाथ कोठारे]], [[ऊर्मिला कानिटकर]], [[मकरंद अनासपुरे]] |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''ऑ<br/>ग<br>स्ट''' | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''1''' | ''[[अस्तु]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3867974/</ref> || सुमित्रा भावे|| , ||सुनील सुखठणकर ||, [[मोहन आगाशे]], [[मिलिंद सोमण]], [[अमृता सुभाष]], [[इरावती हर्षे]] |- | ''[[पोश्टर बॉईज]]''<ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3980868/</ref> || समीर पाटील || अनिकेत विश्वासराव, [[दिलीप प्रभावळकर]], [[हृषीकेश जोशी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''8''' | ''[[रमा माधव]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3903480/</ref> || [[मृणाल कुलकर्णी]] || [[रवींद्र मंकणी]], [[मृणाल कुलकर्णी]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''15''' | ''[[रेगे (चित्रपट)|रेगे]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4019578/</ref>|| अभिजीत पानसे ||, [[महेश मांजरेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]], [[संतोष जुवेकर]] |- | ''[[वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा]]'' || दीपक नायडू || [[अंकुश चौधरी]], मधू शर्मा, [[पुष्कर श्रोत्री]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''22''' | || || |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:orange; textcolor:#000;"|'''स<br />प्टें<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''5''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''12''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''19''' | || || |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''26''' |''[[बावरे प्रेम हे]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3886682/</ref>|| अजय किशोर नाईक || [[सिद्धार्थ चांदेकर]], [[ऊर्मिला कानिटकर]] |- |''[[टपाल (चित्रपट)|टपाल]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4073858/</ref> || लक्ष्मण उत्तेकर || [[नंदू माधव]], [[वीणा जामकर]], [[मिलिंद गुणाजी]] |} ==ऑक्टोबर – डिसेंबर== {| class="wikitable" width=80% |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' |- | rowspan="7" style="text-align:center; background:#b4cae3; textcolor:#000;"|'''ऑ<br />क्टो<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''2''' | ''[[सांगतो ऐका]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3982558/</ref>||[[सतीश राजवाडे]] ||[[सचिन पिळगांवकर]], [[वैभव मांगले]], [[मिलिंद शिंदे]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"| '''10''' | ''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे (चित्रपट)|डॉ. प्रकाश बाबा आमटे]]'' <ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3817950/</ref>|| समृद्धी पोरे || [[नाना पाटेकर]], [[सोनाली कुलकर्णी]] |- | ''[[इश्क वाला लव्ह]]''<ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3921664/</ref> || [[रेणू देसाई]] || [[आदिनाथ कोठारे]], [[सुलग्ना पाणिग्रही]] |- | ''[[पुन्हा गोंधळ पुन्हा मुजरा]]'' || बाळकृष्ण शिंदे || [[मकरंद अनासपुरे]], [[सयाजी शिंदे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''17''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''24''' | ''[[प्यार वाली लव्ह स्टोरी]]''<ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4145848/</ref> || [[संजय जाधव]] || [[स्वप्नील जोशी]], [[सई ताम्हनकर]], [[ऊर्मिला कानिटकर]], [[समीर धर्माधिकारी]], [[उपेंद्र लिमये]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''31''' | || || |- | rowspan="7" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;"|'''नो<br />व्हें<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''7''' | ''[[बोल बेबी बोल]]'' || विनय लाड || [[अरुणा इराणी]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[अनिकेत विश्वासराव]], [[नेहा पेंडसे]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''14''' |''[[एलिझाबेथ एकादशी]]''<ref>http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4203824/</ref> ||[[परेश मोकाशी]] || श्रीरंग महाजन, सायली भंडारकवठेकर, पुष्कर लोणकर, नंदिता धुरी |- |''ध्यास'' || मंदार शिंदे || सुहास पळशीकर |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''21''' |''[[विटी दांडू (चित्रपट)|विटी दांडू]]'' || गणेश कदम ||[[दिलीप प्रभावळकर]], [[मृणाल ठाकूर]], [[यतिन कार्येकर]], [[रवींद्र मंकणी]], [[विकास कदम]] |- |''[[मामाच्या गावाला जाऊ या]]'' || || अभिजीत खांडेकर, [[मृण्मयी देशपांडे]], शुभांकर अत्रे, साहिल माळगे, आर्य भार्गुडे |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''28''' |''[[हॅपी जर्नी]]'' ||[[सचिन कुंडलकर]] ||[[अतुल कुलकर्णी]], [[प्रिया बापट]], [[पल्लवी सुभाष]], सिद्धार्थ मेनन |- |''[[स्वामी पब्लिक लि.]]'' ||[[गजेंद्र अहिरे]] ||[[सुबोध भावे]], [[विक्रम गोखले]], [[चिन्मय मांडलेकर]], [[विनय आपटे]], संस्कृती खेर |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:#ffa07a; textcolor:#000;"|'''डि<br />सें<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''5''' <!--|''[[मितवा]]'' ||स्वप्ना वाघमारे जोशी ||[[स्वप्नील जोशी]], [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी|सोनाली कुलकर्णी]], [[प्रार्थना बेहेरे]] |- --> |''[[कॅंडल मार्च]]'' || सचिन देव ||[[मनवा नाईक]], [[तेजस्विनी पंडित]], [[स्मिता तांबे]] |- | rowspan="4" style="text-align:center;"| '''12''' |''[[प्रेमासाठी Coming सून]]'' || अंकुर काकतकर || [[आदिनाथ कोठारे]], [[नेहा पेंडसे]] |- |''[[लव्ह फॅक्टर]]'' || किशोर विभांडिक || [[राजेश शृंगारपुरे]], [[खुशबू तावडे]], कुशल बद्रिके, हषर्दा भावसार, प्रतिभा भगत |- |''[[मिस् मॅच]]'' || गिरीश वसईकर || भूषण प्रधान, मृण्मयी कोलवालकर, [[उदय टिकेकर]] |- |''[[मध्यमवर्ग (चित्रपट)|मध्यमवर्ग]]'' || हॅरी फर्नांडिस || [[सिद्धार्थ जाधव]], [[रविकिशन]], [[नयना आपटे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''19''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''26''' | || || | |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 7f2kcejiihhos4set5lkegz7wgoak6d 0 150334 2718196 2604668 2026-10-08T18:34:15Z सांगकाम्या 6385 /* ऑक्टोबर – डिसेंबर */ clean up, removed: {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} using [[Project:AWB|AWB]] 2718196 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{संदर्भहीन लेख}} २०१३ ह्या मराठी चित्रपटांच्या शतक महोत्सवी वर्षात सुमारे १२५ मराठी चित्रपट प्रदर्शित झाले. ह्या वर्षी प्रदर्शित झालेल्या [[दुनियादारी]] ह्या चित्रपटांनी सुमारे २७ कोटीचा व्यवसाय करून नवा विक्रम स्थापित केला. मराठीतला पहिला ३-डी चित्रपट [[झपाटलेला २ (चित्रपट)|झपाटलेला २]] ह्याच वर्षी प्रदर्शित झाला. येथे २०१३ मध्ये पहिल्यांदा प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची सूची]] आहे. ==जानेवारी - मार्च== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:5%;"| '''क्रमांक''' ! style="width:15%;"| '''नाव''' ! style="width:20%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:35%;"| '''प्रमुख कलाकार''' |- | rowspan="9" style="text-align:center; background:yellow;"| '''जा<br/>ने<br/>वा<br/>री''' | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''४''' |''[[बालक-पालक]]'' || [[रवी जाधव]] || [[प्रथमेश परब]], [[शाश्वती पिंपळीकर]], [[मदन देवधर]], [[किशोर कदम]] || [[नाट्यपट]] |- | ''गड्या आपला गाव बरा'' || [[धरमानंद वेरणेकर]] || [[मकरंद अनासपुरे]], [[सयाजी शिंदे]], [[मोहन आगाशे]], [[सविता मालपेकर]], शिल्पा अनासपुरे|| [[नाट्यपट]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''११''' | ''अजिंक्य'' || [[तेजस देवस्कर]] || [[संदीप कुलकर्णी]], [[कादंबरी कदम]], [[सारिका निलाटकर]] || [[नाट्यपट]] |- | ''कुठं बोलू नका'' || [[अशोक कार्लेकर]], [[राजन प्रभू]] || [[प्रसाद ओक]], [[लता अंधारे]], [[अंजली खंटवाल]], [[दिपक शिर्के]], [[विजय गोखले]], [[किशोर नांदलस्कर]], [[सुहासिनी देशपांडे]], राजन प्रभू, किरण रोंगे, संतोश सातव, मेघा पाठक, अनिल नगरकर || [[प्रेमकथा]] |- | rowspan="4" style="text-align:center;"| '''१८''' | ''भुताची शाळा'' || रमेश नामदेव शिर्के || [[अतुल तोडणकर]], [[भूषण कडू]], प्रशांत निगडे || [[नाट्यपट]] |- | ''एक आस अंतरीची'' || [[दर्शन लोलिएनकर]] || [[सुनिल पेडणेकर]], [[सोनम मोराजकर]], [[उदय सालकर]] || [[नाट्यपट]] |- | ''[[होऊ दे जरासा उशीर]]'' || वसीम मनेर || [[अदिती शारंगधर]], [[सदाशिव अमरापूरकर]], [[ऐश्वर्या नारकर]], [[शर्वरी जमेनीस]], [[चिन्मय मांडलेकर]] || [[नाट्यपट]] |- | ''[[पुणे ५२ (चित्रपट)|पुणे ५२]]'' || निखिल महाजन || [[गिरीश कुलकर्णी]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[सई ताम्हणकर]] || [[थरारपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२५''' | || || || |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#98fb98; textcolor:#000;"| '''फे<br />ब्रु<br />वा<br />री''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१''' | ''[[प्रेमाची गोष्ट (चित्रपट)|प्रेमाची गोष्ट]]'' || [[सतीश राजवाडे]] || [[अतुल कुलकर्णी]], [[सागरिका घाटगे]], [[रोहिणी हट्टंगडी]], सुलेखा तळवळकर, मीरा वेलणकर, [[सतीश राजवाडे]], अजय पूरकर || [[प्रेमकथा]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''८''' | ''अशाच एका बेटावर'' || संजय हिंगे || [[संजय नार्वेकर]], [[अंकुश चौधरी]], [[मधुरा वेलणकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[संजय मोने]], [[यतीन कार्येकर]], [[मंगेश देसाई]], [[शरद पोंक्षे]], [[कमलेश सावंत]], [[पूनम जाधव]] || [[रहस्यकथा]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१४''' | ''[[जय महाराष्ट्र ढाबा भटिंडा]]'' || [[अवधूत गुप्ते]] || [[अभिजित खांडकेकर]], [[प्रार्थना बेहरे]], [[विक्रम गोखले]], [[पुनीत इसार]], प्रियदर्शन जाधव, [[जान्हवी प्रभू - अरोरा]], [[अवधूत गुप्ते]] || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१५''' | ''सासूबाई गेल्या चोरीला'' || ज्ञानेश्वर आंगणे || [[विशाखा सुभेदार]], [[कुलदीप पवार]], अरुण कदम, गिरीश परदेशी, अमीत भानुशाली, अश्लेशा पाटील, तेजस्वी पाटील || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२२''' | || || || |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:orange;"| '''मा<br/>र्च''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''३''' | ''धतिंग धिंगाणा'' || मंदार देवस्थळी || [[अंकुश चौधरी]], [[प्रसाद ओक]], [[अदिती शारंगधर]], [[निलम शिर्के]], [[अतुल परचुरे]], [[श्वेता शिंदे]], [[आनंद अभ्यंकर]], दिगंबर नाईक, [[अरुण नलावडे]], [[वंदना गुप्ते]], [[उदय सबनीस]], [[स्मिता तळवळकर]], सविता मालपेकर|| [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''८''' | || || || |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''१५''' | ''आकांत'' || मानसिंग पवार || मिलींद शिंदे, [[अदिती शारंगधर]], अन्वय बेंद्रे, दीपा चाफेकर, राजित गोविलकर, संतोष भोसले, गजनन भिसे, अरुण खंडागळे, दिलीप राज || [[प्रेमकथा]] |- | ''तुह्या धर्म कोणचा?'' || सतीष मानवर || [[उपेंद्र लिमये]], [[विभावरी देशपांडे]], सुहास पळशीकर, रमेश मेढकर, [[किशोर कदम]] || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२२''' | || || || |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''२९''' | ''[[आजचा दिवस माझा]]'' || [[चंद्रकांत कुलकर्णी]] || [[सचिन खेडेकर]], [[अश्विनी भावे]], [[महेश मांजरेकर]], [[हृषीकेश जोशी]], [[पुष्कर श्रोत्री]], [[आनंद इंगळे]] || [[नाट्यपट]] |- | ''नवरा माझा भवरा'' || कमलाकर गुजळ || [[नीलेश साबळे]], तमन्ना नायर, [[भूषण कडू]], [[प्रदीप पटवर्धन]], [[विजय चव्हाण]], [[किशोरी अंबिये]], कीर्ती चौधरी, [[दीपा चाफेकर]], [[सतीश तारे]], [[विजू खोटे]], [[मृण्मयी देशपांडे]], [[गिरीजा ओक]], [[अदिती शारंगधर]] || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |} ==एप्रिल – जून== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! नाव ! दिग्दर्शक ! प्रमूख कलाकार ! प्रकार |- | rowspan="12" style="text-align:center; background:#b4cae3;"| '''ए<br/>प्रि<br />ल''' | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''५''' | ''दणक्यावर दणका'' || कांचन नायक || [[मकरंद अनासपुरे]], सुवर्णा काळे, [[विजय पाटकर]], [[अश्विनी एकबोटे]], प्रवीण तराडे, प्रकाश धोत्रे, मुक्ता पटवर्धन || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | ''[[संशयकल्लोळ (चित्रपट)]]'' || [[विशाल इनामदार]] || [[अंकुश चौधरी]], [[पुष्कर श्रोत्री]], गौरी निगुडकर, [[मृण्मयी देशपांडे]], संजय खापरे, ओंकार गोवर्धन, [[क्षिती जोग]], [[रिमा लागू]], विजय पटवर्धन, सुलेखा तळवळकर || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१२''' | ''परीस'' || || || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="5" style="text-align:center;"| '''१९''' | ''चिटू २'' || [[श्रीरंग गोडबोले]] || || [[बालपट]] / [[थरारपट]] |- | ''कुरुक्षेत्र'' || मिलिंद लेले || [[महेश मांजरेकर]], [[शरद पोंक्षे]], [[श्वेता साळवे]] || [[नाट्यपट]] |- | ''[[प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असतं]]'' || [[मृणाल कुलकर्णी]] || [[सचिन खेडेकर]], [[पल्लवी जोशी]], [[सुनील बर्वे]], [[सुहास जोशी]], [[मोहन आगाशे]], [[स्मिता तळवळकर]], नेहा जोशी, [[सिद्धार्थ चांदेकर]] || [[प्रेमकथा]] |- | ''[[टूरिंग टॅाकीज]]'' || [[गजेंद्र अहिरे]] || [[सुबोध भावे]], तृप्ती भोईर, [[किशोर कदम]], सुहास पळशीकर, मिलिंद शिंदे, [[वैभव मांगले]], [[नेहा पेडसे]], चिन्मय संत || [[नाटक|नाट्यपट]] |- | ''येडा'' || किशोर बेलकर || [[अशुतोश राणा]], [[किशोरी शहाणे]], सतीश पुळेकर, [[रीमा लागू]], [[अनिकेत विश्वासराव]], प्रज्ञा शास्त्री || [[थरारपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२२''' | ''खेळ तमाशा'' || आशीष पुजारी || [[तेजा देवकर]], संजय खापरे, मिलिंद शिंदे, प्रकाश धोत्रे, रोहित चव्हाण, संजय मोहिते, प्रशांत तपस्वी, वर्षा घाटपांडे, मिलिंद ओक, सुरेश विश्वकर्मा, चिंन्‍मय कुलकर्णी, प्रफुल्ल कांबळे|| [[नाट्यपट]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"| '''२६''' | ''चेहरा - द अन्-नोन मास्क'' || || || [[थरारपट]] |- | ''वी आर ऑन - होऊन जाऊ दे'' || [[अमोल पालेकर]], संध्या गोखले || [[अशोक सराफ]], [[निवेदिता जोशी]], [[वंदना गुप्ते]], [[दिलीप प्रभावळकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[मनोज जोशी]], [[सतीश आळेकर]], अजीत केळकर, सतीश पुळेकर, [[उपेंद्र लिमये]], [[पुष्कर श्रोत्री]], [[आनंद इंगळे]], [[रमेश भाटकर]], श्रीराम पेंडसे, गौतम जोगळेकर, संदीप पाठक || [[नाट्यपट]] |- | ''लेक लाडकी'' || [[यशवंत भालकर]] || [[प्रतिक्षा लोणकर]], [[मोहन जोशी]], [[मिलिंद गुणाजी]], [[उमेश कामत]], प्रियांका यादव, [[स्वप्नील राजशेखर]], [[सुप्रिया कर्णीक]], [[आशालता वाबगावकर]], [[सुहासिनी देशपांडे]] || [[कौटुंबिक चित्रपट|कौटुंबिक]] |- | rowspan="10" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;"| '''मे''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''३''' | ''तेंडल्या निघाला ऑस्करला'' || शशीकांत डोईफोडे || विनोद रेवाळे, दिशा परदेशी, श्रद्धा सांगावकर, देवेंद्र घावरे, सरोज राव, सुयश गजानंद, सचिन बिडवाई, राजेश चौधरी, निलेश कोंडे, प्रशंत सतरडेकर || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''१०''' | ''कसं काय मामा, बरं हाय का'' || || || [[कौटुंबिक चित्रपट|कौटुंबिक]] |- | ''[[कोकणस्थ - ताठ कणा हाच बाणा]]'' || [[महेश मांजरेकर]] || [[सचिन खेडेकर]], मेधा मांजरेकर, [[उपेंद्र लिमये]], [[जितेंद्र जोशी]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[वैभव मांगले]], सविता मालपेकर, [[प्रिया बापट]] || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"| '''१७''' | ''अशी होती संत सखू'' || || || [[Epic film|Epic]] |- | ''तानी''|| संजीव कोलते || [[केतकी माटेगावकर]], [[अरुण नलावडे]], वत्सला पोलकमवार-आंबोणे, [[विलास उजवणे]], देवेंद्र डोडके, मदन गडकरी || [[कौटुंबिक चित्रपट|कौटुंबिक]] |- | ''तिफण-एक किंचाळी'' || कैलाश माळी || अनिकेत केळकर, [[विलास उजवणे]], प्राजक्ता, शिवाजी शिंदे || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''२४''' | ''एकुलती एक'' || [[सचिन पिळगावकर]] || [[सचिन पिळगावकर]], [[सुप्रिया पिळगावकर]], [[श्रिया पिळगावकर]], सिद्धार्थ मेनन, [[अशोक सराफ]], [[किशोरी शहाणे]], [[निर्मिती सावंत]] || [[कौटुंबिक चित्रपट|कौटुंबिक]] |- | ''कलाकार'' || साकार राऊत || भूषण प्रधन, अमृता देश्मुख || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''३१''' | ''खो खो'' || [[केदार शिंदे]] || [[भरत जाधव]], [[विजय चव्हाण]], [[सिद्धार्थ जाधव]], [[क्रांती रेडकर]], [[उदय टिकेकर]] || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | ''पॉवर'' || विजय राणे || [[नागेश भोसले]], [[स्मिता शेवाळे]], [[विजय पाटकर]], प्रतीक्षा जाधव, [[उदय टिकेकर]], [[अनंत जोग]], श्रेयस परांजपे, सीमा सिंग || [[हाणामारी]] / [[नाट्यपट]] |- | rowspan="9" style="text-align:center; background:#ffa07a; textcolor:#000;"| '''जु<br />न''' | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''७''' | ''भुताचे हनिमून'' || राज मोहिते || [[भरत जाधव]], रूचिता जाधव, प्रतीक्षा जाधव, मधू कांबीकर, संतोष मालेकर || [[नाट्यपट]] |- | [[झपाटलेला २, (चित्रपट)]] || [[महेश कोठारे]] || [[आदिनाथ कोठारे]], [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी|सोनाली कुलकर्णी]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[दिलीप प्रभावळकर]] || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] / [[थरारपट]] |- | rowspan="4" style="text-align:center;"| '''१४''' | ''अनुमती'' || [[गजेंद्र अहिरे]] || [[विक्रम गोखले]], [[रीमा लागू]], [[नीना कुलकर्णी]], [[सुबोध भावे]], [[आनंद अभ्यंकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[किशोर कदम]], [[अरुण नलावडे]], रोहन मंकणी, [[नेहा पेंडसे]] || [[कौटुंबिक चित्रपट|कौटुंबिक]] |- | ''चांदी'' || समीर नाईक || [[रमेश देव]], [[वैभव मांगले]], दीपक शिर्के || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | ''छबू पळाली सासरला'' || अनिल सुर्वे || [[अशोक शिंदे]], मैथिली जावकर, [[प्रसाद ओक]], [[विजय पाटकर]], [[अतुल परचुरे]], [[विजय चव्हाण]], [[विजू खोटे]], दीपक शिर्के, शंतनू मोघे, शशांक उधरपूरकर || [[प्रेमकथा]] |- | ''[[योद्धा (२०१३ चित्रपट)|योद्धा]]'' || प्रसाद इनामदार || सौरभ गोखले, शर्मिष्ठा राऊत, [[नागेश भोसले]], [[प्रिया बेर्डे]], देवेंद्र भगत, शिवांगी वाळवेकर, अन्वय बेंद्रे, सुनिल गोडबोले, पूर्वा बर्वे, अथर्व काणे || [[हाणामारी]] / [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२१''' | ''[[प्रेमसूत्र (चित्रपट)|प्रेमसूत्र]]'' || तेजस देओसकर || [[संदीप कुलकर्णी]], [[पल्लवी सुभाष]], लोकेश गुप्ते, [[श्रुती मराठे]], [[शुभा खोटे]], शिशीर शर्मा, [[इला भट]], मीनाक्षी मार्टिन्स, प्रसाद पंडित || [[प्रेमकथा]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२८''' | ''माझी शाळा'' || शंतनू अनंत || [[अरुण नलावडे]], [[अलका कुबल]], आकाश वाघमोडे, [[जयंत सावरकर]], देवेंद्र डोडके, दीपज्योती, अशोक पावडे, बबन जोशी, संचीत यादव, पौर्णिमा वावहाल || [[नाट्यपट]] |} ==जुलै – सप्टेंबर== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' ! style="width:5%;"| '''Genre''' |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:yellow; textcolor:#000;"| '''जु<br />लै''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''५''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१९''' | ''[[दुनियादारी]]'' || [[संजय जाधव]] || [[स्वप्नील जोशी]], [[अंकुश चौधरी]], [[ऊर्मिला कानिटकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[संदीप कुलकर्णी]], [[वर्षा उसगावकर]], [[जितेंद्र जोशी]], सुधांत शेलार, [[ऋचा परियल्ली]], [[उदय टिकेकर]], [[उदय सबनीस]] || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"| '''२६''' | ''[[श्रीमंत दामोदरपंत (चित्रपट)|श्रीमंत दामोदरपंत]]'' || [[केदार शिंदे]]|| [[भरत जाधव]], [[विजय चव्हाण]], [[अलका कुबल]] || [[नाट्यपट]] |- | '' [[टाईम प्लीज]]'' ||[[समीर विध्वंस]] || [[उमेष कामत]], [[प्रिया बापट]], [[सिद्धार्थ जाधव]], [[सई ताम्हणकर]] || [[नाट्यपट]] |- | '' [[७२ मैल - एक प्रवास (चित्रपट)|७२ मैल - एक प्रवास]]'' || [[राजीव पाटील]] || || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#feb07a; textcolor:#000;"|'''ऑ<br />ग<br />स्ट''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''९''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१६''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२३''' | [[पोपट (चित्रपट)|पोपट]] ||[[सतीश राजवाडे]] || [[अतुल कुलकर्णी]], [[अमेय वाघ]], [[सिद्धार्थ मेनन]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''३०''' | || || || |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:orange; textcolor:#000;"|'''स<br />प्टें<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''६''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१३''' | || || || |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''२०''' | ''[[इन्व्हेस्टमेंट (चित्रपट)|इन्व्हेस्टमेंट]]'' ||[[रत्‍नाकर मतकरी]]|| [[तुषार दळवी]], सुप्रिया विनोद, [[सुलभा देशपांडे]], [[संजय मोने]], [[संदीप पाठक]], प्रहर्ष नाईक, भाग्यश्री पाने, सोहम कोलवणकर, [[मिलिंद पाठक]]|| |- | ''[[नारबाची वाडी (चित्रपट)|नारबाची वाडी]]'' ||[[आदित्य सरपोतदार]]|| [[दिलीप प्रभावळकर]], [[अतुल परचुरे]], [[निखिल रत्‍नपारखी]], [[मनोज जोशी]], [[किशोरी शहाणे]], [[मनोज पटवर्धन]]|| |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२७''' | || || || |} ==ऑक्टोबर – डिसेंबर== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:20%;"| '''महिना''' ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' ! style="width:5%;"| '''Genre''' |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#b4cae3; textcolor:#000;"|'''ऑ<br />क्टो<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''४''' | [[लग्न पहावे करून]]||[[अजय नाईक]] || [[मुक्ता बर्वे]], [[उमेष कामत]], [[सिद्धार्थ चांदेकर]], [[तेजश्री प्रधान]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''11''' | ''[[संहिता (चित्रपट)|संहिता]]'' || [[सुमित्रा भावे]], [[सुनील सुकथनकर]] || [[मिलिंद सोमण]], [[देविका दफ्तरदार]], [[राजेश्वरी सचदेव]], [[उत्तरा बावकर]], [[ज्योती सुभाष]], [[सारंग साठ्ये]], [[अश्विनी गिरी]], [[शरद भुतडिया]], [[शेखर कुलकर्णी]], [[नेहा महाजन]] || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''18''' | ''[[वंशवेल]]'' || राजीव पाटीलl || [[अंकुश चौधरी]], किशोर कदम, नम्रता गायकवाड, सुशांत शेलार, शंतनू गांगणे, मनीषा केळकरr, विद्या कारंजकरr, उषा नाईक || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२५''' | ''मुक्काम पोस्ट धानोरी'' || सुदर्शन वराळे || नियती घाटे, प्रकाश धोत्रे, प्रिया गामरे, योगेश शिंदे, स्वराज्य कदम || [[थरारपट]] |- | || ''प्रेमाचा झोलझाल'' || मनोज कोटियान || [[सिद्धार्थ जाधव]], [[नवीन प्रभाकर]], स्मिता गोंडकर, तेजस्वी पाटील, विजय पाटकर, प्रिया बेर्डे || [[प्रेमकथा]] |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;"|'''नो<br />व्हें<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१''' | || || || |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''८''' | ''मंडळी तुमच्यासाठी काय पण'' || अनिल सुर्वे || [[भरत जाधव]], अदिती शारंगधर, प्रसाद ओक, शेखर फडके, रवींद्र बेर्डे, अशोक शिंदे || विनोदी |- | ''लाल चुडा'' || नरेंद्र शिंदे || मोहन जोशी, डॉ. विलास उजवणे, अदिती शारंगधर || [[प्रेमकथा]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१५''' | ''तेंडुलकर आऊट'' || स्वप्नील जयकर || सई ताम्हणकर, [[सयाजी शिंदे]], [[संतोष जुवेकर]] || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२२''' | ''[[मंगलाष्टक वन्स मोअर]]'' || समीर जोशी || [[मुक्ता बर्वे]], [[स्वप्नील जोशी]], [[सई ताम्हणकर]], [[कादंबरी कदम]] || [[प्रेमकथा]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२९''' | || || || |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ffa07a; textcolor:#000;"|'''डि<br />सें<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''६''' | ''[[पितृऋण (चित्रपट)|पितृऋण]]'' || [[नितीश भारद्वाज]] || [[तनुजा]], [[सचिन खेडेकर]], [[सुहास जोशी]], [[सुधा मूर्ती]] || [[रहस्यकथा]], [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१३''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२०''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२७''' | || || || |} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मराठी चित्रपट]] ed0tligzwexr8b4rpy3xdquiixa66wf 2718241 2718196 2026-10-08T18:38:21Z सांगकाम्या 6385 /* ऑक्टोबर – डिसेंबर */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718241 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{संदर्भहीन लेख}} २०१३ ह्या मराठी चित्रपटांच्या शतक महोत्सवी वर्षात सुमारे १२५ मराठी चित्रपट प्रदर्शित झाले. ह्या वर्षी प्रदर्शित झालेल्या [[दुनियादारी]] ह्या चित्रपटांनी सुमारे २७ कोटीचा व्यवसाय करून नवा विक्रम स्थापित केला. मराठीतला पहिला ३-डी चित्रपट [[झपाटलेला २ (चित्रपट)|झपाटलेला २]] ह्याच वर्षी प्रदर्शित झाला. येथे २०१३ मध्ये पहिल्यांदा प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची सूची]] आहे. ==जानेवारी - मार्च== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:5%;"| '''क्रमांक''' ! style="width:15%;"| '''नाव''' ! style="width:20%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:35%;"| '''प्रमुख कलाकार''' |- | rowspan="9" style="text-align:center; background:yellow;"| '''जा<br/>ने<br/>वा<br/>री''' | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''४''' |''[[बालक-पालक]]'' || [[रवी जाधव]] || [[प्रथमेश परब]], [[शाश्वती पिंपळीकर]], [[मदन देवधर]], [[किशोर कदम]] || [[नाट्यपट]] |- | ''गड्या आपला गाव बरा'' || [[धरमानंद वेरणेकर]] || [[मकरंद अनासपुरे]], [[सयाजी शिंदे]], [[मोहन आगाशे]], [[सविता मालपेकर]], शिल्पा अनासपुरे|| [[नाट्यपट]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''११''' | ''अजिंक्य'' || [[तेजस देवस्कर]] || [[संदीप कुलकर्णी]], [[कादंबरी कदम]], [[सारिका निलाटकर]] || [[नाट्यपट]] |- | ''कुठं बोलू नका'' || [[अशोक कार्लेकर]], [[राजन प्रभू]] || [[प्रसाद ओक]], [[लता अंधारे]], [[अंजली खंटवाल]], [[दिपक शिर्के]], [[विजय गोखले]], [[किशोर नांदलस्कर]], [[सुहासिनी देशपांडे]], राजन प्रभू, किरण रोंगे, संतोश सातव, मेघा पाठक, अनिल नगरकर || [[प्रेमकथा]] |- | rowspan="4" style="text-align:center;"| '''१८''' | ''भुताची शाळा'' || रमेश नामदेव शिर्के || [[अतुल तोडणकर]], [[भूषण कडू]], प्रशांत निगडे || [[नाट्यपट]] |- | ''एक आस अंतरीची'' || [[दर्शन लोलिएनकर]] || [[सुनिल पेडणेकर]], [[सोनम मोराजकर]], [[उदय सालकर]] || [[नाट्यपट]] |- | ''[[होऊ दे जरासा उशीर]]'' || वसीम मनेर || [[अदिती शारंगधर]], [[सदाशिव अमरापूरकर]], [[ऐश्वर्या नारकर]], [[शर्वरी जमेनीस]], [[चिन्मय मांडलेकर]] || [[नाट्यपट]] |- | ''[[पुणे ५२ (चित्रपट)|पुणे ५२]]'' || निखिल महाजन || [[गिरीश कुलकर्णी]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[सई ताम्हणकर]] || [[थरारपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२५''' | || || || |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#98fb98; textcolor:#000;"| '''फे<br />ब्रु<br />वा<br />री''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१''' | ''[[प्रेमाची गोष्ट (चित्रपट)|प्रेमाची गोष्ट]]'' || [[सतीश राजवाडे]] || [[अतुल कुलकर्णी]], [[सागरिका घाटगे]], [[रोहिणी हट्टंगडी]], सुलेखा तळवळकर, मीरा वेलणकर, [[सतीश राजवाडे]], अजय पूरकर || [[प्रेमकथा]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''८''' | ''अशाच एका बेटावर'' || संजय हिंगे || [[संजय नार्वेकर]], [[अंकुश चौधरी]], [[मधुरा वेलणकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[संजय मोने]], [[यतीन कार्येकर]], [[मंगेश देसाई]], [[शरद पोंक्षे]], [[कमलेश सावंत]], [[पूनम जाधव]] || [[रहस्यकथा]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१४''' | ''[[जय महाराष्ट्र ढाबा भटिंडा]]'' || [[अवधूत गुप्ते]] || [[अभिजित खांडकेकर]], [[प्रार्थना बेहरे]], [[विक्रम गोखले]], [[पुनीत इसार]], प्रियदर्शन जाधव, [[जान्हवी प्रभू - अरोरा]], [[अवधूत गुप्ते]] || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१५''' | ''सासूबाई गेल्या चोरीला'' || ज्ञानेश्वर आंगणे || [[विशाखा सुभेदार]], [[कुलदीप पवार]], अरुण कदम, गिरीश परदेशी, अमीत भानुशाली, अश्लेशा पाटील, तेजस्वी पाटील || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२२''' | || || || |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:orange;"| '''मा<br/>र्च''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''३''' | ''धतिंग धिंगाणा'' || मंदार देवस्थळी || [[अंकुश चौधरी]], [[प्रसाद ओक]], [[अदिती शारंगधर]], [[निलम शिर्के]], [[अतुल परचुरे]], [[श्वेता शिंदे]], [[आनंद अभ्यंकर]], दिगंबर नाईक, [[अरुण नलावडे]], [[वंदना गुप्ते]], [[उदय सबनीस]], [[स्मिता तळवळकर]], सविता मालपेकर|| [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''८''' | || || || |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''१५''' | ''आकांत'' || मानसिंग पवार || मिलींद शिंदे, [[अदिती शारंगधर]], अन्वय बेंद्रे, दीपा चाफेकर, राजित गोविलकर, संतोष भोसले, गजनन भिसे, अरुण खंडागळे, दिलीप राज || [[प्रेमकथा]] |- | ''तुह्या धर्म कोणचा?'' || सतीष मानवर || [[उपेंद्र लिमये]], [[विभावरी देशपांडे]], सुहास पळशीकर, रमेश मेढकर, [[किशोर कदम]] || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२२''' | || || || |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''२९''' | ''[[आजचा दिवस माझा]]'' || [[चंद्रकांत कुलकर्णी]] || [[सचिन खेडेकर]], [[अश्विनी भावे]], [[महेश मांजरेकर]], [[हृषीकेश जोशी]], [[पुष्कर श्रोत्री]], [[आनंद इंगळे]] || [[नाट्यपट]] |- | ''नवरा माझा भवरा'' || कमलाकर गुजळ || [[नीलेश साबळे]], तमन्ना नायर, [[भूषण कडू]], [[प्रदीप पटवर्धन]], [[विजय चव्हाण]], [[किशोरी अंबिये]], कीर्ती चौधरी, [[दीपा चाफेकर]], [[सतीश तारे]], [[विजू खोटे]], [[मृण्मयी देशपांडे]], [[गिरीजा ओक]], [[अदिती शारंगधर]] || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |} ==एप्रिल – जून== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! नाव ! दिग्दर्शक ! प्रमूख कलाकार ! प्रकार |- | rowspan="12" style="text-align:center; background:#b4cae3;"| '''ए<br/>प्रि<br />ल''' | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''५''' | ''दणक्यावर दणका'' || कांचन नायक || [[मकरंद अनासपुरे]], सुवर्णा काळे, [[विजय पाटकर]], [[अश्विनी एकबोटे]], प्रवीण तराडे, प्रकाश धोत्रे, मुक्ता पटवर्धन || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | ''[[संशयकल्लोळ (चित्रपट)]]'' || [[विशाल इनामदार]] || [[अंकुश चौधरी]], [[पुष्कर श्रोत्री]], गौरी निगुडकर, [[मृण्मयी देशपांडे]], संजय खापरे, ओंकार गोवर्धन, [[क्षिती जोग]], [[रिमा लागू]], विजय पटवर्धन, सुलेखा तळवळकर || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१२''' | ''परीस'' || || || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="5" style="text-align:center;"| '''१९''' | ''चिटू २'' || [[श्रीरंग गोडबोले]] || || [[बालपट]] / [[थरारपट]] |- | ''कुरुक्षेत्र'' || मिलिंद लेले || [[महेश मांजरेकर]], [[शरद पोंक्षे]], [[श्वेता साळवे]] || [[नाट्यपट]] |- | ''[[प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असतं]]'' || [[मृणाल कुलकर्णी]] || [[सचिन खेडेकर]], [[पल्लवी जोशी]], [[सुनील बर्वे]], [[सुहास जोशी]], [[मोहन आगाशे]], [[स्मिता तळवळकर]], नेहा जोशी, [[सिद्धार्थ चांदेकर]] || [[प्रेमकथा]] |- | ''[[टूरिंग टॅाकीज]]'' || [[गजेंद्र अहिरे]] || [[सुबोध भावे]], तृप्ती भोईर, [[किशोर कदम]], सुहास पळशीकर, मिलिंद शिंदे, [[वैभव मांगले]], [[नेहा पेडसे]], चिन्मय संत || [[नाटक|नाट्यपट]] |- | ''येडा'' || किशोर बेलकर || [[अशुतोश राणा]], [[किशोरी शहाणे]], सतीश पुळेकर, [[रीमा लागू]], [[अनिकेत विश्वासराव]], प्रज्ञा शास्त्री || [[थरारपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२२''' | ''खेळ तमाशा'' || आशीष पुजारी || [[तेजा देवकर]], संजय खापरे, मिलिंद शिंदे, प्रकाश धोत्रे, रोहित चव्हाण, संजय मोहिते, प्रशांत तपस्वी, वर्षा घाटपांडे, मिलिंद ओक, सुरेश विश्वकर्मा, चिंन्‍मय कुलकर्णी, प्रफुल्ल कांबळे|| [[नाट्यपट]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"| '''२६''' | ''चेहरा - द अन्-नोन मास्क'' || || || [[थरारपट]] |- | ''वी आर ऑन - होऊन जाऊ दे'' || [[अमोल पालेकर]], संध्या गोखले || [[अशोक सराफ]], [[निवेदिता जोशी]], [[वंदना गुप्ते]], [[दिलीप प्रभावळकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[मनोज जोशी]], [[सतीश आळेकर]], अजीत केळकर, सतीश पुळेकर, [[उपेंद्र लिमये]], [[पुष्कर श्रोत्री]], [[आनंद इंगळे]], [[रमेश भाटकर]], श्रीराम पेंडसे, गौतम जोगळेकर, संदीप पाठक || [[नाट्यपट]] |- | ''लेक लाडकी'' || [[यशवंत भालकर]] || [[प्रतिक्षा लोणकर]], [[मोहन जोशी]], [[मिलिंद गुणाजी]], [[उमेश कामत]], प्रियांका यादव, [[स्वप्नील राजशेखर]], [[सुप्रिया कर्णीक]], [[आशालता वाबगावकर]], [[सुहासिनी देशपांडे]] || [[कौटुंबिक चित्रपट|कौटुंबिक]] |- | rowspan="10" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;"| '''मे''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''३''' | ''तेंडल्या निघाला ऑस्करला'' || शशीकांत डोईफोडे || विनोद रेवाळे, दिशा परदेशी, श्रद्धा सांगावकर, देवेंद्र घावरे, सरोज राव, सुयश गजानंद, सचिन बिडवाई, राजेश चौधरी, निलेश कोंडे, प्रशंत सतरडेकर || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''१०''' | ''कसं काय मामा, बरं हाय का'' || || || [[कौटुंबिक चित्रपट|कौटुंबिक]] |- | ''[[कोकणस्थ - ताठ कणा हाच बाणा]]'' || [[महेश मांजरेकर]] || [[सचिन खेडेकर]], मेधा मांजरेकर, [[उपेंद्र लिमये]], [[जितेंद्र जोशी]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[वैभव मांगले]], सविता मालपेकर, [[प्रिया बापट]] || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"| '''१७''' | ''अशी होती संत सखू'' || || || [[Epic film|Epic]] |- | ''तानी''|| संजीव कोलते || [[केतकी माटेगावकर]], [[अरुण नलावडे]], वत्सला पोलकमवार-आंबोणे, [[विलास उजवणे]], देवेंद्र डोडके, मदन गडकरी || [[कौटुंबिक चित्रपट|कौटुंबिक]] |- | ''तिफण-एक किंचाळी'' || कैलाश माळी || अनिकेत केळकर, [[विलास उजवणे]], प्राजक्ता, शिवाजी शिंदे || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''२४''' | ''एकुलती एक'' || [[सचिन पिळगावकर]] || [[सचिन पिळगावकर]], [[सुप्रिया पिळगावकर]], [[श्रिया पिळगावकर]], सिद्धार्थ मेनन, [[अशोक सराफ]], [[किशोरी शहाणे]], [[निर्मिती सावंत]] || [[कौटुंबिक चित्रपट|कौटुंबिक]] |- | ''कलाकार'' || साकार राऊत || भूषण प्रधन, अमृता देश्मुख || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''३१''' | ''खो खो'' || [[केदार शिंदे]] || [[भरत जाधव]], [[विजय चव्हाण]], [[सिद्धार्थ जाधव]], [[क्रांती रेडकर]], [[उदय टिकेकर]] || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | ''पॉवर'' || विजय राणे || [[नागेश भोसले]], [[स्मिता शेवाळे]], [[विजय पाटकर]], प्रतीक्षा जाधव, [[उदय टिकेकर]], [[अनंत जोग]], श्रेयस परांजपे, सीमा सिंग || [[हाणामारी]] / [[नाट्यपट]] |- | rowspan="9" style="text-align:center; background:#ffa07a; textcolor:#000;"| '''जु<br />न''' | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''७''' | ''भुताचे हनिमून'' || राज मोहिते || [[भरत जाधव]], रूचिता जाधव, प्रतीक्षा जाधव, मधू कांबीकर, संतोष मालेकर || [[नाट्यपट]] |- | [[झपाटलेला २, (चित्रपट)]] || [[महेश कोठारे]] || [[आदिनाथ कोठारे]], [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी|सोनाली कुलकर्णी]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[दिलीप प्रभावळकर]] || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] / [[थरारपट]] |- | rowspan="4" style="text-align:center;"| '''१४''' | ''अनुमती'' || [[गजेंद्र अहिरे]] || [[विक्रम गोखले]], [[रीमा लागू]], [[नीना कुलकर्णी]], [[सुबोध भावे]], [[आनंद अभ्यंकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[किशोर कदम]], [[अरुण नलावडे]], रोहन मंकणी, [[नेहा पेंडसे]] || [[कौटुंबिक चित्रपट|कौटुंबिक]] |- | ''चांदी'' || समीर नाईक || [[रमेश देव]], [[वैभव मांगले]], दीपक शिर्के || [[विनोदी चित्रपट|विनोदी]] |- | ''छबू पळाली सासरला'' || अनिल सुर्वे || [[अशोक शिंदे]], मैथिली जावकर, [[प्रसाद ओक]], [[विजय पाटकर]], [[अतुल परचुरे]], [[विजय चव्हाण]], [[विजू खोटे]], दीपक शिर्के, शंतनू मोघे, शशांक उधरपूरकर || [[प्रेमकथा]] |- | ''[[योद्धा (२०१३ चित्रपट)|योद्धा]]'' || प्रसाद इनामदार || सौरभ गोखले, शर्मिष्ठा राऊत, [[नागेश भोसले]], [[प्रिया बेर्डे]], देवेंद्र भगत, शिवांगी वाळवेकर, अन्वय बेंद्रे, सुनिल गोडबोले, पूर्वा बर्वे, अथर्व काणे || [[हाणामारी]] / [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२१''' | ''[[प्रेमसूत्र (चित्रपट)|प्रेमसूत्र]]'' || तेजस देओसकर || [[संदीप कुलकर्णी]], [[पल्लवी सुभाष]], लोकेश गुप्ते, [[श्रुती मराठे]], [[शुभा खोटे]], शिशीर शर्मा, [[इला भट]], मीनाक्षी मार्टिन्स, प्रसाद पंडित || [[प्रेमकथा]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२८''' | ''माझी शाळा'' || शंतनू अनंत || [[अरुण नलावडे]], [[अलका कुबल]], आकाश वाघमोडे, [[जयंत सावरकर]], देवेंद्र डोडके, दीपज्योती, अशोक पावडे, बबन जोशी, संचीत यादव, पौर्णिमा वावहाल || [[नाट्यपट]] |} ==जुलै – सप्टेंबर== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' ! style="width:5%;"| '''Genre''' |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:yellow; textcolor:#000;"| '''जु<br />लै''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''५''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१९''' | ''[[दुनियादारी]]'' || [[संजय जाधव]] || [[स्वप्नील जोशी]], [[अंकुश चौधरी]], [[ऊर्मिला कानिटकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[संदीप कुलकर्णी]], [[वर्षा उसगावकर]], [[जितेंद्र जोशी]], सुधांत शेलार, [[ऋचा परियल्ली]], [[उदय टिकेकर]], [[उदय सबनीस]] || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="3" style="text-align:center;"| '''२६''' | ''[[श्रीमंत दामोदरपंत (चित्रपट)|श्रीमंत दामोदरपंत]]'' || [[केदार शिंदे]]|| [[भरत जाधव]], [[विजय चव्हाण]], [[अलका कुबल]] || [[नाट्यपट]] |- | '' [[टाईम प्लीज]]'' ||[[समीर विध्वंस]] || [[उमेष कामत]], [[प्रिया बापट]], [[सिद्धार्थ जाधव]], [[सई ताम्हणकर]] || [[नाट्यपट]] |- | '' [[७२ मैल - एक प्रवास (चित्रपट)|७२ मैल - एक प्रवास]]'' || [[राजीव पाटील]] || || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#feb07a; textcolor:#000;"|'''ऑ<br />ग<br />स्ट''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''९''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१६''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२३''' | [[पोपट (चित्रपट)|पोपट]] ||[[सतीश राजवाडे]] || [[अतुल कुलकर्णी]], [[अमेय वाघ]], [[सिद्धार्थ मेनन]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''३०''' | || || || |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:orange; textcolor:#000;"|'''स<br />प्टें<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''६''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१३''' | || || || |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''२०''' | ''[[इन्व्हेस्टमेंट (चित्रपट)|इन्व्हेस्टमेंट]]'' ||[[रत्‍नाकर मतकरी]]|| [[तुषार दळवी]], सुप्रिया विनोद, [[सुलभा देशपांडे]], [[संजय मोने]], [[संदीप पाठक]], प्रहर्ष नाईक, भाग्यश्री पाने, सोहम कोलवणकर, [[मिलिंद पाठक]]|| |- | ''[[नारबाची वाडी (चित्रपट)|नारबाची वाडी]]'' ||[[आदित्य सरपोतदार]]|| [[दिलीप प्रभावळकर]], [[अतुल परचुरे]], [[निखिल रत्‍नपारखी]], [[मनोज जोशी]], [[किशोरी शहाणे]], [[मनोज पटवर्धन]]|| |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२७''' | || || || |} ==ऑक्टोबर – डिसेंबर== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:20%;"| '''महिना''' ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' ! style="width:5%;"| '''Genre''' |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#b4cae3; textcolor:#000;"|'''ऑ<br />क्टो<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''४''' | [[लग्न पहावे करून]]||[[अजय नाईक]] || [[मुक्ता बर्वे]], [[उमेष कामत]], [[सिद्धार्थ चांदेकर]], [[तेजश्री प्रधान]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''11''' | ''[[संहिता (चित्रपट)|संहिता]]'' || [[सुमित्रा भावे]], [[सुनील सुकथनकर]] || [[मिलिंद सोमण]], [[देविका दफ्तरदार]], [[राजेश्वरी सचदेव]], [[उत्तरा बावकर]], [[ज्योती सुभाष]], [[सारंग साठ्ये]], [[अश्विनी गिरी]], [[शरद भुतडिया]], [[शेखर कुलकर्णी]], [[नेहा महाजन]] || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''18''' | ''[[वंशवेल]]'' || राजीव पाटीलl || [[अंकुश चौधरी]], किशोर कदम, नम्रता गायकवाड, सुशांत शेलार, शंतनू गांगणे, मनीषा केळकरr, विद्या कारंजकरr, उषा नाईक || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२५''' | ''मुक्काम पोस्ट धानोरी'' || सुदर्शन वराळे || नियती घाटे, प्रकाश धोत्रे, प्रिया गामरे, योगेश शिंदे, स्वराज्य कदम || [[थरारपट]] |- | || ''प्रेमाचा झोलझाल'' || मनोज कोटियान || [[सिद्धार्थ जाधव]], [[नवीन प्रभाकर]], स्मिता गोंडकर, तेजस्वी पाटील, विजय पाटकर, प्रिया बेर्डे || [[प्रेमकथा]] |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;"|'''नो<br />व्हें<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१''' | || || || |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''८''' | ''मंडळी तुमच्यासाठी काय पण'' || अनिल सुर्वे || [[भरत जाधव]], अदिती शारंगधर, प्रसाद ओक, शेखर फडके, रवींद्र बेर्डे, अशोक शिंदे || विनोदी |- | ''लाल चुडा'' || नरेंद्र शिंदे || मोहन जोशी, डॉ. विलास उजवणे, अदिती शारंगधर || [[प्रेमकथा]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१५''' | ''तेंडुलकर आऊट'' || स्वप्नील जयकर || सई ताम्हणकर, [[सयाजी शिंदे]], [[संतोष जुवेकर]] || [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२२''' | ''[[मंगलाष्टक वन्स मोअर]]'' || समीर जोशी || [[मुक्ता बर्वे]], [[स्वप्नील जोशी]], [[सई ताम्हणकर]], [[कादंबरी कदम]] || [[प्रेमकथा]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२९''' | || || || |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ffa07a; textcolor:#000;"|'''डि<br />सें<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''६''' | ''[[पितृऋण (चित्रपट)|पितृऋण]]'' || [[नितीश भारद्वाज]] || [[तनुजा]], [[सचिन खेडेकर]], [[सुहास जोशी]], [[सुधा मूर्ती]] || [[रहस्यकथा]], [[नाट्यपट]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''१३''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२०''' | || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''२७''' | || || || |} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 14hax1lt9t37hydkupffugbgdv9zywx 0 160419 2718341 2717844 2026-10-09T04:16:48Z प्रणव जाधव 188311 /* */ चुकीची माहिती दिल्याबाबत 2718341 wikitext text/x-wiki [[File:Mallees, or Gardeners (9805808934).jpg|thumb|पश्चिम भारतातील माळी (इ.स. १८५५ – १८६२]] ==पौराणिक आख्यायिका== नवखंड पुष्कराज मध्ये भगवान ब्रम्हदेवाचे मंदिर आहे,त्या ठिकाणी महायज्ञाचे आयोजन केले होते, तेथे ३३ कोटी देव व शंकर आणि पार्वतीसुद्धा बसले होते. महादेवाने आपल्या अंगाचा मळ काढला व यज्ञात टाकला यज्ञातून तेजस्वी पुरुष निर्माण झाला. त्या पुरुषाचे तेज सूर्याप्रमाणे होते, व त्याच्या हातामध्ये पांढरे फूल होते. त्याचे तेज पाहून देवलोक घाबरले. नारद मुनींनी विचारले की हा तेजस्वी पुरुष कोण आहे ? तर भगवान ब्रह्मदेवांनी महादेवांना विचारले,की हा तेजस्वी पुरुष कोण ? तेव्हा महादेवांनी सांगितले की, माझ्या मळापासून तयार झालेला हा पुरुष सदैव हातामध्ये पांढरे फूल घेऊन माळी समाजात जन्म घेईल. तेव्हापासून माळी समाजाची उत्पत्ती झाली. माळी हा शब्द माला (संस्कृत)या शब्दापासून बनला आहे. ==माळी समाजातील पोट जाती व इतिहास== महाराष्ट्रातील माळी समाज हा कोणत्याही एका शाखेच्या नसून अनेक पोटजाती आणि शाखा, पोटशाखा यांचा समावेश त्यात आहे. महाराष्ट्रात प्रामुख्याने फुलमाळी, क्षत्रिय माळी, वनमाळी, पानमाळी, डांगमाळी, हळदीमाळी, जिरेमाळी, गासेमाळी, काशी माळी, काचमाळी, कोसरे माळी, मरार माळी, पहाड माळी, लोणार माळी, पंचकळसी, चौकळशी, आगारी माळी, लिंगायत माळी आदि पोट जाती व शाखा आढळतात. कोसरे माळी आडनावे :- वाढई, चौधरी, मोहुर्ले, शेंडे, बोरुले, ठाकरे, गाऊञे, महाडोळे, आदे, भेंडारे, सोनुले , निकुरे, निकोडे, ईत्यादि. मराठा माळी-मराठा माळी हे कुणबी असावेत, पुढे धंद्यावरून वेगळी जात झाली. त्यांच्यात फुलमाळी, अद्यप्रभू, अद्यशेटी, बावणे, हळदे, जिरे, काच, कडू, क्षीरसागर, लिंगायत, पदे, उंडे आदि तेरा पोटभेद आहेत. मात्र यात प्रामुख्याने फुलमाळी, हळदे, जिरे, काच माळी यांची संख्या जास्त आहे. माळी समाज समानतेचा संदेश देतो आणि उच्च आणि नीच असा भेद करत नाही. फुलमाळी हे फुलांचा व्यवसाय करणारे असून, त्यांनाच सावतामाळी असेही म्हणतात. या समाजातील लोक आपल्या पागोट्याला फुलांचा गुच्छा लावत नाहीत. तसेच चप्पल बुटांवर फुलांची नक्षी काढत नाहीत. जिरे माळी हे जिरे पिकवीत तर हळदे माळी हे हळद पिकवीत. त्यांना त्यानुसार पोटजातीचे नाव मिळाले असावे, असे म्हणले जाते. फुले, फळे, भाज्या, ऊस, हळद, जिरे आदि बागायती पिके काढणे हा त्यांचा मुख्य व्यवसाय आहे. सर्व माळी क्षत्रियांची गोत्रे आणि आडनावे आणि वंश हे राजपूतांचे आणि मराठय़ाचे एक असल्याने शहाण्णव कुळात त्यांची आडनावे आहेत. क्षत्रिय माळी समाजाचे पोटभेद असे. सैनी, श्रीमाळी, वीरमाळी, करमाळी, गंधमाळी, मालव, मालो, माला, काछी, दासी, दोसी, बागवान, राऊत, तडस, सागर, आहार, अहरी, अंध, अंदी , मैना कहार, खईरा, वाघीलवाल आदि. ==सैनी माळी समाज== १९३० च्या दशकात जेव्हा भारत ब्रिटिश राजवटीखाली होता, तेव्हा राजस्थानच्या क्षत्रिय माळी समुदायाने आणि इतर उत्तर भारतीय माळी लोकांनी उपनाम सैनी स्वीकारले. ==माळी समाजातील प्रसिद्ध व्यक्ती== #[[सावता माळी]] #[[महात्मा फुले]] #[[सावित्रीबाई फुले]] #[[नारायण मेघाजी लोखंडे]] #[[निळू फुले]] #[[नारायणराव सोपानराव बोरावके]] #[[छगन भुजबळ]] #[[राजीव सातव]] #[[अशोक गेहलोत]] #[[गजमल माळी]] #[[सिद्धराम म्हेत्रे]] #[[जयकुमार गोरे]] #[[रुपाली चाकणकर]] #[[अमोल कोल्हे|डॉ. अमोल कोल्हे]] #[[अतुल सावे]] #[[प्रज्ञा राजीव सातव]] #[[देवयानी फरांदे]] #[[मनीषा चौधरी]] #[[अजय चौधरी]] #उमेश उर्फ ​​चंदू आत्मारामजी यावलकर #प्राजक्ता माळी #निशा फुले #मकरंद अनासपुरे #दिनेश मणेरी ==माळी समाजातील काही जिल्हानिहाय आडनावे== माळी समाजाची जिल्हा निहाय आडनाव यामध्ये प्रामुख्याने आढळली जाणारी नावे आहेत . माळी समाजाची वंशावळ लिहणारे भाट काही वर्षांच्या अंतराने महाराष्ट्रात येतात. आणि वंशावळ लिहितात .खालील यादीत काही आडनावे नसतील.उपलब्ध स्रोतांवरून ही नावे घेतली आहेत. १. ''नाशिक'' : माळी,खैरे, गीते, जाधव, भुजबळ, वाघ, महाजन, सुरसे, वझरे, कोठुळे, बोराडे, पाचोरे, थोरात, राउत, तडस,तिडके, वाघ, मंडलिक, गायकवाड,काठे, वनमाळी, गांगुर्डे, भडके, मोटकरी ,नाईक, नवगिरे, जगझाप, भांबरे, हिवाळे, उबाळे, रानमाळी, गवळी, वेरुळे, रहाणे, वायकांडे, पगार, निकम, मोहन, तांबे, ताजने, बनकर, सोनवणे, शिंदे, तुपे, कांबळे, मौले, ताठे, निकम, काश्मिरे, उगले, शेवकर, गायखे, खसाळे, जेजुरकर, विधाते, खोडे, भंदुरे, शेवाळे, लोणारे, साळवे, शेरताठे, बच्छाव, पुंड, नवले, रासकर, कमोद, खैरनार, पैठणकर, चौरे, शेलार, जगताप, फरांदे, जंजाळे, वेलजाळी, एनडाइत, आहेर, बागुल, थालकर, मोकल, म्हैसे, भालेराव, फुलारे, लोखंडे, साळुंके, बटवाल, मेहेत्रे, पाटील, मालकर, निफाडे, गाडेकर, अंतरे, कुलधार, कचरे, तिसगे, धनवटे, कुटे, पुणेकर, चाफेकर, सूर्यवंशी,वाघचौरे, कमोदकर, महाजन, महात्मे. २ . ''अहमद नगर'' : बोरावके, रांधवन, जमदाडे,नाईक,तुपे, क्षित्रे, नेवसे ,अस्वर,सातव,हजारे, खोडवे, सत्रे,पर्वत,शिरसाठ, काळोखे, जाधव,मालकर, बागडे, सजन, विधाते, मंडलिक, अभंग, शिंदे, नाईकवाडी, ताजने, अनप, मेहेत्रे, म्हस्के, पुंड, भरीतकर, डाके, गाडेकर, घोडेकर, बनकर, शेलार, पांढरे, गिरमे, ससाणे, इनामके, रासकर, शिंदे, नागरे,गाडीलकर,देंडगे,शेलार, चेडे, बोरुडे, व्यवहारे, चौरे, राउत, रसाळ, गायकवाड, कानडे, बागडे, होले, नवले, झोके, काफरे, जगताप, दातरंगे, फुलमाळी ,फुलसुंदर, वाघ, बारावकर, सुडके, आगरकर, पानधडे, भुजबळ, खामकर, लोंढे, घोलप, साबळे, गोरे, मोरे, माळी, महाजन, ठाणगे, सुडके, बोरुडे, चिपाडे, लेंडकर, ताठे, धोंडे, गडालकर, गोंधळे, धाडगे, खराडे, तरटे, ताठे, उकंडे, कुलंगे, हुमे, साळुंके, जाधव, गरुडकर , खेतमाळीस, बेल्हेकर, क्षीरसागर, दळवी, ससाणे, पुंड, पडोळे, पडळकर, बोलगे, पांढरकर, खेतमाळीस, आळेकर, आनंदकर, बनसुडे, नन्नावरे, चाकणे, बढे, दरवडे, शेंडगे, लोखंडे, जांभूळकर, हिरवे, सुपेकर, कोथिम्बिरे, औटी, मोटे, जयकर, खेडकर, जाम्भे, इत्ते, मेमाणे, वऱ्हाडे, बोडखे, फरांदे, चौधरी, मुळे, कन्हेरकर, करंडे, झगडे, एटक, गरुडकर, आंबेकर, रायकर,सुरसे, गांजुरे, बहिर्याडे, पंधाडे, कांदे, खरपुडे, आखाडे, हिरे, जेजुरकर, गडगे, गुल्दगड, अनारसे, टेंभे, सूर्यवंशी, झोडगे , शेंडे, भागवत. ३. ''नागपूर'' : नेरकर, कोठेकर, भेलकर, वऱ्हेकर, आंबेकर, निकाजु, खोडस्कर, पाचघरे, फसाते, गोबरे, तडस, देशमुख, गायधने, वानखडे, गोरडे, बिरे, कुटे, चाल्पे, श्रीखंडे, दहीकर, पवार, चांदुरकर, कुबाडे, केवते, हजारे, लाखे, नावडे, गन्जरे, चांदोरे, बोडके, मगरे, वैद्य, चिमोटे, महाजन, उमप, उमाक, सननसे, घोळशे, आगलावे, चौधरी, परोपते, माळी, कावलकर, वाघ, कोल्हे, लांडगे, येवले, बनकर, ठेम्भारे, शेवाळे, धाकुलकर, डोंगरे, मदनकर, वाळके, फुसे, चिमोटे, केने, बर्डे, धाडसे, वाकडे, मसुरकर, राउत, जम्बुलकर, चरपे, गिर्हे, सातपुते, नारेकर, बारमासे, अलोने, मानेकर,वानखडे, भांगे. ४. ''पुणे'' : माळी, फुले, खोडवे, तळेकर, बोरावके, जाधव, टिळेकर, भागवत, फुलारी, धसाडे,शेंडे, भोंग, भोंगळे, जयकर, लोणकर, रायकर, लाहवे, गिरमे, अनारसे, राऊत, भुजबळ, साचणे, शिंदे, झुरंग,गरुडे, बिर्दावडे, आल्हाट, चिचाटे, डोके, बिरदवडे, केळकर, लेंडघर, धाडगे, जांभुळकर , बाणेकर, गोरे, शेवकरी, आगरकर, धामधेरे, व्यवहारे, नावरे, जगताप, लडकत, पाबळ, भास्कर, हिंगणे, होले, वाये, बनकर, हजारे, लोंढे, बोराटे, बुरडे, कुडके, रासकर, खरात, बोरावके, कोद्रे, इनामके, जमदाडे, कुदाळे, पिसे, गदादे, भोगले, टिकोरे, लांडगे, भडके, यादव, नाळे, फडरे, अणेराव, लग्गड, दप्तरे, केदारी, वाडकर, दंगमाळी, गोंधळे, दळवी, आरु , ससाणे, काळे, साळुंखे, नंदे, जमदाडे, नेवासे, लोखंडे, बढे, झगडे, नवले, वाघोले, फरांदे, दुधाळ, कापरे, वडणे, वचकळ, भोंगले, पैठणकर, बोरकर, ताम्हाणे, पिंगळे, वाघ ,आदलिंग, गायकवाड, लावले, बटवाल, वाघमारे, फुलसुंदर, अभंग, वाव्हळ, कावळे, बिर्मल, करपे, बिडवाई, मंडलिक, परंडवाल, चिपाडे,गांजुरे, दुर्गाडे, ५. ''जालना'' - कदम( रेवगाव) जावळे,राजाळे,घनवट, विधाते, देवकर, शिंगणे,टीलेकर, जईद, मोठे, काळे, खरात, घायाळ, गाढवे, बोरकर, झरेकर, शिंदे, गालाबे, चिंचाने, वाघमारे, साबळे, मगर ,खान्देभारद ,खालसे ,पवार, आंबेकर, झोरे, तिडके, केरकळ, जाधव , शिंदे, जवंजाळ , खेत्रे,ठाकरे, पाटील , खैरे, वाघमारे, घोलप, गते, लांडगे, गोरे, शेरकर, वाघ, सपकाळ, मेहेत्रे, गिरम, राउत, पाचफुले, शेवाळे, बनकर, हरकल , गाढवे, धानुरे, वानखेडे, पौलबुद्धे,घायाळ , चौधरी, मोहिते, माळोदे,राऊत, बागवान(मुस्लिम). ६. हिंगोली- धामणे, डुकरे, भडके, कदम, सारंग, पारीस्कर, पायघन, काळे, धामणकर, गोरे, गवळी,मत्ते,ढोले, आराडे वाशिमकर,घोडके,काळे,जावळे,डाके,भोने,लाड,नागुलकर,बोराडे,काठोळे,पांगसे,वाठ,पुंड. ७.''सातारा'' : कर्णे,गवळी, गोरे, अभंग, राउत, काळोखे, जाधव, तांबे, डांगरे, घनवट, बोराटे, शिंदे, भुजबळ, बनसोडे, शेंडे, बंकर, क्षीरसागर, ताटे, कोरे, धोकटे, पाटील, माळी, तोडकर, दगडे, कुदळे, ननावरे , नवले, रासकर, होवाळ ,जमदाडे, फरांदे, टिळेकर.मुंढेकर माळी. ८ .''बुलढाणा'' : खरात, हरीमकर, बंडे, तायडे, भरड , जाधव, शिवाजी वेरुळकर, घोलप, वानेरे, इरातकर, महाजन, चोपडे , राऊत , फुलझाडे , खंडागळे, गडे, इंगळे, देशमाने, सोनुने, गिर्हे, वानखडे, चावरे, उमरकर, बगाडे, निमकर्डे, खंडारे , दांडगे, शिरसागर, वावगे,राखोंडे, बोंबटकार, वावटळीकर, पैघन , पार्कीस्कर, पुंड, चंदनशिव, नागुलकर, बोऱ्हाडे, ढोरे, ढोले, भोणे, तोंपे, वानखेडे, पोपळघात, चावळे, डांगे, गवांदे, कानडे, डोईफोडे, धामणकार, बाईसकार, जवळकार, मुंढेकर माळी.,वाघमारे, आगळे, मसने, चिंचोलकार, बोराडे, तडस, लाड, वाथ. ९. ''जळगाव'' : महाजन, जाधव, पाटील, निकम, सोनावणे, बिरारी, बागुल, खैरनार, वानखेडे, बच्छाव, रोकडे, देशमुख, सूर्यवंशी, झाल्टे, गावले, अहिरराव, बाविस्कर, मुंढेकर माळी.मोरे, महाले, राउत, घोंगडे, भडांगे, चौधरी, बनकर. १०. ''बीड'' : कोरडे, खोडवे, जवंजाळ, फुले, ढगे, म्हेत्रे,घोडके, यादव, नाईक, काळे, गोरे, लेंडाळ, भुंबे, गणगे, दिलवाले, साखरे, पांढरे, मस्के, वादे, बनसोडे, कातखडे, कटारे, गवळी, रासवे, काटुळे,कदम, आगरकर, अंतरकर, सत्वधर, लगड, कटारे, बनकर, माळी, राउत, शिंदे, फुलझळके, जाधव, धोंडे, अरसुडे, डाके, मुंढेकर माळी,सिंगारे, काशीद, जिरे, शिंदे, काळे, गोरे, दुधाळ, तुपे, लोखंडे, गायकवाड, धोंडे, कडू, जाधव, गवळी, गणगे, जिरे, रावसे, यादव, कुदाळे, मणेरी, धवळे, जमदाडे, , शेलार, झीरमाळे. ११. ''धुळे'' : माळी, महाजन, सोनावणे, वाघ, बागुल, जाधव, सौंदाणे, खैरनार, महाले, देवरे, जगदाळे. १२. ''अमरावती': : भुस्कडे, वऱ्हेकर, मडघे, कोरडे ,बनसोड, तडस, हाडोळे , गोंगे, कुंभारखाने, घाटोळ, बोबडे, चांदोरे, गोरडे, गोल्हर, खसाळे, पेटकर, वडनेरकर,कांडलकर,पाचघरे,निकाजु कविटकर ,गणोरकर, अम्बाडकर,जावरकर, लोखंडे, काळे, चर्जन, निमकर, नानोटे, खेरडे, मेहरे, पवार, धनोकार, वांगे, भगत, कडू, भुयार, गाने, अकार्ते, बकाले, भोयर, राउत, रोठेकर, मेंधे, जेवाडे, टवलारे, जुनघरे, फुटाणे, झाडे, पोटदुखे, मुंढेकर माळी,नाथे, बेलोकार, आमले, पाटिल.खारकर. मावदे.पवार अडाऊ १३. ''यवतमाळ'': : कुंभारखाने, धोबे, जावरकर, संदे, भंगे, घावडे, चिंचोरकर, चरडे, गोल्हर, नल्हे, सरडे, पोटदुखे, नाकतोडे, धनोकर. १४. ''वर्धा'' : वाके, तीखे, काळे, गोरे, जांभळे, बोबडे, राउत, खेरडे, थेटे, मेहत्रे, खसाळे, गोंगे.खारकर १५. ''सांगली'' : माळी, तोडकर, कोरे, शिवणकर, अडसूळ,वाघमारे, सागर, बालटे, राउत, जाधव, फुले, बनसोडे, फडथरे , पिसे, बनकर, लिंगे, लोखंडे, लांडगे,मेंढे,बरगाले,दुर्गाडे, मुंढेकर माळी,मोतुगडे,इरळे,म्हेत्रे,येवारे,खोबरे,भडके, माईनकर,मंडले,मानकर,वांडरे,चौगुले. १६. ''अकोला'' : ढोणे, बोचरे, शेवाळकर, भुस्कुटे, धानोकर, मसने, चिंचोलकर ,नावकार,आमले, चोपड, पैघन, पार्कीस्कर, पुंड, चंदनशिव, नागुलकर, बोऱ्हाडे, ढोरे, गोंगे, ढोले, भोणे, तोंपे, वानखेडे, पायघान, पोपळ्घात, चावळे, डांगे, गवांदे, कानडे, डोईफोडे.मुंढेकर माळी, ढोकणे, मारोटकार, डवंगे, लायबर, कोंडे, गुरेकार, ढोक, पांगशे, लाड, डाफे, बुंदे, कोळमकार, मंगळे, मते, घोडे, नागोलकार, मासोदकर, भुस्कडे १७. छत्रपती संभाजीनगर (''औरंगाबाद)'' : शेरकर, जाधव, शिँदे, भुजबळ, ढोके, वाघ, सोणवणे, कातबणे, दिलवाले, तिडके, पोयघन, साचणे, ढवळे, बनकर, भालेराव, गहाळ, हजारे, थोरात, भडके, नवले, गोरे, आंतरकर, भुमकर, काळे, ठाणगे, जेजुरकर, पवार, पुंड, पेरकर, देवकर, जावळे, धोंडे, मुंढेकर माळी,गायकवाड, वाघचौरे, गान्हार, हेकडे, तारव, कुदळे, मोकासे, डहाके, भाग्यवंत, रामकर, वानखेडे, शिनगारे, जैवाळ, राऊत, ताजने, बनसोड, शिरसाठ, मैंद, फुलसौंदर, १८. ''वाशीम'' : पायघन, उमाळे, मोरे, अढाउ,सोनूने,भडके,धाडसे, मानकर, वाकेकर, बुरनासे, बोबडे, आमले, आकोलकर,मानकर, नागापुरे, वैराळे, उमाळे, व्यवहारे, डोंगरे, कळसकर, गिर्हे, देशमुख, पाटील, टेम्भारे,इंगळे, राऊत,काटोलकर, झगडे, भूस्कडे, राखोंडे, तायडे, धाकुलकर, आंबेकर, बिर्हे, काळपांडे, जाधव, सातव, इंगोले, नवलकर, नार्सिंगकार, बगाडे, बोळाखे,ढोक, वाघमारे, धर्माळे, गवळी, घाटे, जामोदकर, कथिलकर, ठोंबरे, दाते, खोडस्कर, चरपे, खडसे, मांडवकर, गोरडे, लेकुरवाळे, गांजरे, धाडसे, बम्बळकर, भोपळे, खरासे, डेहनकर, अढाऊ,वानखडे, उडाखे, मांडवगणे, चौधरी, भभूतकर, भड, खलोकार,राजनकर, कुले, चतुरकर, ढोकणे,जसापुरे, लोखंडे, चर्जन, तडस, भगत, ढोले, वाशिम्कार, चिमोटे, सदाफळे,हाडोळे,दहीकर,बनकर. सुंदरकर, बोळे,पेठकर,श्यामसुंदर,वावगे,नवले, कणेर, पोहनकर,वालोकार,खटाळे,आघाडे,आखरे,पाचघरे,खरबडे,जठाळे,कांडलकर,मडघे,जुनघरे, मेहरे,कोरडे,झाडे,बनसोड,नाथे,टवलारे, मुंढेकर माळी,शाहाकार,कविटकर,गणोरकर,अम्बाडकर,नानोटे, निमकर,खेरडे,बेलसरे,भोगे,वाडोकर,मारोडकर, रडके,कडू,पवार,धनोकार,वांगे,सरडे,भोजने, भुयार,गणगणे,भोयर,होले,बानाईत,मेंढे. २०. ''लातूर'' : माळी, गोरे, कटारे, खडबडे, शिन्दे, फुलसुंदर, वाघमारे, चाम्भार्गे, म्हेत्रे, फूटाने, जगताप. २१ . ''कोल्हापूर'' : धोंडे,बत्तीसे, पवार, सूर्यवंशी, हिवरे, कर्णकर, बाचकर,मानकर, नागापुरे, वैराळे, उमाळे, व्यवहारे, डोंगरे, कळसकर, गिर्हे, देशमुख, पाटील,चौगुले, माळी, म्हेत्रे. २२. ''नंदुरबार'' : महाजन, देवरे, माळी, मगरे, सागर, राणे, शेंडे, पिंपरे, लोखंडे, बत्तीसे, पवार, सूर्यवंशी, हिवरे, सोनुने,कर्णकर.मुंढेकर माळी, 23. सोलापूर :- भोंग, राऊत, पिसे, भुजबळ, गिरमे, एकतपूरे ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:ओबीसी जाती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]]http://www.maliworld.in/Origin_of_society.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180809082024/http://www.maliworld.in/Origin_of_society.aspx |date=2018-08-09 }} l0klipgfzpgq6bssyzvjgn2d65kcotc 0 200757 2718382 2456822 2026-10-09T10:47:30Z Dharmadhyaksha 28394 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718382 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''ताश्कंद करार''', '''ताश्कंद डिक्लरेशन''' तथा '''ताश्कंद अ‍ॅग्रिमेंट''' हा शांतता करार [[भारत]] आणि [[पाकिस्तान]] यांच्यात [[ताश्कंद]] येथे [[१० जानेवारी]], [[इ.स. १९६६]] रोजी केला गेला. [[भारत-पाकिस्तान दुसरे युद्ध|१९६५ च्या भारत पाकिस्तान युद्धात]] पाकिस्तानचा सपशेल पराभव दिसत असताना पाकिस्तानने इतर देशांच्या मध्यस्थीने हा करार करण्याचा प्रस्ताव मांडला. [[सोव्हिएत युनियन]]चे प्रमुख [[अलेक्सी कोसिजीन]] यांच्या मध्यस्थीने झालेल्या करारावर भारत सरकारच्या वतीने पंतप्रधान [[लालबहादूर शास्त्री]] यांनी, तर पाकिस्तानच्या वतीने पाकिस्तानचे अध्यक्ष [[अयुब खान]] यांनी सह्य़ा केल्या. [[भारताची फाळणी|१९४७ साली भारत-पाकिस्तान फाळणीनंतर]] या दोन देशांमध्ये चिघळलेल्या सीमावादाने १९६५ मध्ये परत एकदा डोके वर काढले. ऑगस्ट १९६५ मध्ये पाकिस्तानी लष्कराने [[ऑपरेशन जिब्राल्टर]] या नावाने मोहीम काढून [[जम्मू आणि काश्मीर]]च्या भारतीय प्रदेशात सन्य घुसवले. प्रत्युत्तर म्हणून भारत सरकारनेही पाकिस्तानी लष्करावर हल्ला चढवला. ऑगस्ट आणि सप्टेंबर १९६५ मध्ये सतरा दिवस चाललेले हे युद्ध [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांची]] सुरक्षा परिषद, [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] आणि सोव्हिएत युनियन यांच्या प्रयत्नांनी २२ सप्टेंबर १९६५ रोजी युद्धबंदी करार होऊन थंडावले. दोन्ही बाजूंचे हजारो सनिक या युद्धात मारले गेले आणि [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धानंतर]] प्रथमच इतक्या मोठ्या संख्येने रणगाडे आणि इतर शस्त्रास्त्रांचा वापर झालेले हे युद्ध होते असे म्हणले जाते. सतरा दिवस चाललेले हे युद्ध अनिर्णित अवस्थेतच थांबले. या युद्धानंतर भारत आणि सोव्हिएत युनियनचे राजनतिक संबंध अधिक जवळचे झाले, तर दुसऱ्या बाजूला पाकिस्तान आणि [[चीन]]मध्ये अधिक जवळीक झाली. ४ ते १० जानेवारी १९६६ मध्ये ताश्कंद येथे झालेल्या बैठकीत संयुक्त राष्ट्रे, अमेरिकी सरकारचे प्रतिनिधी आणि सोव्हिएत रशियन सरकारचे वरिष्ठ प्रतिनिधी शामिल होते. करारात ठरल्याप्रमाणे भारत आणि पाकिस्तानने या युद्धात परस्परांच्या घेतलेल्या प्रदेशांवरील हक्कसोडून १९४९ साली नक्की केलेल्या युद्धबंदी रेषेपर्यंत माघार घेतली. भारतावरील पाकिस्तानी आक्रमणामुळे ५ ऑगस्ट ते २३ सप्टेंबर १९६५ पर्यंत झालेल्या युद्धाची समाप्ती या कराराने झाली. लालबहादूर शास्त्री व पाकिस्तानचे राष्ट्रपती अयुबखान यांच्यामध्ये सोव्हिएट महामंत्री कोसिजिन यांच्या मध्यस्थीने ४ जानेवारी १९६६ पासून वाटाघाटी होऊन १० जानेवारीस नऊ कलमी करारावर उभय नेत्यांनी सह्या केल्या. ताश्कंदच्या या शांतता कराराची औपचारिकता पूर्ण झाल्यावर दुसऱ्या दिवशी भारताचे पंतप्रधान [[लालबहादूर शास्त्री]] यांना हृदयविकाराचे दोन झटके येऊन त्यांचे अकस्मात निधन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.loksatta.com/navneet-news/tashkent-pact-1370123/|title=ताश्कंद करार|date=2016-12-26|work=Loksatta|access-date=2018-03-25|language=mr-IN}}</ref> ==या करारातील ठळक कलमे== * (१) संयुक्त राष्ट्र–सनदेप्रमाणे परस्परांशी स्नेहपूर्ण शेजारसंबंध निर्माण करण्याची व परस्परविरुद्ध सैन्यबळाचा उपयोग न करता, आपापसांतील तंटे शांततामय मार्गाने सोडविण्याची हमी देण्यात आली. * * (२) २५ फेब्रुवारी १९६६ च्या आत आपापली सैन्ये ५ ऑगस्ट १९६५ च्या स्थानावर परत घेण्याचे मान्य करण्यात आले. यांशिवाय करारातील इतर कलमे पुढीलप्रमाणे आहेत. * (३) एकमेकांच्या अंतर्गत काराभारात ढवळाढवळ न करणे. * (४) एकमेकांच्या विरुद्धच्या प्रचारास आळा घालणे. * (५) एकमेकांचे राजदूत पुनश्च स्थानापन्न करून १९६१ च्या व्हिएन्ना कराराप्रमाणे त्यांच्या सुरक्षिततेची व्यवस्था करणे. * * (६) एकमेकांमधील आर्थिक व व्यापारी संबंध, दळणवळण व सांस्कृतिक देवाणघेवाण यांचे पुनरुज्जीवन करणे व अस्तित्वात असलेल्या कराराची अंमलबजावणी करणे. * * (७) युद्धकैद्यांची अदलाबदल करणे. * * (८) उभयदेशांतील लोकांना मोठ्या संख्येने देशत्याग करावा लागणार नाही, अशी परिस्थिती निर्माण करणे आणि युद्धकाळात उभयदेशांनी एकमेकांची जी मालमत्ता व परिसंपत्ती ताब्यात घेतली असेल, ती परत करण्यासाठी वाटाघाटी करणे. * (९) अत्युच्च व इतर स्तरांवर परस्परांच्या हितसंबंधाच्या प्रश्नावर वेळोवेळी विचारविनिमय करणे.<ref>[https://marathivishwakosh.maharashtra.gov.in/khandas/khand7/index.php/23-2015-01-14-05-21-30/12879-2016-01-20-07-12-03]</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारत-पाकिस्तान युद्धे]] [[वर्ग:भारत-पाकिस्तान संबंध]] [[वर्ग:ताश्कंद]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय करार]] [[वर्ग:१९६६ मधील भारत]] qu2vwc200us6x7x13towjqjzkcur6io 10 219225 2718361 2633340 2026-10-09T06:43:40Z ~2026-41910-22 185743 2718361 wikitext text/x-wiki {{Routemap |navbar = MSR Harbour line |title = हार्बर मार्ग |title-bg = #{{Mumbai Suburban Railway color|Harbour}} |map = {{BSto|[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]|{{rws|कर्जत}}कडे|it=all}}~~ ~~! !\\ABZ+14!~lCONTf1!~lCONTf4~~ ~~ ~~''{{BSto|[[कोकण रेल्वे]]|{{rws|रोहे}}कडे|it=all}}'' \\INT~~'''{{rws|पनवेल}}''' ''[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]कडे''~~ ~~! !\d\v-STR!~v-STR3!~lCONTf3 \\HST~~{{rws|खांदेश्वर}} \\HST~~{{rws|मानसरोवर}} \\hbKRZWae~~ ~~ ~~तळोजा नदी \\HST~~{{rws|खारघर}} \\INT~~'''{{rws|सी.बी.डी. बेलापूर}}''' \\d\ABZgl+l\d!~CONTfq~~ ~~ ~~{{BSto|[[बंदर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|बंदर मार्ग]]|{{rws|उरण}}कडे|it=all}} {{BSto|[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]|{{rws|डहाणू रोड}}कडे|it=all}}~~ ~~! !v-CONTg\\c\HST\c~~{{rws|सीवूड्स-दारावे-करावे}} ''{{rws|बोरीवली}}पर्यंत विस्तार प्रस्तावित''~~ ~~! !exvCONTg-!~v-STR\\c\INT\c~~'''{{rws|नेरूळ}}''' '''{{rws|गोरेगाव}}'''! !vKSTRxa-!~v-STR!~lvINT\\c\HST\c~~{{rws|जुईनगर}} {{rws|राम मंदिर}}! !vHST\c\CONTgq\ABZgr+r\c~~ ~~ ~~{{BSto|[[ट्रान्सहार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|ट्रान्सहार्बर मार्ग]]|{{rws|ठाणे}}कडे|it=all}} {{rws|जोगेश्वरी}}! !vHST\\c\HST\c~~{{rws|सानपाडा}} ''[[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]''~~'''{{rws|अंधेरी}}'''~~! !vINT\\c\INT\c~~'''{{rws|वाशी}}''' ~~{{rws|विलेपार्ले}}~~! !c\vHST\cd\hbKRZWae~~ ~~ ~~[[ठाणे खाडी]] ''[[सहार विमानतळ]] {{rint|air|link=छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ}}''~~{{rws|सांताक्रुझ}}~~! !vHST\\c\INT\c~~'''{{rws|मानखुर्द}}''' ''[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]'' {{rws|खार रोड}}! !vHST\\c\HST\c~~{{rws|गोवंडी}} vÜWBl\\c\HST\c~~ ~~{{rws|चेंबूर}}~~''[[मुंबई मोनोरेल]] {{rint|mono}}'' ''[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]'' '''{{rws|वांद्रे}}'''! !vINT\\c\HST\c~~{{rws|टिळक नगर}} [[मिठी नदी]]~~ ~~! !dWASSERq\vWBRÜCKE1\dWASSERq\d\vCONTg-!~v-STR\~~ ~~ ~~{{BSto|[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]|{{rws|ठाणे}}कडे|it=all}} {{rws|माहिम जंक्शन}}! !vHST\\vINT\d~~ ~~'''{{rws|कुर्ला}}''' {{BSto|[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]|{{rws|चर्चगेट}}कडे|it=all}}~~ ~~! !v-STR3!~lCONTf3\vSTR2-\v-LSTR3!~ÜWu3\dSTR\ {{BSto|[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]|[[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]कडे|it=all}}~~ ~~! !c\vLSTR+1-!~ÜWu1\dSTR+4\c\HST~~{{rws|चुनाभट्टी}} {{rws|किंग्ज सर्कल}}! !\hHSTa\HST~~ ~~{{rws|गुरू तेग बहादुर नगर}}~~''[[मुंबई मोनोरेल]] {{rint|mono}}'' \BS2l!~lhSTRe@g\BS2r exMONO\INT~~ ~~'''{{rws|वडाळा रोड}}'''~~''[[मुंबई मोनोरेल]] {{rint|mono}}'' \HST~~{{rws|शिवडी}} \HST~~{{rws|कॉटन ग्रीन}} \HST~~{{rws|रे रोड}} \HST~~{{rws|डॉकयार्ड रोड}} {{BSto|[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]|{{rws|दादर}}कडे|it=all}}~~ ~~! !cd!~vLSTR2-\c!~hSTRa@g\d d\STRc1!~lhvSTR(l)\v-STR+4!~lv-INT@F!~MASKl!~hvSTR-!~lvINT@G-~~{{rws|सँडहर्स्ट रोड}} \c\c!~lhSTRe\vSTR d\\vHST~~{{rws|मशीद}} ''[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]''~~ ~~! !\d\vKINTe~~'''[[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]''' }}<noinclude> {{Railway-routemap|IN|हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|cat=no}} [[Category:Mumbai Suburban Railway - route diagram templates]] [[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे साचे]] </noinclude> 90ooqa0gmnycuug58mp7ya1db5hmqg3 0 228545 2718191 2642289 2026-10-08T18:33:48Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, removed: {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} using [[Project:AWB|AWB]] 2718191 wikitext text/x-wiki [[इ.स. २०१७]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. == जानेवारी ते मार्च == {| class="wikitable sortable" |- ! प्रदर्शन ! नाव ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! शैली ! आयएमडीबी ! स्रोत |- | rowspan=2|{{dts|format=dmy||1|6}} || ''[[ती सध्या काय करते]]'' ||सतीश राजवाडे ||[[अंकुश चौधरी]], [[तेजश्री प्रधान केतकर]], अभिनय बेर्डे || प्रेमपट, नाट्यपट ||<ref>{{Citation|title=Ti Saddhya Kay Karte|url=http://www.imdb.com/title/tt6267944/|accessdate=2018-08-28}}</ref> ||<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.loksatta.com/manoranjan-news/movie-review-of-marathi-movie-ti-sadhya-kay-karte-1378000/|title=‘ती सध्या काय करते’ मुव्ही रिव्ह्यू- पहिल्या प्रेमाचा ‘फ्लॅशबॅक’|date=2017-01-06|work=Loksatta|access-date=2018-08-28|language=mr-IN}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Ti Saddhya Kay Karte|url=https://in.bookmyshow.com/movies/ti-saddhya-kay-karte/ET00051102|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- | ''झाला बोभाटा'' || अनुप जगदाळे ||[[दिलीप प्रभावळकर]], [[भालचंद्र कदम]] ||हास्यपट, नाट्यपट ||<ref>{{Citation|title=Zhalla Bobhata (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6409262/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-01-10}}</ref> |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/marathi-movie-zala-bobhatas-trailer-released-1352155/|title=‘झाला बोभाटा’ सिनेमाचा ट्रेलर प्रदर्शित|date=2 December 2016|publisher=}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Zhalla Bobhata|url=https://in.bookmyshow.com/movies/zhala-bobhata/ET00051596|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- |{{dts|format=dmy||1|13}} |''वज्र'' |मयूर करंबळीकर |राहूल सोलापूरकर,उल्हास आढाव,अभिनीत पानगे, मीरा पठारकर |रहस्यपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.bookmyshow.com/movies/vajra/ET00052094|title=Vajra|first=|last=BookMyShow|publisher=}}</ref> |- ||{{dts|format=dmy||1|20}} ||''वीडा एक संघर्ष'' |विजय शिंदे |अनिल माळी, शुभांगी लाटकर, [[अनंत जोग]] |नाट्यपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.bookmyshow.com/movies/veeda-ek-sangharsh/ET00052391|title=Veeda Ek Sangharsh|last=BookMyShow|website=BookMyShow|access-date=2017-01-19}}</ref> |- |{{dts|format=dmy||2|3}} |''[[बघतोस काय मुजरा कर]]'' |हेमंत ढोमे |[[जितेंद्र जोशी]], [[अनिकेत विश्वासराव]], अक्षय टंकसळे |नाट्यपट |<ref>{{Citation|title=Baghtos Kay Mujra Kar|url=http://www.imdb.com/title/tt6009102|accessdate=2016-12-06}}</ref> |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.loksatta.com/manoranjan-news/baghtos-kay-mujra-kar-movie-review-1397784/|title=बघतोस काय मुजरा कर |access-date=}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Baghtos Kay Mujra Kar|url=https://in.bookmyshow.com/movies/baghtos-kay-mujra-kar/ET00045758|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- |rowspan=2|{{dts|format=dmy||2|10}} |''ध्यानीमनी'' |[[चंद्रकांत कुलकर्णी]] |[[महेश मांजरेकर]], [[अश्विनी भावे]] |रोमांचपट |<ref>{{Citation|title=Dhyanimani (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6437272/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-01-19}}</ref> |<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://ahmedabadmirror.indiatimes.com/others/sunday-read/Star-trek/articleshow/50608020.cms|title=Star trek - Ahmedabad Mirror|newspaper=Ahmedabad Mirror|access-date=2017-01-06}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Dhyanimani|url=https://in.bookmyshow.com/movies/dhyanimani/ET00048946|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- |''[[फुगे]]'' |[[स्वप्ना वाघमारे जोशी]] |[[स्वप्नील जोशी]], [[सुबोध भावे]], [[प्रार्थना बेहरे]], नीता शेट्टी |रोमांटीक हास्यपट |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/title/tt6522352/?ref_=adv_li_tt|title=Fugay Film(2017)|publisher=}}</ref> |<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.loksatta.com/manoranjan-news/fugay-movie-review-swwapnil-joshi-suboth-bhave-prarthana-behere-swapna-waghmare-joshi-1402867/|title=फुगे |प्रकाशक=लोकसत्ता|access-date=}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=फुगे|url=https://in.bookmyshow.com/movies/fugay/ET00049071|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- | rowspan=4|{{dts|format=dmy||2|17}} |''[[गाव थोर पुढारी चोर]]'' |पितांबर काळे |डिगांबर नाईक, प्रेमा किरण, चेतन दळवी, सिया पाटील, किशोर नांदलस्कर, कांचन भोर |राजकारणपट |<ref>{{Citation|title=Gaon Thor Pudhari Chor (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6477680/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-01-30}}</ref> |<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/gaon-thor-pudhari-chor-marathi-movie-releasing-on-17-february-1392928/|title=इरसाल राजकारणाची भानगड मांडणार ‘गाव थोर पुढारी चोर’|date=2017-01-28|newspaper=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2017-01-30}}</ref> |- |''[[रांजण]]'' |प्रकाश जनार्दन पवार |यश कुलकर्णी, गौरी कुलकर्णी, [[भालचंद्र कदम]], [[भारत गणेशपुरे]] |प्रेमपट, नाट्यपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/ranjan-marathi-movie-releasing-on-17-february-1385860/|title=अजय गोगावलेचे ‘लागीर झालं रं’ गाणे|date=17 January 2017|publisher=}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Ranjan|url=https://in.bookmyshow.com/movies/ranjan/ET00053445|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- |''हक्क'' |गोरख जोगदंडे |मिलींद गवळी, [[स्मीता शेवाळे]], [[तन्वी हेगडे]] |ॲक्शनपट, नाट्यपट |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/title/tt6660470/?ref_=adv_li_tt|title=Hakka (2017)|publisher=}}</ref> |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.bookmyshow.com/movies/hakk/ET00053598|title=Hakk (U)|first=|last=BookMyShow|publisher=}}</ref> |- |''[[झेंडा स्वाभिमानाचा]]'' |विश्वास रांजणे |तेश्वनी वेताळ, अक्षय खरात |नाट्यपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.bookmyshow.com/movies/zenda-swabhimanacha/ET00053590|title=Zenda Swabhimanacha (U)|first=|last=BookMyShow|publisher=}}</ref> |- |{{dts|format=dmy||2|24}} |''श्यामची शाळा'' |प्रकाश जाधव |[[अरुण नलावडे]], [[विजय पाटकर]],विजय कदम, [[मिलींद शिंदे]] |नाट्यपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.bookmyshow.com/movies/shyamchi-shala/ET00053860|title=Shyamchi Shala (U)|last=BookMyShow|website=BookMyShow|access-date=2017-02-24}}</ref> |- |{{dts|format=dmy||3|3}} |''प्रेमाय नमः'' |जगदीश वठारकर |देवेंद्र, [[रुपाली कृष्णाराव]] |प्रेमपट | |<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.megamarathi.com/marathi-movies/premaya-namah-marathi-movie/|title=Premaya Namah Marathi Movie Starcast Trailer Songs Release WikiPromo|last=megamarathi|date=2017-01-02|newspaper=MegaMarathi.Com|access-date=2017-01-14|archive-date=2017-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170118192305/http://www.megamarathi.com/marathi-movies/premaya-namah-marathi-movie/|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Premaya Namah|url=https://in.bookmyshow.com/movies/premaya-namah/ET00053725|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- |rowspan=2|{{dts|format=dmy||3|10}} |''तलाव'' |जयभीम कांबळे, प्रमोद श्रीवास्तव |सौरभ गोखले, संजय खापरे, प्रियंका राऊत, नवनीत फोंडके and वर्षा पवार |प्रेमपट, ॲक्शनपट |<ref>{{Citation|title=Talav (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6632208/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-03-29}}</ref> |<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/sanjay-khapre-to-play-a-villian-again/articleshow/57372854.cms|title=Sanjay Khapre to play a villian again? - टाइम्स ऑफ इंडिया|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=2017-03-01}}</ref> |- |''जर्नी प्रेमाची'' |अमोल भावे |अभिषेक सेठीया, कश्मीरा कुलकर्णी,माधव देवचक्के,अतुल अभ्यंकर,पराग बांडेकर,प्रदीप पटवर्धन, नीलू पाठक,दीपज्योती नाईक, सनी चार्ल्स |प्रेमपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Journey Premachi|url=https://in.bookmyshow.com/movies/journey-premachi/ET00053446|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.bollywoodduniya.in/2017/01/28/adil-balochs-journey-premachi-from-17th-february/|title=Adil Baloch’s JOURNEY PREMACHI From 17th February – BOLLYWOOD DUNIYA’s Latest Videos, Songs, Profiles, Pics & News|website=www.bollywoodduniya.in|access-date=2017-01-30|archive-date=2017-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202045243/http://www.bollywoodduniya.in/2017/01/28/adil-balochs-journey-premachi-from-17th-february/|url-status=dead}}</ref> |- |{{dts|format=dmy||3|17}} |''गर्भ'' |सुभाष घोरपडे |सुशांत शेलार,सिया पाटील, [[निशिगंधा वाड]], [[अनंत जोग]] |नाट्यपट |<ref>{{Citation|title=Garbh (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6685926/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-03-29}}</ref> |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.bookmyshow.com/movies/garbh/ET00054661|title=Garbh|last=BookMyShow|website=BookMyShow|access-date=2017-03-20}}</ref> |- |{{dts|format=dmy||3|24}} |''[[माणूस एक माती]]'' |सुरेश शंकर झाडे |[[सिद्धार्थ जाधव]],हर्षा गुप्ते, रुचीता जाधव |नाट्यपट |<ref>{{Citation|title=Manus Ek Mati (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6471162/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-01-28}}</ref> |- |rowspan=2|{{dts|format=dmy||3|31}} |''[[कनीका]]'' |पुष्कर मनोहर |[[शरद पोंक्षे]], [[स्मीता शेवाळे]] |भयपट |<ref>{{Citation|title=Kanika (Marathi) (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6555628/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-02-24}}</ref> |<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/the-ring-gets-a-marathi-cousin/articleshow/57166963.cms|title=The Ring gets a Marathi cousin - टाइम्स ऑफ इंडिया|newspaper=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=2017-02-24}}</ref> |- |''नगरसेवक एक नायक'' |दिपक कदम |[[उपेंद्र लिमये]], [[नेहा पेंडसे]], [[सयाजी शिंदे]], गणेश यादव, सुनील तावडे,संजय खापरे |ॲक्शनपट, नाट्यपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/nagrsevak-a-film-on-state-politics/articleshow/57391458.cms|title=Upendra Limaye to enter politics? - टाइम्स ऑफ इंडिया|publisher=}}</ref> |- |} == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मराठी चित्रपट]] 9x4c0vx0svmaqi42lacapkz3166od63 2718208 2718191 2026-10-08T18:36:27Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718208 wikitext text/x-wiki [[इ.स. २०१७]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. == जानेवारी ते मार्च == {| class="wikitable sortable" |- ! प्रदर्शन ! नाव ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! शैली ! आयएमडीबी ! स्रोत |- | rowspan=2|{{dts|format=dmy||1|6}} || ''[[ती सध्या काय करते]]'' ||सतीश राजवाडे ||[[अंकुश चौधरी]], [[तेजश्री प्रधान केतकर]], अभिनय बेर्डे || प्रेमपट, नाट्यपट ||<ref>{{Citation|title=Ti Saddhya Kay Karte|url=http://www.imdb.com/title/tt6267944/|accessdate=2018-08-28}}</ref> ||<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.loksatta.com/manoranjan-news/movie-review-of-marathi-movie-ti-sadhya-kay-karte-1378000/|title=‘ती सध्या काय करते’ मुव्ही रिव्ह्यू- पहिल्या प्रेमाचा ‘फ्लॅशबॅक’|date=2017-01-06|work=Loksatta|access-date=2018-08-28|language=mr-IN}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Ti Saddhya Kay Karte|url=https://in.bookmyshow.com/movies/ti-saddhya-kay-karte/ET00051102|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- | ''झाला बोभाटा'' || अनुप जगदाळे ||[[दिलीप प्रभावळकर]], [[भालचंद्र कदम]] ||हास्यपट, नाट्यपट ||<ref>{{Citation|title=Zhalla Bobhata (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6409262/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-01-10}}</ref> |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/marathi-movie-zala-bobhatas-trailer-released-1352155/|title=‘झाला बोभाटा’ सिनेमाचा ट्रेलर प्रदर्शित|date=2 December 2016|publisher=}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Zhalla Bobhata|url=https://in.bookmyshow.com/movies/zhala-bobhata/ET00051596|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- |{{dts|format=dmy||1|13}} |''वज्र'' |मयूर करंबळीकर |राहूल सोलापूरकर,उल्हास आढाव,अभिनीत पानगे, मीरा पठारकर |रहस्यपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.bookmyshow.com/movies/vajra/ET00052094|title=Vajra|first=|last=BookMyShow|publisher=}}</ref> |- ||{{dts|format=dmy||1|20}} ||''वीडा एक संघर्ष'' |विजय शिंदे |अनिल माळी, शुभांगी लाटकर, [[अनंत जोग]] |नाट्यपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.bookmyshow.com/movies/veeda-ek-sangharsh/ET00052391|title=Veeda Ek Sangharsh|last=BookMyShow|website=BookMyShow|access-date=2017-01-19}}</ref> |- |{{dts|format=dmy||2|3}} |''[[बघतोस काय मुजरा कर]]'' |हेमंत ढोमे |[[जितेंद्र जोशी]], [[अनिकेत विश्वासराव]], अक्षय टंकसळे |नाट्यपट |<ref>{{Citation|title=Baghtos Kay Mujra Kar|url=http://www.imdb.com/title/tt6009102|accessdate=2016-12-06}}</ref> |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.loksatta.com/manoranjan-news/baghtos-kay-mujra-kar-movie-review-1397784/|title=बघतोस काय मुजरा कर |access-date=}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Baghtos Kay Mujra Kar|url=https://in.bookmyshow.com/movies/baghtos-kay-mujra-kar/ET00045758|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- |rowspan=2|{{dts|format=dmy||2|10}} |''ध्यानीमनी'' |[[चंद्रकांत कुलकर्णी]] |[[महेश मांजरेकर]], [[अश्विनी भावे]] |रोमांचपट |<ref>{{Citation|title=Dhyanimani (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6437272/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-01-19}}</ref> |<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://ahmedabadmirror.indiatimes.com/others/sunday-read/Star-trek/articleshow/50608020.cms|title=Star trek - Ahmedabad Mirror|newspaper=Ahmedabad Mirror|access-date=2017-01-06}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Dhyanimani|url=https://in.bookmyshow.com/movies/dhyanimani/ET00048946|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- |''[[फुगे]]'' |[[स्वप्ना वाघमारे जोशी]] |[[स्वप्नील जोशी]], [[सुबोध भावे]], [[प्रार्थना बेहरे]], नीता शेट्टी |रोमांटीक हास्यपट |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/title/tt6522352/?ref_=adv_li_tt|title=Fugay Film(2017)|publisher=}}</ref> |<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.loksatta.com/manoranjan-news/fugay-movie-review-swwapnil-joshi-suboth-bhave-prarthana-behere-swapna-waghmare-joshi-1402867/|title=फुगे |प्रकाशक=लोकसत्ता|access-date=}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=फुगे|url=https://in.bookmyshow.com/movies/fugay/ET00049071|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- | rowspan=4|{{dts|format=dmy||2|17}} |''[[गाव थोर पुढारी चोर]]'' |पितांबर काळे |डिगांबर नाईक, प्रेमा किरण, चेतन दळवी, सिया पाटील, किशोर नांदलस्कर, कांचन भोर |राजकारणपट |<ref>{{Citation|title=Gaon Thor Pudhari Chor (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6477680/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-01-30}}</ref> |<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/gaon-thor-pudhari-chor-marathi-movie-releasing-on-17-february-1392928/|title=इरसाल राजकारणाची भानगड मांडणार ‘गाव थोर पुढारी चोर’|date=2017-01-28|newspaper=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2017-01-30}}</ref> |- |''[[रांजण]]'' |प्रकाश जनार्दन पवार |यश कुलकर्णी, गौरी कुलकर्णी, [[भालचंद्र कदम]], [[भारत गणेशपुरे]] |प्रेमपट, नाट्यपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/ranjan-marathi-movie-releasing-on-17-february-1385860/|title=अजय गोगावलेचे ‘लागीर झालं रं’ गाणे|date=17 January 2017|publisher=}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Ranjan|url=https://in.bookmyshow.com/movies/ranjan/ET00053445|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- |''हक्क'' |गोरख जोगदंडे |मिलींद गवळी, [[स्मीता शेवाळे]], [[तन्वी हेगडे]] |ॲक्शनपट, नाट्यपट |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/title/tt6660470/?ref_=adv_li_tt|title=Hakka (2017)|publisher=}}</ref> |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.bookmyshow.com/movies/hakk/ET00053598|title=Hakk (U)|first=|last=BookMyShow|publisher=}}</ref> |- |''[[झेंडा स्वाभिमानाचा]]'' |विश्वास रांजणे |तेश्वनी वेताळ, अक्षय खरात |नाट्यपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.bookmyshow.com/movies/zenda-swabhimanacha/ET00053590|title=Zenda Swabhimanacha (U)|first=|last=BookMyShow|publisher=}}</ref> |- |{{dts|format=dmy||2|24}} |''श्यामची शाळा'' |प्रकाश जाधव |[[अरुण नलावडे]], [[विजय पाटकर]],विजय कदम, [[मिलींद शिंदे]] |नाट्यपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.bookmyshow.com/movies/shyamchi-shala/ET00053860|title=Shyamchi Shala (U)|last=BookMyShow|website=BookMyShow|access-date=2017-02-24}}</ref> |- |{{dts|format=dmy||3|3}} |''प्रेमाय नमः'' |जगदीश वठारकर |देवेंद्र, [[रुपाली कृष्णाराव]] |प्रेमपट | |<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.megamarathi.com/marathi-movies/premaya-namah-marathi-movie/|title=Premaya Namah Marathi Movie Starcast Trailer Songs Release WikiPromo|last=megamarathi|date=2017-01-02|newspaper=MegaMarathi.Com|access-date=2017-01-14|archive-date=2017-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170118192305/http://www.megamarathi.com/marathi-movies/premaya-namah-marathi-movie/|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Premaya Namah|url=https://in.bookmyshow.com/movies/premaya-namah/ET00053725|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref> |- |rowspan=2|{{dts|format=dmy||3|10}} |''तलाव'' |जयभीम कांबळे, प्रमोद श्रीवास्तव |सौरभ गोखले, संजय खापरे, प्रियंका राऊत, नवनीत फोंडके and वर्षा पवार |प्रेमपट, ॲक्शनपट |<ref>{{Citation|title=Talav (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6632208/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-03-29}}</ref> |<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/sanjay-khapre-to-play-a-villian-again/articleshow/57372854.cms|title=Sanjay Khapre to play a villian again? - टाइम्स ऑफ इंडिया|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=2017-03-01}}</ref> |- |''जर्नी प्रेमाची'' |अमोल भावे |अभिषेक सेठीया, कश्मीरा कुलकर्णी,माधव देवचक्के,अतुल अभ्यंकर,पराग बांडेकर,प्रदीप पटवर्धन, नीलू पाठक,दीपज्योती नाईक, सनी चार्ल्स |प्रेमपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Journey Premachi|url=https://in.bookmyshow.com/movies/journey-premachi/ET00053446|website=BookMyShow|accessdate=12 March 2017}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.bollywoodduniya.in/2017/01/28/adil-balochs-journey-premachi-from-17th-february/|title=Adil Baloch’s JOURNEY PREMACHI From 17th February – BOLLYWOOD DUNIYA’s Latest Videos, Songs, Profiles, Pics & News|website=www.bollywoodduniya.in|access-date=2017-01-30|archive-date=2017-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202045243/http://www.bollywoodduniya.in/2017/01/28/adil-balochs-journey-premachi-from-17th-february/|url-status=dead}}</ref> |- |{{dts|format=dmy||3|17}} |''गर्भ'' |सुभाष घोरपडे |सुशांत शेलार,सिया पाटील, [[निशिगंधा वाड]], [[अनंत जोग]] |नाट्यपट |<ref>{{Citation|title=Garbh (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6685926/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-03-29}}</ref> |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.bookmyshow.com/movies/garbh/ET00054661|title=Garbh|last=BookMyShow|website=BookMyShow|access-date=2017-03-20}}</ref> |- |{{dts|format=dmy||3|24}} |''[[माणूस एक माती]]'' |सुरेश शंकर झाडे |[[सिद्धार्थ जाधव]],हर्षा गुप्ते, रुचीता जाधव |नाट्यपट |<ref>{{Citation|title=Manus Ek Mati (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6471162/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-01-28}}</ref> |- |rowspan=2|{{dts|format=dmy||3|31}} |''[[कनीका]]'' |पुष्कर मनोहर |[[शरद पोंक्षे]], [[स्मीता शेवाळे]] |भयपट |<ref>{{Citation|title=Kanika (Marathi) (2017)|url=http://www.imdb.com/title/tt6555628/?ref_=adv_li_tt|accessdate=2017-02-24}}</ref> |<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/the-ring-gets-a-marathi-cousin/articleshow/57166963.cms|title=The Ring gets a Marathi cousin - टाइम्स ऑफ इंडिया|newspaper=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=2017-02-24}}</ref> |- |''नगरसेवक एक नायक'' |दिपक कदम |[[उपेंद्र लिमये]], [[नेहा पेंडसे]], [[सयाजी शिंदे]], गणेश यादव, सुनील तावडे,संजय खापरे |ॲक्शनपट, नाट्यपट | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/nagrsevak-a-film-on-state-politics/articleshow/57391458.cms|title=Upendra Limaye to enter politics? - टाइम्स ऑफ इंडिया|publisher=}}</ref> |- |} == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 74orqnb9xlwijgjs7d5wl52gqyc8y5b 0 228551 2718197 2648412 2026-10-08T18:34:21Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up, removed: {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} using [[Project:AWB|AWB]] 2718197 wikitext text/x-wiki येथे [[इ.स. १९१०]] ते [[इ.स. १९१९]] या कालावधी दरम्यान प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] आहे. जरी येथील चित्रपट हे [[मूक चित्रपट]] असतील तरी त्यांच्यात मराठीतील इंटरटायटल्स आणि सबटायटल्स होते. ==चित्रपट यादी== {| class="wikitable sortable collapsible" id="1910s" ! वर्ष ! चित्रपट ! दिग्दर्शक ! class="unsortable" |कलाकार ! प्रदर्शित ! निर्माता ! class="unsortable" |टीप ! class="unsortable" |स्रोत |- | align="center" | १९१२ | ''[[श्री पुंडलिक]]''<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.indianexpress.com/news/bid-to-get-pundalik-recognition-as-first-indian-feature-film/944727/|title=Bid to get Pundalik recognition as first Indian feature film|work=indianexpress.com}}</ref>||[[दादासाहेब तोरणे]]||||१८ मे १९१२||[[दादासाहेब तोरणे]] ||पहिला वैशिष्ट्यपूर्ण-लांब [[भारतीय चित्रपट]]||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0214024/|title=Pundalik (1912)|date=18 May 1912|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan=2 align="center" | १९१३ | ''[[राजा हरिश्चंद्र (चित्रपट)|राजा हरिश्चंद्र]]''||[[दादासाहेब फाळके]]||[[दत्तात्रय दामोदर डबके]], [[अण्णा साळुंके]], भालचंद्र, डी. फाळके, जी.व्ही. साने||३ मे १९१३||[[दादासाहेब फाळके]] || मराठी आंतरशीर्षकासह पहिला पूर्ण लांबीचा वैशिष्ट्यपूर्ण भारतीय चित्रपट ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0003311/|title=Raja Harishchandra (1913)|author=vince-vishal|date=3 May 1913|work=IMDb}}</ref> |- | ''[[मोहिनी भस्मासूर]]''||[[दादासाहेब फाळके]]||[[कमलाबाई गोखले]], [[दुर्गाबाई कामत]] ||नोव्हेंबर १९१३||[[दादासाहेब फाळके]] ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0253250/|title=Mohini Bhasmasur (1913)|work=IMDb}}</ref> |- | align="center" | १९१४ | ''[[सत्यवान सावित्री]]''||[[दादासाहेब फाळके]]|| ||||[[दादासाहेब फाळके]] ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0253644/|title=Satyavan Savitri (1914)|work=IMDb}}</ref> |- | align="center" | १९१५ | ''टिळक्स वीक''||[[दादासाहेब फाळके]] || || ||[[दादासाहेब फाळके]] ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0253809/?ref_=nm_flmg_dr_84|title=Tilak's Week (1915)|date=24 August 2015|work=IMDb}}</ref> |- | align="center" | १९१६ | || || || || || || |- | rowspan=2 align="center" | १९१७ | ''[[लंका दहन]]'' || [[दादासाहेब फाळके]] || [[अण्णा साळुंके]], गणपत शिंदे ||[[दादासाहेब फाळके]] || ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0142523/|title=Lanka Dahan (1917)|work=IMDb}}</ref> |- | ''[[सत्यवादी राजा हरिश्चंद्र]]''||[[दादासाहेब फाळके]]|| दत्तात्रय दामोदर डबके, भालचंद्र पालखे, अण्णा साळुंके||[[दादासाहेब फाळके]] || ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट [[राजा हरिश्चंद्र]]ची पुनर्निर्मिती ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0253532/?ref_=nm_flmg_dr_68|title=Satyavadi Raja Harishchandra (1917)|work=IMDb}}</ref> |- | align="center" | १९१८ | ''[[श्रीकृष्ण जन्म]]''||[[दादासाहेब फाळके]]|| || || ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0253190/|title=Shri Krishna Janma (1918)|work=IMDb}}</ref> |- | align="center" | १९१९ | ''[[कालिया मर्दन]]''||[[दादासाहेब फाळके]]|| || || ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0253174/|title=Kaliya Mardan (1919)|work=IMDb}}</ref> |} ==हे सुद्धा पहा== * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:१९२० च्या दशकातील मराठी चित्रपट]] a4v5y5t8rp5b6h3nsi8denlm6ghawjb 2718250 2718197 2026-10-08T18:38:54Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718250 wikitext text/x-wiki येथे [[इ.स. १९१०]] ते [[इ.स. १९१९]] या कालावधी दरम्यान प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] आहे. जरी येथील चित्रपट हे [[मूक चित्रपट]] असतील तरी त्यांच्यात मराठीतील इंटरटायटल्स आणि सबटायटल्स होते. ==चित्रपट यादी== {| class="wikitable sortable collapsible" id="1910s" ! वर्ष ! चित्रपट ! दिग्दर्शक ! class="unsortable" |कलाकार ! प्रदर्शित ! निर्माता ! class="unsortable" |टीप ! class="unsortable" |स्रोत |- | align="center" | १९१२ | ''[[श्री पुंडलिक]]''<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.indianexpress.com/news/bid-to-get-pundalik-recognition-as-first-indian-feature-film/944727/|title=Bid to get Pundalik recognition as first Indian feature film|work=indianexpress.com}}</ref>||[[दादासाहेब तोरणे]]||||१८ मे १९१२||[[दादासाहेब तोरणे]] ||पहिला वैशिष्ट्यपूर्ण-लांब [[भारतीय चित्रपट]]||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0214024/|title=Pundalik (1912)|date=18 May 1912|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan=2 align="center" | १९१३ | ''[[राजा हरिश्चंद्र (चित्रपट)|राजा हरिश्चंद्र]]''||[[दादासाहेब फाळके]]||[[दत्तात्रय दामोदर डबके]], [[अण्णा साळुंके]], भालचंद्र, डी. फाळके, जी.व्ही. साने||३ मे १९१३||[[दादासाहेब फाळके]] || मराठी आंतरशीर्षकासह पहिला पूर्ण लांबीचा वैशिष्ट्यपूर्ण भारतीय चित्रपट ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0003311/|title=Raja Harishchandra (1913)|author=vince-vishal|date=3 May 1913|work=IMDb}}</ref> |- | ''[[मोहिनी भस्मासूर]]''||[[दादासाहेब फाळके]]||[[कमलाबाई गोखले]], [[दुर्गाबाई कामत]] ||नोव्हेंबर १९१३||[[दादासाहेब फाळके]] ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0253250/|title=Mohini Bhasmasur (1913)|work=IMDb}}</ref> |- | align="center" | १९१४ | ''[[सत्यवान सावित्री]]''||[[दादासाहेब फाळके]]|| ||||[[दादासाहेब फाळके]] ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0253644/|title=Satyavan Savitri (1914)|work=IMDb}}</ref> |- | align="center" | १९१५ | ''टिळक्स वीक''||[[दादासाहेब फाळके]] || || ||[[दादासाहेब फाळके]] ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0253809/?ref_=nm_flmg_dr_84|title=Tilak's Week (1915)|date=24 August 2015|work=IMDb}}</ref> |- | align="center" | १९१६ | || || || || || || |- | rowspan=2 align="center" | १९१७ | ''[[लंका दहन]]'' || [[दादासाहेब फाळके]] || [[अण्णा साळुंके]], गणपत शिंदे ||[[दादासाहेब फाळके]] || ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0142523/|title=Lanka Dahan (1917)|work=IMDb}}</ref> |- | ''[[सत्यवादी राजा हरिश्चंद्र]]''||[[दादासाहेब फाळके]]|| दत्तात्रय दामोदर डबके, भालचंद्र पालखे, अण्णा साळुंके||[[दादासाहेब फाळके]] || ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट [[राजा हरिश्चंद्र]]ची पुनर्निर्मिती ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0253532/?ref_=nm_flmg_dr_68|title=Satyavadi Raja Harishchandra (1917)|work=IMDb}}</ref> |- | align="center" | १९१८ | ''[[श्रीकृष्ण जन्म]]''||[[दादासाहेब फाळके]]|| || || ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0253190/|title=Shri Krishna Janma (1918)|work=IMDb}}</ref> |- | align="center" | १९१९ | ''[[कालिया मर्दन]]''||[[दादासाहेब फाळके]]|| || || ||मराठी आंतरशीर्षकासह मूकचित्रपट||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0253174/|title=Kaliya Mardan (1919)|work=IMDb}}</ref> |} ==हे सुद्धा पहा== * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:१९२० च्या दशकातील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} j0mi1jq8kn9p3yz7gjj9weycu4t87ev 0 228555 2718193 2571467 2026-10-08T18:34:01Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, removed: {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} using [[Project:AWB|AWB]] 2718193 wikitext text/x-wiki {{भाषांतर}} [[इ.स. २०११]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. ==जानेवारी – मार्च== {| class="wikitable" |- ! style="width:5%; colspan="2" | प्रदर्शित ! शिर्षक ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! प्रकार ! स्रोत |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| '''जा<br/>ने<br>वा<br>री''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''७''' | ''दुर्गा म्हणत्यात मला'' || राजु पर्सेकर || दिपाली सय्यद, मिलिंद गवळी, सुरेखा खुदाची, साक्षी तिसगावकर, मधु कांबीकर || [[नाटक चित्रपट|नाटक]] || |- | ''[[रमाबाई भिमराव आंबेडकर (रमाई)]]'' || प्रकाश जाधव || निशा परूळेकर, गणेश जेठे, दशरथ हातिसक, स्नेहल विलनकर, अनिल सुतार || [[ऐतिहासिक चित्रपट|ऐतिहासिक]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''१४''' | ''अति केलं मातीत गेलं'' || || || || |- | ''[[गुलदस्ता]]'' || हेमंत देवधर || [[मकरंद अनासपुरे]], [[जितेंद्र जोशी]], तेजस्विनी लोणारी || [[Romantic film|Romance]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4389490/|title=Guldasta (2011)|date=14 January 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''21''' | ''[[Shahanpan Dega Deva]]'' || Sudesh Manjrekar || [[Ankush Choudhary]], [[Bharat Jadhav]], [[Siddharth Jadhav]] || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2625014/|title=Shahanpan Dega Deva (2011)|date=21 January 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''28''' | ''Manyaa - The Wonder Boy'' || Sangramsinh Gaikwad || Vignesh Joshi, Madhvi Juvekar, Amitriyaan Lead, Rishiraj Pawar, [[Rajesh Shringarpure|Rajesh Shringaruore]], Mayuri Wagh || [[Children's film|Children]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1954648/|title=Manyaa the Wonder Boy (2011)|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:thistle;"| '''F<br/>E<br>B''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''4''' | ''Aarambh'' || || || || |- | ''Dhava Dhav'' || Bharat Gaikwad || [[Bharat Jadhav]], Shashank Udapurkar, [[Mohan Joshi]], Smita Jaykar || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''11''' | ''[[Mala Aai Vhhaychy!]]'' || Samruoddhi Porey || [[Urmila Kanitkar|Urmila Kanetkar]], Stacy Bee, Samruoddhi Porey, Aiden Barkely, Vivek Raut, [[Sulbha Deshpande]] || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1772303/|title=Mala Aai Vhaaychay! (2011)|date=11 February 2011|work=IMDb}}</ref> |- | Pakda Pakdi || Sandeep Navare || [[Tejaswini Pandit]] || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''18''' | ''Mohan Aawatey'' || Subhash Kale || [[Sanjay Narvekar]], Siya Patil, Kamlakar Satpute, Suhas Paranjape and [[Ashok शिंदे]] || [[Romantic film|Romance]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1857792/|title=Mohaan Aawatey (2011)|date=18 February 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''25''' | ''[[Davpech]]'' || Bhimrao Mude, Sachin Vartak || [[Makarand Anaspure]], [[Bharat Jadhav]], Kushal Badrike || [[Political thriller|Politics]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1757717/|title=Davpech (2010)|date=4 September 2015|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''M<br/>A<br>R''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''19''' | ''Ragging Ek Vikruti'' || ||Harsh Kulkarni, Pooja J. || || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''25''' | ''Don Ghadicha Daav'' || || [[Sai Tamhankar]], [[Makarand Anaspure]] || || |- |} ==एप्रिल – जून== {| class="wikitable" |- ! style="width:5%; colspan="2" | Opening ! Title ! Director ! Cast ! Genre ! Source |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| '''A<br/>P<br>R''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''1''' | ''Sadrakshanay'' ||Vikram Labhe || [[Tushar Dalvi]], [[Manasi Salvi]] ||[[Crime film|Crime]], [[Thriller Film|Thriller]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1884409/|title=Sadarakshanaay (2011)|date=4 September 2015|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''8''' | ''Paach Naar Ek Bejaar'' || || || || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''15''' | ''Parat Phira Re <br> (Lets go back)'' || || || || |- | ''[[Taryanche Bait]]'' || Kiran Yagnopavit || [[Sachin Khedekar]], Ashwini Giri, Shubhangi Joshi and Milind Pathak || [[Suspense film|Suspense]] / [[Thriller (genre)|Thriller]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1906471/|title=Taryanche Bait (2011)|date=14 April 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''29''' | ''Hari Mazya Ghari'' || || || || |- | ''Mast Chalalay Aamcha'' || Sachin Goswami || [[Bharat Jadhav]], [[Vijay Patkar]], Bhushan Kadu, Vishakha Subhedar, Kamalakar Satpute, Bhalchandra Kadam and Kishori Ambiye || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1885307/|title=Mast Challay Aamcha (2011)|date=5 May 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="12" style="text-align:center; background:thistle;"| '''M<br />A<br />Y''' | rowspan="3" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''6''' | ''Aare Baba Pure'' || Pranay Telang, Chetan Malusare || [[Sanjay Narvekar]], [[Vijay Chavan]], Ravindra Berde, Anand Abhyankar, Jayraj Nair, Jaywant Wadkar, Amey Hunaswadkar, Bhushan Ghadi, Arun Kadam, Paurnima Ahre, Ruchita Jadhav || [[Drama film|Drama]] || |- | ''[[Balgandharva (film)|Balgandharva]]'' || Ravindra Harishchandra Jadhav|| [[Subodh Bhave]], [[Vibhavari Deshpande]], Avinash Narkar, [[Siddharth Chandekar]], [[Kishor Kadam]], [[Anand Abhyankar]], [[Nitin Chandrakant Desai]] and [[Rahul Deshpande]] || [[Biographical film|Biographical]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1929373/|title=Sound of Heaven: The Story of Balgandharva (2011)|author=santoshke|date=6 May 2011|work=IMDb}}</ref> |- | ''Gajar - Journey Of The Soul'' ||Ajit Bhairavkar || [[Chinmay Mandlekar]], Sukhada Yash, Edward Sonnenblick, Suhas Shirsat || ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1957909/|title=Gajaar: Journey of the Soul (2011)|date=6 May 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''13''' | ''Aata Ga Baya'' ||[[Sanjay Narvekar]] || [[Sanjay Narvekar]], [[Pooja Sawant]] || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Hip Hip Hurray'' || || || || |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''20''' | ''Kunasathi Kunitari'' || Rekha Saray || [[Ashok Saraf]], [[Poonam Dhillon]], [[Smita Jaykar]], [[Aaditi Pohankar]] || Drama || |- | ''Pangira'' || [[Rajiv Patil]] ||Meeta Sawarkar, [[Santosh Juvekar]], [[Kishor Kadam]] || [[Drama film|Drama]] || |- | ''[[Rajmata Jijau]]'' || Yashwant Bhalkar || Smita Deshmukh, [[Milind Gunaji]], Amol Kolhe, Rahul Solapurkar || [[Epic film|Epic]] || |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''27''' | ''Ardha Gangu Ardha Gondya'' || Jr. Mehmood || [[Viju Khote]], Deepak Rajput, Dr. Pramod Nalawade, Kushal Badrike || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Bhaucha Dhakka'' || Vicky Kharat || [[Siddarth Jadhav]], Mohan Joshi, Satish Taare || [[Comedy film|Comedy]] || |- | ''Janma'' || Shirish Rane || Rima Lagu,Anand Abhyankar, Vina Gamkar, Jayesh Raje || || |- | ''Superstar'' || Mahendra Kadam || [[Siddarth Jadhav]], Pady Kamble, Megha || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="7" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''J<br>U<br>N''' | rowspan="3" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''10''' | ''2014 Raj Ka Ran'' || Pradeep Bhore || Ramesh Deo, Sudesh Mhashalikar, Deepak Karanjikar || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Ichar Tharla Pakka'' || Manohar Sarvankar || [[Bharat Jadhav]], Prachi Shah, [[Vijay Chavan]], Rekha Bade, Dipti Ahir, Tejashree || [[Romantic film|Romance]] || |- | ''Trusha'' || Rohaan Satghare || Sharayu Jaywant, Shantanu Moghe, [[Bhushan Pradhan]] || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3334736/|title=Trusha (2011)|date=10 June 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''17''' | ''Dnyaneshwari Express'' || Prakash Panchal ||Akshaya Bhingarde, [[Anand Abhyankar]],Girish Oak || [[Drama film]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3341198/|title=Dnyaneshwari Express (2011)|date=17 June 2011|work=IMDb}}</ref> |- | ''Rajkaran'' || || || [[Political thriller|Politics]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''24''' | ''Khunnas'' || || || || |- |} ==जुलै – सप्टेंबर== {| class="wikitable" |- ! style="width:5%; colspan="2" | Opening ! Title ! Director ! Cast ! Genre ! Source |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| '''J<br>U<br>L''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''15''' | ''Platform'' || || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''29''' | ''Dhav Manya Dhav'' || || || || |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:thistle;"| '''A<br/>U<br>G''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''5''' | ''Eka Shabdat Sangato'' || [[Gajendra Ahire]] || Kiran Karmarkar, Mदुवाi Sharma, Ashwini Kalsekar || [[Action film|Action]] / [[Drama film|Drama]] || |- | ''[[Fakt Ladh Mhana]]'' || [[Sanjay Jadhav]] || [[Sachin Khedekar]], [[Bharat Jadhav]], [[Sanjay Narvekar]] || [[Action film|Action]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2130033/|title=Fakta Ladh Mhana (2011)|date=5 August 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''12''' | ''Ashi Fasli Nanachi Tang'' || Deepak Sawakhande || || [[Action film|Action]] / [[Comedy film|Comedy]] || |- | ''Dhoosar'' || [[Amol Palekar]] || [[Reema Lagoo]], Smita Tambe, [[Upendra Limaye]], [[Amruta Khanvilkar]] || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''19''' | ''[[Morya (film)|Morya]]'' || [[Avadhoot Gupte]] || Santosh Juvekar, [[Chinmay Mandlekar]], [[Dilip Prabhavalkar]] || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2327425/|title=Morya (2011)|date=19 August 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''26''' | ''Dhoom 2 Dhamaal'' || Sachin Goswami || [[Ashok Saraf]], Pushkar Jog, Tyagraj Khadilkar, Siya Patil, Sushant Shelar || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''S<br />E<br />P''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''16''' | ''[[Arjun (2011 film)]]'' || [[F. M. Ilyas]] || [[Sachit Patil]], [[Amruta Khanvilkar]], [[Vinay Apte]] || [[Action film|Action]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3758104/|title=Arjun (2011)|date=16 September 2011|work=IMDb}}</ref> |- |} ==ऑक्टोबर – डिसेंबर== {| class="wikitable" |- ! style="width:5%; colspan="2" | Opening ! Title ! Director ! Cast ! Genre ! Source |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| '''O<br>C<br>T''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''6''' | ''[[Teecha Baap Tyacha Baap]]'' || [[Atul Kale]] || [[Sachin Pilgaonkar]], [[Arun Nalawade]], [[Makarand Anaspure]], Abhishek Sethiya, Mrinmayee Godbole || [[Romantic film|Romance]] / [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2056715/|title=Teecha Baap Tyacha Baap (2011)|date=6 October 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''14''' | ''Adgula Madgula'' || Nagesh Bhosle || [[Subodh Bhave]], Girija Oak, [[Smita Talwalkar]] || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] || |- | ''Tamasha - Hach Khel Udya Punha'' || Milind Pendnekar || [[Bharat Jadhav]], Priya Arun, Ramesh Bhatkar || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''21''' | ''Sansarachi Maya'' || Deepak Kadam || Yogesh Mahajan, Maithili Javkar, Swapnil Rajshekhar || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:thistle;"| '''N<br />O<br />V''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''4''' | ''[[Deool]]'' || [[Umesh Vinayak Kulkarni]] || [[Nana Patekar]], [[Dilip Prabhavalkar]], [[Girish Kulkarni]], [[Sonali Kulkarni]], [[Mohan Agashe]] and Kishor Kadam || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2085783/|title=Deool (2011) - IMDb|author=popale-pradeep|date=15 September 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''11''' | ''Dubhang'' || [[Mahesh Kothare]] || Adinath Kothare, [[Urmila Kanitkar|Urmila Kanetkar]], Ajinkya Deo || [[Romantic film|Romance]] / [[Drama film|Drama]] || |- | ''Mamachya Rashila Bhacha'' || Pramod Joshi || Mohan Joshi, Siddharth Jadhav, Vijay Patkar, [[Vijay Gokhale]] || [[Comedy film|Comedy]] || |- | ''Swarajya... Marathi Paul Padte Pudhe'' || Vishal-Vihar || Rajesh Shringapure, Darshan Jariwala, Arun Nalawade || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''18''' | ''Paulwaat'' || Aditya Ingale || [[Subodh Bhave]], Jyoti Chandekar, Anand Ingle || [[Drama film|Drama]] || |- | ''What An Idea Mai !'' || Pravin Shetye || Usha Nadkarni, Mohan Joshi, Twisha Bhatt || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''25''' | ''[[Hello Jai Hind!]]'' || [[Gajendra Ahire]] || [[Nitin Chandrakant Desai]], Trupti Bhoir, [[Kedar शिंदे]], Vinay Apte || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Saat Bara Kasa Badalala'' || Deepak Kadam || [[Swapnil Rajshekhar]], Lokesh Gupte, Ravi Patwardhan, Tanvi Kale || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''D<br>E<br>C''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''2''' | ''Sagala Karun Bhagla'' || Vijay Patkar || [[Makarand Anaspure]], Chetan Dalvi, Shweta Mehendale || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2624928/|title=Sagla Karun Bhagle (2011)|date=2 December 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''9''' | ''Dambis'' || Makrand Anaspure || [[Makarand Anaspure]], Subhankar Atre, Lokesh Gupte || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2256667/|title=Dambis (2011)|date=1 December 2011|work=IMDb}}</ref> |- | ''Parambi'' || Satish Salagre || [[Bhushan Pradhan]], Sai Lokur, Uday Tikekar, [[Vijay Gokhale]] || [[Romantic film|Romance]] / [[Drama film|Drama]] || |- | ''Pratibimb'' || Girish Mohite || Ankush Choudhary, Sonali Kulkarni, Ravindra Mankani || [[Suspense film|Suspense]] / [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''16''' | ''One Room Kitchen'' || Mahesh Tilekar || Helen, Bharat Jadhav, Bhargavi Chirmule || [[Family film|Family]] / [[Drama film|Drama]] || |- | ''[[Sharyat (film)|Sharyat]]'' || Viju Mane || [[Sachin Pilgaonkar]], Santosh Juvekar, Neena Kulkarni || [[Action film|Action]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4326058/|title=Sharyat (2011)|date=16 December 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''23''' | ''Tuch Khari Gharachi Laxmi'' || Vijay Bhanu || Sunil Barve, Teja Devkar, [[Aditi Sarangdhar]] || [[Family film|Family]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2713666/|title=Tuch Khari Gharchi Laxmi (2011)|date=23 December 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''30''' | ''Zhakaas'' || [[Ankush Choudhary]] || [[Ankush Choudhary]], [[Amruta Khanvilkar]], [[Sai Tamhankar]] || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2396777/|title=Zakaas (2011)|date=30 December 2011|work=IMDb}}</ref> |- |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०११ मधील मराठी चित्रपट]] b7dnk2t6i57xewcl6m1slhmepfds241 2718229 2718193 2026-10-08T18:37:38Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718229 wikitext text/x-wiki {{भाषांतर}} [[इ.स. २०११]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. ==जानेवारी – मार्च== {| class="wikitable" |- ! style="width:5%; colspan="2" | प्रदर्शित ! शिर्षक ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! प्रकार ! स्रोत |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| '''जा<br/>ने<br>वा<br>री''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''७''' | ''दुर्गा म्हणत्यात मला'' || राजु पर्सेकर || दिपाली सय्यद, मिलिंद गवळी, सुरेखा खुदाची, साक्षी तिसगावकर, मधु कांबीकर || [[नाटक चित्रपट|नाटक]] || |- | ''[[रमाबाई भिमराव आंबेडकर (रमाई)]]'' || प्रकाश जाधव || निशा परूळेकर, गणेश जेठे, दशरथ हातिसक, स्नेहल विलनकर, अनिल सुतार || [[ऐतिहासिक चित्रपट|ऐतिहासिक]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''१४''' | ''अति केलं मातीत गेलं'' || || || || |- | ''[[गुलदस्ता]]'' || हेमंत देवधर || [[मकरंद अनासपुरे]], [[जितेंद्र जोशी]], तेजस्विनी लोणारी || [[Romantic film|Romance]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4389490/|title=Guldasta (2011)|date=14 January 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''21''' | ''[[Shahanpan Dega Deva]]'' || Sudesh Manjrekar || [[Ankush Choudhary]], [[Bharat Jadhav]], [[Siddharth Jadhav]] || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2625014/|title=Shahanpan Dega Deva (2011)|date=21 January 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''28''' | ''Manyaa - The Wonder Boy'' || Sangramsinh Gaikwad || Vignesh Joshi, Madhvi Juvekar, Amitriyaan Lead, Rishiraj Pawar, [[Rajesh Shringarpure|Rajesh Shringaruore]], Mayuri Wagh || [[Children's film|Children]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1954648/|title=Manyaa the Wonder Boy (2011)|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:thistle;"| '''F<br/>E<br>B''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''4''' | ''Aarambh'' || || || || |- | ''Dhava Dhav'' || Bharat Gaikwad || [[Bharat Jadhav]], Shashank Udapurkar, [[Mohan Joshi]], Smita Jaykar || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''11''' | ''[[Mala Aai Vhhaychy!]]'' || Samruoddhi Porey || [[Urmila Kanitkar|Urmila Kanetkar]], Stacy Bee, Samruoddhi Porey, Aiden Barkely, Vivek Raut, [[Sulbha Deshpande]] || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1772303/|title=Mala Aai Vhaaychay! (2011)|date=11 February 2011|work=IMDb}}</ref> |- | Pakda Pakdi || Sandeep Navare || [[Tejaswini Pandit]] || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''18''' | ''Mohan Aawatey'' || Subhash Kale || [[Sanjay Narvekar]], Siya Patil, Kamlakar Satpute, Suhas Paranjape and [[Ashok शिंदे]] || [[Romantic film|Romance]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1857792/|title=Mohaan Aawatey (2011)|date=18 February 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''25''' | ''[[Davpech]]'' || Bhimrao Mude, Sachin Vartak || [[Makarand Anaspure]], [[Bharat Jadhav]], Kushal Badrike || [[Political thriller|Politics]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1757717/|title=Davpech (2010)|date=4 September 2015|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''M<br/>A<br>R''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''19''' | ''Ragging Ek Vikruti'' || ||Harsh Kulkarni, Pooja J. || || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''25''' | ''Don Ghadicha Daav'' || || [[Sai Tamhankar]], [[Makarand Anaspure]] || || |- |} ==एप्रिल – जून== {| class="wikitable" |- ! style="width:5%; colspan="2" | Opening ! Title ! Director ! Cast ! Genre ! Source |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| '''A<br/>P<br>R''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''1''' | ''Sadrakshanay'' ||Vikram Labhe || [[Tushar Dalvi]], [[Manasi Salvi]] ||[[Crime film|Crime]], [[Thriller Film|Thriller]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1884409/|title=Sadarakshanaay (2011)|date=4 September 2015|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''8''' | ''Paach Naar Ek Bejaar'' || || || || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''15''' | ''Parat Phira Re <br> (Lets go back)'' || || || || |- | ''[[Taryanche Bait]]'' || Kiran Yagnopavit || [[Sachin Khedekar]], Ashwini Giri, Shubhangi Joshi and Milind Pathak || [[Suspense film|Suspense]] / [[Thriller (genre)|Thriller]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1906471/|title=Taryanche Bait (2011)|date=14 April 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''29''' | ''Hari Mazya Ghari'' || || || || |- | ''Mast Chalalay Aamcha'' || Sachin Goswami || [[Bharat Jadhav]], [[Vijay Patkar]], Bhushan Kadu, Vishakha Subhedar, Kamalakar Satpute, Bhalchandra Kadam and Kishori Ambiye || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1885307/|title=Mast Challay Aamcha (2011)|date=5 May 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="12" style="text-align:center; background:thistle;"| '''M<br />A<br />Y''' | rowspan="3" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''6''' | ''Aare Baba Pure'' || Pranay Telang, Chetan Malusare || [[Sanjay Narvekar]], [[Vijay Chavan]], Ravindra Berde, Anand Abhyankar, Jayraj Nair, Jaywant Wadkar, Amey Hunaswadkar, Bhushan Ghadi, Arun Kadam, Paurnima Ahre, Ruchita Jadhav || [[Drama film|Drama]] || |- | ''[[Balgandharva (film)|Balgandharva]]'' || Ravindra Harishchandra Jadhav|| [[Subodh Bhave]], [[Vibhavari Deshpande]], Avinash Narkar, [[Siddharth Chandekar]], [[Kishor Kadam]], [[Anand Abhyankar]], [[Nitin Chandrakant Desai]] and [[Rahul Deshpande]] || [[Biographical film|Biographical]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1929373/|title=Sound of Heaven: The Story of Balgandharva (2011)|author=santoshke|date=6 May 2011|work=IMDb}}</ref> |- | ''Gajar - Journey Of The Soul'' ||Ajit Bhairavkar || [[Chinmay Mandlekar]], Sukhada Yash, Edward Sonnenblick, Suhas Shirsat || ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt1957909/|title=Gajaar: Journey of the Soul (2011)|date=6 May 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''13''' | ''Aata Ga Baya'' ||[[Sanjay Narvekar]] || [[Sanjay Narvekar]], [[Pooja Sawant]] || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Hip Hip Hurray'' || || || || |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''20''' | ''Kunasathi Kunitari'' || Rekha Saray || [[Ashok Saraf]], [[Poonam Dhillon]], [[Smita Jaykar]], [[Aaditi Pohankar]] || Drama || |- | ''Pangira'' || [[Rajiv Patil]] ||Meeta Sawarkar, [[Santosh Juvekar]], [[Kishor Kadam]] || [[Drama film|Drama]] || |- | ''[[Rajmata Jijau]]'' || Yashwant Bhalkar || Smita Deshmukh, [[Milind Gunaji]], Amol Kolhe, Rahul Solapurkar || [[Epic film|Epic]] || |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''27''' | ''Ardha Gangu Ardha Gondya'' || Jr. Mehmood || [[Viju Khote]], Deepak Rajput, Dr. Pramod Nalawade, Kushal Badrike || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Bhaucha Dhakka'' || Vicky Kharat || [[Siddarth Jadhav]], Mohan Joshi, Satish Taare || [[Comedy film|Comedy]] || |- | ''Janma'' || Shirish Rane || Rima Lagu,Anand Abhyankar, Vina Gamkar, Jayesh Raje || || |- | ''Superstar'' || Mahendra Kadam || [[Siddarth Jadhav]], Pady Kamble, Megha || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="7" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''J<br>U<br>N''' | rowspan="3" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''10''' | ''2014 Raj Ka Ran'' || Pradeep Bhore || Ramesh Deo, Sudesh Mhashalikar, Deepak Karanjikar || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Ichar Tharla Pakka'' || Manohar Sarvankar || [[Bharat Jadhav]], Prachi Shah, [[Vijay Chavan]], Rekha Bade, Dipti Ahir, Tejashree || [[Romantic film|Romance]] || |- | ''Trusha'' || Rohaan Satghare || Sharayu Jaywant, Shantanu Moghe, [[Bhushan Pradhan]] || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3334736/|title=Trusha (2011)|date=10 June 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''17''' | ''Dnyaneshwari Express'' || Prakash Panchal ||Akshaya Bhingarde, [[Anand Abhyankar]],Girish Oak || [[Drama film]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3341198/|title=Dnyaneshwari Express (2011)|date=17 June 2011|work=IMDb}}</ref> |- | ''Rajkaran'' || || || [[Political thriller|Politics]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''24''' | ''Khunnas'' || || || || |- |} ==जुलै – सप्टेंबर== {| class="wikitable" |- ! style="width:5%; colspan="2" | Opening ! Title ! Director ! Cast ! Genre ! Source |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| '''J<br>U<br>L''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''15''' | ''Platform'' || || || || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''29''' | ''Dhav Manya Dhav'' || || || || |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:thistle;"| '''A<br/>U<br>G''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''5''' | ''Eka Shabdat Sangato'' || [[Gajendra Ahire]] || Kiran Karmarkar, Mदुवाi Sharma, Ashwini Kalsekar || [[Action film|Action]] / [[Drama film|Drama]] || |- | ''[[Fakt Ladh Mhana]]'' || [[Sanjay Jadhav]] || [[Sachin Khedekar]], [[Bharat Jadhav]], [[Sanjay Narvekar]] || [[Action film|Action]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2130033/|title=Fakta Ladh Mhana (2011)|date=5 August 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''12''' | ''Ashi Fasli Nanachi Tang'' || Deepak Sawakhande || || [[Action film|Action]] / [[Comedy film|Comedy]] || |- | ''Dhoosar'' || [[Amol Palekar]] || [[Reema Lagoo]], Smita Tambe, [[Upendra Limaye]], [[Amruta Khanvilkar]] || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''19''' | ''[[Morya (film)|Morya]]'' || [[Avadhoot Gupte]] || Santosh Juvekar, [[Chinmay Mandlekar]], [[Dilip Prabhavalkar]] || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2327425/|title=Morya (2011)|date=19 August 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''26''' | ''Dhoom 2 Dhamaal'' || Sachin Goswami || [[Ashok Saraf]], Pushkar Jog, Tyagraj Khadilkar, Siya Patil, Sushant Shelar || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''S<br />E<br />P''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''16''' | ''[[Arjun (2011 film)]]'' || [[F. M. Ilyas]] || [[Sachit Patil]], [[Amruta Khanvilkar]], [[Vinay Apte]] || [[Action film|Action]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3758104/|title=Arjun (2011)|date=16 September 2011|work=IMDb}}</ref> |- |} ==ऑक्टोबर – डिसेंबर== {| class="wikitable" |- ! style="width:5%; colspan="2" | Opening ! Title ! Director ! Cast ! Genre ! Source |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| '''O<br>C<br>T''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''6''' | ''[[Teecha Baap Tyacha Baap]]'' || [[Atul Kale]] || [[Sachin Pilgaonkar]], [[Arun Nalawade]], [[Makarand Anaspure]], Abhishek Sethiya, Mrinmayee Godbole || [[Romantic film|Romance]] / [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2056715/|title=Teecha Baap Tyacha Baap (2011)|date=6 October 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''14''' | ''Adgula Madgula'' || Nagesh Bhosle || [[Subodh Bhave]], Girija Oak, [[Smita Talwalkar]] || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] || |- | ''Tamasha - Hach Khel Udya Punha'' || Milind Pendnekar || [[Bharat Jadhav]], Priya Arun, Ramesh Bhatkar || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| '''21''' | ''Sansarachi Maya'' || Deepak Kadam || Yogesh Mahajan, Maithili Javkar, Swapnil Rajshekhar || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:thistle;"| '''N<br />O<br />V''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''4''' | ''[[Deool]]'' || [[Umesh Vinayak Kulkarni]] || [[Nana Patekar]], [[Dilip Prabhavalkar]], [[Girish Kulkarni]], [[Sonali Kulkarni]], [[Mohan Agashe]] and Kishor Kadam || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2085783/|title=Deool (2011) - IMDb|author=popale-pradeep|date=15 September 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''11''' | ''Dubhang'' || [[Mahesh Kothare]] || Adinath Kothare, [[Urmila Kanitkar|Urmila Kanetkar]], Ajinkya Deo || [[Romantic film|Romance]] / [[Drama film|Drama]] || |- | ''Mamachya Rashila Bhacha'' || Pramod Joshi || Mohan Joshi, Siddharth Jadhav, Vijay Patkar, [[Vijay Gokhale]] || [[Comedy film|Comedy]] || |- | ''Swarajya... Marathi Paul Padte Pudhe'' || Vishal-Vihar || Rajesh Shringapure, Darshan Jariwala, Arun Nalawade || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''18''' | ''Paulwaat'' || Aditya Ingale || [[Subodh Bhave]], Jyoti Chandekar, Anand Ingle || [[Drama film|Drama]] || |- | ''What An Idea Mai !'' || Pravin Shetye || Usha Nadkarni, Mohan Joshi, Twisha Bhatt || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| '''25''' | ''[[Hello Jai Hind!]]'' || [[Gajendra Ahire]] || [[Nitin Chandrakant Desai]], Trupti Bhoir, [[Kedar शिंदे]], Vinay Apte || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Saat Bara Kasa Badalala'' || Deepak Kadam || [[Swapnil Rajshekhar]], Lokesh Gupte, Ravi Patwardhan, Tanvi Kale || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''D<br>E<br>C''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''2''' | ''Sagala Karun Bhagla'' || Vijay Patkar || [[Makarand Anaspure]], Chetan Dalvi, Shweta Mehendale || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2624928/|title=Sagla Karun Bhagle (2011)|date=2 December 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''9''' | ''Dambis'' || Makrand Anaspure || [[Makarand Anaspure]], Subhankar Atre, Lokesh Gupte || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2256667/|title=Dambis (2011)|date=1 December 2011|work=IMDb}}</ref> |- | ''Parambi'' || Satish Salagre || [[Bhushan Pradhan]], Sai Lokur, Uday Tikekar, [[Vijay Gokhale]] || [[Romantic film|Romance]] / [[Drama film|Drama]] || |- | ''Pratibimb'' || Girish Mohite || Ankush Choudhary, Sonali Kulkarni, Ravindra Mankani || [[Suspense film|Suspense]] / [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''16''' | ''One Room Kitchen'' || Mahesh Tilekar || Helen, Bharat Jadhav, Bhargavi Chirmule || [[Family film|Family]] / [[Drama film|Drama]] || |- | ''[[Sharyat (film)|Sharyat]]'' || Viju Mane || [[Sachin Pilgaonkar]], Santosh Juvekar, Neena Kulkarni || [[Action film|Action]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt4326058/|title=Sharyat (2011)|date=16 December 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''23''' | ''Tuch Khari Gharachi Laxmi'' || Vijay Bhanu || Sunil Barve, Teja Devkar, [[Aditi Sarangdhar]] || [[Family film|Family]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2713666/|title=Tuch Khari Gharchi Laxmi (2011)|date=23 December 2011|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| '''30''' | ''Zhakaas'' || [[Ankush Choudhary]] || [[Ankush Choudhary]], [[Amruta Khanvilkar]], [[Sai Tamhankar]] || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt2396777/|title=Zakaas (2011)|date=30 December 2011|work=IMDb}}</ref> |- |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०११ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 1zs88un3aa0bc67qdhh8kmj85wwbba3 0 228558 2718189 2571471 2026-10-08T18:33:42Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, removed: {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} using [[Project:AWB|AWB]] 2718189 wikitext text/x-wiki [[इ.स. २०१५]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. ==जानेवारी ते मार्च== {| class="wikitable" width=80% |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;"| '''जा<br />ने<br />वा<br />री''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''2''' |''[[लोकमान्य एक युगपुरुष]]''||[[ओम राउत]]||[[सुबोध भावे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''9''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''16''' |''[[क्लासमेट्स (२०१५ चित्रपट)|क्लासमेट्स]]'' ||[[आदित्य सरपोतदार]]||[[अंकुश चौधरी]],[[सई ताम्हणकर]], सचिन पाटील, [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी|सोनाली कुलकर्णी]], सिद्धार्थ चांदेकर |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''23''' |''[[बाळकडू]]'' ||अतुल काळे ||[[उमेश कामत]], [[नेहा पेंडसे]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''30''' |''[[साटं लोटं पण सगळ खोटं]]'' ||[[श्रावणी देवधर]] ||[[आदिनाथ कोठारे]], सिद्धार्थ चांदेकर, [[मृण्मयी देशपांडे]], [[मकरंद अनासपुरे]] |- |''[[एक तारा]]'' ||[[अवधूत गुप्ते]] ||[[संतोष जुवेकर]], [[तेजस्विनी पंडित]] |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#98fb98; textcolor:#000;"| '''फे<br />ब्रु<br />वा<br />री''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''6''' |''[[बाजी (२०१५ चित्रपट)|बाजी]]''<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3919208/|title=Baji (2015)|date=6 February 2015|work=IMDb|accessdate=24 November 2014}}</ref> ||निखिल महाजन||[[श्रेयस तळपदे]], [[अमृता खानविलकर]], [[जितेंद्र जोशी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''13''' |''[[मितवा (२०१५ चित्रपट)|मितवा]]'' ||स्वप्ना वाघमारे जोशी ||[[स्वप्नील जोशी]], [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी|सोनाली कुलकर्णी]], [[प्रार्थना बेहरे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''20''' |''[[चित्रफित 3.0 मेगापिक्सल]] ||दिवाकर विश्वनाथ घोडके ||सीमा आझमी, रवी पटवर्धन, आशिष पाथोडे |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''27''' | || || |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:orange;"| '''मा<br/>र्च''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''6''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''13''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''20''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''27''' | || || |} ==एप्रिल ते जून== ==जुलै ते सप्टेंबर== ==ऑक्टोबर ते डिसेंबर== ==हे सुद्धा पहा== * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मराठी चित्रपट]] 2ecent974qf32tc2a6uome8k2hzevo5 2718206 2718189 2026-10-08T18:36:21Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718206 wikitext text/x-wiki [[इ.स. २०१५]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. ==जानेवारी ते मार्च== {| class="wikitable" width=80% |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''प्रदर्शित''' ! style="width:20%;"| '''नाव''' ! style="width:15%;"| '''दिग्दर्शक''' ! style="width:55%;"| '''प्रमुख कलाकार''' |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;"| '''जा<br />ने<br />वा<br />री''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''2''' |''[[लोकमान्य एक युगपुरुष]]''||[[ओम राउत]]||[[सुबोध भावे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''9''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''16''' |''[[क्लासमेट्स (२०१५ चित्रपट)|क्लासमेट्स]]'' ||[[आदित्य सरपोतदार]]||[[अंकुश चौधरी]],[[सई ताम्हणकर]], सचिन पाटील, [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी|सोनाली कुलकर्णी]], सिद्धार्थ चांदेकर |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''23''' |''[[बाळकडू]]'' ||अतुल काळे ||[[उमेश कामत]], [[नेहा पेंडसे]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''30''' |''[[साटं लोटं पण सगळ खोटं]]'' ||[[श्रावणी देवधर]] ||[[आदिनाथ कोठारे]], सिद्धार्थ चांदेकर, [[मृण्मयी देशपांडे]], [[मकरंद अनासपुरे]] |- |''[[एक तारा]]'' ||[[अवधूत गुप्ते]] ||[[संतोष जुवेकर]], [[तेजस्विनी पंडित]] |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#98fb98; textcolor:#000;"| '''फे<br />ब्रु<br />वा<br />री''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''6''' |''[[बाजी (२०१५ चित्रपट)|बाजी]]''<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.imdb.com/शीर्षक/tt3919208/|title=Baji (2015)|date=6 February 2015|work=IMDb|accessdate=24 November 2014}}</ref> ||निखिल महाजन||[[श्रेयस तळपदे]], [[अमृता खानविलकर]], [[जितेंद्र जोशी]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''13''' |''[[मितवा (२०१५ चित्रपट)|मितवा]]'' ||स्वप्ना वाघमारे जोशी ||[[स्वप्नील जोशी]], [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी|सोनाली कुलकर्णी]], [[प्रार्थना बेहरे]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''20''' |''[[चित्रफित 3.0 मेगापिक्सल]] ||दिवाकर विश्वनाथ घोडके ||सीमा आझमी, रवी पटवर्धन, आशिष पाथोडे |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''27''' | || || |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:orange;"| '''मा<br/>र्च''' | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''6''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''13''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''20''' | || || |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''27''' | || || |} ==एप्रिल ते जून== ==जुलै ते सप्टेंबर== ==ऑक्टोबर ते डिसेंबर== ==हे सुद्धा पहा== * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 2rmymdbq9pfrtl0c5hmrfedsgf1weg7 0 228559 2718188 2571468 2026-10-08T18:33:38Z सांगकाम्या 6385 /* हे सुद्धा पहा */ clean up, removed: {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} using [[Project:AWB|AWB]] 2718188 wikitext text/x-wiki [[इ.स. २०१२]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. ==जानेवारी ते मार्च== ==एप्रिल ते जून== ==जुलै ते सप्टेंबर== ==ऑक्टोबर ते डिसेंबर== ==हे सुद्धा पहा== * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मराठी चित्रपट]] bhr7st556btu3ard8wokcem7vp72m2e 2718205 2718188 2026-10-08T18:36:18Z सांगकाम्या 6385 /* हे सुद्धा पहा */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718205 wikitext text/x-wiki [[इ.स. २०१२]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. ==जानेवारी ते मार्च== ==एप्रिल ते जून== ==जुलै ते सप्टेंबर== ==ऑक्टोबर ते डिसेंबर== ==हे सुद्धा पहा== * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 6rgio6uqp8x2p17nci2c21rfgp1xvdf 1 235704 2718345 1641926 2026-10-09T04:35:52Z प्रणव जाधव 188311 /* माळी समाजाच्या इतिहासातील चुकीचा संदर्भ बदलण्याबाबत. */ नवीन विभाग 2718345 wikitext text/x-wiki {{साद|अभय नातू}} कृपया [https://tools.wmflabs.org/copyvios/?lang=mr&project=wikipedia&title=माळी&noskip=1 हे पहावे] व मजकुर काढून टाका. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ११:३३, ११ नोव्हेंबर २०१८ (IST) :{{साद|V.narsikar|अभय नातू}} कृपया दुवा पहावे. धन्यवाद --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १६:२१, २१ नोव्हेंबर २०१८ (IST) == माळी समाजाच्या इतिहासातील चुकीचा संदर्भ बदलण्याबाबत. == "या लेखात माळी समाजाचा संबंध माळवा प्रांताशी जोडणारा ऐतिहासिक संदर्भ चुकीचा आणि पुराव्याविना दिलेला आहे. महाराष्ट्रातील माळी समाज हा या मातीतील मूळ भूमिपुत्र असून, 'माळा' (बागायती जमीन) पिकवण्याच्या त्यांच्या पारंपरिक कौशल्यामुळे त्यांना हे नाव मिळाले आहे. कृपया हा माळव्याचा चुकीचा संदर्भ लेखातून काढून टाकण्यात यावा."माळी समाज बाहेरून आला नाही माळवा येथून आमच्या समाज्याच्या भावना दुखावल्या गेल्यात आहे [[सदस्य:प्रणव जाधव|प्रणव जाधव]] ([[सदस्य चर्चा:प्रणव जाधव|चर्चा]]) १०:०५, ९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) i7315kis4gzhgk3x6ezcefguhlvwayv 0 245598 2718209 2571474 2026-10-08T18:36:31Z सांगकाम्या 6385 /* आक्टोंबर - डिसेंबर */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718209 wikitext text/x-wiki '''इ.स. २०१८ मधील मराठी चित्रपटांची यादी''' <br /> == जानेवारी - मार्च == == एप्रिल - जून == * [[आसेही एकदा व्हावा]] * [[शिकारी]] * [[न्युड]] * [[सायकल]] * [[लग्न मुबारक]] * [[रणागन]] * [[महासत्ता]] * [[वाघर्या]] * [[राघु]] * [[बकेट लिस्ट]] * [[सोबत]] * [[म्हस्का]] * [[फर्जद]] * [[बेधडक]] * [[ऋशार्ट]] * [[झिप्र्या]] * == जुलै - संप्टेबर == * [[ड्राय डे]] * [[मुंबई पुणे मुंबई ३]] == आक्टोंबर - डिसेंबर == * [[बॉईज २]] * [[शुभ लग्न सावधान]] * [[एक सांगायचंय]] * [[तू तिथे असावे]] * [[पाटील (मराठी चित्रपट)|पाटील]] * [[माझा अगडबंब]] * [[गॅट मॅट]] * [[नाळ]] * [[मुळशी पॅटर्न]] * [[माऊली]] * [[स्वॉरी]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} fqmpzmnp3aq7xbj4ia40nbm84vi39ai 0 245599 2718210 2571475 2026-10-08T18:36:34Z सांगकाम्या 6385 /* ऑक्टोबर - डिसेंबर */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718210 wikitext text/x-wiki '''इ.स. २०१९ मधील मराठी चित्रपटांची यादी''' == जानेवारी - मार्च == * [[सोहळा]] * [[नशीबवान (चित्रपट)]] * [[ठाकरे (चित्रपट)]] * [[डोक्याला शॉट]] * == एप्रिल - जून == * [[रम्पाट]] * [[मोगरा फुलला]] == जुलै - संप्टेबर == * [[स्माईल प्लिज]] * [[गर्लफ्रेंड (मराठी चित्रपट)|गर्लफ्रेंड]] * [[वन्समोर (२०१९ चित्रपट)|वन्समोर]] * [[ये रे ये रे पैसा २]] * [[व्हीआयपी गाढव (मराठी चित्रपट)|व्हीआयपी गाढव]] == ऑक्टोबर - डिसेंबर == [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 2f3u2567ppj58pu71kp2cmgjyxn0tun 0 245600 2718211 2571472 2026-10-08T18:36:37Z सांगकाम्या 6385 /* ऑक्टोबर - डिसेंबर */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718211 wikitext text/x-wiki '''इ.स. २०१६ मधील मराठी चित्रपटांची यादी''' == जानेवारी - मार्च == * [[नटसम्राट (चित्रपट)]] * [[मोहर]] * [[लाॅर्ड ऑफ शिंगणापूर]] * [[सर्व मंगल सावधान]] * [[फ्रेड्स (मराठी चित्रपट)]] * [[शासन]] * [[७०२ दिक्षीत]] * [[चाहतों मी तुला]] * [[चिरंजीव]] * [[गुरू]] * [[बंध नायलोनचे]] * [[आथोगं]] * [[प्रेम कहाणी]] * [[मराठी टागर]] * [[मुंबई टाइम्स]] * [[पोलिस लाईन]] * [[पोश्टर गर्ल]] * [[जुगाड]] * [[शिन्मा येड]] * [[संघर्ष यात्रा]] * [[मिस्टर आणि मिसेस सदाचारी]] * [[७ रोशन विला]] * [[एक होती राणी]] * [[विघ्नहर्ता महागणपती]] * [[तीचा उंबरठा]] * [[बाबाची शाळा]] * [[आमच्या नादी लागु नका]] * [[सरपंच भागिरथ]] * [[फुंत्रु]] * [[अनुराग (मराठी चित्रपट)]] * [[पिंजरा (चित्रपट)]] * [[वेल डन भल्या]] == एप्रिल - जून == * [[कापूस कोंबड्यांची गोष्ट]] * [[रग्या पतग्या]] * [[सैराट]] == जुलै - सप्टेंबर== == ऑक्टोबर - डिसेंबर == [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} dwvbg4mv5yiarnqu1tcwpd5xbzwgiag 0 246893 2718195 2706489 2026-10-08T18:34:10Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, removed: {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} using [[Project:AWB|AWB]] 2718195 wikitext text/x-wiki {{भाषांतर}} [[इ.स. २०११]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. ==जानेवारी - मार्च== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''Opening''' ! style="width:20%;"| '''Title''' ! style="width:15%;"| '''Director''' ! style="width:50%;"| '''Cast''' ! style="width:5%;"| '''Genre''' ! style="width:5%;"| '''Source''' |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| जा ने वा री | rowspan="3" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| १ |[[गोष्ट लग्नानंतरची]]||[[रमेश देव]]||[[अशोक सराफ]], [[रमेश देव]], [[नितेश खटावकर]], पॅडी कांबळे, अनिकेत केळकर, [[सोनाली कुलकर्णी]], [[अरुण नलावडे]], [[विजू खोटे]] || कौटुंबिक |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.youtube.com/watch?v=Kl5zjzFU1W0|title=Goshta Lagnanantarchi (2009)}}</ref> |- | ''[[नटरंग ]]'' || [[रवी जाधव ]] || [[अतुल कुलकर्णी]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]], [[विभावरी देशपांडे]], [[प्रिया बेर्डे]] || संगीत चित्रपट ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1590129/|title=Natarang (2010)|author=shrinivas_venkatesh|date=1 January 2010|work=IMDb}}</ref> |- | [[असा मी काय गुन्हा केला]] || [[आनंद म्हसवेकर]] || [[आनंद अभ्यंकर]], [[आशा साठे]], [[अरुण नलावडे]], [[रमेश भाटकर]], [[प्रदीप वेलणकर]], [[आनंद म्हसवेकर]], [[विजय गोखले]], [[गिरीश ओक]], [[सुनील जाधव]], धनश्री क्षीरसागर || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt10510724/|title=Asa Mi Kay Gunha Kela (2010)|date=1 January 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''15'' | ''[[शिक्षणाच्या आईचा घो]]'' || [[महेश मांजरेकर ]] || [[सचिन खेडेकर]], [[भारत जाधव]], सक्षम कुलकर्णी, गौरी वैद्य, [[सिद्धार्थ जाधव]], [[अतुल काळे]] || [[Children's film|Children]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2321513/|title=Shikshanachya Aaicha Gho (2010)|date=15 January 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''22'' | ''[[झेंडा (चित्रपट)|झेंडा ]]'' || [[अवधुत गुप्ते]] || [[सचित पाटील]], [[संतोष जुवेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]], सुनील तावडे, [[चिन्मय मांडलेकर]] || [[Political thriller|Politics]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2343847/|title=Zenda (2010)|date=8 January 2009|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''29'' | ''[[हरिश्चंद्राची फॅक्टरी]]'' || || [[परेश मोकाशी]], [[दिलीप प्रभावळकर]], [[किरण करमरकर]], [[अतुल परचुरे]], [[रविंद्र मंकणी]], जयंत वाडकर, [[उदय सबनीस]], [[अभिजीत चव्हाण]], मंजुषा गोडसे, [[पुष्कर श्रोत्री]], कल्याणी मुळे || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:thistle;"| '''F<br/>E<br>B''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''19'' | ''[[रिंगा रिंगा (चित्रपट)]]'' || [[संजय जाधव]] || [[सोनाली कुलकर्णी]], [[अजिंक्य देव]], [[भारत जाधव]], [[अंकुश चौधरी]], [[संतोष जुवेकर]], [[आदिती गोवित्रिकर]] || [[Drama film|Drama]] / [[Thriller (genre)|Thriller]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt5368986/|title=Ringa Ringa (2010)|date=1 January 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''M<br/>A<br>R''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''26'' | ''[[मी मन आणि ध्रुव]]'' || [[आदिती देशपांडे]] || [[महेंद्र आगाशे]], केतकी थट्टे, ध्रुव पेंडसे, स्मिता तांबे, सतिश पुलेकर || [[Drama film|Drama]] || |- | ''[[हुप्पा हुय्या]]'' || अनिल सुरवे || [[सिद्धार्थ जाधव]], [[गिरिजा ओक]], [[मोहन जोशी]], [[उषा नाडकर्णी]] || [[Fantasy film|Fantasy]], [[Action film|Action]], [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1630635/|title=Huppa Huiyya (2010)|date=26 March 2010|work=IMDb}}</ref> |- |} ==April – June== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''Opening''' ! style="width:20%;"| '''Title''' ! style="width:15%;"| '''Director''' ! style="width:50%;"| '''Cast''' ! style="width:5%;"| '''Genre''' ! style="width:5%;"| '''Source''' |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| '''A<br/>P<br>R''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''8'' | ''[[लालबाग परळ]]'' || [[महेश मांजरेकर]] || [[शशांक शेंडे]], [[सीमा बिस्वास]], [[अंकुश चौधरी]], [[अनुशा दांडेकर]], [[विनीत कुमार]], [[वीणा जामकर]], [[करण पटेल]], [[सिद्धार्थ जाधव]], [[सतीश कौशिक]], [[काश्मीरा शाह]], [[समीर धर्माधिकारी]], [[गणेश यादव]], [[सचिन खेडेकर]], [[विनय आपटे]] || नाट्यपट ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1984194/|title=Lalbaug Parel (2010)|date=8 April 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''9'' | ''[[क्षणभर विश्रांती]]'' || Sachit Patil || [[Bharat Jadhav]], Sachit Patil, [[Siddharth Jadhav]], [[Sonalee Kulkarni]], Kadambari Kadam, Shubhangi Gokhale, Jayraj Nair, Nitin Jadhav || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2022444/|title=Kshanbhar Vishranti (2010)|date=9 April 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''23'' | ''[[इरादा पक्का]]'' || [[Kedar Shinde]] || Minal Bal, [[Siddharth Jadhav]], [[Smita Jaykar]], [[Mohan Joshi]], Nirmala Kotnis, [[Sonalee Kulkarni]] || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1828210/|title=Irada Pakka (2010)|date=23 April 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''28'' | [[वावटळ (चित्रपट)|वावटळ]] || Shivaji Patil || [[Tejaswini Pandit]], Ashok Samarth, Mukesh Tiwari, Vinay Apte, Sunil Shinde || [[Action film|Action]] || |- | rowspan="9" style="text-align:center; background:thistle;"| '''M<br/>A<br/>Y''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''7'' | ''Anandi Anand'' || Purushottam Berde || Anandraj, [[Priya Bapat]], Rajan Tamhane, Latika Gore, Chinmay Kolhatkar, [[Vikram Gokhale]], [[Suhas Joshi]], Mohan Joshi, Vandana Gupte, Mangesh Desai, Paddy Kamble, Akshya Bhingarde, Sumit Pawar, Swamini Wadkar || [[Family film|Family]] / [[Drama film|Drama]] || |- | [[कोण आहे रे तिकडे (चित्रपट)|कोण आहे रे तिकडे]] || Tanaji Gadge || Mohan Aagashe, Subhodh Bhave, Sharad Ponkshe, Sunil Godse, Mohan Joshi, Mangesh Desai, Jayant Bobde, Shubhangi Gokhale, Hemangi Kavi || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''14'' | ''Krantiveer Rajguru'' || Ashok Kamle || [[Chinmay Mandlekar]], Pankaj Vishnu, Vilas Chauhan, [[Milind Gunaji]], Suhasini Mulay, Dhanashree Chavan, Sharad Ponkshe, [[Anand Abhyankar]], Master Ashwin Chitale || [[Historical film|Historical]] || |- | ''[[Ranbhool]]'' || Sanjay Surkar || Subhodh Bhave, [[Tejaswini Pandit]], Mohan Joshi || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2612162/|title=Ranbhool (2010)|date=14 May 2010|work=IMDb}}</ref> |- | ''Umang'' || Nitinkumar Mohanlala Bora, Pitambar Kale || Ramesh Bhatkar, Prema Kiran, Milind Shinde, Prince Bora, Ram Kajolkar, Kanchan Bora || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1679333/|title=Umang (2010)|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''21'' | ''Most Wanted'' || Rajan Prabhu || [[Ashok Saraf]], Milind Gawali, Deepak Shirke, Kiran Ronge, Satish Bapat || [[Comedy film|Comedy]] || |- | ''Mulga'' || Devendra Supekar || Dr. Amol Kolhe, Deepa Parab, Sharad Ponkshe, Teja Devkar, Vinod Kamble, Fayaz Shaikh, Ragini Samant, Anjali Ujawane || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''28'' | ''[[Pratisaad - The Response]]'' || [[Yogesh Dattatraya Gosavi]] || [[Sandeep Kulkarni]], Kishor Kadam, Neelam Shirke, Jayant Sawarkar, Suneel Tawade, Pragati Joshi, Aishwarya, Anand Alkunte, Aman Attar, Pratibha Date, [[Yogesh Dattatraya Gosavi]] || [[Drama film|Drama]] || [[Yogesh Dattatraya Gosavi]]'s directorial debut.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1662540/|title=Pratisaad: The Response (2010)|work=IMDb}}</ref> || |- | ''Target'' || Vivek Gore, Rakesh Kholam || [[Sanjay Narvekar]], Ankush Chaudhari, [[Siddharth Jadhav]], [[Swapnil Joshi]], Kranti Redkar, [[Tejaswini Pandit]], Smita Gondkar, Tejas Kulkarni, Vinay Apte, Sanjay Mone, Manasi Naik || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''J<br>U<br>N''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''4'' | ''Asa Mi Tasa Mi'' || Rakesh Chaturvedi || [[Makarand Anaspure]], Rahul Mehehdale, Shweta Mehendale, Ravindra Berde, Avtar Gill, Shruthi Marathe || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''11'' | ''[[Jhing Chik Jhing]]'' || Nitin Nandan || [[Bharat Jadhav]], [[Dilip Prabhavalkar]], Madhavi Juvekar, Sanjay Mone, Chinmay Kambli, Arti More || [[Family film|Family]] / [[Drama film|Drama]] || |- | ''[[Mumbai-Pune-Mumbai]]'' || [[Satish Rajwade]] || [[Swapnil Joshi]], [[Mukta Barve]] || [[Romantic film|Romance]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1822266/|title=Mumbai Pune Mumbai (2010)|author=nelufar_up|date=11 June 2010|work=IMDb}}</ref> |- | ''Aaya sawant jhoom ke'' || Rajesh Deshpande || [[Makarand Anaspure]], Ravindra Berde, [[Vaibhav Mangle]] || [[Comedy film|Comedy]], [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt3890036/|title=Aaya sawant jhoom ke (2010)|date=10 June 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''25'' | ''[[Haapus]]'' || Abhijeet Satam || [[Makarand Anaspure]], [[Subodh Bhave]], Madhura Velankar, [[Shivaji Satam]], Pushkar Shotri, Sulabha Deshpande || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2321321/|title=Haapus (2010)|date=25 June 2010|work=IMDb}}</ref> |- |} ==July – September== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''Opening''' ! style="width:20%;"| '''Title''' ! style="width:15%;"| '''Director''' ! style="width:50%;"| '''Cast''' ! style="width:5%;"| '''Genre''' ! style="width:5%;"| '''Source''' |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| '''J<br/>U<br>L''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''6'' | ''Khurchi Samraat'' || Dattaramm Tawade || [[Makarand Anaspure]], Rutuja Patil, Chetan Dalvi, Kishori Ambiye, Vilas Rakate, Baal Dhuri, Usha Naik, Anuja Ranade, Shanta Tambe, N. Relekar, Surekha Kudachi, [[Vijay Chavan]] || [[Political thriller|Politics]] / [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''9'' | ''Tata Birla ani Laila'' || Raju Parsekar || [[Ashok Saraf]], [[Bharat Jadhav]], Sheetal Jadhav, Usha Naik, [[Vijay Chavan]], [[Vijay Gokhale]], Ravindra Berde, Bharat Ganeshpure, Arun Kadam, Sanjay Khapre, Mohan Joshi || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''16'' | ''Mission Possible'' || Pushkar Jog || Pushkar Jog, Manisha Kelkar, [[Sai Tamhankar]], Sharad Ponkshe, Niranjan Namjoshi, Astaad Kale, Shantanu Moghe || [[Action film|Action]] / [[Romantic film|Romance]] / [[Thriller (genre)|Thriller]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''30'' | ''Chitra'' || Raj Kuber || Ankush Choudhary, Nisha Parulekar, Tejashree Pradhan, Mohan Joshi, [[Kuldeep Pawar]] || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:thistle;"| '''A<br/>U<br>G''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''6'' | ''Jetaa'' || [[Ajinkya Dev]], Amol Shetge || Ramesh Dev, Seema Dev, [[Ajinkya Dev]], Sharad Ponkshe, Manava Naik, Sandeep Mehta, [[Prasad Oak]], Ravi Patwardhan || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''13'' | ''Aika Dajiba'' || [[Kishori Shahane]] || [[Ashok Saraf]], Kishori Shahane, Mukta Barve, Prasad Oak, Priya Bapat, Rupesh Patole, Kishori Ambiye, Dipjyoti Naik, Vinay Yedekar, Ravidra Berde and Shakti Kapoor || [[Comedy film|Comedy]] || |- | ''Tee Ratra'' || Viju Mane || [[Prasad Oak]], Santosh Juvekar, [[Aditi Sarangdhar]], Subodh Bhave, Mangesh Desai, Vaibhav Mangale || [[Thriller (genre)|Thriller]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2652964/|title=Tee Ratra (2010)|date=13 August 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''20'' | ''Aai Tujha Aashirwad'' || Madhura Pandit Jasraj || Milind Gawali, Arun Nalawade || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Debu'' || Nilesh Jalamkar || Mohan Joshi, Bharat Ganeshpure, Ashwini Ekbote, Madhu Kambikar, Ravindra Berde, Ravi Patwardhan || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''27'' | ''Navra Avli Baiko Lavli'' || Sanjeev Naik || [[Prasad Oak]], Siya Patil, [[Sai Tamhankar]], [[Jeetendra Joshi]], Shekhar Phadke, Sunil Tawde, Suhas Parajape, Usha Naik || [[Romantic film|Romance]] || |- | ''[[Paradh]]'' || [[Gajendra Ahire]] || [[Siddarth Jadhav]], [[Makarand Anaspure]], Amogh Talathi, [[Shahir Vitthal Umap]], Ravi Kale, Vrinda Ahire, Vinay Apte || [[Action film|Action]] / [[Thriller (genre)|Thriller]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2355773/|title=Paradh (2010)|date=27 August 2010|work=IMDb}}</ref> |- | ''Sa sasucha'' || Kishore Pandurang Belekar || Sunil Barve, [[Sonalee Kulkarni]], Shubhangi Gokhale, Vinay Apte || [[Thriller (genre)|Thriller]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#98fb98;"|'''S<br/>E<br>P''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''17'' | ''Laadi Godi'' || Mahesh Tilekar || [[Bharat Jadhav]], Deepali Sayyad, Sanjay Narvekar, Kranti Redkar, Aniket Vishwasrao, Subhodh Bhave || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''24'' | ''Ajab Lagnachi Gajab Gosht'' || Shivdarshan-Amit || [[Sai Tamhankar]], Umesh Kamat, Sunil Tawde, Viju Khote, Vaibhav Mangale, Kamalakar Satpute, Vijay Patwardhan, Sanjay Khapre || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1869253/|title=Ajab Lagnachi Gajab Gosht (2010)|date=24 September 2010|work=IMDb}}</ref> |- |} ==October – December== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''Opening''' ! style="width:20%;"| '''Title''' ! style="width:15%;"| '''Director''' ! style="width:50%;"| '''Cast''' ! style="width:5%;"| '''Genre''' ! style="width:5%;"| '''Source''' |- | rowspan="9" style="text-align:center; background:#ffa07a;"|'''O<br/>C<br>T''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''1'' | ''Khurchi Samrat'' || Dattaram Tawade || [[Makarand Anaspure]], Rutuja Patil, Chetan Dalvi, Kishori Ambiye || [[Comedy film|Comedy]] / [[Political thriller|Politics]] || |- | ''Ved Lavi Jeeva'' || [[Mahesh Kothare]] ||[[Adinath Kothare]],Vaidehi Parshurami || [[Romance film|Romance]], [[Action film|Action]]||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt3121650/|title=Ved Lavi Jeeva (2010)|date=1 October 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''8'' | ''[[Agadbam]]'' || Satish Motling || [[Makarand Anaspure]], Trupti Bhoir, [[Usha Nadkarni]], Chitra Navathe, Vikas Samudre, Narayan Jadhav, Tejaswee Patil, Mahesh Kokate, Mangesh Satpute || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2606516/|title=Agadbam (2010)|date=8 October 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''15'' | ''Bhairu Pailwan ki jai ho'' || Pravin Raja Karale || [[Siddarth Jadhav]], Usha Nadkarni, Ashish Pawar, Priyanka Yadav, Sanjay Belose || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''22'' | ''Kas'' || Mahesh Satoskar, Aruna Joglekar || [[Bhargavi Chirmule]], [[Prasad Oak]], Rajesh Shringapure, [[Anand Abhyankar]] || [[Family film|Family]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2638702/|title=Kas (2010)|date=22 October 2010|work=IMDb}}</ref> |- | ''Mani Mangalsutra'' || Gauri Karekar Sarwate || [[Hrishitaa Bhatt]], [[Ravindra Mankani]], Anjali Kusre, Lalan Sarang || [[Family film|Family]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt3881342/|title=Mani mangalsutra (2010)|date=22 October 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''28'' | ''Topi Ghala Re'' || Umesh Namjoshi || Arun Nalawade, [[Nirmiti Sawant]], [[Smita Talwalkar]], Priya Arun, [[Mukta Barve]], Mangesh Desai, Pushkar Shrotri, [[Vijay Chavan]], Vijay Kadam || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''29'' | ''Dho Dho Pausatil One Day Match'' || Nitin Kamble || Suhas Palshikar, [[Vijay Chavan]], Shekhar Phadke, Priyanka Yadav, Madhavi Juvekar, Ravindra Berde || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Vacation'' || Deepak Sadashiv Tarker || Satish Pulekar, Ashwini Ekbote, [[Anand Abhyankar]], Shrikant Desai || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:thistle;"|'''N<br/>O<br>V''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''5'' | ''Maher Maza'' || Abhay Kirti || Nisha Parulekar, Mangesh Desai, Kishore Mahabole, Akshay Pendse || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''12'' | ''[[Mee Sindhutai Sapkal]]'' || [[Ananth Narayan Mahadevan]] || [[Tejaswini Pandit]], Jyoti Chandekar, [[Upendra Limaye]], [[Neena Kulkarni]], Suhas Palshikar, Charushila Sable, Ganesh Yadav, Jaywant Wadkar, Pranjal shetye || [[Biographical film|Biographical]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1804604/|title=Mee Sindhutai Sapkal (2010)|date=30 October 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''19'' | ''[[Sumbaran]]'' || [[Gajendra Ahire]] || [[Makarand Anaspure]], Shilpa Anaspure, [[Jitendra Joshi]], [[Mukta Barve]], [[Siddharth Jadhav]], [[Sai Tamhankar]], [[Ravindra Mankani]], Vrinda Ahire || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''26'' | ''Agnipariksha'' || Anil Surve || [[Alka Kubal]], Sanjay Narvekar, Mohan Joshi, Sanjay Khapre || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="12" style="text-align:center; background:#98fb98;"|'''D<br/>E<br>C''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''3'' | ''Aai Raja Udo Udo'' || Hemchandra Sawant || Ramesh Bhatkar, Usha Naik, [[Vijay Chavan]] || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Vithu Maza Bhauraya'' || Sanjiv Kolte || Ashoke Shinde, Minal Ghorpade, Vasant Hankare, Gajanan Gokhale, Swanand Joshi || Devotional || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''10'' | ''[[Aata Pita|Aata pita]]'' || Uttung Shelar || [[Bharat Jadhav]], [[Sanjay Narvekar]], Ashwini Apte, Girish Salvi, Pradeep kabre, Mohan Khambete, Pratibha Goregaonkar, Raju Shisadkar, Santosh Patil, Rahul Kulkarni, Rohan Bhalekar, Satish Pulekar || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2606526/|title=Aata Pita (2010)|date=10 December 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''17'' | ''Chandrakala'' || Nitin Kamble || [[Vijay Chavan]], [[Kuldeep Pawar]], Anjali Joshi || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Samudra'' || [[Gajendra Ahire]] || [[Mohan Agashe]], [[Sonalee Kulkarni]], Sachit Patil, Sharvari Jamenis, [[Anand Abhyankar]] || [[Suspense film|Suspense]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2048853/|title=Samudra (2010)|date=17 December 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''24'' | ''[[Aaghaat]]'' || [[Vikram Gokhale]] || [[Vikram Gokhale]], [[Mukta Barve]], Kadambari Kadam, Suhas Joshi, Arun Nalawade, Madhav Abhyankar || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1851841/|title=Aaghaat (2010)|date=24 December 2010|work=IMDb}}</ref> |- | ''Aaji aani Naat'' || Subhash Phadke || [[Sulbha Deshpande]], Tejashree Walavalkar, Ashish Kulkarni, Amruta Deshmukh, [[Ashok Shinde]], Prajakta Kelkar || [[Family film|Family]] || |- | ''[[Chal Dhar Pakad]]'' || Atmaram Dharane || [[Nirmiti Sawant]], Nagesh Bhosle, Priya Berde, Teja Devkar, Megha Ghadge, Siya Patil, Shital Bankar, Swati Deval || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt3360280/|title=Chal Dhar Pakad (2010)|date=6 December 2010|work=IMDb}}</ref> |- | ''Hungama'' || Rohan B. Shivalkar || Anshuman Vichare || [[Comedy film|Comedy]] || |- | ''Marmabandh (Bonds of Heart)'' || Dinesh P. Bhonsle || Girish Pardeshi, Kshitij Zarapkar, Mrunal Deshpande, Nandu Madhav, Dr. Vilas Ujawne, Veena Jamkar || [[Drama film|Drama]] || |- | ''On Duty 24 Taas'' || Kedar Shinde || Dr. Amol Kolhe, Kranti Redkar, Vijay Kadam, Sanjivani Jadhav, Minal Baal || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''31'' | ''[[Ideachi Kalpana]]'' || [[Sachin Pilgaonkar]] || [[Sachin Pilgaonkar]], [[Ashok Saraf]], [[Mahesh Kothare]], Bhargavi Chirmule, [[Nirmiti Sawant]] || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2327333/|title=Ideachi Kalpana (2010)|date=31 December 2010|work=IMDb}}</ref> |} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१० मधील मराठी चित्रपट]] pcs9netgl9zs2sskpx5rkt8a9tegk7c 2718237 2718195 2026-10-08T18:38:06Z सांगकाम्या 6385 /* October – December */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718237 wikitext text/x-wiki {{भाषांतर}} [[इ.स. २०११]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. ==जानेवारी - मार्च== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''Opening''' ! style="width:20%;"| '''Title''' ! style="width:15%;"| '''Director''' ! style="width:50%;"| '''Cast''' ! style="width:5%;"| '''Genre''' ! style="width:5%;"| '''Source''' |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| जा ने वा री | rowspan="3" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| १ |[[गोष्ट लग्नानंतरची]]||[[रमेश देव]]||[[अशोक सराफ]], [[रमेश देव]], [[नितेश खटावकर]], पॅडी कांबळे, अनिकेत केळकर, [[सोनाली कुलकर्णी]], [[अरुण नलावडे]], [[विजू खोटे]] || कौटुंबिक |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.youtube.com/watch?v=Kl5zjzFU1W0|title=Goshta Lagnanantarchi (2009)}}</ref> |- | ''[[नटरंग ]]'' || [[रवी जाधव ]] || [[अतुल कुलकर्णी]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]], [[विभावरी देशपांडे]], [[प्रिया बेर्डे]] || संगीत चित्रपट ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1590129/|title=Natarang (2010)|author=shrinivas_venkatesh|date=1 January 2010|work=IMDb}}</ref> |- | [[असा मी काय गुन्हा केला]] || [[आनंद म्हसवेकर]] || [[आनंद अभ्यंकर]], [[आशा साठे]], [[अरुण नलावडे]], [[रमेश भाटकर]], [[प्रदीप वेलणकर]], [[आनंद म्हसवेकर]], [[विजय गोखले]], [[गिरीश ओक]], [[सुनील जाधव]], धनश्री क्षीरसागर || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt10510724/|title=Asa Mi Kay Gunha Kela (2010)|date=1 January 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''15'' | ''[[शिक्षणाच्या आईचा घो]]'' || [[महेश मांजरेकर ]] || [[सचिन खेडेकर]], [[भारत जाधव]], सक्षम कुलकर्णी, गौरी वैद्य, [[सिद्धार्थ जाधव]], [[अतुल काळे]] || [[Children's film|Children]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2321513/|title=Shikshanachya Aaicha Gho (2010)|date=15 January 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''22'' | ''[[झेंडा (चित्रपट)|झेंडा ]]'' || [[अवधुत गुप्ते]] || [[सचित पाटील]], [[संतोष जुवेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]], सुनील तावडे, [[चिन्मय मांडलेकर]] || [[Political thriller|Politics]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2343847/|title=Zenda (2010)|date=8 January 2009|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''29'' | ''[[हरिश्चंद्राची फॅक्टरी]]'' || || [[परेश मोकाशी]], [[दिलीप प्रभावळकर]], [[किरण करमरकर]], [[अतुल परचुरे]], [[रविंद्र मंकणी]], जयंत वाडकर, [[उदय सबनीस]], [[अभिजीत चव्हाण]], मंजुषा गोडसे, [[पुष्कर श्रोत्री]], कल्याणी मुळे || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:thistle;"| '''F<br/>E<br>B''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''19'' | ''[[रिंगा रिंगा (चित्रपट)]]'' || [[संजय जाधव]] || [[सोनाली कुलकर्णी]], [[अजिंक्य देव]], [[भारत जाधव]], [[अंकुश चौधरी]], [[संतोष जुवेकर]], [[आदिती गोवित्रिकर]] || [[Drama film|Drama]] / [[Thriller (genre)|Thriller]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt5368986/|title=Ringa Ringa (2010)|date=1 January 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''M<br/>A<br>R''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''26'' | ''[[मी मन आणि ध्रुव]]'' || [[आदिती देशपांडे]] || [[महेंद्र आगाशे]], केतकी थट्टे, ध्रुव पेंडसे, स्मिता तांबे, सतिश पुलेकर || [[Drama film|Drama]] || |- | ''[[हुप्पा हुय्या]]'' || अनिल सुरवे || [[सिद्धार्थ जाधव]], [[गिरिजा ओक]], [[मोहन जोशी]], [[उषा नाडकर्णी]] || [[Fantasy film|Fantasy]], [[Action film|Action]], [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1630635/|title=Huppa Huiyya (2010)|date=26 March 2010|work=IMDb}}</ref> |- |} ==April – June== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''Opening''' ! style="width:20%;"| '''Title''' ! style="width:15%;"| '''Director''' ! style="width:50%;"| '''Cast''' ! style="width:5%;"| '''Genre''' ! style="width:5%;"| '''Source''' |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| '''A<br/>P<br>R''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''8'' | ''[[लालबाग परळ]]'' || [[महेश मांजरेकर]] || [[शशांक शेंडे]], [[सीमा बिस्वास]], [[अंकुश चौधरी]], [[अनुशा दांडेकर]], [[विनीत कुमार]], [[वीणा जामकर]], [[करण पटेल]], [[सिद्धार्थ जाधव]], [[सतीश कौशिक]], [[काश्मीरा शाह]], [[समीर धर्माधिकारी]], [[गणेश यादव]], [[सचिन खेडेकर]], [[विनय आपटे]] || नाट्यपट ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1984194/|title=Lalbaug Parel (2010)|date=8 April 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''9'' | ''[[क्षणभर विश्रांती]]'' || Sachit Patil || [[Bharat Jadhav]], Sachit Patil, [[Siddharth Jadhav]], [[Sonalee Kulkarni]], Kadambari Kadam, Shubhangi Gokhale, Jayraj Nair, Nitin Jadhav || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2022444/|title=Kshanbhar Vishranti (2010)|date=9 April 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''23'' | ''[[इरादा पक्का]]'' || [[Kedar Shinde]] || Minal Bal, [[Siddharth Jadhav]], [[Smita Jaykar]], [[Mohan Joshi]], Nirmala Kotnis, [[Sonalee Kulkarni]] || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1828210/|title=Irada Pakka (2010)|date=23 April 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''28'' | [[वावटळ (चित्रपट)|वावटळ]] || Shivaji Patil || [[Tejaswini Pandit]], Ashok Samarth, Mukesh Tiwari, Vinay Apte, Sunil Shinde || [[Action film|Action]] || |- | rowspan="9" style="text-align:center; background:thistle;"| '''M<br/>A<br/>Y''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''7'' | ''Anandi Anand'' || Purushottam Berde || Anandraj, [[Priya Bapat]], Rajan Tamhane, Latika Gore, Chinmay Kolhatkar, [[Vikram Gokhale]], [[Suhas Joshi]], Mohan Joshi, Vandana Gupte, Mangesh Desai, Paddy Kamble, Akshya Bhingarde, Sumit Pawar, Swamini Wadkar || [[Family film|Family]] / [[Drama film|Drama]] || |- | [[कोण आहे रे तिकडे (चित्रपट)|कोण आहे रे तिकडे]] || Tanaji Gadge || Mohan Aagashe, Subhodh Bhave, Sharad Ponkshe, Sunil Godse, Mohan Joshi, Mangesh Desai, Jayant Bobde, Shubhangi Gokhale, Hemangi Kavi || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''14'' | ''Krantiveer Rajguru'' || Ashok Kamle || [[Chinmay Mandlekar]], Pankaj Vishnu, Vilas Chauhan, [[Milind Gunaji]], Suhasini Mulay, Dhanashree Chavan, Sharad Ponkshe, [[Anand Abhyankar]], Master Ashwin Chitale || [[Historical film|Historical]] || |- | ''[[Ranbhool]]'' || Sanjay Surkar || Subhodh Bhave, [[Tejaswini Pandit]], Mohan Joshi || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2612162/|title=Ranbhool (2010)|date=14 May 2010|work=IMDb}}</ref> |- | ''Umang'' || Nitinkumar Mohanlala Bora, Pitambar Kale || Ramesh Bhatkar, Prema Kiran, Milind Shinde, Prince Bora, Ram Kajolkar, Kanchan Bora || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1679333/|title=Umang (2010)|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''21'' | ''Most Wanted'' || Rajan Prabhu || [[Ashok Saraf]], Milind Gawali, Deepak Shirke, Kiran Ronge, Satish Bapat || [[Comedy film|Comedy]] || |- | ''Mulga'' || Devendra Supekar || Dr. Amol Kolhe, Deepa Parab, Sharad Ponkshe, Teja Devkar, Vinod Kamble, Fayaz Shaikh, Ragini Samant, Anjali Ujawane || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''28'' | ''[[Pratisaad - The Response]]'' || [[Yogesh Dattatraya Gosavi]] || [[Sandeep Kulkarni]], Kishor Kadam, Neelam Shirke, Jayant Sawarkar, Suneel Tawade, Pragati Joshi, Aishwarya, Anand Alkunte, Aman Attar, Pratibha Date, [[Yogesh Dattatraya Gosavi]] || [[Drama film|Drama]] || [[Yogesh Dattatraya Gosavi]]'s directorial debut.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1662540/|title=Pratisaad: The Response (2010)|work=IMDb}}</ref> || |- | ''Target'' || Vivek Gore, Rakesh Kholam || [[Sanjay Narvekar]], Ankush Chaudhari, [[Siddharth Jadhav]], [[Swapnil Joshi]], Kranti Redkar, [[Tejaswini Pandit]], Smita Gondkar, Tejas Kulkarni, Vinay Apte, Sanjay Mone, Manasi Naik || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#98fb98;"| '''J<br>U<br>N''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''4'' | ''Asa Mi Tasa Mi'' || Rakesh Chaturvedi || [[Makarand Anaspure]], Rahul Mehehdale, Shweta Mehendale, Ravindra Berde, Avtar Gill, Shruthi Marathe || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''11'' | ''[[Jhing Chik Jhing]]'' || Nitin Nandan || [[Bharat Jadhav]], [[Dilip Prabhavalkar]], Madhavi Juvekar, Sanjay Mone, Chinmay Kambli, Arti More || [[Family film|Family]] / [[Drama film|Drama]] || |- | ''[[Mumbai-Pune-Mumbai]]'' || [[Satish Rajwade]] || [[Swapnil Joshi]], [[Mukta Barve]] || [[Romantic film|Romance]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1822266/|title=Mumbai Pune Mumbai (2010)|author=nelufar_up|date=11 June 2010|work=IMDb}}</ref> |- | ''Aaya sawant jhoom ke'' || Rajesh Deshpande || [[Makarand Anaspure]], Ravindra Berde, [[Vaibhav Mangle]] || [[Comedy film|Comedy]], [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt3890036/|title=Aaya sawant jhoom ke (2010)|date=10 June 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''25'' | ''[[Haapus]]'' || Abhijeet Satam || [[Makarand Anaspure]], [[Subodh Bhave]], Madhura Velankar, [[Shivaji Satam]], Pushkar Shotri, Sulabha Deshpande || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2321321/|title=Haapus (2010)|date=25 June 2010|work=IMDb}}</ref> |- |} ==July – September== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''Opening''' ! style="width:20%;"| '''Title''' ! style="width:15%;"| '''Director''' ! style="width:50%;"| '''Cast''' ! style="width:5%;"| '''Genre''' ! style="width:5%;"| '''Source''' |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ffa07a;"| '''J<br/>U<br>L''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''6'' | ''Khurchi Samraat'' || Dattaramm Tawade || [[Makarand Anaspure]], Rutuja Patil, Chetan Dalvi, Kishori Ambiye, Vilas Rakate, Baal Dhuri, Usha Naik, Anuja Ranade, Shanta Tambe, N. Relekar, Surekha Kudachi, [[Vijay Chavan]] || [[Political thriller|Politics]] / [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''9'' | ''Tata Birla ani Laila'' || Raju Parsekar || [[Ashok Saraf]], [[Bharat Jadhav]], Sheetal Jadhav, Usha Naik, [[Vijay Chavan]], [[Vijay Gokhale]], Ravindra Berde, Bharat Ganeshpure, Arun Kadam, Sanjay Khapre, Mohan Joshi || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''16'' | ''Mission Possible'' || Pushkar Jog || Pushkar Jog, Manisha Kelkar, [[Sai Tamhankar]], Sharad Ponkshe, Niranjan Namjoshi, Astaad Kale, Shantanu Moghe || [[Action film|Action]] / [[Romantic film|Romance]] / [[Thriller (genre)|Thriller]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''30'' | ''Chitra'' || Raj Kuber || Ankush Choudhary, Nisha Parulekar, Tejashree Pradhan, Mohan Joshi, [[Kuldeep Pawar]] || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:thistle;"| '''A<br/>U<br>G''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''6'' | ''Jetaa'' || [[Ajinkya Dev]], Amol Shetge || Ramesh Dev, Seema Dev, [[Ajinkya Dev]], Sharad Ponkshe, Manava Naik, Sandeep Mehta, [[Prasad Oak]], Ravi Patwardhan || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''13'' | ''Aika Dajiba'' || [[Kishori Shahane]] || [[Ashok Saraf]], Kishori Shahane, Mukta Barve, Prasad Oak, Priya Bapat, Rupesh Patole, Kishori Ambiye, Dipjyoti Naik, Vinay Yedekar, Ravidra Berde and Shakti Kapoor || [[Comedy film|Comedy]] || |- | ''Tee Ratra'' || Viju Mane || [[Prasad Oak]], Santosh Juvekar, [[Aditi Sarangdhar]], Subodh Bhave, Mangesh Desai, Vaibhav Mangale || [[Thriller (genre)|Thriller]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2652964/|title=Tee Ratra (2010)|date=13 August 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''20'' | ''Aai Tujha Aashirwad'' || Madhura Pandit Jasraj || Milind Gawali, Arun Nalawade || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Debu'' || Nilesh Jalamkar || Mohan Joshi, Bharat Ganeshpure, Ashwini Ekbote, Madhu Kambikar, Ravindra Berde, Ravi Patwardhan || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''27'' | ''Navra Avli Baiko Lavli'' || Sanjeev Naik || [[Prasad Oak]], Siya Patil, [[Sai Tamhankar]], [[Jeetendra Joshi]], Shekhar Phadke, Sunil Tawde, Suhas Parajape, Usha Naik || [[Romantic film|Romance]] || |- | ''[[Paradh]]'' || [[Gajendra Ahire]] || [[Siddarth Jadhav]], [[Makarand Anaspure]], Amogh Talathi, [[Shahir Vitthal Umap]], Ravi Kale, Vrinda Ahire, Vinay Apte || [[Action film|Action]] / [[Thriller (genre)|Thriller]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2355773/|title=Paradh (2010)|date=27 August 2010|work=IMDb}}</ref> |- | ''Sa sasucha'' || Kishore Pandurang Belekar || Sunil Barve, [[Sonalee Kulkarni]], Shubhangi Gokhale, Vinay Apte || [[Thriller (genre)|Thriller]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#98fb98;"|'''S<br/>E<br>P''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''17'' | ''Laadi Godi'' || Mahesh Tilekar || [[Bharat Jadhav]], Deepali Sayyad, Sanjay Narvekar, Kranti Redkar, Aniket Vishwasrao, Subhodh Bhave || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''24'' | ''Ajab Lagnachi Gajab Gosht'' || Shivdarshan-Amit || [[Sai Tamhankar]], Umesh Kamat, Sunil Tawde, Viju Khote, Vaibhav Mangale, Kamalakar Satpute, Vijay Patwardhan, Sanjay Khapre || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1869253/|title=Ajab Lagnachi Gajab Gosht (2010)|date=24 September 2010|work=IMDb}}</ref> |- |} ==October – December== {| class="wikitable" |-style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! style="width:5%; colspan="2" | '''Opening''' ! style="width:20%;"| '''Title''' ! style="width:15%;"| '''Director''' ! style="width:50%;"| '''Cast''' ! style="width:5%;"| '''Genre''' ! style="width:5%;"| '''Source''' |- | rowspan="9" style="text-align:center; background:#ffa07a;"|'''O<br/>C<br>T''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''1'' | ''Khurchi Samrat'' || Dattaram Tawade || [[Makarand Anaspure]], Rutuja Patil, Chetan Dalvi, Kishori Ambiye || [[Comedy film|Comedy]] / [[Political thriller|Politics]] || |- | ''Ved Lavi Jeeva'' || [[Mahesh Kothare]] ||[[Adinath Kothare]],Vaidehi Parshurami || [[Romance film|Romance]], [[Action film|Action]]||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt3121650/|title=Ved Lavi Jeeva (2010)|date=1 October 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''8'' | ''[[Agadbam]]'' || Satish Motling || [[Makarand Anaspure]], Trupti Bhoir, [[Usha Nadkarni]], Chitra Navathe, Vikas Samudre, Narayan Jadhav, Tejaswee Patil, Mahesh Kokate, Mangesh Satpute || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2606516/|title=Agadbam (2010)|date=8 October 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''15'' | ''Bhairu Pailwan ki jai ho'' || Pravin Raja Karale || [[Siddarth Jadhav]], Usha Nadkarni, Ashish Pawar, Priyanka Yadav, Sanjay Belose || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''22'' | ''Kas'' || Mahesh Satoskar, Aruna Joglekar || [[Bhargavi Chirmule]], [[Prasad Oak]], Rajesh Shringapure, [[Anand Abhyankar]] || [[Family film|Family]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2638702/|title=Kas (2010)|date=22 October 2010|work=IMDb}}</ref> |- | ''Mani Mangalsutra'' || Gauri Karekar Sarwate || [[Hrishitaa Bhatt]], [[Ravindra Mankani]], Anjali Kusre, Lalan Sarang || [[Family film|Family]] / [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt3881342/|title=Mani mangalsutra (2010)|date=22 October 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''28'' | ''Topi Ghala Re'' || Umesh Namjoshi || Arun Nalawade, [[Nirmiti Sawant]], [[Smita Talwalkar]], Priya Arun, [[Mukta Barve]], Mangesh Desai, Pushkar Shrotri, [[Vijay Chavan]], Vijay Kadam || [[Comedy film|Comedy]] || |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffdacc;"| ''29'' | ''Dho Dho Pausatil One Day Match'' || Nitin Kamble || Suhas Palshikar, [[Vijay Chavan]], Shekhar Phadke, Priyanka Yadav, Madhavi Juvekar, Ravindra Berde || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Vacation'' || Deepak Sadashiv Tarker || Satish Pulekar, Ashwini Ekbote, [[Anand Abhyankar]], Shrikant Desai || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:thistle;"|'''N<br/>O<br>V''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''5'' | ''Maher Maza'' || Abhay Kirti || Nisha Parulekar, Mangesh Desai, Kishore Mahabole, Akshay Pendse || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''12'' | ''[[Mee Sindhutai Sapkal]]'' || [[Ananth Narayan Mahadevan]] || [[Tejaswini Pandit]], Jyoti Chandekar, [[Upendra Limaye]], [[Neena Kulkarni]], Suhas Palshikar, Charushila Sable, Ganesh Yadav, Jaywant Wadkar, Pranjal shetye || [[Biographical film|Biographical]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1804604/|title=Mee Sindhutai Sapkal (2010)|date=30 October 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''19'' | ''[[Sumbaran]]'' || [[Gajendra Ahire]] || [[Makarand Anaspure]], Shilpa Anaspure, [[Jitendra Joshi]], [[Mukta Barve]], [[Siddharth Jadhav]], [[Sai Tamhankar]], [[Ravindra Mankani]], Vrinda Ahire || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#d8d8d8;"| ''26'' | ''Agnipariksha'' || Anil Surve || [[Alka Kubal]], Sanjay Narvekar, Mohan Joshi, Sanjay Khapre || [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="12" style="text-align:center; background:#98fb98;"|'''D<br/>E<br>C''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''3'' | ''Aai Raja Udo Udo'' || Hemchandra Sawant || Ramesh Bhatkar, Usha Naik, [[Vijay Chavan]] || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Vithu Maza Bhauraya'' || Sanjiv Kolte || Ashoke Shinde, Minal Ghorpade, Vasant Hankare, Gajanan Gokhale, Swanand Joshi || Devotional || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''10'' | ''[[Aata Pita|Aata pita]]'' || Uttung Shelar || [[Bharat Jadhav]], [[Sanjay Narvekar]], Ashwini Apte, Girish Salvi, Pradeep kabre, Mohan Khambete, Pratibha Goregaonkar, Raju Shisadkar, Santosh Patil, Rahul Kulkarni, Rohan Bhalekar, Satish Pulekar || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2606526/|title=Aata Pita (2010)|date=10 December 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''17'' | ''Chandrakala'' || Nitin Kamble || [[Vijay Chavan]], [[Kuldeep Pawar]], Anjali Joshi || [[Drama film|Drama]] || |- | ''Samudra'' || [[Gajendra Ahire]] || [[Mohan Agashe]], [[Sonalee Kulkarni]], Sachit Patil, Sharvari Jamenis, [[Anand Abhyankar]] || [[Suspense film|Suspense]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2048853/|title=Samudra (2010)|date=17 December 2010|work=IMDb}}</ref> |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''24'' | ''[[Aaghaat]]'' || [[Vikram Gokhale]] || [[Vikram Gokhale]], [[Mukta Barve]], Kadambari Kadam, Suhas Joshi, Arun Nalawade, Madhav Abhyankar || [[Drama film|Drama]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1851841/|title=Aaghaat (2010)|date=24 December 2010|work=IMDb}}</ref> |- | ''Aaji aani Naat'' || Subhash Phadke || [[Sulbha Deshpande]], Tejashree Walavalkar, Ashish Kulkarni, Amruta Deshmukh, [[Ashok Shinde]], Prajakta Kelkar || [[Family film|Family]] || |- | ''[[Chal Dhar Pakad]]'' || Atmaram Dharane || [[Nirmiti Sawant]], Nagesh Bhosle, Priya Berde, Teja Devkar, Megha Ghadge, Siya Patil, Shital Bankar, Swati Deval || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt3360280/|title=Chal Dhar Pakad (2010)|date=6 December 2010|work=IMDb}}</ref> |- | ''Hungama'' || Rohan B. Shivalkar || Anshuman Vichare || [[Comedy film|Comedy]] || |- | ''Marmabandh (Bonds of Heart)'' || Dinesh P. Bhonsle || Girish Pardeshi, Kshitij Zarapkar, Mrunal Deshpande, Nandu Madhav, Dr. Vilas Ujawne, Veena Jamkar || [[Drama film|Drama]] || |- | ''On Duty 24 Taas'' || Kedar Shinde || Dr. Amol Kolhe, Kranti Redkar, Vijay Kadam, Sanjivani Jadhav, Minal Baal || [[Comedy film|Comedy]] / [[Drama film|Drama]] || |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#e0f9e0;"| ''31'' | ''[[Ideachi Kalpana]]'' || [[Sachin Pilgaonkar]] || [[Sachin Pilgaonkar]], [[Ashok Saraf]], [[Mahesh Kothare]], Bhargavi Chirmule, [[Nirmiti Sawant]] || [[Comedy film|Comedy]] ||<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2327333/|title=Ideachi Kalpana (2010)|date=31 December 2010|work=IMDb}}</ref> |} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०१० मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 4569l090n5icikxu438ris93mtsajq6 0 249206 2718244 2571464 2026-10-08T18:38:30Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718244 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} '''इ.स. १९९१मधील मराठी चित्रपटांची यादी''' येथे आहे. {| class ="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" |नाव ! style="width: 10%;" |दिग्दर्शक ! style="width: 35%;" class="unsortable" | अभिनेते ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! style="width: 10%;" class="unsortable" | निर्माता ! style="width: 40%;" class="unsortable" | नोंदी ! style="width: 5%;" class="unsortable" | स्रोत |- | rowspan = "20" align="center" | १९९१ |- | [[माहेरची साडी]]|| विजय कोंडके || [[अलका कुबल]], [[अजिंक्य देव]], [[रमेश भाटकर]], [[विक्रम गोखले]] || || विजय कोंडके || १९९४मधील [[जुही चावला]] आणि [[ऋषी कपूर]] अभिनित हिंदी चित्रपट [[साजन का घर]] ''माहेरची साडी''वर आधारित होता. ||<ref>{{cite web|url=http://www.gomolo.com/maherchi-sadi-movie/42506|title=Maherchi Sadi (1991)|work=gomolo.com|access-date=2020-02-27|archive-date=2019-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190912182106/http://www.gomolo.com/maherchi-sadi-movie/42506|url-status=dead}}</ref> |- | [[संत नामदेव (१९९१ मराठी चित्रपट)|संत नामदेव]] || यशवंत पेठकर || || || || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0253634/|title=Sant Namdeo (1991)|work=IMDb}}</ref> |- | [[लग्नाचा गोंधळ (१९९१ मराठी चित्रपट)|लग्नाचा गोंधळ]] || [[अरुण वासुदेव कर्नाटकी]] || || || || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0231946/|title=Lagnacha Gondhal (1991)|work=IMDb}}</ref> |- | [[कुलदीपक (चित्रपट)|कुलदीपक]]|| [[एन.एस. वैद्य]] || || || || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt1567354/|title=Kuldeepak (1991)|work=IMDb}}</ref> |- | [[झेड.पी. (मराठी चित्रपट)|झेड.पी.]] || [[अनंत माने]] || [[सदाशिव अमरापुरकर]] || || || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0238751/|title=Z.P. (1991)|work=IMDb}}</ref> |- | [[बंडल बाज]] || एन.एस. वैद्य || || || || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt1567276/|title=Bandal Baaz (1991)|work=IMDb}}</ref> |- | [[मुंबई ते मॉरिशस]] || [[सतीश रणदिवे]] || [[लक्ष्मीकांत बेर्डे]], [[सुधीर दळवी]], [[जयश्री गडकर]], [[अशोक सराफ]], [[वर्षा उसगांवकर]] || || || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0260759/|title=Mumbai Te Mauritius (1991) - IMDb|work=IMDb}}</ref> |- | [[बलिदान (चित्रपट)|बलिदान]]|| राम शेट्टी || [[अशोक सराफ]], मास्टर अमित, [[विजय चव्हाण]], अजीत देशपांडे || || शेट्टी फिल्म्स || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt1527595/|title=Balidaan (1991)|date=28 August 1991|work=IMDb}}</ref> |- | [[अफलातून (चित्रपट)|अफलातून]] || [[गिरीश घाणेकर]] || [[लक्ष्मीकांत बेर्डे]], [[सुधीर जोशी]], [[अशोक सराफ]] || || || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0214441/|title=Aflatoon (1991)|work=IMDb}}</ref> |- | [[सूर्योदय (१९९१ मराठी चित्रपट)|सूर्योदय]] || गगनविहारी बोराटे || [[मोहन आगाशे]], [[श्रीराम लागू]], [[दीप्ती नवल]] || ३ मार्च, १९९१ || || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt2431654/|title=Suryodaya (1991)|date=3 March 1991|work=IMDb}}</ref> |- | [[बंधन (१९९१ मराठी चित्रपट)|बंधन]] || [[अनंत माने]] || [[रमेश भाटकर]], [[अजिंक्य देव]], [[आशा काळे]] || ५ मार्च, १९९१ || [[एव्हरेस्ट एंटरटेनमेंट]] || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0238062/|title=Bandhan (1991)|date=5 March 1991|work=IMDb}}</ref> |- | [[येडा कि खुळा]] || [[दत्ता केशव]] || [[प्रिया अरुण]], [[लक्ष्मीकांत बेर्डे]], [[अलका कुबल]] || || || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0213315/|title=Yeda Ki Khula (1991)|work=IMDb}}</ref> |- | [[जसा बाप तशी पोरे]] || [[मदनमोहन पी. खाडे]] || [[सुहास भालेकर]], [[अजिंक्य देव]], [[अविनाश खर्शीकर]] || || || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt1174697/|title=Jasa Baap Tashi Poore (1991)|date=28 August 1991|work=IMDb}}</ref> |- | [[गोडी गुलाबी (१९९१ मराठी चित्रपट)|गोडी गुलाबी]] || व्ही.के. नाईक || [[अशोक सराफ]] || || || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0246651/|title=Godi Gulabi (1991)|work=IMDb}}</ref> |- | [[चौकट राजा]] || [[संजय सूरकर]] || [[सुलभा देशपांडे]], [[दिलीप कुलकर्णी]], [[दिलीप प्रभावळकर]] || || [[एव्हरेस्ट एंटरटेनमेंट]] || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0436165/|title=Chaukat Raja (1991)|author=aniketsp|date=28 August 1991|work=IMDb}}</ref> |- | [[आयत्या घरात घरोबा]] || [[सचिन पिळगांवकर|सचिन]], [[अशोक सराफ]], [[लक्ष्मीकांत बेर्डे]] || || || ||<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0267244/|title=Aayatya Gharat Gharoba (1991)|author=amit_hk2001|date=26 May 2010|work=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 89bh3daqdcor9o4bita3q3ty7kwwalo 0 253579 2718198 2709698 2026-10-08T18:34:31Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up, removed: {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} using [[Project:AWB|AWB]] 2718198 wikitext text/x-wiki [[इ.स. २०२०]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. == जानेवारी - डिसेंबर == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" style="width:6%;"| '''प्रदर्शन दिनांक''' ! style="width:18%;"|'''नाव''' ! style="width:10.5%;"|'''दिग्दर्शक''' ! style="width:30%;" | '''कलाकार''' ! style="width:10%;" | '''प्रकार''' !! संदर्भ. |- ! rowspan="5" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;" |'''जा<br />ने<br />वा<br />री''' | rowspan="1" style="text-align:center;background:#f1daf1;" |'''३''' | style="text-align:center;"| ''[[धुरळा (चित्रपट)|धुरळा]]''||[[समीर विद्वांस]]|| [[अंकुश चौधरी]], [[सई ताम्हणकर]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[सिद्धार्थ जाधव]], [[अमेय वाघ]], [[अलका कुबल]], [[प्रसाद ओक]]||[[नाट्य (चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी)|नाट्य]] ||<ref>{{cite web|url=https://marathistars.com/movies/dhurala-2020-marathi-movie/|title= Dhurala (2020) – Marathi Movie|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#f1daf1;" |'''१७''' | style="text-align:center;"| ''[[लता भगवान करे (चित्रपट)|लता भगवान करे]]''||नवीन देशबोईना|| लता करे, भगवान करे|| नाट्य ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/lata-bhagwan-kare/movie-review/73333001.cms|title= Lata Bhagwan Kare|website=Times of India|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#f1daf1;" |'''२४''' | style="text-align:center;"| ''[[मिस यू मिस (चित्रपट)|मिस यु मिस]]''||श्याम निंबाळकर|| [[मोहन जोशी]], [[अश्विनी एकबोटे]]|| नाट्य ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/miss-u-miss/movieshow/73513468.cms|title=Miss U Miss|website=Times of India|access-date=12 March 2020}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#f1daf1;" |'''३१''' | style="text-align:center;"| ''[[काल (मराठी चित्रपट)|काल]]''||डी. संदीप|| सतीश गेजगे, संकेत विश्वासराव|| [[भयपट चित्रपट|भयपट थ्रिलर]] ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/kaaal/movie-review/73812896.cms|title= Kaaal|website=Times of India|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | style="text-align:center;"| ''[[चोरीचा मामला]]''||[[प्रियदर्शन जाधव]]|| [[जितेंद्र जोशी]], [[अमृता खानविलकर]]||हास्य ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/choricha-mamla/movieshow/73724098.cms|title= Choricha Mamla|website=Times of India|access-date=12 March 2020}}</ref> |- | rowspan="7" style="text-align:center; background:#7FFFD4; textcolor:#000;" |'''फे<br />ब्रु<br />वा<br />री''' | rowspan="2" style="text-align:center;background:#dbfff8;" |'''७''' | style="text-align:center;"| ''[[वेगळी वाट (चित्रपट)|वेगळी वाट]]''|| अच्युत नारायण|| [[योगेश सोमण]], शरद जाधव, [[गीतांजली कुलकर्णी]] || नाट्य ||<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/previews/vegali-vaat/articleshow/73170113.cms|title=Vegali Vaat|date=9 January 2020|website=Times of India|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | style="text-align:center;"| ''[[म्होरक्या]]''|| अमर भारत देवकर|| रमन देवकर आणि अमर देवकर|| नाट्य ||<ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/movie-review/mhorkya-movie-review-this-amar-deokar-raman-deokar-starrer-is-an-allegory-about-a-political-system/articleshow/74012712.cms|title=Mhorkya Movie Review: This Amar Deokar, Raman Deokar-starrer|date=7 February 2020|website=Mumbai Mirror|access-date=10 March 2020|archive-date=19 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719162751/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/movie-review/mhorkya-movie-review-this-amar-deokar-raman-deokar-starrer-is-an-allegory-about-a-political-system/articleshow/74012712.cms|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#dbfff8;" |'''१४''' | style="text-align:center;"| ''[[विकुन टाक]]''|| [[समीर पाटील]] || [[चंकी पांडे]], [[शिवराज वायचळ]] || हास्य ||<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/articles/2020/jan/18/24044|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719163058/https://www.cinestaan.com/articles/2020/jan/18/24044|url-status=live|archive-date=19 July 2020|title='Vikun Taak trailer: Chunky Pandey makes Shivraj Waichal’s life more complicated|date=20 January 2020|website=Cinestaan|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | style="text-align:center;"| ''[[प्रवास (मराठी चित्रपट)|प्रवास]]''||[[शशांक उदापूरकर]] || [[अशोक सराफ]], [[पद्मिनी कोल्हापुरे]] || नाट्य ||<ref>{{cite web|url=https://marathi.abplive.com/entertainment/bollywood/review-of-marathi-movie-pravas-movie-reviews-742038|title=जगणं विशेष बनवणारा 'प्रवास'|website=ABP live|language= mr|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center;background:#dbfff8;" |'''२८''' | style="text-align:center;"| ''[[केसरी (मराठी चित्रपट)|केसरी]]''|| [[सुजय डहाके]] || विराट मडके, [[महेश मांजरेकर]] || नाट्य ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/kesari/movie-review/74401008.cms|title= Kesari Movie Review: Doesn't succeed on all fronts|website=Times of India|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | style="text-align:center;"| ''[[स्वीटी सातारकर]]''|| शब्बीर नाईक || [[अमृता देशमुख]], [[संग्राम समेळ]] || हास्य ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/sweety-satarkar/movie-review/74395547.cms|title= Sweety Satarkar|website=Times of India|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | style="text-align:center;"| ''[[बोनस (मराठी चित्रपट)|बोनस]]''|| सौरभ भावे || [[गश्मीर महाजनी]], [[पूजा सावंत]] || नाट्य ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/bonus/movieshow/62901204.cms|title= Bonus|website=Times of India|access-date=12 March 2020}}</ref> |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#93CCEA; textcolor:#000;" |'''मा<br />र्च''' | rowspan="2" style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |'''६''' | style="text-align:center;"|''[[मन फकिरा]]'' |[[मृण्मयी देशपांडे]] |[[सुव्रत जोशी]], [[सायली संजीव]], [[अंजली पाटील]], [[अंकित मोहन]], रेणुका दप्तदार |[[प्रणयपट|रोमँटिक हास्य]] |<ref>{{cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/movie-review/mann-fakira-movie-review/articleshow/74517450.cms|title=Mann Fakira Movie Review|website=मुंबई मिरर|access-date=10 March 2020|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726163933/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/movie-review/mann-fakira-movie-review/articleshow/74517450.cms|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"|''[[अश्‍लील उद्योग मित्र मंडळ]]'' |[[आलोक राजवाडे]] |[[अभय महाजन]], [[पर्णा पेठे]] |नाट्य |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/ashleel-udyog-mitra-mandal/movieshow/74438086.cms|title=Ashleel Udyog Mitra Mandal|website=Times of India|access-date=14 March 2020}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |'''१२''' | style="text-align:center;"|''[[विजेता (२०२० चित्रपट)|विजेता]]'' |[[अमोल शेटगे]] |[[सुबोध भावे]], [[पूजा सावंत]] |क्रीडापट |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/vijeta/movieshow/74075953.cms|title= Vijeta|website=Times of India|access-date=12 March 2020}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |'''१३''' | style="text-align:center;"|''[[एबी आणि सीडी (चित्रपट)|एबी आणि सीडी]]'' |मिलिंद लेले |[[विक्रम गोखले]], [[सुबोध भावे]], [[अमिताभ बच्चन]] |नाट्य |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/ab-ani-cd/movieshow/69444950.cms|title= AB Aani CD|website=Times of India|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | style="text-align:center;"|''[[खेळ आयुष्याचा]]'' |[[प्रकाश जाधव]] |प्रेमा किरण, [[सुरेखा कुडची]], [[प्रतीक्षा जाधव]] |नाट्य |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/khel-ayushyacha/movieshow/74607440.cms|title= Khel Ayushyacha|website=Times of India|access-date=14 March 2020}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |'''२०''' | style="text-align:center;"|''[[नेबर्स (चित्रपट)|नेबर्स]]'' |विनय घोलप |चेतन चिटणीस, कृतिका गायकवाड |नाट्य |<ref>{{cite web|url=https://marathistars.com/movies/neighbours-2020-marathi-movie/|title= Neighbours (2020) – Marathi Movie|website=Marathi Stars|access-date=13 March 2020}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffba00; textcolor:#000;" |'''ऑ<br />क्टो<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#fbec5d;" |'''२९''' | style="text-align:center;"|''[[डॉक्टर डॉक्टर (चित्रपट)|डॉक्टर डॉक्टर]]'' |प्रीतम एस. के. पाटील |अमोल कागणे, [[प्रथमेश परब]], [[पार्थ भालेराव]], अंतरा पाटील |हास्य |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/doctor-doctor/movieshow/78918234.cms|title=Doctor Doctor|website=Times of India|access-date=15 November 2021}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#7FFFD4; textcolor:#000;" | '''नो<br />व्हें<br />ब<br />र''' | style="text-align:center;background:#dbfff8" |'''२०''' | style="text-align:center;"|''[[बिटरसून (२०२० चित्रपट)|बिटरसून]]'' | [[अनंत महादेवन]] | अक्षया गुरव, सुरेश विश्वकर्मा, अनिल नगरकर || नाट्य |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/bittersweet/movie-review/79337956.cms|title=Bittersweet Movie Review : Poignant and hard-hitting, but slow-paced|first=Mihir|last=Bhanage|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|date=20 November 2020}}</ref> |- |} == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०२० मधील मराठी चित्रपट]] 5qqffri8eiwo9o4yl78e7igyuhxovrr 2718273 2718198 2026-10-08T18:40:17Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718273 wikitext text/x-wiki [[इ.स. २०२०]] मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. == जानेवारी - डिसेंबर == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" style="width:6%;"| '''प्रदर्शन दिनांक''' ! style="width:18%;"|'''नाव''' ! style="width:10.5%;"|'''दिग्दर्शक''' ! style="width:30%;" | '''कलाकार''' ! style="width:10%;" | '''प्रकार''' !! संदर्भ. |- ! rowspan="5" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;" |'''जा<br />ने<br />वा<br />री''' | rowspan="1" style="text-align:center;background:#f1daf1;" |'''३''' | style="text-align:center;"| ''[[धुरळा (चित्रपट)|धुरळा]]''||[[समीर विद्वांस]]|| [[अंकुश चौधरी]], [[सई ताम्हणकर]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[सिद्धार्थ जाधव]], [[अमेय वाघ]], [[अलका कुबल]], [[प्रसाद ओक]]||[[नाट्य (चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी)|नाट्य]] ||<ref>{{cite web|url=https://marathistars.com/movies/dhurala-2020-marathi-movie/|title= Dhurala (2020) – Marathi Movie|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#f1daf1;" |'''१७''' | style="text-align:center;"| ''[[लता भगवान करे (चित्रपट)|लता भगवान करे]]''||नवीन देशबोईना|| लता करे, भगवान करे|| नाट्य ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/lata-bhagwan-kare/movie-review/73333001.cms|title= Lata Bhagwan Kare|website=Times of India|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#f1daf1;" |'''२४''' | style="text-align:center;"| ''[[मिस यू मिस (चित्रपट)|मिस यु मिस]]''||श्याम निंबाळकर|| [[मोहन जोशी]], [[अश्विनी एकबोटे]]|| नाट्य ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/miss-u-miss/movieshow/73513468.cms|title=Miss U Miss|website=Times of India|access-date=12 March 2020}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#f1daf1;" |'''३१''' | style="text-align:center;"| ''[[काल (मराठी चित्रपट)|काल]]''||डी. संदीप|| सतीश गेजगे, संकेत विश्वासराव|| [[भयपट चित्रपट|भयपट थ्रिलर]] ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/kaaal/movie-review/73812896.cms|title= Kaaal|website=Times of India|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | style="text-align:center;"| ''[[चोरीचा मामला]]''||[[प्रियदर्शन जाधव]]|| [[जितेंद्र जोशी]], [[अमृता खानविलकर]]||हास्य ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/choricha-mamla/movieshow/73724098.cms|title= Choricha Mamla|website=Times of India|access-date=12 March 2020}}</ref> |- | rowspan="7" style="text-align:center; background:#7FFFD4; textcolor:#000;" |'''फे<br />ब्रु<br />वा<br />री''' | rowspan="2" style="text-align:center;background:#dbfff8;" |'''७''' | style="text-align:center;"| ''[[वेगळी वाट (चित्रपट)|वेगळी वाट]]''|| अच्युत नारायण|| [[योगेश सोमण]], शरद जाधव, [[गीतांजली कुलकर्णी]] || नाट्य ||<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/previews/vegali-vaat/articleshow/73170113.cms|title=Vegali Vaat|date=9 January 2020|website=Times of India|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | style="text-align:center;"| ''[[म्होरक्या]]''|| अमर भारत देवकर|| रमन देवकर आणि अमर देवकर|| नाट्य ||<ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/movie-review/mhorkya-movie-review-this-amar-deokar-raman-deokar-starrer-is-an-allegory-about-a-political-system/articleshow/74012712.cms|title=Mhorkya Movie Review: This Amar Deokar, Raman Deokar-starrer|date=7 February 2020|website=Mumbai Mirror|access-date=10 March 2020|archive-date=19 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719162751/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/movie-review/mhorkya-movie-review-this-amar-deokar-raman-deokar-starrer-is-an-allegory-about-a-political-system/articleshow/74012712.cms|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#dbfff8;" |'''१४''' | style="text-align:center;"| ''[[विकुन टाक]]''|| [[समीर पाटील]] || [[चंकी पांडे]], [[शिवराज वायचळ]] || हास्य ||<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/articles/2020/jan/18/24044|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719163058/https://www.cinestaan.com/articles/2020/jan/18/24044|url-status=live|archive-date=19 July 2020|title='Vikun Taak trailer: Chunky Pandey makes Shivraj Waichal’s life more complicated|date=20 January 2020|website=Cinestaan|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | style="text-align:center;"| ''[[प्रवास (मराठी चित्रपट)|प्रवास]]''||[[शशांक उदापूरकर]] || [[अशोक सराफ]], [[पद्मिनी कोल्हापुरे]] || नाट्य ||<ref>{{cite web|url=https://marathi.abplive.com/entertainment/bollywood/review-of-marathi-movie-pravas-movie-reviews-742038|title=जगणं विशेष बनवणारा 'प्रवास'|website=ABP live|language= mr|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center;background:#dbfff8;" |'''२८''' | style="text-align:center;"| ''[[केसरी (मराठी चित्रपट)|केसरी]]''|| [[सुजय डहाके]] || विराट मडके, [[महेश मांजरेकर]] || नाट्य ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/kesari/movie-review/74401008.cms|title= Kesari Movie Review: Doesn't succeed on all fronts|website=Times of India|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | style="text-align:center;"| ''[[स्वीटी सातारकर]]''|| शब्बीर नाईक || [[अमृता देशमुख]], [[संग्राम समेळ]] || हास्य ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/sweety-satarkar/movie-review/74395547.cms|title= Sweety Satarkar|website=Times of India|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | style="text-align:center;"| ''[[बोनस (मराठी चित्रपट)|बोनस]]''|| सौरभ भावे || [[गश्मीर महाजनी]], [[पूजा सावंत]] || नाट्य ||<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/bonus/movieshow/62901204.cms|title= Bonus|website=Times of India|access-date=12 March 2020}}</ref> |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#93CCEA; textcolor:#000;" |'''मा<br />र्च''' | rowspan="2" style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |'''६''' | style="text-align:center;"|''[[मन फकिरा]]'' |[[मृण्मयी देशपांडे]] |[[सुव्रत जोशी]], [[सायली संजीव]], [[अंजली पाटील]], [[अंकित मोहन]], रेणुका दप्तदार |[[प्रणयपट|रोमँटिक हास्य]] |<ref>{{cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/movie-review/mann-fakira-movie-review/articleshow/74517450.cms|title=Mann Fakira Movie Review|website=मुंबई मिरर|access-date=10 March 2020|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726163933/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/movie-review/mann-fakira-movie-review/articleshow/74517450.cms|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"|''[[अश्‍लील उद्योग मित्र मंडळ]]'' |[[आलोक राजवाडे]] |[[अभय महाजन]], [[पर्णा पेठे]] |नाट्य |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/ashleel-udyog-mitra-mandal/movieshow/74438086.cms|title=Ashleel Udyog Mitra Mandal|website=Times of India|access-date=14 March 2020}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |'''१२''' | style="text-align:center;"|''[[विजेता (२०२० चित्रपट)|विजेता]]'' |[[अमोल शेटगे]] |[[सुबोध भावे]], [[पूजा सावंत]] |क्रीडापट |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/vijeta/movieshow/74075953.cms|title= Vijeta|website=Times of India|access-date=12 March 2020}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |'''१३''' | style="text-align:center;"|''[[एबी आणि सीडी (चित्रपट)|एबी आणि सीडी]]'' |मिलिंद लेले |[[विक्रम गोखले]], [[सुबोध भावे]], [[अमिताभ बच्चन]] |नाट्य |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/ab-ani-cd/movieshow/69444950.cms|title= AB Aani CD|website=Times of India|access-date=10 March 2020}}</ref> |- | style="text-align:center;"|''[[खेळ आयुष्याचा]]'' |[[प्रकाश जाधव]] |प्रेमा किरण, [[सुरेखा कुडची]], [[प्रतीक्षा जाधव]] |नाट्य |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/khel-ayushyacha/movieshow/74607440.cms|title= Khel Ayushyacha|website=Times of India|access-date=14 March 2020}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |'''२०''' | style="text-align:center;"|''[[नेबर्स (चित्रपट)|नेबर्स]]'' |विनय घोलप |चेतन चिटणीस, कृतिका गायकवाड |नाट्य |<ref>{{cite web|url=https://marathistars.com/movies/neighbours-2020-marathi-movie/|title= Neighbours (2020) – Marathi Movie|website=Marathi Stars|access-date=13 March 2020}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffba00; textcolor:#000;" |'''ऑ<br />क्टो<br />ब<br />र''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#fbec5d;" |'''२९''' | style="text-align:center;"|''[[डॉक्टर डॉक्टर (चित्रपट)|डॉक्टर डॉक्टर]]'' |प्रीतम एस. के. पाटील |अमोल कागणे, [[प्रथमेश परब]], [[पार्थ भालेराव]], अंतरा पाटील |हास्य |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/doctor-doctor/movieshow/78918234.cms|title=Doctor Doctor|website=Times of India|access-date=15 November 2021}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#7FFFD4; textcolor:#000;" | '''नो<br />व्हें<br />ब<br />र''' | style="text-align:center;background:#dbfff8" |'''२०''' | style="text-align:center;"|''[[बिटरसून (२०२० चित्रपट)|बिटरसून]]'' | [[अनंत महादेवन]] | अक्षया गुरव, सुरेश विश्वकर्मा, अनिल नगरकर || नाट्य |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/bittersweet/movie-review/79337956.cms|title=Bittersweet Movie Review : Poignant and hard-hitting, but slow-paced|first=Mihir|last=Bhanage|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|date=20 November 2020}}</ref> |- |} == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०२० मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} fxcxk29umlrd064ry16ho1rh1uq1418 0 253848 2718276 2644916 2026-10-08T18:40:27Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718276 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९९९ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] आधारित मराठी भाषा चित्रपट उद्योगाने निर्मित चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="20" align="center" | १९९९ |- | ''[[घराबाहेर]]'' | [[संजय सूरकर|संजय सुरकर]] | प्रशांत दामले, [[सचिन खेडेकर]], [[मोहन जोशी]] | २७ ऑक्टोबर १९९९ (भारत) | एव्हरेस्ट एंटरटेनमेंट | १९९९ मध्ये [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2635638/|title=Gharabaher (1999)|date=27 October 1999|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[बिनधास्त (चित्रपट)|बिनधास्त]]'' | [[चंद्रकांत कुलकर्णी]] | गौतमी गाडगीळ, शर्वरी जमेनिस, [[रीमा लागू]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0272001/|title=Bindhaast (1999)|last=rohit_1955|date=23 February 2004|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[कैरी (चित्रपट)|कैरी]]'' | [[अमोल पालेकर]] | योगिता देशमुख, शिल्पा नवलकर, [[मोहन गोखले]], [[अतुल कुलकर्णी]] | २९ सप्टेंबर २००० (भारत) | [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय|आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)]] | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0293304/|title=Kairee (1999)|last=isha_agarwall|date=29 September 2000|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[आई थोर तुझे उपकार]]'' | प्रकाश भेंडे | [[लक्ष्मीकांत बेर्डे]], उमा भेंडे, [[मोहन जोशी]] | १५ नोव्हेंबर १९९९ (भारत) | एव्हरेस्ट एंटरटेनमेंट | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2608642/|title=Aai Thor Tujhe Upkaar (1999)|date=15 November 1999|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[निर्मला मच्छिंद्र कांबळे]]'' | चंद्रकांत जोशी | [[सुलभा देशपांडे]], [[समीर धर्माधिकारी]] | | प्रेरणा चित्रे | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1414851/|title=Nirmala Machindra Kamble (1999)|date=28 August 1999|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[रात्र आरंभ (चित्रपट)|रात्र आरंभ]]'' | अजय फणसेकर | [[दिलीप प्रभावळकर]], [[दीपक शिर्के]], दिलीप कुलकर्णी, [[आनंद अभ्यंकर]] | | लक्ष्मी व्यंकटेश फिल्म्स | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt4896862/|title=Ratra Aarambh (1999)|date=1 January 1999|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 378g19aanofcmmu2hu2hcwwb4tgkrd8 0 267778 2718352 2706613 2026-10-09T05:19:21Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2718352 wikitext text/x-wiki खालील यादी अफगाण क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. अफगाणिस्तानने १९ एप्रिल २००९ रोजी स्कॉटलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | भारताने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/390253.html २८४२] || १९ एप्रिल २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|RSA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[२००९ आय.सी.सी. विश्वचषक पात्रता सामने|२००९ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415172.html २८८०] || ३० ऑगस्ट २००९ || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[व्हीआरए क्रिकेट ग्राउंड|व्ही.आर.ए क्रिकेट मैदान]], [[नेदरलँड्स|ॲस्टलवीन]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415173.html २८८१] || १ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[व्हीआरए क्रिकेट ग्राउंड|व्ही.आर.ए क्रिकेट मैदान]], [[नेदरलँड्स|ॲस्टलवीन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/441780.html २९५७] || १६ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|CAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/441781.html २९५९] || १८ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|CAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450370.html ३००५] || १ जुलै २०१० || {{cr|CAN}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[नेदरलँड्स|वूरबर्ग]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०१० आयसीसी विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १|२०१० विश्व क्रिकेट लीग विभाग एक]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450373.html ३००८] || ३-४ जुलै २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|NED}} [[हझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450376.html ३०१२] || ५ जुलै २०१० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|NED}} [[व्हीआरए क्रिकेट ग्राउंड|व्ही.आर.ए क्रिकेट मैदान]], [[नेदरलँड्स|ॲस्टलवीन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450381.html ३०१७] || ७ जुलै २०१० || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[नेदरलँड्स|वूरबर्ग]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450382.html ३०१९] || ९ जुलै २०१० || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[हझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || {{cr|SCO}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450386.html ३०२४] || १० जुलै २०१० || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[हझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450498.html ३०३३] || १६ ऑगस्ट २०१० || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[कॅम्बसडून नवीन मैदान|कॅमबसडून क्रिकेट मैदान]], [[स्कॉटलंड|आयर]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=16 | |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450501.html ३०३५] || १७ ऑगस्ट २०१० || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[कॅम्बसडून नवीन मैदान|कॅमबसडून क्रिकेट मैदान]], [[स्कॉटलंड|आयर]] || {{cr|SCO}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/470624.html ३०५२] || ७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|KEN}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/470625.html ३०५३] || ९ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/470626.html ३०५५] || ११ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|KEN}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518202.html ३१७३] || ७ ऑगस्ट २०११ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल-लीफ उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[ऑन्टारियो|किंग सिटी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518203.html ३१७४] || ९ ऑगस्ट २०११ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो|टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग क्लब मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/545656.html ३२३६] || १० फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|PAK}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/543888.html ३२७०] || २९ मार्च २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|NED}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/543889.html ३२७१] || ३१ मार्च २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/555892.html ३२८२] || ५ जुलै २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{cr|IRE}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571947.html ३२९७] || २५ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AUS}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592270.html ३३४१] || ६ मार्च २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592271.html ३३४२] || ८ मार्च २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/661891.html ३४१७] || २ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/661893.html ३४१८] || ४ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710295.html ३४७५] || २७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खान साहेब ओस्मान अली मैदान]], [[बांगलादेश|फतुल्ला]] || {{cr|PAK}} || rowspan=4 | [[२०१४ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710299.html ३४७८] || २७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खान साहेब ओस्मान अली मैदान]], [[बांगलादेश|फतुल्ला]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710303.html ३४८१] || २७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710307.html ३४८३] || २७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736497.html ३४८७] || १ मे २०१४ || {{cr|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=2 | [[२०१४ एसीसी प्रीमियर लीग]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736503.html ३४८८] || २ मे २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/756035.html ३५०३] || १८ जुलै २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=8 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/756037.html ३५०४] || २० जुलै २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/756039.html ३५०५] || २२ जुलै २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/756041.html ३५०६] || २४ जुलै २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/803795.html ३५५६] || २८ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|UAE}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/803797.html ३५५८] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|UAE}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/803799.html ३५६०] || २ डिसेंबर २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/803801.html ३५६२] || ४ डिसेंबर २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/812623.html ३५७२] || ८ जानेवारी २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०१४-१५ दुबई तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/810827.html ३५७३] || १० जानेवारी २०१५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/812645.html ३५७६] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|SCO}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/810833.html ३५८१] || १७ जानेवारी २०१५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656411.html ३६०५] || १८ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|BAN}} || rowspan=6 | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656421.html ३६०९] || २२ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656431.html ३६१४] || २६ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656449.html ३६२३] || ४ मार्च २०१५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656459.html ३६२८] || ८ मार्च २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656473.html ३६३५] || १३ मार्च २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924627.html ३६९३] || १६ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=40 | |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924629.html ३६९४] || १८ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924631.html ३६९६] || २० ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924633.html ३६९७] || २२ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924635.html ३६९९] || २४ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953335.html ३७१३] || २५ डिसेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953337.html ३७१६] || २९ डिसेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] ||{{cr|AFG|२०१३}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953339.html ३७१९] || २ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ZIM}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953341.html ३७२०] || ४ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ZIM}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953343.html ३७२२] || ६ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1003271.html ३७५९] || ४ जुलै २०१६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|ग्रॅंज क्लब मैदान]], [[एडिनबरा]] || अनिर्णित |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1003273.html ३७६०] || ६ जुलै २०१६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|ग्रॅंज क्लब मैदान]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/997961.html ३७६१] || १२ जुलै २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/997963.html ३७६२] || १४ जुलै २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/997965.html ३७६३] || १७ जुलै २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/997967.html ३७६४] || १९ जुलै २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051297.html ३७८१] || २५ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051299.html ३७८३] || २८ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051301.html ३७८६] || १ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079246.html ३८३५] || १६ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079247.html ३८३७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079248.html ३८३८] || २१ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079249.html ३८४०] || २४ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079250.html ३८४२] || २६ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040491.html ३८५०] || १५ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040493.html ३८५१] || १७ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040495.html ३८५२] || १९ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|IRE}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040497.html ३८५३] || २२ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|IRE}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040499.html ३८५४] || २४ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089779.html ३८८४] || ९ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089780.html ३८८७] || ११ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|WIN}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089781.html ३८९०] || १४ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || अनिर्णित |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1125472.html ३९३५] || ५ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1125473.html ३९३७] || ७ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|IRE}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1125474.html ३९४०] || १० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|IRE}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134033.html ३९७२] || ९ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134034.html ३९७४] || ११ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ZIM}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134035.html ३९७५] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134036.html ३९७७] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134037.html ३९७९] || १९ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133001.html ३९८३] || ४ मार्च २०१८ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ZIM}} [[बुलावायो ॲथलेटिक क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|SCO}} || rowspan=7 | [[क्रिकेट विश्वचषक पात्रता, २०१८|२०१८ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133004.html ३९८८] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133009.html ३९९०] || ८ मार्च २०१८ || {{cr|HK}} || {{flagicon|ZIM}} [[बुलावायो ॲथलेटिक क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|HK}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133018.html ३९९७] || १५ मार्च २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133027.html ४००३] || २० मार्च २०१८ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|ZIM}} [[ओल्ड हरारीयन्स]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133030.html ४००६] || २३ मार्च २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133031.html ४००७] || २५ मार्च २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150146.html ४०३२] || २७ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=2 | |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150147.html ४०३३] || २९ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150148.html ४०३५] || ३१ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} || |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153245.html ४०३८] || १७ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=5 | [[२०१८ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153248.html ४०४१] || २० सप्टेंबर २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153250.html ४०४३] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153252.html ४०४५] || २३ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153253.html ४०४६] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || बरोबरीत |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168115.html ४१००] || २८ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=8 | |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168116.html ४१०१] || २ मार्च २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || अनिर्णित |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168117.html ४१०५] || ५ मार्च २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|IRE}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168118.html ४१०८] || ८ मार्च २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168119.html ४११०] || १० मार्च २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|IRE}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1169330.html ४१३१] || १० मे २०१९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168515.html ४१३९] || १९ मे २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168516.html ४१४१] || २१ मे २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144486.html ४१४६] || १ जून २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|AUS}} || rowspan=9 | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144489.html ४१४९] || ४ जून २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144495.html ४१५४] || ८ जून २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144503.html ४१६०] || १५ जून २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144506.html ४१६३] || १८ जून २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144510.html ४१६९] || २२ जून २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144513.html ४१७२] || २४ जून २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144518.html ४१७७] || २९ जून २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144524.html ४१८४] || ४ जुलै २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|WIN}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193497.html ४२१३] || ६ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना इंटरनेशनल क्रिकेट स्टेडियम, लखनऊ|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} || rowspan=27 | |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193498.html ४२१४] || ९ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना इंटरनेशनल क्रिकेट स्टेडियम, लखनऊ|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193499.html ४२१५] || ११ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना इंटरनेशनल क्रिकेट स्टेडियम, लखनऊ|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244013.html ४२७१] || २१ जानेवारी २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244014.html ४२७३] || २४ जानेवारी २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244015.html ४२७५] || २६ जानेवारी २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1295181.html ४३४५] || २१ जानेवारी २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1295182.html ४३४८] || २३ जानेवारी २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1295183.html ४३५०] || २५ जानेवारी २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299829.html ४३५७] || २३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|BAN}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299830.html ४३५८] || २५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|BAN}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299831.html ४३५९] || २८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310943.html ४३९७] || ४ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310944.html ४४००] || ६ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310945.html ४४०३] || ९ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340532.html ४४८५] || २५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340533.html ४४८८] || २७ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || अनिर्णित |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340534.html ४४९०] || ३० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|SRI}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377008.html ४५७९] || २ जून २०२३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377009.html ४५८०] || ४ जून २०२३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377010.html ४५८३] || ७ जून २०२३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}} |- | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377012.html ४६१५] || ५ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377013.html ४६१९] || ८ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377014.html ४६२१] || ११ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|BAN}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1390344.html ४६२५] || २२ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1390345.html ४६२६] || २४ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1390346.html ४६२७] || २६ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388397.html ४६३१] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|BAN}} || rowspan=2 | [[२०२३ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388400.html ४६३३] || ५ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384394.html ४६६०] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाला]] || {{cr|BAN}} || rowspan=9 | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384400.html ४६६६] || ११ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384404.html ४६७०] || १५ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384407.html ४६७३] || १८ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384413.html ४६७९] || २३ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384421.html ४६८७] || ३० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384425.html ४६९१] || ३ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना इंटरनेशनल क्रिकेट स्टेडियम, लखनऊ|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384430.html ४६९६] || ७ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384433.html ४६९९] || १० नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|SA}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416074.html ४७२५] || ९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|SRI}} || rowspan=14 | |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416075.html ४७२७] || ११ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|SRI}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416076.html ४७२९] || १४ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|SRI}} |- | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416081.html ४७४१] || ७ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416083.html ४७४२] || १२ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1445818.html ४७६४] || १८ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1445819.html ४७६८] || २० सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1445820.html ४७७२] || २२ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SA}} |- | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453070.html ४७९८] || ६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453071.html ४८०३] || ९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|BAN}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453072.html ४८०६] || ११ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457923.html ४८१६] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || अनिर्णित |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457924.html ४८१८] || १९ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457925.html ४८२०] || २१ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466416.html ४८४५] || २१ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|SA}} || rowspan=3 | [[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466421.html ४८४९] || २६ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466423.html ४८५०] || २८ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500393.html ४९०७] || ८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=10 | |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500394.html ४९०८] || ११ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500395.html ४९०९] || १४ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html ४९७७] || १४ जून २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|IND}} |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html ४९८०] || १७ जून २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html ४९८१] || २० जून २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html ४९९९] || ७ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html ५००२] || १० ऑगस्ट २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html ५००४] || १२ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html ५००६] || १४ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1555118.html] || १९ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{f{{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || TBD || rowspan=2 | [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html] || २१ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|BAN}} || {{f{{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || TBD |} {{देशानुसार एकदिवसीय सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:अफगाणिस्तानमधील क्रिकेट|एकदिवसीय सामने]] 3s4mv43vjng89yso39a0x5nm9wd6yno 2718353 2718352 2026-10-09T05:21:43Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2718353 wikitext text/x-wiki खालील यादी अफगाण क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. अफगाणिस्तानने १९ एप्रिल २००९ रोजी स्कॉटलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | भारताने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/390253.html २८४२] || १९ एप्रिल २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|RSA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[२००९ आय.सी.सी. विश्वचषक पात्रता सामने|२००९ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415172.html २८८०] || ३० ऑगस्ट २००९ || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[व्हीआरए क्रिकेट ग्राउंड|व्ही.आर.ए क्रिकेट मैदान]], [[नेदरलँड्स|ॲस्टलवीन]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415173.html २८८१] || १ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[व्हीआरए क्रिकेट ग्राउंड|व्ही.आर.ए क्रिकेट मैदान]], [[नेदरलँड्स|ॲस्टलवीन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/441780.html २९५७] || १६ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|CAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/441781.html २९५९] || १८ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|CAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450370.html ३००५] || १ जुलै २०१० || {{cr|CAN}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[नेदरलँड्स|वूरबर्ग]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०१० आयसीसी विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १|२०१० विश्व क्रिकेट लीग विभाग एक]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450373.html ३००८] || ३-४ जुलै २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|NED}} [[हझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450376.html ३०१२] || ५ जुलै २०१० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|NED}} [[व्हीआरए क्रिकेट ग्राउंड|व्ही.आर.ए क्रिकेट मैदान]], [[नेदरलँड्स|ॲस्टलवीन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450381.html ३०१७] || ७ जुलै २०१० || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[नेदरलँड्स|वूरबर्ग]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450382.html ३०१९] || ९ जुलै २०१० || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[हझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || {{cr|SCO}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450386.html ३०२४] || १० जुलै २०१० || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[हझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450498.html ३०३३] || १६ ऑगस्ट २०१० || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[कॅम्बसडून नवीन मैदान|कॅमबसडून क्रिकेट मैदान]], [[स्कॉटलंड|आयर]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=16 | |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450501.html ३०३५] || १७ ऑगस्ट २०१० || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[कॅम्बसडून नवीन मैदान|कॅमबसडून क्रिकेट मैदान]], [[स्कॉटलंड|आयर]] || {{cr|SCO}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/470624.html ३०५२] || ७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|KEN}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/470625.html ३०५३] || ९ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/470626.html ३०५५] || ११ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|KEN}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518202.html ३१७३] || ७ ऑगस्ट २०११ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल-लीफ उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[ऑन्टारियो|किंग सिटी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518203.html ३१७४] || ९ ऑगस्ट २०११ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो|टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग क्लब मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/545656.html ३२३६] || १० फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|PAK}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/543888.html ३२७०] || २९ मार्च २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|NED}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/543889.html ३२७१] || ३१ मार्च २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/555892.html ३२८२] || ५ जुलै २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{cr|IRE}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571947.html ३२९७] || २५ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AUS}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592270.html ३३४१] || ६ मार्च २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592271.html ३३४२] || ८ मार्च २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/661891.html ३४१७] || २ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/661893.html ३४१८] || ४ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710295.html ३४७५] || २७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खान साहेब ओस्मान अली मैदान]], [[बांगलादेश|फतुल्ला]] || {{cr|PAK}} || rowspan=4 | [[२०१४ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710299.html ३४७८] || २७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खान साहेब ओस्मान अली मैदान]], [[बांगलादेश|फतुल्ला]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710303.html ३४८१] || २७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710307.html ३४८३] || २७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736497.html ३४८७] || १ मे २०१४ || {{cr|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=2 | [[२०१४ एसीसी प्रीमियर लीग]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736503.html ३४८८] || २ मे २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/756035.html ३५०३] || १८ जुलै २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=8 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/756037.html ३५०४] || २० जुलै २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/756039.html ३५०५] || २२ जुलै २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/756041.html ३५०६] || २४ जुलै २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/803795.html ३५५६] || २८ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|UAE}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/803797.html ३५५८] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|UAE}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/803799.html ३५६०] || २ डिसेंबर २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/803801.html ३५६२] || ४ डिसेंबर २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/812623.html ३५७२] || ८ जानेवारी २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०१४-१५ दुबई तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/810827.html ३५७३] || १० जानेवारी २०१५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/812645.html ३५७६] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|SCO}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/810833.html ३५८१] || १७ जानेवारी २०१५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656411.html ३६०५] || १८ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|BAN}} || rowspan=6 | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656421.html ३६०९] || २२ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656431.html ३६१४] || २६ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656449.html ३६२३] || ४ मार्च २०१५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656459.html ३६२८] || ८ मार्च २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656473.html ३६३५] || १३ मार्च २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924627.html ३६९३] || १६ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=40 | |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924629.html ३६९४] || १८ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924631.html ३६९६] || २० ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924633.html ३६९७] || २२ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924635.html ३६९९] || २४ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953335.html ३७१३] || २५ डिसेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953337.html ३७१६] || २९ डिसेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] ||{{cr|AFG|२०१३}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953339.html ३७१९] || २ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ZIM}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953341.html ३७२०] || ४ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ZIM}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953343.html ३७२२] || ६ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1003271.html ३७५९] || ४ जुलै २०१६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|ग्रॅंज क्लब मैदान]], [[एडिनबरा]] || अनिर्णित |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1003273.html ३७६०] || ६ जुलै २०१६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|ग्रॅंज क्लब मैदान]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/997961.html ३७६१] || १२ जुलै २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/997963.html ३७६२] || १४ जुलै २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/997965.html ३७६३] || १७ जुलै २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/997967.html ३७६४] || १९ जुलै २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051297.html ३७८१] || २५ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051299.html ३७८३] || २८ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051301.html ३७८६] || १ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079246.html ३८३५] || १६ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079247.html ३८३७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079248.html ३८३८] || २१ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079249.html ३८४०] || २४ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079250.html ३८४२] || २६ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040491.html ३८५०] || १५ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040493.html ३८५१] || १७ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040495.html ३८५२] || १९ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|IRE}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040497.html ३८५३] || २२ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|IRE}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040499.html ३८५४] || २४ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089779.html ३८८४] || ९ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089780.html ३८८७] || ११ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|WIN}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089781.html ३८९०] || १४ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || अनिर्णित |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1125472.html ३९३५] || ५ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1125473.html ३९३७] || ७ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|IRE}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1125474.html ३९४०] || १० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|IRE}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134033.html ३९७२] || ९ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134034.html ३९७४] || ११ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ZIM}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134035.html ३९७५] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134036.html ३९७७] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134037.html ३९७९] || १९ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133001.html ३९८३] || ४ मार्च २०१८ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ZIM}} [[बुलावायो ॲथलेटिक क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|SCO}} || rowspan=7 | [[क्रिकेट विश्वचषक पात्रता, २०१८|२०१८ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133004.html ३९८८] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133009.html ३९९०] || ८ मार्च २०१८ || {{cr|HK}} || {{flagicon|ZIM}} [[बुलावायो ॲथलेटिक क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|HK}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133018.html ३९९७] || १५ मार्च २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133027.html ४००३] || २० मार्च २०१८ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|ZIM}} [[ओल्ड हरारीयन्स]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133030.html ४००६] || २३ मार्च २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133031.html ४००७] || २५ मार्च २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150146.html ४०३२] || २७ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=2 | |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150147.html ४०३३] || २९ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150148.html ४०३५] || ३१ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} || |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153245.html ४०३८] || १७ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=5 | [[२०१८ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153248.html ४०४१] || २० सप्टेंबर २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153250.html ४०४३] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153252.html ४०४५] || २३ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153253.html ४०४६] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || बरोबरीत |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168115.html ४१००] || २८ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=8 | |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168116.html ४१०१] || २ मार्च २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || अनिर्णित |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168117.html ४१०५] || ५ मार्च २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|IRE}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168118.html ४१०८] || ८ मार्च २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168119.html ४११०] || १० मार्च २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|IRE}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1169330.html ४१३१] || १० मे २०१९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168515.html ४१३९] || १९ मे २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168516.html ४१४१] || २१ मे २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144486.html ४१४६] || १ जून २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|AUS}} || rowspan=9 | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144489.html ४१४९] || ४ जून २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144495.html ४१५४] || ८ जून २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144503.html ४१६०] || १५ जून २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144506.html ४१६३] || १८ जून २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144510.html ४१६९] || २२ जून २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144513.html ४१७२] || २४ जून २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144518.html ४१७७] || २९ जून २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144524.html ४१८४] || ४ जुलै २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|WIN}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193497.html ४२१३] || ६ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना इंटरनेशनल क्रिकेट स्टेडियम, लखनऊ|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} || rowspan=27 | |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193498.html ४२१४] || ९ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना इंटरनेशनल क्रिकेट स्टेडियम, लखनऊ|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193499.html ४२१५] || ११ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना इंटरनेशनल क्रिकेट स्टेडियम, लखनऊ|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244013.html ४२७१] || २१ जानेवारी २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244014.html ४२७३] || २४ जानेवारी २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244015.html ४२७५] || २६ जानेवारी २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1295181.html ४३४५] || २१ जानेवारी २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1295182.html ४३४८] || २३ जानेवारी २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1295183.html ४३५०] || २५ जानेवारी २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299829.html ४३५७] || २३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|BAN}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299830.html ४३५८] || २५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|BAN}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299831.html ४३५९] || २८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310943.html ४३९७] || ४ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310944.html ४४००] || ६ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310945.html ४४०३] || ९ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340532.html ४४८५] || २५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340533.html ४४८८] || २७ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || अनिर्णित |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340534.html ४४९०] || ३० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|SRI}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377008.html ४५७९] || २ जून २०२३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377009.html ४५८०] || ४ जून २०२३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377010.html ४५८३] || ७ जून २०२३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}} |- | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377012.html ४६१५] || ५ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377013.html ४६१९] || ८ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377014.html ४६२१] || ११ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|BAN}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1390344.html ४६२५] || २२ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1390345.html ४६२६] || २४ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1390346.html ४६२७] || २६ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388397.html ४६३१] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|BAN}} || rowspan=2 | [[२०२३ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388400.html ४६३३] || ५ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384394.html ४६६०] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाला]] || {{cr|BAN}} || rowspan=9 | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384400.html ४६६६] || ११ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384404.html ४६७०] || १५ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384407.html ४६७३] || १८ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384413.html ४६७९] || २३ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384421.html ४६८७] || ३० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384425.html ४६९१] || ३ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना इंटरनेशनल क्रिकेट स्टेडियम, लखनऊ|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384430.html ४६९६] || ७ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384433.html ४६९९] || १० नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|SA}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416074.html ४७२५] || ९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|SRI}} || rowspan=14 | |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416075.html ४७२७] || ११ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|SRI}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416076.html ४७२९] || १४ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|SRI}} |- | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416081.html ४७४१] || ७ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416083.html ४७४२] || १२ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1445818.html ४७६४] || १८ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1445819.html ४७६८] || २० सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1445820.html ४७७२] || २२ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SA}} |- | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453070.html ४७९८] || ६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453071.html ४८०३] || ९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|BAN}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453072.html ४८०६] || ११ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457923.html ४८१६] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || अनिर्णित |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457924.html ४८१८] || १९ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457925.html ४८२०] || २१ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466416.html ४८४५] || २१ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|SA}} || rowspan=3 | [[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466421.html ४८४९] || २६ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466423.html ४८५०] || २८ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500393.html ४९०७] || ८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=10 | |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500394.html ४९०८] || ११ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500395.html ४९०९] || १४ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html ४९७७] || १४ जून २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|IND}} |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html ४९८०] || १७ जून २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html ४९८१] || २० जून २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html ४९९९] || ७ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html ५००२] || १० ऑगस्ट २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html ५००४] || १२ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html ५००६] || १४ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1555118.html] || १९ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || TBD || rowspan=2 | [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html] || २१ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || TBD |} {{देशानुसार एकदिवसीय सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:अफगाणिस्तानमधील क्रिकेट|एकदिवसीय सामने]] r9q232pa6hn4ltyab22espb8dhimwvt 2718355 2718353 2026-10-09T05:28:57Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2718355 wikitext text/x-wiki खालील यादी अफगाण क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. अफगाणिस्तानने १९ एप्रिल २००९ रोजी स्कॉटलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | भारताने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/390253.html २८४२] || १९ एप्रिल २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|RSA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[२००९ आय.सी.सी. विश्वचषक पात्रता सामने|२००९ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415172.html २८८०] || ३० ऑगस्ट २००९ || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[व्हीआरए क्रिकेट ग्राउंड|व्ही.आर.ए क्रिकेट मैदान]], [[नेदरलँड्स|ॲस्टलवीन]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415173.html २८८१] || १ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[व्हीआरए क्रिकेट ग्राउंड|व्ही.आर.ए क्रिकेट मैदान]], [[नेदरलँड्स|ॲस्टलवीन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/441780.html २९५७] || १६ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|CAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/441781.html २९५९] || १८ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|CAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450370.html ३००५] || १ जुलै २०१० || {{cr|CAN}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[नेदरलँड्स|वूरबर्ग]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०१० आयसीसी विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १|२०१० विश्व क्रिकेट लीग विभाग एक]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450373.html ३००८] || ३-४ जुलै २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|NED}} [[हझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450376.html ३०१२] || ५ जुलै २०१० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|NED}} [[व्हीआरए क्रिकेट ग्राउंड|व्ही.आर.ए क्रिकेट मैदान]], [[नेदरलँड्स|ॲस्टलवीन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450381.html ३०१७] || ७ जुलै २०१० || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[नेदरलँड्स|वूरबर्ग]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450382.html ३०१९] || ९ जुलै २०१० || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[हझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || {{cr|SCO}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450386.html ३०२४] || १० जुलै २०१० || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[हझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450498.html ३०३३] || १६ ऑगस्ट २०१० || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[कॅम्बसडून नवीन मैदान|कॅमबसडून क्रिकेट मैदान]], [[स्कॉटलंड|आयर]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=16 | |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450501.html ३०३५] || १७ ऑगस्ट २०१० || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[कॅम्बसडून नवीन मैदान|कॅमबसडून क्रिकेट मैदान]], [[स्कॉटलंड|आयर]] || {{cr|SCO}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/470624.html ३०५२] || ७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|KEN}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/470625.html ३०५३] || ९ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/470626.html ३०५५] || ११ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|KEN}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518202.html ३१७३] || ७ ऑगस्ट २०११ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल-लीफ उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[ऑन्टारियो|किंग सिटी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518203.html ३१७४] || ९ ऑगस्ट २०११ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो|टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग क्लब मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/545656.html ३२३६] || १० फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|PAK}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/543888.html ३२७०] || २९ मार्च २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|NED}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/543889.html ३२७१] || ३१ मार्च २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/555892.html ३२८२] || ५ जुलै २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{cr|IRE}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571947.html ३२९७] || २५ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AUS}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592270.html ३३४१] || ६ मार्च २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592271.html ३३४२] || ८ मार्च २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/661891.html ३४१७] || २ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/661893.html ३४१८] || ४ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710295.html ३४७५] || २७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खान साहेब ओस्मान अली मैदान]], [[बांगलादेश|फतुल्ला]] || {{cr|PAK}} || rowspan=4 | [[२०१४ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710299.html ३४७८] || २७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खान साहेब ओस्मान अली मैदान]], [[बांगलादेश|फतुल्ला]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710303.html ३४८१] || २७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710307.html ३४८३] || २७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736497.html ३४८७] || १ मे २०१४ || {{cr|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=2 | [[२०१४ एसीसी प्रीमियर लीग]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736503.html ३४८८] || २ मे २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/756035.html ३५०३] || १८ जुलै २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=8 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/756037.html ३५०४] || २० जुलै २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/756039.html ३५०५] || २२ जुलै २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/756041.html ३५०६] || २४ जुलै २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/803795.html ३५५६] || २८ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|UAE}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/803797.html ३५५८] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|UAE}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/803799.html ३५६०] || २ डिसेंबर २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/803801.html ३५६२] || ४ डिसेंबर २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/812623.html ३५७२] || ८ जानेवारी २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०१४-१५ दुबई तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/810827.html ३५७३] || १० जानेवारी २०१५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/812645.html ३५७६] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|SCO}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/810833.html ३५८१] || १७ जानेवारी २०१५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656411.html ३६०५] || १८ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|BAN}} || rowspan=6 | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656421.html ३६०९] || २२ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656431.html ३६१४] || २६ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656449.html ३६२३] || ४ मार्च २०१५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656459.html ३६२८] || ८ मार्च २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656473.html ३६३५] || १३ मार्च २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924627.html ३६९३] || १६ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=40 | |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924629.html ३६९४] || १८ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924631.html ३६९६] || २० ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924633.html ३६९७] || २२ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924635.html ३६९९] || २४ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953335.html ३७१३] || २५ डिसेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953337.html ३७१६] || २९ डिसेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] ||{{cr|AFG|२०१३}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953339.html ३७१९] || २ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ZIM}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953341.html ३७२०] || ४ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ZIM}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953343.html ३७२२] || ६ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1003271.html ३७५९] || ४ जुलै २०१६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|ग्रॅंज क्लब मैदान]], [[एडिनबरा]] || अनिर्णित |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1003273.html ३७६०] || ६ जुलै २०१६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|ग्रॅंज क्लब मैदान]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/997961.html ३७६१] || १२ जुलै २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/997963.html ३७६२] || १४ जुलै २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/997965.html ३७६३] || १७ जुलै २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/997967.html ३७६४] || १९ जुलै २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051297.html ३७८१] || २५ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051299.html ३७८३] || २८ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051301.html ३७८६] || १ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079246.html ३८३५] || १६ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079247.html ३८३७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079248.html ३८३८] || २१ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079249.html ३८४०] || २४ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079250.html ३८४२] || २६ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040491.html ३८५०] || १५ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040493.html ३८५१] || १७ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040495.html ३८५२] || १९ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|IRE}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040497.html ३८५३] || २२ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|IRE}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040499.html ३८५४] || २४ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089779.html ३८८४] || ९ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089780.html ३८८७] || ११ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|WIN}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089781.html ३८९०] || १४ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || अनिर्णित |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1125472.html ३९३५] || ५ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1125473.html ३९३७] || ७ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|IRE}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1125474.html ३९४०] || १० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|IRE}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134033.html ३९७२] || ९ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134034.html ३९७४] || ११ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ZIM}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134035.html ३९७५] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134036.html ३९७७] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134037.html ३९७९] || १९ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133001.html ३९८३] || ४ मार्च २०१८ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ZIM}} [[बुलावायो ॲथलेटिक क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|SCO}} || rowspan=7 | [[क्रिकेट विश्वचषक पात्रता, २०१८|२०१८ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133004.html ३९८८] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133009.html ३९९०] || ८ मार्च २०१८ || {{cr|HK}} || {{flagicon|ZIM}} [[बुलावायो ॲथलेटिक क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|HK}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133018.html ३९९७] || १५ मार्च २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133027.html ४००३] || २० मार्च २०१८ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|ZIM}} [[ओल्ड हरारीयन्स]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133030.html ४००६] || २३ मार्च २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133031.html ४००७] || २५ मार्च २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150146.html ४०३२] || २७ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=2 | |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150147.html ४०३३] || २९ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150148.html ४०३५] || ३१ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} || |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153245.html ४०३८] || १७ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=5 | [[२०१८ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153248.html ४०४१] || २० सप्टेंबर २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153250.html ४०४३] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153252.html ४०४५] || २३ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153253.html ४०४६] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || बरोबरीत |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168115.html ४१००] || २८ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=8 | |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168116.html ४१०१] || २ मार्च २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || अनिर्णित |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168117.html ४१०५] || ५ मार्च २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|IRE}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168118.html ४१०८] || ८ मार्च २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168119.html ४११०] || १० मार्च २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|IRE}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1169330.html ४१३१] || १० मे २०१९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168515.html ४१३९] || १९ मे २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168516.html ४१४१] || २१ मे २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144486.html ४१४६] || १ जून २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|AUS}} || rowspan=9 | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144489.html ४१४९] || ४ जून २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144495.html ४१५४] || ८ जून २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144503.html ४१६०] || १५ जून २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144506.html ४१६३] || १८ जून २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144510.html ४१६९] || २२ जून २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144513.html ४१७२] || २४ जून २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144518.html ४१७७] || २९ जून २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144524.html ४१८४] || ४ जुलै २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|WIN}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193497.html ४२१३] || ६ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना इंटरनेशनल क्रिकेट स्टेडियम, लखनऊ|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} || rowspan=27 | |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193498.html ४२१४] || ९ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना इंटरनेशनल क्रिकेट स्टेडियम, लखनऊ|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193499.html ४२१५] || ११ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना इंटरनेशनल क्रिकेट स्टेडियम, लखनऊ|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244013.html ४२७१] || २१ जानेवारी २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244014.html ४२७३] || २४ जानेवारी २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244015.html ४२७५] || २६ जानेवारी २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1295181.html ४३४५] || २१ जानेवारी २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1295182.html ४३४८] || २३ जानेवारी २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1295183.html ४३५०] || २५ जानेवारी २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299829.html ४३५७] || २३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|BAN}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299830.html ४३५८] || २५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|BAN}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299831.html ४३५९] || २८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310943.html ४३९७] || ४ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310944.html ४४००] || ६ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310945.html ४४०३] || ९ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340532.html ४४८५] || २५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340533.html ४४८८] || २७ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || अनिर्णित |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340534.html ४४९०] || ३० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|SRI}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377008.html ४५७९] || २ जून २०२३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377009.html ४५८०] || ४ जून २०२३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377010.html ४५८३] || ७ जून २०२३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}} |- | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377012.html ४६१५] || ५ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377013.html ४६१९] || ८ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377014.html ४६२१] || ११ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगाव]] || {{cr|BAN}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1390344.html ४६२५] || २२ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1390345.html ४६२६] || २४ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1390346.html ४६२७] || २६ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388397.html ४६३१] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|BAN}} || rowspan=2 | [[२०२३ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388400.html ४६३३] || ५ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384394.html ४६६०] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाला]] || {{cr|BAN}} || rowspan=9 | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384400.html ४६६६] || ११ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384404.html ४६७०] || १५ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384407.html ४६७३] || १८ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384413.html ४६७९] || २३ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384421.html ४६८७] || ३० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384425.html ४६९१] || ३ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना इंटरनेशनल क्रिकेट स्टेडियम, लखनऊ|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384430.html ४६९६] || ७ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384433.html ४६९९] || १० नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|SA}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416074.html ४७२५] || ९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|SRI}} || rowspan=14 | |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416075.html ४७२७] || ११ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|SRI}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416076.html ४७२९] || १४ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|SRI}} |- | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416081.html ४७४१] || ७ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416083.html ४७४२] || १२ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1445818.html ४७६४] || १८ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1445819.html ४७६८] || २० सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1445820.html ४७७२] || २२ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SA}} |- | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453070.html ४७९८] || ६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453071.html ४८०३] || ९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|BAN}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453072.html ४८०६] || ११ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457923.html ४८१६] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || अनिर्णित |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457924.html ४८१८] || १९ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457925.html ४८२०] || २१ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466416.html ४८४५] || २१ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|SA}} || rowspan=3 | [[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466421.html ४८४९] || २६ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466423.html ४८५०] || २८ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500393.html ४९०७] || ८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=10 | |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500394.html ४९०८] || ११ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500395.html ४९०९] || १४ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html ४९७७] || १४ जून २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|IND}} |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html ४९८०] || १७ जून २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html ४९८१] || २० जून २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528551.html ४९९९] || ७ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ब्रिडी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528552.html ५००२] || १० ऑगस्ट २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528553.html ५००४] || १२ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528554.html ५००६] || १४ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1555118.html] || १९ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || TBD || rowspan=2 | [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html] || २१ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556790.html] || ८ ऑक्टोबर २०२७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || TBD || rowspan=5 | [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556796.html] || ११ ऑक्टोबर २०२७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556801.html] || १४ ऑक्टोबर २०२७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556808.html] || १८ ऑक्टोबर २०२७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556813.html] || २१ ऑक्टोबर २०२७ || TBD || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || TBD |} {{देशानुसार एकदिवसीय सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:अफगाणिस्तानमधील क्रिकेट|एकदिवसीय सामने]] f380jhzvb52k4vi7d6rcz0oltyojzkk 0 268918 2718356 2707499 2026-10-09T05:32:02Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2718356 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रेलियाने ५ जानेवारी १९७१ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला. ऑस्ट्रेलियाने एकूण ६ वेळा अनुक्रमे [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]], [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] आणि [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] साली क्रिकेट विश्वचषक जिंकले तर त्यांना एकूण २ वेळा अनुक्रमे [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]], [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] साली उपविजेतेपदावर समाधान मानावे लागले. ऑस्ट्रेलियाने न्यू झीलंड बरोबर १९९२ आणि २०१५ सालच्या विश्वचषकांचे आयोजन केले आहे. तसेच ऑस्ट्रेलियाने एकूण २ वेळा अनुक्रमे [[२००४ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२००४]] आणि [[२००९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२००९]] साली आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी जिंकली. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रेलियाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64148.html १] || ५ जानेवारी १९७१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64944.html २] || २४ ऑगस्ट १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64945.html ३] || २६ ऑगस्ट १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64946.html ४] || २८ ऑगस्ट १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64150.html १०] || ३० मार्च १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[कॅरिसब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|AUS}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64151.html ११] || ३१ मार्च १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64152.html १६] || १ जानेवारी १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65037.html २१] || ७ जून १९७५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65041.html २५] || ११ जून १९७५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65045.html २९] || १४ जून १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65047.html ३१] || १८ जून १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65049.html ३३] || २१ जून १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64155.html ३४] || २० डिसेंबर १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64958.html ४२] || २ जून १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64959.html ४३] || ४ जून १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64960.html ४४] || ६ जून १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64163.html ४८] || २२ फेब्रुवारी १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64164.html ४९] || १२ एप्रिल १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[मिंडू फिलिप पार्क]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|AUS}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64168.html ५७] || १३ जानेवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64169.html ५८] || २४ जानेवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64170.html ५९] || ४ फेब्रुवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64171.html ६०] || ७ फेब्रुवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65052.html ६३] || ९ जून १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65055.html ६६] || १३-१४ जून १९७९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65059.html ७०] || १६ जून १९७९ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65287.html ७५] || २७ नोव्हेंबर १९७९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | [[१९७९-८० ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65289.html ७७] || ८ डिसेंबर १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65290.html ७८] || ९ डिसेंबर १९७९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65291.html ७९] || ११ डिसेंबर १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65292.html ८०] || २१ डिसेंबर १९७९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65294.html ८२] || २६ डिसेंबर १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65295.html ८३] || १४ जानेवारी १९८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65296.html ८५] || १९ जानेवारी १९८० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64967.html ९१] || २० ऑगस्ट १९८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64968.html ९२] || २२ ऑगस्ट १९८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65300.html ९४] || २३ नोव्हेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NZ}} || rowspan=14 | [[१९८०-८१ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65301.html ९५] || २५ नोव्हेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65302.html ९७] || ६ डिसेंबर १९८० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65303.html ९८] || ७ डिसेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65305.html १००] || १८ डिसेंबर १९८० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65308.html १०४] || ८ जानेवारी १९८१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65310.html १०६] || ११ जानेवारी १९८१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65311.html १०७] || १३ जानेवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65312.html १०८] || १५ जानेवारी १९८१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65314.html ११०] || २१ जानेवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65315.html १११] || २९ जानेवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65316.html ११२] || ३१ जानेवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65317.html ११३] || १ फेब्रुवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65318.html ११४] || ३ फेब्रुवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64969.html ११९] || ४ जून १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64970.html १२०] || ६ जून १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64971.html १२१] || ८ जून १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65320.html १२३] || २२ नोव्हेंबर १९८१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} || rowspan=14 | [[१९८१-८२ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65321.html १२४] || २४ नोव्हेंबर १९८१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65323.html १२७] || ६ डिसेंबर १९८१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65324.html १२८] || १७ डिसेंबर १९८१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65326.html १३०] || २० डिसेंबर १९८१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65327.html १३२] || ९ जानेवारी १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65328.html १३३] || १० जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65330.html १३५] || १४ जानेवारी १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65332.html १३७] || १७ जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65333.html १३८] || १९ जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65334.html १३९] || २३ जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65335.html १४०] || २४ जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65336.html १४१] || २६ जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65337.html १४२] || २७ जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64183.html १४४] || १३ फेब्रुवारी १९८२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64186.html १४७] || १७ फेब्रुवारी १९८२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[कॅरिसब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|AUS}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64187.html १४८] || २० फेब्रुवारी १९८२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64193.html १५८] || २० सप्टेंबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नियाझ स्टेडियम]], [[हैदराबाद, पाकिस्तान|हैदराबाद]] || {{cr|PAK}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64195.html १६०] || ८ ऑक्टोबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64196.html १६१] || २२ ऑक्टोबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65338.html १६५] || ९ जानेवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=12 | [[१९८२-८३ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८३ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65339.html १६६] || ११ जानेवारी १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65342.html १६९] || १६ जानेवारी १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65343.html १७०] || १८ जानेवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65345.html १७३] || २२ जानेवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65346.html १७४] || २३ जानेवारी १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65347.html १७५] || २६ जानेवारी १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65349.html १७७] || ३० जानेवारी १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65350.html १७८] || ३१ जानेवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65352.html १८०] || ६ फेब्रुवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65353.html १८१] || ९ फेब्रुवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65354.html १८२] || १३ फेब्रुवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64206.html १८८] || १७ मार्च १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 | |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64211.html १९३] || १३ एप्रिल १९८३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पैकियासोती सरवणमुट्टू मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64212.html १९४] || १६ एप्रिल १९८३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पैकियासोती सरवणमुट्टू मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64213.html १९५] || २९ एप्रिल १९८३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64214.html १९६] || ३० एप्रिल १९८३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65066.html १९९] || ९ जून १९८३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=6 | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65070.html २०३] || ११-१२ जून १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65074.html २०७] || १३ जून १९८३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65079.html २१२] || १६ जून १९८३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, साउथहँप्टन|काउंटी मैदान]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65082.html २१५] || १८ जून १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65086.html २१९] || २० जून १९८३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65355.html २३१] || ८ जानेवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} || rowspan=5 | [[१९८३-८४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65356.html २३२] || १० जानेवारी १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65359.html २३५] || १५ जानेवारी १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65360.html २३६] || १७ जानेवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65362.html २३८] || २१ जानेवारी १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65363.html २३९] || २२ जानेवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} || rowspan=8 | [[१९८३-८४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65364.html २४०] || २५ जानेवारी १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65366.html २४२] || २९ जानेवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65367.html २४३] || ३० जानेवारी १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65369.html २४५] || ५ फेब्रुवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65370.html २४६] || ८ फेब्रुवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65371.html २४७] || ११ फेब्रुवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || टाय |- style="background:#cfc;" | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65372.html २४८] || १२ फेब्रुवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64225.html २५२] || २९ फेब्रुवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[अल्बियन स्पोर्ट्स कॉम्प्लेक्स]], [[गयाना|अल्बियन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=9 | |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64228.html २५५] || १४ मार्च १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64232.html २६२] || १९ एप्रिल १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[मिंडू फिलिप मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|WIN}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64233.html २६३] || २६ एप्रिल १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64234.html २६७] || २८ सप्टेंबर १९८४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम|नेहरू स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64235.html २६८] || १ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विद्यापीठ मैदान, तिरुवनंतपुरम|विद्यापीठ मैदान]], [[तिरुवनंतपुरम]] || अनिर्णित |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64236.html २६९] || ३ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[कीनान स्टेडियम]], [[जमशेदपूर]] || अनिर्णित |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64237.html २७०] || ५ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|AUS}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64238.html २७१] || ६ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65373.html २८२] || ६ जानेवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} || rowspan=13 | [[१९८४-८५ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८५ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65374.html २८३] || ८ जानेवारी १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65377.html २८७] || १३ जानेवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65378.html २८९] || १५ जानेवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65380.html २९१] || १९ जानेवारी १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65381.html २९२] || २० जानेवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65382.html २९४] || २३ जानेवारी १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65384.html २९७] || २७ जानेवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65385.html २९९] || २८ जानेवारी १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65387.html ३०१] || ३ फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65388.html ३०३] || ६ फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65389.html ३०४] || १० फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65390.html ३०५] || १२ फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65719.html ३०७] || १७ फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | [[१९८५ बेन्सन आणि हेजेस विश्व अजिंक्यपद चषक]] |- style="background:#cfc;" | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65723.html ३११] || २४ फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65727.html ३१५] || ३ मार्च १९८५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65733.html ३२२] || २४ मार्च १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} || rowspan=2 | [[१९८४-८५ रोथमन्स चार-देशीय चषक|१९८५ संयुक्त अरब अमिराती चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65735.html ३२५] || २९ मार्च १९८५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64979.html ३२९] || ३० मे १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | |- | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64980.html ३३०] || १ जून १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64981.html ३३१] || ३ जून १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65391.html ३४७] || ९ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित || rowspan=12 | [[१९८५-८६ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८६ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65393.html ३४९] || १२ जानेवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65394.html ३५०] || १४ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65395.html ३५१] || १६ जानेवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65397.html ३५३] || १९ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65398.html ३५४] || २१ जानेवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65401.html ३५७] || २६ जानेवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65402.html ३५८] || २७ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65403.html ३५९] || २९ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65404.html ३६०] || ३१ जानेवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65406.html ३६२] || ५ फेब्रुवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65407.html ३६३] || ९ फेब्रुवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64278.html ३६९] || १९ मार्च १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[कॅरिसब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZL}} || rowspan=4 | |- | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64280.html ३७१] || २२ मार्च १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZL}} |- | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64281.html ३७२] || २६ मार्च १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64282.html ३७३] || २९ मार्च १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65813.html ३८२] || ११ एप्रिल १९८६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} || [[१९८६ ऑस्ट्रेलेशिया चषक]] |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64285.html ३९०] || ७ सप्टेंबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64286.html ३९१] || ९ सप्टेंबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[शेर-ए-काश्मीर मैदान]], [[श्रीनगर]] || {{cr|AUS}} |- | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64287.html ३९२] || २४ सप्टेंबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || अनिर्णित |- | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64288.html ३९३] || २ ऑक्टोबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64289.html ३९४] || ५ ऑक्टोबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64290.html ३९५] || ७ ऑक्टोबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65909.html ४०९] || १ जानेवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | [[१९८६-८७ बेन्सन आणि हेजेस चॅलेंज|१९८६-८७ ऑस्ट्रेलिया चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65910.html ४१०] || २ जानेवारी १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65912.html ४१२] || ४ जानेवारी १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65409.html ४२०] || १८ जानेवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[१९८६-८७ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८७ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65410.html ४२१] || २० जानेवारी १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65411.html ४२२] || २२ जानेवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65413.html ४२४] || २५ जानेवारी १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65414.html ४२५] || २६ जानेवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65415.html ४२७] || २८ जानेवारी १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65417.html ४२९] || १ फेब्रुवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65419.html ४३१] || ६ फेब्रुवारी १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65420.html ४३२] || ८ फेब्रुवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65421.html ४३३] || ११ फेब्रुवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65740.html ४४३] || ३ एप्रिल १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} || rowspan=3 | [[१९८६-८७ शारजाह चषक|१९८७ संयुक्त अरब अमिराती चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65741.html ४४४] || ५ एप्रिल १९८७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65743.html ४४६] || ९ एप्रिल १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65093.html ४५३] || ९ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65096.html ४५६] || १३ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65102.html ४६२] || १८-१९ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65105.html ४६५] || २२ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65110.html ४७०] || २७ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[सेक्टर १६ स्टेडियम]], [[चंदिगढ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65111.html ४७१] || ३० ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65115.html ४७५] || ४ नोव्हेंबर १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65117.html ४७७] || ८ नोव्हेंबर १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65422.html ४८४] || २ जानेवारी १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[१९८७-८८ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८८ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65423.html ४८५] || ३ जानेवारी १९८८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65425.html ४८८] || ७ जानेवारी १९८८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65427.html ४९१] || १० जानेवारी १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65429.html ४९३] || १४ जानेवारी १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65431.html ४९५] || १७ जानेवारी १९८८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65432.html ४९६] || १९ जानेवारी १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65433.html ४९८] || २० जानेवारी १९८८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65434.html ४९९] || २२ जानेवारी १९८८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65435.html ५०१] || २४ जानेवारी १९८८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64321.html ५०३] || ४ फेब्रुवारी १९८८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=2 | |- | १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64331.html ५२२] || १४ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65437.html ५३७] || ११ डिसेंबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[१९८८-८९ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65438.html ५३९] || १३ डिसेंबर १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65439.html ५४०] || १५ डिसेंबर १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65442.html ५४५] || २ जानेवारी १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|PAK}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65443.html ५४६] || ५ जानेवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[१९८८-८९ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65445.html ५४८] || ८ जानेवारी १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65446.html ५४९] || १० जानेवारी १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65447.html ५५०] || १२ जानेवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65448.html ५५१] || १४ जानेवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65449.html ५५२] || १६ जानेवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65450.html ५५३] || १८ जानेवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- | २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64993.html ५६६] || २५ मे १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | |- | २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64994.html ५६७] || २७ मे १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || टाय |- | २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64995.html ५६८] || २९ मे १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65916.html ५७५] || १९ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|ENG}} || rowspan=5 | [[१९८९-९० नेहरू चषक|१९८९ नेहरू चषक]] |- style="background:#cfc;" | २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65918.html ५७८] || २१ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65921.html ५८१] || २३ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई|बॉम्बे]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65925.html ५८५] || २५ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, मडगाव|नेहरू स्टेडियम]], [[मडगाव]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65927.html ५८७] || २७ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65451.html ५९६] || २६ डिसेंबर १९८९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[१९८९-९० ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65452.html ५९७] || ३० डिसेंबर १९८९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65454.html ५९९] || ३ जानेवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65455.html ६००] || ४ जानेवारी १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65457.html ६०२] || ११ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65458.html ६०३] || १३ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65461.html ६०८] || १८ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65462.html ६०९] || २० फेब्रुवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65463.html ६१०] || २३ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65464.html ६११] || २५ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65934.html ६१३] || ३ मार्च १९९० || {{cr|IND}} || {{flagicon|NZL}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[१९८९-९० न्यू झीलंड तिरंगी मालिका|१९९० न्यू झीलंड तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65935.html ६१५] || ४ मार्च १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65937.html ६१८] || ८ मार्च १९९० || {{cr|IND}} || {{flagicon|NZL}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65938.html ६१९] || १० मार्च १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65939.html ६२०] || ११ मार्च १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65818.html ६२४] || २६ एप्रिल १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[१९९० ऑस्ट्रेलेशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65822.html ६२८] || ३० एप्रिल १९९० || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65824.html ६३०] || २ मे १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65825.html ६३१] || ४ मे १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65465.html ६४२] || २९ नोव्हेंबर १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[१९९०-९१ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65467.html ६४५] || २ डिसेंबर १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65469.html ६४९] || ९ डिसेंबर १९९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65470.html ६५०] || ११ डिसेंबर १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65473.html ६५३] || १६ डिसेंबर १९९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65474.html ६५४] || १८ डिसेंबर १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | २४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65475.html ६६०] || १ जानेवारी १९९१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65476.html ६६२] || १० जानेवारी १९९१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65477.html ६६३] || १३ जानेवारी १९९१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65478.html ६६४] || १५ जानेवारी १९९१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64370.html ६७१] || २६ फेब्रुवारी १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | |- | २४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64371.html ६७२] || ९ मार्च १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | २४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64372.html ६७३] || १० मार्च १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | २४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64373.html ६७४] || १३ मार्च १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | २४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64374.html ६७५] || २० मार्च १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[गयाना]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65480.html ६९३] || ८ डिसेंबर १९९१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} || rowspan=10 | [[१९९१-९२ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65481.html ६९४] || १० डिसेंबर १९९१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65482.html ६९५] || १२ डिसेंबर १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65484.html ६९७] || १५ डिसेंबर १९९१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65485.html ६९८] || १८ डिसेंबर १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65486.html ६९९] || ९ जानेवारी १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65488.html ७०३] || १२ जानेवारी १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65489.html ७०५] || १४ जानेवारी १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65491.html ७०९] || १८ जानेवारी १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65492.html ७११] || २० जानेवारी १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65118.html ७१४] || २२ फेब्रुवारी १९९२ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZL}} || rowspan=8 | [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65123.html ७१९] || २६ फेब्रुवारी १९९२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|RSA|1928}} |- style="background:#cfc;" | २६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65129.html ७२५] || १ मार्च १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65135.html ७३१] || ५ मार्च १९९२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65137.html ७३३] || ७ मार्च १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65143.html ७३९] || ११ मार्च १९९२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65147.html ७४३] || १४ मार्च १९९२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65153.html ७४९] || १८ मार्च १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64392.html ७५८] || १५ ऑगस्ट १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 | |- | २६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64393.html ७६२] || ४ सप्टेंबर १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | २७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64394.html ७६३] || ५ सप्टेंबर १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65494.html ७६९] || ६ डिसेंबर १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} || rowspan=10 | [[१९९२-९३ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65495.html ७७१] || ८ डिसेंबर १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65496.html ७७३] || १० डिसेंबर १९९२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || टाय |- style="background:#cfc;" | २७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65498.html ७७७] || १३ डिसेंबर १९९२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65499.html ७८०] || १५ डिसेंबर १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65502.html ७८९] || १० जानेवारी १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65503.html ७९०] || १२ जानेवारी १९९३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65504.html ७९१] || १४ जानेवारी १९९३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65505.html ७९२] || १६ जानेवारी १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65506.html ७९३] || १८ जानेवारी १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- | २८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64419.html ८१६] || १९ मार्च १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[कॅरिसब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | |- | २८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64422.html ८१९] || २१-२२ मार्च १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | २८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64425.html ८२२] || २४ मार्च १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZL}} |- | २८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64428.html ८२५] || २७ मार्च १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZL}} |- | २८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64430.html ८२७] || २८ मार्च १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | २८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65008.html ८३०] || १९ मे १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | २८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65009.html ८३१] || २१ मे १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | २८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65010.html ८३२] || २३ मे १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65507.html ८६०] || ९ डिसेंबर १९९३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA|1928}} || rowspan=11 | [[१९९३-९४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65508.html ८६१] || १२ डिसेंबर १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65509.html ८६२] || १४ डिसेंबर १९९३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65510.html ८६३] || १६ डिसेंबर १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65513.html ८७१] || ९ जानेवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65514.html ८७२] || ११ जानेवारी १९९४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | २९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65516.html ८७४] || १६ जानेवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA|1928}} |- style="background:#cfc;" | २९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65517.html ८७५] || १९ जानेवारी १९९४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65518.html ८७६] || २१ जानेवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA|1928}} |- style="background:#cfc;" | २९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65519.html ८७७] || २३ जानेवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65520.html ८७८] || २५ जानेवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64448.html ८८२] || १९ फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA|1928}} || |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ३०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64450.html ८८४] || २० फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA|1928}} || rowspan=7 | |- | ३०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64451.html ८८५] || २२ फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- | ३०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64452.html ८८६] || २४ फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ३०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64466.html ९००] || २ एप्रिल १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ३०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64467.html ९०१] || ४ एप्रिल १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ३०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64468.html ९०२] || ६ एप्रिल १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ३०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64469.html ९०३] || ८ एप्रिल १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65827.html ९०५] || १४ एप्रिल १९९४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | [[१९९४ ऑस्ट्रेलेशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65829.html ९०७] || १६ एप्रिल १९९४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65832.html ९१०] || १९ एप्रिल १९९४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65976.html ९२३] || ७ सप्टेंबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | [[१९९४ सिंगर विश्व मालिका|१९९४ श्रीलंका चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65977.html ९२४] || ९ सप्टेंबर १९९४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65979.html ९२६] || १३ सप्टेंबर १९९४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65988.html ९२८] || १२ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} || rowspan=6 | [[१९९४-९५ पाकिस्तान तिरंगी मालिका|१९९४ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65989.html ९२९] || १४ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इब्न-ए-कासीम बाग स्टेडियम]], [[मुलतान]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65991.html ९३२] || १८ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम, फैसलाबाद|इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65993.html ९३५] || २२ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65994.html ९३७] || २४ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|PAK}} [[अरबाब नियाझ स्टेडियम]], [[पेशावर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65996.html ९४२] || ३० ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65521.html ९५२] || २ डिसेंबर १९९४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[१९९४-९५ बेन्सन आणि हेजेस विश्व मालिका|१९९४-९५ ऑस्ट्रेलिया चौरंगी मालिका]]<ref name="NonODI" group="n">या आवृत्तीमध्ये ऑस्ट्रेलिया अ संघाने देखील भाग घेतलेला. ऑस्ट्रेलियाने ऑस्ट्रेलिया अ सोबत खेळलेल्या सामन्याला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय दर्जा नसल्याने तो सामना या यादीत समाविष्ट केलेला नाही.</ref> |- style="background:#cfc;" | ३२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65522.html ९५५] || ६ डिसेंबर १९९४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65523.html ९५७] || ८ डिसेंबर १९९४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65526.html ९६९] || १० जानेवारी १९९५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66018.html ९७५] || १५ फेब्रुवारी १९९५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[१९९४-९५ न्यू झीलंड शतकपूर्ती मालिका|१९९५ न्यू झीलंड चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66021.html ९७८] || १९ फेब्रुवारी १९९५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66022.html ९७९] || २२ फेब्रुवारी १९९५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|NZ}} [[कॅरिसब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66024.html ९८३] || २६ फेब्रुवारी १९९५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ३२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64489.html ९८५] || ८ मार्च १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]|| {{cr|WIN}} || rowspan=5 | |- | ३२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64490.html ९८६] || ११ मार्च १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | ३३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64491.html ९८७] || १२ मार्च १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ३३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64492.html ९८८] || १५ मार्च १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ३३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64493.html ९८९] || १८ मार्च १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[गयाना]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65528.html १०२३] || १७ डिसेंबर १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[१९९५-९६ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65529.html १०२४] || १९ डिसेंबर १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65530.html १०२६] || २१ डिसेंबर १९९५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65531.html १०२८] || १ जानेवारी १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65534.html १०३१] || ७ जानेवारी १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65535.html १०३२] || ९ जानेवारी १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65536.html १०३५] || १२ जानेवारी १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65538.html १०३९] || १६ जानेवारी १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65539.html १०४१] || १८ जानेवारी १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65540.html १०४३] || २० जानेवारी १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65167.html १०५८] || २३ फेब्रुवारी १९९६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|IND}} [[इंदिरा प्रियदर्शिनी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ३४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65174.html १०६५] || २७ फेब्रुवारी १९९६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65177.html १०६८] || १ मार्च १९९६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65181.html १०७२] || ४ मार्च १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंग मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65189.html १०८०] || ११ मार्च १९९६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65191.html १०८२] || १४ मार्च १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65192.html १०८३] || १७ मार्च १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65981.html ११०५] || २६ ऑगस्ट १९९६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[१९९६ सिंगर विश्वमालिका|१९९६ श्रीलंका चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65983.html ११०८] || ३० ऑगस्ट १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65986.html १११३] || ६ सप्टेंबर १९९६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65987.html १११४] || ७ सप्टेंबर १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66060.html ११२८] || १९ ऑक्टोबर १९९६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}} || rowspan=5 | [[१९९६-९७ टायटन चषक|१९९६ भारत तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66061.html ११२९] || २१ ऑक्टोबर १९९६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66063.html ११३१] || २५ ऑक्टोबर १९९६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[नाहर सिंग स्टेडियम]], [[फरिदाबाद]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ३५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66065.html ११३४] || १ नोव्हेंबर १९९६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ३५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66066.html ११३७] || ३ नोव्हेंबर १९९६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65541.html ११४७] || ६ डिसेंबर १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | [[१९९६-९७ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65542.html ११४९] || ८ डिसेंबर १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65543.html ११५२] || १५ डिसेंबर १९९६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65545.html ११५५] || १ जानेवारी १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65547.html ११५९] || ५ जानेवारी १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65548.html ११६०] || ७ जानेवारी १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65550.html ११६२] || १२ जानेवारी १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65552.html ११६४] || १६ जानेवारी १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64545.html ११८६] || २९ मार्च १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=10 | |- | ३६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64546.html ११८७] || ३१ मार्च १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- | ३६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64547.html ११८८] || २ एप्रिल १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ३७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64548.html ११९१] || ५ एप्रिल १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ३७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64549.html ११९५] || ८ एप्रिल १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ३७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64550.html ११९७] || १० एप्रिल १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- | ३७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64545.html ११९९] || १३ एप्रिल १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}} |- | ३७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65023.html १२१०] || २२ मे १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ३७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65024.html १२११] || २४ मे १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65025.html १२१३] || २५ मे १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65555.html १२५४] || ४ डिसेंबर १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|RSA}} || rowspan=11 | [[१९९७-९८ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65557.html १२५६] || ७ डिसेंबर १९९७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65558.html १२५७] || ९ डिसेंबर १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ३८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65560.html १२६५] || १७ डिसेंबर १९९७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65562.html १२७२] || ११ जानेवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ३८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65563.html १२७५] || १४ जानेवारी १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65565.html १२८०] || १८ जानेवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ३८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65566.html १२८१] || २१ जानेवारी १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ३८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65567.html १२८३] || २३ जानेवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ३८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65568.html १२८५] || २६ जानेवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65569.html १२८७] || २७ जानेवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64575.html १२९०] || ८ फेब्रुवारी १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | |- | ३८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64576.html १२९१] || १० फेब्रुवारी १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ३९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64577.html १२९२] || १२ फेब्रुवारी १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} |- | ३९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64578.html १२९३] || १४ फेब्रुवारी १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ३९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66137.html १३००] || १ एप्रिल १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, कोची|नेहरू स्टेडियम]], [[कोची]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[पेप्सी त्रिकोणी मालिका, १९९७-९८|१९९८ भारत तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66138.html १३०२] || ३ एप्रिल १९९८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66140.html १३०८] || ७ एप्रिल १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66142.html १३१३] || ११ एप्रिल १९९८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66143.html १३१६] || १४ एप्रिल १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65769.html १३२०] || १८ एप्रिल १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[१९९७-९८ शारजाह चषक|१९९८ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65770.html १३२२] || १९ एप्रिल १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65772.html १३२४] || २१ एप्रिल १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65773.html १३२५] || २२ एप्रिल १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | ४०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65774.html १३२७] || २४ एप्रिल १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || [[१९९७-९८ शारजाह चषक|१९९८ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66165.html १३६०] || २८ ऑक्टोबर १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || [[१९९८ आय.सी.सी. नॉकआऊट चषक]] |- | ४०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64592.html १३६५] || ६ नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | |- | ४०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64593.html १३६८] || ८ नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[अरबाब नियाझ स्टेडियम]], [[पेशावर]] || {{cr|AUS}} |- | ४०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64594.html १३७१] || १० नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65570.html १३७९] || १० जानेवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=12 | [[१९९८-९९ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९९९ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65572.html १३८२] || १३ जानेवारी १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65573.html १३८४] || १५ जानेवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65574.html १३८६] || १७ जानेवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65576.html १३८९] || २१ जानेवारी १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65578.html १३९२] || २४ जानेवारी १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65579.html १३९४] || २६ जानेवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65581.html १३९८] || ३१ जानेवारी १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65583.html १४०१] || ५ फेब्रुवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65584.html १४०३] || ७ फेब्रुवारी १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65585.html १४०५] || १० फेब्रुवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65586.html १४०६] || १३ फेब्रुवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64618.html १४३३] || ११ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्जटाउन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=7 | |- | ४१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64619.html १४३६] || १४ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|AUS}} |- | ४२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64620.html १४३८] || १७ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ४२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64621.html १४३९] || १८ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64622.html १४४०] || २१ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[गयाना]] || टाय |- | ४२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64623.html १४४१] || २४ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ४२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64624.html १४४२] || २५ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65196.html १४४६] || १६ मे १९९९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर|वूस्टर]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ४२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65202.html १४५२] || २० मे १९९९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | ४२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65208.html १४५८] || २३ मे १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65214.html १४६४] || २७ मे १९९९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65220.html १४७०] || ३० मे १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65223.html १४७३] || ४ जून १९९९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65227.html १४७७] || ९ जून १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65231.html १४८१] || १३ जून १९९९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ४३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65233.html १४८३] || १७ जून १९९९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || टाय |- style="background:#cfc;" | ४३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65234.html १४८४] || २० जून १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66225.html १४८५] || २२ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गॉल, श्रीलंका|गॉल]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[१९९९ ऐवा चषक|१९९९ श्रीलंका तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66226.html १४८६] || २३ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गॉल, श्रीलंका|गॉल]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66228.html १४८८] || २६ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66229.html १४८९] || २८ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66231.html १४९१] || ३१ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ४४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64627.html १५१८] || २१ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | |- | ४४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64628.html १५२०] || २३ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | ४४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64629.html १५२१] || २४ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65587.html १५३६] || ९ जानेवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|PAK}} || rowspan=10 | [[१९९९-२००० ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००० ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65589.html १५३९] || १२ जानेवारी २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65589.html १५४०] || १४ जानेवारी २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65591.html १५४१] || १६ जानेवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65592.html १५४२] || १९ जानेवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65594.html १५४५] || २३ जानेवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65596.html १५४८] || २६ जानेवारी २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65598.html १५५२] || ३० जानेवारी २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65599.html १५५४] || २ फेब्रुवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65600.html १५५६] || ४ फेब्रुवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64648.html १५६३] || १७ फेब्रुवारी २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित || rowspan=12 | |- | ४५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64650.html १५६५] || १९ फेब्रुवारी २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ४५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64653.html १५६८] || २३ फेब्रुवारी २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[कॅरिसब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|AUS}} |- | ४५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64654.html १५६९] || २६ फेब्रुवारी २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ४५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64655.html १५७०] || १ मार्च २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|AUS}} |- | ४५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64656.html १५७१] || ३ मार्च २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ४५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64662.html १५८७] || १२ एप्रिल २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} |- | ४६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64663.html १५८९] || १४ एप्रिल २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ४६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64664.html १५९१] || १६ एप्रिल २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | ४६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64665.html १६२०] || १६ ऑगस्ट २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64666.html १६२१] || १८ ऑगस्ट २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || टाय |- | ४६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64667.html १६२२] || २० ऑगस्ट २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ४६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66173.html १६३३] || ७ ऑक्टोबर २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|IND}} || [[२००० आय.सी.सी. नॉकआऊट चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65601.html १६६७] || ११ जानेवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[२०००-०१ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००१ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65603.html १६७०] || १४ जानेवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65604.html १६७२] || १७ जानेवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65605.html १६७४] || २१ जानेवारी २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65608.html १६७७] || २६ जानेवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65609.html १६७८] || २८ जानेवारी २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65610.html १६७९] || ३० जानेवारी २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65612.html १६८३] || ४ फेब्रुवारी २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65613.html १६८५] || ७ फेब्रुवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65614.html १६८७] || ९ फेब्रुवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64706.html १६९६] || २५ मार्च २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | |- | ४७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64708.html १६९८] || २८ मार्च २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, पुणे|नेहरू स्टेडियम]], [[पुणे]] || {{cr|AUS}} |- | ४७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64709.html १६९९] || ३१ मार्च २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | ४७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64710.html १७००] || ३ एप्रिल २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[इंदिरा प्रियदर्शिनी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|AUS}} |- | ४८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64711.html १७०१] || ६ एप्रिल २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, मडगाव|फाटोर्डा स्टेडियम]], [[मडगाव]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66275.html १७२०] || ९ जून २००१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|AUS}} || rowspan=6 | [[२००१ नॅटवेस्ट मालिका|२००१ इंग्लंड आणि वेल्स तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66276.html १७२१] || १० जून २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66278.html १७२३] || १४ जून २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66280.html १७२५] || १९ जून २००१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66281.html १७२६] || २१ जून २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66282.html १७२८] || २३ जून २००१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65615.html १७८३] || ११ जानेवारी २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|NZ}} || rowspan=8 | [[२००१-०२ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००२ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65616.html १७८४] || १३ जानेवारी २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ४८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65618.html १७८६] || १७ जानेवारी २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65620.html १७८९] || २० जानेवारी २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65621.html १७९१] || २२ जानेवारी २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65622.html १७९६] || २६ जानेवारी २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65624.html १७९९] || २९ जानेवारी २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65626.html १८०२] || ३ फेब्रुवारी २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ४९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64758.html १८१९] || २२ मार्च २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} || rowspan=6 | |- | ४९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64759.html १८२०] || २४ मार्च २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- | ४९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64760.html १८२१] || २७ मार्च २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || टाय |- | ४९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64761.html १८२२] || ३० मार्च २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64762.html १८२३] || ३ एप्रिल २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ५०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64763.html १८२४] || ६ एप्रिल २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ५०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64764.html १८२७] || ९ एप्रिल २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=4 | |- | ५०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64774.html १८४२] || १२ जून २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ५०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64776.html १८४४] || १५ जून २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} |- | ५०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64778.html १८४६] || १९ जून २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66344.html १८६८] || ३० ऑगस्ट २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२००२ पीएसओ तिरंगी स्पर्धा|२००२ केन्या तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66346.html १८७०] || २ सप्टेंबर २००२ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66347.html १८७१] || ४ सप्टेंबर २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66348.html १८७२] || ५ सप्टेंबर २००२ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66349.html १८७३] || ७ सप्टेंबर २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66183.html १८७७] || १५ सप्टेंबर २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | [[२००२ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२००२ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ५११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66187.html १८८१] || १९ सप्टेंबर २००२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66193.html १८८७] || २७ सप्टेंबर २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65629.html १९१७] || १३ डिसेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[२००२-०३ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65630.html १९१९] || १५ डिसेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65633.html १९२५] || २२ डिसेंबर २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65634.html १९३१] || ९ जानेवारी २००३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65635.html १९३२] || ११ जानेवारी २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65637.html १९३६] || १५ जानेवारी २००३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65639.html १९३८] || १९ जानेवारी २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65640.html १९३९] || २१ जानेवारी २००३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65641.html १९४०] || २३ जानेवारी २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65642.html १९४१] || २५ जानेवारी २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65238.html १९४५] || ११ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ५२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65244.html १९५१] || १५ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65253.html १९६०] || २० फेब्रुवारी २००३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65259.html १९६६] || २४ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65263.html १९७०] || २७ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65269.html १९७६] || २ मार्च २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65275.html १९८२] || ७ मार्च २००३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65279.html १९८६] || ११ मार्च २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65283.html १९९०] || १५ मार्च २००३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65284.html १९९१] || १८ मार्च २००३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65286.html १९९३] || २३ मार्च २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ५३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64820.html २०११] || १७ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | |- | ५३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64821.html २०१३] || १८ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ५३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64822.html २०१६] || २१ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- | ५३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64823.html २०१८] || २४ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64824.html २०१९] || २५ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ५३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64825.html २०२०] || ३० मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|WIN}} |- | ५४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64826.html २०२१] || १ जून २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|WIN}} |- | ५४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64830.html २०३८] || २ ऑगस्ट २००३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ५४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64831.html २०३९] || ३ ऑगस्ट २००३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ५४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64832.html २०४०] || ६ ऑगस्ट २००३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०५२] || २६ ऑक्टोबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}} || rowspan=7 | [[२००३-०४ टीव्हीएस चषक|२००३ भारत तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०५३] || २९ ऑक्टोबर २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नाहर सिंग स्टेडियम]], [[फरिदाबाद]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०५४] || १ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०५५] || ३ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरु मैदान, पुणे|नेहरू स्टेडियम]], [[पुणे]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०५८] || ९ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम (गुवाहाटी)|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०६१] || १२ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम (बंगळूर)|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०६४] || १८ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65643.html २०७७] || ९ जानेवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[२००३-०४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65644.html २०७९] || ११ जानेवारी २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65646.html २०८२] || १६ जानेवारी २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65647.html २०८४] || १८ जानेवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65649.html २०८६] || २२ जानेवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65651.html २०८९] || २६ जानेवारी २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65652.html २०९१] || २९ जानेवारी २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65653.html २०९३] || १ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65655.html २०९७] || ६ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65656.html २०९८] || ८ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ५६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64870.html २१०२] || २० फेब्रुवारी २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगिरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | |- | ५६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64871.html २१०३] || २२ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगिरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}} |- | ५६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64873.html २१०५] || २५ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ५६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64874.html २१०६] || २७ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ५६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64876.html २१०८] || २९ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ५६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64899.html २१३१] || २५ मे २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | ५६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64900.html २१३२] || २७ मे २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | ५६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64901.html २१३३] || २९ मे २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66375.html २१५९] || २३ ऑगस्ट २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टलवीन]] || अनिर्णित || rowspan=2 | [[२००४ व्हिडियोकॉन चषक|२००४ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66376.html २१६२] || २८ ऑगस्ट २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टलवीन]] || {{cr|AUS}} |- | ५७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66377.html २१६६] || ४ सप्टेंबर २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ५७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66200.html २१७२] || १३ सप्टेंबर २००४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | [[२००४ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ५७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66204.html २१७६] || १६ सप्टेंबर २००४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66208.html २१८०] || २१ सप्टेंबर २००४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ५७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66385.html २१९६] || ५ डिसेंबर २००४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|NZL}} || rowspan=2 | |- | ५७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66386.html २१९८] || ८ डिसेंबर २००४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65657.html २२०४] || १४ जानेवारी २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | [[२००४-०५ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००५ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65658.html २२०५] || १६ जानेवारी २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65660.html २२०८] || २१ जानेवारी २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65661.html २२०९] || २३ जानेवारी २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65662.html २२१२] || २६ जानेवारी २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65664.html २२१५] || ३० जानेवारी २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65666.html २२२०] || ४ फेब्रुवारी २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65667.html २२२२] || ६ फेब्रुवारी २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ५८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64930.html २२२७] || १९ फेब्रुवारी २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | |- | ५८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64931.html २२२८] || २२ फेब्रुवारी २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ५८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64933.html २२३०] || २६ फेब्रुवारी २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ५८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64935.html २२३२] || १ मार्च २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ५८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64937.html २२३४] || ५ मार्च २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर (न्यू झीलंड)|नेपियर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211364.html २२५०] || १८ जून २००५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|BAN}} || rowspan=7 | [[२००५ एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामने (इंग्लंडमध्ये)|२००५ इंग्लंड आणि वेल्स तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211425.html २२५१] || १९ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211678.html २२५३] || २३ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211824.html २२५४] || २५ जून २००५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/212020.html २२५६] || २८ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/212253.html २२५७] || ३० जून २००५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कॅंटरबरी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/212452.html २२५८] || २ जुलै २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || टाय |- | ५९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/212795.html २२५९] || ७ जुलै २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | |- | ५९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/213080.html २२६०] || १० जुलै २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ५९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/213288.html २२६१] || १२ जुलै २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ६०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/220935.html २२८२] || ५ ऑक्टोबर २००५ || [[चित्र:Icc_large.jpeg‎|20px]] [[आंतरराष्ट्रीय XI क्रिकेट संघ|आंतरराष्ट्रीय XI]] || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ६०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/221083.html २२८३] || ७ ऑक्टोबर २००५ || [[चित्र:Icc_large.jpeg‎|20px]] [[आंतरराष्ट्रीय XI क्रिकेट संघ|आंतरराष्ट्रीय XI]] || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | |- | ६०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/221337.html २२८४] || ९ ऑक्टोबर २००५ || [[चित्र:Icc_large.jpeg‎|20px]] [[आंतरराष्ट्रीय XI क्रिकेट संघ|आंतरराष्ट्रीय XI]] || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226364.html २३०१] || ३ डिसेंबर २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ६०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226365.html २३०२] || ७ डिसेंबर २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ६०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226366.html २३०३] || १० डिसेंबर २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | ६०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226379.html २३१३] || १३ जानेवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | [[२००५-०६ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००६ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ६०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226375.html २३१४] || १५ जानेवारी २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ६०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226376.html २३१६] || २० जानेवारी २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226380.html २३१७] || २२ जानेवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ६१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226381.html २३१९] || २६ जानेवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226382.html २३२०] || २९ जानेवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226377.html २३२२] || ३ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226378.html २३२३] || ५ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/236358.html २३२६] || १० फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ६१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/236595.html २३२८] || १२ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/236963.html २३३०] || १४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238196.html २३४१] || २६ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 | |- | ६१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238197.html २३४५] || ३ मार्च २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ६१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238198.html २३४७] || ५ मार्च २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- | ६२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238199.html २३४८] || १० मार्च २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ६२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238200.html २३४९] || १२ मार्च २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | ६२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238173.html २३६५] || २३ एप्रिल २००६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | ६२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238174.html २३६६] || २६ एप्रिल २००६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खानसाहेब ओस्मान अली स्टेडियम]], [[बांगलादेश|नारायणगंज]] || {{cr|AUS}} |- | ६२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238175.html २३६७] || २८ एप्रिल २००६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खानसाहेब ओस्मान अली स्टेडियम]], [[बांगलादेश|नारायणगंज]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256606.html २४१३] || १२ सप्टेंबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकादमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२००६-०७ डीएलएफ चषक|२००६ मलेशिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ६२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256608.html २४१६] || १६ सप्टेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकादमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ६२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256610.html २४१७] || १८ सप्टेंबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकादमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256614.html २४२१] || २२ सप्टेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकादमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256615.html २४२२] || २४ सप्टेंबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकादमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249748.html २४३२] || १८ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|WIN}} || rowspan=5 | [[२००६ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ६३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249750.html २४३४] || २१ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह स्टेडियम]], [[जयपूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249756.html २४४०] || २९ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|पंजाब क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249757.html २४४१] || १ नोव्हेंबर २००६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|पंजाब क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249759.html २४४३] || ५ नोव्हेंबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249232.html २४७३] || १२ जानेवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[२००६-०७ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००७ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ६३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249228.html २४७४] || १४ जानेवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249233.html २४७८] || १९ जानेवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249229.html २४७९] || २१ जानेवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249234.html २४८६] || २६ जानेवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249230.html २४८८] || २८ जानेवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249235.html २४९७] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ६४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249231.html २५०१] || ४ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249240.html २५१५] || ९ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ६४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249241.html २५१९] || ११ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ६४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251494.html २५२४] || १६ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZL}} || rowspan=3 | |- | ६४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251495.html २५२६] || १८ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZL}} |- | ६४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251496.html २५२७] || २० फेब्रुवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन (न्यू झीलंड)|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | ६४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247458.html २५३२] || १४ मार्च २००७ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ६४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247466.html २५४०] || १८ मार्च २००७ || {{cr|NED}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247478.html २५५२] || २४ मार्च २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247481.html २५५५] || २७-२८ मार्च २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247485.html २५५९] || ३१ मार्च २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247491.html २५६५] || ८ एप्रिल २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247496.html २५७०] || १३ एप्रिल २००७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247499.html २५७३] || १६ एप्रिल २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247503.html २५७७] || २० एप्रिल २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247506.html २५८०] || २५ एप्रिल २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247507.html २५८१] || २८ एप्रिल २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ६५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297793.html २६२१] || २९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित || rowspan=10 | |- | ६६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297794.html २६२३] || २ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, कोची|नेहरू स्टेडियम]], [[कोची]] || {{cr|AUS}} |- | ६६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297795.html २६२५] || ५ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|AUS}} |- | ६६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297796.html २६२७] || ८ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सेक्टर १६ स्टेडियम]], [[चंदिगढ]] || {{cr|IND}} |- | ६६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297797.html २६२९] || ११ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|AUS}} |- | ६६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297798.html २६३१] || १४ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|AUS}} |- | ६६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297799.html २६३२] || १७ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ६६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291345.html २६५५] || १४ डिसेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291346.html २६५६] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ६६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291347.html २६५७] || २० डिसेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291359.html २६७०] || ३ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित || rowspan=10 | [[२००७-०८ कॉमनवेल्थ बँक मालिका|२००८ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ६७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291361.html २६७३] || ८ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291362.html २६७५] || १० फेब्रुवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291364.html २६७९] || १५ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291365.html २६८०] || १७ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291367.html २६८३] || २२ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291368.html २६८५] || २४ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291370.html २६८७] || २९ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ६७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291371.html २६८८] || २ मार्च २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291372.html २६८९] || ४ मार्च २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|IND}} |- | ६७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319143.html २७१३] || २४ जून २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=22 | |- | ६८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319144.html २७१९] || २७ जून २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|AUS}} |- | ६८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319145.html २७२४] || २९ जून २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|AUS}} |- | ६८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319146.html २७३४] || ४ जुलै २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- | ६८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319147.html २७३६] || ६ जुलै २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- | ६८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/336201.html २७५८] || ३० ऑगस्ट २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | ६८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/336202.html २७६०] || ३ सप्टेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | ६८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/336204.html २७६२] || ६ सप्टेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | ६८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351684.html २७९५] || १६ जानेवारी २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA}} |- | ६८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351685.html २७९६] || १८ जानेवारी २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ६८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351686.html २८०२] || २३ जानेवारी २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|RSA}} |- | ६९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351687.html २८०४] || २६ जानेवारी २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|RSA}} |- | ६९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351688.html २८०८] || ३० जानेवारी २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- | ६९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351689.html २८११] || १ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|NZL}} |- | ६९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351690.html २८१६] || ६ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|NZL}} |- | ६९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351691.html २८१७] || ८ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351692.html २८१९] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351693.html २८२०] || १३ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ६९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350477.html २८३२] || ३ एप्रिल २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ६९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350478.html २८३४] || ५ एप्रिल २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} |- | ६९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350479.html २८३९] || ९ एप्रिल २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ७०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350480.html २८४०] || १३ एप्रिल २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ७०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350481.html २८४१] || १७ एप्रिल २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} || rowspan=14 | |- | ७०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/392616.html २८४५] || २२ एप्रिल २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- | ७०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/392617.html २८४६] || २४ एप्रिल २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- | ७०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/392618.html २८४७] || २७ एप्रिल २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} |- | ७०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/392619.html २८४८] || १ मे २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} |- | ७०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/392620.html २८४९] || ३ मे २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} |- | ७०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350042.html २८७९] || २८ ऑगस्ट २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AUS}} |- | ७०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350043.html २८८२] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350044.html २८८३] || ६ सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350045.html २८८५] || ९ सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350046.html २८८८] || १२ सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350047.html २८९०] || १५ सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ७१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350048.html २८९१] || १७ सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ७१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350049.html २८९२] || २० सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ७१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415277.html २८९७] || २६ सप्टेंबर २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२००९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२००९ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ७१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415281.html २९०१] || २८ सप्टेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ७१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415283.html २९०३] || ३० सप्टेंबर २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415285.html २९०५] || २ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415287.html २९०७] || ५ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- | ७२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416236.html २९१३] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|AUS}} || rowspan=38 | |- | ७२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416237.html २९१५] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ७२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416238.html २९१८] || २१ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ७२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416239.html २९१९] || २ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- | ७२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416240.html २९२३] || ५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|AUS}} |- | ७२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416241.html २९२५] || ८ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}} |- | ७२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406202.html २९४४] || २२ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406203.html २९४५] || २४ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406204.html २९४६] || २६ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406205.html २९४७] || २९ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ७३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406206.html २९४८] || ३१ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ७३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406192.html २९५०] || ७ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406193.html २९५२] || ९ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406194.html २९५४] || १२ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ७३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406195.html २९५५] || १४ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406196.html २९६०] || १९ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423791.html २९६६] || ३ मार्च २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलिन पार्क]], [[नेपियर, न्यू झीलंड|नेपियर]] || {{cr|NZL}} |- | ७३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423792.html २९६९] || ६ मार्च २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ७३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423793.html २९७१] || ९ मार्च २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423794.html २९७३] || ११ मार्च २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ७४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423795.html २९७५] || १३ मार्च २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[वेस्टपॅक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZL}} |- | ७४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426384.html २९९४] || १७ जून २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{cr|AUS}} |- | ७४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426387.html ३०००] || २२ जून २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} |- | ७४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426388.html ३००२] || २४ जून २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- | ७४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426389.html ३००३] || २७ जून २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ७४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426390.html ३००४] || ३० जून २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426391.html ३०११] || ३ जुलै २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/464529.html ३०६०] || २० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- | ७४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446957.html ३०६५] || ३ नोव्हेंबर २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- | ७४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446958.html ३०६६] || ५ नोव्हेंबर २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SL}} |- | ७५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446959.html ३०६८] || ७ नोव्हेंबर २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446962.html ३०८१] || १६ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446963.html ३०८३] || २१ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ७५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446964.html ३०८६] || २३ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446965.html ३०८९] || २६ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ७५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446966.html ३०९१] || ३० जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446967.html ३०९४] || २ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446968.html ३०९८] || ६ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433561.html ३१०३] || २१ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ७५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433565.html ३१०७] || २५ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433577.html ३११९] || ५ मार्च २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ७६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433588.html ३१३०] || १३ मार्च २०११ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433592.html ३१३४] || १६ मार्च २०११ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433596.html ३१३९] || १९ मार्च २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433601.html ३१४३] || २४ मार्च २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | ७६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/503363.html ३१४९] || ९ एप्रिल २०११ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान|शेर-ए-बांगला क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | |- | ७६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/503364.html ३१५०] || ११ एप्रिल २०११ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान|शेर-ए-बांगला क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | ७६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/503365.html ३१५१] || १३ एप्रिल २०११ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान|शेर-ए-बांगला क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | ७६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516206.html ३१७५] || १० ऑगस्ट २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} |- | ७६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516207.html ३१७८] || १४ ऑगस्ट २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|AUS}} |- | ७७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516208.html ३१८०] || १६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}} |- | ७७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516209.html ३१८२] || २० ऑगस्ट २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ७७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516210.html ३१८४] || २२ ऑगस्ट २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ७७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514025.html ३२०३] || १९ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- | ७७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514026.html ३२०८] || २३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- | ७७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514027.html ३२११] || २८ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518956.html ३२३१] || ५ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | [[कॉमनवेल्थ बँक मालिका, २०११-१२|२०१२ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ७७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518958.html ३२३५] || १० फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518959.html ३२३७] || १२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518961.html ३२४१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518962.html ३२४४] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518964.html ३२४८] || २४ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518965.html ३२५०] || २६ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518967.html ३२५३] || २ मार्च २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518968.html ३२५५] || ४ मार्च २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518969.html ३२५६] || ६ मार्च २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518970.html ३२५७] || ८ मार्च २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540168.html ३२६२] || १६ मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=14 | |- | ७८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540169.html ३२६४] || १८ मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ७८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540170.html ३२६६] || २० मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || टाय |- | ७९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540171.html ३२६८] || २३ मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|WIN}} |- | ७९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540172.html ३२६९] || २५ मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- | ७९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534214.html ३२७९] || २३ जून २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || अनिर्णित |- | ७९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534215.html ३२८०] || २९ जून २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ७९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534216.html ३२८१] || १ जुलै २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ७९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534218.html ३२८४] || ७ जुलै २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|ENG}} |- | ७९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534219.html ३२८६] || १० जुलै २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ७९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571947.html ३२९७] || २५ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AUS}} |- | ७९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571145.html ३२९९] || २८ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AUS}} |- | ७९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571146.html ३३०१] || ३१ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} |- | ८०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571147.html ३३०३] || ३ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ८०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573014.html ३३१७] || ११ जानेवारी २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | |- | ८०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573015.html ३३१९] || १३ जानेवारी २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[अ‍ॅडलेड ओव्हल]], [[अ‍ॅडलेड]] || {{cr|SL}} |- | ८०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573016.html ३३२१] || १८ जानेवारी २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} |- | ८०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573017.html ३३२४] || २० जानेवारी २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ८०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573018.html ३३२६] || २३ जानेवारी २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ८०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573022.html ३३३०] || १ फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573023.html ३३३१] || ३ फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573024.html ३३३२] || ६ फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- | ८०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573025.html ३३३३] || ८ फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573026.html ३३३४] || १० फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/578616.html ३३६५] || ८ जून २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट ग्राउंड|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | [[२०१३ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०१३ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ८१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/578620.html ३३६९] || १२ जून २०१३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट ग्राउंड|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/578625.html ३३७४] || १७ जून २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} |- | ८१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566939.html ३४१०] || ३ सप्टेंबर २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AUS}} || rowspan=16 | |- | ८१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566942.html ३४१२] || ८ सप्टेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ८१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566943.html ३४१४] || ११ सप्टेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट ग्राउंड|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ८१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566944.html ३४१५] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- | ८१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566945.html ३४१६] || १६ सप्टेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ८२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647249.html ३४१९] || १३ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|AUS}} |- | ८२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647251.html ३४२०] || १६ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} |- | ८२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647253.html ३४२१] || १९ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- | ८२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647255.html ३४२२] || २३ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल|झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन मैदान संकुल]], [[रांची]] || अनिर्णित |- | ८२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647259.html ३४२४] || ३० ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ८२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647261.html ३४२८] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ८२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636159.html ३४५४] || १२ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636160.html ३४५५] || १७ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ८२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636161.html ३४५७] || १९ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636162.html ३४६१] || २४ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} |- | ८३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636163.html ३४६३] || २६ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[अ‍ॅडलेड ओव्हल]], [[अ‍ॅडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736443.html ३५१३] || २५ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०१४ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736445.html ३५१६] || २७ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ८३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736449.html ३५२१] || ३१ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ८३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736451.html ३५२२] || २ सप्टेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736455.html ३५२६] || ६ सप्टेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|RSA}} |- | ८३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/727919.html ३५३०] || ७ ऑक्टोबर २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | |- | ८३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/727921.html ३५३२] || १० ऑक्टोबर २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- | ८३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/727923.html ३५३४] || १२ ऑक्टोबर २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} |- | ८३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754723.html ३५४५] || १४ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754725.html ३५४६] || १६ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- | ८४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754727.html ३५४८] || १९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- | ८४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754729.html ३५४९] || २१ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754731.html ३५५१] || २३ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754751.html ३५७८] || १६ जानेवारी २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[कार्लटन मिड त्रिकोणी मालिका (ऑस्ट्रेलियामध्ये), २०१४-१५|२०१५ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754749.html ३५८२] || १८ जानेवारी २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754755.html ३५८९] || २३ जानेवारी २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754757.html ३५९२] || २६ जानेवारी २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754761.html ३५९७] || १ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656401.html ३६००] || १४ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ८५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656441.html ३६१७] || २८ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ८५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656449.html ३६२३] || ४ मार्च २०१५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656461.html ३६२९] || ८ मार्च २०१५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656477.html ३६३७] || १४ मार्च २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656487.html ३६४२] || २० मार्च २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[अ‍ॅडलेड ओव्हल]], [[अ‍ॅडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656493.html ३६४५] || २६ मार्च २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656495.html ३६४६] || २९ मार्च २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743973.html ३६७९] || २७ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AUS}} || rowspan=14 | |- | ८५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743977.html ३६८०] || ३ सप्टेंबर २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ८५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743979.html ३६८१] || ५ सप्टेंबर २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ८६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743981.html ३६८२] || ८ सप्टेंबर २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ८६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743983.html ३६८३] || ११ सप्टेंबर २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ८६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743985.html ३६८४] || १३ सप्टेंबर २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ८६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895807.html ३७२३] || १२ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895809.html ३७२४] || १५ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ८६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895811.html ३७२५] || १७ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895813.html ३७२६] || २० जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- | ८६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895815.html ३७२७] || २३ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | ८६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914231.html ३७३१] || ३ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ८६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914233.html ३७३३] || ६ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन प्रादेशिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ८७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914235.html ३७३५] || ८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ८७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932851.html ३७४०] || ५ जून २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[वेस्ट इंडीज त्रिकोणी मालिका, २०१६|२०१६ वेस्ट इंडीज तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932853.html ३७४१] || ७ जून २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ८७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932855.html ३७४३] || ११ जून २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932857.html ३७४५] || १३ जून २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ८७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932861.html ३७५०] || १९ जून २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932863.html ३७५२] || २१ जून २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932867.html ३७५६] || २६ जून २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ८७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995457.html ३७६८] || २१ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=21 | |- | ८७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995459.html ३७६९] || २४ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ८८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995461.html ३७७२] || २८ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|AUS}} |- | ८८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995463.html ३७७४] || ३१ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|AUS}} |- | ८८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995465.html ३७७६] || ४ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कॅंडी]] || {{cr|AUS}} |- | ८८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936133.html ३७८२] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|RSA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936135.html ३७८५] || ३० सप्टेंबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} |- | ८८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936137.html ३७८७] || २ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | ८८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936139.html ३७९०] || ५ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} |- | ८८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936141.html ३७९२] || ९ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- | ८८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936143.html ३७९५] || १२ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ८८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001371.html ३८११] || ४ डिसेंबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001373.html ३८१२] || ६ डिसेंबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- | ८९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001375.html ३८१३] || ९ डिसेंबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000887.html ३८१७] || १३ जानेवारी २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ८९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000889.html ३८१८] || १५ जानेवारी २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} |- | ८९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000891.html ३८२०] || १९ जानेवारी २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000893.html ३८२२] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000895.html ३८२६] || २६ जानेवारी २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ८९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020013.html ३८२९] || ३० जानेवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ८९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020017.html ३८३२] || ५ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ८९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022349.html ३८७६] || २ जून २०१७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट ग्राउंड|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित || rowspan=2 | [[२०१७ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ९०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022355.html ३८७९] || ५ जून २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | ९०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022365.html ३८८५] || १० जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट ग्राउंड|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} || [[२०१७ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- | ९०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119496.html ३९१०] || १७ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} || rowspan=31 | |- | ९०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119497.html ३९१२] || २१ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ९०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119498.html ३९१४] || २४ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | ९०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119499.html ३९१७] || २८ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- | ९०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119500.html ३९१९] || १ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ९०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072310.html ३९५१] || १४ जानेवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ९०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072311.html ३९५८] || १९ जानेवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} |- | ९०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072312.html ३९६०] || २१ जानेवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ९१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072313.html ३९६६] || २६ जानेवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ९११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072314.html ३९६८] || २८ जानेवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} |- | ९१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119537.html ४००९] || १३ जून २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ९१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119538.html ४०१०] || १६ जून २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- | ९१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119539.html ४०११] || १९ जून २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ९१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119540.html ४०१२] || २१ जून २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|ENG}} |- | ९१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119541.html ४०१३] || २४ जून २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ९१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144986.html ४०६५] || ४ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- | ९१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144987.html ४०६७] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ९१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144988.html ४०६९] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|RSA}} |- | ९२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144997.html ४०७७] || १२ जानेवारी २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144998.html ४०७८] || १५ जानेवारी २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- | ९२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144999.html ४०७९] || १८ जानेवारी २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ९२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168242.html ४१०२] || २ मार्च २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ९२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168243.html ४१०६] || ५ मार्च २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ९२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168244.html ४१०९] || ८ मार्च २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल|झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|AUS}} |- | ९२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168245.html ४१११] || १० मार्च २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- | ९२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168246.html ४११३] || १३ मार्च २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- | ९२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174238.html ४११६] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- | ९२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174239.html ४११७] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- | ९३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174240.html ४११८] || २७ मार्च २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} |- | ९३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174241.html ४११९] || २९ मार्च २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- | ९३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174242.html ४१२०] || ३१ मार्च २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144486.html ४१४६] || १ जून २०१९ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144492.html ४१५२] || ६ जून २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144496.html ४१५५] || ९ जून २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144499.html ४१५७] || १२ जून २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टॉंटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टॉंटन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144502.html ४१५९] || १५ जून २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144508.html ४१६६] || २० जून २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144514.html ४१७३] || २५ जून २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144519.html ४१७८] || २९ जून २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144527.html ४१८८] || ६ जुलै २०१९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ९४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144529.html ४१९१] || ११ जुलै २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ९४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187027.html ४२३१] || १४ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} || rowspan=44 | |- | ९४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187028.html ४२३२] || १७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- | ९४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187029.html ४२३३] || १९ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ९४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185319.html ४२४८] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलंड बँक पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|RSA}} |- | ९४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185320.html ४२५२] || ४ मार्च २०२० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[मंगांग ओव्हल]], [[ब्लूमफॉंटेन]] || {{cr|RSA}} |- | ९४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185321.html ४२५४] || ७ मार्च २०२० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}} |- | ९४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183537.html ४२५५] || १३ मार्च २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198238.html ४२५९] || ११ सप्टेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ९५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198239.html ४२६०] || १३ सप्टेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ९५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198240.html ४२६१] || १६ सप्टेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ९५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223955.html ४२६५] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223956.html ४२६६] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223957.html ४२६७] || २ डिसेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|IND}} |- | ९५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263161.html ४३१०] || २० जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ९५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263162.html ४३११] || २२-२४ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ९५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263163.html ४३१३] || २६ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ९६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288313.html ४३७९] || २९ मार्च २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- | ९६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288314.html ४३८०] || ३१ मार्च २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ९६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288315.html ४३८२] || २ एप्रिल २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ९६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307296.html ४४०९] || १४ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} |- | ९६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307297.html ४४१२] || १६ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|SL}} |- | ९६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307298.html ४४१५] || १९ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ९६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307299.html ४४१६] || २१ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ९६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307300.html ४४१८] || २४ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ९६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317476.html ४४५८] || २८ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[रिव्हरवे स्टेडियम]], [[टाउन्सव्हिल, क्वीन्सलंड|टाउन्सव्हिल]] || {{cr|AUS}} |- | ९६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317477.html ४४५९] || ३१ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[रिव्हरवे स्टेडियम]], [[टाउन्सव्हिल, क्वीन्सलंड|टाउन्सव्हिल]] || {{cr|AUS}} |- | ९७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317478.html ४४६०] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[रिव्हरवे स्टेडियम]], [[टाउन्सव्हिल, क्वीन्सलंड|टाउन्सव्हिल]] || {{cr|ZIM}} |- | ९७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317479.html ४४६१] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ९७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317480.html ४४६२] || ८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ९७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317481.html ४४६४] || ११ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ९७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317489.html ४४७५] || १७ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ९७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317490.html ४४७७] || १९ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317491.html ४४८०] || २२ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ९७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348656.html ४५३८] || १७ मार्च २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ९७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348657.html ४५४१] || १९ मार्च २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|AUS}} |- | ९७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348658.html ४५४५] || २२ मार्च २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|AUS}} |- | ९८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373571.html ४६३५] || ७ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[मंगांग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|AUS}} |- | ९८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373572.html ४६३८] || ९ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[मंगांग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|AUS}} |- | ९८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373573.html ४६४२] || १२ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}} |- | ९८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373574.html ४६४६] || १५ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} |- | ९८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373575.html ४६४८] || १७ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | ९८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389388.html ४६५१] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|इंदरजितसिंग बिंद्रा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ९८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389389.html ४६५४] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | ९८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389390.html ४६५७] || २७ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384396.html ४६६२] || ८ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} || rowspan=11 | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384401.html ४६६७] || १२ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी इकाना क्रिकेट स्टेडियम|भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ९९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384405.html ४६७१] || १६ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी इकाना क्रिकेट स्टेडियम|भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384409.html ४६७५] || २० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384415.html ४६८१] || २५ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384418.html ४६८४] || २८ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384427.html ४६९३] || ४ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384430.html ४६९६] || ७ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384434.html ४७००] || ११ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384438.html ४७०४] || १६ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384439.html ४७०५] || १९ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|AUS}} |- | ९९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375847.html ४७२१] || २ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=2 | |- | १००० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375848.html ४७२२] || ४ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १००१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375849.html ४७२३] || ६ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | |- | १००२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385700.html ४७६६] || १९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | १००३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385701.html ४७७०] || २१ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | १००४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385702.html ४७७५] || २४ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ल-स्ट्रीट]] || {{cr|ENG}} |- | १००५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385703.html ४७७९] || २७ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १००६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385704.html ४७८०] || २९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|AUS}} |- | १००७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426549.html ४७९५] || ४ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १००८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426550.html ४८०१] || ८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|PAK}} |- | १००९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426551.html ४८०४] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|PAK}} |- | १०१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459908.html ४८३१] || १२ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | १०११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1469168.html ४८३५] || १४ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466417.html ४८४६] || २२ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | [[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | १०१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466423.html ४८५०] || २८ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १०१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466426.html ४८५३] || ४ मार्च २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- | १०१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478901.html ४८९५] || १९ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|RSA}} || rowspan=21 | |- | १०१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478902.html ४८९६] || २२ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] || {{cr|RSA}} |- | १०१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478903.html ४८९७] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] || {{cr|AUS}} |- | १०१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478904.html ४९११] || १९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | १०१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478905.html ४९१३] || २३ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १०२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478906.html ४९१५] || २५ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | १०२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html ४९६६] || ३० मे २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}} |- | १०२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html ४९६७] || २ जून २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- | १०२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html ४९६९] || ४ जून २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | १०२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html ४९७३] || ९ जून २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html ४९७५] || ११ जून २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html ४९७८] || १४ जून २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | १०२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530203.html ५०१३] || १५ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | १०२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530204.html ५०१४] || १८ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | १०२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530205.html ५०१५] || २० सप्टेंबर २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | १०३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525655.html ५०१७] || २४ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} |- | १०३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525656.html ५०१९] || २७ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | १०३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525657.html ५०२३] || ३० सप्टेंबर २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|AUS}} |- | १०३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528703.html] || १३ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || TBD |- | १०३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528704.html] || १५ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || TBD |- | १०३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528705.html] || १८ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || TBD |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार एकदिवसीय सामन्यांची यादी}} 3sqfmy6cwi4c8qymgzxw34i84ktzi04 2718357 2718356 2026-10-09T05:37:05Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2718357 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रेलियाने ५ जानेवारी १९७१ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला. ऑस्ट्रेलियाने एकूण ६ वेळा अनुक्रमे [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]], [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] आणि [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] साली क्रिकेट विश्वचषक जिंकले तर त्यांना एकूण २ वेळा अनुक्रमे [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]], [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]] साली उपविजेतेपदावर समाधान मानावे लागले. ऑस्ट्रेलियाने न्यू झीलंड बरोबर १९९२ आणि २०१५ सालच्या विश्वचषकांचे आयोजन केले आहे. तसेच ऑस्ट्रेलियाने एकूण २ वेळा अनुक्रमे [[२००४ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२००४]] आणि [[२००९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२००९]] साली आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी जिंकली. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रेलियाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64148.html १] || ५ जानेवारी १९७१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64944.html २] || २४ ऑगस्ट १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64945.html ३] || २६ ऑगस्ट १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64946.html ४] || २८ ऑगस्ट १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64150.html १०] || ३० मार्च १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[कॅरिसब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|AUS}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64151.html ११] || ३१ मार्च १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64152.html १६] || १ जानेवारी १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65037.html २१] || ७ जून १९७५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65041.html २५] || ११ जून १९७५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65045.html २९] || १४ जून १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65047.html ३१] || १८ जून १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65049.html ३३] || २१ जून १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64155.html ३४] || २० डिसेंबर १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64958.html ४२] || २ जून १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64959.html ४३] || ४ जून १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64960.html ४४] || ६ जून १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64163.html ४८] || २२ फेब्रुवारी १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64164.html ४९] || १२ एप्रिल १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[मिंडू फिलिप पार्क]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|AUS}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64168.html ५७] || १३ जानेवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64169.html ५८] || २४ जानेवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64170.html ५९] || ४ फेब्रुवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64171.html ६०] || ७ फेब्रुवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65052.html ६३] || ९ जून १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65055.html ६६] || १३-१४ जून १९७९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65059.html ७०] || १६ जून १९७९ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65287.html ७५] || २७ नोव्हेंबर १९७९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | [[१९७९-८० ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65289.html ७७] || ८ डिसेंबर १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65290.html ७८] || ९ डिसेंबर १९७९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65291.html ७९] || ११ डिसेंबर १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65292.html ८०] || २१ डिसेंबर १९७९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65294.html ८२] || २६ डिसेंबर १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65295.html ८३] || १४ जानेवारी १९८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65296.html ८५] || १९ जानेवारी १९८० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64967.html ९१] || २० ऑगस्ट १९८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64968.html ९२] || २२ ऑगस्ट १९८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65300.html ९४] || २३ नोव्हेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NZ}} || rowspan=14 | [[१९८०-८१ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65301.html ९५] || २५ नोव्हेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65302.html ९७] || ६ डिसेंबर १९८० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65303.html ९८] || ७ डिसेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65305.html १००] || १८ डिसेंबर १९८० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65308.html १०४] || ८ जानेवारी १९८१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65310.html १०६] || ११ जानेवारी १९८१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65311.html १०७] || १३ जानेवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65312.html १०८] || १५ जानेवारी १९८१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65314.html ११०] || २१ जानेवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65315.html १११] || २९ जानेवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65316.html ११२] || ३१ जानेवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65317.html ११३] || १ फेब्रुवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65318.html ११४] || ३ फेब्रुवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64969.html ११९] || ४ जून १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64970.html १२०] || ६ जून १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64971.html १२१] || ८ जून १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65320.html १२३] || २२ नोव्हेंबर १९८१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} || rowspan=14 | [[१९८१-८२ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65321.html १२४] || २४ नोव्हेंबर १९८१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65323.html १२७] || ६ डिसेंबर १९८१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65324.html १२८] || १७ डिसेंबर १९८१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65326.html १३०] || २० डिसेंबर १९८१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65327.html १३२] || ९ जानेवारी १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65328.html १३३] || १० जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65330.html १३५] || १४ जानेवारी १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65332.html १३७] || १७ जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65333.html १३८] || १९ जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65334.html १३९] || २३ जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65335.html १४०] || २४ जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65336.html १४१] || २६ जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65337.html १४२] || २७ जानेवारी १९८२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64183.html १४४] || १३ फेब्रुवारी १९८२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64186.html १४७] || १७ फेब्रुवारी १९८२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[कॅरिसब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|AUS}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64187.html १४८] || २० फेब्रुवारी १९८२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64193.html १५८] || २० सप्टेंबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नियाझ स्टेडियम]], [[हैदराबाद, पाकिस्तान|हैदराबाद]] || {{cr|PAK}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64195.html १६०] || ८ ऑक्टोबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64196.html १६१] || २२ ऑक्टोबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65338.html १६५] || ९ जानेवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=12 | [[१९८२-८३ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८३ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65339.html १६६] || ११ जानेवारी १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65342.html १६९] || १६ जानेवारी १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65343.html १७०] || १८ जानेवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65345.html १७३] || २२ जानेवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65346.html १७४] || २३ जानेवारी १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65347.html १७५] || २६ जानेवारी १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65349.html १७७] || ३० जानेवारी १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65350.html १७८] || ३१ जानेवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65352.html १८०] || ६ फेब्रुवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65353.html १८१] || ९ फेब्रुवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65354.html १८२] || १३ फेब्रुवारी १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64206.html १८८] || १७ मार्च १९८३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 | |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64211.html १९३] || १३ एप्रिल १९८३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पैकियासोती सरवणमुट्टू मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64212.html १९४] || १६ एप्रिल १९८३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पैकियासोती सरवणमुट्टू मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64213.html १९५] || २९ एप्रिल १९८३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64214.html १९६] || ३० एप्रिल १९८३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65066.html १९९] || ९ जून १९८३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=6 | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65070.html २०३] || ११-१२ जून १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65074.html २०७] || १३ जून १९८३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65079.html २१२] || १६ जून १९८३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, साउथहँप्टन|काउंटी मैदान]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65082.html २१५] || १८ जून १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65086.html २१९] || २० जून १९८३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65355.html २३१] || ८ जानेवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} || rowspan=5 | [[१९८३-८४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65356.html २३२] || १० जानेवारी १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65359.html २३५] || १५ जानेवारी १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65360.html २३६] || १७ जानेवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65362.html २३८] || २१ जानेवारी १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65363.html २३९] || २२ जानेवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} || rowspan=8 | [[१९८३-८४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65364.html २४०] || २५ जानेवारी १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65366.html २४२] || २९ जानेवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65367.html २४३] || ३० जानेवारी १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65369.html २४५] || ५ फेब्रुवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65370.html २४६] || ८ फेब्रुवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65371.html २४७] || ११ फेब्रुवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || टाय |- style="background:#cfc;" | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65372.html २४८] || १२ फेब्रुवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64225.html २५२] || २९ फेब्रुवारी १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[अल्बियन स्पोर्ट्स कॉम्प्लेक्स]], [[गयाना|अल्बियन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=9 | |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64228.html २५५] || १४ मार्च १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64232.html २६२] || १९ एप्रिल १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[मिंडू फिलिप मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|WIN}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64233.html २६३] || २६ एप्रिल १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64234.html २६७] || २८ सप्टेंबर १९८४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम|नेहरू स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64235.html २६८] || १ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विद्यापीठ मैदान, तिरुवनंतपुरम|विद्यापीठ मैदान]], [[तिरुवनंतपुरम]] || अनिर्णित |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64236.html २६९] || ३ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[कीनान स्टेडियम]], [[जमशेदपूर]] || अनिर्णित |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64237.html २७०] || ५ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|AUS}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64238.html २७१] || ६ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65373.html २८२] || ६ जानेवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} || rowspan=13 | [[१९८४-८५ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८५ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65374.html २८३] || ८ जानेवारी १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65377.html २८७] || १३ जानेवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65378.html २८९] || १५ जानेवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65380.html २९१] || १९ जानेवारी १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65381.html २९२] || २० जानेवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65382.html २९४] || २३ जानेवारी १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65384.html २९७] || २७ जानेवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65385.html २९९] || २८ जानेवारी १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65387.html ३०१] || ३ फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65388.html ३०३] || ६ फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65389.html ३०४] || १० फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65390.html ३०५] || १२ फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65719.html ३०७] || १७ फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | [[१९८५ बेन्सन आणि हेजेस विश्व अजिंक्यपद चषक]] |- style="background:#cfc;" | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65723.html ३११] || २४ फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65727.html ३१५] || ३ मार्च १९८५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65733.html ३२२] || २४ मार्च १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} || rowspan=2 | [[१९८४-८५ रोथमन्स चार-देशीय चषक|१९८५ संयुक्त अरब अमिराती चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65735.html ३२५] || २९ मार्च १९८५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64979.html ३२९] || ३० मे १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | |- | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64980.html ३३०] || १ जून १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64981.html ३३१] || ३ जून १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65391.html ३४७] || ९ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित || rowspan=12 | [[१९८५-८६ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८६ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65393.html ३४९] || १२ जानेवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65394.html ३५०] || १४ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65395.html ३५१] || १६ जानेवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65397.html ३५३] || १९ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65398.html ३५४] || २१ जानेवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65401.html ३५७] || २६ जानेवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65402.html ३५८] || २७ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65403.html ३५९] || २९ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65404.html ३६०] || ३१ जानेवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65406.html ३६२] || ५ फेब्रुवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65407.html ३६३] || ९ फेब्रुवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64278.html ३६९] || १९ मार्च १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[कॅरिसब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZL}} || rowspan=4 | |- | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64280.html ३७१] || २२ मार्च १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZL}} |- | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64281.html ३७२] || २६ मार्च १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64282.html ३७३] || २९ मार्च १९८६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65813.html ३८२] || ११ एप्रिल १९८६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} || [[१९८६ ऑस्ट्रेलेशिया चषक]] |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64285.html ३९०] || ७ सप्टेंबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64286.html ३९१] || ९ सप्टेंबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[शेर-ए-काश्मीर मैदान]], [[श्रीनगर]] || {{cr|AUS}} |- | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64287.html ३९२] || २४ सप्टेंबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || अनिर्णित |- | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64288.html ३९३] || २ ऑक्टोबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64289.html ३९४] || ५ ऑक्टोबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64290.html ३९५] || ७ ऑक्टोबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65909.html ४०९] || १ जानेवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | [[१९८६-८७ बेन्सन आणि हेजेस चॅलेंज|१९८६-८७ ऑस्ट्रेलिया चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65910.html ४१०] || २ जानेवारी १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65912.html ४१२] || ४ जानेवारी १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65409.html ४२०] || १८ जानेवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[१९८६-८७ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८७ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65410.html ४२१] || २० जानेवारी १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65411.html ४२२] || २२ जानेवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65413.html ४२४] || २५ जानेवारी १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65414.html ४२५] || २६ जानेवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65415.html ४२७] || २८ जानेवारी १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65417.html ४२९] || १ फेब्रुवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65419.html ४३१] || ६ फेब्रुवारी १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65420.html ४३२] || ८ फेब्रुवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65421.html ४३३] || ११ फेब्रुवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65740.html ४४३] || ३ एप्रिल १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} || rowspan=3 | [[१९८६-८७ शारजाह चषक|१९८७ संयुक्त अरब अमिराती चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65741.html ४४४] || ५ एप्रिल १९८७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65743.html ४४६] || ९ एप्रिल १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65093.html ४५३] || ९ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65096.html ४५६] || १३ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65102.html ४६२] || १८-१९ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65105.html ४६५] || २२ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65110.html ४७०] || २७ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[सेक्टर १६ स्टेडियम]], [[चंदिगढ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65111.html ४७१] || ३० ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65115.html ४७५] || ४ नोव्हेंबर १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65117.html ४७७] || ८ नोव्हेंबर १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65422.html ४८४] || २ जानेवारी १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[१९८७-८८ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९८८ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65423.html ४८५] || ३ जानेवारी १९८८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65425.html ४८८] || ७ जानेवारी १९८८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65427.html ४९१] || १० जानेवारी १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65429.html ४९३] || १४ जानेवारी १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65431.html ४९५] || १७ जानेवारी १९८८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65432.html ४९६] || १९ जानेवारी १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65433.html ४९८] || २० जानेवारी १९८८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65434.html ४९९] || २२ जानेवारी १९८८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65435.html ५०१] || २४ जानेवारी १९८८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64321.html ५०३] || ४ फेब्रुवारी १९८८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=2 | |- | १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64331.html ५२२] || १४ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65437.html ५३७] || ११ डिसेंबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[१९८८-८९ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65438.html ५३९] || १३ डिसेंबर १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65439.html ५४०] || १५ डिसेंबर १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65442.html ५४५] || २ जानेवारी १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|PAK}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65443.html ५४६] || ५ जानेवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[१९८८-८९ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65445.html ५४८] || ८ जानेवारी १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65446.html ५४९] || १० जानेवारी १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65447.html ५५०] || १२ जानेवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65448.html ५५१] || १४ जानेवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65449.html ५५२] || १६ जानेवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65450.html ५५३] || १८ जानेवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- | २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64993.html ५६६] || २५ मे १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | |- | २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64994.html ५६७] || २७ मे १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || टाय |- | २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64995.html ५६८] || २९ मे १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65916.html ५७५] || १९ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|ENG}} || rowspan=5 | [[१९८९-९० नेहरू चषक|१९८९ नेहरू चषक]] |- style="background:#cfc;" | २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65918.html ५७८] || २१ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65921.html ५८१] || २३ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई|बॉम्बे]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65925.html ५८५] || २५ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, मडगाव|नेहरू स्टेडियम]], [[मडगाव]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65927.html ५८७] || २७ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65451.html ५९६] || २६ डिसेंबर १९८९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[१९८९-९० ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65452.html ५९७] || ३० डिसेंबर १९८९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65454.html ५९९] || ३ जानेवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65455.html ६००] || ४ जानेवारी १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65457.html ६०२] || ११ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65458.html ६०३] || १३ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65461.html ६०८] || १८ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65462.html ६०९] || २० फेब्रुवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65463.html ६१०] || २३ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65464.html ६११] || २५ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65934.html ६१३] || ३ मार्च १९९० || {{cr|IND}} || {{flagicon|NZL}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[१९८९-९० न्यू झीलंड तिरंगी मालिका|१९९० न्यू झीलंड तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65935.html ६१५] || ४ मार्च १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65937.html ६१८] || ८ मार्च १९९० || {{cr|IND}} || {{flagicon|NZL}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65938.html ६१९] || १० मार्च १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65939.html ६२०] || ११ मार्च १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65818.html ६२४] || २६ एप्रिल १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[१९९० ऑस्ट्रेलेशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65822.html ६२८] || ३० एप्रिल १९९० || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65824.html ६३०] || २ मे १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65825.html ६३१] || ४ मे १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65465.html ६४२] || २९ नोव्हेंबर १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[१९९०-९१ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65467.html ६४५] || २ डिसेंबर १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65469.html ६४९] || ९ डिसेंबर १९९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65470.html ६५०] || ११ डिसेंबर १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65473.html ६५३] || १६ डिसेंबर १९९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65474.html ६५४] || १८ डिसेंबर १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | २४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65475.html ६६०] || १ जानेवारी १९९१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65476.html ६६२] || १० जानेवारी १९९१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65477.html ६६३] || १३ जानेवारी १९९१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65478.html ६६४] || १५ जानेवारी १९९१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64370.html ६७१] || २६ फेब्रुवारी १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | |- | २४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64371.html ६७२] || ९ मार्च १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | २४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64372.html ६७३] || १० मार्च १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | २४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64373.html ६७४] || १३ मार्च १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | २४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64374.html ६७५] || २० मार्च १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[गयाना]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65480.html ६९३] || ८ डिसेंबर १९९१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} || rowspan=10 | [[१९९१-९२ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65481.html ६९४] || १० डिसेंबर १९९१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65482.html ६९५] || १२ डिसेंबर १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65484.html ६९७] || १५ डिसेंबर १९९१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65485.html ६९८] || १८ डिसेंबर १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65486.html ६९९] || ९ जानेवारी १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65488.html ७०३] || १२ जानेवारी १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65489.html ७०५] || १४ जानेवारी १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65491.html ७०९] || १८ जानेवारी १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65492.html ७११] || २० जानेवारी १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65118.html ७१४] || २२ फेब्रुवारी १९९२ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZL}} || rowspan=8 | [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65123.html ७१९] || २६ फेब्रुवारी १९९२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|RSA|1928}} |- style="background:#cfc;" | २६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65129.html ७२५] || १ मार्च १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65135.html ७३१] || ५ मार्च १९९२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65137.html ७३३] || ७ मार्च १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65143.html ७३९] || ११ मार्च १९९२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65147.html ७४३] || १४ मार्च १९९२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65153.html ७४९] || १८ मार्च १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64392.html ७५८] || १५ ऑगस्ट १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 | |- | २६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64393.html ७६२] || ४ सप्टेंबर १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | २७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64394.html ७६३] || ५ सप्टेंबर १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65494.html ७६९] || ६ डिसेंबर १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} || rowspan=10 | [[१९९२-९३ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65495.html ७७१] || ८ डिसेंबर १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65496.html ७७३] || १० डिसेंबर १९९२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || टाय |- style="background:#cfc;" | २७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65498.html ७७७] || १३ डिसेंबर १९९२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65499.html ७८०] || १५ डिसेंबर १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65502.html ७८९] || १० जानेवारी १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65503.html ७९०] || १२ जानेवारी १९९३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65504.html ७९१] || १४ जानेवारी १९९३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65505.html ७९२] || १६ जानेवारी १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65506.html ७९३] || १८ जानेवारी १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- | २८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64419.html ८१६] || १९ मार्च १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[कॅरिसब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | |- | २८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64422.html ८१९] || २१-२२ मार्च १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | २८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64425.html ८२२] || २४ मार्च १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZL}} |- | २८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64428.html ८२५] || २७ मार्च १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZL}} |- | २८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64430.html ८२७] || २८ मार्च १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | २८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65008.html ८३०] || १९ मे १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | २८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65009.html ८३१] || २१ मे १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | २८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65010.html ८३२] || २३ मे १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65507.html ८६०] || ९ डिसेंबर १९९३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA|1928}} || rowspan=11 | [[१९९३-९४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65508.html ८६१] || १२ डिसेंबर १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65509.html ८६२] || १४ डिसेंबर १९९३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65510.html ८६३] || १६ डिसेंबर १९९३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65513.html ८७१] || ९ जानेवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65514.html ८७२] || ११ जानेवारी १९९४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | २९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65516.html ८७४] || १६ जानेवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA|1928}} |- style="background:#cfc;" | २९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65517.html ८७५] || १९ जानेवारी १९९४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65518.html ८७६] || २१ जानेवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA|1928}} |- style="background:#cfc;" | २९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65519.html ८७७] || २३ जानेवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65520.html ८७८] || २५ जानेवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64448.html ८८२] || १९ फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA|1928}} || |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ३०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64450.html ८८४] || २० फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA|1928}} || rowspan=7 | |- | ३०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64451.html ८८५] || २२ फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- | ३०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64452.html ८८६] || २४ फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ३०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64466.html ९००] || २ एप्रिल १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ३०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64467.html ९०१] || ४ एप्रिल १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ३०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64468.html ९०२] || ६ एप्रिल १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ३०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64469.html ९०३] || ८ एप्रिल १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65827.html ९०५] || १४ एप्रिल १९९४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | [[१९९४ ऑस्ट्रेलेशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65829.html ९०७] || १६ एप्रिल १९९४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65832.html ९१०] || १९ एप्रिल १९९४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65976.html ९२३] || ७ सप्टेंबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | [[१९९४ सिंगर विश्व मालिका|१९९४ श्रीलंका चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65977.html ९२४] || ९ सप्टेंबर १९९४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65979.html ९२६] || १३ सप्टेंबर १९९४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65988.html ९२८] || १२ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} || rowspan=6 | [[१९९४-९५ पाकिस्तान तिरंगी मालिका|१९९४ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65989.html ९२९] || १४ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इब्न-ए-कासीम बाग स्टेडियम]], [[मुलतान]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65991.html ९३२] || १८ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम, फैसलाबाद|इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65993.html ९३५] || २२ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65994.html ९३७] || २४ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|PAK}} [[अरबाब नियाझ स्टेडियम]], [[पेशावर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65996.html ९४२] || ३० ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65521.html ९५२] || २ डिसेंबर १९९४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[१९९४-९५ बेन्सन आणि हेजेस विश्व मालिका|१९९४-९५ ऑस्ट्रेलिया चौरंगी मालिका]]<ref name="NonODI" group="n">या आवृत्तीमध्ये ऑस्ट्रेलिया अ संघाने देखील भाग घेतलेला. ऑस्ट्रेलियाने ऑस्ट्रेलिया अ सोबत खेळलेल्या सामन्याला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय दर्जा नसल्याने तो सामना या यादीत समाविष्ट केलेला नाही.</ref> |- style="background:#cfc;" | ३२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65522.html ९५५] || ६ डिसेंबर १९९४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65523.html ९५७] || ८ डिसेंबर १९९४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65526.html ९६९] || १० जानेवारी १९९५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66018.html ९७५] || १५ फेब्रुवारी १९९५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[१९९४-९५ न्यू झीलंड शतकपूर्ती मालिका|१९९५ न्यू झीलंड चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66021.html ९७८] || १९ फेब्रुवारी १९९५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66022.html ९७९] || २२ फेब्रुवारी १९९५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|NZ}} [[कॅरिसब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66024.html ९८३] || २६ फेब्रुवारी १९९५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ३२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64489.html ९८५] || ८ मार्च १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]|| {{cr|WIN}} || rowspan=5 | |- | ३२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64490.html ९८६] || ११ मार्च १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | ३३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64491.html ९८७] || १२ मार्च १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ३३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64492.html ९८८] || १५ मार्च १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ३३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64493.html ९८९] || १८ मार्च १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[गयाना]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65528.html १०२३] || १७ डिसेंबर १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[१९९५-९६ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65529.html १०२४] || १९ डिसेंबर १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65530.html १०२६] || २१ डिसेंबर १९९५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65531.html १०२८] || १ जानेवारी १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65534.html १०३१] || ७ जानेवारी १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65535.html १०३२] || ९ जानेवारी १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65536.html १०३५] || १२ जानेवारी १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65538.html १०३९] || १६ जानेवारी १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65539.html १०४१] || १८ जानेवारी १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65540.html १०४३] || २० जानेवारी १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65167.html १०५८] || २३ फेब्रुवारी १९९६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|IND}} [[इंदिरा प्रियदर्शिनी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ३४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65174.html १०६५] || २७ फेब्रुवारी १९९६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65177.html १०६८] || १ मार्च १९९६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65181.html १०७२] || ४ मार्च १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंग मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65189.html १०८०] || ११ मार्च १९९६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65191.html १०८२] || १४ मार्च १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65192.html १०८३] || १७ मार्च १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65981.html ११०५] || २६ ऑगस्ट १९९६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[१९९६ सिंगर विश्वमालिका|१९९६ श्रीलंका चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65983.html ११०८] || ३० ऑगस्ट १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65986.html १११३] || ६ सप्टेंबर १९९६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65987.html १११४] || ७ सप्टेंबर १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66060.html ११२८] || १९ ऑक्टोबर १९९६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}} || rowspan=5 | [[१९९६-९७ टायटन चषक|१९९६ भारत तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66061.html ११२९] || २१ ऑक्टोबर १९९६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66063.html ११३१] || २५ ऑक्टोबर १९९६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[नाहर सिंग स्टेडियम]], [[फरिदाबाद]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ३५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66065.html ११३४] || १ नोव्हेंबर १९९६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ३५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66066.html ११३७] || ३ नोव्हेंबर १९९६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65541.html ११४७] || ६ डिसेंबर १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | [[१९९६-९७ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65542.html ११४९] || ८ डिसेंबर १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65543.html ११५२] || १५ डिसेंबर १९९६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65545.html ११५५] || १ जानेवारी १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65547.html ११५९] || ५ जानेवारी १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65548.html ११६०] || ७ जानेवारी १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65550.html ११६२] || १२ जानेवारी १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65552.html ११६४] || १६ जानेवारी १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64545.html ११८६] || २९ मार्च १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=10 | |- | ३६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64546.html ११८७] || ३१ मार्च १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- | ३६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64547.html ११८८] || २ एप्रिल १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ३७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64548.html ११९१] || ५ एप्रिल १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ३७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64549.html ११९५] || ८ एप्रिल १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ३७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64550.html ११९७] || १० एप्रिल १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- | ३७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64545.html ११९९] || १३ एप्रिल १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}} |- | ३७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65023.html १२१०] || २२ मे १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ३७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65024.html १२११] || २४ मे १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65025.html १२१३] || २५ मे १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65555.html १२५४] || ४ डिसेंबर १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|RSA}} || rowspan=11 | [[१९९७-९८ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65557.html १२५६] || ७ डिसेंबर १९९७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65558.html १२५७] || ९ डिसेंबर १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ३८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65560.html १२६५] || १७ डिसेंबर १९९७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65562.html १२७२] || ११ जानेवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ३८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65563.html १२७५] || १४ जानेवारी १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65565.html १२८०] || १८ जानेवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ३८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65566.html १२८१] || २१ जानेवारी १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ३८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65567.html १२८३] || २३ जानेवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ३८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65568.html १२८५] || २६ जानेवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65569.html १२८७] || २७ जानेवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64575.html १२९०] || ८ फेब्रुवारी १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | |- | ३८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64576.html १२९१] || १० फेब्रुवारी १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ३९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64577.html १२९२] || १२ फेब्रुवारी १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} |- | ३९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64578.html १२९३] || १४ फेब्रुवारी १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ३९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66137.html १३००] || १ एप्रिल १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, कोची|नेहरू स्टेडियम]], [[कोची]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[पेप्सी त्रिकोणी मालिका, १९९७-९८|१९९८ भारत तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66138.html १३०२] || ३ एप्रिल १९९८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66140.html १३०८] || ७ एप्रिल १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66142.html १३१३] || ११ एप्रिल १९९८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66143.html १३१६] || १४ एप्रिल १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65769.html १३२०] || १८ एप्रिल १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[१९९७-९८ शारजाह चषक|१९९८ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65770.html १३२२] || १९ एप्रिल १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65772.html १३२४] || २१ एप्रिल १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65773.html १३२५] || २२ एप्रिल १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | ४०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65774.html १३२७] || २४ एप्रिल १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || [[१९९७-९८ शारजाह चषक|१९९८ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66165.html १३६०] || २८ ऑक्टोबर १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || [[१९९८ आय.सी.सी. नॉकआऊट चषक]] |- | ४०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64592.html १३६५] || ६ नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | |- | ४०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64593.html १३६८] || ८ नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[अरबाब नियाझ स्टेडियम]], [[पेशावर]] || {{cr|AUS}} |- | ४०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64594.html १३७१] || १० नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65570.html १३७९] || १० जानेवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=12 | [[१९९८-९९ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|१९९९ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65572.html १३८२] || १३ जानेवारी १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65573.html १३८४] || १५ जानेवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65574.html १३८६] || १७ जानेवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65576.html १३८९] || २१ जानेवारी १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65578.html १३९२] || २४ जानेवारी १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65579.html १३९४] || २६ जानेवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65581.html १३९८] || ३१ जानेवारी १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65583.html १४०१] || ५ फेब्रुवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65584.html १४०३] || ७ फेब्रुवारी १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65585.html १४०५] || १० फेब्रुवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65586.html १४०६] || १३ फेब्रुवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64618.html १४३३] || ११ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्जटाउन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=7 | |- | ४१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64619.html १४३६] || १४ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|AUS}} |- | ४२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64620.html १४३८] || १७ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ४२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64621.html १४३९] || १८ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64622.html १४४०] || २१ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[गयाना]] || टाय |- | ४२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64623.html १४४१] || २४ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ४२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64624.html १४४२] || २५ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65196.html १४४६] || १६ मे १९९९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर|वूस्टर]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ४२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65202.html १४५२] || २० मे १९९९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | ४२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65208.html १४५८] || २३ मे १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65214.html १४६४] || २७ मे १९९९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65220.html १४७०] || ३० मे १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65223.html १४७३] || ४ जून १९९९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65227.html १४७७] || ९ जून १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65231.html १४८१] || १३ जून १९९९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ४३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65233.html १४८३] || १७ जून १९९९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || टाय |- style="background:#cfc;" | ४३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65234.html १४८४] || २० जून १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66225.html १४८५] || २२ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गॉल, श्रीलंका|गॉल]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[१९९९ ऐवा चषक|१९९९ श्रीलंका तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66226.html १४८६] || २३ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गॉल, श्रीलंका|गॉल]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66228.html १४८८] || २६ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66229.html १४८९] || २८ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66231.html १४९१] || ३१ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ४४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64627.html १५१८] || २१ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | |- | ४४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64628.html १५२०] || २३ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | ४४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64629.html १५२१] || २४ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65587.html १५३६] || ९ जानेवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|PAK}} || rowspan=10 | [[१९९९-२००० ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००० ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65589.html १५३९] || १२ जानेवारी २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65589.html १५४०] || १४ जानेवारी २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65591.html १५४१] || १६ जानेवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65592.html १५४२] || १९ जानेवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65594.html १५४५] || २३ जानेवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65596.html १५४८] || २६ जानेवारी २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65598.html १५५२] || ३० जानेवारी २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65599.html १५५४] || २ फेब्रुवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65600.html १५५६] || ४ फेब्रुवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64648.html १५६३] || १७ फेब्रुवारी २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित || rowspan=12 | |- | ४५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64650.html १५६५] || १९ फेब्रुवारी २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ४५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64653.html १५६८] || २३ फेब्रुवारी २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[कॅरिसब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|AUS}} |- | ४५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64654.html १५६९] || २६ फेब्रुवारी २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ४५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64655.html १५७०] || १ मार्च २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|AUS}} |- | ४५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64656.html १५७१] || ३ मार्च २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ४५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64662.html १५८७] || १२ एप्रिल २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} |- | ४६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64663.html १५८९] || १४ एप्रिल २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ४६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64664.html १५९१] || १६ एप्रिल २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | ४६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64665.html १६२०] || १६ ऑगस्ट २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64666.html १६२१] || १८ ऑगस्ट २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || टाय |- | ४६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64667.html १६२२] || २० ऑगस्ट २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ४६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66173.html १६३३] || ७ ऑक्टोबर २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|IND}} || [[२००० आय.सी.सी. नॉकआऊट चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65601.html १६६७] || ११ जानेवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[२०००-०१ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००१ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65603.html १६७०] || १४ जानेवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65604.html १६७२] || १७ जानेवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65605.html १६७४] || २१ जानेवारी २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65608.html १६७७] || २६ जानेवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65609.html १६७८] || २८ जानेवारी २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65610.html १६७९] || ३० जानेवारी २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65612.html १६८३] || ४ फेब्रुवारी २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65613.html १६८५] || ७ फेब्रुवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65614.html १६८७] || ९ फेब्रुवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64706.html १६९६] || २५ मार्च २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | |- | ४७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64708.html १६९८] || २८ मार्च २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, पुणे|नेहरू स्टेडियम]], [[पुणे]] || {{cr|AUS}} |- | ४७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64709.html १६९९] || ३१ मार्च २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | ४७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64710.html १७००] || ३ एप्रिल २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[इंदिरा प्रियदर्शिनी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|AUS}} |- | ४८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64711.html १७०१] || ६ एप्रिल २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, मडगाव|फाटोर्डा स्टेडियम]], [[मडगाव]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66275.html १७२०] || ९ जून २००१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|AUS}} || rowspan=6 | [[२००१ नॅटवेस्ट मालिका|२००१ इंग्लंड आणि वेल्स तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66276.html १७२१] || १० जून २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66278.html १७२३] || १४ जून २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66280.html १७२५] || १९ जून २००१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66281.html १७२६] || २१ जून २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66282.html १७२८] || २३ जून २००१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65615.html १७८३] || ११ जानेवारी २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|NZ}} || rowspan=8 | [[२००१-०२ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००२ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65616.html १७८४] || १३ जानेवारी २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ४८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65618.html १७८६] || १७ जानेवारी २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65620.html १७८९] || २० जानेवारी २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65621.html १७९१] || २२ जानेवारी २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65622.html १७९६] || २६ जानेवारी २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65624.html १७९९] || २९ जानेवारी २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65626.html १८०२] || ३ फेब्रुवारी २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ४९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64758.html १८१९] || २२ मार्च २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} || rowspan=6 | |- | ४९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64759.html १८२०] || २४ मार्च २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- | ४९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64760.html १८२१] || २७ मार्च २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || टाय |- | ४९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64761.html १८२२] || ३० मार्च २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64762.html १८२३] || ३ एप्रिल २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ५०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64763.html १८२४] || ६ एप्रिल २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ५०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64764.html १८२७] || ९ एप्रिल २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=4 | |- | ५०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64774.html १८४२] || १२ जून २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ५०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64776.html १८४४] || १५ जून २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} |- | ५०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64778.html १८४६] || १९ जून २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66344.html १८६८] || ३० ऑगस्ट २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२००२ पीएसओ तिरंगी स्पर्धा|२००२ केन्या तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66346.html १८७०] || २ सप्टेंबर २००२ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66347.html १८७१] || ४ सप्टेंबर २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66348.html १८७२] || ५ सप्टेंबर २००२ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66349.html १८७३] || ७ सप्टेंबर २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66183.html १८७७] || १५ सप्टेंबर २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | [[२००२ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२००२ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ५११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66187.html १८८१] || १९ सप्टेंबर २००२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66193.html १८८७] || २७ सप्टेंबर २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65629.html १९१७] || १३ डिसेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[२००२-०३ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65630.html १९१९] || १५ डिसेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65633.html १९२५] || २२ डिसेंबर २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65634.html १९३१] || ९ जानेवारी २००३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65635.html १९३२] || ११ जानेवारी २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65637.html १९३६] || १५ जानेवारी २००३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65639.html १९३८] || १९ जानेवारी २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65640.html १९३९] || २१ जानेवारी २००३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65641.html १९४०] || २३ जानेवारी २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65642.html १९४१] || २५ जानेवारी २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65238.html १९४५] || ११ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ५२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65244.html १९५१] || १५ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65253.html १९६०] || २० फेब्रुवारी २००३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65259.html १९६६] || २४ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65263.html १९७०] || २७ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65269.html १९७६] || २ मार्च २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65275.html १९८२] || ७ मार्च २००३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65279.html १९८६] || ११ मार्च २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65283.html १९९०] || १५ मार्च २००३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65284.html १९९१] || १८ मार्च २००३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65286.html १९९३] || २३ मार्च २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ५३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64820.html २०११] || १७ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | |- | ५३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64821.html २०१३] || १८ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ५३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64822.html २०१६] || २१ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- | ५३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64823.html २०१८] || २४ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64824.html २०१९] || २५ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ५३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64825.html २०२०] || ३० मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|WIN}} |- | ५४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64826.html २०२१] || १ जून २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|WIN}} |- | ५४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64830.html २०३८] || २ ऑगस्ट २००३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ५४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64831.html २०३९] || ३ ऑगस्ट २००३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ५४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64832.html २०४०] || ६ ऑगस्ट २००३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०५२] || २६ ऑक्टोबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}} || rowspan=7 | [[२००३-०४ टीव्हीएस चषक|२००३ भारत तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०५३] || २९ ऑक्टोबर २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नाहर सिंग स्टेडियम]], [[फरिदाबाद]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०५४] || १ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०५५] || ३ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरु मैदान, पुणे|नेहरू स्टेडियम]], [[पुणे]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०५८] || ९ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम (गुवाहाटी)|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०६१] || १२ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम (बंगळूर)|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०६४] || १८ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65643.html २०७७] || ९ जानेवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[२००३-०४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००४ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65644.html २०७९] || ११ जानेवारी २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65646.html २०८२] || १६ जानेवारी २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65647.html २०८४] || १८ जानेवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65649.html २०८६] || २२ जानेवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65651.html २०८९] || २६ जानेवारी २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65652.html २०९१] || २९ जानेवारी २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65653.html २०९३] || १ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65655.html २०९७] || ६ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65656.html २०९८] || ८ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ५६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64870.html २१०२] || २० फेब्रुवारी २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगिरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | |- | ५६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64871.html २१०३] || २२ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगिरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}} |- | ५६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64873.html २१०५] || २५ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ५६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64874.html २१०६] || २७ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ५६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64876.html २१०८] || २९ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ५६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64899.html २१३१] || २५ मे २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | ५६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64900.html २१३२] || २७ मे २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | ५६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64901.html २१३३] || २९ मे २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66375.html २१५९] || २३ ऑगस्ट २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टलवीन]] || अनिर्णित || rowspan=2 | [[२००४ व्हिडियोकॉन चषक|२००४ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66376.html २१६२] || २८ ऑगस्ट २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टलवीन]] || {{cr|AUS}} |- | ५७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66377.html २१६६] || ४ सप्टेंबर २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ५७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66200.html २१७२] || १३ सप्टेंबर २००४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | [[२००४ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ५७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66204.html २१७६] || १६ सप्टेंबर २००४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66208.html २१८०] || २१ सप्टेंबर २००४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ५७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66385.html २१९६] || ५ डिसेंबर २००४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|NZL}} || rowspan=2 | |- | ५७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66386.html २१९८] || ८ डिसेंबर २००४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65657.html २२०४] || १४ जानेवारी २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | [[२००४-०५ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००५ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65658.html २२०५] || १६ जानेवारी २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65660.html २२०८] || २१ जानेवारी २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65661.html २२०९] || २३ जानेवारी २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65662.html २२१२] || २६ जानेवारी २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65664.html २२१५] || ३० जानेवारी २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65666.html २२२०] || ४ फेब्रुवारी २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65667.html २२२२] || ६ फेब्रुवारी २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ५८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64930.html २२२७] || १९ फेब्रुवारी २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | |- | ५८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64931.html २२२८] || २२ फेब्रुवारी २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ५८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64933.html २२३०] || २६ फेब्रुवारी २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ५८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64935.html २२३२] || १ मार्च २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ५८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64937.html २२३४] || ५ मार्च २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर (न्यू झीलंड)|नेपियर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211364.html २२५०] || १८ जून २००५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|BAN}} || rowspan=7 | [[२००५ एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामने (इंग्लंडमध्ये)|२००५ इंग्लंड आणि वेल्स तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211425.html २२५१] || १९ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211678.html २२५३] || २३ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211824.html २२५४] || २५ जून २००५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/212020.html २२५६] || २८ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/212253.html २२५७] || ३० जून २००५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कॅंटरबरी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/212452.html २२५८] || २ जुलै २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || टाय |- | ५९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/212795.html २२५९] || ७ जुलै २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | |- | ५९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/213080.html २२६०] || १० जुलै २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ५९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/213288.html २२६१] || १२ जुलै २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ६०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/220935.html २२८२] || ५ ऑक्टोबर २००५ || [[चित्र:Icc_large.jpeg‎|20px]] [[आंतरराष्ट्रीय XI क्रिकेट संघ|आंतरराष्ट्रीय XI]] || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ६०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/221083.html २२८३] || ७ ऑक्टोबर २००५ || [[चित्र:Icc_large.jpeg‎|20px]] [[आंतरराष्ट्रीय XI क्रिकेट संघ|आंतरराष्ट्रीय XI]] || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | |- | ६०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/221337.html २२८४] || ९ ऑक्टोबर २००५ || [[चित्र:Icc_large.jpeg‎|20px]] [[आंतरराष्ट्रीय XI क्रिकेट संघ|आंतरराष्ट्रीय XI]] || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226364.html २३०१] || ३ डिसेंबर २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ६०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226365.html २३०२] || ७ डिसेंबर २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ६०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226366.html २३०३] || १० डिसेंबर २००५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | ६०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226379.html २३१३] || १३ जानेवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | [[२००५-०६ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००६ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ६०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226375.html २३१४] || १५ जानेवारी २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ६०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226376.html २३१६] || २० जानेवारी २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226380.html २३१७] || २२ जानेवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ६१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226381.html २३१९] || २६ जानेवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226382.html २३२०] || २९ जानेवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226377.html २३२२] || ३ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न|डॉकलंड्स स्टेडियम]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226378.html २३२३] || ५ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/236358.html २३२६] || १० फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ६१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/236595.html २३२८] || १२ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/236963.html २३३०] || १४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238196.html २३४१] || २६ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 | |- | ६१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238197.html २३४५] || ३ मार्च २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ६१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238198.html २३४७] || ५ मार्च २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- | ६२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238199.html २३४८] || १० मार्च २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ६२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238200.html २३४९] || १२ मार्च २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | ६२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238173.html २३६५] || २३ एप्रिल २००६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | ६२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238174.html २३६६] || २६ एप्रिल २००६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खानसाहेब ओस्मान अली स्टेडियम]], [[बांगलादेश|नारायणगंज]] || {{cr|AUS}} |- | ६२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238175.html २३६७] || २८ एप्रिल २००६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खानसाहेब ओस्मान अली स्टेडियम]], [[बांगलादेश|नारायणगंज]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256606.html २४१३] || १२ सप्टेंबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकादमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२००६-०७ डीएलएफ चषक|२००६ मलेशिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ६२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256608.html २४१६] || १६ सप्टेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकादमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ६२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256610.html २४१७] || १८ सप्टेंबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकादमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256614.html २४२१] || २२ सप्टेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकादमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256615.html २४२२] || २४ सप्टेंबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकादमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249748.html २४३२] || १८ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|WIN}} || rowspan=5 | [[२००६ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ६३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249750.html २४३४] || २१ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह स्टेडियम]], [[जयपूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249756.html २४४०] || २९ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|पंजाब क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249757.html २४४१] || १ नोव्हेंबर २००६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|पंजाब क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249759.html २४४३] || ५ नोव्हेंबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249232.html २४७३] || १२ जानेवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[२००६-०७ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका|२००७ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ६३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249228.html २४७४] || १४ जानेवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249233.html २४७८] || १९ जानेवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249229.html २४७९] || २१ जानेवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249234.html २४८६] || २६ जानेवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249230.html २४८८] || २८ जानेवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249235.html २४९७] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ६४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249231.html २५०१] || ४ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249240.html २५१५] || ९ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ६४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249241.html २५१९] || ११ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ६४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251494.html २५२४] || १६ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZL}} || rowspan=3 | |- | ६४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251495.html २५२६] || १८ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZL}} |- | ६४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251496.html २५२७] || २० फेब्रुवारी २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन (न्यू झीलंड)|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | ६४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247458.html २५३२] || १४ मार्च २००७ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ६४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247466.html २५४०] || १८ मार्च २००७ || {{cr|NED}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247478.html २५५२] || २४ मार्च २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247481.html २५५५] || २७-२८ मार्च २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247485.html २५५९] || ३१ मार्च २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247491.html २५६५] || ८ एप्रिल २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247496.html २५७०] || १३ एप्रिल २००७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247499.html २५७३] || १६ एप्रिल २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247503.html २५७७] || २० एप्रिल २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247506.html २५८०] || २५ एप्रिल २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247507.html २५८१] || २८ एप्रिल २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ६५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297793.html २६२१] || २९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित || rowspan=10 | |- | ६६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297794.html २६२३] || २ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, कोची|नेहरू स्टेडियम]], [[कोची]] || {{cr|AUS}} |- | ६६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297795.html २६२५] || ५ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|AUS}} |- | ६६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297796.html २६२७] || ८ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सेक्टर १६ स्टेडियम]], [[चंदिगढ]] || {{cr|IND}} |- | ६६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297797.html २६२९] || ११ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|AUS}} |- | ६६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297798.html २६३१] || १४ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|AUS}} |- | ६६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297799.html २६३२] || १७ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ६६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291345.html २६५५] || १४ डिसेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291346.html २६५६] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ६६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291347.html २६५७] || २० डिसेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291359.html २६७०] || ३ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित || rowspan=10 | [[२००७-०८ कॉमनवेल्थ बँक मालिका|२००८ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ६७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291361.html २६७३] || ८ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291362.html २६७५] || १० फेब्रुवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291364.html २६७९] || १५ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291365.html २६८०] || १७ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291367.html २६८३] || २२ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291368.html २६८५] || २४ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291370.html २६८७] || २९ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ६७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291371.html २६८८] || २ मार्च २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291372.html २६८९] || ४ मार्च २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|IND}} |- | ६७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319143.html २७१३] || २४ जून २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=22 | |- | ६८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319144.html २७१९] || २७ जून २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|AUS}} |- | ६८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319145.html २७२४] || २९ जून २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रेनेडा]] || {{cr|AUS}} |- | ६८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319146.html २७३४] || ४ जुलै २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- | ६८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319147.html २७३६] || ६ जुलै २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- | ६८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/336201.html २७५८] || ३० ऑगस्ट २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | ६८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/336202.html २७६०] || ३ सप्टेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | ६८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/336204.html २७६२] || ६ सप्टेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | ६८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351684.html २७९५] || १६ जानेवारी २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA}} |- | ६८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351685.html २७९६] || १८ जानेवारी २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ६८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351686.html २८०२] || २३ जानेवारी २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|RSA}} |- | ६९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351687.html २८०४] || २६ जानेवारी २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|RSA}} |- | ६९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351688.html २८०८] || ३० जानेवारी २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- | ६९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351689.html २८११] || १ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|NZL}} |- | ६९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351690.html २८१६] || ६ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|NZL}} |- | ६९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351691.html २८१७] || ८ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351692.html २८१९] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351693.html २८२०] || १३ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ६९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350477.html २८३२] || ३ एप्रिल २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ६९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350478.html २८३४] || ५ एप्रिल २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} |- | ६९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350479.html २८३९] || ९ एप्रिल २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ७०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350480.html २८४०] || १३ एप्रिल २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ७०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350481.html २८४१] || १७ एप्रिल २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} || rowspan=14 | |- | ७०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/392616.html २८४५] || २२ एप्रिल २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- | ७०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/392617.html २८४६] || २४ एप्रिल २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- | ७०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/392618.html २८४७] || २७ एप्रिल २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} |- | ७०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/392619.html २८४८] || १ मे २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} |- | ७०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/392620.html २८४९] || ३ मे २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} |- | ७०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350042.html २८७९] || २८ ऑगस्ट २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AUS}} |- | ७०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350043.html २८८२] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350044.html २८८३] || ६ सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350045.html २८८५] || ९ सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350046.html २८८८] || १२ सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350047.html २८९०] || १५ सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ७१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350048.html २८९१] || १७ सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ७१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350049.html २८९२] || २० सप्टेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ७१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415277.html २८९७] || २६ सप्टेंबर २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२००९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२००९ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ७१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415281.html २९०१] || २८ सप्टेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ७१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415283.html २९०३] || ३० सप्टेंबर २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415285.html २९०५] || २ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415287.html २९०७] || ५ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- | ७२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416236.html २९१३] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|AUS}} || rowspan=38 | |- | ७२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416237.html २९१५] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ७२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416238.html २९१८] || २१ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ७२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416239.html २९१९] || २ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- | ७२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416240.html २९२३] || ५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|AUS}} |- | ७२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416241.html २९२५] || ८ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}} |- | ७२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406202.html २९४४] || २२ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406203.html २९४५] || २४ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406204.html २९४६] || २६ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406205.html २९४७] || २९ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ७३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406206.html २९४८] || ३१ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ७३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406192.html २९५०] || ७ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406193.html २९५२] || ९ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406194.html २९५४] || १२ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ७३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406195.html २९५५] || १४ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406196.html २९६०] || १९ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423791.html २९६६] || ३ मार्च २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलिन पार्क]], [[नेपियर, न्यू झीलंड|नेपियर]] || {{cr|NZL}} |- | ७३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423792.html २९६९] || ६ मार्च २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ७३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423793.html २९७१] || ९ मार्च २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423794.html २९७३] || ११ मार्च २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ७४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423795.html २९७५] || १३ मार्च २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[वेस्टपॅक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZL}} |- | ७४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426384.html २९९४] || १७ जून २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{cr|AUS}} |- | ७४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426387.html ३०००] || २२ जून २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} |- | ७४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426388.html ३००२] || २४ जून २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- | ७४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426389.html ३००३] || २७ जून २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ७४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426390.html ३००४] || ३० जून २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426391.html ३०११] || ३ जुलै २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/464529.html ३०६०] || २० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- | ७४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446957.html ३०६५] || ३ नोव्हेंबर २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- | ७४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446958.html ३०६६] || ५ नोव्हेंबर २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SL}} |- | ७५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446959.html ३०६८] || ७ नोव्हेंबर २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446962.html ३०८१] || १६ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446963.html ३०८३] || २१ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ७५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446964.html ३०८६] || २३ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446965.html ३०८९] || २६ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ७५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446966.html ३०९१] || ३० जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446967.html ३०९४] || २ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446968.html ३०९८] || ६ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433561.html ३१०३] || २१ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ७५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433565.html ३१०७] || २५ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433577.html ३११९] || ५ मार्च २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ७६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433588.html ३१३०] || १३ मार्च २०११ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433592.html ३१३४] || १६ मार्च २०११ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433596.html ३१३९] || १९ मार्च २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433601.html ३१४३] || २४ मार्च २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | ७६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/503363.html ३१४९] || ९ एप्रिल २०११ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान|शेर-ए-बांगला क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | |- | ७६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/503364.html ३१५०] || ११ एप्रिल २०११ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान|शेर-ए-बांगला क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | ७६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/503365.html ३१५१] || १३ एप्रिल २०११ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान|शेर-ए-बांगला क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | ७६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516206.html ३१७५] || १० ऑगस्ट २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} |- | ७६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516207.html ३१७८] || १४ ऑगस्ट २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|AUS}} |- | ७७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516208.html ३१८०] || १६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}} |- | ७७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516209.html ३१८२] || २० ऑगस्ट २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ७७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516210.html ३१८४] || २२ ऑगस्ट २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ७७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514025.html ३२०३] || १९ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- | ७७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514026.html ३२०८] || २३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- | ७७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514027.html ३२११] || २८ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518956.html ३२३१] || ५ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | [[कॉमनवेल्थ बँक मालिका, २०११-१२|२०१२ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ७७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518958.html ३२३५] || १० फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518959.html ३२३७] || १२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518961.html ३२४१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518962.html ३२४४] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518964.html ३२४८] || २४ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518965.html ३२५०] || २६ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518967.html ३२५३] || २ मार्च २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518968.html ३२५५] || ४ मार्च २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518969.html ३२५६] || ६ मार्च २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518970.html ३२५७] || ८ मार्च २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540168.html ३२६२] || १६ मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=14 | |- | ७८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540169.html ३२६४] || १८ मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ७८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540170.html ३२६६] || २० मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || टाय |- | ७९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540171.html ३२६८] || २३ मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|WIN}} |- | ७९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540172.html ३२६९] || २५ मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- | ७९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534214.html ३२७९] || २३ जून २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || अनिर्णित |- | ७९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534215.html ३२८०] || २९ जून २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ७९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534216.html ३२८१] || १ जुलै २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ७९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534218.html ३२८४] || ७ जुलै २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|ENG}} |- | ७९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534219.html ३२८६] || १० जुलै २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ७९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571947.html ३२९७] || २५ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AUS}} |- | ७९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571145.html ३२९९] || २८ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AUS}} |- | ७९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571146.html ३३०१] || ३१ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} |- | ८०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571147.html ३३०३] || ३ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ८०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573014.html ३३१७] || ११ जानेवारी २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | |- | ८०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573015.html ३३१९] || १३ जानेवारी २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[अ‍ॅडलेड ओव्हल]], [[अ‍ॅडलेड]] || {{cr|SL}} |- | ८०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573016.html ३३२१] || १८ जानेवारी २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} |- | ८०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573017.html ३३२४] || २० जानेवारी २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ८०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573018.html ३३२६] || २३ जानेवारी २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ८०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573022.html ३३३०] || १ फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573023.html ३३३१] || ३ फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573024.html ३३३२] || ६ फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- | ८०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573025.html ३३३३] || ८ फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573026.html ३३३४] || १० फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/578616.html ३३६५] || ८ जून २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट ग्राउंड|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | [[२०१३ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०१३ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ८१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/578620.html ३३६९] || १२ जून २०१३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट ग्राउंड|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/578625.html ३३७४] || १७ जून २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} |- | ८१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566939.html ३४१०] || ३ सप्टेंबर २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AUS}} || rowspan=16 | |- | ८१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566942.html ३४१२] || ८ सप्टेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ८१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566943.html ३४१४] || ११ सप्टेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट ग्राउंड|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ८१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566944.html ३४१५] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- | ८१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566945.html ३४१६] || १६ सप्टेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ८२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647249.html ३४१९] || १३ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|AUS}} |- | ८२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647251.html ३४२०] || १६ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} |- | ८२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647253.html ३४२१] || १९ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- | ८२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647255.html ३४२२] || २३ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल|झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन मैदान संकुल]], [[रांची]] || अनिर्णित |- | ८२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647259.html ३४२४] || ३० ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ८२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647261.html ३४२८] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ८२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636159.html ३४५४] || १२ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636160.html ३४५५] || १७ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ८२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636161.html ३४५७] || १९ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636162.html ३४६१] || २४ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} |- | ८३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636163.html ३४६३] || २६ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[अ‍ॅडलेड ओव्हल]], [[अ‍ॅडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736443.html ३५१३] || २५ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०१४ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736445.html ३५१६] || २७ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ८३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736449.html ३५२१] || ३१ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ८३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736451.html ३५२२] || २ सप्टेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736455.html ३५२६] || ६ सप्टेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|RSA}} |- | ८३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/727919.html ३५३०] || ७ ऑक्टोबर २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | |- | ८३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/727921.html ३५३२] || १० ऑक्टोबर २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- | ८३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/727923.html ३५३४] || १२ ऑक्टोबर २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} |- | ८३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754723.html ३५४५] || १४ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754725.html ३५४६] || १६ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- | ८४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754727.html ३५४८] || १९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- | ८४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754729.html ३५४९] || २१ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754731.html ३५५१] || २३ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754751.html ३५७८] || १६ जानेवारी २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[कार्लटन मिड त्रिकोणी मालिका (ऑस्ट्रेलियामध्ये), २०१४-१५|२०१५ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754749.html ३५८२] || १८ जानेवारी २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754755.html ३५८९] || २३ जानेवारी २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754757.html ३५९२] || २६ जानेवारी २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754761.html ३५९७] || १ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656401.html ३६००] || १४ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ८५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656441.html ३६१७] || २८ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ८५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656449.html ३६२३] || ४ मार्च २०१५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656461.html ३६२९] || ८ मार्च २०१५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656477.html ३६३७] || १४ मार्च २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656487.html ३६४२] || २० मार्च २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[अ‍ॅडलेड ओव्हल]], [[अ‍ॅडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656493.html ३६४५] || २६ मार्च २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656495.html ३६४६] || २९ मार्च २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743973.html ३६७९] || २७ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AUS}} || rowspan=14 | |- | ८५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743977.html ३६८०] || ३ सप्टेंबर २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ८५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743979.html ३६८१] || ५ सप्टेंबर २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ८६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743981.html ३६८२] || ८ सप्टेंबर २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ८६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743983.html ३६८३] || ११ सप्टेंबर २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ८६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743985.html ३६८४] || १३ सप्टेंबर २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ८६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895807.html ३७२३] || १२ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895809.html ३७२४] || १५ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ८६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895811.html ३७२५] || १७ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895813.html ३७२६] || २० जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- | ८६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895815.html ३७२७] || २३ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | ८६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914231.html ३७३१] || ३ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ८६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914233.html ३७३३] || ६ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन प्रादेशिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ८७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914235.html ३७३५] || ८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ८७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932851.html ३७४०] || ५ जून २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[वेस्ट इंडीज त्रिकोणी मालिका, २०१६|२०१६ वेस्ट इंडीज तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932853.html ३७४१] || ७ जून २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ८७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932855.html ३७४३] || ११ जून २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932857.html ३७४५] || १३ जून २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ८७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932861.html ३७५०] || १९ जून २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932863.html ३७५२] || २१ जून २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/932867.html ३७५६] || २६ जून २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ८७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995457.html ३७६८] || २१ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=21 | |- | ८७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995459.html ३७६९] || २४ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ८८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995461.html ३७७२] || २८ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|AUS}} |- | ८८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995463.html ३७७४] || ३१ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|AUS}} |- | ८८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995465.html ३७७६] || ४ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कॅंडी]] || {{cr|AUS}} |- | ८८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936133.html ३७८२] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|RSA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936135.html ३७८५] || ३० सप्टेंबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} |- | ८८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936137.html ३७८७] || २ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | ८८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936139.html ३७९०] || ५ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} |- | ८८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936141.html ३७९२] || ९ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- | ८८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936143.html ३७९५] || १२ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ८८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001371.html ३८११] || ४ डिसेंबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001373.html ३८१२] || ६ डिसेंबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- | ८९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001375.html ३८१३] || ९ डिसेंबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000887.html ३८१७] || १३ जानेवारी २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ८९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000889.html ३८१८] || १५ जानेवारी २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} |- | ८९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000891.html ३८२०] || १९ जानेवारी २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000893.html ३८२२] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000895.html ३८२६] || २६ जानेवारी २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ८९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020013.html ३८२९] || ३० जानेवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ८९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020017.html ३८३२] || ५ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ८९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022349.html ३८७६] || २ जून २०१७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट ग्राउंड|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित || rowspan=2 | [[२०१७ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ९०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022355.html ३८७९] || ५ जून २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | ९०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022365.html ३८८५] || १० जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट ग्राउंड|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} || [[२०१७ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- | ९०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119496.html ३९१०] || १७ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} || rowspan=31 | |- | ९०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119497.html ३९१२] || २१ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ९०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119498.html ३९१४] || २४ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | ९०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119499.html ३९१७] || २८ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- | ९०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119500.html ३९१९] || १ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ९०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072310.html ३९५१] || १४ जानेवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ९०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072311.html ३९५८] || १९ जानेवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} |- | ९०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072312.html ३९६०] || २१ जानेवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ९१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072313.html ३९६६] || २६ जानेवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ९११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072314.html ३९६८] || २८ जानेवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} |- | ९१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119537.html ४००९] || १३ जून २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ९१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119538.html ४०१०] || १६ जून २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- | ९१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119539.html ४०११] || १९ जून २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ९१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119540.html ४०१२] || २१ जून २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|ENG}} |- | ९१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119541.html ४०१३] || २४ जून २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ९१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144986.html ४०६५] || ४ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- | ९१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144987.html ४०६७] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ९१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144988.html ४०६९] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|RSA}} |- | ९२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144997.html ४०७७] || १२ जानेवारी २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144998.html ४०७८] || १५ जानेवारी २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- | ९२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144999.html ४०७९] || १८ जानेवारी २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ९२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168242.html ४१०२] || २ मार्च २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ९२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168243.html ४१०६] || ५ मार्च २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ९२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168244.html ४१०९] || ८ मार्च २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल|झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|AUS}} |- | ९२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168245.html ४१११] || १० मार्च २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- | ९२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168246.html ४११३] || १३ मार्च २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- | ९२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174238.html ४११६] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- | ९२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174239.html ४११७] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- | ९३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174240.html ४११८] || २७ मार्च २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} |- | ९३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174241.html ४११९] || २९ मार्च २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- | ९३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174242.html ४१२०] || ३१ मार्च २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144486.html ४१४६] || १ जून २०१९ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144492.html ४१५२] || ६ जून २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144496.html ४१५५] || ९ जून २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144499.html ४१५७] || १२ जून २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टॉंटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टॉंटन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144502.html ४१५९] || १५ जून २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144508.html ४१६६] || २० जून २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144514.html ४१७३] || २५ जून २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144519.html ४१७८] || २९ जून २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144527.html ४१८८] || ६ जुलै २०१९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ९४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144529.html ४१९१] || ११ जुलै २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ९४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187027.html ४२३१] || १४ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} || rowspan=44 | |- | ९४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187028.html ४२३२] || १७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- | ९४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187029.html ४२३३] || १९ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ९४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185319.html ४२४८] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलंड बँक पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|RSA}} |- | ९४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185320.html ४२५२] || ४ मार्च २०२० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[मंगांग ओव्हल]], [[ब्लूमफॉंटेन]] || {{cr|RSA}} |- | ९४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185321.html ४२५४] || ७ मार्च २०२० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}} |- | ९४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183537.html ४२५५] || १३ मार्च २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198238.html ४२५९] || ११ सप्टेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ९५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198239.html ४२६०] || १३ सप्टेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ९५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198240.html ४२६१] || १६ सप्टेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट ग्राउंड|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ९५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223955.html ४२६५] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223956.html ४२६६] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223957.html ४२६७] || २ डिसेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|IND}} |- | ९५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263161.html ४३१०] || २० जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ९५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263162.html ४३११] || २२-२४ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ९५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263163.html ४३१३] || २६ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ९६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288313.html ४३७९] || २९ मार्च २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- | ९६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288314.html ४३८०] || ३१ मार्च २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ९६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288315.html ४३८२] || २ एप्रिल २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ९६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307296.html ४४०९] || १४ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} |- | ९६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307297.html ४४१२] || १६ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|SL}} |- | ९६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307298.html ४४१५] || १९ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ९६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307299.html ४४१६] || २१ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ९६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307300.html ४४१८] || २४ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ९६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317476.html ४४५८] || २८ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[रिव्हरवे स्टेडियम]], [[टाउन्सव्हिल, क्वीन्सलंड|टाउन्सव्हिल]] || {{cr|AUS}} |- | ९६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317477.html ४४५९] || ३१ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[रिव्हरवे स्टेडियम]], [[टाउन्सव्हिल, क्वीन्सलंड|टाउन्सव्हिल]] || {{cr|AUS}} |- | ९७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317478.html ४४६०] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[रिव्हरवे स्टेडियम]], [[टाउन्सव्हिल, क्वीन्सलंड|टाउन्सव्हिल]] || {{cr|ZIM}} |- | ९७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317479.html ४४६१] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ९७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317480.html ४४६२] || ८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ९७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317481.html ४४६४] || ११ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ९७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317489.html ४४७५] || १७ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ९७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317490.html ४४७७] || १९ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317491.html ४४८०] || २२ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ९७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348656.html ४५३८] || १७ मार्च २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ९७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348657.html ४५४१] || १९ मार्च २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|AUS}} |- | ९७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348658.html ४५४५] || २२ मार्च २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|AUS}} |- | ९८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373571.html ४६३५] || ७ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[मंगांग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|AUS}} |- | ९८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373572.html ४६३८] || ९ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[मंगांग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|AUS}} |- | ९८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373573.html ४६४२] || १२ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}} |- | ९८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373574.html ४६४६] || १५ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} |- | ९८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373575.html ४६४८] || १७ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | ९८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389388.html ४६५१] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|इंदरजितसिंग बिंद्रा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ९८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389389.html ४६५४] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | ९८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389390.html ४६५७] || २७ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384396.html ४६६२] || ८ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} || rowspan=11 | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384401.html ४६६७] || १२ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी इकाना क्रिकेट स्टेडियम|भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ९९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384405.html ४६७१] || १६ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी इकाना क्रिकेट स्टेडियम|भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384409.html ४६७५] || २० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384415.html ४६८१] || २५ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384418.html ४६८४] || २८ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384427.html ४६९३] || ४ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384430.html ४६९६] || ७ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384434.html ४७००] || ११ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384438.html ४७०४] || १६ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384439.html ४७०५] || १९ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|AUS}} |- | ९९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375847.html ४७२१] || २ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=2 | |- | १००० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375848.html ४७२२] || ४ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १००१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375849.html ४७२३] || ६ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | |- | १००२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385700.html ४७६६] || १९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | १००३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385701.html ४७७०] || २१ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | १००४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385702.html ४७७५] || २४ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ल-स्ट्रीट]] || {{cr|ENG}} |- | १००५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385703.html ४७७९] || २७ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १००६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385704.html ४७८०] || २९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|AUS}} |- | १००७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426549.html ४७९५] || ४ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १००८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426550.html ४८०१] || ८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|PAK}} |- | १००९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426551.html ४८०४] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|PAK}} |- | १०१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459908.html ४८३१] || १२ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | १०११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1469168.html ४८३५] || १४ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466417.html ४८४६] || २२ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} || rowspan=3 | [[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | १०१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466423.html ४८५०] || २८ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १०१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466426.html ४८५३] || ४ मार्च २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- | १०१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478901.html ४८९५] || १९ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|RSA}} || rowspan=21 | |- | १०१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478902.html ४८९६] || २२ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] || {{cr|RSA}} |- | १०१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478903.html ४८९७] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] || {{cr|AUS}} |- | १०१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478904.html ४९११] || १९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | १०१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478905.html ४९१३] || २३ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १०२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478906.html ४९१५] || २५ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | १०२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535645.html ४९६६] || ३० मे २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}} |- | १०२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535646.html ४९६७] || २ जून २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- | १०२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535647.html ४९६९] || ४ जून २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | १०२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html ४९७३] || ९ जून २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html ४९७५] || ११ जून २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html ४९७८] || १४ जून २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | १०२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530203.html ५०१३] || १५ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | १०२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530204.html ५०१४] || १८ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | १०२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530205.html ५०१५] || २० सप्टेंबर २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | १०३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525655.html ५०१७] || २४ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} |- | १०३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525656.html ५०१९] || २७ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | १०३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525657.html ५०२३] || ३० सप्टेंबर २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|AUS}} |- | १०३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528703.html] || १३ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || TBD |- | १०३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528704.html] || १५ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || TBD |- | १०३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528705.html] || १८ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १०३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556789.html] || ७ ऑक्टोबर २०२७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || TBD || rowspan=5 | [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556797.html] || १२ ऑक्टोबर २०२७ || TBD || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १०३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556803.html] || १५ ऑक्टोबर २०२७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १०३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556808.html] || १८ ऑक्टोबर २०२७ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १०४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556814.html] || २२ ऑक्टोबर २०२७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || TBD |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार एकदिवसीय सामन्यांची यादी}} 32wihbcwgnj429pvxoli324x57voijf 0 272120 2718159 2644890 2026-10-08T18:27:07Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718159 wikitext text/x-wiki [[इ.स. १९२०]] मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी|चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" | वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="15" align="center" | १९२० | ''श्री कृष्ण लीला'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393768/|title=Shri Krishna Leela (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''रामजन्म'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392682/|title=Ram Janma (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कंस वध'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392221/|title=Kansa Vadha (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जालंधर वृंदा'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392178/|title=Jalandhar Vrinda (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शकुंतला'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0275670/|title=Shakuntala (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सीता स्वयंवर'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251404/|title=Seeta Swayamvar (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नरसिंह अवतार'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251288/|title=Narasinha Avtaar (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कटोराभर खुण'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251173/|title=Katorabhar Khoon (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''विचित्रा गुटिका'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251463/|title=Vichitra Gutika (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सती पार्वती'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393695/|title=Sati Parvati (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''श्री कृष्ण सुदामा'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393769/|title=Shri Krishna Sudama (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सैरंध्री'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | बाळासाहेब यादव, झुंझारराव पवार, कमलादेवी | | महाराष्ट्र चित्रपट | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249933/|title=Sairandhri (1920)|website=IMDb}}</ref> |} == हे सुद्धा पहा== * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1920] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191223055201/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1920 |date=2019-12-23 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२० मधील मराठी चित्रपट]] 1si6qqkiqcf1tvyjnhwpts862ceoj3s 2718215 2718159 2026-10-08T18:36:50Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718215 wikitext text/x-wiki [[इ.स. १९२०]] मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या [[मराठी चित्रपटांची यादी|चित्रपटांची यादी]] खालीलप्रमाणे आहे. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" | वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="15" align="center" | १९२० | ''श्री कृष्ण लीला'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393768/|title=Shri Krishna Leela (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''रामजन्म'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392682/|title=Ram Janma (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कंस वध'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392221/|title=Kansa Vadha (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जालंधर वृंदा'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392178/|title=Jalandhar Vrinda (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शकुंतला'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0275670/|title=Shakuntala (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सीता स्वयंवर'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251404/|title=Seeta Swayamvar (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नरसिंह अवतार'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251288/|title=Narasinha Avtaar (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कटोराभर खुण'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251173/|title=Katorabhar Khoon (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''विचित्रा गुटिका'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251463/|title=Vichitra Gutika (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सती पार्वती'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393695/|title=Sati Parvati (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''श्री कृष्ण सुदामा'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393769/|title=Shri Krishna Sudama (1920)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सैरंध्री'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | बाळासाहेब यादव, झुंझारराव पवार, कमलादेवी | | महाराष्ट्र चित्रपट | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249933/|title=Sairandhri (1920)|website=IMDb}}</ref> |} == हे सुद्धा पहा== * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1920] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191223055201/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1920 |date=2019-12-23 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२० मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} olizd40h8swzd5ja15gs0q6f1bpotog 0 272122 2718156 2644891 2026-10-08T18:23:41Z अभय नातू 206 2718156 wikitext text/x-wiki इ.स. १९२१ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: auto;" | वर्ष ! style="width: auto;" | चित्रपट ! style="width: auto;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: auto;" | कलाकार ! style="width: auto;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: auto;" | प्रकाशन ! class="unsortable" style="width: auto;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: auto;" | स्रोत |- | rowspan="15" align="center" | १९२१ | ''सुरेखा हारन'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | विष्णूपंत पगनीस, [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250009/?ref_=nm_flmg_dr_31|title=Surekha Haran (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गोवर्धन धारी'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392060/|title=Govardhan Dhari (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शनी प्रभाव'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1594543/|title=Shani Prabhav (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''विक्रम सत्त्वपरीक्षा'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0397718/|title=Vikram Satvapariksha (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सती सुलोचना'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393700/|title=Sati Sulochana (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वाल्मिकी'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393924/|title=Valmiki (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सती मदलासा'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251385/|title=Sati Madalasa (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''उर्वशी'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393917/|title=Urvashi (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राजा गोपीचंद'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392666/|title=Raja Gopichand (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''त्रिदंडी सन्यास'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393897/|title=Tridandi Sanyas (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''प्रद्युम्ना'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392622/|title=Pradyumna (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शारशेंद्री'' | बाबुराव पेंढारकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0243551/|title=Sharashandri (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''तुकाराम'' | शिंदे | | १५ जुलै १९२१ (भारत) | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393904/|title=Tukaram (1921)|date=15 July 1921|website=IMDb}}</ref> |- | ''पुंडलिक'' | शिंदे | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392644/|title=Pundalik (1921)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1921] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180528235319/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1921 |date=2018-05-28 }} {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२१ मधील मराठी चित्रपट]] rjv7p4ln9fjdyv436924hize4tln6po 2718157 2718156 2026-10-08T18:24:02Z अभय नातू 206 दुवा 2718157 wikitext text/x-wiki इ.स. १९२१ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: auto;" | वर्ष ! style="width: auto;" | चित्रपट ! style="width: auto;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: auto;" | कलाकार ! style="width: auto;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: auto;" | प्रकाशन ! class="unsortable" style="width: auto;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: auto;" | स्रोत |- | rowspan="15" align="center" | १९२१ | ''सुरेखा हारन'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | [[विष्णूपंत पागनीस]], [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250009/?ref_=nm_flmg_dr_31|title=Surekha Haran (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गोवर्धन धारी'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392060/|title=Govardhan Dhari (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शनी प्रभाव'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1594543/|title=Shani Prabhav (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''विक्रम सत्त्वपरीक्षा'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0397718/|title=Vikram Satvapariksha (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सती सुलोचना'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393700/|title=Sati Sulochana (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वाल्मिकी'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393924/|title=Valmiki (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सती मदलासा'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251385/|title=Sati Madalasa (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''उर्वशी'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393917/|title=Urvashi (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राजा गोपीचंद'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392666/|title=Raja Gopichand (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''त्रिदंडी सन्यास'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393897/|title=Tridandi Sanyas (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''प्रद्युम्ना'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392622/|title=Pradyumna (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शारशेंद्री'' | बाबुराव पेंढारकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0243551/|title=Sharashandri (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''तुकाराम'' | शिंदे | | १५ जुलै १९२१ (भारत) | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393904/|title=Tukaram (1921)|date=15 July 1921|website=IMDb}}</ref> |- | ''पुंडलिक'' | शिंदे | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392644/|title=Pundalik (1921)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1921] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180528235319/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1921 |date=2018-05-28 }} {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२१ मधील मराठी चित्रपट]] 17upl4ia68pciq5o0psl4usebtf6llr 2718192 2718157 2026-10-08T18:33:54Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up, removed: {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} using [[Project:AWB|AWB]] 2718192 wikitext text/x-wiki इ.स. १९२१ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: auto;" | वर्ष ! style="width: auto;" | चित्रपट ! style="width: auto;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: auto;" | कलाकार ! style="width: auto;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: auto;" | प्रकाशन ! class="unsortable" style="width: auto;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: auto;" | स्रोत |- | rowspan="15" align="center" | १९२१ | ''सुरेखा हारन'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | [[विष्णूपंत पागनीस]], [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250009/?ref_=nm_flmg_dr_31|title=Surekha Haran (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गोवर्धन धारी'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392060/|title=Govardhan Dhari (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शनी प्रभाव'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1594543/|title=Shani Prabhav (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''विक्रम सत्त्वपरीक्षा'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0397718/|title=Vikram Satvapariksha (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सती सुलोचना'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393700/|title=Sati Sulochana (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वाल्मिकी'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393924/|title=Valmiki (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सती मदलासा'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251385/|title=Sati Madalasa (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''उर्वशी'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393917/|title=Urvashi (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राजा गोपीचंद'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392666/|title=Raja Gopichand (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''त्रिदंडी सन्यास'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393897/|title=Tridandi Sanyas (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''प्रद्युम्ना'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392622/|title=Pradyumna (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शारशेंद्री'' | बाबुराव पेंढारकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0243551/|title=Sharashandri (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''तुकाराम'' | शिंदे | | १५ जुलै १९२१ (भारत) | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393904/|title=Tukaram (1921)|date=15 July 1921|website=IMDb}}</ref> |- | ''पुंडलिक'' | शिंदे | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392644/|title=Pundalik (1921)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1921] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180528235319/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1921 |date=2018-05-28 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२१ मधील मराठी चित्रपट]] 4ubpum1a9utntx95we95gbmcmfcw449 2718216 2718192 2026-10-08T18:36:54Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718216 wikitext text/x-wiki इ.स. १९२१ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: auto;" | वर्ष ! style="width: auto;" | चित्रपट ! style="width: auto;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: auto;" | कलाकार ! style="width: auto;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: auto;" | प्रकाशन ! class="unsortable" style="width: auto;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: auto;" | स्रोत |- | rowspan="15" align="center" | १९२१ | ''सुरेखा हारन'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | [[विष्णूपंत पागनीस]], [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250009/?ref_=nm_flmg_dr_31|title=Surekha Haran (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गोवर्धन धारी'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392060/|title=Govardhan Dhari (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शनी प्रभाव'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1594543/|title=Shani Prabhav (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''विक्रम सत्त्वपरीक्षा'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0397718/|title=Vikram Satvapariksha (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सती सुलोचना'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393700/|title=Sati Sulochana (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वाल्मिकी'' | जीव्ही साने | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393924/|title=Valmiki (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सती मदलासा'' | श्री नाथ पाटणकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251385/|title=Sati Madalasa (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''उर्वशी'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393917/|title=Urvashi (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राजा गोपीचंद'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392666/|title=Raja Gopichand (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''त्रिदंडी सन्यास'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393897/|title=Tridandi Sanyas (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''प्रद्युम्ना'' | व्ही.पी.दिवेकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392622/|title=Pradyumna (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शारशेंद्री'' | बाबुराव पेंढारकर | | | | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0243551/|title=Sharashandri (1921)|website=IMDb}}</ref> |- | ''तुकाराम'' | शिंदे | | १५ जुलै १९२१ (भारत) | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393904/|title=Tukaram (1921)|date=15 July 1921|website=IMDb}}</ref> |- | ''पुंडलिक'' | शिंदे | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | मूक चित्रपट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392644/|title=Pundalik (1921)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1921] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180528235319/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1921 |date=2018-05-28 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२१ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} prtq16t296nij1q5wkpp1dq2inh8ril 0 272124 2718158 2644889 2026-10-08T18:27:01Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718158 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} इ.स. १९२२ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" | वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="4" align="center" | १९२२ | ''कालिदास'' | श्री नाथ पाटणकर | तारा कोरेगावकर, बाबा व्यास | १ जानेवारी १९२२ | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251168/|title=Kalidas (1922)|date=1 January 1922|website=IMDb}}</ref> |- | ''राजर्षी अंबरीश'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253534/?ref_=nm_flmg_dr_59|title=Rajrishi Ambarish (1922)|date=24 August 2015|website=IMDb}}</ref> |- | ''अहमदाबाद काँग्रेस'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252835/?ref_=nm_flmg_dr_58|title=Ahmadabad Congress (1922)|date=24 August 2015|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत नामदेव'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253635/?ref_=nm_flmg_dr_57|title=Sant Namdev (1922)|website=IMDb}}</ref> |} == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1922] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170619223431/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1922 |date=2017-06-19 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२२ मधील मराठी चित्रपट]] 97u2h7e9hve5wx23fmlvrhe3s526ssw 2718190 2718158 2026-10-08T18:33:45Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, removed: {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} using [[Project:AWB|AWB]] 2718190 wikitext text/x-wiki इ.स. १९२२ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" | वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="4" align="center" | १९२२ | ''कालिदास'' | श्री नाथ पाटणकर | तारा कोरेगावकर, बाबा व्यास | १ जानेवारी १९२२ | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251168/|title=Kalidas (1922)|date=1 January 1922|website=IMDb}}</ref> |- | ''राजर्षी अंबरीश'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253534/?ref_=nm_flmg_dr_59|title=Rajrishi Ambarish (1922)|date=24 August 2015|website=IMDb}}</ref> |- | ''अहमदाबाद काँग्रेस'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252835/?ref_=nm_flmg_dr_58|title=Ahmadabad Congress (1922)|date=24 August 2015|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत नामदेव'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253635/?ref_=nm_flmg_dr_57|title=Sant Namdev (1922)|website=IMDb}}</ref> |} == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1922] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170619223431/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1922 |date=2017-06-19 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२२ मधील मराठी चित्रपट]] 74clix9jpiu6h5c0dgfg3a4u8x3ek6r 2718207 2718190 2026-10-08T18:36:24Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718207 wikitext text/x-wiki इ.स. १९२२ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" | वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="4" align="center" | १९२२ | ''कालिदास'' | श्री नाथ पाटणकर | तारा कोरेगावकर, बाबा व्यास | १ जानेवारी १९२२ | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251168/|title=Kalidas (1922)|date=1 January 1922|website=IMDb}}</ref> |- | ''राजर्षी अंबरीश'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253534/?ref_=nm_flmg_dr_59|title=Rajrishi Ambarish (1922)|date=24 August 2015|website=IMDb}}</ref> |- | ''अहमदाबाद काँग्रेस'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252835/?ref_=nm_flmg_dr_58|title=Ahmadabad Congress (1922)|date=24 August 2015|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत नामदेव'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253635/?ref_=nm_flmg_dr_57|title=Sant Namdev (1922)|website=IMDb}}</ref> |} == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1922] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170619223431/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1922 |date=2017-06-19 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२२ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 4mql5qehshj259qlfkeeq1wr9btjg6c 0 272225 2718160 2706798 2026-10-08T18:27:10Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718160 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३२ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कास्ट ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="8" align="center" | १९२३ | ''राम मारुती युद्धा'' | rowspan="8" | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | सखाराम जाधव, भाऊराव दातार | | rowspan="8" | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | rowspan="8" | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | |- | ''महानंद'' | बी. पवार, दादा पेंडसे, भाऊराव दातार | | |- | ''जरासंध वध'' | भाऊराव दातार, बी. पवार, घनश्याम सिंह | | |- | ''गुरू द्रोणाचार्य'' | भाऊराव दातार, दादा पेंडसे, चारुबाई | | |- | ''बुद्ध देव'' | अण्णा साळुंके, भाऊराव दातार | | |- | ''भक्त गोरा कुंभार'' | | | |- | ''बब्रुवाहन'' | सखाराम जाधव, दादा पेंडसे, भाऊराव दातार | | |- | ''अश्वत्थामा'' | गोतीराम, भाऊराव दातार, दादा पेंडसे | | |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''इगोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1923] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924022951/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1923 |date=2015-09-24 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील मराठी चित्रपट]] 4i1thxju0v6g5qm9nh6jlkohtrlxc8v 2718217 2718160 2026-10-08T18:36:57Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718217 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३२ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कास्ट ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="8" align="center" | १९२३ | ''राम मारुती युद्धा'' | rowspan="8" | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | सखाराम जाधव, भाऊराव दातार | | rowspan="8" | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | rowspan="8" | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | |- | ''महानंद'' | बी. पवार, दादा पेंडसे, भाऊराव दातार | | |- | ''जरासंध वध'' | भाऊराव दातार, बी. पवार, घनश्याम सिंह | | |- | ''गुरू द्रोणाचार्य'' | भाऊराव दातार, दादा पेंडसे, चारुबाई | | |- | ''बुद्ध देव'' | अण्णा साळुंके, भाऊराव दातार | | |- | ''भक्त गोरा कुंभार'' | | | |- | ''बब्रुवाहन'' | सखाराम जाधव, दादा पेंडसे, भाऊराव दातार | | |- | ''अश्वत्थामा'' | गोतीराम, भाऊराव दातार, दादा पेंडसे | | |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''इगोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1923] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924022951/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1923 |date=2015-09-24 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} g29g3cq509ew5i8h6dlej77blq7msq4 2718286 2718217 2026-10-08T18:47:24Z अभय नातू 206 शुद्धलेखन 2718286 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३२ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कास्ट ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="8" align="center" | १९२३ | ''राम मारुती युद्ध'' | rowspan="8" | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | सखाराम जाधव, भाऊराव दातार | | rowspan="8" | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | rowspan="8" | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | |- | ''महानंदा'' | बी. पवार, दादा पेंडसे, भाऊराव दातार | | |- | ''जरासंध वध'' | भाऊराव दातार, बी. पवार, घनश्याम सिंह | | |- | ''गुरू द्रोणाचार्य'' | भाऊराव दातार, दादा पेंडसे, चारुबाई | | |- | ''बुद्ध देव'' | अण्णा साळुंके, भाऊराव दातार | | |- | ''भक्त गोरा कुंभार'' | | | |- | ''बब्रुवाहन'' | सखाराम जाधव, दादा पेंडसे, भाऊराव दातार | | |- | ''अश्वत्थामा'' | गोतीराम, भाऊराव दातार, दादा पेंडसे | | |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''इगोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1923] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924022951/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1923 |date=2015-09-24 }} {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील मराठी चित्रपट]] 5i7acsoy3haauk1rkjpt17ow83x0dfg 0 272226 2718162 2644912 2026-10-08T18:27:17Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718162 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९२४ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="4" align="center" | १९२४ | [[विंचुचा दंश (चित्रपट)|विंचुचा दंश]] | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253901/?ref_=nm_flmg_dr_44|title=Vinchucha Dansha (1924)|website=IMDb}}</ref> |- | [[सीता शुद्धी]] | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1570679/?ref_=nm_flmg_dr_43|title=Sita Shuddhi (1924)|website=IMDb}}</ref> |- | [[शिवाजीची आग्र्याहून सुटका (चित्रपट)|शिवाजीची आग्र्याहून सुटका]] | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, जार्दोस, लक्ष्मण मालुसरे | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253685/?ref_=nm_flmg_dr_42|title=Shivajichi Agryahun Sutaka (1924)|website=IMDb}}</ref> |- | [[नगरपालिका निवडणुका]] | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | बी. पवार, सखाराम जाधव, शिंदे | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253261/?ref_=nm_flmg_dr_41|title=Municipal Elections (1924)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1924] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924022952/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1924 |date=2015-09-24 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२४ मधील मराठी चित्रपट]] him1o5pxdw73dn1m5s3xygdcov8x0qg 2718219 2718162 2026-10-08T18:37:04Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718219 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९२४ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="4" align="center" | १९२४ | [[विंचुचा दंश (चित्रपट)|विंचुचा दंश]] | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253901/?ref_=nm_flmg_dr_44|title=Vinchucha Dansha (1924)|website=IMDb}}</ref> |- | [[सीता शुद्धी]] | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1570679/?ref_=nm_flmg_dr_43|title=Sita Shuddhi (1924)|website=IMDb}}</ref> |- | [[शिवाजीची आग्र्याहून सुटका (चित्रपट)|शिवाजीची आग्र्याहून सुटका]] | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, जार्दोस, लक्ष्मण मालुसरे | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253685/?ref_=nm_flmg_dr_42|title=Shivajichi Agryahun Sutaka (1924)|website=IMDb}}</ref> |- | [[नगरपालिका निवडणुका]] | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | बी. पवार, सखाराम जाधव, शिंदे | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253261/?ref_=nm_flmg_dr_41|title=Municipal Elections (1924)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1924] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924022952/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1924 |date=2015-09-24 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२४ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} cv9gl7z2uarniavacoa36accp88omih 0 272227 2718173 2645098 2026-10-08T18:27:55Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718173 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९२५ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कास्ट ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९२५ | ''[[सावकारी पाश]]'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | [[व्ही. शांताराम]], कमलादेवी, झुंझारराव पवार, किशाबापू बकरे, के. धाबर, शंकरराव बुटे | | | [[व्ही. शांताराम|शांतारामचा]] अभिनय करणारा पहिला चित्रपट [[व्ही. शांताराम|व्ही]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://tlweb.latrobe.edu.au/humanities/screeningthepast/reruns/rr0499/PUdrr6.htm|title=In the age of silence|website=latrobe.edu.au}}</ref> [[हरी नारायण आपटे]] यांच्या “सावकारी हाक” (सावकाराचा हाक) या कादंबरीवर आधारित.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://filmheritagefoundation.co.in/savkari-pash-the-indian-shylock-1925-80-mins/|title=Savkari Pash (The Indian Shylock), 1925, 80 mins|website=Film Heritage Foundation}}</ref> | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249939/|title=Savkari Pash (1925)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सिमंतक मणी'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, कृष्णा चौहान | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253707/?ref_=nm_flmg_dr_37|title=Simantak Mani (1925)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सत्यभामा'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, कृष्णा चौहान | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253642/?ref_=nm_flmg_dr_36|title=Satyabhama (1925)|website=IMDb}}</ref> |- | ''काकासाहेबांच्या डोळ्यांत झंझानित अंजन'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | बच्चू, सहदेव, कृष्णा कुंभार | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253173/?ref_=nm_flmg_dr_33|title=Kakashebanchya Dolyat Jhanjhanit Anjan (1925)|website=IMDb}}</ref> |- | ''हिडिंब बजकासुर वध'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, बी. पवार, यमुना गोले | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253124/?ref_=nm_flmg_dr_32|title=Hidimb Bajkasur Vadha (1925)|website=IMDb}}</ref> |- | ''चतुर्थीचा चंदा'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252981/?ref_=nm_flmg_dr_29|title=Chaturthicha Chanda (1925)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1925] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304132043/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1925 |date=2016-03-04 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२५ मधील मराठी चित्रपट]] bw1bmt9s6wmcirztp0lpo7w54ieulvz 2718231 2718173 2026-10-08T18:37:46Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718231 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९२५ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कास्ट ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९२५ | ''[[सावकारी पाश]]'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | [[व्ही. शांताराम]], कमलादेवी, झुंझारराव पवार, किशाबापू बकरे, के. धाबर, शंकरराव बुटे | | | [[व्ही. शांताराम|शांतारामचा]] अभिनय करणारा पहिला चित्रपट [[व्ही. शांताराम|व्ही]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://tlweb.latrobe.edu.au/humanities/screeningthepast/reruns/rr0499/PUdrr6.htm|title=In the age of silence|website=latrobe.edu.au}}</ref> [[हरी नारायण आपटे]] यांच्या “सावकारी हाक” (सावकाराचा हाक) या कादंबरीवर आधारित.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://filmheritagefoundation.co.in/savkari-pash-the-indian-shylock-1925-80-mins/|title=Savkari Pash (The Indian Shylock), 1925, 80 mins|website=Film Heritage Foundation}}</ref> | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249939/|title=Savkari Pash (1925)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सिमंतक मणी'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, कृष्णा चौहान | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253707/?ref_=nm_flmg_dr_37|title=Simantak Mani (1925)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सत्यभामा'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, कृष्णा चौहान | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253642/?ref_=nm_flmg_dr_36|title=Satyabhama (1925)|website=IMDb}}</ref> |- | ''काकासाहेबांच्या डोळ्यांत झंझानित अंजन'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | बच्चू, सहदेव, कृष्णा कुंभार | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253173/?ref_=nm_flmg_dr_33|title=Kakashebanchya Dolyat Jhanjhanit Anjan (1925)|website=IMDb}}</ref> |- | ''हिडिंब बजकासुर वध'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, बी. पवार, यमुना गोले | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253124/?ref_=nm_flmg_dr_32|title=Hidimb Bajkasur Vadha (1925)|website=IMDb}}</ref> |- | ''चतुर्थीचा चंदा'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252981/?ref_=nm_flmg_dr_29|title=Chaturthicha Chanda (1925)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1925] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304132043/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1925 |date=2016-03-04 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२५ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 3w2lnta2anw2xnhqopkpeffnrcf2ktz 0 272228 2718172 2645105 2026-10-08T18:27:52Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718172 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९२६ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="8" align="center" | १९२६ | ''संत एकनाथ'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | गोतीराम, भाऊराव दातार | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253632/?ref_=nm_flmg_dr_28|title=Sant Eknath (1926)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राम राज्य विजय'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1570667/?ref_=nm_flmg_dr_27|title=Ram Rajya Vijay (1926)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जानकी स्वयंवर'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253158/?ref_=nm_flmg_dr_25|title=Janaki Swayamvar (1926)|website=IMDb}}</ref> |- | ''धनुर्भंगा'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253031/?ref_=nm_flmg_dr_24|title=Dhanurbhanga (1926)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भक्त प्रल्हाद'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, बी. पवार, गंगाराम न्हावी | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252938/?ref_=nm_flmg_dr_23|title=Bhakta Pralhad (1926)|website=IMDb}}</ref> |- | ''बालाजी निंबाळकर'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | वसंत शिंदे, भाऊराव दातार, दत्तोपंत सकटे | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252923/?ref_=nm_flmg_dr_22|title=Balaji Nimbalkar (1926)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1926] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171226225545/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1926 |date=2017-12-26 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२६ मधील मराठी चित्रपट]] fzquvdqsoir7gr0apclib41oyfsusz8 2718225 2718172 2026-10-08T18:37:23Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718225 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९२६ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="8" align="center" | १९२६ | ''संत एकनाथ'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | गोतीराम, भाऊराव दातार | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253632/?ref_=nm_flmg_dr_28|title=Sant Eknath (1926)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राम राज्य विजय'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1570667/?ref_=nm_flmg_dr_27|title=Ram Rajya Vijay (1926)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जानकी स्वयंवर'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253158/?ref_=nm_flmg_dr_25|title=Janaki Swayamvar (1926)|website=IMDb}}</ref> |- | ''धनुर्भंगा'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253031/?ref_=nm_flmg_dr_24|title=Dhanurbhanga (1926)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भक्त प्रल्हाद'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, बी. पवार, गंगाराम न्हावी | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252938/?ref_=nm_flmg_dr_23|title=Bhakta Pralhad (1926)|website=IMDb}}</ref> |- | ''बालाजी निंबाळकर'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | वसंत शिंदे, भाऊराव दातार, दत्तोपंत सकटे | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252923/?ref_=nm_flmg_dr_22|title=Balaji Nimbalkar (1926)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1926] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171226225545/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1926 |date=2017-12-26 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२६ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} ewbnd3d054tw6p3a6sai1t1ytevf85z 0 272229 2718174 2645094 2026-10-08T18:27:59Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718174 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९२७ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="7" align="center" | १९२७ | ''रुक्मिणी हरन'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, अनसूरा | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253605/?ref_=nm_flmg_dr_21|title=Rukmini Haran (1927)|website=IMDb}}</ref> |- | ''रुकमंगडा मोहिनी'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | गणपत जी.शिंदे, गंगूबाई मोहिते | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253603/?ref_=nm_flmg_dr_20|title=Rukamangada Mohini (1927)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नळ दमयंती'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | साळुंके, गोतीराम, बच्चुराम | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253281/?ref_=nm_flmg_dr_19|title=Nala Damayanti (1927)|website=IMDb}}</ref> |- | ''हनुमान जन्म'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, लक्ष्मण मालुसरे, यमुना गोले | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253119/?ref_=nm_flmg_dr_18|title=Hanuman Janma (1927)|website=IMDb}}</ref> |- | ''द्रौपदी वस्त्रहरान'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, बचोबा, गंगूबाई मोहिते | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253057/?ref_=nm_flmg_dr_17|title=Draupadi Vastraharan (1927)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भक्त सुदामा'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, क्षीरसागर | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252939/?ref_=nm_flmg_dr_16|title=Bhakta Sudama (1927)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नेताजी पालकर'' | [[व्ही. शांताराम]] | बाळासाहेब यादव, अनसूया, झुंझारराव पवार, माने | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213934/|title=Netalji Palkar (1927)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1927] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304113447/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1927 |date=2016-03-04 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२७ मधील मराठी चित्रपट]] ba3wkdpiwzbxzg8802lmp9yw2520o6n 2718232 2718174 2026-10-08T18:37:49Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718232 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९२७ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="7" align="center" | १९२७ | ''रुक्मिणी हरन'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, अनसूरा | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253605/?ref_=nm_flmg_dr_21|title=Rukmini Haran (1927)|website=IMDb}}</ref> |- | ''रुकमंगडा मोहिनी'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | गणपत जी.शिंदे, गंगूबाई मोहिते | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253603/?ref_=nm_flmg_dr_20|title=Rukamangada Mohini (1927)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नळ दमयंती'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | साळुंके, गोतीराम, बच्चुराम | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253281/?ref_=nm_flmg_dr_19|title=Nala Damayanti (1927)|website=IMDb}}</ref> |- | ''हनुमान जन्म'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, लक्ष्मण मालुसरे, यमुना गोले | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253119/?ref_=nm_flmg_dr_18|title=Hanuman Janma (1927)|website=IMDb}}</ref> |- | ''द्रौपदी वस्त्रहरान'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, बचोबा, गंगूबाई मोहिते | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253057/?ref_=nm_flmg_dr_17|title=Draupadi Vastraharan (1927)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भक्त सुदामा'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, क्षीरसागर | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252939/?ref_=nm_flmg_dr_16|title=Bhakta Sudama (1927)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नेताजी पालकर'' | [[व्ही. शांताराम]] | बाळासाहेब यादव, अनसूया, झुंझारराव पवार, माने | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213934/|title=Netalji Palkar (1927)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1927] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304113447/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1927 |date=2016-03-04 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२७ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} n82plzum5d87btka6qq7pefwgat963m 0 272230 2718165 2645104 2026-10-08T18:27:28Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718165 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} सन १९२८ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] मराठी भाषा चित्रपट उद्योगाने निर्मित चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="5" align="center" | 1928 | ''कर्ण'' | [[विष्णूपंत गोविंद दामले]], शेख फत्तेलाल | केशवराव धाबर, कमलादेवी, रावजी म्हसकर | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0158700/|title=Karna (1928)|website=IMDb}}</ref> |- | ''श्रीकृष्ण षष्ठी'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253693/?ref_=nm_flmg_dr_15|title=Shri Krishna Shishtai (1928)|website=IMDb}}</ref> |- | ''परशुराम'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, गोतीराम, आश्राबाई | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253447/?ref_=nm_flmg_dr_14|title=Parshuram (1928)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कुमारी मिलचे शुद्धीकरण'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253192/?ref_=nm_flmg_dr_13|title=Kumari Millche Shuddhikaran (1928)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भक्त दमाजी'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | गोतीराम, भाऊराव दातार | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252937/?ref_=nm_flmg_dr_12|title=Bhakta Damaji (1928)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1928] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170619222705/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1928 |date=2017-06-19 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२८ मधील मराठी चित्रपट]] exdaz8a5h85warbrseleww0yknq578g 2718221 2718165 2026-10-08T18:37:10Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718221 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} सन १९२८ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] मराठी भाषा चित्रपट उद्योगाने निर्मित चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="5" align="center" | 1928 | ''कर्ण'' | [[विष्णूपंत गोविंद दामले]], शेख फत्तेलाल | केशवराव धाबर, कमलादेवी, रावजी म्हसकर | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0158700/|title=Karna (1928)|website=IMDb}}</ref> |- | ''श्रीकृष्ण षष्ठी'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253693/?ref_=nm_flmg_dr_15|title=Shri Krishna Shishtai (1928)|website=IMDb}}</ref> |- | ''परशुराम'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | भाऊराव दातार, गोतीराम, आश्राबाई | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253447/?ref_=nm_flmg_dr_14|title=Parshuram (1928)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कुमारी मिलचे शुद्धीकरण'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253192/?ref_=nm_flmg_dr_13|title=Kumari Millche Shuddhikaran (1928)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भक्त दमाजी'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | गोतीराम, भाऊराव दातार | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252937/?ref_=nm_flmg_dr_12|title=Bhakta Damaji (1928)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1928] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170619222705/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1928 |date=2017-06-19 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२८ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 68wa1p49vw0yosqhpf0yzcn3h3yteal 0 272231 2718171 2645099 2026-10-08T18:27:48Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718171 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९२९ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="8" align="center" | १९२९ | ''वसंतसेना'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | गोतीराम, सखाराम जाधव, जेके नंदा | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253885/?ref_=nm_flmg_dr_11|title=Vasantsena (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत मीराबाई'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | शकुंतला | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253633/?ref_=nm_flmg_dr_10|title=Sant Mirabai (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मालविकाग्नि मित्र'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | शकुंतला, किशोरी पाठक, कृष्णा कुंभार | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253230/?ref_=nm_flmg_dr_9|title=Malvikagni Mitra (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मालती माधव'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | अनसूया, कृष्णा कुंभार | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253229/?ref_=nm_flmg_dr_8|title=Malti Madhav (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कच देवयानी'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253169/?ref_=nm_flmg_dr_7|title=Kacha Devayani (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''चंद्रहास'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252980/?ref_=nm_flmg_dr_6|title=Chandrahasa (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''बोलकी तापेली'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252950/?ref_=nm_flmg_dr_5|title=Bolki Tapeli (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गोपाळ कृष्ण'' | [[व्ही. शांताराम|व्ही शांताराम]] | कमलादेवी, अनंत आपटे, साक्रीबाई | | [[प्रभात फिल्म कंपनी]] | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0256784/|title=Gopal Krishna (1929)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111164450/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1929 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२९ मधील मराठी चित्रपट]] qzclnmnji0t1cy1ev2og18wsq9uxpse 2718230 2718171 2026-10-08T18:37:42Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718230 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९२९ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="8" align="center" | १९२९ | ''वसंतसेना'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | गोतीराम, सखाराम जाधव, जेके नंदा | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253885/?ref_=nm_flmg_dr_11|title=Vasantsena (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत मीराबाई'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | शकुंतला | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253633/?ref_=nm_flmg_dr_10|title=Sant Mirabai (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मालविकाग्नि मित्र'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | शकुंतला, किशोरी पाठक, कृष्णा कुंभार | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253230/?ref_=nm_flmg_dr_9|title=Malvikagni Mitra (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मालती माधव'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | अनसूया, कृष्णा कुंभार | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253229/?ref_=nm_flmg_dr_8|title=Malti Madhav (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कच देवयानी'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253169/?ref_=nm_flmg_dr_7|title=Kacha Devayani (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''चंद्रहास'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252980/?ref_=nm_flmg_dr_6|title=Chandrahasa (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''बोलकी तापेली'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252950/?ref_=nm_flmg_dr_5|title=Bolki Tapeli (1929)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गोपाळ कृष्ण'' | [[व्ही. शांताराम|व्ही शांताराम]] | कमलादेवी, अनंत आपटे, साक्रीबाई | | [[प्रभात फिल्म कंपनी]] | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0256784/|title=Gopal Krishna (1929)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111164450/http://www.gomolo.com/1920-1929/marathi-movies-1929 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९२९ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} gfmr84iwv9ya4xhei414ce0y0o20nyh 0 272340 2718167 2644922 2026-10-08T18:27:35Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718167 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३० मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="15" align="center" | १९३० | ''कबीर कमल'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392208/?ref_=nm_flmg_dr_4|title=Kabir Kamal (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | [[जीवनाचे गाणे (चित्रपट)|जीवनाचे गाणे]] | जी.पी.पवार | [[ललिता पवार]] | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253733/|title=Song of Life (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | [[शमशेर बहादूर (मराठी चित्रपट)|शमशेर बहादूर]] | वाय.डी. सरपोतदार | [[ललिता पवार]] | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0356023/|title=Shamsher Bahadur (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | [[उदयकाळ]] | केशवराव धाबर, [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]], बाबुराव पेंढारकर, कमलादेवी | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214215/|title=Udaykal (1930) - IMDb|website=IMDb}}</ref> |- | [[नंदकुमार (मराठी चित्रपट)|नंदकुमार]] | व्ही.एच. पलनीटकर | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392486/|title=Nand Kumar (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सिनबाद खालाशी'' | रामचंद्र गोपाळ तोरणे | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393776/|title=Sinbad Khalashi (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''लंका'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | | | |[[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249680/|title=Lanka (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''स्वजारा डोरानर'' | बाबुराव पेंढारकर | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0243590/|title=Swajara Doran (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राज प्रपंच'' | केशवलाल जोशी | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392661/|title=Raj Prapanch (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सावती मत्सर'' | शिंदे | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1587851/|title=Savati Matsar (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राणी साहेब'' | केशवराव धाईबर, [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214046/|title=Rani Saheba (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''दैवी खडग'' | जी.पी. पवार | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252351/|title=Daivi Khadag (1930)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1930] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304124715/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1930 |date=2016-03-04 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३० मधील मराठी चित्रपट]] kgtvcfqg5jlghxqqkar6018y2xmmje5 2718224 2718167 2026-10-08T18:37:19Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718224 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३० मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="15" align="center" | १९३० | ''कबीर कमल'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392208/?ref_=nm_flmg_dr_4|title=Kabir Kamal (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | [[जीवनाचे गाणे (चित्रपट)|जीवनाचे गाणे]] | जी.पी.पवार | [[ललिता पवार]] | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253733/|title=Song of Life (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | [[शमशेर बहादूर (मराठी चित्रपट)|शमशेर बहादूर]] | वाय.डी. सरपोतदार | [[ललिता पवार]] | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0356023/|title=Shamsher Bahadur (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | [[उदयकाळ]] | केशवराव धाबर, [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]], बाबुराव पेंढारकर, कमलादेवी | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214215/|title=Udaykal (1930) - IMDb|website=IMDb}}</ref> |- | [[नंदकुमार (मराठी चित्रपट)|नंदकुमार]] | व्ही.एच. पलनीटकर | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392486/|title=Nand Kumar (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सिनबाद खालाशी'' | रामचंद्र गोपाळ तोरणे | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0393776/|title=Sinbad Khalashi (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''लंका'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | | | |[[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249680/|title=Lanka (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''स्वजारा डोरानर'' | बाबुराव पेंढारकर | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0243590/|title=Swajara Doran (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राज प्रपंच'' | केशवलाल जोशी | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0392661/|title=Raj Prapanch (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सावती मत्सर'' | शिंदे | | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1587851/|title=Savati Matsar (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राणी साहेब'' | केशवराव धाईबर, [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214046/|title=Rani Saheba (1930)|website=IMDb}}</ref> |- | ''दैवी खडग'' | जी.पी. पवार | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252351/|title=Daivi Khadag (1930)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1930] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304124715/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1930 |date=2016-03-04 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३० मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 9mvh5rsb0kac4m4n8ea6ii0hejyvt8a 0 272341 2718161 2644915 2026-10-08T18:27:14Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718161 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३१ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="3" align="center" | १९३१ | ''चंद्रसेन'' | केशवराव धाईबर, [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0390964/?ref_=nm_flmg_dr_47|title=Chandrasena (1931)|website=IMDb}}</ref> |- | ''श्री कृष्ण माया'' | जीव्ही साने | [[ललिता पवार]] | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0356032/|title=Shri Krishna Maya (1931)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राणी रूपमती'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253538/|title=Rani Rupmati (1931)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1931] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171231123056/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1931 |date=2017-12-31 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३१ मधील मराठी चित्रपट]] 730hkl6w6zuamwswt7nuyanfaxcfzgx 2718218 2718161 2026-10-08T18:37:01Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718218 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३१ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="3" align="center" | १९३१ | ''चंद्रसेन'' | केशवराव धाईबर, [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0390964/?ref_=nm_flmg_dr_47|title=Chandrasena (1931)|website=IMDb}}</ref> |- | ''श्री कृष्ण माया'' | जीव्ही साने | [[ललिता पवार]] | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0356032/|title=Shri Krishna Maya (1931)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राणी रूपमती'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | | [[मराठी भाषा|मराठी]] अंतर्भागासह मूक फिल्म | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253538/|title=Rani Rupmati (1931)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1931] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171231123056/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1931 |date=2017-12-31 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३१ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} s6m1f39cnwrhsiobe6sqzhqvkja6de1 0 272346 2718176 2645093 2026-10-08T18:28:06Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718176 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३२ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="5" align="center" | १९३२ | ''[[अग्निकंकन: ब्रँडेड ओथ]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | शंकरराव भोसले, कमलादेवी, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], बुडासाहेब, निंबाळकर, लीला, बाबूराव पेंढारकर आणि गजानन जागीरदार | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0258689/|title=Agnikankan: Branded Oath (1932)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[अयोध्येचा राजा (चित्रपट)|अयोध्येचा राजा]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | [[गोविंदराव टेंबे]], [[दुर्गा खोटे]], बाबुराव पेंढारकर, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], निंबाळकर, शंकरराव भोसले | २३ जानेवारी १९३२ | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | पहिला [[मराठी भाषा|मराठी]] ध्वनी चित्रपट | <ref name="GokulsingDissanayake2013">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=djUFmlFbzFkC&pg=PA75|title=Routledge Handbook of Indian Cinemas|last=K. Moti Gokulsing|last2=Wimal Dissanayake|date=17 April 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-77284-9|pages=75–|access-date=8 September 2015}}</ref> |- | ''श्याम सुंदर'' | [[भालजी पेंढारकर]] | [[शाहू मोडक]], शांता आपटे, बंडोपंत सोहोनी, बाबुराव केतकर, [[पी.के. राजा सँडॉव|राजा सँडो]], बापूराव आपटे | | सरस्वती सिनेटोन | हा रौप्य महोत्सव साजरा करणारा पहिला चित्रपट ठरला.<ref>http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/bollywood-actresses-of-pre-independence-era-26762.html</ref> | <ref name="RajadhyakshaWillemen2014">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=SLkABAAAQBAJ&pg=PA256|title=Encyclopedia of Indian Cinema|last=Ashish Rajadhyaksha|last2=Paul Willemen|date=10 July 2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-94318-9|pages=256–|access-date=8 September 2015}}</ref> |- | ''[[माया मच्छिंद्र]]'' | [[व्ही. शांताराम|शांताराम राजाराम वानकुद्रे]] | [[गोविंदराव टेंबे]], [[दुर्गा खोटे]], [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | |- | ''सेतू बंधन'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | बाबूराव, उदितसिंग, हरबन | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253671/|title=Setu Bandhan (1932)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1932] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171231101606/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1932 |date=2017-12-31 }} * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|id=0258689|title=Agnikankan (1932)}} * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|id=0258436|title=Ayodhyecha Raja (1932)}} * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|id=0253695|title=Shyam Sunder (1932)}} * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|id=0259429|title=Maya Machhindra (1932)}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३२ मधील मराठी चित्रपट]] 1h7ixcfj8xwzu1o4plrdh6lgppw9m1a 2718235 2718176 2026-10-08T18:37:59Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718235 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३२ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="5" align="center" | १९३२ | ''[[अग्निकंकन: ब्रँडेड ओथ]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | शंकरराव भोसले, कमलादेवी, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], बुडासाहेब, निंबाळकर, लीला, बाबूराव पेंढारकर आणि गजानन जागीरदार | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0258689/|title=Agnikankan: Branded Oath (1932)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[अयोध्येचा राजा (चित्रपट)|अयोध्येचा राजा]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | [[गोविंदराव टेंबे]], [[दुर्गा खोटे]], बाबुराव पेंढारकर, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], निंबाळकर, शंकरराव भोसले | २३ जानेवारी १९३२ | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | पहिला [[मराठी भाषा|मराठी]] ध्वनी चित्रपट | <ref name="GokulsingDissanayake2013">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=djUFmlFbzFkC&pg=PA75|title=Routledge Handbook of Indian Cinemas|last=K. Moti Gokulsing|last2=Wimal Dissanayake|date=17 April 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-77284-9|pages=75–|access-date=8 September 2015}}</ref> |- | ''श्याम सुंदर'' | [[भालजी पेंढारकर]] | [[शाहू मोडक]], शांता आपटे, बंडोपंत सोहोनी, बाबुराव केतकर, [[पी.के. राजा सँडॉव|राजा सँडो]], बापूराव आपटे | | सरस्वती सिनेटोन | हा रौप्य महोत्सव साजरा करणारा पहिला चित्रपट ठरला.<ref>http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/bollywood-actresses-of-pre-independence-era-26762.html</ref> | <ref name="RajadhyakshaWillemen2014">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=SLkABAAAQBAJ&pg=PA256|title=Encyclopedia of Indian Cinema|last=Ashish Rajadhyaksha|last2=Paul Willemen|date=10 July 2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-94318-9|pages=256–|access-date=8 September 2015}}</ref> |- | ''[[माया मच्छिंद्र]]'' | [[व्ही. शांताराम|शांताराम राजाराम वानकुद्रे]] | [[गोविंदराव टेंबे]], [[दुर्गा खोटे]], [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | |- | ''सेतू बंधन'' | [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | बाबूराव, उदितसिंग, हरबन | | हिंदुस्तान सिनेमा फिल्म कंपनी | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253671/|title=Setu Bandhan (1932)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1932] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171231101606/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1932 |date=2017-12-31 }} * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|id=0258689|title=Agnikankan (1932)}} * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|id=0258436|title=Ayodhyecha Raja (1932)}} * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|id=0253695|title=Shyam Sunder (1932)}} * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|id=0259429|title=Maya Machhindra (1932)}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३२ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 1dd4slz97wkmoxiqtx5s5swgqqbr8wk 0 272347 2718163 2644897 2026-10-08T18:27:22Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718163 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३३ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने निर्मित चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="2" align="center" | १९३३ | ''[[सिंहगड (चित्रपट)|सिंहगड]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | केशवराव धाबर, गणपत जी. शिंदे, शंकरराव भोसले, बाजारबेटू, बाबूराव पेंढारकर, बुडासाहेब, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], लीला, प्रभावती | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[हरी नारायण आपटे]] यांच्या साहित्यिक कादंबरी आधारित "काला आला पान सिंह सिंह" | <ref name="RajadhyakshaWillemen2014">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=rF8ABAAAQBAJ&pg=PA1994-IA263|title=Encyclopedia of Indian Cinema|last=Ashish Rajadhyaksha|last2=Paul Willemen|date=10 July 2014|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-135-94325-7|pages=1994–|access-date=8 September 2015}}</ref> |- | ''[[सैरंध्री (चित्रपट)|सैरंध्री]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | [[शकुंतला परांजपे]], [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], लीला, जीआर माने, शंकरराव भोसले | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[महाभारत|महाभारतातील]] घटनेवर आधारित | <ref name="GokulsingDissanayake2013">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=QwGgF-rDucEC&pg=PT123|title=Routledge Handbook of Indian Cinemas|last=K. Moti Gokulsing|last2=Wimal Dissanayake|date=17 April 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-77291-7|pages=123–|access-date=8 September 2015}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1933] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171027044504/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1933 |date=2017-10-27 }} * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|id=0262769|title=Sinhagad (1933)}} * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|id=0332370|title=Sairandhari (1933)}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील मराठी चित्रपट]] bio1ow04tvvxexekbl3z2xflwj5d2sj 2718222 2718163 2026-10-08T18:37:13Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718222 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३३ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने निर्मित चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="2" align="center" | १९३३ | ''[[सिंहगड (चित्रपट)|सिंहगड]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | केशवराव धाबर, गणपत जी. शिंदे, शंकरराव भोसले, बाजारबेटू, बाबूराव पेंढारकर, बुडासाहेब, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], लीला, प्रभावती | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[हरी नारायण आपटे]] यांच्या साहित्यिक कादंबरी आधारित "काला आला पान सिंह सिंह" | <ref name="RajadhyakshaWillemen2014">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=rF8ABAAAQBAJ&pg=PA1994-IA263|title=Encyclopedia of Indian Cinema|last=Ashish Rajadhyaksha|last2=Paul Willemen|date=10 July 2014|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-135-94325-7|pages=1994–|access-date=8 September 2015}}</ref> |- | ''[[सैरंध्री (चित्रपट)|सैरंध्री]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | [[शकुंतला परांजपे]], [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], लीला, जीआर माने, शंकरराव भोसले | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[महाभारत|महाभारतातील]] घटनेवर आधारित | <ref name="GokulsingDissanayake2013">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=QwGgF-rDucEC&pg=PT123|title=Routledge Handbook of Indian Cinemas|last=K. Moti Gokulsing|last2=Wimal Dissanayake|date=17 April 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-77291-7|pages=123–|access-date=8 September 2015}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1933] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171027044504/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1933 |date=2017-10-27 }} * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|id=0262769|title=Sinhagad (1933)}} * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|id=0332370|title=Sairandhari (1933)}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} pfuu8par8xrhwjurfnsctb5ew3qs7m3 0 272348 2718164 2644892 2026-10-08T18:27:24Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718164 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३४ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="7" align="center" | १९३४ | ''[[अमृत मंथन (चित्रपट)|अमृत मंथन]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | चंद्र मोहन, नलिनी तरखड, शांता आपटे, जीआर माने | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0024828/|title=Amrit Manthan (1934)|website=IMDb}}</ref> |- | ''आकाशवाणी'' | [[भालजी पेंढारकर]] | [[लीला चिटणीस|लीला]], नानासाहेब फाटक, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | | कोल्हापूर सिनेनेटोन | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252216/|title=Akashwani (1934)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पार्थ कुमार'' | [[भालजी पेंढारकर]] | [[शकुंतला परांजपे]], सोहनी, मास्टर वसंत | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253449/|title=Partha Kumar (1934)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253448/?ref_=tt_trv_cnn|title=Partha Kumar (1934)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भक्त प्रल्हाद'' | केपी भावे | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0156355/|title=Bhakta Pralhad (1934)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शाशककर्ता शिवाजी'' | नागेंद्र मजुमदार | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0236735/|title=Shakakarta Shivaji (1934)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कृष्ण अर्जुन युध'' | विश्राम बेडेकर, वामनराव एन.भट, चिंतामणराव कोल्हटकर | | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | |- | ''छत्रपती संभाजी'' | पार्श्वनाथ यशवंत अल्टेकर | मास्टर विठ्ठल | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1934] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171228092617/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1934 |date=2017-12-28 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३४ मधील मराठी चित्रपट]] 6hr02hfu597lcd8gn5oifnhubyfx2kn 2718220 2718164 2026-10-08T18:37:07Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718220 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३४ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="7" align="center" | १९३४ | ''[[अमृत मंथन (चित्रपट)|अमृत मंथन]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | चंद्र मोहन, नलिनी तरखड, शांता आपटे, जीआर माने | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0024828/|title=Amrit Manthan (1934)|website=IMDb}}</ref> |- | ''आकाशवाणी'' | [[भालजी पेंढारकर]] | [[लीला चिटणीस|लीला]], नानासाहेब फाटक, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | | कोल्हापूर सिनेनेटोन | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252216/|title=Akashwani (1934)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पार्थ कुमार'' | [[भालजी पेंढारकर]] | [[शकुंतला परांजपे]], सोहनी, मास्टर वसंत | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253449/|title=Partha Kumar (1934)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253448/?ref_=tt_trv_cnn|title=Partha Kumar (1934)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भक्त प्रल्हाद'' | केपी भावे | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0156355/|title=Bhakta Pralhad (1934)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शाशककर्ता शिवाजी'' | नागेंद्र मजुमदार | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0236735/|title=Shakakarta Shivaji (1934)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कृष्ण अर्जुन युध'' | विश्राम बेडेकर, वामनराव एन.भट, चिंतामणराव कोल्हटकर | | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | |- | ''छत्रपती संभाजी'' | पार्श्वनाथ यशवंत अल्टेकर | मास्टर विठ्ठल | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1934] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171228092617/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1934 |date=2017-12-28 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३४ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} ohvgl07j6kcsntdwstluim3m56zzmw2 0 272349 2718169 2644921 2026-10-08T18:27:41Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718169 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३५ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="8" align="center" | १९३५ | ''नागनंद'' | वायव्ही राव | तारा | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0265374/|title=Naganand (1935)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0265373/|title=Naganand (1935)|website=IMDb}}</ref> |- | ''उषा'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | उषा मंत्री, [[गोविंदराव टेंबे]], रत्नप्रभा | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250082/|title=Usha (1935)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250083/?ref_=tt_trv_cnn|title=Usha (1935)|website=IMDb}}</ref> |- | ''विलासी ईश्वर'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | मास्टर विनायक, बाबुराव पेंढारकर, बाळ ढवळे | | कोल्हापूर सिनेनेटोन | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0270049/|title=Vilasi Ishwar (1935)|website=IMDb}}</ref><ref name="imdb.com">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0156128/|title=Thakicha Lagna (1935)|website=IMDb}}</ref> |- | ''थकीचा लग्न'' | [[विश्राम बेडेकर]], वामनराव एन. भट | दामुअण्णा मालवणकर, बलवंतराव पेठे, शंकरराव मजूमदार | | | | |- | ''सत्याचा प्रयोग'' | [[विश्राम बेडेकर]], वामनराव एन. भट | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0156050/|title=Satyacha Prayog (1935)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मुरलीवाला'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | |एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''कालिया मर्दन'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252739/|title=Muraliwala (1935)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252585/?ref_=tt_trv_cnn|title=Kalia Mardan (1935)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[धर्मात्मा (चित्रपट)|धर्मात्मा]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | [[नारायण श्रीपाद राजहंस|बाळ गंधर्व]], चंद्र मोहन, मास्टर छोटू, रत्नप्रभा आणि वासंती | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले. चित्रपटांमध्ये [[नारायण श्रीपाद राजहंस|बाल गंधर्वची]] पहिली भूमिका. धार्मिक कवी आणि अभ्यासक संत [[एकनाथ]] (1533-99) वर आधारित | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0382638/|title=Dharmatma (1935) - IMDb|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0267425/?ref_=tt_trv_cnn|title=Dharmatma (1935) - IMDb|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[चंद्रसेना (चित्रपट)|चंद्रसेना]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | नलिनी तरखड, कुलकर्णी, [[सुरेशबाबू माने]] | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]], हिंदी, [[तमिळ भाषा|तामिळ]] भाषेत बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0266400/|title=Chandrasena (1935)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1935] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180102051109/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1935 |date=2018-01-02 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३५ मधील मराठी चित्रपट]] lwq622ev3keu7917kobpclouooa0bss 2718227 2718169 2026-10-08T18:37:30Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718227 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३५ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="8" align="center" | १९३५ | ''नागनंद'' | वायव्ही राव | तारा | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0265374/|title=Naganand (1935)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0265373/|title=Naganand (1935)|website=IMDb}}</ref> |- | ''उषा'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | उषा मंत्री, [[गोविंदराव टेंबे]], रत्नप्रभा | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250082/|title=Usha (1935)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250083/?ref_=tt_trv_cnn|title=Usha (1935)|website=IMDb}}</ref> |- | ''विलासी ईश्वर'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | मास्टर विनायक, बाबुराव पेंढारकर, बाळ ढवळे | | कोल्हापूर सिनेनेटोन | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0270049/|title=Vilasi Ishwar (1935)|website=IMDb}}</ref><ref name="imdb.com">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0156128/|title=Thakicha Lagna (1935)|website=IMDb}}</ref> |- | ''थकीचा लग्न'' | [[विश्राम बेडेकर]], वामनराव एन. भट | दामुअण्णा मालवणकर, बलवंतराव पेठे, शंकरराव मजूमदार | | | | |- | ''सत्याचा प्रयोग'' | [[विश्राम बेडेकर]], वामनराव एन. भट | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0156050/|title=Satyacha Prayog (1935)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मुरलीवाला'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | |एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''कालिया मर्दन'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252739/|title=Muraliwala (1935)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252585/?ref_=tt_trv_cnn|title=Kalia Mardan (1935)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[धर्मात्मा (चित्रपट)|धर्मात्मा]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | [[नारायण श्रीपाद राजहंस|बाळ गंधर्व]], चंद्र मोहन, मास्टर छोटू, रत्नप्रभा आणि वासंती | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले. चित्रपटांमध्ये [[नारायण श्रीपाद राजहंस|बाल गंधर्वची]] पहिली भूमिका. धार्मिक कवी आणि अभ्यासक संत [[एकनाथ]] (1533-99) वर आधारित | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0382638/|title=Dharmatma (1935) - IMDb|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0267425/?ref_=tt_trv_cnn|title=Dharmatma (1935) - IMDb|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[चंद्रसेना (चित्रपट)|चंद्रसेना]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | नलिनी तरखड, कुलकर्णी, [[सुरेशबाबू माने]] | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]], हिंदी, [[तमिळ भाषा|तामिळ]] भाषेत बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0266400/|title=Chandrasena (1935)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1935] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180102051109/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1935 |date=2018-01-02 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३५ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} s59ae0pifynaudy17hh5qqvoqns5fbx 0 272352 2718166 2644895 2026-10-08T18:27:31Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718166 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३६ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="5" align="center" | १९३६ | ''[[सावकारी पाश]]'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | विष्णूपंत औंधकर, गुलाबबाई, गोपाळ मंधारे | | शालिनी सिनेटोन | भारतीय सिनेमाचा हा पहिला रिमेक होता. तो १९२५ रिमेक आहे मूक [[मराठी चलचित्रपट|मराठी चित्रपट]] [[सावकारी पाश]]चा रिकेम होता. हा देखील भारतीय सिनेमाचा पहिला वास्तववादी चित्रपट आहे. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249940/|title=Savkari Pash (1936)|website=IMDb}}</ref> |- | ''छाया'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], [[लीला चिटणीस]], इंदिरा वाडकर | | हंस चित्रांवर | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0270273/|title=Chhaya (1936)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0270274/?ref_=tt_trv_cnn|title=Chhaya (1936)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पुंडलिक'' | [[विश्राम बेडेकर]], वामनराव एन. भट | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155980/|title=Pundalik (1936)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सावित्री'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253648/|title=Savitri (1936)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[संत तुकाराम (चित्रपट)|संत तुकाराम]]'' | [[विष्णूपंत गोविंद दामले]], शेख फत्तेलाल | विष्णूपंत पगनीस, गौरी, नांद्रेकर | २४ ऑक्टोबर २०१३ (यूके) / १२ डिसेंबर १९३६ (भारत) | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एक वर्षाहून अधिक काळ एकाच थिएटरमध्ये चालणारा पहिला भारतीय चित्रपट. [[व्हेनिस आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव|व्हेनिस फिल्म फेस्टिव्हलमधील]] सर्वोत्कृष्ट तीन चित्रपटांपैकी एक म्हणून घोषित केले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0028217/|title=Sant Tukaram (1936)|last=ameysm|date=24 October 2013|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1936] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171228202318/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1936 |date=2017-12-28 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील मराठी चित्रपट]] o04uz2m9xt1efnffi1dm0t2cnn2mfoh 2718223 2718166 2026-10-08T18:37:16Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718223 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३६ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="5" align="center" | १९३६ | ''[[सावकारी पाश]]'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | विष्णूपंत औंधकर, गुलाबबाई, गोपाळ मंधारे | | शालिनी सिनेटोन | भारतीय सिनेमाचा हा पहिला रिमेक होता. तो १९२५ रिमेक आहे मूक [[मराठी चलचित्रपट|मराठी चित्रपट]] [[सावकारी पाश]]चा रिकेम होता. हा देखील भारतीय सिनेमाचा पहिला वास्तववादी चित्रपट आहे. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249940/|title=Savkari Pash (1936)|website=IMDb}}</ref> |- | ''छाया'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], [[लीला चिटणीस]], इंदिरा वाडकर | | हंस चित्रांवर | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0270273/|title=Chhaya (1936)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0270274/?ref_=tt_trv_cnn|title=Chhaya (1936)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पुंडलिक'' | [[विश्राम बेडेकर]], वामनराव एन. भट | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155980/|title=Pundalik (1936)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सावित्री'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253648/|title=Savitri (1936)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[संत तुकाराम (चित्रपट)|संत तुकाराम]]'' | [[विष्णूपंत गोविंद दामले]], शेख फत्तेलाल | विष्णूपंत पगनीस, गौरी, नांद्रेकर | २४ ऑक्टोबर २०१३ (यूके) / १२ डिसेंबर १९३६ (भारत) | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एक वर्षाहून अधिक काळ एकाच थिएटरमध्ये चालणारा पहिला भारतीय चित्रपट. [[व्हेनिस आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव|व्हेनिस फिल्म फेस्टिव्हलमधील]] सर्वोत्कृष्ट तीन चित्रपटांपैकी एक म्हणून घोषित केले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0028217/|title=Sant Tukaram (1936)|last=ameysm|date=24 October 2013|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1936] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171228202318/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1936 |date=2017-12-28 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} pezdix58yet15hf9ydn4w5emfhu3hc1 0 272366 2718177 2645089 2026-10-08T18:28:09Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718177 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३७ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="5" align="center" | १९३७ | ''[[कुंकू (चित्रपट)|कुंकू]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | शांता आपटे, [[केशवराव दाते]], राजा नेने | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[व्हेनिस आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव|व्हेनिस आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात]] [[नारायण हरी आपटे]] यांनी लिहिलेल्या "न पटणाऱ्या गोष्टी" आणि पटकथा [[व्हेनिस आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव|प्रदर्शित केल्या आहेत]]. एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''[[कुंकू (चित्रपट)|दुनियाना माने]]'' म्हणून बनवले. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0273320/|title=Kunku (1937)|last=rohit_dewal|date=1 February 2005|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0028815/?ref_=tt_trv_cnn|title=Duniya Na Mane (1937)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कान्होपात्रा'' | भालजी पेंढारकर | लीला, चिंतामणराव कोल्हटकर, इंदुबाला | | शालिनी सिनेटोन | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252588/|title=Kanhopatra (1937)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[गंगावतरन]]'' | मधुकर बावडेकर, [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | चिटणीस, सुरेश परदेशी, कुसुम देशपांडे | | कोल्हापूर सिनेनेटोन | [[धुंडिराज गोविंद फाळके|दादासाहेब फाळके]] यांचा शेवटचा चित्रपट. यास एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले आहे. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253094/|title=Gangavataran (1937)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253093/?ref_=tt_trv_cnn|title=Gangavataran (1937)|website=IMDb}}</ref> |- | ''धर्मवीर'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | रत्नप्रभा, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], बाबुराव पेंढारकर | | हंस पिक्स | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0273171/|title=Dharmaveer (1937)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0273172/?ref_=tt_trv_cnn|title=Dharmaveer (1937)|website=IMDb}}</ref> |- | ''साध्वी मीराबाई'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249932/|title=Sadhvi Meerabai (1937)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1937] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181023090345/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1937 |date=2018-10-23 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३७ मधील मराठी चित्रपट]] 40hrmgd0fqgbz952javkq77e5aydvcr 2718236 2718177 2026-10-08T18:38:03Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718236 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३७ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="5" align="center" | १९३७ | ''[[कुंकू (चित्रपट)|कुंकू]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | शांता आपटे, [[केशवराव दाते]], राजा नेने | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | [[व्हेनिस आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव|व्हेनिस आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात]] [[नारायण हरी आपटे]] यांनी लिहिलेल्या "न पटणाऱ्या गोष्टी" आणि पटकथा [[व्हेनिस आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव|प्रदर्शित केल्या आहेत]]. एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''[[कुंकू (चित्रपट)|दुनियाना माने]]'' म्हणून बनवले. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0273320/|title=Kunku (1937)|last=rohit_dewal|date=1 February 2005|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0028815/?ref_=tt_trv_cnn|title=Duniya Na Mane (1937)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कान्होपात्रा'' | भालजी पेंढारकर | लीला, चिंतामणराव कोल्हटकर, इंदुबाला | | शालिनी सिनेटोन | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252588/|title=Kanhopatra (1937)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[गंगावतरन]]'' | मधुकर बावडेकर, [[धुंडिराज गोविंद फाळके]] | चिटणीस, सुरेश परदेशी, कुसुम देशपांडे | | कोल्हापूर सिनेनेटोन | [[धुंडिराज गोविंद फाळके|दादासाहेब फाळके]] यांचा शेवटचा चित्रपट. यास एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले आहे. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253094/|title=Gangavataran (1937)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253093/?ref_=tt_trv_cnn|title=Gangavataran (1937)|website=IMDb}}</ref> |- | ''धर्मवीर'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | रत्नप्रभा, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], बाबुराव पेंढारकर | | हंस पिक्स | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0273171/|title=Dharmaveer (1937)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0273172/?ref_=tt_trv_cnn|title=Dharmaveer (1937)|website=IMDb}}</ref> |- | ''साध्वी मीराबाई'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249932/|title=Sadhvi Meerabai (1937)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1937] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181023090345/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1937 |date=2018-10-23 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३७ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 8cbg82hmfjv9s2v8w6x6fzdi4nmfdz4 0 272385 2718168 2645108 2026-10-08T18:27:38Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718168 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३८ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="14" align="center" | १९३८ | ''[[ब्रह्मचारी (१९३८ चित्रपट)|ब्रह्मचारी]]'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], [[मीनाक्षी शिरोडकर]], व्हीजी जोग | | हंस पिक्स | [[प्रल्हाद केशव अत्रे]] यांनी लिहिलेले. [[मीनाक्षी शिरोडकर|मीनाक्षी शिरोडकर यांचा]] [[भारतीय चलचित्रपट|भारतीय सिनेमाचा]] पहिला बाथिंग सूट सीन. एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0273477/|title=Brahmachari (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0273478/?ref_=tt_trv_cnn|title=Brahmachari (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत जनाबाई'' | एनजी देवरे, नारायणराव डी. सरपोतदार | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214076/|title=Sant Janabai (1938) - IMDb|website=IMDb}}</ref> |- | ''सवंगडी'' | पार्श्वनाथ यशवंत अल्टेकर | | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''साथी'' म्हणून बनवला. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0272827/|title=Savangadi (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155130/?ref_=tt_trv_cnn|title=Saathi (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''उमाजी नाईक'' | गजानन जागीरदार | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230916/|title=Umaji Naik (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नंदकुमार'' | केशवराव धाबर | | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213921/|title=Nandakumar (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0274684/?ref_=tt_trv_cnn|title=Nandakumar (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''माझा मुलगा'' | के नारायण काळे | शांता हुबळीकर, [[शाहू मोडक]], मामा भट्ट | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''मेरा लाडका'' म्हणून बनवला | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0232070/|title=Mazha Mulga (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0232082/?ref_=tt_trv_cnn|title=Mera Ladka (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[गोपाळ कृष्ण (१९३८ चित्रपट)|गोपाळ कृष्ण]]'' | [[विष्णूपंत गोविंद दामले]], शेख फत्तेलाल | [[राम मराठे]], शांता आपटे, परशुराम | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0273632/|title=Gopal Krishna (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0158642/?ref_=tt_trv_cnn|title=Gopal Krishna (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''ज्वाला'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | चंद्र मोहन, रत्नप्रभा, [[आशालता वाबगांवकर|आशालता वबगावकर]] | | हंस पिक्स | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0274593/|title=Jwala (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0030305/?ref_=tt_trv_cnn|title=Jwala (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''लक्ष्मीच खेल'' | [[विश्राम बेडेकर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155825/|title=Lakshmich Khel (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राजा गोपीचंद'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253531/|title=Raja Gopichand (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253530/?ref_=tt_trv_cnn|title=Raja Gopichand (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''ध्रुव कुमार'' | केपी भावे | | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{Citation|title=Dhruva Kumar}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1938] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181029071200/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1938 |date=2018-10-29 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३८ मधील मराठी चित्रपट]] gbb8uy9ptyp65q5nan3vo1tw8pymtm5 2718226 2718168 2026-10-08T18:37:27Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718226 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३८ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="14" align="center" | १९३८ | ''[[ब्रह्मचारी (१९३८ चित्रपट)|ब्रह्मचारी]]'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], [[मीनाक्षी शिरोडकर]], व्हीजी जोग | | हंस पिक्स | [[प्रल्हाद केशव अत्रे]] यांनी लिहिलेले. [[मीनाक्षी शिरोडकर|मीनाक्षी शिरोडकर यांचा]] [[भारतीय चलचित्रपट|भारतीय सिनेमाचा]] पहिला बाथिंग सूट सीन. एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0273477/|title=Brahmachari (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0273478/?ref_=tt_trv_cnn|title=Brahmachari (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत जनाबाई'' | एनजी देवरे, नारायणराव डी. सरपोतदार | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214076/|title=Sant Janabai (1938) - IMDb|website=IMDb}}</ref> |- | ''सवंगडी'' | पार्श्वनाथ यशवंत अल्टेकर | | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''साथी'' म्हणून बनवला. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0272827/|title=Savangadi (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155130/?ref_=tt_trv_cnn|title=Saathi (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''उमाजी नाईक'' | गजानन जागीरदार | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230916/|title=Umaji Naik (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नंदकुमार'' | केशवराव धाबर | | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213921/|title=Nandakumar (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0274684/?ref_=tt_trv_cnn|title=Nandakumar (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''माझा मुलगा'' | के नारायण काळे | शांता हुबळीकर, [[शाहू मोडक]], मामा भट्ट | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''मेरा लाडका'' म्हणून बनवला | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0232070/|title=Mazha Mulga (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0232082/?ref_=tt_trv_cnn|title=Mera Ladka (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[गोपाळ कृष्ण (१९३८ चित्रपट)|गोपाळ कृष्ण]]'' | [[विष्णूपंत गोविंद दामले]], शेख फत्तेलाल | [[राम मराठे]], शांता आपटे, परशुराम | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0273632/|title=Gopal Krishna (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0158642/?ref_=tt_trv_cnn|title=Gopal Krishna (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''ज्वाला'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | चंद्र मोहन, रत्नप्रभा, [[आशालता वाबगांवकर|आशालता वबगावकर]] | | हंस पिक्स | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0274593/|title=Jwala (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0030305/?ref_=tt_trv_cnn|title=Jwala (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''लक्ष्मीच खेल'' | [[विश्राम बेडेकर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155825/|title=Lakshmich Khel (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राजा गोपीचंद'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253531/|title=Raja Gopichand (1938)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253530/?ref_=tt_trv_cnn|title=Raja Gopichand (1938)|website=IMDb}}</ref> |- | ''ध्रुव कुमार'' | केपी भावे | | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{Citation|title=Dhruva Kumar}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1938] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181029071200/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1938 |date=2018-10-29 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३८ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 9x4fvraw8n8dpe2hlnky16erq1r125k 0 272392 2718170 2644920 2026-10-08T18:27:44Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718170 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३९ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="14" align="center" | १९३९ | ''[[माणूस (चित्रपट)|माणूस]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | [[शाहू मोडक]], शांता हुबळीकर, सुंदर बाई, [[राम मराठे]], [[राजा परांजपे]] | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | ए भास्करराव यांनी लिहिलेले. एकाचवेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''आम आदमी'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0275497/|title=Manoos (1939)|last=Sanjay Patole|date=26 July 2012|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0275185/?ref_=tt_trv_cnn|title=Life's for Living: Aadmi (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नेताजी पालकर'' | [[भालजी पेंढारकर]] | [[ललिता पवार]], बकुलाबाई, भाऊराव दातार | | अरुण फोटो | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253308/|title=Netaji Palkar (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत तुलसीदास'' | जयंत देसाई | विष्णूपंत पगनीस, [[लीला चिटणीस]], [[केशवराव दाते]] | | रणजित चित्रपट | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0275650/|title=Sant Tulsidas (1939)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214079/?ref_=tt_trv_cnn|title=Sant Tulsidas (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''ब्रांडीची बाटली'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | दामुअन्ना मालवणकर, व्हीजी जोग, साळवी | | हंस पिक्स | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''ब्रांडी की बोतल'' नावाने बनविले. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0274393/|title=Brandichi Batli (1939)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0274394/?ref_=tt_trv_cnn|title=Brandy Ki Botal (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राजा श्रीयाळ'' | केशवराव धाबर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253533/|title=Raja Shriyal (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अकरावा अवतार'' | केशवराव धाबर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213436/|title=Akrava Avtaar (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''देवता'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | बाबुराव पेंढारकर, इंदिरा वाडकर, मीनाक्षी | | हंस पिक्स | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0274458/|title=Devata (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सुखाचा शोध'' | पार्श्वनाथ यशवंत अल्टेकर | बाबुराव पेंढारकर | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''मेरा हक'' म्हणून बनवला | <ref>{{Citation|title=Mera Haq}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1939] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111164504/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1939 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मराठी चित्रपट]] jt6m3twg1h9z3q4pg2gxuj8irs3yr7s 2718228 2718170 2026-10-08T18:37:34Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718228 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९३९ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="14" align="center" | १९३९ | ''[[माणूस (चित्रपट)|माणूस]]'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | [[शाहू मोडक]], शांता हुबळीकर, सुंदर बाई, [[राम मराठे]], [[राजा परांजपे]] | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | ए भास्करराव यांनी लिहिलेले. एकाचवेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''आम आदमी'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0275497/|title=Manoos (1939)|last=Sanjay Patole|date=26 July 2012|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0275185/?ref_=tt_trv_cnn|title=Life's for Living: Aadmi (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नेताजी पालकर'' | [[भालजी पेंढारकर]] | [[ललिता पवार]], बकुलाबाई, भाऊराव दातार | | अरुण फोटो | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253308/|title=Netaji Palkar (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत तुलसीदास'' | जयंत देसाई | विष्णूपंत पगनीस, [[लीला चिटणीस]], [[केशवराव दाते]] | | रणजित चित्रपट | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0275650/|title=Sant Tulsidas (1939)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214079/?ref_=tt_trv_cnn|title=Sant Tulsidas (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''ब्रांडीची बाटली'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | दामुअन्ना मालवणकर, व्हीजी जोग, साळवी | | हंस पिक्स | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''ब्रांडी की बोतल'' नावाने बनविले. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0274393/|title=Brandichi Batli (1939)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0274394/?ref_=tt_trv_cnn|title=Brandy Ki Botal (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राजा श्रीयाळ'' | केशवराव धाबर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253533/|title=Raja Shriyal (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अकरावा अवतार'' | केशवराव धाबर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213436/|title=Akrava Avtaar (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''देवता'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | बाबुराव पेंढारकर, इंदिरा वाडकर, मीनाक्षी | | हंस पिक्स | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0274458/|title=Devata (1939)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सुखाचा शोध'' | पार्श्वनाथ यशवंत अल्टेकर | बाबुराव पेंढारकर | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''मेरा हक'' म्हणून बनवला | <ref>{{Citation|title=Mera Haq}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1939] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111164504/http://www.gomolo.com/1930-1939/marathi-movies-1939 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} oeo64eq0et216889b8qiylgicxeyjo7 0 272525 2718175 2645100 2026-10-08T18:28:02Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718175 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४० मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९४० | ''लग्न पहावे करुण'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | दामुअन्ना मालवणकर, व्ही.एस. जोग, शकुंतला भोमे | | नवयुग चित्रपट | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0277090/|title=Lagna Pahave Karun (1940)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गोरखनाथ'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''अलख निरंजन'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252477/|title=Gorakhnath (1940)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252220/?ref_=tt_trv_cnn|title=Alakh Niranjan (1940)|website=IMDb}}</ref> |- | ''लपंडाव'' | के. नारायण काळे | बाबूराव पेंढारकर, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], दादा साळवी | | नवयुग चित्रपट | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0231954/|title=Lapandav (1940)|website=IMDb}}</ref> |- | ''रायगड'' | जीएस देवरे, एनजी देवरे | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214033/|title=Raigad (1940)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गीता'' | पार्श्वनाथ यशवंत अल्टेकर | चंद्र मोहन, [[दुर्गा खोटे]], अनंत मराठे | | सर्को | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0154526/|title=Geeta (1940)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0276155/?ref_=tt_trv_cnn|title=Geeta (1940)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अयोध्याची राणी'' | केपी भावे | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0156308/|title=Ayodhyachi Rani (1940)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अर्धांगी'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | बाबूराव पेंढारकर, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], मीनाक्षी | | हंस पिक्स | एकाचवेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''घर की रानी'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0275930/|title=Ardhangi (1940)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0276159/?ref_=tt_trv_cnn|title=Ghar Ki Rani (1940)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1940] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112045642/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1940 |date=2021-01-12 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४० मधील मराठी चित्रपट]] 9s0rn9kx5qrr90awg9ava953kdfzz77 2718234 2718175 2026-10-08T18:37:56Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718234 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४० मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९४० | ''लग्न पहावे करुण'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | दामुअन्ना मालवणकर, व्ही.एस. जोग, शकुंतला भोमे | | नवयुग चित्रपट | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0277090/|title=Lagna Pahave Karun (1940)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गोरखनाथ'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''अलख निरंजन'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252477/|title=Gorakhnath (1940)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252220/?ref_=tt_trv_cnn|title=Alakh Niranjan (1940)|website=IMDb}}</ref> |- | ''लपंडाव'' | के. नारायण काळे | बाबूराव पेंढारकर, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], दादा साळवी | | नवयुग चित्रपट | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0231954/|title=Lapandav (1940)|website=IMDb}}</ref> |- | ''रायगड'' | जीएस देवरे, एनजी देवरे | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214033/|title=Raigad (1940)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गीता'' | पार्श्वनाथ यशवंत अल्टेकर | चंद्र मोहन, [[दुर्गा खोटे]], अनंत मराठे | | सर्को | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0154526/|title=Geeta (1940)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0276155/?ref_=tt_trv_cnn|title=Geeta (1940)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अयोध्याची राणी'' | केपी भावे | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0156308/|title=Ayodhyachi Rani (1940)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अर्धांगी'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | बाबूराव पेंढारकर, [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]], मीनाक्षी | | हंस पिक्स | एकाचवेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''घर की रानी'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0275930/|title=Ardhangi (1940)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0276159/?ref_=tt_trv_cnn|title=Ghar Ki Rani (1940)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1940] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112045642/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1940 |date=2021-01-12 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४० मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 32sjmrbn3jviynujx5mnm9b2s8lzlsa 0 272526 2718184 2644907 2026-10-08T18:28:49Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718184 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४१ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९४१ | ''शेजारी'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | [[केशवराव दाते]], [[गजानन जहागीरदार]] | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''पडोसी'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0330883/|title=Shejari (1941)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0331308/?ref_=tt_trv_cnn|title=Padosi (1941)|website=IMDb}}</ref> |- | ''थोरातांची कमला'' | [[भालजी पेंढारकर]] | चंद्रकांत, सुमती गुप्ते, नानासाहेब फाटक | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253806/|title=Thoratanchi Kamla (1941)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पायाची दासी'' | गजानन जागीरदार | अविनाश, कुसुम देशपांडे, गजानन जागीरदार | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] व हिंदी भाषेत ''चरनों की दासी'' बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230626/|title=Payachi Dasi (1941)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230076/?ref_=tt_trv_cnn|title=Charnon Ki Dasi (1941)|website=IMDb}}</ref> |- | ''निर्दोष'' | व्हीसी देसाई | [[नलिनी जयवंत]], मुकेश | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213946/|title=Nirdosh (1941)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213945/?ref_=tt_trv_cnn|title=Nirdosh (1941)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अमृत'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | दादा साळवी, बाबुराव पेंढारकर, [[ललिता पवार]] | | नवयुग चित्रपट | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0278917/|title=Amrit (1941)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0278918/?ref_=tt_trv_cnn|title=Amrit (1941)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1941] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111160650/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1941 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४१ मधील मराठी चित्रपट]] 8hcib4dgdl4b934kxtj0dn37138wc4q 2718260 2718184 2026-10-08T18:39:33Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718260 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४१ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९४१ | ''शेजारी'' | [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | [[केशवराव दाते]], [[गजानन जहागीरदार]] | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''पडोसी'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0330883/|title=Shejari (1941)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0331308/?ref_=tt_trv_cnn|title=Padosi (1941)|website=IMDb}}</ref> |- | ''थोरातांची कमला'' | [[भालजी पेंढारकर]] | चंद्रकांत, सुमती गुप्ते, नानासाहेब फाटक | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253806/|title=Thoratanchi Kamla (1941)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पायाची दासी'' | गजानन जागीरदार | अविनाश, कुसुम देशपांडे, गजानन जागीरदार | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] व हिंदी भाषेत ''चरनों की दासी'' बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230626/|title=Payachi Dasi (1941)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230076/?ref_=tt_trv_cnn|title=Charnon Ki Dasi (1941)|website=IMDb}}</ref> |- | ''निर्दोष'' | व्हीसी देसाई | [[नलिनी जयवंत]], मुकेश | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213946/|title=Nirdosh (1941)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213945/?ref_=tt_trv_cnn|title=Nirdosh (1941)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अमृत'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | दादा साळवी, बाबुराव पेंढारकर, [[ललिता पवार]] | | नवयुग चित्रपट | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0278917/|title=Amrit (1941)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0278918/?ref_=tt_trv_cnn|title=Amrit (1941)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1941] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111160650/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1941 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४१ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 4gb29u9tpbi68gs80adg5mn3wfhmi3f 0 272527 2718186 2645096 2026-10-08T18:28:57Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718186 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४२ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९४२ | [[पहिली मंगळागौर]] | [[आर.एस. जुन्नरकर]] | [[विष्णूपंत जोग]], [[लता मंगेशकर]], [[शाहू मोडक]], स्नेहप्रभा प्रधान | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | हा चित्रपट प्रामुख्याने [[लता मंगेशकर]] यांच्या अभिनयात पदार्पण केल्याबद्दल आठवला जातो | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0332305/|title=Pahili Mangalagaur (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[किती हसाल (चित्रपट)|किती हसाल]] | [[वसंत जोगळेकर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230418/|title=Kiti Hasaal (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[पहिला पाळणा]] | [[विश्राम बेडेकर]] | [[शांता हुबळीकर]], [[इंदू नातू]], [[बाबुराव पेंढारकर]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155936/|title=Pahila Palna (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[भक्त दामाजी (१९४२ चित्रपट)|भक्त दामाजी]] | [[भालजी पेंढारकर]] | [[ललिता पवार]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252275/|title=Bhakta Damaji (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[सरकारी पाहुणे (चित्रपट)|सरकारी पाहुणे]] | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | [[शकुंतला भोमे]], [[विष्णूपंत जोग]], [[वत्सला कुमठेकर]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0332373/|title=Sarkari Pahune (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[वसंतसेना]] | [[गजानन जहागिरदार]] | [[चिंतामणराव कोल्हटकर]] | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230937/|title=Vasantsena (1942)|website=IMDb}}</ref><ref name="imdb.com">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230936/?ref_=tt_trv_cnn|title=Vasantsena (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[सूनबाई (चित्रपट)|सूनबाई]] | [[भालजी पेंढारकर]] | [[राजा परांजपे]], मास्टर विठ्ठल | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253736/|title=Soonbai (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[१० ओ'क्लॉक (मराठी चित्रट)|१० ओ'क्लॉक]] | [[राजा नेने]] | [[बाळ शकुंतला]], गोखले, किशन | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''दस बजे'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0247974/|title=10 O'Clock (1942)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0247977/?ref_=tt_trv_cnn|title=Das Baje (1942)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1942] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111140846/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1942 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४२ मधील मराठी चित्रपट]] 9uylq25z9rv27puhekc25oy9423k3rm 2718268 2718186 2026-10-08T18:40:00Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718268 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४२ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९४२ | [[पहिली मंगळागौर]] | [[आर.एस. जुन्नरकर]] | [[विष्णूपंत जोग]], [[लता मंगेशकर]], [[शाहू मोडक]], स्नेहप्रभा प्रधान | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | हा चित्रपट प्रामुख्याने [[लता मंगेशकर]] यांच्या अभिनयात पदार्पण केल्याबद्दल आठवला जातो | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0332305/|title=Pahili Mangalagaur (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[किती हसाल (चित्रपट)|किती हसाल]] | [[वसंत जोगळेकर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230418/|title=Kiti Hasaal (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[पहिला पाळणा]] | [[विश्राम बेडेकर]] | [[शांता हुबळीकर]], [[इंदू नातू]], [[बाबुराव पेंढारकर]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155936/|title=Pahila Palna (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[भक्त दामाजी (१९४२ चित्रपट)|भक्त दामाजी]] | [[भालजी पेंढारकर]] | [[ललिता पवार]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252275/|title=Bhakta Damaji (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[सरकारी पाहुणे (चित्रपट)|सरकारी पाहुणे]] | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | [[शकुंतला भोमे]], [[विष्णूपंत जोग]], [[वत्सला कुमठेकर]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0332373/|title=Sarkari Pahune (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[वसंतसेना]] | [[गजानन जहागिरदार]] | [[चिंतामणराव कोल्हटकर]] | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230937/|title=Vasantsena (1942)|website=IMDb}}</ref><ref name="imdb.com">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230936/?ref_=tt_trv_cnn|title=Vasantsena (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[सूनबाई (चित्रपट)|सूनबाई]] | [[भालजी पेंढारकर]] | [[राजा परांजपे]], मास्टर विठ्ठल | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253736/|title=Soonbai (1942)|website=IMDb}}</ref> |- | [[१० ओ'क्लॉक (मराठी चित्रट)|१० ओ'क्लॉक]] | [[राजा नेने]] | [[बाळ शकुंतला]], गोखले, किशन | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''दस बजे'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0247974/|title=10 O'Clock (1942)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0247977/?ref_=tt_trv_cnn|title=Das Baje (1942)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1942] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111140846/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1942 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४२ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 516ecmxze8ynp5w8zg8dgx0qnn6mpi4 0 272528 2718187 2644914 2026-10-08T18:29:01Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718187 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४३ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९४३ | ''बहिरजी नाईक'' | [[भालजी पेंढारकर]] | सूर्यकांत, मास्टर विठ्ठल | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252256/|title=Bahirji Naik (1943)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पैसा बोलतो आहे'' | [[विश्राम बेडेकर]] | नलिनी ढेरे | | न्यू हंस पिक्चर | एकाच वेळी ''नागाड नारायण'' म्हणून [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155937/|title=Paisa Bolto Aahe (1943)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0379389/?ref_=tt_trv_cnn|title=Nagad Narayan (1943)|website=IMDb}}</ref> |- | ''बाईलवेडा'' | के नारायण काळे | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0231217/|title=Baeelveda (1943)|website=IMDb}}</ref> |- | ''चिमुकला संसार'' | वसंत जोगळेकर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230082/|title=Chimukla Sansar (1943)|website=IMDb}}</ref> |- | ''माझे बाळ'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | मीनाक्षी, दादा साळवी, मास्टर विनायक | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0332242/|title=Mazhe Bal (1943)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1943] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112105532/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1943 |date=2021-01-12 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४३ मधील मराठी चित्रपट]] shg5rz8syb8tgadmen11tokdkfvq829 2718266 2718187 2026-10-08T18:39:54Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718266 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४३ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९४३ | ''बहिरजी नाईक'' | [[भालजी पेंढारकर]] | सूर्यकांत, मास्टर विठ्ठल | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252256/|title=Bahirji Naik (1943)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पैसा बोलतो आहे'' | [[विश्राम बेडेकर]] | नलिनी ढेरे | | न्यू हंस पिक्चर | एकाच वेळी ''नागाड नारायण'' म्हणून [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155937/|title=Paisa Bolto Aahe (1943)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0379389/?ref_=tt_trv_cnn|title=Nagad Narayan (1943)|website=IMDb}}</ref> |- | ''बाईलवेडा'' | के नारायण काळे | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0231217/|title=Baeelveda (1943)|website=IMDb}}</ref> |- | ''चिमुकला संसार'' | वसंत जोगळेकर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230082/|title=Chimukla Sansar (1943)|website=IMDb}}</ref> |- | ''माझे बाळ'' | [[विनायक दामोदर कर्नाटकी|मास्टर विनायक]] | मीनाक्षी, दादा साळवी, मास्टर विनायक | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0332242/|title=Mazhe Bal (1943)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1943] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112105532/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1943 |date=2021-01-12 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४३ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 4x33oq0p2dedunqhp4cuhg8zjjsrbuk 0 272529 2718179 2644898 2026-10-08T18:28:18Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718179 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४४ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९४४ | ''[[रामशास्त्री]]'' | [[विश्राम बेडेकर]], [[गजानन जहागीरदार|गजानन जागीरदार]], राजा नेने | [[गजानन जहागीरदार]], [[अनंत मराठे]], [[शकुंतला परांजपे]] | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0362070/|title=Ramshastri (1944)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0037209/?ref_=tt_trv_cnn|title=Ramshastri (1944)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भक्तीचा मळा'' | [[केशवराव दाते]] | [[मास्टर कृष्णराव]],[[अमीराबाई कर्नाटकी]],[[बेबी नलिनी]] | | [[राजकमल कलामंदिर]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''माली'' बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0212813/|title=Bhakticha Mala (1944)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213074/?ref_=tt_trv_cnn|title=Mali (1944)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1944] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111165418/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1944 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४४ मधील मराठी चित्रपट]] syvbb7254zs8p6m2uy4cemxrfa28ocm 2718242 2718179 2026-10-08T18:38:24Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718242 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४४ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९४४ | ''[[रामशास्त्री]]'' | [[विश्राम बेडेकर]], [[गजानन जहागीरदार|गजानन जागीरदार]], राजा नेने | [[गजानन जहागीरदार]], [[अनंत मराठे]], [[शकुंतला परांजपे]] | | [[प्रभात फिल्म कंपनी|प्रभात चित्रपट]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0362070/|title=Ramshastri (1944)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0037209/?ref_=tt_trv_cnn|title=Ramshastri (1944)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भक्तीचा मळा'' | [[केशवराव दाते]] | [[मास्टर कृष्णराव]],[[अमीराबाई कर्नाटकी]],[[बेबी नलिनी]] | | [[राजकमल कलामंदिर]] | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''माली'' बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0212813/|title=Bhakticha Mala (1944)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213074/?ref_=tt_trv_cnn|title=Mali (1944)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1944] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111165418/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1944 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४४ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 2rqd6zw7tabdy8x6b33g1k996tbrs2b 0 272726 2718178 2645101 2026-10-08T18:28:14Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718178 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४५ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="2" align="center" | १९४५ | ''लखाराणी'' | [[विश्राम बेडेकर]] | [[दुर्गा खोटे]] | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155823/|title=Lakharani (1945)|website=IMDb}}</ref> |- | ''तारामती'' | राजा नेने | [[शोभना समर्थ]] | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248521/?ref_=nm_flmg_dr_19|title=Taramati (1945)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४५ मधील मराठी चित्रपट]] dhqm5wkxy40lc993n3apiokofurlih0 2718240 2718178 2026-10-08T18:38:17Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718240 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४५ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="2" align="center" | १९४५ | ''लखाराणी'' | [[विश्राम बेडेकर]] | [[दुर्गा खोटे]] | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155823/|title=Lakharani (1945)|website=IMDb}}</ref> |- | ''तारामती'' | राजा नेने | [[शोभना समर्थ]] | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248521/?ref_=nm_flmg_dr_19|title=Taramati (1945)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४५ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} er6on3whm4u1tlj7bdwx2b2by6h3ayu 0 272727 2718180 2645107 2026-10-08T18:28:29Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718180 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४६ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsorta let" style="width: 40%;" | चित्रपट ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="2" align="center" | १९४६ | ''[[रुक्मिणी स्वयंवर]]'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | [[दुर्गा खोटे]], बाबुराव पेंढारकर, [[मास्टर विठ्ठल]] | | प्रदीप प्रॉडक्शन | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249926/|title=Rukmini Swayamvar (1946)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249927/?ref_=tt_trv_cnn|title=Rukmini Swayamvar (1946)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सासुरवास'' | [[भालजी पेंढारकर]] | [[राजा परांजपे]], सूर्यकांत, [[मास्टर विठ्ठल]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253641/|title=Sasurvaas (1946)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1946] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111183329/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1946 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४६ मधील मराठी चित्रपट]] siofmbl5tnacs9sr64y59vjlgib5xhx 2718243 2718180 2026-10-08T18:38:27Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718243 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४६ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsorta let" style="width: 40%;" | चित्रपट ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="2" align="center" | १९४६ | ''[[रुक्मिणी स्वयंवर]]'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | [[दुर्गा खोटे]], बाबुराव पेंढारकर, [[मास्टर विठ्ठल]] | | प्रदीप प्रॉडक्शन | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249926/|title=Rukmini Swayamvar (1946)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249927/?ref_=tt_trv_cnn|title=Rukmini Swayamvar (1946)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सासुरवास'' | [[भालजी पेंढारकर]] | [[राजा परांजपे]], सूर्यकांत, [[मास्टर विठ्ठल]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253641/|title=Sasurvaas (1946)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1946] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111183329/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1946 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४६ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} s0hy44b896o4nnj7nbt7fw54haaenpg 0 272728 2718183 2644909 2026-10-08T18:28:42Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718183 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४७ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने निर्मित चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="3" align="center" | १९४७ | ''लोकशाहीर राम जोशी'' | [[बाबूराव पेंटर]], [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | जयराम शिलेदार, [[हंसा वाडकर]] | | प्रदीप प्रॉडक्शन | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''मातवाला शैर राम जोशी'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249750/|title=Lok Shahir Ram Joshi (1947)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249789/?ref_=tt_trv_cnn|title=Matwala Shair Ram Joshi (1947)|website=IMDb}}</ref> |- | ''चूल आणि मूल'' | [[विश्राम बेडेकर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155620/|title=Chool Ani Mool (1947)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जय भवानी'' | जयशंकर दानवे | सूर्यकांत, [[मास्टर विठ्ठल]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0896820/|title=Jai Bhawani (1947)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1947] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111174656/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1947 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४७ मधील मराठी चित्रपट]] mhe47rnu4udm88a5gvs8tc91yvh92s0 2718252 2718183 2026-10-08T18:39:01Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718252 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४७ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने निर्मित चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="3" align="center" | १९४७ | ''लोकशाहीर राम जोशी'' | [[बाबूराव पेंटर]], [[व्ही. शांताराम|राजाराम वानकुद्रे शांताराम]] | जयराम शिलेदार, [[हंसा वाडकर]] | | प्रदीप प्रॉडक्शन | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''मातवाला शैर राम जोशी'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249750/|title=Lok Shahir Ram Joshi (1947)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249789/?ref_=tt_trv_cnn|title=Matwala Shair Ram Joshi (1947)|website=IMDb}}</ref> |- | ''चूल आणि मूल'' | [[विश्राम बेडेकर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155620/|title=Chool Ani Mool (1947)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जय भवानी'' | जयशंकर दानवे | सूर्यकांत, [[मास्टर विठ्ठल]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0896820/|title=Jai Bhawani (1947)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1947] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111174656/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1947 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४७ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} gdrd5h1l2lleli47swgktycajcdtpeu 0 272736 2718185 2644901 2026-10-08T18:28:54Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718185 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४८ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="6" align="center" | १९४८ | ''वंदे मातरम'' | राम नारायण गबाले | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0215303/|title=Vande Mataram (1948)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जीवाचा सखा'' | [[राजा परांजपे]] | बाळ आंबेडकर, सरोज बोरकर, धुमाळ | | मंगल पिक्चर्स | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250448/|title=Jeevacha Sakha (1948)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मोरुची माऊशी'' | [[प्रल्हाद केशव अत्रे]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0154900/|title=Moruchi Maushi (1948)|date=27 May 2005|website=IMDb}}</ref> |- | ''बालिदान'' | [[राजा परांजपे]] | | | | एकाचवेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''दो कालियां'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250241/|title=Balidaan (1948)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250345/?ref_=tt_trv_cnn|title=Do Kaliyan (1948)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भाग्य रेखा'' | [[शांताराम आठवले]] | [[नारायण हरी आपटे]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0154219/|title=Bhagya Rekha (1948)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गरिबांचे राज्य'' | मास्टर छोटू, तुंगे एस.व्ही | [[मास्टर विठ्ठल]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0891486/|title=Garibanche Rajya (1948)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1948] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111182524/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1948 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४८ मधील मराठी चित्रपट]] aftc5wnbrf3o71jbv6avamu14becrt0 2718264 2718185 2026-10-08T18:39:47Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718264 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४८ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="6" align="center" | १९४८ | ''वंदे मातरम'' | राम नारायण गबाले | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0215303/|title=Vande Mataram (1948)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जीवाचा सखा'' | [[राजा परांजपे]] | बाळ आंबेडकर, सरोज बोरकर, धुमाळ | | मंगल पिक्चर्स | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250448/|title=Jeevacha Sakha (1948)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मोरुची माऊशी'' | [[प्रल्हाद केशव अत्रे]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0154900/|title=Moruchi Maushi (1948)|date=27 May 2005|website=IMDb}}</ref> |- | ''बालिदान'' | [[राजा परांजपे]] | | | | एकाचवेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''दो कालियां'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250241/|title=Balidaan (1948)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250345/?ref_=tt_trv_cnn|title=Do Kaliyan (1948)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भाग्य रेखा'' | [[शांताराम आठवले]] | [[नारायण हरी आपटे]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0154219/|title=Bhagya Rekha (1948)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गरिबांचे राज्य'' | मास्टर छोटू, तुंगे एस.व्ही | [[मास्टर विठ्ठल]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0891486/|title=Garibanche Rajya (1948)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1948] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111182524/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1948 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४८ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 7dhz8m4sty0oge7op3hfm3ehwjmul04 0 272738 2718182 2644905 2026-10-08T18:28:39Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718182 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४९ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने निर्मित चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="12" align="center" | १९४९ | ''प्याला'' | [[फनी मजूमदार]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0236645/|title=Pyala (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत जनाबाई'' | गोविंद बी घाणेकर | [[हंसा वाडकर]] | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0215146/|title=Sant Janabai (1949) - IMDb|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0215145/?ref_=tt_trv_cnn|title=Sant Janabai (1949) - IMDb|website=IMDb}}</ref> |- | ''साखरपुडा'' | वसंत जोगळेकर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230721/|title=Sakharpuda (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत नामदेव'' | के. तळपदे | [[ललिता पवार]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0357133/|title=Sant Namdev (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''माझा राम'' | गुंजाळ | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0215975/|title=Mazha Ram (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''ब्रह्मगोटाळा'' | [[प्रल्हाद केशव अत्रे]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0154253/|title=Brahmagotala (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत रामदास'' | राजा नेने | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248398/|title=Sant Ramdas (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मीठ भाकर'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252700/|title=Meeth Bhakar (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मनाचा पन'' | एआर शेख | [[ललिता पवार]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0356861/|title=Manacha Pan (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''माया बाजार'' | दत्ता धर्माधिकारी | [[दुर्गा खोटे]] | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213868/|title=Maya Bazaar (1949)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213867/?ref_=tt_trv_cnn|title=Maya Bazaar (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जागा भड्याने देणे आहे'' | अच्युत गोविंद रानडे | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0260978/|title=Jaaga Bhadyani Dene Aahe (1949)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1949] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109190522/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1949 |date=2021-01-09 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४९ मधील मराठी चित्रपट]] ai6u14o5ax0gagwy3iztlncq4tdii1t 2718253 2718182 2026-10-08T18:39:04Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718253 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९४९ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने निर्मित चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="12" align="center" | १९४९ | ''प्याला'' | [[फनी मजूमदार]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0236645/|title=Pyala (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत जनाबाई'' | गोविंद बी घाणेकर | [[हंसा वाडकर]] | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0215146/|title=Sant Janabai (1949) - IMDb|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0215145/?ref_=tt_trv_cnn|title=Sant Janabai (1949) - IMDb|website=IMDb}}</ref> |- | ''साखरपुडा'' | वसंत जोगळेकर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230721/|title=Sakharpuda (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत नामदेव'' | के. तळपदे | [[ललिता पवार]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0357133/|title=Sant Namdev (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''माझा राम'' | गुंजाळ | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0215975/|title=Mazha Ram (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''ब्रह्मगोटाळा'' | [[प्रल्हाद केशव अत्रे]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0154253/|title=Brahmagotala (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत रामदास'' | राजा नेने | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248398/|title=Sant Ramdas (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मीठ भाकर'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252700/|title=Meeth Bhakar (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मनाचा पन'' | एआर शेख | [[ललिता पवार]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0356861/|title=Manacha Pan (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''माया बाजार'' | दत्ता धर्माधिकारी | [[दुर्गा खोटे]] | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213868/|title=Maya Bazaar (1949)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213867/?ref_=tt_trv_cnn|title=Maya Bazaar (1949)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जागा भड्याने देणे आहे'' | अच्युत गोविंद रानडे | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0260978/|title=Jaaga Bhadyani Dene Aahe (1949)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1949] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109190522/http://www.gomolo.com/1940-1949/marathi-movies-1949 |date=2021-01-09 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९४९ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 8j2swd96k447hkavmn1go6joviul0kl 0 272758 2718274 2645088 2026-10-08T18:40:21Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718274 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९५० मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९५० | ''मी दारू सोडली'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252699/|title=Mee Daru Sodli (1950)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पुढचा पूल'' | [[राजा परांजपे]] | [[पु.ल. देशपांडे]], [[हंसा वाडकर]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250676/|title=Pudhcha Paool (1950)|website=IMDb}}</ref> |- | ''राम राम पाहुणे'' | दिनकर डी.पाटील | | | [[लता मंगेशकर|लता मंगेशकरने]] त्यांच्या स्वतःच्या नावाखाली संगीत दिलेली या दोन चित्रपटांपैकी हा एक चित्रपट आहे. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251962/|title=Ram Ram Pahune (1950)|website=IMDb}}</ref> |- | ''बाळा जो जो रे'' | दत्ता धर्माधिकारी | सूर्यकांत, वसंत शिंदे, सुलोचना | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213480/|title=Bala Jo Jo Re (1950)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शिलांगनाचे सोने'' | [[भालजी पेंढारकर]] | [[हंसा वाडकर]], शांता आपटे, बाबुराव पेंढारकर, सूर्यकांत, मास्टर विठ्ठल | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253682/|title=Shilanganache Sone (1950)|website=IMDb}}</ref> |- | ''देव पावला'' | [[राम गबाले]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214625/|title=Dev Pavla (1950)|website=IMDb}}</ref> |- | ''क्रांतिवीर वासुदेव बळवंत'' | [[विश्राम बेडेकर]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155816/|title=Krantiveer Vasudev Balwant (1950)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जोहर मायबाप'' | [[राम गबाले]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214818/|title=Johar Maibaap (1950)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वंशाचा दिवा'' | गोविंद घाणेकर | | | |<ref name="imdb.com">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0215306/|title=Vanshacha Diva (1950)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पट्ठे बापूराव'' | राजा नेने | राजा नेने, रंजना | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248294/|title=Patthe Bapurao (1950)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वर पाहिजे'' | अच्युत गोविंद रानडे | राजा परांजपे | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0261382/|title=Var Pahije (1950)|website=IMDb}}</ref> |- | ''केतकीच्या बनात'' | अनंत माने, राजा नेने | सूर्यकांत, रैना, वसंत शिंदे | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238349/|title=Ketakichya Banaat (1950)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जरा जपुन'' | [[राजा परांजपे]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250444/|title=Jara Japun (1950)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1950-1959/marathi-movies-1950] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109203320/http://www.gomolo.com/1950-1959/marathi-movies-1950 |date=2021-01-09 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} kucp2aaqd29325iorgmfp2nsbimzx6h 0 272759 2718261 2644910 2026-10-08T18:39:36Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718261 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९५१ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९५१ |- | ''[[अमर भूपाळी]]'' | [[व्ही. शांताराम]] | पंडितराव नगरकर, ललिता पवार, संध्या | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0331417/|title=Amar Bhoopali (1952) - IMDb|date=25 August 2015|website=IMDb}}</ref> |- | ''ही माझी लक्ष्मी'' | [[प्रल्हाद केशव अत्रे]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0154576/|title=Hee Mazhi Laxmi (1951)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जश्यास तसे'' | [[राम गबाले]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214813/|title=Jasyach Tase (1951)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कुंकवाचा धणी'' | दत्ता धर्माधिकारी | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213786/|title=Kunkwacha Dhani (1951)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नंदकिशोर'' | वसंत जोगळेकर | ललिता पवार | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230567/|title=Nandkishore (1951)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230566/?ref_=tt_trv_cnn|title=Nandkishore (1951)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पारिजातक'' | [[राजा परांजपे]] | चंद्रकांत, सूर्यकांत, [[मास्टर विठ्ठल]] | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''श्रीकृष्ण सत्यभामा'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250646/|title=Parijatak (1951)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250731/?ref_=tt_trv_cnn|title=Shrikrishna Satyabhama (1951)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पाटलाचे पोर'' | दिनकर पाटील | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251927/|title=Patlache Por (1951)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शारदा'' | दिनकर पाटील | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0044028/|title=Sharada (1951)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शिव रामोशी'' | केपी भावे | चंद्रकांत, सुलोचना, विनय काळे | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0157029/|title=Shiva Ramoshi (1951)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शिवलिला'' | गोविंद घाणेकर | | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0215191/|title=Shivleela (1951)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0215190/?ref_=tt_trv_cnn|title=Shiv Leela (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''स्वराज्याचे शिलेदार'' | मास्टर विठ्ठल | चंद्रकांत, सूर्यकांत, मास्टर विठ्ठल | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0891597/|title=Swarajyacha Shiledar (1951)|website=IMDb}}</ref> |- | ''विठ्ठल रखुमाई'' | यशवंत पेठकर | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253906/|title=Vithal Rakhumai (1951)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1950-1959/marathi-movies-1951] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210111171019/http://www.gomolo.com/1950-1959/marathi-movies-1951 |date=2021-01-11 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} o1002zz8n8dnrt0iz9jxxd1yc8gq6j4 0 272761 2718263 2644917 2026-10-08T18:39:44Z सांगकाम्या 6385 /* बाह्य दुवे */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718263 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९५२ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९५२ | ''अखेर जमले'' | दत्ता धर्माधिकारी | सूर्यकांत, [[शरद तळवलकर]], राजा गोसावी | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213388/|title=Aakher Jamle (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''माय बहिणी'' | [[दिनकर पाटील]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251831/|title=May Bahini (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''चिमणी पाखरे'' | दत्ता धर्माधिकारी | बाळ शकुंतला | | एकाच वेळी ''नन्हे मुन्ने'' म्हणून [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि [[हिंदी भाषा|हिंदीमध्ये]] बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213559/|title=Chimani Pakhre (1952)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213923/?ref_=tt_trv_cnn|title=Nanhe Munne (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''बेलभंदर'' | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0260733/|title=Belbhandar (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''स्त्री जन्मा ही तुझी कहाणी'' | दत्ता धर्माधिकारी | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214164/|title=Stree Janma Hi Tuzhi Kahani (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''दुध भात'' | [[राम गबाले]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214648/|title=Dudh Bhaat (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''घरधनी'' | [[राम गबाले]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214717/|title=Ghardhani (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जीवाची मुंबई'' | अच्युत गोविंद रानडे | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0260985/|title=Jeevachi Mumbai (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मायेचा पाझर'' | [[माधव शिंदे]] | [[ललिता पवार]], [[मास्टर विठ्ठल]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0357897/|title=Mayecha Pazhar (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पेडगावचे शहाणे'' | [[राजा परांजपे]] | [[राजा परांजपे]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250649/|title=Pedgaoche Shahane (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नरवीर तानाजी'' | राम नारायण गबाले | [[दुर्गा खोटे]], मास्टर विठ्ठल | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214981/|title=Narveer Tanaji (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मर्द मराठा'' | के. तळपदे | मास्टर विठ्ठल | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0891332/|title=Mard Maratha (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''लखाची गोष्ट'' | [[राजा परांजपे]] | चित्रा, राजा गोसावी, रेखा कामत | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250487/|title=Lakhachi Gosht (1952)|website=IMDb}}</ref> |- | ''छत्रपती शिवाजी'' | [[भालजी पेंढारकर]] | पार्श्वनाथ यशवंत अल्टेकर, चंद्रकांत, [[गजानन जहागीरदार|गजानन जागीरदार]] | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि [[हिंदी भाषा|हिंदीमध्ये]] बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252317/|title=Chhatrapati Shivaji (1952)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252316/?ref_=tt_trv_cnn|title=Chhatrapati Shivaji (1952)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * ''गोमोलो'' - [http://www.gomolo.com/1950-1959/marathi-movies-1952] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112043157/http://www.gomolo.com/1950-1959/marathi-movies-1952 |date=2021-01-12 }} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९५२ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 3uncd75jij42c4hwb18w2meocx925sp 0 272762 2718259 2645102 2026-10-08T18:39:29Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718259 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९५३ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९५३ | ''संत बहिणाबाई'' | आर एस जुन्नरकर | ललिता पवार | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0358101/|title=Sant Bahinabai (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अम्मालदार'' | के नारायण काळे, मधुकर कुलकर्णी | पु.ल. देशपांडे | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0045503/|title=Ammaldar (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''महात्मा'' | दत्ता धर्माधिकारी | [[गजानन जहागीरदार]], डेव्हिड, रेखा | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213837/|title=Mahatma (1953)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213838/?ref_=tt_trv_cnn|title=Mahatma (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सौभाग्य'' | दत्ता धर्माधिकारी | राजा नेने | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि हिंदीमध्ये ''भाग्यवान'' म्हणून बनवले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214152/|title=Soubhagya (1953)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213499/?ref_=tt_trv_cnn|title=Bhagyawan (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''महाजन'' | [[बाबूराव पेंटर|बाबुराव पेंटर]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0249776/|title=Mahajan (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''माझी जमीन'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252698/|title=Mazi Zameen (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अबोली'' | [[अनंत माने]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238007/|title=Aboli (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''देवबाप्पा'' | [[राम गबाले]] | चित्रा, मेधा गुप्ते, विवेक | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214627/|title=Devbappa (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[श्यामची आई (चित्रपट)|श्यामची आई]]'' | [[प्रल्हाद केशव अत्रे]] | दामुअण्णा जोशी, वनमाला, माधव वाझे, सरस्वती बोडस, सुमती गुप्ते | | १९५४ मध्ये "श्यामची आई" यास [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमधील]] [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट चित्रपट|सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा गोल्डन लोटस पुरस्कार मिळाला]]. द बेस्ट फिल्मसाठी राष्ट्रीय पुरस्काराने सन्मानित होणारा हा भारतातील पहिला चित्रपट आहे. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155174/|title=Shyamchi Aai (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत भानुदास'' | जी.पी.पवार | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253631/|title=Sant Bhanudas (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वाहिनीच्या बांगड्या'' | [[शांताराम आठवले]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155326/|title=Vahinichaya Bangdya (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कोण कुणाचा'' | यशवंत पेठकर | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252608/|title=Kon Kunacha (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''ताई तेलीन'' | के.पी.भावे, अँटो नरहरी | शांता आपटे, दिनशा बिलीमोरिया, मास्टर विठ्ठल | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0157093/|title=Tai Teleen (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वडाळ'' | माधव शिंदे | मास्टर विठ्ठल | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0835875/|title=Vaadal (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''माईसाहेब'' | केपी भावे | पार्श्वनाथ यशवंत अल्टेकर | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0156765/|title=Maisaheb (1953)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गुलाचा गणपती'' | [[पु.ल. देशपांडे]] | चित्रा, [[पु.ल. देशपांडे]], विनय काळे | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0325507/|title=Gulacha Ganapati (1953)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} mp6q1bvvvaemqys8tvmyyvjnxltoitz 0 272853 2718262 2644899 2026-10-08T18:39:40Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718262 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९५४ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिगदर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९५४ | ''पोस्टातील मुलगी'' | [[राम गबाले]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0215073/|title=Postatil Mulgi (1954)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संसार कराइचाय मला'' | [[शांताराम आठवले]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155141/|title=Sansar Karaichai Mala (1954)|website=IMDb}}</ref> |- | ''महाराणी येसूबाई'' | [[भालजी पेंढारकर]] | सुलोचना | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252676/|title=Maharani Yesubai (1954)|website=IMDb}}</ref> |- | ''ओवळनी'' | अनंत माने | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238484/|title=Owalni (1954)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[महात्मा फुले (चित्रपट)|महात्मा फुले]]'' | [[प्रल्हाद केशव अत्रे]] | | | २१ डिसेंबर, १९५५ रोजी<ref name="iffi.nic.in">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm2ndNFAAward.aspx|title=Directorate of Film Festival|website=iffi.nic.in|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314145008/http://iffi.nic.in/dff2011/frm2ndnfaaward.aspx|archive-date=2016-03-14|access-date=2015-08-25}}</ref> सादर झालेल्या दुसऱ्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळ्यात या चित्रपटाने मराठीतील [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|सर्वोत्कृष्ट फीचर फिल्मसाठी]] रजत [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|पदक]] (रजत कमल) हे पहिले प्रतिष्ठित [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|राष्ट्रपती पदक]] जिंकले.<ref name="iffi.nic.in"/> | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0154817/|title=Mahatma Phule (1954)|date=16 January 2002|website=IMDb}}</ref> |- | ''तारका'' | दिनकर पाटील | दामुअण्णा मालवणकर | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252037/|title=Tarka (1954)|website=IMDb}}</ref> |- | ''ऊन पाऊस'' | [[राजा परांजपे]] | सुमती गुप्ते, [[राजा परांजपे]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250631/|title=Oon Paoos (1954)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शुभमंगल'' | अनंत माने | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238600/|title=Shubhamangal (1954)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९५४ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} nyv6ekda1end046xu57hho8gbohl90b 0 272984 2718256 2644893 2026-10-08T18:39:18Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718256 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९५५ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९५५ | ''गंगेत घोडे न्हहाले'' | [[राजा परांजपे]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250401/|title=Ganget Ghode Nhahale (1955)|website=IMDb}}</ref> |- | ''येरे माझ्या मागल्या'' | [[भालजी पेंढारकर]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253965/|title=Yere Majhya Maglya (1955)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पुनवेची रात'' | अनंत माने | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238540/|title=Punvechi Raat (1955)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कुलदैवत'' | [[दिनकर डी. पाटील]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251786/|title=Kuladaivat (1955)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कलगी तुरा'' | एस चव्हाण | [[ललिता पवार]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0357825/|title=Kalagi Tura (1955)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मुठभर चणे'' | दिनकर डी.पाटील | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251876/|title=Muthbhar Chane (1955)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भल्याची दुनिया'' | गोविंद बी घाणेकर | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214534/|title=Bhalyachi Duniya (1955)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मी तुळस तुझ्या अंगणी'' | [[राजा ठाकूर]] | | | 1955 मध्ये [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये]] [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|सर्वोत्कृष्ट फीचर चित्रपटासाठी राष्ट्रपतींचे रौप्य पदक]] | |- | ''[[शेवग्याच्या शेंगा (चित्रपट)|शेवग्याच्या शेंगा]]'' | [[शांताराम आठवले]] | बालकराम, मास्टर छोटू, सुमती गुप्ते | | १९५५ मध्ये [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये]] गुणवत्तेचे प्रमाणपत्र जिंकले. [[कान चित्रपट महोत्सव|कान फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये]] दर्शविला | <ref name="imdb.com">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155168/|title=Shevgyachya Shenga (1956)|date=25 August 2015|website=IMDb}}</ref> |- | ''शिर्डीचे साई बाबा'' | [[कुमारसेन समर्थ]] | | | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये]] सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी गोल्डन लोटस पुरस्कार (स्वर्ण कमल) [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|जिंकला]] | |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९५५ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} liagx9sl61j7c48bvan31y8a6u0dpxs 0 272985 2718270 2645095 2026-10-08T18:40:06Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718270 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९५६ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="14" align="center" | १९५६ | ''दिसते तसे नसते'' | [[दिनकर पाटील]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251669/|title=Diste Tasa Naste (1956)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पावनखिंड'' | [[भालजी पेंढारकर]] | बाबूराव पेंढारकर, सूर्यकांत, [[मास्टर विठ्ठल]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253456/|title=Pavankhind (1956)|last=amit_kale01|date=26 October 2007|website=IMDb}}</ref> |- | ''देवघर'' | [[राजा परांजपे]] | राजा गोसावी, लक्ष्मीबाई सुळे, नंदा | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250329/|title=Devghar (1956)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पायदळी पडलेली फुले'' | अनंत माने | [[ललिता पवार]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238491/|title=Paidali Padleli Phule (1956)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गाठ पडली ठका ठका'' | [[राजा परांजपे]] | बाबुराव पेंढारकर, राजा गोसावी, [[राजा परांजपे]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250394/|title=Gaath Padli Thaka Thaka (1956)|website=IMDb}}</ref> |- | ''आंधळा मागतो एक डोळा'' | [[राजा परांजपे]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250208/|title=Andhala Magto Ek Dola (1956)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पसंत आहे मुलगी'' | [[राजा परांजपे]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250648/|title=Pasant Aahe Mulgi (1956)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९५६ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} cikm9ct27psd3uxs9b5y8j6j0gom8g2 0 272986 2718271 2645091 2026-10-08T18:40:10Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718271 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९५७ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९५७ | ''पहिले प्रेम'' | राजा नेने | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248283/|title=Pahile Prem (1957)|website=IMDb}}</ref> |- | ''देव जागा आहे'' | [[दिनकर पाटील]] | चेतन दळवी | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251664/|title=Dev Jaaga Aahe (1957)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नवरा म्हनू नये आपुला'' | [[दिनकर पाटील]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251893/|title=Navra Mhanu Naye Apula (1957)|website=IMDb}}</ref> |- | ''झाले गेले विसरून जा'' | | यशवंत पेठकर | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252559/|title=Jale Gele Visroon Jaa (1957)|website=IMDb}}</ref> |- | ''आलिया भोगासी'' | दत्ता धर्माधिकारी | [[जयश्री गडकर]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213389/|title=Aaliya Bhogasi (1957)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नायकिनेचा साझा'' | [[भालजी पेंढारकर]] | बाबूराव पेंढारकर, [[मास्टर विठ्ठल]], [[हंसा वाडकर]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253275/|title=Naikinicha Sazza (1957)|website=IMDb}}</ref> |- | ''झाकली मुठ'' | [[अनंत माने]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238332/|title=Jhakli Mooth (1957)|website=IMDb}}</ref> |- | ''प्रीत संगम'' | [[अनंत माने]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238532/|title=Preet Sangam (1957)|website=IMDb}}</ref> |- | ''देवघराचा लेना'' | डीएम अंबापकर | ललिता पवार | | | <ref name="imdb.com">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0357595/|title=Devagharcha Lena (1957)|website=IMDb}}</ref> |- | ''आई माला क्षमा कर'' | वसंत चितळकर | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0405627/|title=Aai Mala Kshama Kar (1957)|website=IMDb}}</ref> |- | ''आलिया भोगासी'' | दत्ता धर्माधिकारी | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213389/|title=Aaliya Bhogasi (1957)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गृहदेवता'' | माधव शिंदे | | | १९५७ [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मध्ये मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९५७ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} lsetv46lvviqp3r4hd9oreglp49bpd5 0 272987 2718251 2644913 2026-10-08T18:38:57Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718251 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९५८ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९५८ | ''मातेविन बाळ'' | माधव वेलणकर | [[मास्टर विठ्ठल]], [[हंसा वाडकर]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0881282/|title=Matevin Bal (1958)|website=IMDb}}</ref> |- | ''धाकटी जाऊ'' | [[अनंत माने]] | सुलोचना, स्मिता, विमला वशिष्ठ | | १९५८ [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मध्ये मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238163/|title=Dhakti Jaao (1958)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सुदामाचे पोहे'' | केशवराव धाबर | [[शाहू मोडक]], रत्नमाला, [[भालजी पेंढारकर]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214170/|title=Sudamache Pohe (1958)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पुनर्जन्म'' | प्रभाकर नाईक | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248331/|title=Punarjanma (1958)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पडदा'' | [[शांताराम आठवले]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0154987/|title=Padada (1958)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सुखाचे सोबती'' | राजा बरगीर | [[ललिता पवार]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0156111/|title=Sukhache Sobti (1958)|website=IMDb}}</ref> |- | ''दोन घाडीचा डाव'' | अनंत माने | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238188/|title=Don Ghadicha Daav (1958)|website=IMDb}}</ref> |- | ''चोरावर मोर'' | यशवंत पेठकर | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252321/|title=Choravar More (1958)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९५८ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 5e1ubyy9r6osj2ihb8iijet5pj5srs3 0 272988 2718247 2644906 2026-10-08T18:38:42Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718247 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९५९ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने निर्मित चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९५९ | ''कीचक वाढा'' | यशवंत पेठकर | सुमती गुप्ते, शोभना समर्थ, बाबुराव पेंढारकर | | एकाच वेळी [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि [[हिंदी भाषा|हिंदीमध्ये]] बनविलेले | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252593/|title=Keechak Vadha (1959)|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252594/?ref_=tt_trv_cnn|title=Keechak Vadha (1959)|website=IMDb}}</ref> |- | ''आकाशगंगा'' | [[भालजी पेंढारकर]] | सूर्यकांत, मास्टर विठ्ठल, सुलोचना | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252215/|title=Akashganga (1959)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पतीव्रता'' | दत्ता धर्माधिकारी | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213987/|title=Pativrata (1959)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सांगते ऐका'' | [[अनंत माने]] | चंद्रकांत, [[जयश्री गडकर]], [[सुलोचना लाटकर]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238575/|title=Sangte Aika (1959)|website=IMDb}}</ref> |- | ''याला जीवन ऐसे नाव'' | राजा नेने | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248618/|title=Yala Jeevan Aise Naav (1959)|website=IMDb}}</ref> |- | ''साता जन्माची सोबती'' | [[अनंत माने]] | सुधा आपटे, माई भिडे, रमेश देव | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238570/|title=Saata Janmachi Sobti (1959)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शिकलेली बायको'' | माधव शिंदे | [[उषाकिरण|उषा किरण]], इंदिरा चिटणीस, सूर्यकांत, सुधा आपटे, बापूसो, दादा साळवी | | | |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९५९ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} pjcy94x1w2rh7o3po0gh1m4n6igbzjy 0 273241 2718267 2644919 2026-10-08T18:39:57Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718267 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९६० मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९६० | ''भैरवी'' | [[दिनकर पाटील]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251608/|title=Bhairavi (1960)|website=IMDb}}</ref> |- | ''उमाजी नाईक'' | | गजानन जागीरदार | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230917/|title=Umaji Naik (1960)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अवघीचा संसार'' | [[अनंत माने]] | पद्मा चौहान, [[जयश्री गडकर]], [[राजा गोसावी]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238055/|title=Avaghachi Sansar (1960)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संगत जडली तुझी अन् माझी'' | प्रभाकर नाईक | दामुअण्णा मालवणकर | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248395/|title=Sangat Jadli Tujhi An Majhi (1960)|website=IMDb}}</ref> |- | ''उमज पडेल तर'' | दिनकर पाटील | [[रमेश देव]], [[सुलोचना लाटकर|सुलोचना]], चित्रा | | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|१]] in in० [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मध्ये मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252071/|title=Umaj Padel Tar (1960)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पंचारती'' | दत्ता माने | जयश्री गडकर, सूर्यकांत, सुलोचना | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238495/|title=Pancharati (1960)|website=IMDb}}</ref> |- | ''विजांता'' | [[गजानन जहागीरदार|गजानन जागीरदार]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230949/|title=Vijayanta (1960)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पैशाचा पाऊस'' | [[अनंत माने]] | [[राजा गोसावी]], जयश्री गडकर, रमेश देव | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238492/|title=Paishyacha Paaus (1960)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वानकेसरी'' | [[के. विश्वनाथ|विश्वनाथ]] | दामुअन्ना मालवणकर, मास्टर विठ्ठल | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0867471/|title=Vanakesari (1960)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जगाच्या पाठीवर'' | [[राजा परांजपे]] | रमेश देव, [[सीमा देव]], धुमाळ | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250442/|title=Jagachya Pathivar (1960)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कन्यादान'' | माधव शिंदे | | | १९६० [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मध्ये मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९६० मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} fcxa3lecqrbnh1t08n1ulryjxx6wx5s 0 273709 2718265 2644923 2026-10-08T18:39:50Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718265 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९६१ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९६१ | ''आधी कळस मग पाया'' | [[राजा परांजपे]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250184/|title=Aadhi Kalas Mag Paaya (1961)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मानिनी'' | अनंत गोविंद माने | [[जयश्री गडकर]], [[चंद्रकांत रघुनाथ गोखले|चंद्रकांत गोखले]], [[हंसा वाडकर]] | | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील सर्वोत्कृष्ट वैशिष्ट्य चित्रपटासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारासाठी]] मेरिटचे प्रमाणपत्र | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238405/|title=Manini (1961)|website=IMDb}}</ref> |- | ''माणसाला पंख असतात'' | माधव शिंदे | | | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील तिसऱ्या सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारासाठी]] मेरिटचे प्रमाणपत्र | |- | ''प्रपंच'' | मधुकर पाठक | [[सुलोचना लाटकर]], अमर शिख, कुसुम देशपांडे | | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये]] सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी गोल्डन लोटस पुरस्कार (स्वर्ण कमल) [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|जिंकला]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0323690/|title=Prapancha (1961)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वैजयंता'' | [[गजानन जहागीरदार|गजानन जागीरदार]] | [[जयश्री गडकर]], सूर्यकांत | | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील दुसऱ्या सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारासाठी]] मेरिटचे प्रमाणपत्र | |- | ''माझी आई'' | दिनकर पाटील | [[सीमा देव]], [[रमेश देव]], दादा साळवी | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251815/|title=Majhi Aai (1961)|website=IMDb}}</ref> |- | ''एक धागा सुखाचा'' | दत्ता धर्माधिकारी | [[राजा परांजपे]], [[सीमा देव]] | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213634/|title=Ek Dhaaga Sukhacha (1961)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कलंक शोभा'' | दत्ता धर्माधिकारी | सूर्यकांत, विवेक, चित्ररंजन कोल्हटकर | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213757/|title=Kalank Shobha (1961)|website=IMDb}}</ref> |- | ''रंग पंचमी'' | [[अनंत माने]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238548/|title=Rang Panchami (1961)|website=IMDb}}</ref> |- | ''बोलकी बाहुली'' | राजा बरगीर | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155560/|title=Bolaki Bahuli (1961)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शाहीर परशुराम'' | [[अनंत माने]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238590/|title=Shahir Parshuram (1961)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सुवाशिनी'' | [[राजा परांजपे]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250760/|title=Suvashini (1961)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९६१ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 3xxg6hva74y3d4zes0hbgstpuo8lsv8 0 273889 2718181 2645110 2026-10-08T18:28:33Z सांगकाम्या 6385 /* top */ clean up, replaced: उत्पादन → निर्माता using [[Project:AWB|AWB]] 2718181 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९६२ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९६२ | ''बाप माझा ब्रह्मचारी'' | [[दिनकर द. पाटील|दिनकर डी. पाटील]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251597/|title=Baap Majha Brahmachari (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गरीबा घरची लेक'' | कमलाकर विष्णू तोरणे | | | शिवाजी गुलाबराव काटकर | १९६२ मधील [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील तिसऱ्या सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | |- | ''हा माझा मार्ग एकला'' | [[राजा परांजपे]] | [[सचिन पिळगांवकर|सचिन]], राजा परांजपे, सीमा देव, जीवन कला | | [[सुधीर फडके]] | १९६३ मधील [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-sachin-pilgaonkar-releases-autobiography-hach-maza-marg-as-he-completes-50-years-in-film-industry-1885407|title=Sachin Pilgaonkar releases autobiography 'Hach Maza Marg' as he completes 50 years in film industry|date=6 September 2013|website=dna}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250413/|title=Haa Mazha Marg Eklaa (1963)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जावई माझा भला'' | नीलकंठ मगदूम | | | मनीषा चित्रा प्रा.लि. | १९६२ मधील [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील दुसऱ्या सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | |- | ''रंगल्या रात्री अश्या'' | [[राजा ठाकूर]] | [[शाहू मोडक]] | | महाराष्ट्र फिल्म इंडस्ट्रीयल को-ऑपरेटिव्ह सोसायटी लि. | १९६२ मधील [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>http://www.citwf.com/film287951.htm</ref> |- | ''सोनियाची पाउलें'' | [[राजा परांजपे]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250742/|title=Soniyachi Paoolen (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''क्षण आला भाग्यचा'' | दत्ता धर्माधिकारी | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213783/|title=Kshan Aala Bhagyacha (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वरदक्षिणा'' | दिनकर पाटील | माई भिडे, गोपाल बाकरे, [[रमेश देव]] | | लिबर्टी एंटरप्रायजेस, श्री राघव चित्रे | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252079/|title=Vardakshina (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''प्रेम आंधळे असते'' | दिनकर पाटील | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251949/|title=Prem Aandhale Aste (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सप्तपदी'' | | दत्ता धर्माधिकारी | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214081/|title=Saptapadi (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''विठू माझा लेकुरवाळा'' | दत्ता धर्माधिकारी | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214286/|title=Vithu Mazha Lekurwala (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''चिमण्याची शाळा'' | [[अनंत माने]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238118/|title=Chimnyachi Shala (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सुख आले माझ्या दारी'' | दत्ता माने | [[जयश्री गडकर]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238637/|title=Sukh Aale Mazhya Daari (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''प्रीती विवाह'' | [[अनंत माने]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238533/|title=Preeti Vivah (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भाग्य लक्ष्मी'' | [[अनंत माने]] | अमेश देव, दामुअन्ना मालवणकर, राजा गोसावी | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238074/|title=Bhagya Lakshmi (1962)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९६२ मधील मराठी चित्रपट]] j9m2m5ikz1e4l2n1g6ev1iiayn6cm7h 2718245 2718181 2026-10-08T18:38:34Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718245 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९६२ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९६२ | ''बाप माझा ब्रह्मचारी'' | [[दिनकर द. पाटील|दिनकर डी. पाटील]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251597/|title=Baap Majha Brahmachari (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गरीबा घरची लेक'' | कमलाकर विष्णू तोरणे | | | शिवाजी गुलाबराव काटकर | १९६२ मधील [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील तिसऱ्या सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | |- | ''हा माझा मार्ग एकला'' | [[राजा परांजपे]] | [[सचिन पिळगांवकर|सचिन]], राजा परांजपे, सीमा देव, जीवन कला | | [[सुधीर फडके]] | १९६३ मधील [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-sachin-pilgaonkar-releases-autobiography-hach-maza-marg-as-he-completes-50-years-in-film-industry-1885407|title=Sachin Pilgaonkar releases autobiography 'Hach Maza Marg' as he completes 50 years in film industry|date=6 September 2013|website=dna}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250413/|title=Haa Mazha Marg Eklaa (1963)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जावई माझा भला'' | नीलकंठ मगदूम | | | मनीषा चित्रा प्रा.लि. | १९६२ मधील [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील दुसऱ्या सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | |- | ''रंगल्या रात्री अश्या'' | [[राजा ठाकूर]] | [[शाहू मोडक]] | | महाराष्ट्र फिल्म इंडस्ट्रीयल को-ऑपरेटिव्ह सोसायटी लि. | १९६२ मधील [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>http://www.citwf.com/film287951.htm</ref> |- | ''सोनियाची पाउलें'' | [[राजा परांजपे]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250742/|title=Soniyachi Paoolen (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''क्षण आला भाग्यचा'' | दत्ता धर्माधिकारी | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213783/|title=Kshan Aala Bhagyacha (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वरदक्षिणा'' | दिनकर पाटील | माई भिडे, गोपाल बाकरे, [[रमेश देव]] | | लिबर्टी एंटरप्रायजेस, श्री राघव चित्रे | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252079/|title=Vardakshina (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''प्रेम आंधळे असते'' | दिनकर पाटील | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251949/|title=Prem Aandhale Aste (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सप्तपदी'' | | दत्ता धर्माधिकारी | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214081/|title=Saptapadi (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''विठू माझा लेकुरवाळा'' | दत्ता धर्माधिकारी | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214286/|title=Vithu Mazha Lekurwala (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''चिमण्याची शाळा'' | [[अनंत माने]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238118/|title=Chimnyachi Shala (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सुख आले माझ्या दारी'' | दत्ता माने | [[जयश्री गडकर]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238637/|title=Sukh Aale Mazhya Daari (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''प्रीती विवाह'' | [[अनंत माने]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238533/|title=Preeti Vivah (1962)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भाग्य लक्ष्मी'' | [[अनंत माने]] | अमेश देव, दामुअन्ना मालवणकर, राजा गोसावी | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238074/|title=Bhagya Lakshmi (1962)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९६२ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} nycilti05irlfp0c2b84ueko7j3aruj 0 274656 2718257 2644894 2026-10-08T18:39:21Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718257 wikitext text/x-wiki १९६३ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {{मराठी चित्रपट}} {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" style="text-align:center;" | १९६३ | ''बायको माहेरी जाते'' | [[राजा परांजपे]] | [[राजा परांजपे]], [[सचिन पिळगांवकर|सचिन पिळगावकर]], [[शरद तळवलकर]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250239/|title=Baiko Maheri Jaate (1963)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मोहित्यांची मंजुळा'' | [[भालजी पेंढारकर]] | [[जयश्री गडकर]], [[चित्तरंजन चिंतामणराव कोल्हटकर|चितरंजन कोल्हटकर]], बाबूराव पेंढारकर | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252726/|title=Mohityanchi Manjula (1963)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सुखाची सावली'' | [[गजानन जहागीरदार|गजानन जागीरदार]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230827/|title=Sukhachi Sawali (1963)|website=IMDb}}</ref> |- | ''ते माझे घर'' | दिनकर पाटील | | | रवींद्र भट | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|१९६३ मध्ये मराठीतील दुसऱ्या सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252048/|title=Te Mazhe Gar (1963)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नार निर्माते नारा'' | [[अनंत माने]] | शरद तळवलकर, [[जयश्री गडकर]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238440/|title=Naar Nirmite Nara (1963)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सुभद्रा हरण'' | दत्ता धर्माधिकारी | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214168/|title=Subhadra Haran (1963)|website=IMDb}}</ref> |- | ''छोटा जवान'' | [[राम गबाले]] | जयराज, [[सुलोचना लाटकर|सुलोचना]], [[गजानन जहागीरदार|गजानन जागीरदार]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214581/|title=Chhota Jawan (1963)|website=IMDb}}</ref> |- | ''माझा होशील का?'' | [[अनंत माने]] | [[रमेश देव]], ललिता देसाई, इंदिरा चिटणीस | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238397/|title=Majha Hoshil Ka? (1963)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मोलकरीन'' | यशवंत पेठकर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252727/|title=Molkarin (1963)|website=IMDb}}</ref> |- | ''तू सुखी रहा'' | दत्ता माने | सूर्यकांत | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238675/|title=Tu Sukhi Raha (1963)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९६३ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} r793nchejl3mt2he3eedoqtqedzoge3 0 274988 2718258 2644896 2026-10-08T18:39:25Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718258 wikitext text/x-wiki १९६४ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {{मराठी चित्रपट}} {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिगदर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९६४ | ''[[पाठलाग (चित्रपट)|पाठलाग]]'' | [[राजा परांजपे]] | भावना, [[काशीनाथ घाणेकर]], [[राजा परांजपे]] | | [[राजा परांजपे]] | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|१९६४ मध्ये मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0323598/|title=Pathlaag (1964)|website=IMDb}}</ref> |- | ''फकीर'' | चंद्रशेखर | | | | | |- | ''[[सवाल माझा ऐका!]]'' | अनंत गोविंद माने | [[जयश्री गडकर]], [[अरुण सरनाईक]], दादा साळवी | | अनंत गोविंद माने | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|१९६४चा मराठीतील तिसऱ्या सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238577/|title=Sawaal Majha Aika (1964)|website=IMDb}}</ref> |- | ''तुका झालासी कलास'' | राजा नेने | | | एनजी दातार | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|१९६४ मध्ये मराठीतील दुसऱ्या सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248573/|title=Tuka Jhalese Kalas (1964)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वाट चुकलेला नवरा'' | दत्ता माने | [[राजा गोसावी]], दामुअण्णा मालवणकर | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238691/|title=Vat Chuklele Navra (1964)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सुंदरा मनमाध्ये भरली'' | देवदत्त | [[ललिता पवार]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0358179/|title=Sundara Manamadhye Bharli (1964)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत निवृत्ती ज्ञानदेव'' | मधुकर पाठक | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0261965/|title=Sant Nivrutti Dnyandev (1964)|website=IMDb}}</ref> |- | ''स्वयंवर झाले सीतेचे'' | | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gomolo.com/swayamvar-zale-seeteche-movie/42862|title=Swayamvar Zale Seeteche (1964)|website=gomolo.com|access-date=2021-02-07|archive-date=2017-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170619052328/http://www.gomolo.com/swayamvar-zale-seeteche-movie/42862|url-status=dead}}</ref> |- | ''वैशाख वनवा'' | दत्ता धर्माधिकारी | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214264/|title=Vaishakh Vanwa (1964)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मराठा टिटुका मेळवावा'' | [[भालजी पेंढारकर]] | आल्हाद, [[काशीनाथ घाणेकर|काशिनाथ घाणेकर]], [[चंद्रकांत रघुनाथ गोखले|चंद्रकांत गोखले]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252687/|title=Maratha Tituka Melvava (1964)|last=Omkar Joshi|date=30 August 2009|website=IMDb}}</ref> |- | ''काय हो चमत्कार'' | [[अनंत माने]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238339/|title=Kai Ho Chamatkar (1964)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९६४ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 4gyssdvniyo8fz1i2wl7e90929n9rpc 0 275101 2718275 2644900 2026-10-08T18:40:24Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718275 wikitext text/x-wiki १९६५ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९६५ | ''आई कुणा म्हनू मी ?'' | दत्ता माने | [[जयश्री गडकर]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238004/|title=Aai Kuna Mhanu Mee (1965)|website=IMDb}}</ref> |- | ''लक्ष्मी आली घर'' | माधव शिंदे | | | | | |- | ''पडछाया'' | [[राजा परांजपे]] | [[काशीनाथ घाणेकर|काशिनाथ घाणेकर]], रत्न, [[रमेश देव]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250639/|title=Padchhaya (1965)|website=IMDb}}</ref> |- | ''साधि मनसा'' | [[भालजी पेंढारकर]] | [[जयश्री गडकर]], सूर्यकांत, मास्टर विठ्ठल | | | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|१९६५ मध्ये मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0156986/|title=Sadhi Manse (1965)|website=IMDb}}</ref> |- | ''युगे युगे मी वाट पाहिली'' | [[सी. विश्वनाथ]] | | | बाबासाहेब एस फतेहलाल | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|१९६५ मध्ये मराठीतील तिसऱ्या सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | |- | ''मल्हारी मार्तंड'' | दिनकर पाटील | सूर्यकांत | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251823/|title=Malhari Martand (1965)|website=IMDb}}</ref> |- | ''केला इशारा जाऊ जाट'' | [[अनंत माने]] | लीला गांधी, [[उषा चव्हाण]], [[अरुण सरनाईक]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238348/|title=Kela Ishara Jaata Jaata (1965)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शेवाचा मालुसुरा'' | वसंत जोगळेकर | उमा, [[रमेश देव]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230770/|title=Shevatcha Malusura (1965)|website=IMDb}}</ref> |- | ''युगे युगे मी वात पाहिली'' | [[सी. विश्वनाथ]] | [[जयश्री गडकर]], [[गजानन जहागीरदार|गजानन जागीरदार]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0396945/|title=Yugo Yugo Mi Vaat Pahili (1965)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कधी करशील लग्न भूलभुलैया'' | यशवंत पेठकर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252581/|title=Kadhi Karishi Lagna Maze (1965)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वावटळ'' | [[शांताराम आठवले]] | कृष्णकांत दळवी, सुलोचना, आशा पोतदार | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155324/|title=Vavtal (1965)|website=IMDb}}</ref> |- | ''चला उठा लग्न करा'' | प्रभाकर नाईक | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0247963/|title=Chala Utha Lagna Kara (1965)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सुधलेल्या बायका'' | प्रभाकर नाईक | अजा गोसावी, शरद तळवलकर, दामुअन्ना मालवणकर | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248489/|title=Sudharlelya Baika (1965)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कामापुरता मामा'' | [[दिनकर द. पाटील|दिनकर डी.पाटील]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251764/|title=Kamapurta Mama (1965)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} lj2t4hp30dgkbj8xm9g5z2b81drl69b 0 275238 2718272 2645090 2026-10-08T18:40:13Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718272 wikitext text/x-wiki १९६६ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[मराठी भाषा|मराठी भाषेच्या]] चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {{मराठी चित्रपट}} {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९६६ |- | ''अति शहाना त्याचा'' | दत्ता केशव कुलकर्णी | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0212779/|title=Ati Shahana Tyacha (1966)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गुरुकिल्ली'' | [[राजा परांजपे]] | [[राजा परांजपे]], [[राजा गोसावी]], वसंत शिंदे | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250412/|title=Gurukilli (1966)|website=IMDb}}</ref> |- | '''ही नार रूप सुंदरी'' | प्रभाकर नाईक | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248074/|title=He Naar Roop Sundari (1966)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[निर्मोन]]'' | ए सलाम | | | फ्रँक फर्नांड | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|१९६६ मध्ये मराठीतील दुसऱ्या सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt1736628/?ref_=nm_ov_bio_lk2|title=Nirmonn (1966)|date=25 August 1966|website=IMDb}}</ref> |- | ''पाटलाची सून'' | दत्ता माने | [[जयश्री गडकर]], [[सूर्यकांत]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238500/|title=Patlachi Soon (1966)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पावना कच्छ धोंडी'' | विनायक ठाकूर | | | | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|१९६६ मध्ये मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | |- | ''शेरास सवा शेर'' | दत्ता माने | मास्टर विठ्ठल | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238594/|title=Sheras Savva Sher (1966)|website=IMDb}}</ref> |- | ''शोधा म्हणजे सापडेल'' | शरद दिफाडकर | [[मास्टर विठ्ठल]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0807042/|title=Shodha Mhanje Sapdel (1966)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सोची साधू ओळखावा'' | दत्ता माने | [[सूर्यकांत]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238666/|title=Sochi Sadhu Oalkhava (1966)|website=IMDb}}</ref> |- | ''तुच माझी वहिनी'' | यशवंत पेठकर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253849/|title=Tuch Majhi Vahini (1966)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 1uph21cd1k7cl2s2ncdddkf3lkol084 0 276157 2718269 2645087 2026-10-08T18:40:03Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718269 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९६७ मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[मराठी चलचित्रपट|मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने]] तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कास्ट ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९६७ | ''काका मला वाचवा'' | [[राजा परांजपे]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250456/|title=Kaka Mala Vachwa (1967)|website=IMDb}}</ref> |- | ''संत वहाटे कृष्णामाई'' | एम.जी. पाठक | | | सहकारी चित्रपथ संस्था लि. | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|१९६७ मध्ये मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref name="15thawardPDF">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://dff.nic.in/2011/15th_nff_1967.pdf|title=15th National Film Awards|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|format=PDF|access-date=21 September 2011}}</ref> |- | ''चिमुकला पाहुना'' | [[शुभा खोटे]] | शांता बेडेकर, [[रमेश देव]], काता जुकर | | शुभांगी कला मंदिर | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0490568/|title=Chimukala Pahuna (1967)|date=26 August 1967|website=IMDb}}</ref> |- | ''सांगू कैशी मी'' | [[अनंत माने]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238569/|title=Saangu Kaishi Mee (1967)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पहिला भाऊ'' | दत्ता माने | [[रूबी मायर्स|रुबी मेयर]], चंद्रकांत, सूर्यकांत, सुषमा | | श्री सुरेश चित्रा, मुंबई | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238488/|title=Pahila Bhau (1967)|website=IMDb}}</ref> |- | ''स्वप्न तेच लोचनी'' | चंद्रवदन | [[चंद्रकांत रघुनाथ गोखले|चंद्रकांत गोखले]], [[रमेश देव]], रत्नमाला | | | | |- | ''जूनं ते सोनं'' | यशवंत पेठकर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252574/|title=Juna Te Sona (1967)|website=IMDb}}</ref> |- | ''थांम लक्ष्मी कुंकू लावते'' | दत्ता धर्माधिकारी | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214193/|title=Thaamb Lakshmi Kunku Lavatey (1967)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मधुचंद्र'' | राजदत्त | [[काशीनाथ घाणेकर|काशिनाथ घाणेकर]], श्रीकांत मोघे, उमा | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0258775/|title=Madhuchandra (1967)|website=IMDb}}</ref> |- | ''दैवा जानले कुणी'' | [[कृष्णा पाटील]] | औंधकर, इंदुबाला गलदागेकर, पद्म घोतवाडेकर | | हेमंत चित्र, मुंबई | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0490580/|title=Deiva Janile Kuni (1967)|date=26 August 1967|website=IMDb}}</ref> |- | ''बाई मी भोळी'' | [[कृष्णा पाटील]] | मधु आपटे, बालचंद्र, बापूसाहेब | | हेमंत चित्र, कोल्हापूर | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0461140/|title=Bai Mee Bholi (1967)|date=26 August 1967|website=IMDb}}</ref> |- | ''देवा तुझी सोन्याची जेजुरी'' | राजा बरगीर | बार्चीबहाद्दर, लीला गांधी, जोग | | गीता फिल्म्स | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155663/|title=Deva Tuzhi Sonyachi Jejuri (1967)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सुरंगा म्हणत्यात मला'' | [[दिनकर द. पाटील|दिनकर डी.पाटील]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0252027/|title=Suranga Mhantyat Mala (1967)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सुदर्शन'' | दत्ता माने | उमा, जीवन कला, रत्नमाला | | जीवन चित्र | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238635/|title=Sudarshan (1967)|website=IMDb}}</ref> |- | ''बारा वर्ष ६ माहिने ३ दिवस'' | वसंत चित्रकार | जोग, जयमाला काळे, नाना करमरकर | | यवराज चित्र, मुंबई | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0465908/|title=Bara Varshe 6 Mahine 3 Diwas (1967)|date=26 August 1967|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} hkaou6m6o3xocr5vpidzzzdo6ed71h3 0 276158 2718254 2645092 2026-10-08T18:39:08Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718254 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} १९६८ [[महाराष्ट्र|मध्ये महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कास्ट ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९६८ | ''एकटी'' | [[राजा ठाकूर]] | सुलोचना, [[काशीनाथ घाणेकर|काशिनाथ घाणेकर]], इंदुमती पायणकर | | जी. चौगले | १९६८ मधील [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0290586/|title=Ekati (1968)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जिव्हाळा'' | [[राम गबाले]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214817/|title=Jiwhala (1968)|website=IMDb}}</ref> |- | ''धन्य ते संताजी धनाजी'' | दिनकर पाटील | चंद्रकांत, गणपत पाटील, लता काळे | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251666/|title=Dhanya Te Santaji Dhanaji (1968)|website=IMDb}}</ref> |- | ''एक माती अनेक नाती'' | कृष्णा पाटील | मधु भोसले, अनुपमा, चंद्रकांत | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0290584/|title=Ek Mati Anek Nati (1968)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[आम्ही जातो आमुच्या गावा (चित्रपट)|आम्ही जातो आमुच्या गावा]]'' | कमलाकर तोरणे | सूर्यकांत, उमा, श्रीकांत मोघे | ९ ऑगस्ट १९६८ | एव्हरेस्ट एंटरटेनमेंट | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0290414/|title=Aamhi Jato Amuchya Gava (1968)|date=9 August 1968|website=IMDb}}</ref> |- | ''एक गाव बारा भानगडी'' | [[अनंत माने]] | [[अरुण सरनाईक]], दादा साळवी, [[जयश्री गडकर]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238197/|title=Ek Gaon Barah Bhangadi (1968)|website=IMDb}}</ref> |- | ''धर्मकन्या'' | माधव शिंदे | अनुपमा, [[चंद्रकांत रघुनाथ गोखले|चंद्रकांत गोखले]], रत्नमाला | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0290565/|title=Dharmakanya (1968)|website=IMDb}}</ref> |- | ''प्रीत शिकवा मला'' | बाळ कोर्डे | | | राजन चित्रा | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0293524/|title=Preet Shikva Mala (1968)|website=IMDb}}</ref> |- | ''येथे शहाणे राहतात'' | दत्ता केशव कुलकर्णी | [[राजा परांजपे]], [[राजा गोसावी]], भारती मालवणकर | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213316/|title=Yethe Shahane Rahtat (1968)|website=IMDb}}</ref> |- | ''बाई मोठी भाग्याची'' | दत्ता केशव | मधु आपटे, मास्टर भगवान, सरोज बोरकर | | महाराष्ट्र चित्रपट | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213184/|title=Bai Mothi Bhagyachi (1968)|website=IMDb}}</ref> |- | ''घरची राणी'' | राजदत्त | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0258614/|title=Gharchi Rani (1968)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मंगळसूत्र'' | अशोक टटे | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0290749/|title=Mangalsutra (1968)|website=IMDb}}</ref> |- | ''छंदा प्रीतीची'' | माधव भोईटे | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0290522/|title=Chhanda Preetichi (1968)|website=IMDb}}</ref> |- | ''खंडोबाची आण'' | प्रभाकर मनाजीराव नायक | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248134/|title=Khandobachi Aan (1968)|website=IMDb}}</ref> |- | ''धर्मपत्नी'' | गोविंद बी घाणेकर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0290566/|title=Dharmapatni (1968)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९६८ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} ewcwg5i4sbuzpiqp8hans5cwqvek40c 0 276374 2718255 2645106 2026-10-08T18:39:11Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718255 wikitext text/x-wiki [[महाराष्ट्र|१९६९ मध्ये महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {{मराठी चित्रपट}} {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="50" align="center" | १९६९ | ''आधार'' | [[राजा परांजपे]] | [[राजा परांजपे]], अनुपमा, ललिता देसाई, मधु आपटे, विवेक | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0250183/|title=Aadhar (1969)|website=IMDb}}</ref> |- | ''जिव्हाळा'' | आत्माराम | [[जयश्री गडकर]] | | | | |- | ''जानकी'' | दत्ता माने | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238326/|title=Janaki (1969)|website=IMDb}}</ref> |- | ''डोंगराची मैना'' | | [[जयश्री गडकर]], [[अरुण सरनाईक]], चित्रा | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238189/|title=Dongarchi Maina (1969)|website=IMDb}}</ref> |- | ''गण गौळण'' | [[अनंत माने]] |जयश्री गडकर, अरुण सरनाईक,वर्षा, | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238241/|title=Gangawlan (1969)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सतीचे वान'' | दत्त अधिकारी | [[ललिता पवार]], [[आशा काळे]], कृष्णकांत दरवी | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0214091/|title=Satiche Vaan (1969)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मानाचा मुजरा'' | राजा बरगीर | माई भिडे, चंद्रकांत, लीला गांधी | | श्रीदत्त चित्र | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0155851/|title=Manaacha Mujra (1969)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नांदायला जाते'' | यशवंत पेठकर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253286/|title=Nandaila Jaate (1969)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अपराध'' | राजदत्त | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0258420/|title=Aparadh (1969)|website=IMDb}}</ref> |- | ''तांबडी माती'' | [[भालजी पेंढारकर]] | अनुपमा, [[आशा काळे]], [[कृष्णा कोंडके|दादा कोंडके]], [[नीलम शिर्के|नीलम]] | | गायत्री चित्र | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|१९६९ मध्ये मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253783/|title=Tambdi Maati (1969)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९६९ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 9rjxmyar8y2lv164421qe61mkeojjlz 0 277515 2718248 2644908 2026-10-08T18:38:46Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718248 wikitext text/x-wiki इ.स. १९७० मध्ये [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[मराठी भाषा|मराठी भाषेच्या]] चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {{मराठी चित्रपट}} {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="7" align="center" | १९७० | ''आई आहे शेतात'' | प्रभाकर मनाजीराव नायक | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0247908/|title=Aai Aahe Shetat (1970)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मुंबाईचा जवाई'' | [[राजा ठाकूर]] | | | तुषार प्रधान | १९७०चा [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | |- | ''गणाणे घुंगरू हरवले'' | दत्ता माने | उमा, [[अरुण सरनाईक]], [[आशा काळे]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238240/|title=Ganane Ghungroo Haravale (1970)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मीच तुझी प्रिया'' | दत्ता केशव कुलकर्णी | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213080/|title=Meech Tuzhi Priya (1970)|website=IMDb}}</ref> |- | ''धाकटी बहिण'' | राजदत्त | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0258521/|title=Dhakti Bahin (1970)|website=IMDb}}</ref> |- | ''देव माणूस'' | राजदत्त | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0258519/|title=Dev Manoos (1970)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सोंगाड्या'' | गोविंद कुलकर्णी | [[उषा चव्हाण]], [[कृष्णा कोंडके|दादा कोंडके]], रत्नमाला | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0272302/|title=Songadya (1970)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९७० मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} af869xsxhvrp3zz8olbixf7c8j10qd8 0 278113 2718249 2644911 2026-10-08T18:38:50Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718249 wikitext text/x-wiki [[महाराष्ट्र|१९७२ मध्ये महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी. {{मराठी चित्रपट}} {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="6" align="center" | १९७२ | ''आई मी कुठे जाऊ ?'' | ए शमशीर | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0405628/|title=Aai Mi Kuthe Jau? (1972)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कुंकू माझे भाग्याचे'' | [[दिनकर द. पाटील|दिनकर डी. पाटील]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251787/|title=Kunku Maze Bhagyache (1972)|website=IMDb}}</ref> |- | ''[[पिंजरा (चित्रपट)|पिंजरा]]'' | [[व्ही. शांताराम]] | [[श्रीराम लागू]], संध्या, [[निळू फुले|नीलू फुले]], वत्सला देशमुख, भालचंद्र कुलकर्णी , | | [[व्ही. शांताराम]] | १९७२ [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मध्ये मराठीतील सर्वोत्कृष्ट फीचर चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार.]] त्याच नावाने [[हिंदी भाषा|हिंदीमध्ये]] डब केले. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0316406/|title=Pinjra (1972)|last=k_28|website=IMDb}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0316407/?ref_=tt_trv_cnn|title=Pinjra (1972)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पाठराखीन'' | प्रभाकर नाईक | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248278/|title=Paathrakhin (1972)|website=IMDb}}</ref> |- | ''एकटा जीव सदाशिव'' | गोविंद कुलकर्णी | [[कृष्णा कोंडके|दादा कोंडके]], रत्नमाला, [[उषा चव्हाण]] | | [[कृष्णा कोंडके|दादा कोंडके]] | २००० मध्ये रिलीज झालेल्या ''जीस देश में गंगा रेहता है'' म्हणून हिंदीमध्ये पुन्हा तयार करण्यात आले होते. | |- | ''सून लाडकी ह्या घरची'' | यशवंत पेठकर | सूर्यकांत, [[जयश्री गडकर]], दादा साळवी | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0253735/|title=Soon Ladki Hya Gharchi (1972)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९७२ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} hrip93l8she3ke5uxyijz1mznovv5bw 0 278929 2718111 2678721 2026-10-08T13:34:32Z अभय नातू 206 /* विजेते व नामांकने */ 2718111 wikitext text/x-wiki {{Infobox award | name = फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट चित्रपट पुरस्कार | image = | image_size = | image_upright = | caption = | awarded_for = | presenter = [[फिल्मफेअर]] | country = [[भारत]] | firstawarded = ''छत्रपती शिवाजी'' (१९४३) | lastawarded = ''[[आनंदी गोपाळ (मराठी चित्रपट)|आनंदी गोपाळ]]'' (२०२१) | reward = | former name = | network = [[कलर्स मराठी]] | holder_label = | holder = | award1_type = | award1_winner = | award2_type = | award2_winner = }} '''फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट चित्रपट पुरस्कार''' दरवर्षी [[फिल्मफेअर]] नियतकालिकातर्फे [[मराठी चित्रपट]]ामधील सर्वोत्तम [[चित्रपट]]ाला दिला जातो. हा [[मराठी फिल्मफेअर पुरस्कार]]ांमधील एक [[पुरस्कार]] आहे. सर्वात पहिला सर्वोत्तम चित्रपटाचा पुरस्कार १९४३ साली ''"छत्रपती शिवाजी"'' ह्या चित्रपटाला देण्यात आला. == विजेते व नामांकने == === १९४० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९४३''' |- style="background:#FAEB86" | '''''छत्रपती शिवाजी''''' | '''[[भालजी पेंढारकर]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९४७''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[गनिमी कावा]]''''' | '''[[भालजी पेंढारकर]]''' |} === १९५० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९५१''' |- style="background:#FAEB86" | '''''स्वराज्याचा शिलेदार''''' | '''[[मास्टर विठ्ठल]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९५६''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[पावन खिंड|पावनखिंड]]''''' | '''[[भालजी पेंढारकर]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९५९''' |- style="background:#FAEB86" | '''''सांगते ऐका''''' | '''[[अनंत माने]]''' |} === १९६० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६३''' |- style="background:#FAEB86" | '''''माझा होशील का''''' | '''एल. बी. ठाकूर''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६४''' |- style="background:#FAEB86" | '''''संत निवृत्ती ज्ञानदेव''''' | '''विनायक सरवटे, बाल चव्हाण''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६५''' |- style="background:#FAEB86" | '''''लक्ष्मी आली घरा''''' | '''माधव शिंदे''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६६''' |- style="background:#FAEB86" | '''''गुरुकिल्ली''''' | '''[[राजा परांजपे]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६७''' |- style="background:#FAEB86" | '''''पावना काठचा धोंडी''''' | '''विनायक ठाकूर''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६८''' |- style="background:#FAEB86" | '''''एकटी''''' | '''जी. चौगले''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६९''' |- style="background:#FAEB86" | '''''जिव्हाळा''''' | '''आत्माराम''' |} === १९७० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७०''' |- style="background:#FAEB86" | '''''अपराध''''' | '''शरद पिळगांवकर''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७१''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[शांतता! कोर्ट चालू आहे]]''''' | '''[[सत्यदेव दुबे]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७२''' |- style="background:#FAEB86" | '''''कुंकू माझ्या भाग्याचे''''' | '''श्यामराव माने''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७३''' |- style="background:#FAEB86" | '''''आंधळा मारतो डोळा''''' | '''[[कृष्णा कोंडके|दादा कोंडके]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७४''' |- style="background:#FAEB86" | '''''सुगंधी कट्टा''''' | '''राम कलाम, यसीन फेरेचाल''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७५''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[सामना (चित्रपट)|सामना]]''''' | '''[[रामदास फुटाणे]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७६''' |- style="background:#FAEB86" | '''''आराम हराम आहे''''' | '''[[कमलाकर तोरणे]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७७''' |- style="background:#FAEB86" | '''''नाव मोठं लक्षण खोटं''''' | '''[[मुरलीधर कापडी]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७८''' |- style="background:#FAEB86" | '''''देवकी नंदन गोपाळा''''' | '''डॅडी देशमुख''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७९''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]]''''' | '''[[जब्बार पटेल]]''' |} === १९८० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९८०''' |- style="background:#FAEB86" | '''''२२ जून १८९७''''' | '''जयु पटवर्धन''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९८१''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[उंबरठा (चित्रपट)|उंबरठा]]''''' | '''[[जब्बार पटेल]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९८२''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[शापित (मराठी चित्रपट)|शापित]]''''' | '''महुकर रुपजी, विजय नोवाकर''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९८३''' |- style="background:#FAEB86" | '''''गुपचुप गुपचुप''''' | '''वि. के. नाईक''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९८४''' |- style="background:#FAEB86" | '''''लेक चालली सासरला''''' | '''एन. एस. वैद्य''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९८५''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[धूमधडाका (चित्रपट)|धुमधडाका]]''''' | '''[[महेश कोठारे]]''' |} === १९९० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९९४''' |- style="background:#FAEB86" | '''''वजीर''''' | '''संजय रावल''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९९५''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[आई]]''''' | '''[[महेश मांजरेकर]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९९६''' |- style="background:#FAEB86" | '''''पुत्रवती''''' | '''भास्कर जाधव''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९९७''' |- style="background:#FAEB86" | '''''बंगारवाडी''''' | '''[[अमोल पालेकर]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९९८''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[तू तिथं मी (चित्रपट)|तू तिथे मी]]''''' | '''[[संजय सूरकर]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९९९''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[बिनधास्त (चित्रपट)|बिनधास्त]]''''' | '''[[चंद्रकांत कुलकर्णी]]''' |} === २०१० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" |- bgcolor="#bebebe" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०१४ |- style="background:#FAEB86" | [[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे (चित्रपट)|डॉ. प्रकाश बाबा आमटे]] | समृद्धी पोरे |- | [[एलिझाबेथ एकादशी]] | [[परेश मोकाशी]] |- | [[फँड्री (चित्रपट)|फॅन्ड्री]] | [[नागराज मंजुळे]] |- | [[लई भारी (चित्रपट)|लई भारी]] | [[निशिकांत कामत]] |- | [[रेगे (चित्रपट)|रेगे]] | अभिजीत पानसे |- | येलो | महेश लिमये |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०१५ |- style="background:#FAEB86" | [[कोर्ट (चित्रपट)|कोर्ट]] | चैतन्य ताम्हाणे |- | [[किल्ला (चित्रपट)|किल्ला]] | अविनाश अरुण |- | [[लोकमान्य: एक युगपुरुष]] | [[ओम राऊत]] |- | कट्यार काळजात घुसली | [[सुबोध भावे]] |- | डबल सीट | समीर विद्वांस |- | राजवाडे अँड सन्स | [[सचिन कुंडलकर]] |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०१६ |- style="background:#FAEB86" | [[कट्यार काळजात घुसली (चित्रपट)|कट्यार काळजात घुसली]] | [[सुबोध भावे]] |- | लोकमान्य एक युगपुरुष | [[ओम राऊत]] |- | [[कोर्ट (चित्रपट)|कोर्ट]] | चैतन्य ताम्हाणे |- | डबल सीट | समीर विद्वांस |- | [[मुंबई-पुणे-मुंबई २]] | [[सतीश राजवाडे]] |- | [[किल्ला (चित्रपट)|किल्ला]] | अविनाश अरुण |- | rowspan="6" style="text-align:center" | २०१७ |- style="background:#FAEB86" | [[सैराट]] | [[नागराज मंजुळे]] |- | [[नटसम्राट]] | [[महेश मांजरेकर]] |- | [[व्हेंटिलेटर (२०१६ चित्रपट)|व्हेंटिलेटर]] | राजेश मापुस्कर |- | वजनदार | [[सचिन कुंडलकर]] |- | फॅमिली कट्टा | [[चंद्रकांत कुलकर्णी]] |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०१८ |- style="background:#FAEB86" | [[कच्चा लिंबू (चित्रपट)|कच्चा लिंबू]] | [[प्रसाद ओक]] |- | [[फास्टर फेणे]] | [[आदित्य सरपोतदार]] |- | [[ती सध्या काय करते]] | [[सतीश राजवाडे]] |- | [[मुरांबा]] | वरुण नार्वेकर |- | [[लपाछपी (चित्रपट)|लपाछपी]] | विशाल फुरिया |- | हृदयांतर | विक्रम फडणीस |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०१९ |- style="background:#FAEB86" | [[आनंदी गोपाळ (मराठी चित्रपट)|आनंदी गोपाळ]] | समीर विद्वांस |- | [[नाळ (चित्रपट)|नाळ]] | सुधाकर रेड्डी यक्कंती |- | [[मुळशी पॅटर्न]] | प्रवीण तरडे |- | [[धप्पा]] | निपुण धर्माधिकारी |- | [[चुम्बक (चित्रपट)|चुम्बक]] | संदीप मोदी |- | एक सांगायचंय | के.के. मेनन |} === २०२० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" |- bgcolor="#bebebe" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०२१ |- style="background:#FAEB86" | [[आनंदी गोपाळ (मराठी चित्रपट)|आनंदी गोपाळ]] | समीर विद्वांस |- | [[हिरकणी (चित्रपट)|हिरकणी]] | [[प्रसाद ओक]] |- | [[आटपाडी नाईट्स]] | नितीन सुपेकर |- | [[फत्तेशिकस्त]] | दिक्पाल लांजेकर |- | [[गर्लफ्रेंड]] | उपेंद्र सिधाये |- | स्माईल प्लीज | विक्रम फडणीस |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०२२ |- style="background:#FAEB86" | [[झोंबिवली]] | आदित्य सरपोतदार |- | [[गोदावरी (२०२१ चित्रपट)|गोदावरी]] | निखिल महाजन |- | [[कारखानिसांची वारी]] | मंगेश जोशी |- | [[चंद्रमुखी (मराठी चित्रपट)|चंद्रमुखी]] | [[प्रसाद ओक]] |- | [[पावनखिंड (चित्रपट)|पावनखिंड]] | दिग्पाल लांजेकर |- | [[शेरशिवराज]] | दिग्पाल लांजेकर |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०२३ |- style="background:#FAEB86" | [[वेड (चित्रपट)|वेड]] | [[रितेश देशमुख]] |- | [[बापल्योक]] | मकरंद माने |- | [[आत्मपँप्लेट]] | आशिष बेंडे |- | [[महाराष्ट्र शाहीर]] | [[केदार शिंदे]] |- | [[झापुक झुपुक]] | मकरंद माने |- | [[वाळवी (चित्रपट)|वाळवी]] | परेश मोकाशी |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०२४ |- style="background:#FAEB86" | [[नाच गं घुमा]] | परेश मोकाशी |- | [[घर बंदूक बिरयानी]] | हेमंत अवताडे |- | [[झापुक झुपुक]] | मकरंद माने |- | [[फुलवंती]] | स्नेहलता वसईकर |- | [[धर्मवीर २]] | प्रवीण तरडे |- | [[बॉयझ ४]] | विशाल देवरुखकर |} [[वर्ग:फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|चित्रपट]] ewdybf5897n0js9zusbz5e7g80ho1c9 2718117 2718111 2026-10-08T14:29:24Z अभय नातू 206 /* २०२० चे दशक */ 2718117 wikitext text/x-wiki {{Infobox award | name = फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट चित्रपट पुरस्कार | image = | image_size = | image_upright = | caption = | awarded_for = | presenter = [[फिल्मफेअर]] | country = [[भारत]] | firstawarded = ''छत्रपती शिवाजी'' (१९४३) | lastawarded = ''[[आनंदी गोपाळ (मराठी चित्रपट)|आनंदी गोपाळ]]'' (२०२१) | reward = | former name = | network = [[कलर्स मराठी]] | holder_label = | holder = | award1_type = | award1_winner = | award2_type = | award2_winner = }} '''फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट चित्रपट पुरस्कार''' दरवर्षी [[फिल्मफेअर]] नियतकालिकातर्फे [[मराठी चित्रपट]]ामधील सर्वोत्तम [[चित्रपट]]ाला दिला जातो. हा [[मराठी फिल्मफेअर पुरस्कार]]ांमधील एक [[पुरस्कार]] आहे. सर्वात पहिला सर्वोत्तम चित्रपटाचा पुरस्कार १९४३ साली ''"छत्रपती शिवाजी"'' ह्या चित्रपटाला देण्यात आला. == विजेते व नामांकने == === १९४० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९४३''' |- style="background:#FAEB86" | '''''छत्रपती शिवाजी''''' | '''[[भालजी पेंढारकर]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९४७''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[गनिमी कावा]]''''' | '''[[भालजी पेंढारकर]]''' |} === १९५० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९५१''' |- style="background:#FAEB86" | '''''स्वराज्याचा शिलेदार''''' | '''[[मास्टर विठ्ठल]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९५६''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[पावन खिंड|पावनखिंड]]''''' | '''[[भालजी पेंढारकर]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९५९''' |- style="background:#FAEB86" | '''''सांगते ऐका''''' | '''[[अनंत माने]]''' |} === १९६० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६३''' |- style="background:#FAEB86" | '''''माझा होशील का''''' | '''एल. बी. ठाकूर''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६४''' |- style="background:#FAEB86" | '''''संत निवृत्ती ज्ञानदेव''''' | '''विनायक सरवटे, बाल चव्हाण''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६५''' |- style="background:#FAEB86" | '''''लक्ष्मी आली घरा''''' | '''माधव शिंदे''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६६''' |- style="background:#FAEB86" | '''''गुरुकिल्ली''''' | '''[[राजा परांजपे]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६७''' |- style="background:#FAEB86" | '''''पावना काठचा धोंडी''''' | '''विनायक ठाकूर''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६८''' |- style="background:#FAEB86" | '''''एकटी''''' | '''जी. चौगले''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९६९''' |- style="background:#FAEB86" | '''''जिव्हाळा''''' | '''आत्माराम''' |} === १९७० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७०''' |- style="background:#FAEB86" | '''''अपराध''''' | '''शरद पिळगांवकर''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७१''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[शांतता! कोर्ट चालू आहे]]''''' | '''[[सत्यदेव दुबे]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७२''' |- style="background:#FAEB86" | '''''कुंकू माझ्या भाग्याचे''''' | '''श्यामराव माने''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७३''' |- style="background:#FAEB86" | '''''आंधळा मारतो डोळा''''' | '''[[कृष्णा कोंडके|दादा कोंडके]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७४''' |- style="background:#FAEB86" | '''''सुगंधी कट्टा''''' | '''राम कलाम, यसीन फेरेचाल''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७५''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[सामना (चित्रपट)|सामना]]''''' | '''[[रामदास फुटाणे]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७६''' |- style="background:#FAEB86" | '''''आराम हराम आहे''''' | '''[[कमलाकर तोरणे]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७७''' |- style="background:#FAEB86" | '''''नाव मोठं लक्षण खोटं''''' | '''[[मुरलीधर कापडी]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७८''' |- style="background:#FAEB86" | '''''देवकी नंदन गोपाळा''''' | '''डॅडी देशमुख''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९७९''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]]''''' | '''[[जब्बार पटेल]]''' |} === १९८० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९८०''' |- style="background:#FAEB86" | '''''२२ जून १८९७''''' | '''जयु पटवर्धन''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९८१''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[उंबरठा (चित्रपट)|उंबरठा]]''''' | '''[[जब्बार पटेल]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९८२''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[शापित (मराठी चित्रपट)|शापित]]''''' | '''महुकर रुपजी, विजय नोवाकर''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९८३''' |- style="background:#FAEB86" | '''''गुपचुप गुपचुप''''' | '''वि. के. नाईक''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९८४''' |- style="background:#FAEB86" | '''''लेक चालली सासरला''''' | '''एन. एस. वैद्य''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९८५''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[धूमधडाका (चित्रपट)|धुमधडाका]]''''' | '''[[महेश कोठारे]]''' |} === १९९० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९९४''' |- style="background:#FAEB86" | '''''वजीर''''' | '''संजय रावल''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९९५''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[आई]]''''' | '''[[महेश मांजरेकर]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९९६''' |- style="background:#FAEB86" | '''''पुत्रवती''''' | '''भास्कर जाधव''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९९७''' |- style="background:#FAEB86" | '''''बंगारवाडी''''' | '''[[अमोल पालेकर]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९९८''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[तू तिथं मी (चित्रपट)|तू तिथे मी]]''''' | '''[[संजय सूरकर]]''' |- | rowspan="2" style="text-align:center" | '''१९९९''' |- style="background:#FAEB86" | '''''[[बिनधास्त (चित्रपट)|बिनधास्त]]''''' | '''[[चंद्रकांत कुलकर्णी]]''' |} === २०१० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" |- bgcolor="#bebebe" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०१४ |- style="background:#FAEB86" | [[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे (चित्रपट)|डॉ. प्रकाश बाबा आमटे]] | समृद्धी पोरे |- | [[एलिझाबेथ एकादशी]] | [[परेश मोकाशी]] |- | [[फँड्री (चित्रपट)|फॅन्ड्री]] | [[नागराज मंजुळे]] |- | [[लई भारी (चित्रपट)|लई भारी]] | [[निशिकांत कामत]] |- | [[रेगे (चित्रपट)|रेगे]] | अभिजीत पानसे |- | येलो | महेश लिमये |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०१५ |- style="background:#FAEB86" | [[कोर्ट (चित्रपट)|कोर्ट]] | चैतन्य ताम्हाणे |- | [[किल्ला (चित्रपट)|किल्ला]] | अविनाश अरुण |- | [[लोकमान्य: एक युगपुरुष]] | [[ओम राऊत]] |- | कट्यार काळजात घुसली | [[सुबोध भावे]] |- | डबल सीट | समीर विद्वांस |- | राजवाडे अँड सन्स | [[सचिन कुंडलकर]] |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०१६ |- style="background:#FAEB86" | [[कट्यार काळजात घुसली (चित्रपट)|कट्यार काळजात घुसली]] | [[सुबोध भावे]] |- | लोकमान्य एक युगपुरुष | [[ओम राऊत]] |- | [[कोर्ट (चित्रपट)|कोर्ट]] | चैतन्य ताम्हाणे |- | डबल सीट | समीर विद्वांस |- | [[मुंबई-पुणे-मुंबई २]] | [[सतीश राजवाडे]] |- | [[किल्ला (चित्रपट)|किल्ला]] | अविनाश अरुण |- | rowspan="6" style="text-align:center" | २०१७ |- style="background:#FAEB86" | [[सैराट]] | [[नागराज मंजुळे]] |- | [[नटसम्राट]] | [[महेश मांजरेकर]] |- | [[व्हेंटिलेटर (२०१६ चित्रपट)|व्हेंटिलेटर]] | राजेश मापुस्कर |- | वजनदार | [[सचिन कुंडलकर]] |- | फॅमिली कट्टा | [[चंद्रकांत कुलकर्णी]] |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०१८ |- style="background:#FAEB86" | [[कच्चा लिंबू (चित्रपट)|कच्चा लिंबू]] | [[प्रसाद ओक]] |- | [[फास्टर फेणे]] | [[आदित्य सरपोतदार]] |- | [[ती सध्या काय करते]] | [[सतीश राजवाडे]] |- | [[मुरांबा]] | वरुण नार्वेकर |- | [[लपाछपी (चित्रपट)|लपाछपी]] | विशाल फुरिया |- | हृदयांतर | विक्रम फडणीस |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०१९ |- style="background:#FAEB86" | [[आनंदी गोपाळ (मराठी चित्रपट)|आनंदी गोपाळ]] | समीर विद्वांस |- | [[नाळ (चित्रपट)|नाळ]] | सुधाकर रेड्डी यक्कंती |- | [[मुळशी पॅटर्न]] | प्रवीण तरडे |- | [[धप्पा]] | निपुण धर्माधिकारी |- | [[चुम्बक (चित्रपट)|चुम्बक]] | संदीप मोदी |- | एक सांगायचंय | के.के. मेनन |} === २०२० चे दशक === {| class="wikitable" style="width:auto;" |- bgcolor="#bebebe" ! width="10%" | वर्ष ! width="45%" | चित्रपट ! width="45%" | दिग्दर्शक |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०२१ |- style="background:#FAEB86" | [[आनंदी गोपाळ (मराठी चित्रपट)|आनंदी गोपाळ]] | समीर विद्वांस |- | [[हिरकणी (चित्रपट)|हिरकणी]] | [[प्रसाद ओक]] |- | [[आटपाडी नाईट्स]] | नितीन सुपेकर |- | [[फत्तेशिकस्त]] | दिक्पाल लांजेकर |- | [[गर्लफ्रेंड]] | उपेंद्र सिधाये |- | स्माईल प्लीज | विक्रम फडणीस |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०२२ |- style="background:#FAEB86" | [[झोंबिवली]] | आदित्य सरपोतदार |- | [[गोदावरी (२०२१ चित्रपट)|गोदावरी]] | निखिल महाजन |- | [[कारखानिसांची वारी]] | मंगेश जोशी |- | [[चंद्रमुखी (मराठी चित्रपट)|चंद्रमुखी]] | [[प्रसाद ओक]] |- | [[पावनखिंड (चित्रपट)|पावनखिंड]] | दिग्पाल लांजेकर |- | [[शेरशिवराज]] | दिग्पाल लांजेकर |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०२३ |- style="background:#FAEB86" | [[वेड (चित्रपट)|वेड]] | [[रितेश देशमुख]] |- | [[बापल्योक]] | मकरंद माने |- | [[आत्मपँप्लेट]] | आशिष बेंडे |- | [[महाराष्ट्र शाहीर]] | [[केदार शिंदे]] |- | [[झापुक झुपुक]] | मकरंद माने |- | [[वाळवी (चित्रपट)|वाळवी]] | परेश मोकाशी |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०२४ |- style="background:#FAEB86" | [[नाच गं घुमा]] | परेश मोकाशी |- | [[घर बंदूक बिरयानी]] | हेमंत अवताडे |- | [[झापुक झुपुक]] | मकरंद माने |- | [[फुलवंती]] | स्नेहलता वसईकर |- | [[धर्मवीर २]] | प्रवीण तरडे |- | [[बॉयझ ४]] | विशाल देवरुखकर |- | rowspan="7" style="text-align:center" | २०२५ |- style="background:#FAEB86" | [[पानी (चित्रपट)|पानी]] | आदिनाथ कोठारे |- | [[अमलताश]] | सुहास देशपांडे |- | [[घात]] | छत्रपाल आनंद निनावे |- | [[फुलवंती]] | स्नेहलता वसईकर |- | [[जुनं फर्निचर]] | [[महेश मांजरेकर]] |- | [[घरत गणपती]] | नवज्योत बांदिवडेकर |} [[वर्ग:फिल्मफेर मराठी पुरस्कार|चित्रपट]] qdgy9kj32ne2xpyl8utjg0o1l80wekc 0 287988 2718385 2510758 2026-10-09T10:56:01Z Dharmadhyaksha 28394 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718385 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''पंजाब पुनर्रचना कायदा''' [[भारतीय संसद|भारतीय संसदेने]] १८ सप्टेंबर १९८८ रोजी [[पूर्व पंजाब|पूर्व पंजाबचे]] माजी राज्य विघटन करून संमत केला. पूर्वीच्या पंजाबमधून आधुनिक [[पंजाब]] राज्य निर्माण झाले, [[हरियाणा]] हे नवीन राज्य निर्माण झाले; तेव्हाच्या [[केंद्रशासित प्रदेश|केंद्रशासित प्रदेशात]] असलेल्या [[हिमाचल प्रदेश|हिमाचल प्रदेशला]], नंतर काही क्षेत्र हस्तांतरित करण्यात आला; आणि [[चंदिगढ]] शहर [[पंजाब]] आणि [[हरियाणा]] या दोन्ही राज्यांची तात्पुरती राजधानी म्हणून काम करणारे तात्पुरते केंद्र शासित प्रदेश झाले. हे विभाजन पंजाबी भाषिक राज्य (आधुनिक पंजाब राज्य) तयार करण्यासाठी आंदोलन करणाऱ्या [[पंजाबी सुबा चळवळ|पंजाबी सुबा चळवळीचा]] परिणाम होते; या प्रक्रियेत हिंदी भाषिक बहुसंख्य असेलेले हरियाणा राज्य तयार केले गेले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://indiankanoon.org/doc/933499/|title=The Punjab Reorganisation Act, 1966|publisher=Indian Kanoon|access-date=13 November 2015}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://lawmin.nic.in/legislative/textofcentralacts/1966.pdf|title=1966 - Ministry of Law and Justice|publisher=Ministry of Law and Justice India|access-date=13 November 2015}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पंजाब]] [[वर्ग:भारताचा राजकीय इतिहास]] [[वर्ग:भारतातील कायदे]] [[वर्ग:भारतीय राज्यांची पुनर्रचना]] [[वर्ग:१९६६ मधील भारत]] burittzklafjoxbqz4q5jawcocgtaqe 0 296622 2718285 2080279 2026-10-08T18:40:57Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ आणि नोंदी */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718285 wikitext text/x-wiki == मराठी चित्रपट == {{मुख्य लेख|इ.स. १९७२ मधील मराठी चित्रपटांची यादी}} == हिंदी चित्रपट == == इंग्लिश चित्रपट == {| class="wikitable sortable" style="margin:auto; margin:auto;" |+ १९७२मधील सर्वाधिक तिकिटविक्री झालेले चित्रपट |- ! क्र!! नाव !! प्रदर्शक !! एकूण तिकिटविक्री ([[अमेरिकन डॉलर]]) |- ! style="text-align:center;"| १ | ''[[द गॉडफादर (चित्रपट)|द गॉडफादर]]'' | [[पॅरामाउंट पिक्चर्स|पॅरामाउंट]] | $८,६३,००,०००<ref name=Finler>{{cite book |last=Finler |first=Joel Waldo |year=2003 |title=The Hollywood Story |publisher=Wallflower Press |isbn=978-1-903364-66-6 |pages=[https://books.google.com/books?id=rvVhEJmbfrsC&pg=PA358#v=twopage 358–359]}}</ref> |- ! style="text-align:center;"| २ |''[[द पोसायडन ॲडव्हेंचर (१९७२ चित्रपट)|द पोसायडन ॲडव्हेंचर]]'' | [[ट्वेंटीएथ सेंचुरी फॉक्स]] | $४,२०,००,०००<ref name=Finler/> |- ! style="text-align:center;"| ३ |''[[व्हॉट्स अप, डॉक? (१९७२ चित्रपट)|व्हॉट्स अप, डॉक?]]'' | rowspan="3"| [[वॉर्नर ब्रदर्स पिक्चर्स|वॉर्नर ब्रदर्स]] | $२,८०,००,०००<ref name=Finler/> |- ! style="text-align:center;"| ४ | ''[[डिलिव्हरन्स]]'' | $२,२५,००,०००<ref name=Finler/> |- ! style="text-align:center;"| ५ | ''[[जेरेमाइयाह जॉन्सन (चित्रपट)|जेरेमाइयाह जॉन्सन]]'' | $२,१९,००,०००<ref name="1972DomesticRevenue">[https://web.archive.org/web/20080615024149/http://www.boxofficereport.com/database/1972.shtml Top 20 Films of 1972 by Domestic Revenue]</ref> |- ! style="text-align:center;"| ६ |''[[कॅबरे (१९७२ फिल्म)|कॅबरे]]'' | [[मॉनोग्राम पिक्चर्स|अलाइड आर्टिस्ट]] | $२,०२,५०,०००<ref name="1972DomesticRevenue"/> |- ! style="text-align:center;"| ७ | ''[[डीप थ्रोट (चित्रपट)|डीप थ्रोट]]'' | [[ब्रायन्सटन डिस्ट्रिब्युटिंग कंपनी]] | $२,००,००,०००<ref name="1972DomesticRevenue"/> |- ! style="text-align:center;"| ८ | ''[[द गेटवे (१९७२ चित्रपट)|द गेटवे]]'' | [[नॅशनल जनरल पिक्चर्स|नॅशनल जनरल]] | $१,८०,००,०००<ref name="1972DomesticRevenue"/> |- ! style="text-align:center;"| ९ | ''[[लेडी सिंग्ज द ब्लूझ (फिल्म)|लेडी सिंग्ज द ब्लूझ]]'' | पॅरामाउंट | $९,६६,६०,०००<ref name="1972DomesticRevenue"/> |- ! style="text-align:center;"| ११ | ''[[एव्हरीथिंग यू ऑलवेझ वॉन्टेड टूनो अबाउट सेक्स* (*बट वेर अफ्रेड टू आस्क) (चित्रपट)|एव्हरीथिंग यू ऑलवेझ वॉन्टेड टूनो अबाउट सेक्स* (*बट वेर अफ्रेड टू आस्क)]]'' | [[युनायटेड आर्टिस्ट्स]] | $८८,२८,०००<ref name="1972DomesticRevenue"/> |} {{विस्तार}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. १९७२ मधील चित्रपट| ]] [[वर्ग:प्रदर्शन वर्षानुसार चित्रपट]] [[वर्ग:रिकामी पाने]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 6lw1egg1weow9xjzhtyiqmn2atcr3zd 0 302011 2718203 2697593 2026-10-08T18:36:12Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718203 wikitext text/x-wiki २०२१ मध्ये प्रदर्शित होणाऱ्या किंवा प्रदर्शित होणाऱ्या [[मराठी चलचित्रपट|मराठी]] भाषेतील चित्रपटांची ही यादी आहे. == जानेवारी - जून == {| class="wikitable sortable" style="width:auto;" ! colspan="2" style="width:12%;" | प्रदर्शन दिनांक ! style="width:20%;" | शीर्षक ! style="width:18%;" | दिग्दर्शक ! style="width:38%;" | कलाकार ! style="width:12%;" | संदर्भ |- ! rowspan="2" style="text-align:center; background:plum;" | '''जानेवारी''' | style="text-align:center; background:#f1daf1;" | '''२२''' | style="text-align:center;" | ''[[पीटर (मराठी चित्रपट)|पीटर]]'' | अमोल अरविंद भावे | मनीषा भोर, अमोल पानसरे | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/marathi/movie-details/peter/movieshow/80361231.cms|title=Peter (2021) – Marathi Movie|date=22 January 2021|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=5 March 2021}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#f1daf1;" | '''२९''' | style="text-align:center;" | ''[[बस्ता (चित्रपट)|बस्ता]]'' | तानाजी घाडगे | [[सायली संजीव]], [[पार्थ भालेराव]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/marathi/movie-details/basta/movieshow/80666838.cms|title=Basta (2021) – Marathi Movie|date=29 January 2021|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=5 March 2021}}</ref> |- ! rowspan="6" style="text-align:center; background:#7FFFD4;" | '''फेब्रुवारी''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#dbfff8;" | '''१२''' | style="text-align:center;" | ''[[ओ माय घोस्ट]]'' | वसीम खान | [[प्रथमेश परब]], काजल शर्मा, [[पंकज विष्णू]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/marathi/movie-details/oh-my-ghost/movieshow/80780017.cms|title=Oh My Ghost|date=12 February 2021|website=Times of India|access-date=5 March 2021}}</ref> |- | style="text-align:center;" | ''एक ती'' | अमर पारखे | [[विजय कदम]], [[प्रेमा किरण]], रुपाली जाधव | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/marathi/movie-details/ek-ti/movieshow/80826223.cms|title=Ek Ti|date=12 February 2021|website=Times of India|access-date=5 March 2021}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#dbfff8;" | '''१९''' | style="text-align:center;" | ''[[कानभट्ट]]'' | अपर्णा एस. होसिंग | भव्य शिंदे, रुग्वेद मुळे, संजीव तांडेल, विपीन बोराटे | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/kaanbhatt/movie-review/81115734.cms|title=Kaanbhatt|date=19 February 2021|website=Times of India|access-date=5 March 2021}}</ref> |- | style="text-align:center;" | ''[[प्रीतम (चित्रपट)|प्रीतम]]'' | सिजो रॉकी | [[प्रणव रावराणे]], नक्षत्र मेढेकर, [[उपेंद्र लिमये]], अजित देवळे | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/marathi/movie-details/preetam/movieshow/81038873.cms|title=Preetam|date=19 February 2021|website=Times of India|access-date=5 March 2021}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#dbfff8;" | '''२६''' | style="text-align:center;" | ''[[बेफाम]]'' | कृष्णा कांबळे | [[सिद्धार्थ चांदेकर]], [[सखी गोखले]], [[विद्याधर जोशी]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/befaam/movieshow/81190301.cms|title=Befaam|date=25 February 2021|website=Times of India|access-date=5 March 2021}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#dbfff8;" | '''२७''' | style="text-align:center;" | ''[[पेन्शन (चित्रपट)|पेन्शन]]'' | पुंडलीक वाय.एल. धुमाळ | [[सोनाली कुलकर्णी]], सुमित गुट्टे, निलांबरी खामकर, नारायण जाधव | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/marathi/movie-details/pension/movieshow/81203071.cms|title=Pension|date=27 February 2021|website=Times of India|access-date=5 March 2021}}</ref> |- ! style="text-align:center; background:#93CCEA;" | '''मार्च''' | style="text-align:center; background:#B0E0E6;" | '''१९''' | style="text-align:center;" | ''[[हॅशटॅग प्रेम]]'' | राजेश जाधव | [[मिताली मयेकर]], [[सुयश टिळक]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathimovieworld.com/news/hashtag-premready-with-trailer-to-be-released-on-19th-march.php|title=‘Hashtag Prem’ready with trailer, to be released on 19th March|date=1 March 2021|website=Marathi Movie World|access-date=5 March 2021|archive-date=2025-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250415140807/https://marathimovieworld.com/news/hashtag-premready-with-trailer-to-be-released-on-19th-march.php|url-status=dead}}</ref> |- ! rowspan="3" style="text-align:center; background:#EFDECD;" | '''एप्रिल''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#FAEBD7;" | '''९''' | style="text-align:center;" | ''[[झॉलीवूड]]'' | तृषांत इंगळे | अश्विनी लाडेकर, दिनकर गावंडे, काजल रंगारी, अनिल उत्तरवार, आसावरी नायडू | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/trushant-ingles-zollywood-to-release-on-this-date/articleshow/81445743.cms|title=Trushant Ingle's 'Zollywood' to release on THIS date|date=11 March 2021|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=11 March 2021}}</ref> |- | style="text-align:center;" | ''[[वेल डन बेबी]]'' | प्रियांका तन्वर | [[पुष्कर जोग]], [[अमृता खानविलकर]], [[वंदना गुप्ते]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/marathi/movie-details/well-done-baby/movieshow/82017244.cms|title=Well Done Baby|date=9 April 2021|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=14 April 2021}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#FAEBD7;" | '''३०''' | style="text-align:center;" | ''[[द डिसॅपल|शिष्य]]'' | [[चैतन्य ताम्हाणे]] | आदित्य मोडक, अरुण द्रविड | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gadgets.ndtv.com/entertainment/news/disciple-movie-netflix-trailer-release-date-april-30-chaitanya-tamhane-2402051|title=Watch the New Trailer for The Disciple, Out April 30 on Netflix|website=NDTV Gadgets 360}}</ref> |} == जुलै - डिसेंबर == {| class="wikitable sortable" style="width:auto;" ! colspan="2" style="width:12%;" | प्रदर्शन दिनांक ! style="width:20%;" | शीर्षक ! style="width:18%;" | दिग्दर्शक ! style="width:38%;" | कलाकार ! style="width:12%;" | संदर्भ |- ! rowspan="2" style="text-align:center; background:#7FFFD4;" | '''नोव्हेंबर''' | style="text-align:center; background:#dbfff8;" | '''१२''' | style="text-align:center;" | ''[[जयंती (चित्रपट)|जयंती]]'' | शैलेश नरवडे | रुतुराज वानखेडे, तितीक्षा तावडे, [[मिलिंद शिंदे (अभिनेता)|मिलिंद शिंदे]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/entertainment/movie-reviews/jayanti/moviereview/87666019.cms|title=Muvie Review- जयंती|date=12 November 2021|publisher=Maharashtratimes}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.navarashtra.com/entertainment/jayanti-movie-review-staring-ruturaj-wankhede-and-titksha-tawde-nrsr-202415/|title=Jayanti Movie Review- महापुरुषांच्या वैचारिक मंथनाची ‘जयंती’|date=14 November 2021|publisher=Navrashtra}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#dbfff8;" | '''१९''' | style="text-align:center;" | ''[[झिम्मा (मराठी चित्रपट)|झिम्मा]]'' | [[हेमंत ढोमे]] | [[निर्मिती सावंत]], [[सिद्धार्थ चांदेकर]], [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी|सोनाली कुलकर्णी]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/marathi/movies/news/hemant-dhomes-multi-starrer-jhimma-to-hit-the-screens-on-19th-november-2021/articleshow/86674336.cms|title=Hemant Dhome's multi-starrer 'Jhimma' to hit the screens on November 19, 2021|date=1 October 2021|website=Times of India|language=en|access-date=1 October 2021}}</ref> |- ! rowspan="5" style="text-align:center; background:#93CCEA;" | '''डिसेंबर''' | rowspan="2" style="text-align:center; background:#B0E0E6;" | '''३''' | style="text-align:center;" | ''[[गोदावरी (२०२१ चित्रपट)|गोदावरी]]'' | [[निखिल महाजन]] | [[नीना कुळकर्णी|नीना कुलकर्णी]], [[जितेंद्र जोशी]], [[विक्रम गोखले]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jitendra-joshi-and-gauri-nalawades-godavari-to-hit-the-screens-on-december-3-2021/articleshow/86606485.cms|title=Jitendra Joshi and Gauri Nalawade's 'Godavari' to hit the screens on December 3, 2021|date=29 September 2021|website=Times of India|language=en|access-date=2 October 2021}}</ref> |- | style="text-align:center;" | ''[[पांडू (चित्रपट)|पांडू]]'' | [[विजू माने]] | [[भालचंद्र कदम]], [[कुशल बद्रिके]], [[सई ताम्हणकर]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/pandu/movieshow/88062822.cms|title=Pandu|website=Times of India|access-date=3 December 2021}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#B0E0E6;" | '''९''' | style="text-align:center;" | ''[[बाली (चित्रपट)|बाली]]'' | [[विशाल फुरिया]] | [[स्वप्नील जोशी]], [[पूजा सावंत]], समर्थ जाधव | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://twitter.com/taran_adarsh/status/1465988372669734914?|title=#Bali premieres 9 Dec 2021 on #AmazonPrime… Stars #SwwapnilJoshi and #PoojaSawant… Directed by #VishalFuria [of #Chhorii fame]. #BaliOnPrime|last=Taran Adarsh|date=1 December 2021|website=Twitter|access-date=1 December 2021}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#B0E0E6;" | '''१०''' | style="text-align:center;" | ''[[डार्लिंग (२०२१ चित्रपट)|डार्लिंग]]'' | समीर आशा पाटील | [[प्रथमेश परब]], [[रितिका श्रोत्री]], [[निखिल चव्हाण]] | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/darling/movieshow/88182283.cms|title=Darling|website=Times of India|access-date=10 December 2021}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#B0E0E6;" | '''१७''' | style="text-align:center;" | ''[[फ्री हिट डंका]]'' | सुनील गोविंद मगरे | [[सोमनाथ अवघडे]], अपूर्वा शेलगावकर, [[तानाजी गलगुंडे]], अरबाज शेख | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/marathi/movies/news/somnath-avghade-and-apoorva-shelgaonkar-starrer-free-hit-danka-trailer-is-out/articleshow/87907763.cms|title=Somnath Avghade and Apoorva Shelgaonkar starrer 'Free Hit Danka' trailer is out!|date=25 November 2021|website=Times of India|language=en|access-date=26 November 2021}}</ref> |} == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[इ.स. २०२० मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[इ.स. २०२२ मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 0q7ufj22fvsuo9fwy5dhy12h0k7n7dm 0 302013 2718201 2571478 2026-10-08T18:36:05Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718201 wikitext text/x-wiki २०२२ मध्ये प्रदर्शित होणाऱ्या [[मराठी चित्रपटसृष्टी|मराठी चित्रपटां]]<nowiki/>ची ही यादी आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/top-rated-movies/marathi/best-movies/2022/5567826|title=Best Marathi Movies of 2022 {{!}} Top Rated Marathi Films of 2022 {{!}} Top 30 Best Marathi Movies of 2022 {{!}} Etimes|website=The Times of India|access-date=2022-07-31}}</ref> == जानेवारी - एप्रिल == {| class="wikitable" ! ! !चित्रपट !दिग्दर्शक !कलाकार |- ! rowspan="4" style="text-align:center; background:#f7bf87; text color:#000;" |जानेवारी | rowspan="3" style="text-align:center; background:#f7dfc7" |१४ |[[स्टोरी ऑफ लागिरं]] |रोहित राव नरसिंगे |संजय खापरे, चैताली चव्हाण, मिलिंद दास्ताने, मोहन जाधव, प्रेमा किरण |- |काॅफी |नितीन कांबळे |सिद्धार्थ चांदेकर, स्पृहा जोशी, कश्यप परुळेकर |- |[[नाय वरनभात लोन्चा कोन नाय कोन्चा]] |[[महेश मांजरेकर]] |प्रेम धर्माधिकारी, वरद नागवेकर, छाया कदम |- | style="text-align:center; background:#f7dfc7" |२६ |[[झोंबिवली]] |[[आदित्य सरपोतदार]], तक्षीत प्रधान |[[वैदेही परशुरामी]], [[ललित प्रभाकर]], जानकी पाठक, शरत सोनू, [[अमेय वाघ]] |- ! rowspan="12" style="text-align:center; background:#bf87f7; textcolor:#000;" |फेब्रुवारी | rowspan="4" style="text-align:center; background:#dfc7f7" |०४ |[[पांघरुण (मराठी चित्रपट)|पांघरुण]] |[[महेश मांजरेकर]] |रोहित फाळके, अमोल बावडेकर, प्रवीण तरडे, विद्याधर जोशी, गौरी इंगवले |- |[[लोच्या झाला रे (मराठी चित्रपट)|लोच्या झाला रे]] |परितोष पेंटर |[[सिद्धार्थ जाधव]], [[विजय पाटकर]], प्रसाद खांडेकर, [[अंकुश चौधरी]], [[वैदेही परशुरामी]] |- |[[फास (मराठी चित्रपट)|फास]] |अविनाश कोलते |[[उपेंद्र लिमये]], कमलेश सावंत, [[सयाजी शिंदे]] |- |[[लाॅ ऑफ लव्ह]] |सी एस निकम |जे उदय, शाल्वी शहा, अनिल नगरकर, मोहन जोशी, यतीन कार्येकर |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#dfc7f7" |११ |[[सोयरीक]] |मकरंद माने |किशोर कदम, नितीश चव्हाण, शशांक शेंडे, छाया कदम, अक्षय आव्हाड |- |[[जिंदगानी]] |विनायक साळवे |शशांक शेंडे, वैष्णवी शिंदे, गणेश सोनवणे, सागर कोराडे, सविता हांडे |- |[[का रं देवा]] |रंजित दशरथ जाधव |मयूर लाड, मोनालिसा बागल, अनिता मोरे, अरुण नलावडे, अश्विनी बागल |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#dfc7f7" |१८ |[[पावनखिंड]] |[[दिग्पाल लांजेकर]] |[[समीर धर्माधिकारी]], [[मृणाल कुलकर्णी]], [[चिन्मय मांडलेकर]], [[अजय पूरकर]], अजिंक्य ननावरे |- |[[जिद्दारी]] |अमोल आबासाहेब शिंदे होळकर |शुभम तरे, विदुला बाविस्कर, अविनाश सोळंके, राजश्री शरद परडे, रवींद्र ढगे |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#dfc7f7" |२५ |[[लकडाऊन बी पॉझिटिव्ह]] |संतोष रामदास मांजरेकर |शुभा खोटे, संजय मोने, स्नेहा रायकर, अंकुश चौधरी, प्राजक्ता माळी |- |[[पाँडिचेरी (मराठी चित्रपट)|पाँडीचेरी]] |सचिन कुंडलकर |सई ताम्हणकर, अमृता खानविलकर, महेश मांजरेकर, नीना कुलकर्णी, वैभव तत्ववादी |- |[[चाबुक]] |कल्पेश व्ही भांडारकर |समीर धर्माधिकारी, स्मिता शेवाळे, अद्वैत वैद्य, मिलिंद शिंदे, सुधीर गाडगीळ |- ! rowspan="2" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;" |मार्च | rowspan="2" style="text-align:center;background:#f1daf1;" |०४ |[[143]] |योगेश भोसले |योगेश भोसले, शीतल अहिरराव, शशांक शेंडे, सुरेश विश्वकर्मा, वृषभ शहा |- |[[झटका]] |अजिंक्य उपासनी |गौरव उपासनी, पूर्णिमा डे, अधिश पायगुडे, अपूर्व रांजणकर, मिहिर ओक |- ! rowspan="7" style="text-align:center; background:#93CCEA; textcolor:#000;" |एप्रिल | rowspan="4" style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |०१ |[[मी वसंतराव]] |[[निपुण धर्माधिकारी]] |[[अमेय वाघ]], [[राहुल देशपांडे]], [[अनिता दाते-केळकर|अनिता दाते]], आरुष नंद, कौमुदी वालोकर |- |[[रौद्र]] |रवींद्र शिवाजी |राहुल पाटील, उर्मिला जगताप, अनिता कोकणे, दीपक दामले, अमित पाडवणकर |- |[[एक नंबर सुपर]] |मिलिंद झुंबर कवडे |[[अक्षता पाडगांवकर|अक्षता पाडगावकर]], आयली घिया, प्रणाली धावरे, [[प्रथमेश परब]], आकाश कोहली |- |[[आश्रय]] |रमेश ननावरे, संतोष कापसे, संतोष कापसे |अमेय बर्वे, श्वेता पगार, दीपाली कुलकर्णी, हिमानी धायगुडे, हिरल फडे |- | style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |०८ |विशू |मयूर मधुकर शिंदे |गश्मीर महाजनी, मृण्मयी गोडबोले, ऐताशा संसारगिरी, मानसी मोहिले, मिलिंद पाठक |- | style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |२२ |[[शेर शिवराज (चित्रपट)|शेर शिवराज]] |[[दिग्पाल लांजेकर]] |[[दिग्पाल लांजेकर]], [[ईशा केसकर]], [[अजय पूरकर|अजय पुरकर]], दिप्ती केतकर, [[चिन्मय मांडलेकर]] |- | style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |२९ |[[चंद्रमुखी]] |[[प्रसाद ओक]] |[[आदिनाथ कोठारे|आदिनाथ कोठारे,]] राजेंद्र शिसातकर, [[समीर चौघुले]], [[अमृता खानविलकर]], [[मृण्मयी देशपांडे]], [[मोहन आगाशे]] |- |} == मे - ऑगस्ट == {| class="wikitable" ! ! !चित्रपट !दिग्दर्शक !कलाकार |- ! rowspan="15" style="text-align:center; background:#f7bf87; text color:#000;" |मे | style="text-align:center; background:#f7dfc7" |०३ |[[भोंगा]] |शिवाजी लोटन पाटील |दिप्ती धोत्रे, कपिल कांबळे गुडसूरकर, अमोल कागणे, दीपाली कुलकर्णी |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#f7dfc7" |०६ |[[गुल्हर]] |रमेश साहेबराव चौधरी |रवी काळे, भार्गवी चिरमुले, शिवानी बावकर, किशोर चौगुले, माधव अभ्यंकर |- |[[लगन]] |अर्जुन गुजर |स्मिता तांबे, अनिल नगरकर, श्वेता काळे, सुजित चौरे, अपेक्षा चलवडे |- |[[भारत माझा देश आहे]] |पांडुरंग जाधव |छाया कदम, शशांक शेंडे, देवांशी सावंत, हेमांगी कवी, मंगेश देसाई |- |[[दिल दिमाग और बत्ती]] |हृषकेश गुप्ते |सोनाली कुलकर्णी, आनंद इंगळे, दिलीप प्रभावळकर, किशोर कदम, मानसी मागीकर |- |[[तराफा]] |सुबोध पवार |पंकज खामकर, अश्विनी कासार, मिलिंद दास्ताने, श्रावणी सोळस्कर |- | style="text-align:center; background:#f7dfc7" |११ |[[समरेणू]] |महेश डोंगरे |महेश डोंगरे, रुचिता राहुल मांगडे, पाइ भारत लिमन |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#f7dfc7" |१३ |[[धर्मवीर (चित्रपट)|धर्मवीर मुक्काम पोस्ट ठाणे]] |[[प्रवीण तरडे]] |[[प्रसाद ओक]], मकरंद पाध्ये |- |सुल्तान शंभु सुभेदार |राज माने |यश गिरोळकर, देवेंद्र दोडके, दिगंबर नाईक, जयवंत भालेकर, ज्योती निसळ |- |आय अ‍ॅम सॉरी |दीपक भागवत |अनुराग विजय शर्मा, मयुरी कापडणे, नेहा जगन तिवारी, रियाज मुलानी, अस्मिता खटखते |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#f7dfc7" |२० |[[अदृश्य (चित्रपट)|अदृश्य]] |कबीर लाल |मंजरी फडणीस, पुष्कर जोग, अनंत जोग, अजय कुमार सिंग, अशोक पालवे |- |[[विजयी भव!]] |अतुल सोनार, शैलेश पटेल |पूजा जैस्वाल, विनायक केतकर, भारती पटेल, हीना वर्दे, जगदीश चौहान |- |[[तिरसाट]] |मंगेश शेंडगे, प्रदिप बाळासाहेब |राजदेव जमदाडे, यतीन कार्येकर, निरज सूर्यकांत, तेजस्विनी शिर्के, ओंकार यादव |- |[[जिव्हारी]] |गणेश शंकर चव्हाण | |- | style="text-align:center; background:#f7dfc7" |२७ |[[सरसेनापती हंबीरराव]] |[[प्रवीण तरडे]] |[[राकेश बापट]], राकेश वशिष्ठ, [[श्रुती मराठे]], [[मोहन जोशी]], स्नेहल तरडे, [[प्रवीण तरडे]], [[गश्मीर महाजनी]] |- ! rowspan="10" style="text-align:center; background:#bf87f7; textcolor:#000;" |जून | rowspan="2" style="text-align:center; background:#dfc7f7" |०३ |[[झाॅलीवूड]] |त्रिशांत इंगळे |अश्विनी लाडेकर, दिनकर गावंडे, अजित खोब्रागडे, अनिल उत्तलवार, आसावरी नायडू |- |[[इर्सल]] |अनिकेत बोंद्रे, विश्वास सुतार |शशांक शेंडे, माधुरी पवार, अनिल नगरकर, मोहन आगाशे, रामचंद्र धुमाळ |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#dfc7f7" |१० |फनरल |विवेक राजेंद्र दुबे |आरोह वेलणकर, तन्वी बर्वे, पार्थ घाटगे, [[संभाजी भगत]], हर्षद शिंदे |- |[[मजनू (मराठी चित्रपट)|मजनू]] |शिवाजी दोलताडे |नितीश चव्हाण, स्वेतलाना अहिरे, अदिती सारंगधर, अरबाज शेख, भक्ती चव्हाण |- |[[अन्य]] | | |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#dfc7f7" |१७ |[[आठवा रंग प्रेमाचा]] |खुशबू सिन्हा |[[मकरंद देशपांडे]], विशाल आनंद, [[रिंकू राजगुरू]], आदिती पाटील, अंशुमन राम त्रिपाठी |- |[[मीडियम स्पायसी]] |मोहित टाकळकर |ललित प्रभाकर, पर्णा पेठे, अरुंदती नाग, नीना कुलकर्णी, नेहा जोशी |- |[[भिरकीट]] |अनुप जगदाळे |गिरीश कुलकर्णी, अक्षदा पटेल, हृषीकेश जोशी, मोनालिसा बागल, आर्या घाग |- |[[येरे येरे पावसा]] |शफाक खान |विनायक पोतदार, आर्या आढाव, छाया कदम, चिन्मयी साळवी, मिलिंद शिंदे |- | style="text-align:center; background:#dfc7f7" |२४ |[[वाय (चित्रपट)|वाय]] |अजित सूर्यकांत वाडीकर |[[मुक्ता बर्वे]], [[नंदू माधव]], ओंकार गोवर्धन, [[प्राजक्ता माळी]], संदीप पाठक |- ! rowspan="4" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;" |जुलै | rowspan="2" style="text-align:center;background:#f1daf1;" |०१ |तमाशा लाईव्ह |[[संजय जाधव]] |[[सोनाली मनोहर कुलकर्णी|सोनाली कुलकर्णी]], हेमांगी कवी, [[पुष्कर जोग]], [[सिद्धार्थ जाधव]], योगेश सोमण |- |[[झोल झाल]] |मानस कुमार दास |कुशल बद्रिके, ईशा अग्रवाल, अजिंक्य देव, अमोल कागणे, भरत गणेशपुरे |- | style="text-align:center;background:#f1daf1;" |२२ |[[अनन्या]] |प्रताप फड |[[ऋता दुर्गुळे|हृता दुर्गुळे]], [[सुव्रत जोशी]], [[अमेय वाघ]], चेतन चिटणीस, योगेश सोमण |- | style="text-align:center;background:#f1daf1;" |२९ |[[टाइमपास ३]] |[[रवी जाधव]] |[[प्रथमेश परब]], [[ऋता दुर्गुळे|हृता दुर्गुळे]], [[भालचंद्र कदम|भाऊ कदम]], [[संजय नार्वेकर]] |- ! rowspan="5" |ऑगस्ट | rowspan="2" style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |०५ |[[दे धक्का २]] |[[महेश मांजरेकर]], सुदेश मांजरेकर |[[सिद्धार्थ जाधव]], [[शिवाजी साटम]], [[मकरंद अनासपुरे]], मेधा मांजरेकर, [[सक्षम कुलकर्णी]], गौरी इंगवले |- |[[एकदा काय झालं]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/marathi-cinema/sumit-raghawan-urmila-kothare-saleel-kulkarni-ekda-kay-zal-movie-trailer-released-au138-766542.html|title=‘एकदा काय झालं...’ चित्रपटाचा ट्रेलर रिलीज, गोष्टी सांगणाऱ्या माणसाची गोष्ट 5 ऑगस्टला प्रेक्षकांच्या भेटीला येणार|last=Marathi|first=TV9|date=2022-07-25|website=TV9 Marathi|language=mr|access-date=2022-07-31}}</ref> |[[सलील कुलकर्णी]] |[[सुमीत राघवन]], [[ऊर्मिला कोठारे|उर्मिला कोठारे]], अर्जुन पुर्णपात्रे, [[मोहन आगाशे]], [[सुहास जोशी]], [[मुक्ता बर्वे]], [[पुष्कर श्रोत्री]] |- | style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |१८ |[[टकाटक २]] |मिलिंद झुंबर कवडे |प्रथमेश परब |- | style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |१९ |[[दगडी चाळ २]] |चंद्रकांत कणसे |[[मकरंद देशपांडे]] |- | style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |२६ | [[समैरा]] |ऋषी श्रीकृष्ण देशपांडे | |} == सप्टेंबर - डिसेंबर == {| class="wikitable" ! ! !चित्रपट !दिग्दर्शक !कलाकार |- ! rowspan="4" style="text-align:center; background:#f7bf87; text color:#000;" |सप्टेंबर | style="text-align:center; background:#f7dfc7" |१६ |रूप नगर के चिते | | |- |१६ |बाॅईज ३ | | |- | |भाऊ बळी | | |- |२३-- |राडा | | |- ! rowspan="5" style="text-align:center; background:#bf87f7; textcolor:#000;" |ऑक्टोबर | style="text-align:center; background:#dfc7f7" |०१ |सहेला रे | | |- |५ |शिवप्रताप गरुडझेप | | |- |५ |आपडी थापडी | | |- |७ |हवा हवाई | | |- |२५ |[[हर हर महादेव (चित्रपट २०२२)|हर हर महादेव]] | | |- ! rowspan="2" style="text-align:center; background:plum; textcolor:#000;" |नोव्हेंबर | style="text-align:center;background:#f1daf1;" |०१ | | | |- | | | | |- ! rowspan="2" style="text-align:center; background:#93CCEA; textcolor:#000;" |डिसेंबर | style="text-align:center;background:#B0E0E6;" |०१ | | | |- | | | | |} == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चलचित्रपट]] * [[इ.स. २०२१ मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} s9f1bjufb4i2jgj3z7t2ivwx5cu4fwe 0 314569 2718277 2644918 2026-10-08T18:40:30Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718277 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} इ.स. १९७३ साली [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेतील चित्रपट उद्योगाद्वारे निर्मित चित्रपटांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="11" align="center" | 1973 | ''आंधळा मारतो डोळा'' | [[कृष्णा कोंडके|दादा कोंडके]] | [[कृष्णा कोंडके|दादा]], अंजना | | | | |- | ''मला देव बेतला'' | दत्ता केशव कुलकर्णी | | | | | |- | ''थापाड्या'' | प्रभाकर नाईक | [[निळू फुले]], रत्नमाला, [[उषा चव्हाण]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248539/|title=Thapadya (1973)|website=IMDb}}</ref> |- | ''वऱ्हाडी आणि वाजंत्री'' | राजदत्त | [[सुलोचना लाटकर|सुलोचना]], [[कानन कौशल|इंदुमती पैंगणकर]], [[विक्रम गोखले]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0259083/|title=Varhadi Ani Vajantri (1973)|website=IMDb}}</ref> |- | ''पटले तर व्हाई म्हणा'' | प्रभाकर नाईक | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248292/|title=Patle Tar Vhai Mhana (1973)|website=IMDb}}</ref> |- | ''मी तुझा पती नाही'' | [[अनंत माने]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238409/|title=Mee Tujha Pati Nahi (1973)|website=IMDb}}</ref> |- | ''हात लावीन तीथे सोनं'' | दत्ता माने | [[निळू फुले]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238258/|title=Haath Lavin Tithe Sona (1973)|website=IMDb}}</ref> |- | ''भोळी भाबडी'' | राजदत्त | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0258452/|title=Bholi Bhabdi (1973)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नसती उठाठेव'' | दत्ता धर्माधिकारी | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213926/|title=Nasti Uthathev (1973)|website=IMDb}}</ref> |- | ''आंधळा मारतो डोळा'' | दिनेश | [[कृष्णा कोंडके|दादा कोंडके]], [[अरुणा इराणी]], [[रंजना देशमुख|रंजना]] | | | | |- | ''[[अनोळखी]]'' | कमलाकर तोरणे | मास्टर अलंकार, [[पद्मा चव्हाण]], [[विक्रम गोखले]] | ७ मार्च १९७३ | एव्हरेस्ट मनोरंजन | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2645090/|title=Anolkhi (1973)|date=7 March 1973|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} d7tcptiokcak345c2cm446gfcmexupc 0 314571 2718279 2645103 2026-10-08T18:40:36Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718279 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} इ.स. १९७३ साली [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेतील चित्रपट उद्योगाद्वारे निर्मित चित्रपटांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="13" align="center" | १९७१ | ''आई उधे गं अंबाबाई'' | अनंत गोविंद माने | | | | | |- | ''[[शांतता! कोर्ट चालू आहे!]]'' | [[सत्यदेव दुबे]] | अरविंद देशपांडे, [[सुलभा देशपांडे]], [[अमरीश पुरी]], [[अमोल पालेकर]], एकनाथ हट्टगडी | | एव्हरेस्ट एंटरटेनमेंट, निर्णय फिल्म | 1971 [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|मध्ये मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] . यात अभिनेता [[अमरीश पुरी]] आणि [[अमोल पालेकर]] आणि [[गोविंद निहलानी]] यांचा पदार्पण झाला, ज्यांच्यासाठी पूर्ण सिनेमॅटोग्राफर म्हणून हा त्यांचा पहिला चित्रपट होता. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0295599/|title=Shantata! Court Chalu Aahe (1971) - IMDb|date=10 October 1968|website=IMDb}}</ref> |- | ''दाम करी काम'' | प्रभाकर नाईक | | ३१ डिसेंबर १९७१ | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0247973/|title=Daam Kari Kaam (1971)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अधिकारी'' | अरुण वासुदेव कर्नाटकी, [[दिनकर बाळू पाटील|दिनकर पाटील]] | [[शम्मी]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0251569/|title=Adhikar (1971)|website=IMDb}}</ref> |- | ''दोन्ही घरचा पाहुणा'' | [[गजानन जहागीरदार]] | [[अशोक सराफ]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230152/|title=Donhi Gharcha Pahuna (1971)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कुंकवाचा करंडा'' | दत्ता माने | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238365/|title=Kunkwacha Karanda (1971)|website=IMDb}}</ref> |- | ''कसं काय पाटील बरं हाय का'' | दत्ता माने | [[जयश्री गडकर]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238346/|title=Kasa Kai Patil Bara Hai Ka (1971)|website=IMDb}}</ref> |- | ''असेल माझा हरी'' | दत्ता केशव कुलकर्णी | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0212777/|title=Asel Mazha Hari (1971)|website=IMDb}}</ref> |- | ''नटे जडले दान जिवाचे'' | गुरुबाळ | अनुपमा, दादा साळवी, दुलारी | | | | |- | ''झेप'' | राजदत्त | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0258695/|title=Jhep (1971)|website=IMDb}}</ref> |- | ''बाजीरावाचा बेटा'' | [[राजा ठाकूर]] | मंदाकनी भडभडे, [[अमोल पालेकर]], सुरेखा | 1 जानेवारी 1971 | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2624070/|title=Bajiraocha Beta (1971)|date=1 January 1971|website=IMDb}}</ref> |- | ''तीथे नांदती लक्ष्मी'' | बाळ कोरडे | नरेन चव्हाण, कुसुम देशपांडे, [[चंद्रकांत रघुनाथ गोखले|चंद्रकांत गोखले]] | 10 ऑगस्ट 1971 | एव्हरेस्ट एंटरटेनमेंट | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt2644922/|title=Tithe Nandati Laxmi (1971)|date=10 August 1971|website=IMDb}}</ref> | |- | ''अशीच एक रात्र'' | [[अनंत माने]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238045/|title=Asheech Ek Ratra (1971)|website=IMDb}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९७१ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 8afkw5k99llq182d9js6vrkw4ucwzww 0 314820 2718214 2644904 2026-10-08T18:36:47Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718214 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} इ.स. १९७४ मधील [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] मराठी भाषेतील चित्रपट उद्योगाद्वारे निर्मित चित्रपटांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रदर्शित ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="8" align="center" | 1974 | ''सुगंधी कट्टा'' | | [[श्रीराम लागू|डॉ. श्रीराम लागू]], सरला येवलेकर, जयश्री गडकर | | | | |- | ''सौभाग्यकंक्षीणी'' | सुभाष खैरे | [[लक्ष्मीकांत बेर्डे]], [[मोहन जोशी]], [[ऐश्वर्या नारकर]] | | | | |- | ''बायांनो नवरे सांभाळा'' | दत्ता केशव कुलकर्णी | | | | | |- | ''तेवढे सोडून बोला'' | प्रभाकर नाईक | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0248536/|title=Tevde Sodun Bola (1974)|website=IMDb}}</ref> |- | ''अशी ही साताऱ्याची तरळ'' | मुरलीधर कापडी | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0231185/|title=Ashi Hi Sataryachi Tarah (1974)|website=IMDb}}</ref> |- | ''औंदा लगीन करायचं'' | [[कृष्णा पाटील]] | रत्नमाला, नर्गिस बानू, माला | | | | |- | ''कार्तिकी'' | दत्ता माने | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238345/|title=Kartiki (1974)|website=IMDb}}</ref> |- | ''सखाराम बाईंडर'' | अरुण होर्णेकर | राज चौहान, भारती घेटे, जितेंद्र घेटे | | एव्हरेस्ट मनोरंजन | [[विजय तेंडुलकर]] यांच्या ''[[सखाराम बाईंडर]]'' या नाटकाचे रूपांतर | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt3368384/|title=Sakharam Binder (1974)|date=26 August 1974|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९७४ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 5nrix3wb4u4qiu6mk3l8pz3c1iujuuh 0 315328 2718313 2212600 2026-10-09T00:09:01Z Dostojewskij 46392 चित्र 2718313 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Tony Shalhoub at Tribeca Film Festival 2026-3 (cropped).jpg|thumb|टोनी शाल्हूब]] '''अँथोनी मार्क''' ''टोनी'' '''शाल्हूब''' ([[९ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९५३|१९५३]]:[[ग्रीन बे, विस्कॉन्सिन|ग्रीन बे]], [[विस्कॉन्सिन]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] - ) हा इंग्लिश चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी अभिनेता आहे. हा [[मंक (दूरचित्रवाणी मालिका)|मंक]] या दूरचित्रवाणीमालिकेतील [[एड्रियन मंक]]च्या भूमिकेबद्दल सर्वाधिक प्रसिद्ध आहे. याशिवाय त्याने [[क्विक चेंज]], [[मेन इन ब्लॅक]], [[गॅटाका]], [[गॅलेक्सी क्वेस्ट]], इ. चित्रपटांतून कामे केली आहेत. {{विस्तार}} [[वर्ग:इंग्लिश दूरचित्रवाहिनी अभिनेते]] [[वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] f9ve4z475ryb8g7zglmu24iznr16swp 0 331172 2718098 2715329 2026-10-08T13:24:01Z अभय नातू 206 दुवे 2718098 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | नाव = अरुंधती देवी | धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदू]] | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | पेशा = [[अभिनेत्री]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]], [[लेखक]] आणि [[गायक|गायिका]]<ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/photo-features/bengali-women-filmmakers-who-have-made-india-proud/Arundhati-Devi/photostory/63927020.cms |title=Arundhati Devi - Bengali women filmmakers who have made India proud |website=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200105121419/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/photo-features/bengali-women-filmmakers-who-have-made-india-proud/Arundhati-Devi/photostory/63927020.cms |archive-date=5 January 2020 |access-date=9 November 2019}}</ref> | जन्म_दिनांक = {{birth date|df=yes|1924|04|29}} | जन्म_स्थान = [[बारिसाल]], [[बंगाल प्रांत|बंगाल प्रेसिडेन्सी]], [[ब्रिटिश भारत]]<br/>(सध्याचा [[बांग्लादेश]]) | मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|df=yes|1990|1|1|1924|04|29}} | मृत्यू_स्थान = [[कोलकाता]], [[पश्चिम बंगाल]], [[भारत]] | कारकीर्द_काळ = १९४० - १९८२ | प्रसिद्ध_कामे = {{ubl|''[[बिचारक]]''|''[[जतुगृह]]''}} | जोडीदार = {{marriage|प्रभात मुखोपाध्याय|1955|end=घटस्फोट}}<br/>{{marriage|तपन सिन्हा|1957}} | अपत्ये = [[अनिंद्य सिन्हा]] }} '''अरुंधती देवी''' (२९ एप्रिल १९२४ – १ जानेवारी १९९०) या एक भारतीय अभिनेत्री, दिग्दर्शिका, लेखिका आणि गायिका होत्या. त्यांना अरुंधती मुखर्जी किंवा मुखोपाध्याय म्हणूनही ओळखले जात असे. त्या प्रामुख्याने [[बंगाली चित्रपट|बंगाली चित्रपटांमधील]] आपल्या कामासाठी ओळखल्या जातात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.cinestaan.com/people/arundhati-devi-2482|title=Arundhati Devi movies, filmography, biography and songs - Cinestaan.com|website=Cinestaan|access-date=10 March 2019|archive-date=2020-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919130339/https://www.cinestaan.com/people/arundhati-devi-2482|url-status=dead}}</ref> अरुंधती देवी या [[विश्वभारती विद्यापीठ|विश्वभारती विद्यापीठाच्या]] विद्यार्थिनी होत्या, जिथे त्यांनी [[रवींद्र संगीत|रवींद्र संगीताचे]] प्रशिक्षण शैलजरंजन मजुमदार यांच्याकडून घेतले. त्यांनी १९४० मध्ये [[ऑल इंडिया रेडिओ|ऑल इंडिया रेडिओवर (आकाशवाणी)]] रवींद्र संगीत गायिका म्हणून आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.anandabazar.com/supplementary/patrika/sophisticated-arundhati-devi-was-described-as-woman-of-class-1.1068523|title=অন্তরের অন্দরে রয়ে গেল গান|website=anandabazar.com|language=bn|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109092820/https://www.anandabazar.com/supplementary/patrika/sophisticated-arundhati-devi-was-described-as-woman-of-class-1.1068523|archive-date=9 November 2019|access-date=9 November 2019}}</ref> अभिनेत्री म्हणून अरुंधती देवी यांनी कार्तिक चट्टोपाध्याय यांच्या 'महाप्रस्थानेर पाथे' (१९५२) या बंगाली चित्रपटातून चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले, ज्याची हिंदी आवृत्ती 'यात्रिक' या नावाने बनवली गेली होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sharebiz.net/স্ম-র-ণ-অরুন্ধতী-দেবী/|title=স্ম র ণ : অরুন্ধতী দেবী|website=शेयर बिज|language=en-US|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170206054420/http://sharebiz.net/%e0%a6%b8%e0%a7%8d%e0%a6%ae-%e0%a6%b0-%e0%a6%a3-%e0%a6%85%e0%a6%b0%e0%a7%81%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a7%e0%a6%a4%e0%a7%80-%e0%a6%a6%e0%a7%87%e0%a6%ac%e0%a7%80/|archive-date=6 February 2017|access-date=9 November 2019}}</ref> पुढे त्यांनी 'नबजन्मा' (१९५६) मध्ये देवकी कुमार बोस, 'चालचल' (१९५६) आणि 'पंचतप' (१९५७) मध्ये असित सेन, 'मा' (१९५६), प्रभात मुखोपाध्याय (१९५६), 'ममता' (१९५७), 'बिचारक' (१९५९) आणि 'आकाशपातल' (१९६०) यांसारख्या दिग्दर्शकांसोबत काम केले; तसेच [[तपन सिन्हा]] यांच्या 'कलामती' (१९५८), 'झिंदर बोंडी' (१९६१) आणि 'जतुगृह' (१९६४) या चित्रपटांमध्ये काम केले. १९६३ मध्ये, बिजॉय बोस दिग्दर्शित 'भगिनी निवेदिता' (१९६२) या [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|राष्ट्रीय पुरस्कार]] विजेत्या बंगाली चित्रपटातील भूमिकेसाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा बी.एफ.जे.ए. (BFJA) पुरस्कार मिळाला. १९६७ मध्ये, १४ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये त्यांच्या दिग्दर्शनातील 'छुटी' या पदार्पणाच्या चित्रपटाला उच्च साहित्यिक कार्यावर आधारित सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. == वैयक्तिक जीवन == अरुंधती यांचा जन्म ब्रिटिश भारतातील [[बंगाल प्रांत|बंगाल प्रेसिडेन्सीतील]] [[बारिसाल]] (आता [[बांग्लादेश]]) येथे झाला. १९५५ मध्ये त्यांनी दिग्दर्शक प्रभात मुखोपाध्याय यांच्याशी विवाह केला; परंतु हा विवाह अल्पकाळ टिकला. १९५७ मध्ये त्या [[बर्लिन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव|बर्लिन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात]] चित्रपट दिग्दर्शक [[तपन सिन्हा]] यांना भेटल्या आणि पुढे त्यांचा विवाह झाला. त्यांचा मुलगा [[अनिंद्य सिन्हा]] हे एक शास्त्रज्ञ आहेत. १ जानेवारी १९९० रोजी अरुंधती देवींचे निधन झाले.<ref>[http://www.upperstall.com/people/arundhati-devi Arundhati Devi in Upperstall] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110909093828/http://www.upperstall.com/people/arundhati-devi}}</ref> == चित्रपट सूची == === अभिनेत्री म्हणून === {| class="wikitable sortable" width="100%" |- bgcolor="#cccccc" ! width="10%" | वर्ष ! width="30%" | चित्रपट ! width="10%" | भाषा ! width="25%" | भूमिका ! width="25%" | अधिक माहिती |- | १९५२ || महाप्रस्थानेर पाथे || [[बंगाली भाषा|बंगाली]] || राणी || पदार्पण चित्रपट |- | १९५२ || यात्रिक || [[हिंदी भाषा|हिंदी]] || राणी || 'महाप्रस्थानेर पाथे'ची हिंदी आवृत्ती |- | १९५४ || नाद-ओ-नाडी || बंगाली || — || |- | १९५४ || छेले कार || बंगाली || मिली || |- | १९५५ || गोधुली || बंगाली || — || |- | १९५५ || दु-जाने || बंगाली || — || |- | १९५५ || दश्युमोहन || बंगाली || चपला (उर्फ मिस संध्या रे) || |- | १९५६ || नबजन्मा || बंगाली || — || |- | १९५६ || चालचल || बंगाली || — || |- | १९५८ || मनमोयी मुलींची शाळा || बंगाली || निहारिका || |- | १९५९ || पुष्पधनु || बंगाली || — || |- | १९५९ || शशी बाबर संसार || बंगाली || — || |- | १९५९ || [[बिचारक]] || बंगाली || — || निर्मितीसुद्धा केली |- | १९६० || आकाश-पाताळ || बंगाली || — || |- | १९६० || इंद्रधनु || बंगाली || — || |- | १९६० || खुदिता पाषाण || बंगाली || — || |- | १९६१ || झिंदर बोंडी || बंगाली || — || |- | १९६२ || [[भगिनी निवेदिता (चित्रपट)|भगिनी निवेदिता]] || बंगाली || [[भगिनी निवेदिता|सिस्टर निवेदिता]] || सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री बी.एफ.जे.ए. पुरस्कार |- | १९६२ || शिउलीबारी || बंगाली || — || |- | १९६३ || न्यायदंड || बंगाली || — || |- | १९६४ || [[जतुगृह]] || बंगाली || माधुरी || |- | १९७६ || हार्मोनियम || बंगाली || — || |} === दिग्दर्शक म्हणून === {| class="wikitable sortable" width="100%" |- bgcolor="#cccccc" ! width="10%" | वर्ष ! width="30%" | चित्रपट ! width="10%" | भाषा ! width="50%" | अधिक माहिती / योगदान |- | १९६७ || छुटी || बंगाली || दिग्दर्शक, पटकथा लेखिका व संगीतकार (राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार प्राप्त)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.anandabazar.com/editorial/letters-to-the-editor/some-information-on-arundhati-devi-and-her-music-career-1.1071240|title=সুরকার অরুন্ধতী|website=anandabazar.com|language=bn|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191116123145/https://www.anandabazar.com/editorial/letters-to-the-editor/some-information-on-arundhati-devi-and-her-music-career-1.1071240|archive-date=16 November 2019|access-date=21 February 2020}}</ref> |- | १९६९ || मेघ ओ रौद्र || बंगाली || दिग्दर्शक |- | १९७२ || पाडी पिशीर बर्मी बक्षा || बंगाली || दिग्दर्शक |- | १९८३ || दीपार प्रेम || बंगाली || दिग्दर्शक |- | १९८५ || गोकुळ || बंगाली || दिग्दर्शक |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{IMDB name|nm0222438}} [[वर्ग:बंगाली चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:कलकत्ता विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:भारतीय चित्रपट दिग्दर्शिका]] [[वर्ग:विश्वभारती विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:बारीसालमधील लोक]] [[वर्ग:न्यू अलीपूर येथील लोक]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:कोलकाता येथील अभिनेत्री]] [[वर्ग:बंगाली अभिनेत्री]] [[वर्ग:भारतीय पटकथा लेखिका]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील महिला संगीतकार]] [[वर्ग:बंगाली हिंदू लोक]] [[वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९९० मधील मृत्यू]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] s832phnyynpkgxj783qoze3t7154i48 2718099 2718098 2026-10-08T13:25:11Z अभय नातू 206 /* चित्रपट सूची */ 2718099 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | नाव = अरुंधती देवी | धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदू]] | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | पेशा = [[अभिनेत्री]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]], [[लेखक]] आणि [[गायक|गायिका]]<ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/photo-features/bengali-women-filmmakers-who-have-made-india-proud/Arundhati-Devi/photostory/63927020.cms |title=Arundhati Devi - Bengali women filmmakers who have made India proud |website=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200105121419/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/photo-features/bengali-women-filmmakers-who-have-made-india-proud/Arundhati-Devi/photostory/63927020.cms |archive-date=5 January 2020 |access-date=9 November 2019}}</ref> | जन्म_दिनांक = {{birth date|df=yes|1924|04|29}} | जन्म_स्थान = [[बारिसाल]], [[बंगाल प्रांत|बंगाल प्रेसिडेन्सी]], [[ब्रिटिश भारत]]<br/>(सध्याचा [[बांग्लादेश]]) | मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|df=yes|1990|1|1|1924|04|29}} | मृत्यू_स्थान = [[कोलकाता]], [[पश्चिम बंगाल]], [[भारत]] | कारकीर्द_काळ = १९४० - १९८२ | प्रसिद्ध_कामे = {{ubl|''[[बिचारक]]''|''[[जतुगृह]]''}} | जोडीदार = {{marriage|प्रभात मुखोपाध्याय|1955|end=घटस्फोट}}<br/>{{marriage|तपन सिन्हा|1957}} | अपत्ये = [[अनिंद्य सिन्हा]] }} '''अरुंधती देवी''' (२९ एप्रिल १९२४ – १ जानेवारी १९९०) या एक भारतीय अभिनेत्री, दिग्दर्शिका, लेखिका आणि गायिका होत्या. त्यांना अरुंधती मुखर्जी किंवा मुखोपाध्याय म्हणूनही ओळखले जात असे. त्या प्रामुख्याने [[बंगाली चित्रपट|बंगाली चित्रपटांमधील]] आपल्या कामासाठी ओळखल्या जातात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.cinestaan.com/people/arundhati-devi-2482|title=Arundhati Devi movies, filmography, biography and songs - Cinestaan.com|website=Cinestaan|access-date=10 March 2019|archive-date=2020-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919130339/https://www.cinestaan.com/people/arundhati-devi-2482|url-status=dead}}</ref> अरुंधती देवी या [[विश्वभारती विद्यापीठ|विश्वभारती विद्यापीठाच्या]] विद्यार्थिनी होत्या, जिथे त्यांनी [[रवींद्र संगीत|रवींद्र संगीताचे]] प्रशिक्षण शैलजरंजन मजुमदार यांच्याकडून घेतले. त्यांनी १९४० मध्ये [[ऑल इंडिया रेडिओ|ऑल इंडिया रेडिओवर (आकाशवाणी)]] रवींद्र संगीत गायिका म्हणून आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.anandabazar.com/supplementary/patrika/sophisticated-arundhati-devi-was-described-as-woman-of-class-1.1068523|title=অন্তরের অন্দরে রয়ে গেল গান|website=anandabazar.com|language=bn|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109092820/https://www.anandabazar.com/supplementary/patrika/sophisticated-arundhati-devi-was-described-as-woman-of-class-1.1068523|archive-date=9 November 2019|access-date=9 November 2019}}</ref> अभिनेत्री म्हणून अरुंधती देवी यांनी कार्तिक चट्टोपाध्याय यांच्या 'महाप्रस्थानेर पाथे' (१९५२) या बंगाली चित्रपटातून चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले, ज्याची हिंदी आवृत्ती 'यात्रिक' या नावाने बनवली गेली होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sharebiz.net/স্ম-র-ণ-অরুন্ধতী-দেবী/|title=স্ম র ণ : অরুন্ধতী দেবী|website=शेयर बिज|language=en-US|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170206054420/http://sharebiz.net/%e0%a6%b8%e0%a7%8d%e0%a6%ae-%e0%a6%b0-%e0%a6%a3-%e0%a6%85%e0%a6%b0%e0%a7%81%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a7%e0%a6%a4%e0%a7%80-%e0%a6%a6%e0%a7%87%e0%a6%ac%e0%a7%80/|archive-date=6 February 2017|access-date=9 November 2019}}</ref> पुढे त्यांनी 'नबजन्मा' (१९५६) मध्ये देवकी कुमार बोस, 'चालचल' (१९५६) आणि 'पंचतप' (१९५७) मध्ये असित सेन, 'मा' (१९५६), प्रभात मुखोपाध्याय (१९५६), 'ममता' (१९५७), 'बिचारक' (१९५९) आणि 'आकाशपातल' (१९६०) यांसारख्या दिग्दर्शकांसोबत काम केले; तसेच [[तपन सिन्हा]] यांच्या 'कलामती' (१९५८), 'झिंदर बोंडी' (१९६१) आणि 'जतुगृह' (१९६४) या चित्रपटांमध्ये काम केले. १९६३ मध्ये, बिजॉय बोस दिग्दर्शित 'भगिनी निवेदिता' (१९६२) या [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|राष्ट्रीय पुरस्कार]] विजेत्या बंगाली चित्रपटातील भूमिकेसाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा बी.एफ.जे.ए. (BFJA) पुरस्कार मिळाला. १९६७ मध्ये, १४ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये त्यांच्या दिग्दर्शनातील 'छुटी' या पदार्पणाच्या चित्रपटाला उच्च साहित्यिक कार्यावर आधारित सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. == वैयक्तिक जीवन == अरुंधती यांचा जन्म ब्रिटिश भारतातील [[बंगाल प्रांत|बंगाल प्रेसिडेन्सीतील]] [[बारिसाल]] (आता [[बांग्लादेश]]) येथे झाला. १९५५ मध्ये त्यांनी दिग्दर्शक प्रभात मुखोपाध्याय यांच्याशी विवाह केला; परंतु हा विवाह अल्पकाळ टिकला. १९५७ मध्ये त्या [[बर्लिन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव|बर्लिन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात]] चित्रपट दिग्दर्शक [[तपन सिन्हा]] यांना भेटल्या आणि पुढे त्यांचा विवाह झाला. त्यांचा मुलगा [[अनिंद्य सिन्हा]] हे एक शास्त्रज्ञ आहेत. १ जानेवारी १९९० रोजी अरुंधती देवींचे निधन झाले.<ref>[http://www.upperstall.com/people/arundhati-devi Arundhati Devi in Upperstall] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110909093828/http://www.upperstall.com/people/arundhati-devi}}</ref> == चित्रपट == === अभिनय === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="auto" | वर्ष ! width="auto" | चित्रपट ! width="auto" | भाषा ! width="auto" | भूमिका ! width="auto" | अधिक माहिती |- | १९५२ || महाप्रस्थानेर पाथे || [[बंगाली भाषा|बंगाली]] || राणी || पदार्पण चित्रपट |- | १९५२ || यात्रिक || [[हिंदी भाषा|हिंदी]] || राणी || 'महाप्रस्थानेर पाथे'ची हिंदी आवृत्ती |- | १९५४ || नाद-ओ-नाडी || बंगाली || — || |- | १९५४ || छेले कार || बंगाली || मिली || |- | १९५५ || गोधुली || बंगाली || — || |- | १९५५ || दु-जाने || बंगाली || — || |- | १९५५ || दश्युमोहन || बंगाली || चपला (उर्फ मिस संध्या रे) || |- | १९५६ || नबजन्मा || बंगाली || — || |- | १९५६ || चालचल || बंगाली || — || |- | १९५८ || मनमोयी मुलींची शाळा || बंगाली || निहारिका || |- | १९५९ || पुष्पधनु || बंगाली || — || |- | १९५९ || शशी बाबर संसार || बंगाली || — || |- | १९५९ || [[बिचारक]] || बंगाली || — || निर्मितीसुद्धा केली |- | १९६० || आकाश-पाताळ || बंगाली || — || |- | १९६० || इंद्रधनु || बंगाली || — || |- | १९६० || खुदिता पाषाण || बंगाली || — || |- | १९६१ || झिंदर बोंडी || बंगाली || — || |- | १९६२ || [[भगिनी निवेदिता (चित्रपट)|भगिनी निवेदिता]] || बंगाली || [[भगिनी निवेदिता|सिस्टर निवेदिता]] || सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री बी.एफ.जे.ए. पुरस्कार |- | १९६२ || शिउलीबारी || बंगाली || — || |- | १९६३ || न्यायदंड || बंगाली || — || |- | १९६४ || [[जतुगृह]] || बंगाली || माधुरी || |- | १९७६ || हार्मोनियम || बंगाली || — || |} === दिग्दर्शन === {| class="wikitable sortable" width="auto" |- bgcolor="#cccccc" ! width="auto" | वर्ष ! width="auto" | चित्रपट ! width="auto" | भाषा ! width="auto" | अधिक माहिती / योगदान |- | १९६७ || छुटी || बंगाली || दिग्दर्शक, पटकथा लेखिका व संगीतकार (राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार प्राप्त)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.anandabazar.com/editorial/letters-to-the-editor/some-information-on-arundhati-devi-and-her-music-career-1.1071240|title=সুরকার অরুন্ধতী|website=anandabazar.com|language=bn|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191116123145/https://www.anandabazar.com/editorial/letters-to-the-editor/some-information-on-arundhati-devi-and-her-music-career-1.1071240|archive-date=16 November 2019|access-date=21 February 2020}}</ref> |- | १९६९ || मेघ ओ रौद्र || बंगाली || दिग्दर्शक |- | १९७२ || पाडी पिशीर बर्मी बक्षा || बंगाली || दिग्दर्शक |- | १९८३ || दीपार प्रेम || बंगाली || दिग्दर्शक |- | १९८५ || गोकुळ || बंगाली || दिग्दर्शक |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{IMDB name|nm0222438}} [[वर्ग:बंगाली चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:कलकत्ता विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:भारतीय चित्रपट दिग्दर्शिका]] [[वर्ग:विश्वभारती विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:बारीसालमधील लोक]] [[वर्ग:न्यू अलीपूर येथील लोक]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:कोलकाता येथील अभिनेत्री]] [[वर्ग:बंगाली अभिनेत्री]] [[वर्ग:भारतीय पटकथा लेखिका]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील महिला संगीतकार]] [[वर्ग:बंगाली हिंदू लोक]] [[वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९९० मधील मृत्यू]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 4vuzr70nmcqn22yjb5m477pymez6b7z 0 333754 2718212 2676994 2026-10-08T18:36:40Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718212 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} २०२३ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या किंवा होणाऱ्या [[मराठी चलचित्रपट|मराठी]] चित्रपटांची ही यादी आहे. == तिकीट खिडकीवरील कमाई == २०२३ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या भारतीय चित्रपटांची यादी|सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या मराठी चित्रपटांची]], जगभरातील बॉक्स ऑफिसच्या एकूण कमाईनुसार, ही यादी आहे. {| class="wikidiv" | style="text-align:center; background:#9fc;" |* | जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये अजूनही चालू असलेले चित्रपट सूचित करतात |} {| class="wikitable sortable" style="margin:auto; margin:auto;" |+2023 ची जगभरातील सर्वाधिक कमाई ! श्रेणी ! शीर्षक ! जगभरातील कमाई ! संदर्भ |- | १ | ''[[बाईपण भारी देवा|बाईपण भरी देवा]]'' | {{INRConvert|67|c}} |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/box-office-2023-punjabi-films-grossed-rs-235-crores-marathi-films-grossed-rs-201-crores-bengali-films-grossed-rs-66-crores-2023/|title=Box Office 2023: Punjabi films grossed Rs. 235 crores, Marathi films grossed Rs. 201 crores, Bengali films grossed Rs. 66 crores in 2023|date=2024-02-02|website=बॉलीवूड हंगामा|language=en|url-status=live|access-date=2025-11-16}}</ref> |- |२ |''[[अफलातून (२०२३ चित्रपट)|अफलातून]]'' |{{INRConvert|10.01|c}} |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://ndtv.in/bollywood/budget-of-rs-4-crores-and-earning-more-than-rs-10-crores-in-six-days-this-comedy-film-is-rocking-the-theaters-every-day-4244598|title=4 करोड़ से भी कम का बजट और छह दिन में 10 करोड़ से ज्यादा की कमाई, सिनेमाघरों में हर दिन धमाल मचा रही है ये कॉमेडी फिल्म|publisher=NDTV|language=hi|accessdate=2025-11-16|archive-date=2025-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20250429142721/https://ndtv.in/bollywood/budget-of-rs-4-crores-and-earning-more-than-rs-10-crores-in-six-days-this-comedy-film-is-rocking-the-theaters-every-day-4244598|url-status=dead}}</ref> |- | ३ | [[महाराष्ट्र शाहीर (चित्रपट)|''महाराष्ट्र शाहीर'']] |{{INRConvert|5.68|c}} |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokshahi.com/entertainment/maharashtra-shahir-release-on-ott-platform|title='महाराष्ट्र शाहीर' लवकरच ओटीटीवर होणार रिलीज; कधी, कुठे पाहता येणार चित्रपट?|last=Shigvan-Kavankar|first=Shweta|date=2023-05-31|website=Lokshahi Marathi News|language=mr|access-date=2025-11-16}}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} == जानेवारी - मार्च == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" style="width:6%" | प्रकाशन ! style="width:18%" |शीर्षक ! style="width:18%" |दिग्दर्शक ! कलाकार ! style="width:4%;" | संदर्भ |- ! rowspan="9" style="text-align:center; background:#f7bf87; text color:#000;" |जा<br>ने<br>वा<br>री | rowspan="2" style="text-align:center; background:#f7dfc7" |'''६''' |''[[सूर्या (चित्रपट)|सूर्या]]'' | हसनैन हैदराबादवाला |प्रसाद मंगेश, अखिलेंद्र मिश्रा, हेमंत बिरजे, [[रुचिता जाधव]], [[उदय टिकेकर]], [[प्रदीप पटवर्धन]], [[अरुण नलावडे]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.news18.com/news/movies/indias-tarzan-hemant-birje-bags-first-marathi-film-to-be-released-on-january-6-6632047.html|title='इंडियाज टारझन' हेमंत बिर्जे पहिला मराठी चित्रपट, 6 जानेवारीला प्रदर्शित होणार|date=|website=[[न्यूझ१८ इंडिया]]|url-status=live|access-date=2023-07-28}}</ref> |- | ''टिफिन टाइम'' | म्हाळसाकांत कौसाडीकर | सुहानी चव्हाण, प्रज्ञा फडतरे | style="text-align:center" | |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#f7dfc7" |'''१३''' | [[साथ सोबत|''साथ सोबत'']] | रमेश मोरे |संग्राम समेळ, [[मोहन जोशी]], [[मृणाल कुलकर्णी]], अनिल गवस | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/saath-sobat-sangram-samel-and-mrunal-kulkarni-starrer-is-all-set-to-hit-screens-on-january-13-2023-poster-out/articleshow/95764403.cms|title='साथ सोबत': संग्राम समेल आणि मृणाल कुलकर्णी स्टारर चित्रपट 13 जानेवारी 2023 रोजी प्रेक्षकांच्या भेटीला येणार आहे; पोस्टर बाहेर!|date=2023-07-28|website=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|language=English|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221128033014/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/saath-sobat-sangram-samel-and-mrunal-kulkarni-starrer-is-all-set-to-hit-screens-on-january-13-2023-poster-out/articleshow/95764403.cms|archive-date=2023-07-28|access-date=2023-07-28}}</ref> |- |''[[व्हिक्टोरिया - एक रहस्य]]'' | विराजस कुलकर्णी |[[सोनाली मनोहर कुलकर्णी]], [[पुष्कर जोग]], अक्षय कुलकर्णी, हीरा सोहल, मिकाइला टेलफोर्ड | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.boxofficebusiness.in/2022/12/victoria-marathi-movie-release-date-box-office-collection-trailer-cast.html|title=व्हिक्टोरिया मराठी चित्रपट रिलीज तारीख, बॉक्स ऑफिस कलेक्शन, ट्रेलर, कलाकार|website=बॉक्स ऑफिस बिझनेस|language=en-US|url-status=live|access-date=2023-01-01}}</ref> |- |''[[वाळवी (चित्रपट)|वाळवी]]'' |[[परेश मोकाशी]] |[[स्वप्नील जोशी]], [[सुबोध भावे]], [[अनिता दाते-केळकर]], [[शिवानी सुर्वे]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/entertainment/bollywood/vaalvi-teaser-release-film-will-release-on-13-january-1132072|title=13 जानेवारीला प्रदर्शित होणार 'वाळवी' , टीझर पाहिलात?|last=डेस्क|first=एबीपी माझा एंटरटेनमेंट|date=2023-07-28|website=[[एबीपी माझा]]|language=mr|url-status=live|access-date=2023-07-28}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#f7dfc7" |'''२०''' |''[[सरला एक कोटी]]'' | नितिन विजय सुपेकर |ओंकार भोजने, [[ईशा केसकर]], [[छाया कदम]], कमलाकर सातपुते, रमेश परदेशी, सुरेश विश्वकर्मा | style="text-align:center" | |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#f7dfc7" |'''२६''' |''[[बांबू (चित्रपट)|बांबू]]'' | विशाल देवरुखकर | [[अभिनय बेर्डे]], वैष्णवी कल्याणकर, [[पार्थ भालेराव]], [[शिवाजी साटम]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/movieshow/96459055.cms|title=बांबू चित्रपट: शोटाइम, पुनरावलोकन, ट्रेलर, पोस्टर्स, बातम्या आणि व्हिडिओ|website=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|language=en|url-status=live|access-date=2023-01-21}}</ref> |- |''[[पिकोलो (२०२३ चित्रपट)|पिकोलो]]'' | अभिजीत मोहन वारंग | प्रणव रावराणे, अश्विनी कासार, नंदकिशोर चौघुले, अभय खापडकर, नमिता गांवकर, विवेक वाळके | style="text-align:center" | |- | style="text-align:center; background:#f7dfc7" |'''27''' | ''तूच माझं काळीज'' | बाळासाहेब राठोड | उस्मान नदाब, राहुल चौरे, पवन मस्के, अमोल मस्के, प्रियांका भालेराव | style="text-align:center" |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/tuch-maza-kalij/movieshow/97247163.cms|title=तुच माझं काळिज|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|issn=|access-date=2023-02-26}}</ref> |- ! rowspan="7" style="text-align:center; background:#bf87f7; textcolor:#000;" |फे<br>ब्रू<br>वा<br>री | style="text-align:center; background:#dfc7f7" |'''३''' |''[[गडद अंधार]]'' | प्रज्ञेश कदम | [[नेहा महाजन]], जय दुधाणे, शुभांगी तांबाळे, आकाश कुंभार, आरती शिंदे, चेतन मुळे, आस्था ठोंबरे | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/entertainment/bollywood/gadad-andhar-trailer-release-jay-dudhane-neha-mahajan-movie-1142709|title=गदा अंधारचा ट्रेलर रिलीज; या दिवशी हा चित्रपट प्रेक्षकांच्या भेटीला येणार आहे|last=डेस्क|first=एबीपी माझा एंटरटेनमेंट|date=2023-01-18|website=[[एबीपी माझा]]|language=mr|url-status=live|access-date=2023-01-19}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#dfc7f7" |'''१०''' | [[जग्गू आणि ज्युलिएट|''जग्गू आणि ज्युलिएट'']] |महेश लिमये |[[अमेय वाघ]], [[वैदेही परशुरामी]], [[मनोज जोशी]], [[प्रवीण तरडे]], [[अविनाश नारकर]], [[समीर धर्माधिकारी]], [[उपेंद्र लिमये]], [[समीर चौघुले]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.boxofficebusiness.in/2023/01/jaggu-ani-juliet-trailer-release-date-cast.html|title=जग्गू अनी ज्युलिएट मराठी चित्रपटाचा ट्रेलर, रिलीज तारीख, कलाकार|date=2023-01-10|website=बॉक्स ऑफिस बिझनेस|language=en-US|url-status=live|access-date=2023-01-15}}</ref> |- | ''[[ढिशक्याउँ]]'' |प्रीतम पाटील |[[प्रथमेश परब]], [[संदीप पाठक]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/manoranjan/marathi-movie-dishkiyaoonprathamesh-parab-first-look-dishkiyaoon-unveiled-in-motion-poster-vnp98|title=Dhishkyaoon: लग्नाचे डोहाळे प्रथमेशला भोवले, बायकोनं थेट कानपटावर...|website=[[सकाळ]]|language=mr-IN|url-status=live|access-date=2023-01-21}}</ref> |- | [[आलाय माझ्या राशीला|''आलाय माझ्या राशीला'']] |[[राजकुमार संतोषी]] |[[चिन्मय मांडलेकर]], [[अलका कुबल]], [[मोहन जोशी]], [[निर्मिती सावंत]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/alka-kubal-and-chinmay-mandlekar-movie-aalay-mazya-rashila-teaser-is-out-141673858612442.html|title=Alka Kubal: 'आलंय माझ्या राशीला'मध्ये अल्का कुबल-चिन्मय मांडलेकर दिसणार एकत्र, टीझर प्रदर्शित|website=[[हिंदुस्तान टाइम्स]]|language=mr|url-status=dead|access-date=2023-02-26|archive-date=2023-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226052844/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/alka-kubal-and-chinmay-mandlekar-movie-aalay-mazya-rashila-teaser-is-out-141673858612442.html}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#dfc7f7" |'''१७''' | ''[[टर्री]]'' |महेश काळे |[[ललित प्रभाकर]], गौरी नलावडे, योगेश डिंबळे, अनिल नगरकर, शशांक दारणे, स्नेहा जोशी, राजेश ननावरे | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/manoranjan/lav-photo-maza-song-of-tarri-marathi-film-released-cast-lalit-prabhakar-nsa95|title=Tarri Film: ललित प्रभाकर म्हणतोय.. तुज्या स्टेटसला, लाव फोटो माझा.. कारण..|website=[[सकाळ]]|language=mr-IN|url-status=live|access-date=2023-01-21}}</ref> |- | ''घोडा'' | टी. महेश | कैलाश वाघमारे, अर्चना महादेव, राहुल बेलापूरकर, वज्र पवार | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/movieshow/97687966.cms|title=घोडा चित्रपट: शोटाइम, पुनरावलोकन, ट्रेलर, पोस्टर्स, बातम्या आणि व्हिडिओ|website=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|language=en|url-status=live|access-date=2023-02-21}}</ref> |- | ''रागिल'' | योगेश-राकेश | प्रणव रावराणे, प्रेमकिरण भट, शिवानी कोथे, प्रशांत बोदगिरे, अक्षय गवस, सुदर्शन बोडके | style="text-align:center" | |- ! rowspan="6" style="text-align:center; background:#FF69B4; textcolor:#000;" |मा<br>र्च | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ffc0db" |'''३''' | ''[[रौंदळ]]'' | गजानन नाना पाडोळ | भाऊसाहेब शिंदे, नेहा सोनावणे | style="text-align:center" |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/bhausaheb-shindes-raundal-is-all-set-to-hit-screens-on-march-3-2023/articleshow/97307757.cms|title=भाऊसाहेब शिंदे यांचा 'रौंदळ' 3 मार्च 2023 रोजी प्रेक्षकांच्या भेटीला येणार आहे.|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|issn=|access-date=2023-02-20}}</ref> |- | [[सातारचा सलमान|''सातारचा सलमान'']] |हेमंत ढोमे |सुयोग गोऱ्हे, [[सायली संजीव]], [[शिवानी सुर्वे]], अक्षय टांकसाळे, [[मकरंद देशपांडे]], [[आनंद इंगळे]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.news18.com/news/movies/marathi-film-satarcha-salman-to-hit-theatres-on-march-3-read-to-know-more-7082215.html|title=मराठी चित्रपट सातारचा सलमानच्या रिलीजची तारीख जाहीर; खालील तारखा|date=2023-02-14|website=[[न्यूझ१८ इंडिया]]|language=en|url-status=live|access-date=2023-02-22}}</ref> |- ! style="text-align:center; background:#ffc0db" |'''१७''' | [[आय प्रेम यू|''आय प्रेम यू'']] |नितेन गोकुळ कहेर |अभिजीत आमकर, [[कयादू लोहार]], [[संजय मोने]], प्रतिभा भगत, आनंद सर्जेराव वाघ, रुषिकेश वानबुरकर, समाधान मुर्तडक, साईश्री गुरसाळ | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/kayadu-lohar-and-abhijeet-aamkar-starrer-marathi-movie-i-prem-u-trailer-released-141678160019353.html|title=I Prem U Trailer: नावाप्रमाणेच कथानक वेड लावणार; 'I Prem U' चित्रपटाचा रंगीत ट्रेलर लाँच!|website=[[हिंदुस्तान टाइम्स]]|language=mr|url-status=dead|access-date=2023-03-07|archive-date=2023-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307075811/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/kayadu-lohar-and-abhijeet-aamkar-starrer-marathi-movie-i-prem-u-trailer-released-141678160019353.html}}</ref> |- ! style="text-align:center; background:#ffc0db" |'''२२''' | [[फुलराणी (चित्रपट)|''फुलराणी'']] | विश्वास जोशी |[[सुबोध भावे]], प्रियदर्शिनी इंदलकर, अश्विनी कुलकर्णी, गौरव घाटणेकर, वैष्णवी आंधळे,[[मिलिंद शिंदे (अभिनेता)|मिलिंद शिंदे]], [[विक्रम गोखले]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/phulrani-teaser-out-maharashtrachi-hasyajatra-fame-actress-will-be-seen-as-phulrani-in-subodh-bhave-s-movie-141676278499862.html|title=Phulrani Teaser: अखेर समोर आला सुबोधच्या ‘फुलराणी’चा चेहरा; ‘महाराष्ट्राची हास्यजत्रा’मधून जिंकलंय प्रेक्षकांचं मन!|website=[[हिंदुस्तान टाइम्स]]|language=mr|url-status=dead|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306110947/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/phulrani-teaser-out-maharashtrachi-hasyajatra-fame-actress-will-be-seen-as-phulrani-in-subodh-bhave-s-movie-141676278499862.html}}</ref> |} == एप्रिल - जून == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" style="width:6%" |प्रकाशन ! style="width:18%" |शीर्षक ! style="width:18%" |दिग्दर्शक !कलाकार ! style="width:4%;" |संदर्भ |- ! rowspan="8" style="text-align:center; background:#246BCE; textcolor:#000;" |A<br /><br />P<br /><br />R | rowspan="2" style="text-align:center; background:#76ABDF;textcolor:#000;" |'''७''' |''[[घर बंदूक बिरयानी]]'' |हेमंत आवताडे |[[आकाश ठोसर]], सायली पाटील, [[सयाजी शिंदे]], [[नागराज मंजुळे]], [[तानाजी गळगुंडे]], सोमनाथ अवघडे | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/nagaraj-manjule-ghar-banduk-biryani-release-date-postpone-on-7th-april/articleshow/97822837.cms|title=Release date of Nagraj Manjule's 'Ghar Banduk Biryani' Postponed; Ajay Devgan became the reason?|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2023-02-21}}</ref> |- |''[[सर्किट (चित्रपट)|सर्किट]]'' |आकाश पेंढारकर |[[वैभव तत्ववादी]], [[हृता दुर्गुळे]], रमेश परदेशी | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/madhur-bhandarkar-upcoming-marathi-movie-circuit-141677750812240.html|title='या' चित्रपटातून मधुर भांडारकर करणार मराठी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण, हृता दुर्गुळे साकारणार भूमिका|last=Borade|first=Aarti Vilas|website=Hindustan Times Marathi|language=mr|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302144019/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/madhur-bhandarkar-upcoming-marathi-movie-circuit-141677750812240.html|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#76ABDF" |'''१४''' |''सर्जा'' |धनंजय मनोहर खंडागळे |अनिल नगरकर, रोहित चव्हाण, तुषार नागरगोजे, ऐश्वर्या भालेराव | style="text-align:center" |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/dhananjay-manohar-khandagales-musical-film-sarja-is-all-set-to-hit-screens-on-april-14-2023-poster-out/articleshow/97726856.cms?from=mdr|title=Dhananjay Manohar Khandagale's musical film 'Sarja' is all set to hit screens on April 14, 2023; Poster out!|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|issn=0971-8257|access-date=2023-03-12}}</ref> |- |''स्कूल कॉलेज आणि लाईफ'' |विवान सुर्यवंशी |[[तेजस्वी प्रकाश]], करण परब, [[जितेंद्र जोशी]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.koimoi.com/entertainment-news/rohit-shetty-steps-in-marathi-film-industry-with-school-college-ani-life-tejasswi-prakash-karan-parabs-sice-of-life-flicks-trailer-out/|title=Rohit Shetty Steps In Marathi Film Industry With School College Ani Life, Tejasswi Prakash & Karan Parab's Sice Of Life Flick's Trailer Out!|last=Team|first=Koimoi com|date=2023-03-20|website=Koimoi|language=en-US|access-date=2023-03-20}}</ref> |- |''उर्मी'' |राजेश जाधव |[[चिन्मय उदगीरकर]], [[सायली संजीव]], [[नितीश चव्हाण]] | style="text-align:center" |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/urmi-sayali-sanjeev-and-chinmay-udgirkar-starrer-is-all-set-to-hit-screens-on-april-14-2023-motion-poster-out/articleshow/97938006.cms?from=mdr|title='Urmi': Sayali Sanjeev and Chinmay Udgirkar starrer is all set to hit screens on April 14, 2023; Motion poster out!|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|issn=0971-8257|access-date=2023-04-01}}</ref> |- |''जैतर'' |घनश्याम पवार |संग्राम साळवी, रजत गवळी, सायली पाटील, अरुण गिते, स्मिता प्रभू, गायत्री सोहम | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.navarashtra.com/maharashtra/chhagan-bhujbal-unveils-poster-of-jaitar-strives-for-chitranagari-at-mundhegaon-in-igatpuri-chhagan-bhujbal-285919/|title=Jaitar cinema poster launch {{!}} छगन भुजबळ यांच्या हस्ते 'जैतर' चित्रपटाच्या पोस्टरचे अनावरण, इगतपुरीतील मुंढेगाव येथे चित्रनगरीसाठी प्रयत्नशील - छगन भुजबळ {{!}} Navarashtra (नवराष्ट्र)|last=Navarashtra|date=2022-05-28|website=Navarashtra|language=mr|access-date=2023-04-01}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#76ABDF" |'''२८''' |''[[महाराष्ट्र शाहीर (चित्रपट)|महाराष्ट्र शाहीर]]'' |[[केदार शिंदे]] |[[अंकुश चौधरी]], सना शिंदे, अतुल काळे, [[मृण्मयी देशपांडे]], अमित डोलावत, [[निर्मिती सावंत]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.news18.com/news/movies/know-the-female-lead-of-maharashtra-shahir-you-all-have-seen-her-rule-screens-before-6111835.html|title=Know The Female Lead of Maharashtra Shahir; You All Have Seen Her Rule Screens Before|date=2022-10-06|website=News18|language=en|access-date=2023-01-21}}</ref> |- |''टीडीएम'' |भाऊराव कऱ्हाडे |पृथ्वीराज, कालिंदी | style="text-align:center" |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/bhaurao-karhades-tdm-is-all-set-to-hit-screens-on-april-23-2023/articleshow/97679007.cms?from=mdr|title=Bhaurao Karhade's 'TDM' is all set to hit screens on April 28, 2023|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|issn=0971-8257|access-date=2023-02-20}}</ref> |- ! rowspan="13" style="text-align:center; background:#bf87f7; textcolor:#000;" |M<br /><br />A<br /><br />Y | rowspan="4" style="text-align:center; background:#dfc7f7" |'''५''' |''बलोच'' |प्रकाश पवार |[[प्रवीण तरडे]], अशोक समर्थ, [[स्मिता गोंदकर]], तेजश्री जाधव, [[विशाल निकम]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/manoranjan/marathi-cinema/marathi-film-baloch-release-date-is-here-paravin-tarde-in-lead-role-mrj-95-3432791/|title=ठरलं! मराठ्यांची विजयगाथा सांगणारा 'बलोच' चित्रपट 'या' दिवशी होणार प्रदर्शित|website=Loksatta|language=mr|access-date=2023-02-26}}</ref> |- |''सरी'' |अशोक के एस |[[अजिंक्य राऊत]], [[रितिका श्रोत्री]], पृथ्वी अंबर, [[मृणाल कुलकर्णी]] | style="text-align:center " |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/manoranjan/after-ved-another-marathi-romantic-movie-sari-released-soon-drj96|title='वेड' नंतर बरसणार प्रेमाच्या 'सरी', Mrinal Kulkarni आणि Ajinkya Raut चा नवा रोमँटिक सिनेमा|website=eSakal - Marathi Newspaper|language=mr-IN|access-date=2023-03-12}}</ref> |- |''बटरफ्लाय'' |मीरा वेलणकर |[[मधुरा वेलणकर]], अभिजीत साटम, [[प्रदीप वेलणकर]], [[महेश मांजरेकर]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/manoranjan/madhura-welankar-announce-new-marathi-movie-butterfly-directed-by-meera-welankar-cast-mahesh-manjrekar-pradeep-welankar-abhijeet-satam-soniya-parchure-nsa95|title=Butterfly Movie: कलाकारांची तगडी फौज घेऊन आलीय मधुरा वेलणकर.. येतोय भारी फिलिंग देणारा 'बटरफ्लाय'|website=eSakal - Marathi Newspaper|language=mr-IN|access-date=2023-03-12}}</ref> |- |''तेंडल्या'' | |अद्वैत जाधव, संभाजी तांगडे, अंकिता यादव, विठ्ठल नागनाथ काळे, केतन विसाळ, फिरोज शेख | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/entertainment/bollywood/tendlya-marathi-movie-release-date-story-know-latest-update-national-award-winning-tendlya-is-ready-for-the-audience-1172272|title=राष्ट्रीय पुरस्कार विजेता 'तेंडल्या' प्रेक्षकांच्या भेटीसाठी सज्ज!|last=डेस्क|first=एबीपी माझा एंटरटेनमेंट|date=2023-05-01|website=marathi.abplive.com|language=mr|access-date=2023-06-11}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#dfc7f7" |'''१२''' |''मराठी पाऊल पडते पुढे'' |स्वप्नील मयेकर |[[चिराग पाटील]], सिद्धी पाटणे, अनंत जोग, सतीश पुळेकर, सतीश सलागरे, संजय कुलकर्णी | style="text-align:center " |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/entertainment/bollywood/the-sound-of-ahirani-song-revolved-around-the-global-khandesh-festival-1055938|title=Mumbai : मराठी पाऊल पडते पुढे! ग्लोबल खान्देश महोत्सवात घुमला अहिराणी गाण्याचा आवाज|last=टीम|first=एबीपी माझा वेब|date=2022-05-03|website=marathi.abplive.com|language=mr|access-date=2023-03-12}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#dfc7f7" |'''१४''' |''[[ऑटोग्राफ (चित्रपट)|ऑटोग्राफ]]'' |[[सतीश राजवाडे]] |[[अंकुश चौधरी]], [[अमृता खानविलकर]], [[ऊर्मिला कोठारे]], मानसी मोघे | style="text-align:center" | |- ! rowspan="3" style="text-align:center; background:#dfc7f7" |१९ |''[[चौक (चित्रपट)|चौक]]'' |देवेंद्र गायकवाड |[[किरण गायकवाड]], अक्षय टांकसाळे, [[प्रवीण तरडे]], [[उपेंद्र लिमये]], [[संस्कृती बालगुडे]] [[रसिका सुनिल धबडगावकर]] | style="text-align:center" |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/chowk/movieshow/100255549.cms?from=mdr|title=चौक|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|issn=|access-date=2023-06-01}}</ref> |- |''रघुवीर'' |निलेश अरुण कुंजीर |ऋजुता देशमुख, नवीन, [[विक्रम गायकवाड]], राहुल मेहेंदळे | style="text-align:center" |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/raghuveer/movieshow/100247260.cms|title=रघुवीर|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|issn=|access-date=2023-06-11}}</ref> |- |''दिल बेधुंद'' |संतोष फुंडे |हंसराज जगताप, साक्षी चौधरी, जयेश चव्हाण, आरती कुथे | style="text-align:center" |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/dil-bedhund/movieshow/100323745.cms|title=दिल बेधुंद|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|issn=|access-date=2023-06-11}}</ref> |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#dfc7f7;textcolor:#000;" |'''२६''' |''नाद एकच बैलगाडा शर्यत'' |चेतन सागडे |आदित्यराजे मराठे, ऐश्वर्या दौंड, पूजा पारधे, अनिल नगरकर, अजय वर्पे | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nowrunning.com/movie/28134/naad-ekach-fakt-bailgada-sharyat/|title=नाद एकच फक्त बैलगाडा शर्यत|date=2023-05-23|website=नाऊरनिंग|language=en|url-status=live|access-date=2023-05-24}}</ref> |- |''गेट टुगेदर'' |सचिन धोत्रे |[[एकनाथ गिते]], तृषा कमलाकर | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.boxofficebusiness.in/2023/05/get-together-marathi-movie-release-date-cast-trailer.html|title=गेट टुगेदर मराठी चित्रपट रिलीज डेट, कास्ट, ट्रेलर|date=2023-05-19|language=en-US|url-status=live|access-date=2023-05-24}}</ref> |- |''[[रावरंभा]]'' |अनुप जगदाळे |[[ओम भुतकर]], [[मोनालिसा बागल]], अशोक समर्थ, शंतनू मोघे | style="text-align:center" |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/ravrambha-monalisa-bagal-and-om-bhutkar-starrer-gets-a-new-release-date/articleshow/98653467.cms?from=mdr|title='रावरंभा': मोनालिसा बागल आणि ओम भुतकर स्टारर चित्रपटाला नवीन रिलीजची तारीख मिळाली आहे|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|issn=|access-date=2023-03-15}}</ref> |- |''डीजांगो जेडी'' |हरदीप सचदेव |अभिनय सावंत, गौरी नलावडे, आदित्य आंब्रे | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.businessupturn.com/entertainment/movies/django-jd-first-look-revealed-film-is-scheduled-to-release-on-may-26/|title=‘DJango JD’ फर्स्ट लूक उघड; हा चित्रपट 26 मे रोजी रिलीज होणार आहे|date=2023-05-10|website=बिझनेस अपटर्न|language=en-US|url-status=live|access-date=2023-06-11}}</ref> |- ! rowspan="5" style="text-align:center; background:#7FFFD4; textcolor:#000;" |'''J<br /><br />U<br /><br />N''' | style="text-align:center; background:#dbfff8; textcolor:#000;" |'''२''' |''[[फकाट]]'' |श्रेयश जाधव |हेमंत ढोमे, [[अविनाश नारकर]], सुयोग गोऱ्हे | style="text-align:center" |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/phakaat/movieshow/100127359.cms|title=फकाट|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|issn=|access-date=2023-07-14}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#dbfff8; textcolor:#000;" |'''९''' |''मुसंडी'' |शिवाजी दोलताडे |रोहन पाटील, गायत्री जाधव, सुरेश विश्वकर्मा, [[तानाजी गळगुंडे]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokshahi.com/lokshahi-ent/musandi-marathi-movie-poster-launched-by-maharashtra-cm-eknath-shinde|title=Musandi Movie : मुख्यमंत्र्यांच्या हस्ते ‘मुसंडी’चं पोस्टर अनावरण|last=Rane|first=Pankaj|website=लोकशाही|language=mr|url-status=dead|access-date=2023-03-28|archive-date=2023-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328172901/https://www.lokshahi.com/lokshahi-ent/musandi-marathi-movie-poster-launched-by-maharashtra-cm-eknath-shinde}}</ref> |- ! rowspan="2" style="text-align:center; background:#dbfff8; textcolor:#000;" |२३ |''विठ्ठल माझा सोबती'' |संदीप नवरे |[[संदीप पाठक]], [[अरुण नलावडे]], राजेंद्र शिसटकर, आशय कुलकर्णी | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/movieshow/101187548.cms|title=विठ्ठल माझा सोबती चित्रपट: शोटाइम, पुनरावलोकन, गाणी, ट्रेलर, पोस्टर्स, बातम्या आणि व्हिडिओ|website=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|language=en|url-status=live|access-date=2023-06-24}}</ref> |- |''आधारवड'' |सुरेश झाडे |रोहित हंचाटे, समृद्धी शिमगे, सयाजी शिंदे, अतुल परचुरे | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indianfilmhistory.com/movie/aadharwad-2023|title=आधारवड चित्रपटाचा ट्रेलर, स्टार कास्ट, रिलीज डेट, बॉक्स ऑफिस, चित्रपटाचे पुनरावलोकन|website=इंडियन फिल्म हिस्टरी|language=en|url-status=dead|access-date=2023-07-08|archive-date=2023-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20230708212713/https://www.indianfilmhistory.com/movie/aadharwad-2023}}</ref> |- ! style="text-align:center; background:#dbfff8; textcolor:#000;" |३० |''[[बाईपण भारी देवा]]'' |[[केदार शिंदे]] |[[रोहिणी हट्टंगडी]], [[वंदना गुप्ते]], [[सुकन्या कुलकर्णी]], शिल्पा नवलकर, [[सुचित्रा बांदेकर]], [[दीपा परब]] | style="text-align:center" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/manoranjan/kedar-shinde-new-movie-bai-pan-bhaari-deva-release-on-6-january-2023-cast-sukanya-mone-rohini-hattangadi-vandana-gupte-dipa-parab-chaudhari-suchitra-bandekar-shilpa-navalkar-nsa95|title=केदार शिंदेचा 'बाईपण भारी देवा..' या दिवशी होतोय प्रदर्शित..|website=[[सकाळ]]|url-status=live|access-date=2023-07-04}}</ref> |} == जुलै - सप्टेंबर == {| class="wikitable sortable" |+ ! colspan="2" |प्रकाशन ! चित्रपट ! दिग्दर्शक ! कास्ट ! संदर्भ |- ! rowspan="4" style="text-align:center; background:#E2F300; text color:#000;" | जू<br />लै | rowspan="1" style="text-align:center; background:#F0F78D" | '''७''' | ''आठवनी'' | सिद्धांत ए. सावंत | [[मोहन आगाशे]], [[सुहास जोशी]], सुहृद वर्देकर, वैष्णवी करमरकर | style="text-align:center" | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/aathvani-movie-trailer-release-video-viral/articleshow/101239456.cms|title=त्याने ४८ वर्ष जपून ठेवलेलं तिचं पत्र सांगणार प्रेमाचा खरा अर्थ; 'आठवणी'चा ट्रेलर प्रदर्शित|website=[[महाराष्ट्र टाइम्स]]|language=mr|url-status=live|access-date=2023-07-09}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#F0F78D" | '''१४''' | ''डेट भेट'' | लोकेश गुप्ते | [[संतोष जुवेकर]], [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी|सोनाली कुलकर्णी]], हेमंत ढोमे | style="text-align:center" | <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/date-bhet-trailer-sonalee-kulkarni-santosh-juvekar-and-hemant-dhome-starrer-is-worth-waiting-for-watch/articleshow/101450428.cms?from=mdr|title=डेट भेट|date=2023-07-03|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|issn=|access-date=2023-07-09}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#F0F78D" | '''२१''' | ''अफलातून'' | परितोष पेंटर | [[सिद्धार्थ जाधव]], [[जॉनी लिव्हर]], [[तेजस्विनी लोणारी]], श्वेता गुलाटी, [[विजय पाटकर]], परितोष पेंटर | style="text-align:center" | <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/aflatoon-johnny-lever-and-siddharth-jadhav-starrer-is-all-set-to-hit-screens-on-july-21-2023/articleshow/101303620.cms?from=mdr|title='अफलातून': जॉनी लीव्हर आणि सिद्धार्थ जाधव स्टारर चित्रपट 21 जुलै 2023 रोजी प्रेक्षकांच्या भेटीला येणार आहे.|date=2023-06-27|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|issn=|access-date=2023-07-09}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#F0F78D" | '''२८''' | '' आणी बाणी'' | दिनेश जगताप | [[उपेंद्र लिमये]], [[सयाजी शिंदे]], [[प्रवीण तरडे]], संजय खापरे, वीणा जामकर, उषा नाईक | style="text-align:center" | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/new-comedy-movie-aani-baani-141679565822133.html|title=Aani Baani: विनोदाची ‘आणीबाणी’ येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला|website=[[हिंदुस्तान टाइम्स]]|language=mr|url-status=dead|access-date=2023-07-09|archive-date=2023-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230709133513/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/new-comedy-movie-aani-baani-141679565822133.html}}</ref> |- ! rowspan="3" style="text-align:center; background:#bf87f7; textcolor:#000;" | ऑ<br />ग<br />स्ट | rowspan="1" style="text-align:center; background:#dfc7f7" | '''४''' | ''पाहिजे जातिचे'' | कबड्डी नरेंद्र बाबू | विक्रम गाजरे, संजना काळे, [[सयाजी शिंदे]] | style="text-align:center" | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/manoranjan/pahije-jatiche-marathi-movie-based-on-teachings-of-dr-babasaheb-ambedkar-starring-sayaji-shinde-drj96|title=Pahije Jatiche: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची शिकवण मांडणारा, 'पाहीजे जातीचे' सिनेमाचा ज्वलंत ट्रेलर एकदा पहाच|website=[[सकाळ]]|language=mr-IN|url-status=live|access-date=2023-07-16}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#dfc7f7" | '''१८''' | ''[[सुभेदार (चित्रपट)|सुभेदार]]'' | दिग्पाल लांजेकर | [[चिन्मय मांडलेकर]], [[मृणाल कुलकर्णी]], [[अजय पूरकर]] | style="text-align:center" | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://india.postsen.com/lifestyle/716162.html|title='सुभेदार' मराठी चित्रपटाचा टीझर आऊट दिग्पाल लांजेकर सुभेदार चित्रपट तानाजी मालुसरे|website=इंडिया पोस्ट्स|url-status=live|access-date=2023-06-21}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#dfc7f7" | '''२५''' | ''बाप माणूस'' | योगेश फुलफगर | [[पुष्कर जोग]], [[अनुषा दांडेकर]], [[कुशल बद्रिके]] | style="text-align:center" | <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/-baap-manus-poster-celebrates-father-s-role-in-children-s-life-news-295874|title='बाप माणूस' पोस्टर मुलांच्या आयुष्यात वडिलांची भूमिका साजरे करते|work=आउटलुक इंडिया|access-date=2023-06-23}}</ref> |} == ऑक्टोबर - डिसेंबर == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" style="width:6%" |प्रकाशन ! style="width:18%" | शीर्षक ! style="width:18%" | दिग्दर्शक ! कलाकार ! style="width:4%;" | संदर्भ |- ! rowspan="1" style="text-align:center; background:#f7bf87; text color:#000;" | ऑ<br>क्टो<br>ब<br>र | rowspan="1" style="text-align:center; background:#f7dfc7" | '''२४''' | ''झिम्मा २'' | हेमंत ढोमे | [[निर्मिती सावंत]], [[अनंत जोग]] | style="text-align:center" | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/marathi-director-hemant-dhome-new-movie-jhimma-2-released-on-24-october/articleshow/97273456.cms|title=हिट ठरलेल्या मराठी सिनेमाचा येणार दुसरा भाग; आनंदाचा खेळ नव्याने खेळायला येतोय 'झिम्मा २'|website=[[महाराष्ट्र टाइम्स]]|language=mr|access-date=2023-02-26}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#9ACD32; textcolor:#000;" |'''नो<br>व्हें<br>ब<br>र''' | style="text-align:center; background:#C5E384;" | '''९''' | ''वेडात मराठे वीर दौडले सात'' | [[महेश मांजरेकर]] | [[अक्षय कुमार]], [[प्रवीण तरडे]], [[विशाल निकम]], सत्य मांजरेकर, विराट मडके, [[हार्दिक जोशी]], जय दुधाणे, उत्कर्षा शिंदे | style="text-align:center" | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/akshay-kumar-set-to-play-chhatrapati-shivaji-maharaj-in-mahesh-mahesh-manjrekars-new-marathi-film/cid/1895884|title=महेश मांजरेकर यांच्या नवीन मराठी चित्रपटात अक्षय कुमार छत्रपती शिवाजी महाराजांची भूमिका साकारणार आहे|date=3 November 2022|website=द टेलिग्राफ|language=English|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221130155223/http://web.archive.org/screenshot/https://www.telegraphindia.com/entertainment/akshay-kumar-set-to-play-chhatrapati-shivaji-maharaj-in-mahesh-mahesh-manjrekars-new-marathi-film/cid/1895884|archive-date=30 November 2022|access-date=30 November 2022}}</ref> |} == हे सुद्धा पहा == * [[इ.स. २०२२ मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} o5gk3qpwka5iyekfqtt4a9sjopo1f2p 0 344334 2718142 2645015 2026-10-08T17:00:47Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2718142 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''तन्वी आझमी''' एक भारतीय चित्रपट आणि [[दूरचित्रवाणी|दूरदर्शन]] अभिनेत्री आहेत.<ref name="auto">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Tanvi-Azmi-Im-blessed-to-be-liberated/articleshow/39825912.cms|title=Tanvi Azmi: I'm blessed to be liberated - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया}}</ref> ''[[अकेले हम अकेले तुम]]'' (१९९५), ''[[बाजीराव मस्तानी]]'' (२०१५), ''थप्पड'' (२०२०) आणि ''[[त्रिभंगा (चित्रपट)|त्रिभंगा]]'' (२०२१) मधील भूमिकांसाठी त्या ओळखल्या जातात. == सुरुवातीचे जीवन आणि कारकिर्द == मराठी-हिंदी अभिनेत्री [[उषाकिरण]] आणि मनोहर खेर यांच्या पोटी त्यांचा जन्म झाला.<ref name="New">{{Cite magazine|date=15 February 1987|title=Festive rise - Raghuvir Yadav and Tanvi Azmi: New-comers on the firmament of Indian stars|url=http://indiatoday.intoday.in/story/raghuvir-yadav-and-tanvi-azmi-new-comers-on-the-firmament-of-indian-stars/1/336693.html|magazine=[[इंडिया टुडे (नियतकालिक)|इंडिया टुडे]]|access-date=24 January 2014}}</ref> आझमी यांनी ''जीवनरेखा'' या टेलिसिरीजमध्ये एका त्रासलेल्या डॉक्टरची छोटी भूमीका केली. [[विजया मेहता]] दिग्दर्शित ''राव साहेब'' (१९८६) या टेलिफिल्ममध्ये तरुण विधवेची भूमिका त्यांनी साकारली होती.<ref name="New">{{Cite magazine|date=15 February 1987|title=Festive rise - Raghuvir Yadav and Tanvi Azmi: New-comers on the firmament of Indian stars|url=http://indiatoday.intoday.in/story/raghuvir-yadav-and-tanvi-azmi-new-comers-on-the-firmament-of-indian-stars/1/336693.html|magazine=[[इंडिया टुडे (नियतकालिक)|इंडिया टुडे]]|access-date=24 January 2014}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|last=M. L. Dhawan|url=http://www.tribuneindia.com/2002/20020623/spectrum/main3.htm|title=ON THE SANDS OF TIME — 1986 The year of thought-provoking films|date=23 June 2002|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|access-date=24 January 2014}}</ref> १९९३ मध्ये त्यांनी [[अटूर गोपालकृष्णन]] दिग्दर्शित [[मल्याळम भाषा|मल्याळम भाषेतील]] ''विधेयन'' चित्रपटातही काम केले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://pib.nic.in/prs/iffi2007/birth.pdf|title=Vidheyan|publisher=Press Information Bureau|access-date=24 January 2014}}.</ref> ''थप्पड'' (२०२०) या घरगुती चित्रपटातील तिच्या अभिनयाला समीक्षकांची उच्च प्रशंसा मिळाली आणि तिला सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी पाचवे नामांकन मिळाले. [[आमिर खान]] आणि [[मनीषा कोइराला]] अभिनीत रोमँटिक चिट्रपट''अकेले हम अकेले तुम'' (१९९५) मधील तिच्या सहाय्यक भूमिकेला समीक्षकांची प्रशंसा मिळाली आणि तिला सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी दुसरे नामांकन मिळाले.<ref name="Baba">{{स्रोत बातमी|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-22/news-interviews/31086367_1_meghna-tanvi-viraj|title=Baba,Tanvi Azmi to adopt caretaker's kids|date=22 February 2012|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|access-date=24 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105110550/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-22/news-interviews/31086367_1_meghna-tanvi-viraj|archive-date=5 November 2013|url-status=dead}}</ref> [[काजोल]] आणि [[संजय दत्त]] अभिनीत मानसशास्त्रीय रोमांचक चित्रपट ''दुश्मन'' (१९९८) मध्ये डॉ. पूर्णिमा सहगल, एक मानसशास्त्रज्ञाची भूमिका त्यांनी साकारली व त्यासाठी सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी तिसरे नामांकन त्यांना मिळाले. २०१५ मध्ये, त्या [[रणवीर सिंग]], [[दीपिका पडुकोण]] आणि [[प्रियंका चोप्रा|प्रियांका चोप्रा]] यांच्यासोबत [[संजय लीला भन्साळी]] यांच्या ऐतिहासिक ''[[बाजीराव मस्तानी|बाजीराव मस्तानीमध्ये]]'' त्या दिसल्या. [[थोरले बाजीराव पेशवे|थोरले बाजीराव पेशव्यांची]] आई राधाबाईची भूमिका त्यांनी साकारली. या चित्रपटातील विधवेच्या भूमिकेसाठी त्यांना टक्कल करावे लागले.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/tanvi-azmi-goes-bald-for-bajirao-mastani/|title=Tanvi Azmi goes bald for Bajirao Mastani|work=[[द इंडियन एक्सप्रेस]]|access-date=2 July 2016}}</ref> या चित्रपटाला आणि तिच्या अभिनयाला सर्वोत्कृष्ट समीक्षकांची प्रशंसा मिळाली आणि तिला [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेत्री|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] मिळाला. या शिवाय सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी चौथे नामांकन आणि सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या आयफा पुरस्कारासाठी तिचे पहिले नामांकन मिळाले. ''प्यारी बहना'' (१९८५) या चित्रपटातील त्यांच्या अभिनयासाठी त्यांना [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्री पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी]] पहिले नामांकन मिळाले. २०१४ मध्ये त्या मराठी चित्रपट ''[[लय भारी (चित्रपट)|लय भारी]]'' मध्ये [[रितेश देशमुख|रितेश देशमुखयांच्या]] आईची भूमीका साकारली. आझमीने पुढे ''[[त्रिभंगा (चित्रपट)|त्रिभंगा]]'' (२०२१) मध्ये अभिनय केला, जो [[रेणुका शहाणे]] दिग्दर्शित [[नेटफ्लिक्स|नेटफ्लिक्सचा]] मूळ चित्रपट होता. [[काजोल]] आणि [[मिथिला पालकर]] ह्या सह-अभिनेत्रीच्या मुख्य त्रिकूटाच्या अभिनयासाठी समीक्षकांची प्रशंसा मिळाली. आझमी यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री (वेब ओरिजिनल फिल्म) साठी [[फिल्मफेअर ओटीटी पुरस्कार|फिल्मफेअर ओटीटी पुरस्कारासाठी]] नामांकन मिळाले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-kajol-tanvi-azmi-mithila-palkar-tribhanga-tedhi-medhi-crazy-trailer-netflix-original-renuka-shahane-director-2865860|title=Kajol, Tanvi Azmi, Mithila Palkar celebrate women and their beautiful imperfections in 'Tribhanga' trailer|date=4 January 2021|website=DNA India|language=en|access-date=4 January 2021}}</ref> == वैयक्तिक जीवन == आझमी यांचे लग्न सिनेमॅटोग्राफर बाबा आझमी यांच्याशी झाले आहे जे [[शबाना आझमी]] यांचे भाऊ आहे.<ref name="Baba">{{स्रोत बातमी|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-22/news-interviews/31086367_1_meghna-tanvi-viraj|title=Baba,Tanvi Azmi to adopt caretaker's kids|date=22 February 2012|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|access-date=24 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105110550/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-22/news-interviews/31086367_1_meghna-tanvi-viraj|archive-date=5 November 2013|url-status=dead}}</ref> == फिल्मोग्राफी == {| class="wikitable sortable" |+चित्रपट ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! class="unsortable" | नोंदी |- | rowspan="2" | १९८५ | ''प्यारी बहना'' | सीता | |- | ''रावसाहेब'' | राधिका | |- | rowspan="2" | १९९३ | ''विधेयान'' | सरोजक्का | मल्याळम चित्रपट |- | ''[[डर]]'' | पूनम अवस्थी | |- | १९९४ | ''इंग्लिष, ऑगस्ट'' | मालती श्रीवास्तव | इंग्रजी भाषेतील चित्रपट <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://variety.com/1994/film/reviews/english-august-1200439066/|title=English, August|last=Stratton|first=David|date=10 October 1994}}</ref> |- | १९९५ | ''अकेले हम अकेले तुम'' | फरीदा | |- | १९९८ | ''दुष्मन'' | पौर्णिमा सहगल | |- | rowspan="3" | २००० | ''मेला'' | गोपाळची आई | |- | ''[[ढाई अक्षर प्रेम के]]'' | सिमरन ग्रेवाल | |- | ''राजा को रानी से प्यार हो गया'' | मीरा कुमार | |- | २००१ | ''अक्स'' | मधु प्रधान | |- | २००२ | ''११'०९"०१ सप्टेंबर ११'' | तलत हमदानी | खंड "भारत" |- | rowspan="2" | २००९ | ''[[दिल्ली ६]]'' | फातिमा | |- | ''पल पल दिल के साथ'' | माखन सिंग | |- | २०१० | ''अंजना अंजनी'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sify.com/movies/i-anjaana-anjaani-i-review-priyanka-ranbir-sparkle-in-this-modern-day-romance-review--pclxGUdifecji.html|title=Review : Anjaana Anjaani (2010)|website=sify.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827051434/https://www.sify.com/movies/i-anjaana-anjaani-i-review-priyanka-ranbir-sparkle-in-this-modern-day-romance-review--pclxGUdifecji.html|archive-date=27 August 2019}}</ref> | डॉक्टर | |- | rowspan="3" | २०११ | ''आरक्षण'' | सौ आनंद | |- | ''मोड'' | गायत्री गर्ग | |- | ''बबल गम'' | सुधा रावत | |- | rowspan="2" | २०१३ | ''औरंगजेब'' | वीरा सिंग | |- | ''[[ये जवानी है दीवानी]]'' | बनीची सावत्र आई | |- | rowspan="3" | २०१४ | ''देख तमाशा देख'' | फातिमा | |- | ''बॉबी जासूस'' <ref name="auto">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Tanvi-Azmi-Im-blessed-to-be-liberated/articleshow/39825912.cms|title=Tanvi Azmi: I'm blessed to be liberated - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया}}</ref> | कौसर खाला | |- | ''[[लय भारी (चित्रपट)|लय भारी]]'' <ref name="auto" /> | सुमित्रा देवी |[[मराठी चलचित्रपट]] |- | २०१५ | ''[[बाजीराव मस्तानी]]'' | राधाबाई | |- | २०१७ | ''देस्ट इन लंडन'' | साझिया घन | |- | २०१७ | ''३७७ ॲबनॉर्मल'' | चित्रा पालगावकर | [[झी फाईव्ह]] चित्रपट <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/377-ab-normal-review-shashank-arora-shines-in-the-faruk-kabir-film-5634003/|title=377 Ab Normal review: Shashank Arora shines in the Faruk Kabir film|date=22 March 2019}}</ref> |- | २०२० | ''थप्पड'' | सुलेखा सभरवाल | |- | २०२१ | ''[[त्रिभंगा (चित्रपट)|त्रिभंगा]]'' | नयनतारा आपटे | [[नेटफ्लिक्स]] चित्रपट |- |- | २०२४ | ''ओले आले'' | डॉ. पल्लवी | [[मराठी चलचित्रपट]] |- |} {| class="wikitable sortable" |+दूरदर्शन मालिका ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! class="unsortable" scope="col" | नोंदी |- | १९८८ | ''मिर्झा गालिब'' | उमराव बेगम | |- | १९९१ | ''काहकशन'' | | |- | १९९८-९९ | ''फॅमिली नं. १'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.tribuneindia.com/1998/98oct18/sunday/filmtv.htm|title=Tribuneindia... Film and tv|website=The Tribune}}</ref> | शालिनी पोटिया | |- | २००५ | ''सिंदूर तेरे नाम का'' | कविता रायजादा | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-we-worked-in-soaps-that-were-aesthetic-and-progressive-8212|title=We worked in soaps that were aesthetic and progressive|last=Chattopadhyay|first=Sudipto|date=3 November 2005|website=DNA India}}</ref> |- | २०१७ | ''वाणी राणी'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/iqbal-azad-and-sanjay-gandhi-cast-opposite-tanvi-azmi-in-vani-rani/articleshow/59634522.cms|title=Iqbal Azad and Sanjay Gandhi cast opposite Tanvi Azmi in Vani Rani - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया}}</ref> | वाणी/राणी | दुहेरी भूमिका |- | २०२२ | ''जुगाडीस्तान'' | कमला रेड्डी | |} == पुरस्कार आणि नामांकन == {| class="wikitable sortable" !वर्ष ! पुरस्कार ! श्रेणी ! काम ! परिणाम |- ! colspan="5" | प्रमुख पुरस्कार |- ! १९८६ | rowspan="5" | [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] | rowspan="5" | [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्री पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री]] | ''प्यारी बहना'' ||{{Nom}} |- ! १९९६ | ''अकेले हम अकेले तुम'' ||{{Nom}} |- ! १९९९ | ''दुष्मन'' ||{{Nom}} |- ! २०१६ | ''[[बाजीराव मस्तानी]]'' ||{{Nom}} |- ! २०२१ | ''थप्पड'' ||{{Nom}} |- ! २०२१ | [[फिल्मफेअर ओटीटी पुरस्कार]] | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री (वेब मूळ चित्रपट) | ''[[त्रिभंगा (चित्रपट)|त्रिभंगा]]'' ||{{Nom}} |- ! २०१६ | [[आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार]] | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री | rowspan="2" | ''[[बाजीराव मस्तानी]]'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/tanvi-azmi-brings-in-a-record-shattering-18th-national-award-into-the-azmi-akhtar-family/|title=Tanvi Azmi brings in a record-shattering 18th National Award into the Azmi-Akhtar Family : Bollywood News - Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|date=2016-05-09|language=en|access-date=2023-06-21}}</ref> ||{{Nom}} |- ! २०१६ | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेत्री|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री]] ||{{Won}} |- ! colspan="5" | इतर पुरस्कार |- ! rowspan="7" | २०१६ | FOI ऑनलाइन पुरस्कार | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री | rowspan="7" | ''[[बाजीराव मस्तानी]]'' ||{{Won}} |- | rowspan="2" | प्रोड्यूसर्स गिल्ड फिल्म अवॉर्ड्स | नकारात्मक भूमिकेतील सर्वोत्कृष्ट अभिनेता ||{{Nom}} |- | सहाय्यक भूमिकेतील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री ||{{Won}} |- | [[स्क्रीन पुरस्कार]] | नकारात्मक भूमिकेतील सर्वोत्कृष्ट अभिनेता ||{{Nom}} |- | टाइम्स ऑफ इंडिया फिल्म अवॉर्ड्स | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री ||{{Nom}} |- | [[झी सिने पुरस्कार]] | सहाय्यक भूमिकेतील सर्वोत्कृष्ट अभिनेता – महिला ||{{Nom}} |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेत्री}} {{DEFAULTSORT:आझमी, तन्वी}} [[वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेत्री]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री]] [[वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] mhoqbeb0ldei52ynee3lf3xele9hx5d 2718143 2718142 2026-10-08T17:01:16Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2718143 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''तन्वी आझमी''' एक भारतीय चित्रपट आणि [[दूरचित्रवाणी|दूरदर्शन]] अभिनेत्री आहेत.<ref name="auto">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Tanvi-Azmi-Im-blessed-to-be-liberated/articleshow/39825912.cms|title=Tanvi Azmi: I'm blessed to be liberated - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया}}</ref> ''[[अकेले हम अकेले तुम]]'' (१९९५), ''[[बाजीराव मस्तानी]]'' (२०१५), ''[[थप्पड (चित्रपट)|थप्पड]]'' (२०२०) आणि ''[[त्रिभंगा (चित्रपट)|त्रिभंगा]]'' (२०२१) मधील भूमिकांसाठी त्या ओळखल्या जातात. == सुरुवातीचे जीवन आणि कारकिर्द == मराठी-हिंदी अभिनेत्री [[उषाकिरण]] आणि मनोहर खेर यांच्या पोटी त्यांचा जन्म झाला.<ref name="New">{{Cite magazine|date=15 February 1987|title=Festive rise - Raghuvir Yadav and Tanvi Azmi: New-comers on the firmament of Indian stars|url=http://indiatoday.intoday.in/story/raghuvir-yadav-and-tanvi-azmi-new-comers-on-the-firmament-of-indian-stars/1/336693.html|magazine=[[इंडिया टुडे (नियतकालिक)|इंडिया टुडे]]|access-date=24 January 2014}}</ref> आझमी यांनी ''जीवनरेखा'' या टेलिसिरीजमध्ये एका त्रासलेल्या डॉक्टरची छोटी भूमीका केली. [[विजया मेहता]] दिग्दर्शित ''राव साहेब'' (१९८६) या टेलिफिल्ममध्ये तरुण विधवेची भूमिका त्यांनी साकारली होती.<ref name="New">{{Cite magazine|date=15 February 1987|title=Festive rise - Raghuvir Yadav and Tanvi Azmi: New-comers on the firmament of Indian stars|url=http://indiatoday.intoday.in/story/raghuvir-yadav-and-tanvi-azmi-new-comers-on-the-firmament-of-indian-stars/1/336693.html|magazine=[[इंडिया टुडे (नियतकालिक)|इंडिया टुडे]]|access-date=24 January 2014}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|last=M. L. Dhawan|url=http://www.tribuneindia.com/2002/20020623/spectrum/main3.htm|title=ON THE SANDS OF TIME — 1986 The year of thought-provoking films|date=23 June 2002|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|access-date=24 January 2014}}</ref> १९९३ मध्ये त्यांनी [[अटूर गोपालकृष्णन]] दिग्दर्शित [[मल्याळम भाषा|मल्याळम भाषेतील]] ''विधेयन'' चित्रपटातही काम केले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://pib.nic.in/prs/iffi2007/birth.pdf|title=Vidheyan|publisher=Press Information Bureau|access-date=24 January 2014}}.</ref> ''थप्पड'' (२०२०) या घरगुती चित्रपटातील तिच्या अभिनयाला समीक्षकांची उच्च प्रशंसा मिळाली आणि तिला सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी पाचवे नामांकन मिळाले. [[आमिर खान]] आणि [[मनीषा कोइराला]] अभिनीत रोमँटिक चिट्रपट''अकेले हम अकेले तुम'' (१९९५) मधील तिच्या सहाय्यक भूमिकेला समीक्षकांची प्रशंसा मिळाली आणि तिला सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी दुसरे नामांकन मिळाले.<ref name="Baba">{{स्रोत बातमी|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-22/news-interviews/31086367_1_meghna-tanvi-viraj|title=Baba,Tanvi Azmi to adopt caretaker's kids|date=22 February 2012|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|access-date=24 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105110550/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-22/news-interviews/31086367_1_meghna-tanvi-viraj|archive-date=5 November 2013|url-status=dead}}</ref> [[काजोल]] आणि [[संजय दत्त]] अभिनीत मानसशास्त्रीय रोमांचक चित्रपट ''दुश्मन'' (१९९८) मध्ये डॉ. पूर्णिमा सहगल, एक मानसशास्त्रज्ञाची भूमिका त्यांनी साकारली व त्यासाठी सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी तिसरे नामांकन त्यांना मिळाले. २०१५ मध्ये, त्या [[रणवीर सिंग]], [[दीपिका पडुकोण]] आणि [[प्रियंका चोप्रा|प्रियांका चोप्रा]] यांच्यासोबत [[संजय लीला भन्साळी]] यांच्या ऐतिहासिक ''[[बाजीराव मस्तानी|बाजीराव मस्तानीमध्ये]]'' त्या दिसल्या. [[थोरले बाजीराव पेशवे|थोरले बाजीराव पेशव्यांची]] आई राधाबाईची भूमिका त्यांनी साकारली. या चित्रपटातील विधवेच्या भूमिकेसाठी त्यांना टक्कल करावे लागले.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/tanvi-azmi-goes-bald-for-bajirao-mastani/|title=Tanvi Azmi goes bald for Bajirao Mastani|work=[[द इंडियन एक्सप्रेस]]|access-date=2 July 2016}}</ref> या चित्रपटाला आणि तिच्या अभिनयाला सर्वोत्कृष्ट समीक्षकांची प्रशंसा मिळाली आणि तिला [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेत्री|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] मिळाला. या शिवाय सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी चौथे नामांकन आणि सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या आयफा पुरस्कारासाठी तिचे पहिले नामांकन मिळाले. ''प्यारी बहना'' (१९८५) या चित्रपटातील त्यांच्या अभिनयासाठी त्यांना [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्री पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी]] पहिले नामांकन मिळाले. २०१४ मध्ये त्या मराठी चित्रपट ''[[लय भारी (चित्रपट)|लय भारी]]'' मध्ये [[रितेश देशमुख|रितेश देशमुखयांच्या]] आईची भूमीका साकारली. आझमीने पुढे ''[[त्रिभंगा (चित्रपट)|त्रिभंगा]]'' (२०२१) मध्ये अभिनय केला, जो [[रेणुका शहाणे]] दिग्दर्शित [[नेटफ्लिक्स|नेटफ्लिक्सचा]] मूळ चित्रपट होता. [[काजोल]] आणि [[मिथिला पालकर]] ह्या सह-अभिनेत्रीच्या मुख्य त्रिकूटाच्या अभिनयासाठी समीक्षकांची प्रशंसा मिळाली. आझमी यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री (वेब ओरिजिनल फिल्म) साठी [[फिल्मफेअर ओटीटी पुरस्कार|फिल्मफेअर ओटीटी पुरस्कारासाठी]] नामांकन मिळाले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-kajol-tanvi-azmi-mithila-palkar-tribhanga-tedhi-medhi-crazy-trailer-netflix-original-renuka-shahane-director-2865860|title=Kajol, Tanvi Azmi, Mithila Palkar celebrate women and their beautiful imperfections in 'Tribhanga' trailer|date=4 January 2021|website=DNA India|language=en|access-date=4 January 2021}}</ref> == वैयक्तिक जीवन == आझमी यांचे लग्न सिनेमॅटोग्राफर बाबा आझमी यांच्याशी झाले आहे जे [[शबाना आझमी]] यांचे भाऊ आहे.<ref name="Baba">{{स्रोत बातमी|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-22/news-interviews/31086367_1_meghna-tanvi-viraj|title=Baba,Tanvi Azmi to adopt caretaker's kids|date=22 February 2012|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|access-date=24 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105110550/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-22/news-interviews/31086367_1_meghna-tanvi-viraj|archive-date=5 November 2013|url-status=dead}}</ref> == फिल्मोग्राफी == {| class="wikitable sortable" |+चित्रपट ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! class="unsortable" | नोंदी |- | rowspan="2" | १९८५ | ''प्यारी बहना'' | सीता | |- | ''रावसाहेब'' | राधिका | |- | rowspan="2" | १९९३ | ''विधेयान'' | सरोजक्का | मल्याळम चित्रपट |- | ''[[डर]]'' | पूनम अवस्थी | |- | १९९४ | ''इंग्लिष, ऑगस्ट'' | मालती श्रीवास्तव | इंग्रजी भाषेतील चित्रपट <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://variety.com/1994/film/reviews/english-august-1200439066/|title=English, August|last=Stratton|first=David|date=10 October 1994}}</ref> |- | १९९५ | ''अकेले हम अकेले तुम'' | फरीदा | |- | १९९८ | ''दुष्मन'' | पौर्णिमा सहगल | |- | rowspan="3" | २००० | ''मेला'' | गोपाळची आई | |- | ''[[ढाई अक्षर प्रेम के]]'' | सिमरन ग्रेवाल | |- | ''राजा को रानी से प्यार हो गया'' | मीरा कुमार | |- | २००१ | ''अक्स'' | मधु प्रधान | |- | २००२ | ''११'०९"०१ सप्टेंबर ११'' | तलत हमदानी | खंड "भारत" |- | rowspan="2" | २००९ | ''[[दिल्ली ६]]'' | फातिमा | |- | ''पल पल दिल के साथ'' | माखन सिंग | |- | २०१० | ''अंजना अंजनी'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sify.com/movies/i-anjaana-anjaani-i-review-priyanka-ranbir-sparkle-in-this-modern-day-romance-review--pclxGUdifecji.html|title=Review : Anjaana Anjaani (2010)|website=sify.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827051434/https://www.sify.com/movies/i-anjaana-anjaani-i-review-priyanka-ranbir-sparkle-in-this-modern-day-romance-review--pclxGUdifecji.html|archive-date=27 August 2019}}</ref> | डॉक्टर | |- | rowspan="3" | २०११ | ''आरक्षण'' | सौ आनंद | |- | ''मोड'' | गायत्री गर्ग | |- | ''बबल गम'' | सुधा रावत | |- | rowspan="2" | २०१३ | ''औरंगजेब'' | वीरा सिंग | |- | ''[[ये जवानी है दीवानी]]'' | बनीची सावत्र आई | |- | rowspan="3" | २०१४ | ''देख तमाशा देख'' | फातिमा | |- | ''बॉबी जासूस'' <ref name="auto">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Tanvi-Azmi-Im-blessed-to-be-liberated/articleshow/39825912.cms|title=Tanvi Azmi: I'm blessed to be liberated - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया}}</ref> | कौसर खाला | |- | ''[[लय भारी (चित्रपट)|लय भारी]]'' <ref name="auto" /> | सुमित्रा देवी |[[मराठी चलचित्रपट]] |- | २०१५ | ''[[बाजीराव मस्तानी]]'' | राधाबाई | |- | २०१७ | ''देस्ट इन लंडन'' | साझिया घन | |- | २०१७ | ''३७७ ॲबनॉर्मल'' | चित्रा पालगावकर | [[झी फाईव्ह]] चित्रपट <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/377-ab-normal-review-shashank-arora-shines-in-the-faruk-kabir-film-5634003/|title=377 Ab Normal review: Shashank Arora shines in the Faruk Kabir film|date=22 March 2019}}</ref> |- | २०२० | ''थप्पड'' | सुलेखा सभरवाल | |- | २०२१ | ''[[त्रिभंगा (चित्रपट)|त्रिभंगा]]'' | नयनतारा आपटे | [[नेटफ्लिक्स]] चित्रपट |- |- | २०२४ | ''ओले आले'' | डॉ. पल्लवी | [[मराठी चलचित्रपट]] |- |} {| class="wikitable sortable" |+दूरदर्शन मालिका ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! class="unsortable" scope="col" | नोंदी |- | १९८८ | ''मिर्झा गालिब'' | उमराव बेगम | |- | १९९१ | ''काहकशन'' | | |- | १९९८-९९ | ''फॅमिली नं. १'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.tribuneindia.com/1998/98oct18/sunday/filmtv.htm|title=Tribuneindia... Film and tv|website=The Tribune}}</ref> | शालिनी पोटिया | |- | २००५ | ''सिंदूर तेरे नाम का'' | कविता रायजादा | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-we-worked-in-soaps-that-were-aesthetic-and-progressive-8212|title=We worked in soaps that were aesthetic and progressive|last=Chattopadhyay|first=Sudipto|date=3 November 2005|website=DNA India}}</ref> |- | २०१७ | ''वाणी राणी'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/iqbal-azad-and-sanjay-gandhi-cast-opposite-tanvi-azmi-in-vani-rani/articleshow/59634522.cms|title=Iqbal Azad and Sanjay Gandhi cast opposite Tanvi Azmi in Vani Rani - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया}}</ref> | वाणी/राणी | दुहेरी भूमिका |- | २०२२ | ''जुगाडीस्तान'' | कमला रेड्डी | |} == पुरस्कार आणि नामांकन == {| class="wikitable sortable" !वर्ष ! पुरस्कार ! श्रेणी ! काम ! परिणाम |- ! colspan="5" | प्रमुख पुरस्कार |- ! १९८६ | rowspan="5" | [[फिल्मफेअर पुरस्कार]] | rowspan="5" | [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्री पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री]] | ''प्यारी बहना'' ||{{Nom}} |- ! १९९६ | ''अकेले हम अकेले तुम'' ||{{Nom}} |- ! १९९९ | ''दुष्मन'' ||{{Nom}} |- ! २०१६ | ''[[बाजीराव मस्तानी]]'' ||{{Nom}} |- ! २०२१ | ''थप्पड'' ||{{Nom}} |- ! २०२१ | [[फिल्मफेअर ओटीटी पुरस्कार]] | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री (वेब मूळ चित्रपट) | ''[[त्रिभंगा (चित्रपट)|त्रिभंगा]]'' ||{{Nom}} |- ! २०१६ | [[आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार]] | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री | rowspan="2" | ''[[बाजीराव मस्तानी]]'' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/tanvi-azmi-brings-in-a-record-shattering-18th-national-award-into-the-azmi-akhtar-family/|title=Tanvi Azmi brings in a record-shattering 18th National Award into the Azmi-Akhtar Family : Bollywood News - Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|date=2016-05-09|language=en|access-date=2023-06-21}}</ref> ||{{Nom}} |- ! २०१६ | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेत्री|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री]] ||{{Won}} |- ! colspan="5" | इतर पुरस्कार |- ! rowspan="7" | २०१६ | FOI ऑनलाइन पुरस्कार | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री | rowspan="7" | ''[[बाजीराव मस्तानी]]'' ||{{Won}} |- | rowspan="2" | प्रोड्यूसर्स गिल्ड फिल्म अवॉर्ड्स | नकारात्मक भूमिकेतील सर्वोत्कृष्ट अभिनेता ||{{Nom}} |- | सहाय्यक भूमिकेतील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री ||{{Won}} |- | [[स्क्रीन पुरस्कार]] | नकारात्मक भूमिकेतील सर्वोत्कृष्ट अभिनेता ||{{Nom}} |- | टाइम्स ऑफ इंडिया फिल्म अवॉर्ड्स | सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री ||{{Nom}} |- | [[झी सिने पुरस्कार]] | सहाय्यक भूमिकेतील सर्वोत्कृष्ट अभिनेता – महिला ||{{Nom}} |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेत्री}} {{DEFAULTSORT:आझमी, तन्वी}} [[वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेत्री]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री]] [[वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 1wiy9iagh2ffuedpt8wf1pyo9e3tdco 10 345552 2718376 2717796 2026-10-09T10:34:00Z Nitin.kunjir 4684 2718376 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = अफगाणिस्तानचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे | title = यजमान संघ म्हणून अफगाणिस्तानसोबत द्विपक्षीय क्रिकेट दौरे | state = {{{state|collapsed}}} | listclass = hlist | list1 = {{navbox|subgroup|above = '''कसोटी आणि मर्यादित षटकांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' | group2 = ऑस्ट्रेलिया | list2 = * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०१२|२०१२]] | group11 = बांगलादेश | list11 = * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (भारतामध्ये), २०१८|२०१८]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०२४-२५|२०२४-२५]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघ अफगाणिस्तानविरुद्ध संयुक्त अरब अमिराती मध्ये, २०२५–२६|२०२५–२६]] * [[अफगाणिस्तान वि बांगलादेश क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७|२०२६–२७]] | group4 = कॅनडा | list4 = * [[कॅनडा क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २००९-१०|२००९-१०]] | group4 = इंग्लंड | list4 = | group12 = भारत | list12 = [[अफगाणिस्तान विरुद्ध भारतीय क्रिकेट संघ भारतामध्ये, २०२६|२०२६]] | group3 = आयर्लंड | list3 = * [[आयर्लंड क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (भारतामध्ये), २०१६-१७|२०१६-१७]] * [[आयर्लंड क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०१७-१८|२०१७-१८]] * [[आयर्लंड क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (भारतामध्ये), २०१८-१९|२०१८-१९]] * [[आयर्लंड क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (भारतामध्ये), २०१९-२०|२०१९-२०]] * [[आयर्लंड क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०२०-२१|२०२०-२१]] * [[आयर्लंड क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०२३-२४|२०२३-२४]] | group8 = नेदरलँड | list8 = * [[नेदरलँड्स क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (कतारमध्ये), २०२१-२२|२०२१-२२]] | group9 = न्यू झीलंड | list9 = * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (भारतामध्ये), २०२४|२०२४]] | group10 = पाकिस्तान | list10 = * [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०११-१२|२०११-१२]] | group7 = दक्षिण आफ्रिका | list7 = * [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०२४-२५|२०२४-२५]] | group14 = श्रीलंका | list14 = * [[श्रीलंका क्रिकेट संघ वि अफगाणिस्तान, संयुक्त अरब अमिराती मध्ये, २०२५–२६|२०२५-२६]] | group13 = वेस्ट इंडीज | list13 = * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (भारतामध्ये), २०१९-२०|२०१९-२०]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०२५–२६|२०२५-२६]] | group6 = झिम्बाब्वे | list6 = * [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०१५-१६|२०१५-१६]] * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०१७-१८|२०१७-१८]] * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०२०-२१|२०२०-२१]] }} | list2 = {{navbox|subgroup|above = '''आयोजित केलेल्या स्पर्धा''' | group1 = अनेक संघ | list1 = * [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका|२०२६]] }} }} <noinclude> {{collapsible option}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट टूर नेव्हिगेशनल बॉक्स]] <–noinclude> 5ivquq4my23ex0znuwya7bvot2eneid 10 350502 2718367 2632688 2026-10-09T07:54:23Z Nitin.kunjir 4684 2718367 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = भारताचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे | title = भारताचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे | state = collapsed |listclass = hlist | list1 = {{navbox|subgroup|above='''महिला कसोटी आणि महिला मर्यादित आंतरराष्ट्रीय दौरे''' | group2 = [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|आयर्लंड महिला]] | list2 = * [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२४-२५|२०२४–२५]] | group3 = [[ऑस्ट्रेलिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया महिला]] | list3 = * [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, १९८३-८४|१९८३–८४]] * [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००४-०५|२००४–०५]] * [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०११-१२|२०११–१२]] * [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१७-१८|२०१७–१८]] * [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२५–२६|२०२५–२६]] | group4 = [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ|इंग्लंड महिला]] | list4 = * [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, १९९५-९६|१९९५–९६]] * [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००१-०२|२००१–०२]] * [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत आणि श्रीलंका दौरा, २००५–०६|२००५-०६]] * [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००९-१०|२००९–१०]] * [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१७-१८|२०१७–१८]] * [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१८-१९|२०१८–१९]] | group5= [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे महिला]] | list5 = * [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७|२०२६–२७]] | group6 = [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका महिला]] | list6 = * [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१४-१५|२०१४–१५]] * [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१९-२०|२०१९–२०]] * [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२०-२१|२०२०–२१]] * [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२३|२०२३]] * [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२४|२०२४]] | group7 = [[न्यू झीलंड महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड महिला]] | list7 = * [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, १९८४-८५|१९८४–८५]] * [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००३-०४|२००३–०४]] * [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१५|२०१५]] * [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२३-२४|२०२३–२४]] | group8 = [[बांगलादेश महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश महिला]] | list8 = * [[बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१२-१३|२०१२–१३]] | group9 = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज महिला]] | list9 = * [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, १९७६-७७|१९७६–७७]] * [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा भारत आणि पाकिस्तान दौरा, २००३–०४|२००३-०४]] * [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१०-११|२०१०–११]] * [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१६-१७|२०१६–१७]] * [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२४-२५|२०२४–२५]] | group10 = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका महिला]] | list10 = * [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१३-१४|२०१३–१४]] * [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१५-१६|२०१५–१६]] * [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२५–२६|२०२५–२६]] }} | list2 = {{navbox|subgroup|above='''आयोजित केलेल्या स्पर्धा''' | group1 = अनेक संघ | list1 = * [[१९७८ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९७८]] * [[१९९७ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९९७]] * [[२००६ महिला आशिया कप|२००६]] * [[२००६-०७ भारतीय महिला चौरंगी मालिका|२००६–०७]] * [[२०१३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०१३]] * [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६]] * [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१७–१८]] * [[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२५]] }} }}<noinclude> {{collapsible option}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट टूर नेव्हिगेशनल बॉक्स]]</noinclude> 4l4ttu47sqk7wn7cfxaxvusl7vgucrl 0 351756 2718350 2646868 2026-10-09T05:05:48Z अभय नातू 206 इतरत्र सापडलेला मजकूर येथे हलवला 2718350 wikitext text/x-wiki {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा साइडबार}} [[File:ICC Cricket World Cup Trophy.jpg|thumb|[[क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी]]]] [[क्रिकेट विश्वचषक|आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] ही १९७५ मध्ये सुरू झालेली आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] स्पर्धा आहे.<ref>{{Cite web | url = http://icc-cricket.yahoo.net/events_and_awards/CWC/cwc_history.php | title = ICC CWC History | trans-title = आयसीसी क्रिकेट विश्वचषकाचा इतिहास | publisher = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] | access-date = ३० नोव्हेंबर २०११ | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20111121195448/http://icc-cricket.yahoo.net/events_and_awards/CWC/cwc_history.php | archive-date = २१ नोव्हेंबर २०११ }}</ref> या खेळाची जागतिक प्रशासकीय संस्था असलेल्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेच्या (आयसीसी) सदस्य देशांचे पुरुष राष्ट्रीय संघ या स्पर्धेत भाग घेतात.<ref name=espn>{{cite web|url=http://espn.go.com/extra/cricket/topics//page/icc-cricket-world-cup|publisher=[[ईएसपीएन]]|title=ICC Cricket World Cup|trans-title=आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक|access-date=१० जानेवारी २०१२|archive-url=https://web.archive.org/web/20120209203339/http://espn.go.com/extra/cricket/topics//page/icc-cricket-world-cup|archive-date=९ फेब्रुवारी २०१२|url-status=dead}}</ref> ही स्पर्धा साधारणपणे दर चार वर्षांनी आयोजित केली जाते. सर्वात अलीकडे भारताने यजमानपद भूषवलेल्या [[क्रिकेट विश्वचषक, २०२३|२०२३ क्रिकेट विश्वचषकात]] ऑस्ट्रेलियाने भारताचा पराभव करून विजेतेपद पटकावले. सध्याची ट्रॉफी १९९९ मध्ये सुरू करण्यात आली. ती कायम आयसीसीकडेच राहते आणि विजेत्या संघाला तिची प्रतिकृती दिली जाते.<ref name=cwctrophy>{{cite web|title=Big money for winner of World Cup 2007 |trans-title=विश्वचषक २००७ च्या विजेत्यासाठी मोठी बक्षीस रक्कम |url=http://www.dailynews.lk/2007/04/11/spo01.asp |access-date=१२ जानेवारी २०१२ |work=डेली न्यूज |date=११ एप्रिल २००७ |first=Elmo |last=Rodrigopulle |publisher=श्रीलंका मंत्रिमंडळ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019054344/http://www.dailynews.lk/2007/04/11/spo01.asp |archive-date=१९ ऑक्टोबर २०१२ }}</ref><ref name=lk2007>{{cite web|title=Battle for World cricket supremacy |trans-title=जागतिक क्रिकेटमधील वर्चस्वासाठी लढत |url=http://www.dailynews.lk/2007/04/28/fea53.asp |first=Lionel |last=Wijesiri |access-date=१२ जानेवारी २०१२ |work=डेली न्यूज |date=२८ एप्रिल २०११ |publisher=श्रीलंका मंत्रिमंडळ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019054522/http://www.dailynews.lk/2007/04/28/fea53.asp |archive-date=१९ ऑक्टोबर २०१२ }}</ref> २०१९ आणि २०२३ विश्वचषकांसाठी यजमान देश आणि इतर सात सर्वोच्च मानांकन असलेले देश विश्वचषकासाठी आपोआप पात्र ठरतात, तर [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश|आयसीसीचे सहयोगी आणि संलग्न सदस्य]] असलेल्या इतर देशांना [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|विश्वचषक पात्रता स्पर्धेत]] खेळावे लागते. अद्याप कोणताही सहयोगी सदस्य अंतिम सामन्यात पोहोचलेला नसला, तरी [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|केन्या]] २००३ मध्ये उपांत्य फेरीत पोहोचला होता.<ref name=th2007>{{cite web|title=Outsiders seek to prove their worth|trans-title=बाहेरील संघ आपली क्षमता सिद्ध करण्याच्या प्रयत्नात|url=http://www.hindu.com/2007/03/04/stories/2007030401711700.htm|access-date=१२ जानेवारी २०१२|work=[[द हिंदू]]|location=चेन्नई|publisher=द हिंदू समूह|date=४ मार्च २००७|archive-url=https://web.archive.org/web/20110919134406/http://www.hindu.com/2007/03/04/stories/2007030401711700.htm|archive-date=१९ सप्टेंबर २०११|url-status=dead}}</ref> [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] हा स्पर्धेच्या इतिहासातील सर्वात यशस्वी संघ असून त्याने सहा स्पर्धा जिंकल्या आहेत आणि दोन वेळा उपविजेतेपद मिळवले आहे.<ref name=espncr1>{{cite web|title=World Cup / Records / Series results|trans-title=विश्वचषक / विक्रम / मालिका निकाल|url=http://stats.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/engine/records/team/series_results.html?id=12;type=trophy|work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]]|publisher=[[ईएसपीएन]]|access-date=४ एप्रिल २०११|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110227112333/http://stats.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/engine/records/team/series_results.html?id=12%3Btype%3Dtrophy|archive-date=२७ फेब्रुवारी २०११}}</ref> दोन वेळा संघांनी सलग स्पर्धा जिंकल्या आहेत: [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]]ने पहिल्या दोन स्पर्धा ([[क्रिकेट विश्वचषक, १९७५|१९७५]] आणि [[क्रिकेट विश्वचषक, १९७९|१९७९]]) जिंकल्या, तर ऑस्ट्रेलियाने सलग तीन स्पर्धा ([[क्रिकेट विश्वचषक, १९९९|१९९९]], [[क्रिकेट विश्वचषक, २००३|२००३]] आणि [[क्रिकेट विश्वचषक, २००७|२००७]]) जिंकल्या. ऑस्ट्रेलियाने सर्वाधिक अंतिम सामने खेळले आहेत (तेरा पैकी आठ: [[क्रिकेट विश्वचषक, १९७५ - अंतिम सामना|१९७५]], [[क्रिकेट विश्वचषक, १९८७ - अंतिम सामना|१९८७]], [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९६|१९९६]], [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९९ - अंतिम सामना|१९९९]], [[क्रिकेट विश्वचषक, २००३ - अंतिम सामना|२००३]], [[क्रिकेट विश्वचषक, २००७ - अंतिम सामना|२००७]], [[क्रिकेट विश्वचषक, २०१५ - अंतिम सामना|२०१५]] आणि [[क्रिकेट विश्वचषक, २०२३ - अंतिम सामना|२०२३]]). [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]]ने सर्वाधिक विश्वचषक अंतिम सामने गमावले असून, २०१९ स्पर्धेत विजय मिळवण्यापूर्वीच्या तिन्ही अंतिम सामन्यांत तो उपविजेता ठरला होता.<ref name="WCHistory">{{Cite web|url=http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|first=Martin|last=Williamson|work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]]|publisher=[[ईएसपीएन]]|title=The World Cup – A brief history|trans-title=विश्वचषक – संक्षिप्त इतिहास|access-date=४ एप्रिल २०११|archive-url=https://web.archive.org/web/20080328095116/http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|archive-date=२८ मार्च २००८|url-status=live}}</ref><ref name=fox>{{cite web|title=A history of the Cricket World Cup from 1975 to 2007|trans-title=१९७५ ते २००७ या काळातील क्रिकेट विश्वचषकाचा इतिहास|url=http://www.foxsports.com.au/cricket/cricket-world-cup-2011/a-history-of-the-cricket-world-cup-from-1975-to-2007/story-e6frf3ju-1226004599394|work=फॉक्स स्पोर्ट्स|first=Manoj|last=Vatsyayana|date=१४ फेब्रुवारी २०११|access-date=४ एप्रिल २०११|archive-url=https://web.archive.org/web/20121006065716/http://www.foxsports.com.au/cricket/cricket-world-cup-2011/a-history-of-the-cricket-world-cup-from-1975-to-2007/story-e6frf3ju-1226004599394|archive-date=६ ऑक्टोबर २०१२|url-status=live}}</ref> किमान एका क्रिकेट विश्वचषकासाठी पात्र ठरलेल्या वीस संघांपैकी सात संघांनी स्पर्धेचा अंतिम सामना खेळला आहे.<ref name=participation>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12;type=trophy |publisher=[[ईएसपीएन]] |title=Records / World Cup / Result summary |trans-title=विक्रम / विश्वचषक / निकालांचा सारांश |access-date=४ एप्रिल २०११ |work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110227115818/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12%3Btype%3Dtrophy |archive-date=२७ फेब्रुवारी २०११ }}</ref> सात मैदानांनी अंतिम सामन्याचे यजमानपद भूषवले आहे; त्यांपैकी केवळ दोन – लंडनमधील [[लॉर्ड्स]] आणि [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]] – यांनी एकापेक्षा अधिक अंतिम सामन्यांचे यजमानपद भूषवले आहे.<ref name=ht2011>{{cite web|title=Mumbai now also becomes cricket capital|trans-title=मुंबई आता क्रिकेटचीही राजधानी बनली|url=http://www.hindustantimes.com/Mumbai-now-also-becomes-cricket-capital/Article1-680397.aspx|access-date=१२ जानेवारी २०१२|work=[[हिंदुस्तान टाइम्स]]|location=नवी दिल्ली|publisher=एचटी मीडिया लिमिटेड|date=२ एप्रिल २०११|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829002847/http://www.hindustantimes.com/Mumbai-now-also-becomes-cricket-capital/Article1-680397.aspx|archive-date=२९ ऑगस्ट २०११}}</ref> एकापेक्षा अधिक मैदानांवर विश्वचषक अंतिम सामन्याचे यजमानपद भूषवणारा भारत हा एकमेव देश आहे; [[इडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] येथे १९८७ मध्ये, [[मुंबई]]च्या [[वानखेडे स्टेडियम]]वर २०११ मध्ये आणि [[अहमदाबाद]]मधील [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]]वर २०२३ मध्ये अंतिम सामने झाले. ==संदर्भ== {{notelist}} {{reflist}} ==बाह्य दुवे== * [http://www.icc-cricket.com/ अधिकृत आयसीसी संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080905205125/http://www.icc-cricket.com/ |date=2008-09-05 }} {{क्रिकेट विश्वचषक माहिती}} [[वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक|फायनल]] [[वर्ग:क्रिकेट सामन्यांच्या याद्या|क्रिकेट विश्वचषक]] [[वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामने|*]] [[वर्ग:क्रिकेट विश्वचषकाशी संबंधित याद्या|फायनल]] gpn2goutlz69pbo8hl1nw67krrhsygz 0 352056 2718053 2717635 2026-10-08T12:43:51Z ~2026-54188-54 188280 /* */ Kalka Shatabdi Express 2718053 wikitext text/x-wiki '''१२००३/०४ लखनौ जंक्शन – नवी दिल्ली स्वर्ण शताब्दी एक्सप्रेस''' ही भारतीय रेल्वेतर्फे चालविण्यात येणारी एक जलदगती संपूर्ण वातुनुकुलित रेल्वे आहे. ही रेल्वे लखनौ आणि नवी दिल्ली या स्थानकांदरम्यान धावते. Kalka Shatabdi Express ==प्राथमिक माहिती== * मार्ग क्र. : १२००३ - लखनौ जंक्शन ते नवी दिल्ली, १२००४ - नवी दिल्ली ते लखनौ जंक्शन * एकूण प्रवास : ५१२.२ किलोमीटर * वारंवारता : दररोज * डबे : २० (१६ वातूनूकुलित खुर्ची यान, २ वातुनुकुलित इकॉनॉमी खुर्ची यान व २ जनरेटर यान) == मार्ग == * १२००३ - लखनौ जंक्शन ते नवी दिल्ली {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | स्टेशन क्र. ! scope="col" style="width:50px" | स्टेशन कोड ! scope="col" style="width:350px" | स्टेशन नाव ! scope="col" style="width:75px" | आगमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:90px" | निर्गमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:50px" | किलोमीटर ! scope="col" style="width:100px" | विभाग ! scope="col" style="width:170px" | राज्य/केंद्रशासित प्रदेश |- ! scope="row" |१ | LJN | [[लखनौ रेल्वे स्थानक|लखनौ जंक्शन]] | उगम स्थानक |rowspan=8 | पहिला | १५:३० |rowspan=8 | पहिला | ० (सुरुवात) | [[उत्तर पूर्व रेल्वे क्षेत्र|उत्तर पूर्व रेल्वे]] |rowspan=7 | [[उत्तर प्रदेश]] |- ! scope="row" |२ | CNB | [[कानपूर सेंट्रल रेल्वे स्थानक|कानपूर सेंट्रल]] | १६:४८ | १६:५३ | ७२ |rowspan=5 | [[उत्तर मध्य रेल्वे क्षेत्र|उत्तर मध्य रेल्वे]] |- ! scope="row" |३ | PHD | [[फफूंद रेल्वे स्थानक|फफूंद]] | १७:४७ | १७:४८ | १५५.१ |- ! scope="row" |४ | ETW | [[इटावा जंक्शन रेल्वे स्थानक|इटावा जंक्शन]] | १८:१८ | १८:२० | २११.३ |- ! scope="row" |५ | TDL | [[टुंडला जंक्शन रेल्वे स्थानक|टुंडला जंक्शन]] | १९:२६ | १९:२८ | ३०३.१ |- ! scope="row" |६ | ALJN | [[अलीगढ जंक्शन रेल्वे स्थानक|अलीगढ जंक्शन]] | २०:१५ | २०:१७ | ३८१.४ |- ! scope="row" |७ | GZB | [[गाझियाबाद जंक्शन रेल्वे स्थानक|गाझियाबाद जंक्शन]] | २१:३८ | २१:४० | ४८७.४ |rowspan=2 | [[उत्तर रेल्वे क्षेत्र|उत्तर रेल्वे]] |- ! scope="row" |८ | NDLS | [[नवी दिल्ली रेल्वे स्थानक|नवी दिल्ली]] | २२:२५ | अंतिम स्थानक | ५१२.२ |[[दिल्ली|राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश दिल्ली]] |} १२००४ - नवी दिल्ली ते लखनौ जंक्शन {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | स्टेशन क्र. ! scope="col" style="width:50px" | स्टेशन कोड ! scope="col" style="width:350px" | स्टेशन नाव ! scope="col" style="width:75px" | आगमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:90px" | निर्गमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:50px" | किलोमीटर ! scope="col" style="width:100px" | विभाग ! scope="col" style="width:170px" | राज्य/केंद्रशासित प्रदेश |- ! scope="row" |१ | NDLS | [[नवी दिल्ली रेल्वे स्थानक|नवी दिल्ली]] | उगम स्थानक |rowspan=8 | पहिला | ०६:१० |rowspan=8 | पहिला | ० (सुरुवात) |rowspan=2 | [[उत्तर रेल्वे क्षेत्र|उत्तर रेल्वे]] | [[दिल्ली|राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश दिल्ली]] |- ! scope="row" |२ | GZB | [[गाझियाबाद जंक्शन रेल्वे स्थानक|गाझियाबाद जंक्शन]] | ०६:४० | ०६:४२ | २४.९ |rowspan=7 | [[उत्तर प्रदेश]] |- ! scope="row" |३ | ALJN | [[अलीगढ जंक्शन रेल्वे स्थानक|अलीगढ जंक्शन]] | ०७:४७ | ०७:४९ | १३०.९ |rowspan=5 | [[उत्तर मध्य रेल्वे क्षेत्र|उत्तर मध्य रेल्वे]] |- ! scope="row" |४ | TDL | [[टुंडला जंक्शन रेल्वे स्थानक|टुंडला जंक्शन]] | ०८:४५ | ०८:४६ | २०९.१ |- ! scope="row" |५ | ETW | [[इटावा जंक्शन रेल्वे स्थानक|इटावा जंक्शन]] | ०९:४० | ०९:४२ | ३००.९ |- ! scope="row" |६ | PHD | [[फफूंद रेल्वे स्थानक|फफूंद]] | १०:१४ | १०:१५ | ३५७.२ |- ! scope="row" |७ | CNB | [[कानपूर सेंट्रल रेल्वे स्थानक|कानपूर सेंट्रल]] | ११:२३ | ११:२८ | ४४०.३ |- ! scope="row" |८ | LJN | [[लखनौ रेल्वे स्थानक|लखनौ जंक्शन]] | १२:५५ | अंतिम स्थानक | ५१२.२ | [[उत्तर पूर्व रेल्वे क्षेत्र|उत्तर पूर्व रेल्वे]] |} [[वर्ग:शताब्दी एक्सप्रेस]] [[वर्ग:उत्तर पूर्व रेल्वे]] [[वर्ग:उत्तर मध्य रेल्वे]] [[वर्ग:उत्तर रेल्वे]] e4187vhr06muppysxdw67wqax5b9ymf 2718080 2718053 2026-10-08T12:59:56Z NguoiDungKhongDinhDanh 138631 [[Special:Contributions/~2026-54188-54|~2026-54188-54]] ([[User talk:~2026-54188-54|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 2621510 wikitext text/x-wiki '''१२००३/०४ लखनौ जंक्शन – नवी दिल्ली स्वर्ण शताब्दी एक्सप्रेस''' ही भारतीय रेल्वेतर्फे चालविण्यात येणारी एक जलदगती संपूर्ण वातुनुकुलित रेल्वे आहे. ही रेल्वे लखनौ आणि नवी दिल्ली या स्थानकांदरम्यान धावते. ==प्राथमिक माहिती== * मार्ग क्र. : १२००३ - लखनौ जंक्शन ते नवी दिल्ली, १२००४ - नवी दिल्ली ते लखनौ जंक्शन * एकूण प्रवास : ५१२.२ किलोमीटर * वारंवारता : दररोज * डबे : २० (१६ वातूनूकुलित खुर्ची यान, २ वातुनुकुलित इकॉनॉमी खुर्ची यान व २ जनरेटर यान) == मार्ग == * १२००३ - लखनौ जंक्शन ते नवी दिल्ली {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | स्टेशन क्र. ! scope="col" style="width:50px" | स्टेशन कोड ! scope="col" style="width:350px" | स्टेशन नाव ! scope="col" style="width:75px" | आगमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:90px" | निर्गमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:50px" | किलोमीटर ! scope="col" style="width:100px" | विभाग ! scope="col" style="width:170px" | राज्य/केंद्रशासित प्रदेश |- ! scope="row" |१ | LJN | [[लखनौ रेल्वे स्थानक|लखनौ जंक्शन]] | उगम स्थानक |rowspan=8 | पहिला | १५:३० |rowspan=8 | पहिला | ० (सुरुवात) | [[उत्तर पूर्व रेल्वे क्षेत्र|उत्तर पूर्व रेल्वे]] |rowspan=7 | [[उत्तर प्रदेश]] |- ! scope="row" |२ | CNB | [[कानपूर सेंट्रल रेल्वे स्थानक|कानपूर सेंट्रल]] | १६:४८ | १६:५३ | ७२ |rowspan=5 | [[उत्तर मध्य रेल्वे क्षेत्र|उत्तर मध्य रेल्वे]] |- ! scope="row" |३ | PHD | [[फफूंद रेल्वे स्थानक|फफूंद]] | १७:४७ | १७:४८ | १५५.१ |- ! scope="row" |४ | ETW | [[इटावा जंक्शन रेल्वे स्थानक|इटावा जंक्शन]] | १८:१८ | १८:२० | २११.३ |- ! scope="row" |५ | TDL | [[टुंडला जंक्शन रेल्वे स्थानक|टुंडला जंक्शन]] | १९:२६ | १९:२८ | ३०३.१ |- ! scope="row" |६ | ALJN | [[अलीगढ जंक्शन रेल्वे स्थानक|अलीगढ जंक्शन]] | २०:१५ | २०:१७ | ३८१.४ |- ! scope="row" |७ | GZB | [[गाझियाबाद जंक्शन रेल्वे स्थानक|गाझियाबाद जंक्शन]] | २१:३८ | २१:४० | ४८७.४ |rowspan=2 | [[उत्तर रेल्वे क्षेत्र|उत्तर रेल्वे]] |- ! scope="row" |८ | NDLS | [[नवी दिल्ली रेल्वे स्थानक|नवी दिल्ली]] | २२:२५ | अंतिम स्थानक | ५१२.२ |[[दिल्ली|राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश दिल्ली]] |} १२००४ - नवी दिल्ली ते लखनौ जंक्शन {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | स्टेशन क्र. ! scope="col" style="width:50px" | स्टेशन कोड ! scope="col" style="width:350px" | स्टेशन नाव ! scope="col" style="width:75px" | आगमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:90px" | निर्गमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:50px" | किलोमीटर ! scope="col" style="width:100px" | विभाग ! scope="col" style="width:170px" | राज्य/केंद्रशासित प्रदेश |- ! scope="row" |१ | NDLS | [[नवी दिल्ली रेल्वे स्थानक|नवी दिल्ली]] | उगम स्थानक |rowspan=8 | पहिला | ०६:१० |rowspan=8 | पहिला | ० (सुरुवात) |rowspan=2 | [[उत्तर रेल्वे क्षेत्र|उत्तर रेल्वे]] | [[दिल्ली|राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश दिल्ली]] |- ! scope="row" |२ | GZB | [[गाझियाबाद जंक्शन रेल्वे स्थानक|गाझियाबाद जंक्शन]] | ०६:४० | ०६:४२ | २४.९ |rowspan=7 | [[उत्तर प्रदेश]] |- ! scope="row" |३ | ALJN | [[अलीगढ जंक्शन रेल्वे स्थानक|अलीगढ जंक्शन]] | ०७:४७ | ०७:४९ | १३०.९ |rowspan=5 | [[उत्तर मध्य रेल्वे क्षेत्र|उत्तर मध्य रेल्वे]] |- ! scope="row" |४ | TDL | [[टुंडला जंक्शन रेल्वे स्थानक|टुंडला जंक्शन]] | ०८:४५ | ०८:४६ | २०९.१ |- ! scope="row" |५ | ETW | [[इटावा जंक्शन रेल्वे स्थानक|इटावा जंक्शन]] | ०९:४० | ०९:४२ | ३००.९ |- ! scope="row" |६ | PHD | [[फफूंद रेल्वे स्थानक|फफूंद]] | १०:१४ | १०:१५ | ३५७.२ |- ! scope="row" |७ | CNB | [[कानपूर सेंट्रल रेल्वे स्थानक|कानपूर सेंट्रल]] | ११:२३ | ११:२८ | ४४०.३ |- ! scope="row" |८ | LJN | [[लखनौ रेल्वे स्थानक|लखनौ जंक्शन]] | १२:५५ | अंतिम स्थानक | ५१२.२ | [[उत्तर पूर्व रेल्वे क्षेत्र|उत्तर पूर्व रेल्वे]] |} [[वर्ग:शताब्दी एक्सप्रेस]] [[वर्ग:उत्तर पूर्व रेल्वे]] [[वर्ग:उत्तर मध्य रेल्वे]] [[वर्ग:उत्तर रेल्वे]] oafg3arohngqkglepjepl4om8xgq9hq 0 352064 2718065 2716730 2026-10-08T12:53:13Z ~2026-54094-36 188283 Kalka Shatabdi Express Lucknow to New Delhi 2718065 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|नवी दिल्ली – कालका शताब्दी एक्सप्रेस (सोनीपत थांबा)}} '''१२००५/०६ नवी दिल्ली – कालका शताब्दी एक्सप्रेस''' ही भारतीय रेल्वेतर्फे चालविण्यात येणारी एक जलदगती संपूर्ण वातुनुकुलित रेल्वे आहे. ही रेल्वे नवी दिल्ली आणि कालका या स्थानकांदरम्यान धावते. सदर गाडी मंगळवार दिनांक १४ नोव्हेंबर १९८९ रोजी प्रथम धावली. याच मार्गावर आणखी एक शताब्दी एक्सप्रेस धावते जिचा क्रमांक १२०११/१२ आहे. त्या गाडीस सोनीपतला देखील थांबा आहे. Kalka Shatabdi Express Lucknow to New Delhi ==प्राथमिक माहिती== * मार्ग क्र. : १२००५ - नवी दिल्ली ते कालका, १२००६ - कालका ते नवी दिल्ली * एकूण प्रवास : २६८.७ किलोमीटर * वारंवारता : दररोज * डबे : १८ (१४ वातूनूकुलित खुर्ची यान, २ वातुनुकुलित इकॉनॉमी खुर्ची यान व २ जनरेटर यान) == मार्ग == * १२००५ - नवी दिल्ली ते कालका {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | स्टेशन क्र. ! scope="col" style="width:50px" | स्टेशन कोड ! scope="col" style="width:350px" | स्टेशन नाव ! scope="col" style="width:75px" | आगमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:90px" | निर्गमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:50px" | किलोमीटर ! scope="col" style="width:100px" | विभाग ! scope="col" style="width:170px" | राज्य/केंद्रशासित प्रदेश |- ! scope="row" |१ | NDLS | [[नवी दिल्ली रेल्वे स्थानक|नवी दिल्ली]] | उगम स्थानक |rowspan=6 | पहिला | १७:१५ |rowspan=6 | पहिला | ० (सुरुवात) |rowspan=6 | [[उत्तर रेल्वे क्षेत्र|उत्तर रेल्वे]] | [[दिल्ली|राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश दिल्ली]] |- ! scope="row" |२ | PNP | [[पानिपत जंक्शन रेल्वे स्थानक|पानिपत जंक्शन]] | १८:१८ | १८:२० | ८९.८ |rowspan=3 | [[हरियाणा]] |- ! scope="row" |३ | KKDE | [[कुरुक्षेत्र जंक्शन रेल्वे स्थानक|कुरुक्षेत्र जंक्शन]] | १९:०० | १९:०२ | १५७.२ |- ! scope="row" |४ | UMB | [[अंबाला छावणी रेल्वे स्थानक|अंबाला छावणी जंक्शन]] | १९:५० | १९:५३ | १९९.२ |- ! scope="row" |५ | CDG | [[चंदिगढ जंक्शन रेल्वे स्थानक|चंदिगढ जंक्शन]] | २०:३० | २०:३८ | २४४ |[[चंदिगढ]] |- ! scope="row" |६ | KLK | [[कालका रेल्वे स्थानक|कालका]] | २१:१५ | अंतिम स्थानक | २६८.७ |[[हरियाणा]] |} * १२००६ - कालका ते नवी दिल्ली {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | स्टेशन क्र. ! scope="col" style="width:50px" | स्टेशन कोड ! scope="col" style="width:350px" | स्टेशन नाव ! scope="col" style="width:75px" | आगमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:90px" | निर्गमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:50px" | किलोमीटर ! scope="col" style="width:100px" | विभाग ! scope="col" style="width:170px" | राज्य/केंद्रशासित प्रदेश |- ! scope="row" |१ | KLK | [[कालका रेल्वे स्थानक|कालका]] | उगम स्थानक |rowspan=6 | पहिला | ०६:१५ |rowspan=6 | पहिला | ० (सुरुवात) |rowspan=6 | [[उत्तर रेल्वे क्षेत्र|उत्तर रेल्वे]] | [[हरियाणा]] |- ! scope="row" |२ | CDG | [[चंदिगढ जंक्शन रेल्वे स्थानक|चंदिगढ जंक्शन]] | ०६:४५ | ०६:५३ | २४.७ |[[चंदिगढ]] |- ! scope="row" |३ | UMB | [[अंबाला छावणी रेल्वे स्थानक|अंबाला छावणी जंक्शन]] | ०७:३३ | ०७:३८ | ६९.६ |rowspan=3 | [[हरियाणा]] |- ! scope="row" |४ | KKDE | [[कुरुक्षेत्र जंक्शन रेल्वे स्थानक|कुरुक्षेत्र जंक्शन]] | ०८:०८ | ०८:१० | १११.५ |- ! scope="row" |५ | PNP | [[पानिपत जंक्शन रेल्वे स्थानक|पानिपत जंक्शन]] | ०८:५० | ०८:५२ | १७८.९ |- ! scope="row" |६ | NDLS | [[नवी दिल्ली रेल्वे स्थानक|नवी दिल्ली]] | १०:१५ | अंतिम स्थानक | २६८.७ | [[दिल्ली|राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश दिल्ली]] |} [[वर्ग:शताब्दी एक्सप्रेस]] [[वर्ग:उत्तर रेल्वे]] 2fqkfmyedvruqrpnifbu1h2b0wkjaor 2718077 2718065 2026-10-08T12:58:54Z JavaHurricane 113222 [[Special:Contributions/~2026-54094-36|~2026-54094-36]] ([[User talk:~2026-54094-36|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:JavaHurricane|JavaHurricane]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 2452498 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|नवी दिल्ली – कालका शताब्दी एक्सप्रेस (सोनीपत थांबा)}} '''१२००५/०६ नवी दिल्ली – कालका शताब्दी एक्सप्रेस''' ही भारतीय रेल्वेतर्फे चालविण्यात येणारी एक जलदगती संपूर्ण वातुनुकुलित रेल्वे आहे. ही रेल्वे नवी दिल्ली आणि कालका या स्थानकांदरम्यान धावते. सदर गाडी मंगळवार दिनांक १४ नोव्हेंबर १९८९ रोजी प्रथम धावली. याच मार्गावर आणखी एक शताब्दी एक्सप्रेस धावते जिचा क्रमांक १२०११/१२ आहे. त्या गाडीस सोनीपतला देखील थांबा आहे. ==प्राथमिक माहिती== * मार्ग क्र. : १२००५ - नवी दिल्ली ते कालका, १२००६ - कालका ते नवी दिल्ली * एकूण प्रवास : २६८.७ किलोमीटर * वारंवारता : दररोज * डबे : १८ (१४ वातूनूकुलित खुर्ची यान, २ वातुनुकुलित इकॉनॉमी खुर्ची यान व २ जनरेटर यान) == मार्ग == * १२००५ - नवी दिल्ली ते कालका {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | स्टेशन क्र. ! scope="col" style="width:50px" | स्टेशन कोड ! scope="col" style="width:350px" | स्टेशन नाव ! scope="col" style="width:75px" | आगमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:90px" | निर्गमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:50px" | किलोमीटर ! scope="col" style="width:100px" | विभाग ! scope="col" style="width:170px" | राज्य/केंद्रशासित प्रदेश |- ! scope="row" |१ | NDLS | [[नवी दिल्ली रेल्वे स्थानक|नवी दिल्ली]] | उगम स्थानक |rowspan=6 | पहिला | १७:१५ |rowspan=6 | पहिला | ० (सुरुवात) |rowspan=6 | [[उत्तर रेल्वे क्षेत्र|उत्तर रेल्वे]] | [[दिल्ली|राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश दिल्ली]] |- ! scope="row" |२ | PNP | [[पानिपत जंक्शन रेल्वे स्थानक|पानिपत जंक्शन]] | १८:१८ | १८:२० | ८९.८ |rowspan=3 | [[हरियाणा]] |- ! scope="row" |३ | KKDE | [[कुरुक्षेत्र जंक्शन रेल्वे स्थानक|कुरुक्षेत्र जंक्शन]] | १९:०० | १९:०२ | १५७.२ |- ! scope="row" |४ | UMB | [[अंबाला छावणी रेल्वे स्थानक|अंबाला छावणी जंक्शन]] | १९:५० | १९:५३ | १९९.२ |- ! scope="row" |५ | CDG | [[चंदिगढ जंक्शन रेल्वे स्थानक|चंदिगढ जंक्शन]] | २०:३० | २०:३८ | २४४ |[[चंदिगढ]] |- ! scope="row" |६ | KLK | [[कालका रेल्वे स्थानक|कालका]] | २१:१५ | अंतिम स्थानक | २६८.७ |[[हरियाणा]] |} * १२००६ - कालका ते नवी दिल्ली {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | स्टेशन क्र. ! scope="col" style="width:50px" | स्टेशन कोड ! scope="col" style="width:350px" | स्टेशन नाव ! scope="col" style="width:75px" | आगमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:90px" | निर्गमन ! scope="col" style="width:75px" | दिवस ! scope="col" style="width:50px" | किलोमीटर ! scope="col" style="width:100px" | विभाग ! scope="col" style="width:170px" | राज्य/केंद्रशासित प्रदेश |- ! scope="row" |१ | KLK | [[कालका रेल्वे स्थानक|कालका]] | उगम स्थानक |rowspan=6 | पहिला | ०६:१५ |rowspan=6 | पहिला | ० (सुरुवात) |rowspan=6 | [[उत्तर रेल्वे क्षेत्र|उत्तर रेल्वे]] | [[हरियाणा]] |- ! scope="row" |२ | CDG | [[चंदिगढ जंक्शन रेल्वे स्थानक|चंदिगढ जंक्शन]] | ०६:४५ | ०६:५३ | २४.७ |[[चंदिगढ]] |- ! scope="row" |३ | UMB | [[अंबाला छावणी रेल्वे स्थानक|अंबाला छावणी जंक्शन]] | ०७:३३ | ०७:३८ | ६९.६ |rowspan=3 | [[हरियाणा]] |- ! scope="row" |४ | KKDE | [[कुरुक्षेत्र जंक्शन रेल्वे स्थानक|कुरुक्षेत्र जंक्शन]] | ०८:०८ | ०८:१० | १११.५ |- ! scope="row" |५ | PNP | [[पानिपत जंक्शन रेल्वे स्थानक|पानिपत जंक्शन]] | ०८:५० | ०८:५२ | १७८.९ |- ! scope="row" |६ | NDLS | [[नवी दिल्ली रेल्वे स्थानक|नवी दिल्ली]] | १०:१५ | अंतिम स्थानक | २६८.७ | [[दिल्ली|राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश दिल्ली]] |} [[वर्ग:शताब्दी एक्सप्रेस]] [[वर्ग:उत्तर रेल्वे]] sehi44q0msli7kzbln0y5jiuovwqsvd 0 359109 2718368 2517313 2026-10-09T08:08:24Z ~2026-52539-36 188003 2718368 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = न्युमन न्याम्हुरी | image = | fullname = न्युमन टाकुझ्वा न्याम्हुरी | birth_date = {{birth date and age|2006|1|19|df=yes}} | birth_place = [[हरारे]], [[झिम्बाब्वे]] | death_date = | death_place = | nickname = | batting = उजव्या हाताने | bowling = डावखुरा [[वेगवान गोलंदाजी|मध्यम-वेगवान]] | role = [[गोलंदाजी|गोलंदाज]] | country = झिम्बाब्वे | internationalspan = २०२४–सध्या | international = true | onetest = true | testdebutdate = २६ डिसेंबर | testdebutyear = २०२४ | testdebutagainst = अफगाणिस्तान | testcap = १३२ | lasttestdate = | lasttestyear = | lasttestagainst = | odidebutdate = १७ डिसेंबर | odidebutyear = २०२४ | odidebutagainst = अफगाणिस्तान | odicap = १६० | lastodidate = २१ डिसेंबर | lastodiyear = २०२४ | lastodiagainst = अफगाणिस्तान | odishirt = | T20Idebutdate = | T20Idebutyear = | T20Idebutagainst = | T20Icap = | lastT20Idate = | lastT20Iyear = | lastT20Iagainst = | T20Ishirt = | club1 = [[सदर्न रॉक्स]] | year1 = २०२४–सध्या | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | columns = 2 | column1 = [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] | matches1 = | runs1 = | bat avg1 = | 100s/50s1 = | top score1 = | deliveries1 = | wickets1 = | bowl avg1 = | fivefor1 = | tenfor1 = | best bowling1 = | catches/stumpings1 = | column2 = [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|वनडे]] | matches2 = ३ | runs2 = ८ | bat avg2 = ४.०० | 100s/50s2 = –/– | top score2 = ७ | deliveries2 = ९६ | wickets2 = ३ | bowl avg2 = ३२.३३ | fivefor2 = ० | tenfor2 = ० | best bowling2 = ३/५३ | catches/stumpings2 = ०/- | date = २६ डिसेंबर २०२३ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1409283.html ईएसपीएन क्रिकइन्फो }} '''न्यूमन न्याम्हुरी''' (जन्म १९ जानेवारी २००६) हा झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू आहे.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1409283.html |title=Newman Nyamhuri |accessdate=26 December 2024 |work=ESPNcricinfo}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT: न्याम्हुरी, न्युमन}} [[वर्ग: क्रिकेट खेळाडू]] hl2tp5wto9tlz0snal3ltcxd2yewyyz 0 363482 2718283 2691747 2026-10-08T18:40:51Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718283 wikitext text/x-wiki इ.स. २०२५ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या मराठी भाषेतील चित्रपटांची यादी : == जानेवारी - मार्च == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" style="width:6%" | प्रकाशन ! style="width:18%" |शीर्षक ! style="width:18%" |दिग्दर्शक ! कलाकार ! style="width:4%;" | संदर्भ |- ! rowspan="8" style="text-align:center; background:#f7bf87; text color:#000;" |जा<br>ने<br>वा<br>री | style="text-align:center; background:#f7dfc7" |'''१''' |''[[मु.पो. बोंबिलवाडी]]'' | [[परेश मोकाशी]] | [[प्रशांत दामले]], [[वैभव मांगले]], [[आनंद इंगळे]], [[अद्वैत दादरकर]], [[प्रणव रावराणे]], [[मनमीत पेम]], [[गितांजली कुलकर्णी]], [[रितिका श्रोत्री]], [[सुनील अभ्यंकर]], [[राजेश म्हापुसकर]], [[दीप्ती लेले]] | style="text-align:center" | |- | style="text-align:center; background:#f7dfc7" |'''१०''' |''[[संगीत मानापमान (चित्रपट)|संगीत मानापमान]]'' | [[सुबोध भावे]] | [[सुबोध भावे]], [[सुमीत राघवन]], [[वैदेही परशुरामी]], [[निवेदिता सराफ]], [[उपेंद्र लिमये]], [[नीना कुलकर्णी]], [[शैलेश दातार]], [[अमृता खानविलकर]], [[बेला शेंडे]], [[शंकर महादेवन]] | style="text-align:center" | |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#f7dfc7" |'''१७''' |''[[मंगला]]'' | अपर्णा होशिंग | [[अलका कुबल]], [[शशांक शेंडे]], [[शिवाली परब]] | style="text-align:center" | |- |''[[जिलबी (चित्रपट)|जिलबी]]'' | नितीन कांबळे | [[स्वप्निल जोशी]], [[प्रसाद ओक]], [[शिवानी सुर्वे]], [[पर्ण पेठे]], [[प्रणव रावराणे]] | style="text-align:center" | |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#f7dfc7" |'''२४''' |''[[मिशन अयोध्या]]'' | समीर सुर्वे | निलेश देशपांडे, तेजस्वी पाटील, डॉ. अभय कामत, सतीश पुळेकर, गुरुवेश पंडित | style="text-align:center" | |- |''[[फसक्लास दाभाडे!]]'' | [[हेमंत ढोमे]] | [[सिद्धार्थ चांदेकर]], [[अमेय वाघ]], [[क्षिती जोग]], [[निवेदिता सराफ]], [[उषा नाडकर्णी]], [[राजन भिसे]], [[मिताली मयेकर]], [[सुयोग गोऱ्हे]], [[हरीश दुधाडे]], [[राजसी भावे]] | style="text-align:center" | |- |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#f7dfc7" |'''३१''' |''[[इलू इलू १९९८]]'' | अजिंक्य फाळके | [[एली आवराम]], [[श्रीकांत यादव]], [[मीरा जगन्नाथ]], [[आनंदा कारेकर]], [[कमलाकर सातपुते]], [[वनिता खरात]], [[आरोह वेलणकर]] | style="text-align:center" | |- |''[[मुक्काम पोस्ट देवाचं घर]]'' | संकेत माने | [[मायरा वायकूळ]], [[मंगेश देसाई]], [[उषा नाडकर्णी]], [[माधवी जुवेकर]], [[प्रथमेश परब]], [[सविता मालपेकर]], [[कमलेश सावंत]], [[पूजा सावंत]] | style="text-align:center" | |- ! rowspan="5" style="text-align:center; background:#dcc7df; text color:#000;" |फे<br>ब्रु<br>वा<br>री | rowspan="3" style="text-align:center; background:#ede3ef" |'''७''' |''[[स ला ते स ला ना ते]]'' | संतोष कोल्हे | रिचा अग्निहोत्री, [[छाया कदम]], [[उपेंद्र लिमये]] | style="text-align:center" | |- |''[[एक राधा एक मीरा]]'' | [[महेश मांजरेकर]] | [[गश्मीर महाजनी]], [[मृण्मयी देशपांडे]], [[महेश मांजरेकर]], [[मेधा मांजरेकर]], [[आरोह वेलणकर]], [[सुरभी भोसले]], [[संदीप पाठक]] | style="text-align:center" | |- |''[[वहिवाट]]'' | संजय तोडकर | राज वरक, प्रणवी पाटील | style="text-align:center" | |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ede3ef" |'''२८''' |''[[चिकी चिकी बुबूम बुम]]'' | [[प्रसाद खांडेकर]] | [[प्रसाद खांडेकर]], [[स्वप्निल जोशी]], [[प्रार्थना बेहेरे]], [[प्राजक्ता माळी]], [[रोहित माने]], [[प्रथमेश शिवलकर]], [[नम्रता संभेराव]], [[वनिता खरात]], [[ओंकार राऊत]], [[प्रियदर्शिनी इंदलकर]], [[सचिन गोस्वामी]], [[अभिजीत चव्हाण]], [[चेतना भट]], [[निखिल रत्नपारखी]], [[प्रभाकर मोरे]], [[श्याम राजपूत]], [[निखिल बने]] | style="text-align:center" | |- |''[[गौरीशंकर]]'' | हरेकृष्ण गौडा | हरेकृष्ण गौडा, दक्षिणा राठोड, राहुल जगताप | style="text-align:center" | |- ! rowspan="8" style="text-align:center; background:#93CCEA; text color:#000;" |मा<br>र्च | style="text-align:center; background:#B0E0E6" |'''७''' |''[[स्थळ]]'' | जयंत सोमळकर | नंदिनी चिकटे, तारानाथ खिरटकर, सुयोग धवस | style="text-align:center" | |- | style="text-align:center; background:#B0E0E6" |'''१४''' |''[[फ्रॉम चायना विथ लव्ह]]'' | अनिकेत वाघ | अनिकेत वाघ, अंकुश मांडेकर, [[सिद्धेश्वर झाडबुके]], गायत्री बनसोडे | style="text-align:center" | |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#B0E0E6" |'''२१''' |''[[हार्दिक शुभेच्छा]]'' | [[पुष्कर जोग]] | [[पुष्कर जोग]], [[हेमल इंगळे]] | style="text-align:center" | |- |''[[गाव बोलावतो]]'' | विनोद माणिकराव | [[भूषण प्रधान]], माधव अभ्यंकर, [[गौरी नलावडे]], [[श्रीकांत यादव]], किरण शरद | style="text-align:center" | |- |''[[भेरा (चित्रपट)|भेरा]]'' | श्रीकांत प्रभाकर | दीपक जोईल, श्रद्धा खानोलकर, प्रमोद कोयंडे, आकांक्षा खोत | style="text-align:center" | |- |''[[आरडी]]'' | गणेश शिंदे | गणेश शिंदे, अवंतिका कवठेकर, राहुल फलटणकर | style="text-align:center" | |- |''[[फॉलोअर]]'' | हर्षद नलावडे | हर्षद नलावडे, डोन्ना मुन्शी | style="text-align:center" | |- | style="text-align:center; background:#B0E0E6" |'''२८''' |''[[मी पाठीशी आहे]]'' | पराग सावंत | [[सक्षम कुलकर्णी]], अश्विनी चावरे, [[अरुण नलावडे]], सुहास परांजपे | style="text-align:center" | |} == एप्रिल - जून == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" style="width:6%" | प्रकाशन ! style="width:18%" |शीर्षक ! style="width:18%" |दिग्दर्शक ! कलाकार ! style="width:4%;" | संदर्भ |- ! rowspan="8" style="text-align:center; background:#F88379; text color:#000;" |ए<br>प्रि<br>ल | style="text-align:center; background:#d88579" |'''१०''' |''[[अशी ही जमवा जमवी]]'' | लोकेश गुप्ते | [[अशोक सराफ]], [[वंदना गुप्ते]], [[सुनील बर्वे]], [[सुलेखा तळवलकर]], [[पुष्कराज चिरपूटकर]] | style="text-align:center" | |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d88579" |'''११''' |''[[जय भीम पँथर]]'' | निशांत ढापसे | [[मिलिंद शिंदे]], [[शशांक शेंडे]], [[जयवंत वाडकर]], [[चिन्मय उदगीरकर]], [[गौरव मोरे]], [[अभिजीत चव्हाण]] | style="text-align:center" | |- |''[[इंस्टिट्युट ऑफ पावटोलॉजी]]'' | प्रसाद नामजोशी, सागर वंजारी | [[सयाजी शिंदे]], [[गिरीश कुलकर्णी]], [[दिलीप प्रभावळकर]], [[दिप्ती देवी]], [[पार्थ भालेराव]] | style="text-align:center" | |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#d88579" |'''१८''' |''[[सुशीला सुजीत]]'' | [[प्रसाद ओक]] | [[प्रसाद ओक]], [[स्वप्निल जोशी]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[सुनील तावडे]], [[नम्रता संभेराव]], [[अमृता खानविलकर]], [[गश्मीर महाजनी]], [[अथर्व सुदामे]] | style="text-align:center" | |- |''[[संत ज्ञानेश्वरांची मुक्ताई]]'' | [[दिग्पाल लांजेकर]] | [[समीर धर्माधिकारी]], [[मृणाल कुलकर्णी]], [[अजय पूरकर]], [[मनोज जोशी]], [[आदिनाथ कोठारे]], [[अश्विनी महांगडे]], [[प्रवीण तरडे]], [[आस्ताद काळे]] | style="text-align:center" | |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#d88579" |'''२५''' |''[[देवमाणूस (चित्रपट)|देवमाणूस]]'' | तेजस विजय देओस्कर | [[महेश मांजरेकर]], [[रेणुका शहाणे]], [[सुबोध भावे]], [[अभिजीत खांडकेकर]], [[पूर्णिमा डे]], [[मोहन आगाशे]], [[सई ताम्हनकर]] | style="text-align:center" | |- |''[[झापुक झुपूक]]'' | [[केदार शिंदे]] | [[मिलिंद गवळी]], [[दीपाली पानसरे]], [[पुष्कराज चिरपूटकर]], [[सूरज चव्हाण]], [[जुई भागवत]], इंद्रनिल कामत | style="text-align:center" | |- |''[[छबी]]'' | अद्वैत मसूरकर | [[समीर धर्माधिकारी]], [[मकरंद देशपांडे]], अनघा अतुल | style="text-align:center" | |- ! rowspan="14" style="text-align:center; background:#9ACD32; text color:#000;" |मे | rowspan="2" style="text-align:center; background:#C5E384" |'''१''' |''[[आता थांबायचं नाय!]]'' | [[शिवराज वायचळ]] | [[भरत जाधव]], [[सिद्धार्थ जाधव]], [[आशुतोष गोवारीकर]], [[ओम भुतकर]], [[पर्ण पेठे]], [[रोहिणी हट्टंगडी]], [[श्रीकांत यादव]], [[प्राजक्ता हणमघर]] | style="text-align:center" | |- |''[[गुलकंद (चित्रपट)|गुलकंद]]'' | [[सचिन गोस्वामी]] | [[समीर चौघुले]], [[प्रसाद ओक]], [[सई ताम्हनकर]], [[ईशा डे]], [[वनिता खरात]], [[मंदार मांडवकर]], [[जुई भागवत]], सर्विल आपटे, [[सचिन गोस्वामी]], [[सचिन मोटे]] | style="text-align:center" | |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#C5E384" |'''९''' |''[[माझी प्रार्थना - अकल्पनीय प्रेम कथा]]'' | पद्मराज नायर | पद्मराज नायर, [[उपेंद्र लिमये]] | style="text-align:center" | |- |''[[पी.एस.आय. अर्जुन]]'' | भूषण पटेल | [[अंकुश चौधरी]] | style="text-align:center" | |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#C5E384" |'''१६''' |''[[बंजारा (२०२५ चित्रपट)|बंजारा]]'' | स्नेह पोंक्षे | [[शरद पोंक्षे]], [[भरत जाधव]], [[सक्षम कुलकर्णी]], [[सुनील बर्वे]], [[संजय मोने]] | style="text-align:center" | |- |''[[खविस]]'' | अनिकेत घाडगे | [[अमृता धोंगडे]], अनिकेत घाडगे, समीर सकपाळ, अक्षय गायकवाड, नितेश कांबळे, [[हार्दिक जोशी]], श्वेता खरात | style="text-align:center" | |- |''[[पॉस्को ३०७]]'' | स्वरूप सावंत | स्वरूप सावंत, शशी ठोसर, दिव्या घाडगे | style="text-align:center" | |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#C5E384" |'''२३''' |''[[मंगलाष्टक रिटर्न्स]]'' | योगेश भोसले | [[सक्षम कुलकर्णी]], [[प्रसाद ओक]], [[सुनील गोडबोले]], [[कमलेश सावंत]] | style="text-align:center" | |- |''[[वामा: लढाई सन्मानाची]]'' | अशोक कोंडके | कश्मिरा कुलकर्णी, गणेश दिवेकर, [[गौतमी पाटील]] | style="text-align:center" | |- |''[[एप्रिल मे ९९]]'' | रोहन मापुस्कर | साजिरी जोशी, आर्यन मेघनजी, श्रेयस थोरात, [[आशुतोष गोवारीकर]], [[आनंदा कारेकर]], | style="text-align:center" | |- |''[[तू मी आणि अमायरा]]'' | लोकेश गुप्ते | [[सई गोडबोले]], [[अजिंक्य देव]], [[पूजा सावंत]], [[राजेश्वरी सचदेव]] | style="text-align:center" | |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#C5E384" |'''३०''' |''[[म्हणजे वाघाचे पंजे]]'' | स्वरूप सावंत | [[सौरभ गोखले]], [[निखिल चव्हाण]], [[संजय नार्वेकर]], [[दीपाली सय्यद]], [[चिन्मय उदगीरकर]], [[प्राजक्ता हणमघर]] | style="text-align:center" | |- |''[[अष्टपदी (चित्रपट)|अष्टपदी]]'' | उत्कर्ष जैन | [[संतोष जुवेकर]], मयुरी कपडणे | style="text-align:center" | |- |''[[धर्मरक्षक अहिल्यादेवी होळकर एक युग]]'' | सुशांत सोनावळे | [[अश्विनी महांगडे]], अनिल नगरकर, सुरेश विश्वकर्मा | style="text-align:center" | |- ! rowspan="8" style="text-align:center; background:#93CCEA; text color:#000;" |जू<br>न | rowspan="2" style="text-align:center; background:#B0E0E6" |'''६''' |''[[जारण]]'' | हृषिकेश गुप्ते | [[अमृता सुभाष]], [[अनिता दाते-केळकर]], [[किशोर कदम]], [[राजन भिसे]], [[विक्रम गायकवाड]], [[सीमा देशमुख]], [[रसिका जोशी]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी]], स्नेहल छिदम | style="text-align:center" | |- |''[[आतली बातमी फुटली]]'' | विशाल गांधी | [[रोहिणी हट्टंगडी]], [[मोहन आगाशे]], [[सिद्धार्थ जाधव]] | style="text-align:center" | |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#B0E0E6" |'''१३''' |''[[आंबट शौकिन]]'' | निखिल वैरागर | [[पूजा सावंत]], [[प्रार्थना बेहेरे]], [[अमेय वाघ]], [[भाऊ कदम]], [[पार्थ भालेराव]], [[अभिजीत खांडकेकर]], [[अक्षय टांकसाळे]], [[मोनालिसा बागल]], [[किरण गायकवाड]], गौतमी पाटील | style="text-align:center" | |- |''[[शातीर द बिगीनिंग]]'' | सुनील वायकर | [[योगेश सोमण]], रेश्मा वायकर, [[रमेश परदेशी]], गौरव रोकडे, श्रेया कुलकर्णी, मीर सरवार | style="text-align:center" | |- | style="text-align:center; background:#B0E0E6" |'''२०''' |''[[समसारा]]'' | सागर लधे | [[सायली संजीव]], [[ऋषी सक्सेना]], [[पुष्कर श्रोत्री]], [[गिरीश ओक]], [[नंदिता धुरी]], [[प्रियदर्शिनी इंदलकर]] | style="text-align:center" | |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#B0E0E6" |'''२७''' |''[[सजना]]'' | शशीकांत धोत्रे | आकाश सर्वगोड, तृप्ती मोरे | style="text-align:center" | |- |''[[प्रेमाची गोष्ट २]]'' | [[सतीश राजवाडे]] | [[अविनाश नारकर]], [[प्रसाद बर्वे]], [[राजेश मापुस्कर]], करण परब | style="text-align:center" | |- |''[[ऑल इज वेल]]'' | योगेश जाधव | [[प्रियदर्शन जाधव]], [[अभिनय बेर्डे]], [[सयाजी शिंदे]], अभिजीत चव्हाण, दिशा काटकर | style="text-align:center" | |} == जुलै - सप्टेंबर == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" style="width:6%" | प्रकाशन ! style="width:18%" |शीर्षक ! style="width:18%" |दिग्दर्शक ! कलाकार ! style="width:4%;" | संदर्भ |- ! rowspan="3" style="text-align:center; background:plum; text color:#000;" |जु<br>लै | style="text-align:center; background:#f1daf1" |'''४''' |''[[गाडी नंबर १७६०]]'' | योगीराज गायकवाड | [[सुहास जोशी]], [[श्रीकांत यादव]], [[शशांक शेंडे]], [[प्रथमेश परब]], [[शुभंकर तावडे]], [[प्रसाद खांडेकर]], [[प्रियदर्शिनी इंदलकर]] | style="text-align:center" | |- | style="text-align:center; background:#f1daf1" |'''१८''' |''[[ये रे ये रे पैसा ३]]'' | [[संजय जाधव]] | [[संजय नार्वेकर]], [[सिद्धार्थ जाधव]], [[उमेश कामत]], [[तेजस्विनी पंडित]], [[विशाखा सुभेदार]], [[आनंद इंगळे]], [[नागेश भोसले]], [[वनिता खरात]], [[जयवंत वाडकर]] | style="text-align:center" | |- | style="text-align:center; background:#f1daf1" |'''२५''' |''[[धाप]]'' | योगेश गडगे | योगेश गडगे, किरण स्गेजल, केतन पवार, माधव अभ्यंकर, सुनील गोडबोले | style="text-align:center" | |- ! rowspan="6" style="text-align:center; background:#7FFFD4; text color:#000;" |ऑ<br>ग<br>स्ट | rowspan="3" style="text-align:center; background:#dbfff8" |'''१''' |''[[अवकारिका]]'' | अरविंद भोसले | विराट मडके, पीया कोसुंबकर, रोहित पवार, राहुल फलटणकर | style="text-align:center" | |- |''[[परिणती: बदल स्वतःसाठी]]'' | अक्षय बालसराफ | [[अमृता सुभाष]], [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी]], अक्षर कोठारी | style="text-align:center" | |- |''[[मुंबई लोकल]]'' | अभिजीत | [[प्रथमेश परब]], [[ज्ञानदा रामतीर्थकर]] | style="text-align:center" | |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#dbfff8" |'''८''' |''[[सत्यभामा अ फरगॉटन सागा]]'' | सारंग पेखाले | माधव अभ्यंकर, अभिजीत आमकर, भाविका निकम, ज्योती पाटील, सारंग मनोज, ज्ञानेश्वर शिंदे | style="text-align:center" | |- |''[[जित्राब]]'' | तानाजी घाडगे | [[सुहास पळशीकर]], [[पार्थ भालेराव]], [[शिवाली परब]], [[भारत गणेशपुरे]] | style="text-align:center" | |- | style="text-align:center; background:#dbfff8" |'''२२''' |''[[बेटर हाफ ची लव्ह स्टोरी]]'' | संजय अमर | [[सुबोध भावे]], [[रिंकू राजगुरू]], [[प्रार्थना बेहेरे]], [[अनिकेत विश्वासराव]] | style="text-align:center" | |- ! rowspan="6" style="text-align:center; background:#93CCEA; text color:#000;" |स<br>प्टें<br>ब<br>र | rowspan="3" style="text-align:center; background:#B0E0E6" |'''१२''' |''[[दशावतार (२०२५ चित्रपट)|दशावतार]]'' | सुबोध खानोलकर | [[दिलीप प्रभावळकर]], [[भरत जाधव]], [[अभिनय बेर्डे]], [[प्रियदर्शिनी इंदलकर]], [[सिद्धार्थ मेनन]], [[महेश मांजरेकर]] | style="text-align:center" | |- |''[[बिन लग्नाची गोष्ट]]'' | आदित्य इंगळे | [[प्रिया बापट]], [[उमेश कामत]], [[गिरीश ओक]], [[निवेदिता सराफ]] |- |''[[आरपार]]'' | गौरव पत्की | [[ललित प्रभाकर]], [[हृता दुर्गुळे]] | style="text-align:center" | |- | style="text-align:center; background:#B0E0E6" |'''१३''' |''[[पायवाटेची सावली]]'' | मुनव्वर भगत | विजे भाटिया, शाल्वी शाह | style="text-align:center" | |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#B0E0E6" |'''१९''' |''[[कुर्ला टू वेंगुर्ला]]'' | विजय कळमकर | प्रल्हाद कुरतडकर, [[वीणा जामकर]], [[वैभव मांगले]], [[सुनील तावडे]] | style="text-align:center" | |- |''[[अरण्य (चित्रपट)|अरण्य]]'' | अमोल करंबे | [[हार्दिक जोशी]], वीणा जगताप, हृतिका पाटील, विजय निकम, सुरेश विश्वकर्मा, चेतन चावडा | style="text-align:center" | |- |} == ऑक्टोबर - डिसेंबर == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" style="width:6%" | प्रकाशन ! style="width:18%" |शीर्षक ! style="width:18%" |दिग्दर्शक ! कलाकार ! style="width:4%;" | संदर्भ |- ! rowspan="3" style="text-align:center; background:plum; text color:#000;" |ऑ<br>क्टो<br>ब<br>र | style="text-align:center; background:#f1daf1" |'''२''' |''[[वडापाव (चित्रपट)|वडापाव]]'' | प्रसाद ओक | [[प्रसाद ओक]], [[गौरी नलावडे]], [[रसिका वेंगुर्लेकर]], [[अभिनय बेर्डे]], [[रितीका श्रोत्री]], [[सविता प्रभुणे]], [[शाल्व किंजवडेकर]] | style="text-align:center" | |- | style="text-align:center; background:#f1daf1" |'''१०''' |''[[सकाळ तर होऊ द्या]]'' | अलोक जैन | [[सुबोध भावे]], [[मानसी नाईक]] | style="text-align:center" | |- | style="text-align:center; background:#f1daf1" |'''२२''' |''[[प्रेमाची गोष्ट २]]'' | [[सतीश राजवाडे]] | [[ललित प्रभाकर]], [[रिद्धिमा पंडित]], [[रुचा वैद्य]], [[स्वप्नील जोशी]], [[भाऊ कदम]] | style="text-align:center" | |- ! style="text-align:center; background:#7FFFD4; text color:#000;" |नो<br>व्हें<br>ब<br>र | style="text-align:center; background:#dbfff8" |'''७''' |''[[अभंग तुकाराम]]'' | [[दिग्पाल लांजेकर]] | [[योगेश सोमण]], [[स्मिता शेवाळे]], [[समीर धर्माधिकारी]], [[मृणाल कुलकर्णी]], [[अजय पूरकर]], [[निखिल राऊत]], [[विराजस कुलकर्णी]] | style="text-align:center" | |- |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} olyolau7n3otpk711xsg3j3j1mpr6lm 4 368613 2718369 2710530 2026-10-09T09:28:55Z MediaWiki message delivery 38883 /* Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist */ नवीन विभाग 2718369 wikitext text/x-wiki {{स्वयं संग्रह | algo = old(7d) | archive = विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा १२ | counter = 0 }} {{जुन्या चर्चा चौकट|search=yes| <center>[[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा १|१]], [[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा २|२]], [[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा ३|३]], [[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा ४|४]], [[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा ५|५]],<br> [[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा ६|६]], [[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा ७|७]],[[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा ८|८]],[[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा ९|९]],[[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा १०|१०]],<br> [[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा ११|११]],[[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा १२|१२]],[[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती/जुनी चर्चा १३|१३]]</center> }} {{सुचालन चावडी}} == १,००,००० लेख == मराठी विकिपीडियाने ''२४ जुलै, २०२५च्या पहाटे'' '''१,००,००० लेखांचा टप्पा ओलांडला'''. या महत्त्वाचा मैलदगड पार करताना तुमच्या सारख्या अनेक संपादकांची (आणि वाचकांचीही!) मोलाची भर आहे. तुमच्याकडून असेच योगदान मिळो आणि मराठी विकिपीडियाची उत्तरोत्तर भरभराट होत राहो ही आशा! [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २०:४२, २५ जुलै २०२५ (IST) :सर्व प्रचालकांचे, सहभागी सदस्यांचे हार्दिक अभिनंदन !! मुखपृष्ठावर <nowiki>''</nowiki>इतर  [[भारत|भारतीय]] [[भारतीय भाषा|भाषांमधील]] विकिपीडीया<nowiki>''</nowiki> या सदराखाली १०००००+ यामध्ये मराठी भाषेचा समावेश होईल, याचे समाधान वाटते. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) ०९:३०, २६ जुलै २०२५ (IST) ::या निमित्ताने मुखपृष्ठावरील विशेष लेख बदलण्यासंबंधी विचार करता येईल का? कारण 'लॉरेंझो दि पिएरो दे मेदिची तथा लॉरेंझो दे मेदिची' हा लेख खूप काळापासून तेथे आहे. विचार व्हावा ही विनंती. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १०:००, २६ जुलै २०२५ (IST) :::हार्दिक अभिनंदन --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १५:५९, २६ जुलै २०२५ (IST) :::: नेपाळी विकिपीडियाकडून अभिनंदन. वाढत राहा. --[[सदस्य:बडा काजी|बडा काजी]] ([[सदस्य चर्चा:बडा काजी|चर्चा]]) १६:३१, २६ जुलै २०२५ (IST) :::::सर्व सक्रिय संपादकांचे हार्दिक अभिनंदन. या महत्वाच्या टप्प्या पर्यंत पोहोचण्यासाठी अनेक ज्ञात अज्ञात व्यक्तींचे अनमोल योगदान लाभले आहे. सबब अशा सर्व सदस्यांचे मनापासून आभार.-[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> ✉️</span>]] ) १९:०७, २६ जुलै २०२५ (IST) ::::::एक लक्ष लेखांचा महत्त्वाचा टप्पा पार केल्याबद्दल सर्वांचे आभार आणि सर्वांना शुभेच्छा सुद्धा. --[[User:Sandesh9822|'''<span style="background color: black; color: orange">संदेश</span><span style="color: blue"> हिवाळे</span>'''<span style="color: green"></span>]]^{[[User talk:Sandesh9822|<span style="color: maroon">चर्चा</span>]]} ०९:११, ४ ऑगस्ट २०२५ (IST) :::[[तिसरे आंग्ल-मराठा युद्ध]]? -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:२५, २७ जुलै २०२५ (IST) ::मुखपृष्ठावर <nowiki>''</nowiki>इतर  [[भारत|भारतीय]] [[भारतीय भाषा|भाषांमधील]] विकिपीडीया<nowiki>''</nowiki> या सदराखाली १०००००+ यामध्ये मराठी भाषेचा समावेश झाला असल्याचे कधी दिसून येईल? त्यासाठी आपल्याला काही करावे लागते का? की global level ला त्याची दखल घेतली गेली की ते मुखपृष्ठावर दिसू लागेल? उत्सुकता म्हणून विचारले. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १४:५०, २ ऑगस्ट २०२५ (IST) :::विकिपीडियांची लेखनिहाय यादी [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias येथे] पाहा. येथील आकडेवारी आपोआप अद्ययावत होत असते. --[[User:Sandesh9822|'''<span style="background color: black; color: orange">संदेश</span><span style="color: blue"> हिवाळे</span>'''<span style="color: green"></span>]]^{[[User talk:Sandesh9822|<span style="color: maroon">चर्चा</span>]]} ०९:२६, ४ ऑगस्ट २०२५ (IST) :संपादक, वाचक, आणि विकिपीडिया या तिघांचे अभिनंदन आणि आभार, विशेषतः अशा संपादकांचे आभार जे जुन्या काळात, किंवा जुन्या काळापासून सक्रिय आहेत. मराठी विपी बाल्यावस्थेत असतांना ज्यांनी योगदान केले, त्यांच्याशिवाय हे अवघड ठरले असते. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २२:३८, २६ जुलै २०२५ (IST) :मुक्त ज्ञाननिर्मिती प्रक्रियेत सहभागी सर्व संपादकांचे अभिनंदन ! हा प्रवास असाच उत्तम प्रकारे पुढे जात राहो ! सर्वानी मिळून हे व्यासपीठ समृद्ध करीत राहूया. [[सदस्य:आर्या जोशी|आर्या जोशी]] ([[सदस्य चर्चा:आर्या जोशी|चर्चा]]) ===गुणवत्ता === मराठी विकिपीडियाच्या सर्व सदस्यांचे हा मोठा टप्पा गाठल्याबद्दल अभिनंदन. आशा आहे की आपण पुढेही चांगल्या गुणात्मक पद्धतीने काम करत राहू. परंतु आपल्याकडे असलेल्या लेखांची गुणवत्ता वाढवण्यासाठी एका चांगल्या योजनेची आवश्यकता आहे. हे साध्य करण्यासाठी तुमच्या कल्पनांचे स्वागत आहे. इंग्रजी विकिपीडियावर अनुसरण्या काही कल्पना अशा आहेत: * '''मासिक विशेष लेख संपादन''' (आपण दर महिन्याला एक/दोन लेख निवडू आणि सर्व संपादक त्याला विशेष लेखाइतके चांगले बनवण्यासाठी ते संपादित करू शकतात.) * '''मासिक/द्विमासिक विषय आधारित लेख संपादन''' (आपण प्रत्येक महिन्यासाठी एक विषय निवडू शकतो आणि त्या विषयावर लेख संपादित करू शकतो. (उदा. [[विकिपीडिया:महिला संपादनेथॉन- २०२५|महिला संपादनेथॉन]]. सध्या मी पाहतो की नवीन लेख तयार करणारे बरेच संपादक त्यांच्या स्वतःच्या निवडीनुसार लेख तयार करतात (जे चांगले आहे, परंतु लक्षकेंद्रित नाही). आपल्याला मराठी विकिपीडियावर प्रत्यक्षात वाचल्या जाणाऱ्या लेखांवर लक्ष केंद्रित करण्याची आवश्यकता आहे आणि {{साद प्रचालक}} अशा विषयांची ओळख करण्यास मदत करू शकतात; (उदा. जर प्रचालकांना एखाद्या साधनाद्वारे हे ओळखता आले की मराठी विकिपीडियावर सर्वाधिक वाचले जाणारे किंवा सर्वाधिक शोधले जाणारे विषय महाराष्ट्रीय स्वातंत्र्यसैनिक आहेत; किंवा महाराष्ट्र सरकारने राबवलेल्या सरकारी योजना इ. तर आपण त्यावर लक्ष केंद्रित करू शकतो). * '''मराठी लेखांचे प्रोत्साहन देण्यासाठी काही कार्यक्रम'''; विकिपीडियाच्या बाहेर (जसे की [[ट्विटर|एक्स]] (पूर्वीचे ट्विटर), [[फेसबुक]], [[इन्स्टाग्राम]] इ. वर आमचे खाते सुरू करणे आणि तेथे काही मनोरंजक तथ्ये पोस्ट करणे जिथे लोक वाचू शकतील आणि मराठी विकिपीडियाच्या पृष्ठावर पुनर्निर्देशित होतील.) [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) ११:२५, २२ ऑगस्ट २०२५ (IST) :उत्तम कल्पना आहेत! :यातील विषयाधारित लेख संपादन करण्यासाठी आपल्याकडे सध्या पुरेसे संपादनबळ नाही असे वाटते. तरीही प्रयत्न करण्यास हरकत नाही. फेसबुकवर पूर्वी एक खाते आपण चालवत असत. @[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] यांच्याकडे याची अधिक माहिती आहे. हे करताना प्रताधिकार किंवा तोतयेगिरी (spoofing) चे आरोप होउन हे खाते निलंबितही झाले होते. इतरही ठिकाणी हे सुरू करावे. :यांशिवाय पूर्वी [[विकिपीडिया:प्रकल्प बावन्नकशी २०१०|बावनकशी नावाचा एक प्रकल्प]] आपण राबविला होता. यावर एक नजर घालावी. :[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ११:४२, २२ ऑगस्ट २०२५ (IST) ::{{ping|Dharmadhyaksha}} Bharyach divsanpurvi Abhay Natu, ani mazi hyavishayi charcha zali hoti. Suruwat karnyasathi apan 4-5 mahinyacha jujbi velapatrak tayar karu shakto. Hyamadhe jya-tya mahinyatil ghadamodivar laksh kendrit karu shakto. Udaharnarth ganapati, gauri, Diwali. Jayanti/punyatithi. Hya kalat aplyala sandarbh shodhane suddha sope jail. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १४:३४, २२ ऑगस्ट २०२५ (IST) :::{{ping|Usernamekiran}} आपला सल्ला चांगला आहे. जर तुम्हाला सहकार्य करायचे असेल तर योजना करूया. त्यानुसार मी [[नवदुर्गा]] विषयावर काम करायला सुरुवात केली आहे. {{ping|Tiven2240}} यांना शक्य असल्यास नवरात्रीत हे एक्स/फेसबुकवर पोस्ट करता येतील; ज्याने वाचक व नवे लेखक पण वाढतील. दर रोज एक पोस्ट व त्यानुसार एक लेख सुधारणे आपल्याला नक्की शक्य आहे. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १६:५३, २८ ऑगस्ट २०२५ (IST) ::::@[[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] उत्तम कल्पना आहे! [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २२:२४, २८ ऑगस्ट २०२५ (IST) ::::: हो. मी एक-दोन दिवसात एक जुजबी आराखडा तयार करतो, त्यावर चर्चा करून पुढची वाटचाल कशी करायची हे ठरवता येईल. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २३:४४, २८ ऑगस्ट २०२५ (IST) == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २३:३०, १४ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Nitesh (OKI)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:१२, २० ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Nitesh (OKI)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १४:०५, २६ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Nitesh (OKI)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> ०३:०६, २७ ऑगस्ट २०२५ (IST) (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १०:१८, ९ ऑक्टोबर २०२५ (IST) (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:RamzyM (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) १७:१३, २० ऑक्टोबर २०२५ (IST) (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:Sannita (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] १९:४२, ३० ऑक्टोबर २०२५ (IST) (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:MKaur (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) १९:५२, २० नोव्हेंबर २०२५ (IST) (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:Sannita (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == १,११,१११ आव्हान/आवाहन == {{Progression|(103069-100000)|(11111)|task=नवीन लेख निर्मीती}} <!---- Progression साचातील प्रगती बदलण्यासाठी आजची मराठी विकिपीडियावरील लेखांची संख्य 103069 च्या जागी लिहा. ही संख्या १८ सप्टेंबर २०२६ ची आहे. ----> नमस्कार, तुम्हाला साद घालण्यास कारण की तुम्ही गेल्या ३० दिवसांत मराठी विकिपीडियावर संपादन केलेले आहे. धन्यवाद. २०२५ साल संपून २०२६ सुरू होत असताना येथील संपादकांना एक आवाहन करीत आहे की पुढील ३७३ दिवसांत येथील लेखसंख्या १,००,८९६ पासून १,११,१११ इतकी करावी. यासाठी आपल्याला रोज अंदाजे २८ लेख तयार करावे लागतील. हे मोठी आव्हान आहे परंतु आपण सगळे मिळून हे पेलू शकू ही आशा आणि विश्वास आहे. हे आव्हान वाटते त्यापेक्षा अधिक कठीण आहे कारण लेखसंख्या वाढवत असताना येथील दर्जा कमी होउन उपयोगाचे नाही. येथे दर्जा मापण्यासाठी लेखांमागील संपादने आणि इतर पाने यांचे एक क्लिष्ट समीकरण असते. अधिक खोलात न जाता -- दर लेखामागे अधिकाधिक संपादने आणि इतर पाने म्हणजे चांगला दर्जा -- हे लक्षात ठेवणे पुरेसे आहे. तरी आपण सगळ्यांनी नेट लावून हे आव्हान पेलूयात! पुन्हा एकदा धन्यवाद. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १२:००, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) {| class="collapsible collapsed section-body" style="margin-bottom:20px;" |- ! colspan="3" class="section-header" |संपादकांना साद |- | {{साद|663highland |ABreault (WMF) |ANANT PHONDKE |Acharya Atul |Aditya tamhankar |Adv Anant Vasantrao Sakunde |Ajinkya Salunkhe |Amish salunke |AmraSylheti |Anahidpishva |Ankit231132 |Aryan Bagkar |Ashokdhakane |AshutoshRapatwar30 |Aussie3.oi3 |BardBooksPublishingHouse |BharatGadhavi99 |BipP92 |ChapterGPT}} :{{साद|ChiK | Civvì |Codename Noreste |CommonsDelinker |Cvrajarshi |DalidaEditor |Dharmadhyaksha |Dilip Dhamapurkar |Dilip wadje patil |Dinesh P Purohit |Dostojewskij |Double Trouble Team |Dr. Amol Arun Pagar |Dsrprj |Eaglespirit |Eihel |ElDiablo9412 |ExE Boss |Fulabai chavan |Ganesh4599 |Gauri G Gosavi |Gotitbro |Herpking |HeyBueno |Ink N Pen Publication |Janhaviloke1515 |JayCubby}} :कृपया वरील संदेश पहावा. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १२:०१, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) ::{{साद|अभय नातू |अर्जुन जयवंत बोरकर |अविनाश भिमराव ढळे |आर्या जोशी |ईश्वर जाधव |उमा महेश कासार |ऋतुजा हृदयनाथ गावडे |गझलगंधर्व सुधाकर कदम |छोटी|डॉ. शिवाजी भगवान माने |तेजा ताटे |दत्तात्रय पालकर |दिलीप बाळकृष्ण भोसले |प्रवीण कुबल |प्रसाद गावडे |रंगनाथ अजय काठेवाड |रश्मी राम|श्रीम.पूनम विष्णू पालव |संतोष गोरे |समीर विनोद डोंगरवार |सुचिता बागडे-खाडे|सूर्यकांत साळुंके |सौरभ विठ्ठलराव चौधरी|हनुमंत तुकाराम सुतार |हृदयनाथ लक्ष्मण गावडे |Kedarg6500}} :: ::कृपया वरील संदेश पहावा. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १२:०२, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) :::{{साद|Ketaki Modak|Khirid Harshad |LightandDark2000 |Litlok |Lymantria |MBq |MPF |MathXplore |Mlwb1953 |Mojo.bangladesh |Mr.SMSharad |Naresh Bhoye |NileshDev |Nitin.kunjir |Nitinraje Anuse |Nvdtn19 |PK2 |Patil Ranjit |Prabhudas Aajgaonkar |Pranav2202 |Pravin kubal |R. Henrik Nilsson |Rajaram.Lokhande |Rama Polji |RefreshNatureIQRekha Nivas Gurav|Rhutvij Sankpal |Rotondus |Rushikesh maske |SURYAKANT ALUNKE |Sahil1530 |Saish shinde |Sakretsu |Salil Kumar Mukherjee |Sandesh9822 |Sangeeta Patyekar}} :::कृपया वरील संदेश पहावा -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १२:०४, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) ::::{{साद|Santosh Yashavant Mohite |SerChevalerie |Sh Manju singh |Shivradnyi |ShrirangNene |Snehalata Jagadish Rane |Sonali Naik |Steinsplitter |Swati Rajendra Hindalekar |Tanaji Chhagan Bhosale |Tanbiruzzaman Ternarius |Thomsshelbyy |Tiven2240 |Tusharlasurkar mahanubhav|Udaygawas0104 |Unknown FG |Usernamekiran |Vikas chhabildas Patil |Vikrantkorde |Vilas N Shinde |WikiPedant |Wingstem |Yogesh R. Jadhav |ZPPSMALVANDEWOOLWADA |林詩朗92 |源義信 }} ::::कृपया वरील संदेश पहावा. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १२:०५, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) :::::<nowiki>* ~~~~</nowiki> [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १३:३७, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) |} ::नवीन लेखामध्ये किमान शब्दसंख्या किती असावी असा काही संकेत आहे का? [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १३:४२, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) :::लेख अगदी दोन ओळींचा असू नये. किमान खालील गोष्टी असाव्या -- :::*{{t|विकिडेटा माहितीचौकट}} साचा :::*प्रस्तावना (व्यक्तीलेख असल्यास जन्म, मृत्यू तारीख आणि स्थानासह) :::*विषयवस्तूचे महत्व दाखवणारा एक उतारा. :::*बाह्य दुवे (असल्यास -- अधिकृत संकेतस्थळ, इ.) :::*{{t|संदर्भयादी}} साचा (लेखात संदर्भ असावेत) :::*वर्गीकरण :::*आंतरविकि दुवा (असल्यास) :::पूर्वी यासाठी संकेत लिहून ठेवले होते. ते शोधून त्यात सुधारणा करुन प्रकाशित व्हावे. cc: {{साद|संतोष गोरे}} :::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:०६, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) ::::धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १६:०३, २४ डिसेंबर २०२५ (IST) <big>'''तुम्ही हे आव्हान पेलण्यासाठी तयार असाल तर खाली आपली सही करा'''</big> (<nowiki>* ~~~~</nowiki> असे लिहून.) === सही === # [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १२:१३, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) # [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> ✉️</span>]] ) १३:३०, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) # [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १३:३८, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) # [[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) १४:४८, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) # [[सदस्य:Aditya tamhankar|ॲड. आदित्य अश्विनी उमेश ताम्हनकर]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) २०:२७, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) # [[User:Sandesh9822|'''<span style="background color: black; color: orange">संदेश</span><span style="color: blue"> हिवाळे</span>'''<span style="color: green"></span>]]^{[[User talk:Sandesh9822|<span style="color: maroon">चर्चा</span>]]} ११:००, २४ डिसेंबर २०२५ (IST) # [[सदस्य:ElDiablo9412|ElDiablo9412]] ([[सदस्य चर्चा:ElDiablo9412|चर्चा]]) १४:३०, २४ डिसेंबर २०२५ (IST) # [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १५:४९, २४ डिसेंबर २०२५ (IST) # [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ०२:०४, २६ डिसेंबर २०२५ (IST) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:५१, १८ जानेवारी २०२६ (IST) (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> ०२:३१, २० जानेवारी २०२६ (IST) (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> ०६:१२, १८ फेब्रुवारी २०२६ (IST) (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:ABreault (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-02-16_Wikipedias&oldid=30094589 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ – लघु संवाद सत्र == नमस्कार, '''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६''' या आंतरराष्ट्रीय संपादन उपक्रमाच्या अनुषंगाने एक लघु संवाद सत्र आयोजित करण्यात येत आहे. या सत्रात उपक्रमाची थोडक्यात माहिती, सहभागी होण्याचे मार्ग आणि विकिपीडियावर स्त्रीवाद व लोकसाहित्याशी संबंधित विषयांवर लेखन कसे करता येईल याबद्दल चर्चा होईल. * '''दिनांक:''' शनिवार, ७ मार्च २०२६ * '''वेळ:''' सायं. ६:०० – ६:३० * '''स्वरूप:''' मुंबई येथे प्रत्यक्ष लघु कार्यशाळा तसेच 'झूम' द्वारे ऑनलाइन सहभाग '''वक्ता:''' * संतोष गोरे — मराठी [[विकिपीडिया:प्रचालक|विकिपीडियाचे प्रचालक]] व स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य उपक्रमाचे आयोजक सर्व इच्छुक विकिसदस्यांनी या सत्रात सहभागी व्हावे ही विनंती. अधिक माहिती: [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/कार्यशाळा]] — आयोजक [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०१:०३, ७ मार्च २०२६ (IST) == विकीकॉन्फरन्स इंडिया २०२६ साठी शिष्यवृत्ती घोषणा == नमस्कार मंडळी, विकी-परिषद इंडिया २०२६ (विकीकॉन्फरन्स इंडिया २०२६) साठी शिष्यवृत्ती प्रक्रिया सुरू झाली आहे. ही परिषद (कॉन्फरन्स) ४ ते ६ सप्टेंबर रोजी भारतात कोची येथे होणार आहे. या परिषदेत भारतातील, दक्षिण आशियातील तसेच अन्य ठिकाणाहून विकिमीडियन, विकीसमूहासाठी कार्यरत असणारे सहकारी, तसेच भरीव योगदान करणारे कार्यकर्ते सहभागी होतील. मुक्त ज्ञान निर्मिती बाबत समविचारी लोकांना भेटण्याची, एकत्र येण्याची, शिकण्याची, अनुभवांची/ विचारांची देवघेव करण्याची तसेच एकत्र काम सुरू करण्यासाठी ही एक मोठी संधी आहे. तुम्ही जर विकिमीडिया प्रकल्पांमध्ये योगदान करत असाल अथवा विकीसमूहासाठी कार्यरत असाल तर या शिष्यवृत्ती साठी नक्की अर्ज करा. या शिष्यवृत्ती बद्दल [[diffblog:2026/03/19/namukku-othukoodam-scholarships-now-open-for-wikiconference-india-2026/|अधिक]] माहिती खालील प्रमाणे-    🙂 अर्ज करण्याची अंतिम वेळ- १५ एप्रिल २०२६ रोजी रात्री ११.५९ भारतीय प्रमाण वेळे नुसार अर्ज करण्यासाठीचा दुवा: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform application link] अधिक सविस्तर माहितीसाठीचा दुवा: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|Meta page link]] कृपया अधिकाधिक सहकाऱ्यांपर्यंत ही माहिती पोचवा. धन्यवाद विकीकॉन्फरन्स इंडिया २०२६ आयोजन समिती -[[सदस्य:Gnoeee|Gnoeee]] ([[सदस्य चर्चा:Gnoeee|चर्चा]]) ०२:४२, २९ मार्च २०२६ (IST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ००:११, ६ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ०६:२८, २६ एप्रिल २०२६ (IST) </bdi> (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:Codename Noreste@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:३२, १७ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Nitesh (OKI)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == २०२६ च्या यू४सी निवडणुकीत आता मतदान करा == <section begin="announcement-content" /> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. </div> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,</span><section end="announcement-content" /> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) २२:४४, २७ मे २०२६ (IST) (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|चर्चा]])</bdi> २२:४१, २३ जून २०२६ (IST) (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:Codename Noreste@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) १८:५९, २५ जून २०२६ (IST) (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:Sannita (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2026 साठी स्वखर्च नोंदणी (Self-Funded Registration) आणि सत्र प्रस्ताव आमंत्रण (Call for Submissions) आता सुरू झाले आहेत == प्रिय समुदाय सदस्यांनो, WikiConference India 2026 साठी '''स्वखर्च नोंदणी (Self-Funded Registration)''' आणि '''सत्र प्रस्ताव आमंत्रण (Call for Submissions)''' आता सुरू झाले आहेत, हे जाहीर करताना आम्हाला आनंद होत आहे. WikiConference India 2026 चे आयोजन 4 ते 6 सप्टेंबर 2026 दरम्यान कोची, केरळ येथे करण्यात येणार आहे. या परिषदेत भारत आणि दक्षिण आशियातील विकिमीडियन, समुदाय नेते, विकसक, संशोधक आणि मुक्त ज्ञानामध्ये रस असलेले सहभागी एकत्र येऊन संवाद साधतील, सहकार्य करतील आणि आपले अनुभव शेअर करतील. यंदाच्या परिषदेची संकल्पना आहे: '''“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”''' कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि ज्ञाननिर्मितीच्या नव्या पद्धतींमुळे वेगाने बदलणाऱ्या तांत्रिक वातावरणाच्या पार्श्वभूमीवर, समुदाय नेतृत्व, ज्ञान समता, प्रादेशिक भाषा, मुक्त ज्ञान आणि भारत व दक्षिण आशियातील विकिमीडिया चळवळीचे भविष्य या विषयांवर चर्चा करण्यासाठी ही परिषद एक व्यासपीठ उपलब्ध करून देईल. === स्वखर्च नोंदणी === स्वखर्च नोंदणीसाठी अर्ज आता Pretix वर खुले आहेत. '''नोंदणी फॉर्म:''' <nowiki>https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/</nowiki> '''तपशील आणि पात्रता:''' <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> === सत्र प्रस्ताव आमंत्रण === सत्र प्रस्ताव आमंत्रण आता Eventyay वर खुले आहे. कार्यशाळा, चर्चा सत्रे, पॅनेल चर्चा, परस्परसंवादी सत्रे, लाइटनिंग टॉक्स आणि पोस्टर सादरीकरणांसाठी आम्ही प्रस्ताव आमंत्रित करत आहोत. तुम्ही अनुभवी योगदानकर्ता असाल किंवा नव्याने समुदायात सहभागी झालेले सदस्य असाल, तुमच्या कल्पना, अनुभव आणि शिकवण परिषदेच्या कार्यक्रमाला अधिक समृद्ध बनवू शकतात आणि चळवळीतील महत्त्वाच्या चर्चांना दिशा देऊ शकतात. '''तपशील आणि मार्गदर्शक सूचना:''' <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> '''प्रस्ताव सादर करण्याची अंतिम तारीख:''' 15 जुलै 2026 WikiConference India 2026 बद्दलची संपूर्ण माहिती, सहभागाची माहिती, महत्त्वाच्या तारखा, परिषदेसंबंधी अद्यतने आणि प्रस्ताव सादरीकरणासाठीच्या मार्गदर्शक सूचना जाणून घेण्यासाठी कृपया अधिकृत घोषणा पहा. '''सविस्तर घोषणा:''' <nowiki>https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/</nowiki> आम्ही सर्व समुदाय सदस्यांना नोंदणी करण्याचे, आपले प्रस्ताव सादर करण्याचे आणि ही घोषणा आपल्या समुदायांमध्ये व नेटवर्कमध्ये शेअर करण्याचे आवाहन करतो. सादर, '''WikiConference India 2026 आयोजन समिती''' [[सदस्य:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[सदस्य चर्चा:Amrit Sufi|चर्चा]]) १५:५४, ३० जून २०२६ (IST) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[सदस्य:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[सदस्य चर्चा:Gauri Guptaa|चर्चा]]) २०:०२, ७ जुलै २०२६ (IST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) १७:५४, २४ जुलै २०२६ (IST) </bdi> (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:DreamRimmer@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' <nowiki>~~~~</nowiki> [[सदस्य:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[सदस्य चर्चा:Shadabgdg|चर्चा]]) २१:४१, २५ जुलै २०२६ (IST) == Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities == ''Please feel free to translate it into your language.'' Hello everyone, We hope you're doing well! The [[m:Indic_MediaWiki_Developers_User_Group|Indic_MediaWiki_Developers_User_Group]] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities. Last year, we piloted [[m:Indic_Community_Task_Force_2025|Indic_Community_Task_Force_2025]] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed. === What are we looking for? === We invite your community to nominate one or two points of contact and share: * The name of your Wikimedia community. * A primary and alternate community contact. * Telegram usernames of the nominated contacts. * A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities. This could include areas such as: * Editing or patrolling workflows that could be improved. * Gadgets, tools, or bots that your community needs. * Template or interface-related challenges. * Technical barriers faced by contributors. * Any other broad technical priorities for your community. === How to participate === Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''. If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message. === What happens next? === The information collected will help us: * Build a network of community contacts for future technical collaboration. * Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities. * Plan focused technical support and community engagement activities. * Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate. Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels. We look forward to working more closely with your community! '''Best wishes,''' [[सदस्य:Kalli navya|Navya sri Kalli]] ''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)'' [[सदस्य:Kalli navya|Kalli navya]] ([[सदस्य चर्चा:Kalli navya|चर्चा]]) २१:३२, २ ऑगस्ट २०२६ (IST) == Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 == Dear Wikimedia contributors, As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. Campaign Focus: A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project. Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps. This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings. Campaign Focus: A. Add freely licensed images of medicinal plants. B. Improve description of existing medicinal plants. C. Improve depictions of images. D. Improve wikidata items. We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project. Best regards,<br>WikiConference India 2026 pre-conference organizing team -- [[सदस्य:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[सदस्य चर्चा:Kuldeepburjbhalaike|चर्चा]]) २१:०४, १३ ऑगस्ट २०२६ (IST) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १४:५८, ९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) (This message was sent to [[:विकिपीडिआ:चावडी/प्रगती]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- सदस्य:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> c9mwflcxsgcdir0tyfox9g63jnv7d3t 0 369362 2718154 2651619 2026-10-08T18:19:29Z अभय नातू 206 संदर्भ 2718154 wikitext text/x-wiki '''हुतात्मा स्मारक, पालघर''' हे इसवी सन १९४२ च्या [[चले जाव चळवळ|चले जाव आंदोलनात]] सहभाग घेऊन बलिदान दिलेल्या स्वातंत्र्यसैनिकांच्या स्मरणार्थ बांधलेले स्मारक आहे.<ref>{{cite news |title=पालघरच्या हुतात्म्यांचा इतिहास |newspaper=महाराष्ट्र टाईम्स |date=2020-08-14 |url=https://maharashtratimes.com |access-date=2026-10-08}}</ref> == चले जाव चळवळ == इ.स. १९४२ मध्ये [[महात्मा गांधी|महात्मा गांधींनी]] ९ ऑगस्ट रोजी मुंबईतील [[गोवालिया टँक]] मैदान येथे [[ब्रिटिश राजवटी]]विरुद्ध [[चले जाव]] चळवळीचा नारा दिला होता.<ref>{{cite book |last=Chopra |first=P. N. |title=Quit India Movement: British Secret Documents |publisher=Interprint |year=1987 |page=45 |isbn=978-8185017327}}</ref> भारतातील लाखो देशभक्त या चळवळीत सामील झाले होते. [[पालघर तालुका|पालघर तालुक्यातील]] हजारो लोकसुद्धा या देशव्यापी चळवळीत सामील झाले होते. या चळवळीत [[माहीम|महिकावती]], [[केळवे]], [[सातपाटी]], [[शिरगाव]], [[मुरबे]], [[दातिवरे]], [[टेंभोडे]], [[नवापूर]], [[अल्याळी]], [[दांडी]], [[पाम]], [[नंडोरे]] इत्यादी विविध गावांमधील लोकांनी सहभाग घेतला होता.<ref name="MHTimes2025">{{cite news |title=पालघरचा स्वातंत्र्य लढा आणि हुतात्मा स्तंभ |newspaper=महाराष्ट्र टाईम्स (वसई विरार पुरवणी) |date=2025-08-14}}</ref> जसजसा लोकांचा मोर्चा पालघर येथील सरकारी कचेरीकडे (तहसील कचेरी) कूच करण्यासाठी वळला, तसा इंग्रज सरकारने केलेल्या पोलीस बंदोबस्तातील शिपायांनी मोर्चात सहभागी झालेल्या लोकांवर [[लाठीमार]] करण्यास सुरुवात केली. त्या लाठीमाराला झुगारून नांदगाव येथील [[राष्ट्र सेवा दल|राष्ट्र सेवा दलाचे]] प्रमुख असलेले [[गोविंद गणेश ठाकूर]] यांनी [[वंदे मातरम्]]च्या घोषणा देण्यास सुरुवात केली आणि भारताचा [[भारतीय ध्वज|तिरंगा ध्वज]] फडकावत कचेरीकडे मार्गक्रमण केले.<ref name="MHTimes2025" /> त्याचवेळी इंग्रज अधिकाऱ्याने गोळीबार केला आणि त्याच ठिकाणी स्वातंत्र्यसैनिक गोविंद गणेश ठाकूर धारातीर्थी पडले. त्यांनी तिरंगा आपल्या छातीशी कवटाळतच प्राणत्याग केला. त्यांच्या मागोमाग असणारे काशिनाथ हरी पागधरे, रामप्रसाद तिवारी, रामचंद्र चुरी व सुकूर मोरे यांनीही इंग्रजांचा गोळीबार चालू असताना कचेरीकडे कूच केले आणि त्या गोळीबारात हे चौघेही हुतात्मा झाले.<ref>{{cite book |last=जाधवर |first=डॉ. बाळकृष्ण |title=महाराष्ट्रातील स्वातंत्र्यलढ्याचा इतिहास |publisher=विद्या प्रकाशन |year=२००९ |page=१५२}}</ref> पालघर शहरातील प्रसन्ना नाईक यांनी धारातीर्थी पडलेल्या गोविंद गणेश ठाकूर यांच्या छातीवर असलेला ध्वज पोलीस जप्त करण्याअगोदरच स्वतःच्या ताब्यात घेतला आणि ते तिथून निघून गेले. नंतर तो स्वातंत्र्यसैनिकाच्या रक्ताने पवित्र झालेला तिरंगा पालघर ग्रामपंचायतीमध्ये जमा करण्यात आला होता. दरवर्षी १४ ऑगस्टला स्वातंत्र्यसैनिकाच्या रक्ताने पवित्र झालेला हा तिरंगा हुतात्मा स्तंभाच्या ठिकाणी ठेवून तिथे पुष्पचक्र वाहून पाचही हुतात्म्यांना आदरांजली वाहण्यात येते.<ref name="MHTimes2025" /> == स्वातंत्र्य सैनिक == पालघर येथे इंग्रज सरकारविरुद्ध लढताना [[१४ ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४२|१९४२]] रोजी खालील पाच स्वातंत्र्यसैनिकांनी आपले प्राणार्पण केले होते. पालघर येथे [[पालघर रेल्वे स्थानक|पालघर रेल्वे स्थानकापासून]] [[माहीम]]कडे जाणाऱ्या रस्त्यावर [[हुतात्मा स्मारक, पालघर|हुतात्मा स्मारक]] बांधलेले आहे.<ref>{{cite web |url=https://palghar.gov.in |title=पालघर जिल्ह्याचा इतिहास आणि पर्यटन स्थळे |publisher=पालघर जिल्हा शासन संकेतस्थळ |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> # [[गोविंद गणेश ठाकूर]] - [[नांदगाव]] # [[काशिनाथ हरी पागधरे]] - [[सातपाटी]] # [[रामप्रसाद तिवारी]] - [[पालघर]] # [[रामचंद्र चुरी]] - [[मुरबे]] # [[सुकूर मोरे]] - [[सालवड]] == हुतात्मा दिवस == स्वातंत्र्यासाठी बलिदान देणाऱ्या हुतात्म्यांना आदरांजली वाहण्यासाठी आणि त्यांच्या बलिदानाचे स्मरण करण्यासाठी दरवर्षी १४ ऑगस्ट रोजी [[पालघर]] शहरातील संपूर्ण [[बाजारपेठ]] बंद ठेवली जाते व हुतात्म्यांना आदरांजली वाहिली जाते.<ref name="MHTimes2025" /> प्रत्येक वर्षी १४ ऑगस्ट रोजी दुपारी १२.३९ वाजता पालघर जिल्ह्यातील, [[ठाणे जिल्हा|ठाणे जिल्ह्यातील]] आणि [[मुंबई]] येथील सामाजिक व राजकीय क्षेत्रातील नागरिक, तसेच शाळा-महाविद्यालयांतील विद्यार्थी, विविध संस्था व संघटनांचे प्रतिनिधी पालघर हुतात्मा स्मारक (पाचबत्ती) येथे एकत्र येतात. दुपारी १२.३९ वाजता (ज्या वेळी गोळीबार झाला होता) ''दिन खून के हमारे यारो'' हे गीत वाजवून सर्वजण मूक श्रद्धांजली अर्पण करतात.<ref>{{cite news |title=पालघरमध्ये १४ ऑगस्टला पाळला जातो हुतात्मा दिन |newspaper=लोकसत्ता |date=2022-08-14 |url=https://www.loksatta.com |access-date=2026-10-08}}</ref> या हुतात्मा दिवशी पालघरचे [[लोकसभा|खासदार]], जिल्ह्यातील [[विधानसभा|आमदार]], नगराध्यक्ष, नगरसेवक, ग्रामपंचायत प्रतिनिधी, जिल्हाधिकारी, तहसीलदार, पोलीस अधीक्षक व नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित राहतात. हा हुतात्मा बलिदान दिवस पालघर जिल्ह्यातील प्रत्येक नागरिकासाठी अभिमानाचा सोहळा मानला जातो.<ref name="MHTimes2025" /> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक स्मारक]] [[वर्ग:पालघर]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील स्मारके]] p4dkdq5bzinb7qv5lnx7572x2eoqxr0 2718155 2718154 2026-10-08T18:19:50Z अभय नातू 206 /* चले जाव चळवळ */ 2718155 wikitext text/x-wiki '''हुतात्मा स्मारक, पालघर''' हे इसवी सन १९४२ च्या [[चले जाव चळवळ|चले जाव आंदोलनात]] सहभाग घेऊन बलिदान दिलेल्या स्वातंत्र्यसैनिकांच्या स्मरणार्थ बांधलेले स्मारक आहे.<ref>{{cite news |title=पालघरच्या हुतात्म्यांचा इतिहास |newspaper=महाराष्ट्र टाईम्स |date=2020-08-14 |url=https://maharashtratimes.com |access-date=2026-10-08}}</ref> == चले जाव चळवळ == इ.स. १९४२ मध्ये [[महात्मा गांधी|महात्मा गांधींनी]] ९ ऑगस्ट रोजी मुंबईतील [[गोवालिया टँक]] मैदान येथे [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश राजवटी]]विरुद्ध [[चले जाव]] चळवळीचा नारा दिला होता.<ref>{{cite book |last=Chopra |first=P. N. |title=Quit India Movement: British Secret Documents |publisher=Interprint |year=1987 |page=45 |isbn=978-8185017327}}</ref> भारतातील लाखो देशभक्त या चळवळीत सामील झाले होते. [[पालघर तालुका|पालघर तालुक्यातील]] हजारो लोकसुद्धा या देशव्यापी चळवळीत सामील झाले होते. या चळवळीत [[माहीम|महिकावती]], [[केळवे]], [[सातपाटी]], [[शिरगाव]], [[मुरबे]], [[दातिवरे]], [[टेंभोडे]], [[नवापूर]], [[अल्याळी]], [[दांडी]], [[पाम]], [[नंडोरे]] इत्यादी विविध गावांमधील लोकांनी सहभाग घेतला होता.<ref name="MHTimes2025">{{cite news |title=पालघरचा स्वातंत्र्य लढा आणि हुतात्मा स्तंभ |newspaper=महाराष्ट्र टाईम्स (वसई विरार पुरवणी) |date=2025-08-14}}</ref> जसजसा लोकांचा मोर्चा पालघर येथील सरकारी कचेरीकडे (तहसील कचेरी) कूच करण्यासाठी वळला, तसा इंग्रज सरकारने केलेल्या पोलीस बंदोबस्तातील शिपायांनी मोर्चात सहभागी झालेल्या लोकांवर [[लाठीमार]] करण्यास सुरुवात केली. त्या लाठीमाराला झुगारून नांदगाव येथील [[राष्ट्र सेवा दल|राष्ट्र सेवा दलाचे]] प्रमुख असलेले [[गोविंद गणेश ठाकूर]] यांनी [[वंदे मातरम्]]च्या घोषणा देण्यास सुरुवात केली आणि भारताचा [[भारतीय ध्वज|तिरंगा ध्वज]] फडकावत कचेरीकडे मार्गक्रमण केले.<ref name="MHTimes2025" /> त्याचवेळी इंग्रज अधिकाऱ्याने गोळीबार केला आणि त्याच ठिकाणी स्वातंत्र्यसैनिक गोविंद गणेश ठाकूर धारातीर्थी पडले. त्यांनी तिरंगा आपल्या छातीशी कवटाळतच प्राणत्याग केला. त्यांच्या मागोमाग असणारे काशिनाथ हरी पागधरे, रामप्रसाद तिवारी, रामचंद्र चुरी व सुकूर मोरे यांनीही इंग्रजांचा गोळीबार चालू असताना कचेरीकडे कूच केले आणि त्या गोळीबारात हे चौघेही हुतात्मा झाले.<ref>{{cite book |last=जाधवर |first=डॉ. बाळकृष्ण |title=महाराष्ट्रातील स्वातंत्र्यलढ्याचा इतिहास |publisher=विद्या प्रकाशन |year=२००९ |page=१५२}}</ref> पालघर शहरातील प्रसन्ना नाईक यांनी धारातीर्थी पडलेल्या गोविंद गणेश ठाकूर यांच्या छातीवर असलेला ध्वज पोलीस जप्त करण्याअगोदरच स्वतःच्या ताब्यात घेतला आणि ते तिथून निघून गेले. नंतर तो स्वातंत्र्यसैनिकाच्या रक्ताने पवित्र झालेला तिरंगा पालघर ग्रामपंचायतीमध्ये जमा करण्यात आला होता. दरवर्षी १४ ऑगस्टला स्वातंत्र्यसैनिकाच्या रक्ताने पवित्र झालेला हा तिरंगा हुतात्मा स्तंभाच्या ठिकाणी ठेवून तिथे पुष्पचक्र वाहून पाचही हुतात्म्यांना आदरांजली वाहण्यात येते.<ref name="MHTimes2025" /> == स्वातंत्र्य सैनिक == पालघर येथे इंग्रज सरकारविरुद्ध लढताना [[१४ ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४२|१९४२]] रोजी खालील पाच स्वातंत्र्यसैनिकांनी आपले प्राणार्पण केले होते. पालघर येथे [[पालघर रेल्वे स्थानक|पालघर रेल्वे स्थानकापासून]] [[माहीम]]कडे जाणाऱ्या रस्त्यावर [[हुतात्मा स्मारक, पालघर|हुतात्मा स्मारक]] बांधलेले आहे.<ref>{{cite web |url=https://palghar.gov.in |title=पालघर जिल्ह्याचा इतिहास आणि पर्यटन स्थळे |publisher=पालघर जिल्हा शासन संकेतस्थळ |access-date=2026-10-08 |url-status=live}}</ref> # [[गोविंद गणेश ठाकूर]] - [[नांदगाव]] # [[काशिनाथ हरी पागधरे]] - [[सातपाटी]] # [[रामप्रसाद तिवारी]] - [[पालघर]] # [[रामचंद्र चुरी]] - [[मुरबे]] # [[सुकूर मोरे]] - [[सालवड]] == हुतात्मा दिवस == स्वातंत्र्यासाठी बलिदान देणाऱ्या हुतात्म्यांना आदरांजली वाहण्यासाठी आणि त्यांच्या बलिदानाचे स्मरण करण्यासाठी दरवर्षी १४ ऑगस्ट रोजी [[पालघर]] शहरातील संपूर्ण [[बाजारपेठ]] बंद ठेवली जाते व हुतात्म्यांना आदरांजली वाहिली जाते.<ref name="MHTimes2025" /> प्रत्येक वर्षी १४ ऑगस्ट रोजी दुपारी १२.३९ वाजता पालघर जिल्ह्यातील, [[ठाणे जिल्हा|ठाणे जिल्ह्यातील]] आणि [[मुंबई]] येथील सामाजिक व राजकीय क्षेत्रातील नागरिक, तसेच शाळा-महाविद्यालयांतील विद्यार्थी, विविध संस्था व संघटनांचे प्रतिनिधी पालघर हुतात्मा स्मारक (पाचबत्ती) येथे एकत्र येतात. दुपारी १२.३९ वाजता (ज्या वेळी गोळीबार झाला होता) ''दिन खून के हमारे यारो'' हे गीत वाजवून सर्वजण मूक श्रद्धांजली अर्पण करतात.<ref>{{cite news |title=पालघरमध्ये १४ ऑगस्टला पाळला जातो हुतात्मा दिन |newspaper=लोकसत्ता |date=2022-08-14 |url=https://www.loksatta.com |access-date=2026-10-08}}</ref> या हुतात्मा दिवशी पालघरचे [[लोकसभा|खासदार]], जिल्ह्यातील [[विधानसभा|आमदार]], नगराध्यक्ष, नगरसेवक, ग्रामपंचायत प्रतिनिधी, जिल्हाधिकारी, तहसीलदार, पोलीस अधीक्षक व नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित राहतात. हा हुतात्मा बलिदान दिवस पालघर जिल्ह्यातील प्रत्येक नागरिकासाठी अभिमानाचा सोहळा मानला जातो.<ref name="MHTimes2025" /> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक स्मारक]] [[वर्ग:पालघर]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील स्मारके]] luzci5y6rhmv3vwhhyya251m43dfcr8 3 373032 2718326 2625985 2026-10-09T03:19:44Z Sarvesh E Naik 176170 /* I want to undo my page */ नवीन विभाग 2718326 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Sarvesh E Naik}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १९:४८, २९ ऑक्टोबर २०२५ (IST) == I want to undo my page == i want to undo my page edit [[सदस्य:Sarvesh E Naik|Sarvesh E Naik]] ([[सदस्य चर्चा:Sarvesh E Naik|चर्चा]]) ०८:४९, ९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) mkh6k1b2ffpvwfq7i7ebyqafk8hssi4 2 373033 2718317 2717831 2026-10-09T02:57:35Z Sarvesh E Naik 176170 /* */ 2718317 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्तिमत्त्व | नाव = सर्वेश एकनाथ नाईक | चित्र = | चित्र रुंदी = | चित्र शीर्षक = | जन्म तारीख = {{जन्म तारीख आणि वय|१९८६|११|१०}} | जन्म स्थान = कुडचडे, गोवा, भारत | पालक = एकनाथ चं. नाईक (पिता), कावेरी एकनाथ नाईक (माता) | जोडीदार = निकिता सर्वेश नाईक | आपत्ये = श्रीनिधी सर्वेश नाईक | भाषा = मराठी, कोंकणी | व्यवसाय = नाटककार, लेखक, अभिनेता, नाट्यनिर्माता | कार्यकाळ = २०१८ - वर्तमान | पुरस्कार = राज्यस्तरीय नाट्य स्पर्धा पुरस्कार (उत्कृष्ट लेखन) }} '''सर्वेश एकनाथ नाईक''' (जन्म: १० नोव्हेंबर १९८६; कुडचडे, गोवा) हे गोव्यातील कोंकणी आणि मराठी भाषांतील नाटककार, लेखक, अभिनेते आणि नाट्यनिर्माते आहेत. ते गोव्याच्या फोंडा तालुक्यातील मडकई या गावात राहतात. ते देवताई कला क्रिएशन, मडकई या नाट्यसंस्थेच्या बॅनरखाली नाटकांची निर्मिती करतात. त्यांनी आजपर्यंत २० हून अधिक कोंकणी आणि मराठी नाटके लिहिली आहेत. त्यांच्या नाटकांमधून सामाजिक विषय, मानवी मूल्ये, गोमंतकीय संस्कृती आणि भावनिक वास्तवतेचे दर्शन घडते.<ref name="sahitya">{{cite web |url=https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf |title=साहित्य अकादमी युवा पुरस्कार कार्यक्रम पत्रक |publisher=साहित्य अकादमी |access-date=२०२६-१०-०९}}</ref> == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. त्यांचे वडील एकनाथ चं. नाईक व आई कावेरी एकनाथ नाईक आहेत. त्यांच्या पत्नीचे नाव निकिता सर्वेश नाईक असून त्यांना श्रीनिधी नावाची मुलगी आहे. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत.<ref name="goanvarta">{{cite web |url=https://goanvarta.net/story.php?id=65202 |title=गोमंतकीय नाट्य क्षेत्रातील बातमी |publisher=गोवन वार्ता |access-date=२०२६-१०-०९}}</ref> == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय'')<ref name="bhaangarbhuin">{{cite web |url=https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%AE/ |title=महिला नाटक सर्तींत मदना |publisher=भांगरभूंय |access-date=२०२६-१०-०९}}</ref> * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''शिवनेत्र बहिर्जी'') * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'') * द्वितीय पुरस्कार – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'' - देवताई कला क्रिएशन)<ref name="lokmat">{{cite news |title=सर्वेश एकनाथ नाईक लिखित सं. भावनेचा तू भुकेला या नाटकास द्वितीय पुरस्कार |newspaper=लोकमत |date=२०२६-०१-२२ |url=https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg}}</ref> * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमकां टायम ना'') * द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमची मुर्ती आमकां जाय'') * ६ वे पारितोषिक – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''सं. भक्त मार्कंडेय'') == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय'') * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''शिवनेत्र बहिर्जी'') * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'') * '''द्वितीय पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'' - देवताई कला क्रिएशन) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमकां टायम ना'') * '''द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमची मुर्ती आमकां जाय'') * '''६ वे पारितोषिक''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''सं. भक्त मार्कंडेय'') == संदर्भ == <references /> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/ साहित्य अकादमी] 1.[https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ सर्वेश एकनाथ नाईक हांणे बरयिल्ल्या सं. भावनेचा तू भुकेला या नाटकाक दुसरे इनाम.] 2. साहित्य अकादमी https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 सर्वेश एकनाथ नाईक लिखित सं.भावनेचा तू भुकेला या नाटकास द्वितीय पुरस्कार] https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg s0ni7c3xwu2dboqlz3o2kp0x0ux5azq 2718318 2718317 2026-10-09T03:01:49Z Sarvesh E Naik 176170 /* */ 2718318 wikitext text/x-wiki [[चित्र:1003758474.jpg|अंगभूत|सर्वेश एकनाथ नाईक]] '''सर्वेश एकनाथ नाईक''' (जन्म: १० नोव्हेंबर १९८६; कुडचडे, गोवा) हे गोव्यातील कोंकणी आणि मराठी भाषांतील नाटककार, लेखक, अभिनेते आणि नाट्यनिर्माते आहेत. ते गोव्याच्या फोंडा तालुक्यातील मडकई या गावात राहतात. ते 'देवताई कला क्रिएशन, मडकई' या नाट्यसंस्थेच्या बॅनरखाली नाटकांची निर्मिती करतात. त्यांनी आजपर्यंत २० हून अधिक कोंकणी आणि मराठी नाटके लिहिली आहेत. त्यांच्या नाटकांमधून सामाजिक विषय, मानवी मूल्ये, गोमंतकीय संस्कृती आणि भावनिक वास्तवतेचे दर्शन घडते. == वैयक्तिक जीवन == * '''पालक:''' एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * '''पत्नी:''' निकिता सर्वेश नाईक * '''अपत्य:''' श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला <ref>https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg</ref> * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * '''उत्कृष्ट नवी संहिता''' – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला / इतर)<ref>https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) <ref>https://goanvarta.net/story.php?id=65202</ref> * '''द्वितीय पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) <ref>https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * '''द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * '''६ वे पारितोषिक''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) * '''साहित्य अकादमी युवा पुरस्कार/कार्यक्रम सहभाग''' <ref>https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf</ref> == संदर्भ == <references /> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ भांगरभूंय वृत्तपत्र बातमी] * [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 गोवानवार्ता बातमी] == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. त्यांचे वडील एकनाथ चं. नाईक व आई कावेरी एकनाथ नाईक आहेत. त्यांच्या पत्नीचे नाव निकिता सर्वेश नाईक असून त्यांना श्रीनिधी नावाची मुलगी आहे. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत.<ref name="goanvarta">{{cite web |url=https://goanvarta.net/story.php?id=65202 |title=गोमंतकीय नाट्य क्षेत्रातील बातमी |publisher=गोवन वार्ता |access-date=२०२६-१०-०९}}</ref> == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय'')<ref name="bhaangarbhuin">{{cite web |url=https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%AE/ |title=महिला नाटक सर्तींत मदना |publisher=भांगरभूंय |access-date=२०२६-१०-०९}}</ref> * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''शिवनेत्र बहिर्जी'') * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'') * द्वितीय पुरस्कार – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'' - देवताई कला क्रिएशन)<ref name="lokmat">{{cite news |title=सर्वेश एकनाथ नाईक लिखित सं. भावनेचा तू भुकेला या नाटकास द्वितीय पुरस्कार |newspaper=लोकमत |date=२०२६-०१-२२ |url=https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg}}</ref> * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमकां टायम ना'') * द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमची मुर्ती आमकां जाय'') * ६ वे पारितोषिक – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''सं. भक्त मार्कंडेय'') == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय'') * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''शिवनेत्र बहिर्जी'') * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'') * '''द्वितीय पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'' - देवताई कला क्रिएशन) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमकां टायम ना'') * '''द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमची मुर्ती आमकां जाय'') * '''६ वे पारितोषिक''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''सं. भक्त मार्कंडेय'') == संदर्भ == <references /> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/ साहित्य अकादमी] 1.[https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ सर्वेश एकनाथ नाईक हांणे बरयिल्ल्या सं. भावनेचा तू भुकेला या नाटकाक दुसरे इनाम.] 2. साहित्य अकादमी https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 सर्वेश एकनाथ नाईक लिखित सं.भावनेचा तू भुकेला या नाटकास द्वितीय पुरस्कार] https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg j0yndbji71uuqroihvx0flk363db2uq 2718323 2718318 2026-10-09T03:10:04Z Sarvesh E Naik 176170 /* */ 2718323 wikitext text/x-wiki **सर्वेश एकनाथ नाईक** (जन्म: १० नोव्हेंबर १९८६; कुडचडे, गोवा) हे गोव्यातील कोंकणी आणि मराठी भाषांतील नाटककार, लेखक, अभिनेते आणि नाट्यनिर्माते आहेत. ते गोव्याच्या फोंडा तालुक्यातील मडकाई या गावात राहतात. ते 'देवताई कला क्रिएशन, मडकाई' या नाट्यसंस्थेच्या बॅनरखाली नाटकांची निर्मिती करतात. त्यांनी आजपर्यंत २० हून अधिक कोंकणी आणि मराठी नाटके लिहिली आहेत. त्यांच्या नाटकांमधून सामाजिक विषय, मानवी मूल्ये, गोमंतकीय संस्कृती आणि भावनिक वास्तवतेचे दर्शन घडते. == वैयक्तिक जीवन == * **पालक:** एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * **पत्नी:** निकिता सर्वेश नाईक * **अपत्य:** श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * **उत्कृष्ट नवी संहिता** – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) * **द्वितीय पुरस्कार** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * **द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * **६ वे पारितोषिक** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) == संदर्भ == <references /> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/ भांगरभूंय वृत्तपत्र] * [https://goanvarta.net/ गोवानवार्ता] == वैयक्तिक जीवन == * '''पालक:''' एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * '''पत्नी:''' निकिता सर्वेश नाईक * '''अपत्य:''' श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला <ref>https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg</ref> * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * '''उत्कृष्ट नवी संहिता''' – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला / इतर)<ref>https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) <ref>https://goanvarta.net/story.php?id=65202</ref> * '''द्वितीय पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) <ref>https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * '''द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * '''६ वे पारितोषिक''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) * '''साहित्य अकादमी युवा पुरस्कार/कार्यक्रम सहभाग''' <ref>https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf</ref> == संदर्भ == <references /> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ भांगरभूंय वृत्तपत्र बातमी] * [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 गोवानवार्ता बातमी] == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. त्यांचे वडील एकनाथ चं. नाईक व आई कावेरी एकनाथ नाईक आहेत. त्यांच्या पत्नीचे नाव निकिता सर्वेश नाईक असून त्यांना श्रीनिधी नावाची मुलगी आहे. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत.<ref name="goanvarta">{{cite web |url=https://goanvarta.net/story.php?id=65202 |title=गोमंतकीय नाट्य क्षेत्रातील बातमी |publisher=गोवन वार्ता |access-date=२०२६-१०-०९}}</ref> == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय'')<ref name="bhaangarbhuin">{{cite web |url=https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%AE/ |title=महिला नाटक सर्तींत मदना |publisher=भांगरभूंय |access-date=२०२६-१०-०९}}</ref> * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''शिवनेत्र बहिर्जी'') * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'') * द्वितीय पुरस्कार – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'' - देवताई कला क्रिएशन)<ref name="lokmat">{{cite news |title=सर्वेश एकनाथ नाईक लिखित सं. भावनेचा तू भुकेला या नाटकास द्वितीय पुरस्कार |newspaper=लोकमत |date=२०२६-०१-२२ |url=https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg}}</ref> * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमकां टायम ना'') * द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमची मुर्ती आमकां जाय'') * ६ वे पारितोषिक – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''सं. भक्त मार्कंडेय'') == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय'') * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''शिवनेत्र बहिर्जी'') * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'') * '''द्वितीय पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'' - देवताई कला क्रिएशन) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमकां टायम ना'') * '''द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमची मुर्ती आमकां जाय'') * '''६ वे पारितोषिक''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''सं. भक्त मार्कंडेय'') == संदर्भ == <references /> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/ साहित्य अकादमी] 1.[https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ सर्वेश एकनाथ नाईक हांणे बरयिल्ल्या सं. भावनेचा तू भुकेला या नाटकाक दुसरे इनाम.] 2. साहित्य अकादमी https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 सर्वेश एकनाथ नाईक लिखित सं.भावनेचा तू भुकेला या नाटकास द्वितीय पुरस्कार] https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg jtmfyg8m6ck4qjtey5r0py2t655yh7w 2718324 2718323 2026-10-09T03:11:25Z Sarvesh E Naik 176170 /* */ 2718324 wikitext text/x-wiki == वैयक्तिक जीवन == * **पालक:** एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * **पत्नी:** निकिता सर्वेश नाईक * **अपत्य:** श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * **उत्कृष्ट नवी संहिता** – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) * **द्वितीय पुरस्कार** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * **द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * **६ वे पारितोषिक** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) == संदर्भ == <references /> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/ भांगरभूंय वृत्तपत्र] * [https://goanvarta.net/ गोवानवार्ता] == वैयक्तिक जीवन == * '''पालक:''' एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * '''पत्नी:''' निकिता सर्वेश नाईक * '''अपत्य:''' श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला <ref>https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg</ref> * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * '''उत्कृष्ट नवी संहिता''' – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला / इतर)<ref>https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) <ref>https://goanvarta.net/story.php?id=65202</ref> * '''द्वितीय पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) <ref>https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * '''द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * '''६ वे पारितोषिक''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) * '''साहित्य अकादमी युवा पुरस्कार/कार्यक्रम सहभाग''' <ref>https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf</ref> == संदर्भ == <references /> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ भांगरभूंय वृत्तपत्र बातमी] * [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 गोवानवार्ता बातमी] == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. त्यांचे वडील एकनाथ चं. नाईक व आई कावेरी एकनाथ नाईक आहेत. त्यांच्या पत्नीचे नाव निकिता सर्वेश नाईक असून त्यांना श्रीनिधी नावाची मुलगी आहे. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत.<ref name="goanvarta">{{cite web |url=https://goanvarta.net/story.php?id=65202 |title=गोमंतकीय नाट्य क्षेत्रातील बातमी |publisher=गोवन वार्ता |access-date=२०२६-१०-०९}}</ref> == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय'')<ref name="bhaangarbhuin">{{cite web |url=https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%AE/ |title=महिला नाटक सर्तींत मदना |publisher=भांगरभूंय |access-date=२०२६-१०-०९}}</ref> * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''शिवनेत्र बहिर्जी'') * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'') * द्वितीय पुरस्कार – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'' - देवताई कला क्रिएशन)<ref name="lokmat">{{cite news |title=सर्वेश एकनाथ नाईक लिखित सं. भावनेचा तू भुकेला या नाटकास द्वितीय पुरस्कार |newspaper=लोकमत |date=२०२६-०१-२२ |url=https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg}}</ref> * उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमकां टायम ना'') * द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमची मुर्ती आमकां जाय'') * ६ वे पारितोषिक – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''सं. भक्त मार्कंडेय'') == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय'') * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''शिवनेत्र बहिर्जी'') * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'') * '''द्वितीय पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''भावनेचा तू भुकेला'' - देवताई कला क्रिएशन) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमकां टायम ना'') * '''द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''आमची मुर्ती आमकां जाय'') * '''६ वे पारितोषिक''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: ''सं. भक्त मार्कंडेय'') == संदर्भ == <references /> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/ साहित्य अकादमी] 1.[https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ सर्वेश एकनाथ नाईक हांणे बरयिल्ल्या सं. भावनेचा तू भुकेला या नाटकाक दुसरे इनाम.] 2. साहित्य अकादमी https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 सर्वेश एकनाथ नाईक लिखित सं.भावनेचा तू भुकेला या नाटकास द्वितीय पुरस्कार] https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg dip0b8hmlddywmnk45ae16ceukfm6e9 2718330 2718324 2026-10-09T03:34:39Z Sarvesh E Naik 176170 2718330 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Sarvesh_Eknath_naik.jpg|इवलेसे]]{{माहितीचौकट लेखक|नाव=सर्वेश एकनाथ नाईक|चित्र=|चित्र_शीर्षक=सर्वेश एकनाथ नाईक == वैयक्तिक जीवन == * **पालक:** एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * **पत्नी:** निकिता सर्वेश नाईक * **अपत्य:** श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * **उत्कृष्ट नवी संहिता** – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) * **द्वितीय पुरस्कार** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * **द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * **६ वे पारितोषिक** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ भांगरभूंय वृत्तपत्र बातमी] * [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 गोवानवार्ता बातमी] {{संदर्भसूची}} [https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg 8.jpg] d33zcf0wv1d2cm5e9ou19nryajp622v 2718331 2718330 2026-10-09T03:35:23Z Sarvesh E Naik 176170 /* */ 2718331 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Sarvesh_Eknath_naik.jpg|इवलेसे]] == वैयक्तिक जीवन == * **पालक:** एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * **पत्नी:** निकिता सर्वेश नाईक * **अपत्य:** श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * **उत्कृष्ट नवी संहिता** – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) * **द्वितीय पुरस्कार** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * **द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * **६ वे पारितोषिक** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ भांगरभूंय वृत्तपत्र बातमी] * [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 गोवानवार्ता बातमी] {{संदर्भसूची}} [https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg 8.jpg] inki57e9xwumbd76hjm5uh80ifut5s5 2718333 2718331 2026-10-09T03:37:53Z Sarvesh E Naik 176170 /* */ 2718333 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Sarvesh_Eknath_naik.jpg|अंगभूत|सर्वेश एकनाथ नाईक]] == वैयक्तिक जीवन == * **पालक:** एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * **पत्नी:** निकिता सर्वेश नाईक * **अपत्य:** श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * **उत्कृष्ट नवी संहिता** – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) * **द्वितीय पुरस्कार** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * **द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * **६ वे पारितोषिक** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ भांगरभूंय वृत्तपत्र बातमी] * [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 गोवानवार्ता बातमी] {{संदर्भसूची}} [https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg 8.jpg] hvzlguep0xjs8v5tg1x5ul30wxb97rg 2718334 2718333 2026-10-09T03:38:49Z Sarvesh E Naik 176170 /* वैयक्तिक जीवन */ 2718334 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Sarvesh_Eknath_naik.jpg|अंगभूत|सर्वेश एकनाथ नाईक]] == वैयक्तिक जीवन == * '''पालक:''' एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * '''पत्नी:''' निकिता सर्वेश नाईक * '''अपत्य:''' श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * **उत्कृष्ट नवी संहिता** – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) * **द्वितीय पुरस्कार** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) * **उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * **द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार** – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * **६ वे पारितोषिक** – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ भांगरभूंय वृत्तपत्र बातमी] * [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 गोवानवार्ता बातमी] {{संदर्भसूची}} [https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg 8.jpg] np9jfnc9disspw30t9sb2l6qw8i5b8x 2718335 2718334 2026-10-09T03:41:11Z Sarvesh E Naik 176170 /* पुरस्कार आणि सन्मान */ 2718335 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Sarvesh_Eknath_naik.jpg|अंगभूत|सर्वेश एकनाथ नाईक]] == वैयक्तिक जीवन == * '''पालक:''' एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * '''पत्नी:''' निकिता सर्वेश नाईक * '''अपत्य:''' श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * '''उत्कृष्ट नवी संहिता''' – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला / इतर)<ref>https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) <ref>https://goanvarta.net/story.php?id=65202</ref> * '''द्वितीय पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) <ref>https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * '''द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * '''६ वे पारितोषिक''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) * '''साहित्य अकादमी युवा पुरस्कार/कार्यक्रम सहभाग''' <ref>https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf</ref> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ भांगरभूंय वृत्तपत्र बातमी] * [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 गोवानवार्ता बातमी] {{संदर्भसूची}} [https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg 8.jpg] 2k2204iqt4qiqnwfic5m8hd2jh5mtn9 2718336 2718335 2026-10-09T03:48:20Z Sarvesh E Naik 176170 /* */ 2718336 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट लेखक | नाव = सर्वेश एकनाथ नाईक | चित्र = Sarvesh_Eknath_naik.jpg | चित्र_शीर्षक = सर्वेश एकनाथ नाईक | जन्म_दिनांक = {{जन्म तारीख आणि वय|१९८६|११|१०}} | जन्म_स्थान = कुडचडे, गोवा, भारत | निवास = मडकई, फोंडा, गोवा | व्यवसाय = लेखक, नाटककार, अभिनेता, नाट्यनिर्माता | भाषा = मराठी, कोंकणी | कार्यकाळ = २०१६ - वर्तमान | पालक = एकनाथ सी. नाईक (वडील)<br>कावेरी एकनाथ नाईक (आई) | जोडीदार = निकिता सर्वेश नाईक | अपत्ये = श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) | उल्लेखनीय_कामे = सं. भास्करा तुझा सूत मृत्युंजय, सं. भावनेचा तू भुकेला, आमची मुर्ती आमकां जाय, शिवनेत्र बहिर्जी, आमकां टायम ना | पुरस्कार = राज्यस्तरीय नाट्य स्पर्धा पुरस्कार (उत्कृष्ट लेखन) }} == वैयक्तिक जीवन == * '''पालक:''' एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * '''पत्नी:''' निकिता सर्वेश नाईक * '''अपत्य:''' श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * '''उत्कृष्ट नवी संहिता''' – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला / इतर)<ref>https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) <ref>https://goanvarta.net/story.php?id=65202</ref> * '''द्वितीय पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) <ref>https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * '''द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * '''६ वे पारितोषिक''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) * '''साहित्य अकादमी युवा पुरस्कार/कार्यक्रम सहभाग''' <ref>https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf</ref> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ भांगरभूंय वृत्तपत्र बातमी] * [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 गोवानवार्ता बातमी] {{संदर्भसूची}} [https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg 8.jpg] kdxwxe4w1vd2v3qg7e1daxhz6bpq7u8 2718337 2718336 2026-10-09T03:50:14Z Sarvesh E Naik 176170 /* वैयक्तिक जीवन */ 2718337 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट लेखक | नाव = सर्वेश एकनाथ नाईक | चित्र = Sarvesh_Eknath_naik.jpg | चित्र_शीर्षक = सर्वेश एकनाथ नाईक | जन्म_दिनांक = {{जन्म तारीख आणि वय|१९८६|११|१०}} | जन्म_स्थान = कुडचडे, गोवा, भारत | निवास = मडकई, फोंडा, गोवा | व्यवसाय = लेखक, नाटककार, अभिनेता, नाट्यनिर्माता | भाषा = मराठी, कोंकणी | कार्यकाळ = २०१६ - वर्तमान | पालक = एकनाथ सी. नाईक (वडील)<br>कावेरी एकनाथ नाईक (आई) | जोडीदार = निकिता सर्वेश नाईक | अपत्ये = श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) | उल्लेखनीय_कामे = सं. भास्करा तुझा सूत मृत्युंजय, सं. भावनेचा तू भुकेला, आमची मुर्ती आमकां जाय, शिवनेत्र बहिर्जी, आमकां टायम ना | पुरस्कार = राज्यस्तरीय नाट्य स्पर्धा पुरस्कार (उत्कृष्ट लेखन) }} == वैयक्तिक जीवन == * '''गाव / निवास:''' महालवाडा, मडकई, फोंडा, गोवा * '''पालक:''' एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * '''भाऊ:''' सनी एकनाथ नाईक, सुदिन एकनाथ नाईक * '''पत्नी:''' निकिता सर्वेश नाईक * '''अपत्य:''' श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * '''उत्कृष्ट नवी संहिता''' – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला / इतर)<ref>https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) <ref>https://goanvarta.net/story.php?id=65202</ref> * '''द्वितीय पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) <ref>https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * '''द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * '''६ वे पारितोषिक''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) * '''साहित्य अकादमी युवा पुरस्कार/कार्यक्रम सहभाग''' <ref>https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf</ref> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ भांगरभूंय वृत्तपत्र बातमी] * [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 गोवानवार्ता बातमी] {{संदर्भसूची}} [https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg 8.jpg] 8i0wcq08km1qs2nibxgxg5t5oy5z1wp 2718338 2718337 2026-10-09T03:51:52Z Sarvesh E Naik 176170 /* */ 2718338 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट लेखक | नाव = सर्वेश एकनाथ नाईक | चित्र = Sarvesh_Eknath_naik.jpg | चित्र_शीर्षक = सर्वेश एकनाथ नाईक | जन्म_दिनांक = {{१९८६|११|१०}} | जन्म_स्थान = कुडचडे, गोवा, भारत | निवास = मडकई, फोंडा, गोवा | व्यवसाय = लेखक, नाटककार, अभिनेता, नाट्यनिर्माता | भाषा = मराठी, कोंकणी | कार्यकाळ = २०१६ - वर्तमान | पालक = एकनाथ सी. नाईक (वडील)<br>कावेरी एकनाथ नाईक (आई) | जोडीदार = निकिता सर्वेश नाईक | अपत्ये = श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) | उल्लेखनीय_कामे = सं. भास्करा तुझा सूत मृत्युंजय, सं. भावनेचा तू भुकेला, आमची मुर्ती आमकां जाय, शिवनेत्र बहिर्जी, आमकां टायम ना | पुरस्कार = राज्यस्तरीय नाट्य स्पर्धा पुरस्कार (उत्कृष्ट लेखन) }} == वैयक्तिक जीवन == * '''गाव / निवास:''' महालवाडा, मडकई, फोंडा, गोवा * '''पालक:''' एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * '''भाऊ:''' सनी एकनाथ नाईक, सुदिन एकनाथ नाईक * '''पत्नी:''' निकिता सर्वेश नाईक * '''अपत्य:''' श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * '''उत्कृष्ट नवी संहिता''' – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला / इतर)<ref>https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) <ref>https://goanvarta.net/story.php?id=65202</ref> * '''द्वितीय पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) <ref>https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * '''द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * '''६ वे पारितोषिक''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) * '''साहित्य अकादमी युवा पुरस्कार/कार्यक्रम सहभाग''' <ref>https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf</ref> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ भांगरभूंय वृत्तपत्र बातमी] * [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 गोवानवार्ता बातमी] {{संदर्भसूची}} [https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg 8.jpg] sjctkazriqvzl9268d8flrt0eheyi7t 2718339 2718338 2026-10-09T03:56:07Z Sarvesh E Naik 176170 /* चरित्र */ 2718339 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट लेखक | नाव = सर्वेश एकनाथ नाईक | चित्र = Sarvesh_Eknath_naik.jpg | चित्र_शीर्षक = सर्वेश एकनाथ नाईक | जन्म_दिनांक = {{१९८६|११|१०}} | जन्म_स्थान = कुडचडे, गोवा, भारत | निवास = मडकई, फोंडा, गोवा | व्यवसाय = लेखक, नाटककार, अभिनेता, नाट्यनिर्माता | भाषा = मराठी, कोंकणी | कार्यकाळ = २०१६ - वर्तमान | पालक = एकनाथ सी. नाईक (वडील)<br>कावेरी एकनाथ नाईक (आई) | जोडीदार = निकिता सर्वेश नाईक | अपत्ये = श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) | उल्लेखनीय_कामे = सं. भास्करा तुझा सूत मृत्युंजय, सं. भावनेचा तू भुकेला, आमची मुर्ती आमकां जाय, शिवनेत्र बहिर्जी, आमकां टायम ना | पुरस्कार = राज्यस्तरीय नाट्य स्पर्धा पुरस्कार (उत्कृष्ट लेखन) }} == वैयक्तिक जीवन == * '''गाव / निवास:''' महालवाडा, मडकई, फोंडा, गोवा * '''पालक:''' एकनाथ सी. नाईक (वडील), कावेरी एकनाथ नाईक (आई) * '''भाऊ:''' सनी एकनाथ नाईक, सुदिन एकनाथ नाईक * '''पत्नी:''' निकिता सर्वेश नाईक * '''अपत्य:''' श्रीनिधी सर्वेश नाईक (मुलगी) == चरित्र == सर्वेश नाईक यांचा जन्म १० नोव्हेंबर १९८६ रोजी कुडचडे (गोवा) येथे झाला.त्यांचे प्राथमिक शिक्षण मडकई येथे झाले.त्यांनी आपले माध्यमिक शिक्षण शिक्षा सदन म्हार्दोळ येथे पुर्ण केले, तर उच्च माध्यमिक शिक्षण फर्मागुडी येथे शिक्षण पूर्ण केले.त्यानंतर त्यांनी नाट्यलेखनाची वाट धरली आणि गोव्यातील रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण केले. त्यांनी अनेक नाटकांत अभिनयही केला असून, त्यांच्या बॅनरखाली निर्मित नाटके राज्यस्तरीय स्पर्धांमध्ये पुरस्कारप्राप्त ठरली आहेत. == नाट्यलेखन == === कोंकणी नाटके === * आमची मुर्ती आमकां जाय * इस्सक तेरा * चंदू बार * षंढबळी * हे साईनाथा * पि.के. * आमी बायलो बिंदास * आर यू ऑनलायन?? / देडशाणे * अहिल्या * हिमट्याक चिमटो * आमकां टायम ना * ग्रीड * आयज म्हजें फाल्या तुजें * बाळा राया * मापारी * जय झिंगाबाबा * Tension Free * जागो विकू नाका, भिक मागू नाका === मराठी नाटके === * सं. भक्त मार्कंडेय * सं. भावनेचा तू भुकेला * शिवनेत्र बहिर्जी * सं. भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय * सं. चंद्र रोहिणी... एक अनादि प्रीती * सं. भक्त हाक देई तुजला == पुरस्कार आणि सन्मान == * '''उत्कृष्ट नवी संहिता''' – अखिल गोंय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला / इतर)<ref>https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय महिला संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भास्कर तुझा सुत मृत्युंजय) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय ऐतिहासिक नाट्य स्पर्धा (नाटक: शिवनेत्र बहिर्जी) * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला) <ref>https://goanvarta.net/story.php?id=65202</ref> * '''द्वितीय पुरस्कार''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: भावनेचा तू भुकेला - देवताई कला क्रिएशन) <ref>https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg</ref> * '''उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – व्यावसायिक कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमकां टायम ना) * '''द्वितीय उत्कृष्ट लेखन पुरस्कार''' – ऑल गोवा राज्यस्तरीय कोंकणी नाट्य स्पर्धा (नाटक: आमची मुर्ती आमकां जाय) * '''६ वे पारितोषिक''' – राज्यस्तरीय संगीत नाट्य स्पर्धा (नाटक: सं. भक्त मार्कंडेय) * '''साहित्य अकादमी युवा पुरस्कार/कार्यक्रम सहभाग''' <ref>https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf</ref> == बाह्य दुवे == * [https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/yuvapuraskar_26-28-October-2018.pdf साहित्य अकादमी अधिकृत दस्तऐवज] * [https://bhaangarbhuin.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%82%E0%A4%A4-%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ भांगरभूंय वृत्तपत्र बातमी] * [https://goanvarta.net/story.php?id=65202 गोवानवार्ता बातमी] {{संदर्भसूची}} [https://images.epaperlokmat.in/eNewspaper/News/LOK/GALK/2026/01/22/ArticleImages/69714dc6654b8.jpg 8.jpg] 3kkt25aonol6sgoyjlqivyr2afa1aaq 0 376232 2718281 2648756 2026-10-08T18:40:44Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718281 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} '''१९७५ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या मराठी चित्रपटांची यादी''' येथे आहे. == चित्रपट == {| class="wikitable sortable collapsible" ! क्र ! style="width: 15%;" |चित्रपट ! style="width: 15%;" |दिग्दर्शक ! class="unsortable" style="width: 20%;" |कलाकार ! style="width: 10%;" |प्रदर्शन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" |निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" |नोंदी ! class="unsortable" style="width: 15%;" | संदर्भ |- | १ |''[[सामना (चित्रपट)|सामना]]'' |[[जब्बार पटेल]] |[[मोहन आगाशे]], [[श्रीराम लागू]], [[स्मिता पाटील]] आणि [[निळू फुले]] |जुलै १९७५ ([[पश्चिम जर्मनी]]) |अमोल चित्रे प्रकाशन, गिरिराज पिक्चर्स | [[गोल्डन बर्लिन बेर]]साठी नामांकन. १९७५ मध्ये [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|सर्वोत्कृष्ट मराठी फिचर फिल्मसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]]. | |- | २ |''[[भक्‍त पुंडलिक (चित्रपट)|भक्त पुंडलिक]]'' |[[दत्ता धर्माधिकारी]] | [[हिरा चव्हाण]], [[लता कर्नाटक]], [[सरोज सुखटणकर]] |१९ फेब्रुवारी १९७५ (भारत) |[[एव्हरेस्ट एंटरटेनमेंट]] | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0213506/](https://www.imdb.com/title/tt0213506/|title=Bhakta Pundalik (1975)|date=19 February 1975|website=IMDb}}</ref> |- | ३ | [[पांडोबा पोरगी फसली]] |[[प्रभाकर नाईक]] | | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url= https://www.imdb.com/title/tt0248287/](https://www.imdb.com/title/tt0248287/ |title=Pandoba Porgi Phasli (1975)|website=IMDb}}</ref> |- | ४ | [[ओवाळते भाऊराया]] |[[दत्ता केशव कुलकर्णी]] |[[रमेश देव]], [[सीमा देव]], रवी राज | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url= https://www.imdb.com/title/tt0213136/](https://www.imdb.com/title/tt0213136/ |title=Owalte Bhauraya (1975)|website=IMDb}}</ref> |- | ५ | [[चंदनाची चोळी अंग अंग जाळी]] |[[व्ही. शांताराम]] |[[संध्या शांताराम|संध्या]], [[अरुण सरनाईक]] | | | त्याच नावाने [[हिंदी भाषा|हिंदीत]] डब करण्यात आले. |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url= https://www.imdb.com/title/tt0377625/](https://www.imdb.com/title/tt0377625/ |title=Chandanachi Choli Anga Anga Jali (1975)|website=IMDb}}</ref> |- | ६ | [[करावे तसे भरावे (चित्रपट)|करावे तसे भरावे]] | [[राजा बारगीर]] | | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url= https://www.imdb.com/title/tt0155798/](https://www.imdb.com/title/tt0155798/ |title=Karava Tasa Bharava (1975)|website=IMDb}}</ref> |- | ७ | [[या सुखांनो या]] |[[राजदत्त]] | | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url= https://www.imdb.com/title/tt0259112/](https://www.imdb.com/title/tt0259112/ |title=Ya Sukhano Ya (1975)|website=IMDb}}</ref> |- | ८ | [[वरात (चित्रपट)|वरात]] |[[प्रभाकर नाईक]] | [[मोहन चोटी]], [[निळू फुले]], [[अशोक सराफ]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url= https://www.imdb.com/title/tt0248598/](https://www.imdb.com/title/tt0248598/ |title=Varaat (1975)|website=IMDb}}</ref> |- | ९ | [[झुंज (मराठी चित्रपट)|झुंज]] |[[किरण शांताराम]] |[[रंजना देशमुख|रंजना]], [[रवींद्र महाजनी]] | | | |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url= https://www.imdb.com/title/tt0390670/](https://www.imdb.com/title/tt0390670/ |title=Zunz (1975)|website=IMDb}}</ref> |- | १० | [[पाच रंगाची पाच पाखरे]] |[[अनंत माने]] | | | | |<ref name="imdb.com">{{संकेतस्थळ स्रोत|url= https://www.imdb.com/title/tt0238485/](https://www.imdb.com/title/tt0238485/ |title=Paach Rangachi Paach Pakhre (1975)|website=IMDb}}</ref> |- | ११ |''[[पांडू हवालदार (चित्रपट)|पांडू हवालदार]]'' |[[दादा कोंडके]] |[[दादा कोंडके]], [[अशोक सराफ]], [[उषा चव्हाण]] | | |पांडू हवालदारने [[मराठी चलचित्रपट|मराठी चित्रपटसृष्टीला]] [[अशोक सराफ]] यांच्या रूपाने एक नवीन तारा दिला, ज्यांचे प्रेक्षकांनी [[दादा कोंडके]] यांच्यापेक्षा जास्त कौतुक केले. |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url= https://www.imdb.com/title/tt0232264/](https://www.imdb.com/title/tt0232264/ |title=Pandu Hawaldar (1975)|website=IMDb}}</ref> |- | १२ |''[[जोतिबाचा नवस (चित्रपट)|जोतिबाचा नवस]]'' |[[कमलाकर तोरणे]] |[[पद्मा चव्हाण]], [[विक्रम गोखले]], राजशेखर |१५ एप्रिल १९७५ (भारत) |[[एव्हरेस्ट एंटरटेनमेंट]] | |<ref name="imdb.com" /> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी|3}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} hsamdtinlime3jt407xsg897tzzzoe8 0 376236 2718280 2648789 2026-10-08T18:40:40Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718280 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} '''१९७६ मध्ये प्रदर्शित [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांची यादी''' येथे आहे. == चित्रपट == {| class="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |वर्ष ! style="width: 15%;" | चित्रपट ! style="width: 15%;" | संचालक ! class="unsortable" style="width: 40%;" | कलाकार ! style="width: 10%;" | प्रकाशन तारीख ! class="unsortable" style="width: 15%;" | निर्माता ! class="unsortable" style="width: 15%;" | नोट्स ! class="unsortable" style="width: 15%;" | स्रोत |- | rowspan="8" align="center" | १९७६ | ''आराम हराम आहे'' | [[कमलाकर विष्णू तोरणे]] | [[रवींद्र महाजनी]], [[रुही बेर्डे]], [[राम वर्धे]], [[सुरेश भागवत]], [[पद्मा चव्हाण]] | २६ ऑक्टोबर १९७६ | प्रेम चित्र | | |- | ''[[हा खेळ सावल्यांचा]]'' | [[वसंत जोगळेकर]] | [[काशिनाथ घाणेकर]], [[आशा काळे]], [[लालन सारंग]], [[राजा गोसावी]], [[धुमाळ]], [[श्रीकांत मोघे]], [[देवेन वर्मा]], [[जयराम कुलकर्णी]] | २१ मे १९७६ | मधु चित्रपट | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0230266/|title=Ha Khel Savlyancha (1976)|website=IMDb}}</ref> |- | [[पाहुणी (चित्रपट)|पाहुणी]] | [[अनंत माने]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238490/|title=Pahuni (1976)|website=IMDb}}</ref> |- | [[जवळ ये लाजू नको]] | [[अरुण वासुदेव कर्नाटकी]] | [[अशोक सराफ]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0231815/|title=Jawal Ye Laju Nako (1976)|website=IMDb}}</ref> |- | [[चोरीचा मामला (१९७६ चित्रपट)|चोरीचा मामला]] | [[बाबासाहेब एस. फत्तेलाल]] | [[ललिता पवार]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0357544/|title=Choricha Mamla (1976)|website=IMDb}}</ref> |- | [[फरारी (मराठी चित्रपट)|फरारी]] | [[अनंत माने]] | | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0238219/|title=Farari (1976)|website=IMDb}}</ref> |- | [[घाशीराम कोतवाल (चित्रपट)|घाशीराम कोतवाल]] | [[के. हरिहरन]], [[मणि कौल]] | [[मोहन आगाशे]], [[रजनी चव्हाण]], [[वंदना पंडित]] | | युक्त फिल्म को-ऑप. | हे [[विजय तेंडुलकर]] यांच्या मराठी नाटक [[घाशीराम कोतवाल (नाटक)|घाशीराम कोतवाल]] चे रूपांतर आहे. | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0137685/|title=Ghashiram Kotwal (1976)|website=IMDb}}</ref> |- | [[तुमचं आमचं जमलं]] | [[दादा कोंडके]] | [[दादा कोंडके]] | | | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imdb.com/title/tt0232863/|title=Tumcha Aamcha Jamla (1976)|website=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी|3}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी|१९७६]] [[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील मराठी चित्रपट|यादी]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} owkk7uwfxayqr28cz9niucacmwvq4xg 0 376240 2718278 2648795 2026-10-08T18:40:33Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718278 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} '''१९७७ मध्ये प्रदर्शित [[मराठी भाषा|मराठी]] चित्रपटांची यादी''' येथे आहे. == चित्रपट == {| class ="wikitable sortable collapsible" ! style="width: 05%;" |क्र ! style="width: 20%;" |चित्रपट ! style="width: 15%;" |दिग्दर्शक ! style="width: 20%;" class="unsortable" |कलाकार ! style="width: 10%;" |प्रदर्शन तारीख ! style="width: 15%;" class="unsortable" |निर्माता ! style="width: 15%;" class="unsortable" |नोंदी ! style="width: 15%;" class="unsortable" |स्रोत |- | १ | ''[[चानी (चित्रपट)|चानी]] || [[व्ही. शांताराम]] || [[रंजना देशमुख|रंजना]], [[यशवंत दत्त]], [[सिद्धार्थ रे]]|| || ||त्याच नावाने [[हिंदी भाषा|हिंदीत]] डब करण्यात आले. ||<ref>{{cite web|url= https://www.imdb.com/title/tt0312538/ |title=Chaani (1977)|work=IMDb}}</ref> |- | २ | ''[[जैत रे जैत]]'' || [[जब्बार पटेल|डॉ. जब्बार पटेल]] || [[स्मिता पाटील]], [[मोहन आगाशे]], [[निळू फुले]], [[सुलभा देशपांडे]]|| || || १९७७ मधील [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट|सर्वोत्कृष्ट मराठी फिचर फिल्मसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]].||<ref>{{cite web|url= https://www.imdb.com/title/tt0251151/ |title=Jait Re Jait (1977)|author=anirudh-patil-stuff|work=IMDb}}</ref> |- | ३ | ''[[नाव मोठं लक्षण खोटं (चित्रपट)|नाव मोठं लक्षण खोटं]]''||मुरलीधर कापडी || [[उषा चव्हाण]], [[धुमाळ (अभिनेता)|धुमाळ]], [[निळू फुले]] || |||| ||<ref>{{cite web|url= https://www.imdb.com/title/tt0232151/ |title=Naav Motha Lakshan Khota (1977)|work=IMDb}}</ref> |- | ४ | ''[[देवकी नंदन गोपाळा (चित्रपट)|देवकी नंदन गोपाळा]]'' || [[राजदत्त]] || [[डॉ. श्रीराम लागू]] || |||| ||<ref>{{cite web|url= https://www.imdb.com/title/tt0258520/ |title=Devaki Nandan Gopala (1977)|work=IMDb}}</ref> |- | ५ | [[राम राम गंगाराम]] || [[दादा कोंडके]] || [[भगवान दादा|मास्टर भगवान]], [[उषा चव्हाण]], [[दादा कोंडके]]|| || [[दादा कोंडके]]|| ||<ref>{{cite web|url= https://www.imdb.com/title/tt0076597/ |title=Ram Ram Gangaram (1977)|work=IMDb}}</ref> |- | ६ | [[बाळा गाऊ कशी अंगाई]] || [[कमलाकर तोरणे]] || राजा बापट, [[वत्सला देशमुख]], [[विक्रम गोखले]], [[आशा काळे]]|| १४ एप्रिल १९७७ (भारत) || [[एव्हरेस्ट एंटरटेनमेंट]]|| ||<ref>{{cite web|url= https://www.imdb.com/title/tt2645086/ |title=Bala Gau Kashi Angai (1977)|date=14 April 1977|work=IMDb}}</ref> |- | ७ | ''[[नवरा माझा ब्रह्मचारी (चित्रपट)|नवरा माझा ब्रह्मचारी]]'' || [[दत्ता केशव कुलकर्णी]] || यशवंत दत्त|| |||| ||<ref>{{cite web|url= https://www.imdb.com/title/tt0213110/ |title=Navra Mazha Brahmachari (1977)|work=IMDb}}</ref> |- | ८ | [[भिंगरी (चित्रपट)|भिंगरी]] || [[दत्ता केशव कुलकर्णी]] || || |||| ||<ref>{{cite web|url= https://www.imdb.com/title/tt0212814/ |title=Bhingri (1977)|work=IMDb}}</ref> |- | ९ | [[पदराच्या सावलीत (चित्रपट)|पदराच्या सावलीत]] || [[प्रभाकर नाईक]] || [[निळू फुले]] || |||| ||<ref>{{cite web|url= https://www.imdb.com/title/tt0248279/ |title=Padarachya Savleet (1977)|work=IMDb}}</ref> |- | १० | [[माणसा परीस मेंढरं बरी (चित्रपट)|माणसा परीस मेंढरं बरी]] || [[प्रभाकर नाईक]] || || |||| ||<ref>{{cite web|url= https://www.imdb.com/title/tt0248170/ |title=Mansa Paris Mendhare Bari (1977)|work=IMDb}}</ref> |- | ११ | [[बदला (मराठी चित्रपट)|बदला]] || [[दत्ता केशव कुलकर्णी]] || || |||| ||<ref>{{cite web|url= https://www.imdb.com/title/tt0212791/ |title=Badla (1977)|work=IMDb}}</ref> |- | १२ | [[असला नवरा नको गं बाई (चित्रपट)|असला नवरा नको गं बाई]] || [[अनंत माने]] || || |||| ||<ref>{{cite web|url= https://www.imdb.com/title/tt0238047/ |title=Asla Navra Nakoga Bai (1977)|work=IMDb}}</ref> |- | १३ | [[तूच माझी राणी (चित्रपट)|तूच माझी राणी]] || [[दत्ता केशव कुलकर्णी]] || मधु आपटे, [[पद्मा चव्हाण]], [[अमोल पालेकर]]  || १ जानेवारी १९७७ (भारत) |||| ||<ref>{{cite web|url= https://www.imdb.com/title/tt2624084/ |title=तूच माझी राणी (१९७७)|date=1 January 1977|work=IMDb}}</ref> |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी|3}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी|१९७७]] [[वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मराठी चित्रपट|यादी]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} ffqh57wbxj63cpi6teriqkkixqies35 0 376422 2718213 2651573 2026-10-08T18:36:44Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718213 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} '''इ.स. २००९''' मधील '''मराठी चित्रपटांची यादी''' खालीलप्रमाणे आहे. या वर्षात मराठी चित्रपटसृष्टीने जागतिक स्तरावर मोठी झेप घेतली. [[हरिश्चंद्राची फॅक्टरी]] या चित्रपटाला [[ऑस्कर पुरस्कार|ऑस्करसाठी]] भारताकडून अधिकृत प्रवेश म्हणून निवडले गेले, तर [[जोगवा (चित्रपट)|जोगवा]] या चित्रपटाने [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांवर]] आपली मोहर उमटवली. == यादी == {| class="wikitable sortable" |- ! प्रदर्शन तारीख !! चित्रपट !! दिग्दर्शक !! कलाकार !! संदर्भ |- | २३ जानेवारी || [[मी शिवाजीराजे भोसले बोलतोय]] || [[संतोष मांजरेकर]] || [[सचिन खेडेकर]], [[महेश मांजरेकर]], [[मकरंद अनासपुरे]] || <ref name="MSB">"Me Shivajiraje Bhosale Boltoy - Record collection", ''The Times of India'', 2009.</ref> |- | ३० जानेवारी || [[हरिश्चंद्राची फॅक्टरी]] || [[परेश मोकाशी]] || [[नंदू माधव]], [[विभावरी देशपांडे]] || <ref name="HF">"Harishchandrachi Factory: India's entry for Oscar", ''Indian Express'', 2009.</ref> |- | २० मार्च || [[गलगले निघाले]] || [[केदार शिंदे]] || [[भरत जाधव]], [[सिद्धार्थ जाधव]] || [https://www.imdb.com/title/tt1423891/ आयएमडीबी] |- | २२ मे || [[बोगस]] || स्वप्नील जयकर || विल्सन जोसेफ, प्राजक्ता पटवर्धन || [https://www.imdb.com/title/tt1442564/ आयएमडीबी] |- | १२ जून || [[जोगवा (चित्रपट)|जोगवा]] || [[राजीव पाटील]] || [[उपेंद्र लिमये]], [[मुक्ता बर्वे]] || <ref name="Jogwa">"Jogwa wins 5 National Awards", ''DNA India'', 2010.</ref> |- | ७ ऑगस्ट || [[एक कप चहा]] || [[सुमित्रा भावे]] - [[सुनील सुकथनकर]] || [[किशोर कदम]], मेधा जांबोटकर || [https://www.imdb.com/title/tt1535079/ आयएमडीबी] |- | २१ ऑगस्ट || [[गोष्ट छोटी डोंगराएवढी]] || गजाभाऊ || [[मकरंद अनासपुरे]], [[सयाजी शिंदे]] || [https://www.imdb.com/title/tt1500735/ आयएमडीबी] |- | २८ ऑगस्ट || बोकड || गजानन अहिवळे || [[सयाजी शिंदे]], [[किशोर कदम]] || |- | ४ सप्टेंबर || [[गंध (मराठी चित्रपट)|गंध]] || [[सचिन कुंडलकर]] || [[सोनाली कुलकर्णी]], [[मिलिंद सोमण]] || [https://www.imdb.com/title/tt1489146/ आयएमडीबी] |- | १८ सप्टेंबर || [[रीटा (चित्रपट)|रीटा]] || [[रेणुका शहाणे]] || [[पल्लवी जोशी]], [[जॅकी श्रॉफ]], [[रेणुका शहाणे]] || [https://www.imdb.com/title/tt1473145/ आयएमडीबी] |- | १६ ऑक्टोबर || [[जाऊ तिथे खाऊ]] || अभय कीर्ती || [[मकरंद अनासपुरे]], [[दिपाली सय्यद]] || |- | ३० ऑक्टोबर || [[झेंडा (चित्रपट)|झेंडा]] || [[अवधूत गुप्ते]] || [[राजेश शृंगारपुरे]], [[सिद्धार्थ चांदेकर]] || <ref name="Zenda">"Zenda: A political drama", ''Sakal'', 2009.</ref> |- | ४ डिसेंबर || [[नटरंग]] || [[रवी जाधव]] || [[अतुल कुलकर्णी]], [[सोनाली कुलकर्णी (धाकटी)|सोनाली कुलकर्णी]] || [https://www.imdb.com/title/tt1583300/ आयएमडीबी] |} == महत्त्वाच्या नोंदी == * [[हरिश्चंद्राची फॅक्टरी]] हा चित्रपट ८२ व्या ऑस्कर पुरस्कारांसाठी भारताची अधिकृत प्रवेशिका म्हणून निवडला गेला होता. * [[जोगवा (चित्रपट)|जोगवा]] या चित्रपटाने ५६ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये 'सर्वोत्कृष्ट सामाजिक चित्रपट' आणि 'सर्वोत्कृष्ट अभिनेता' (उपेंद्र लिमये) यांसह ५ पुरस्कार जिंकले. * [[मी शिवाजीराजे भोसले बोलतोय!|मी शिवाजीराजे भोसले बोलतोय]] या चित्रपटाने त्या काळातील मराठी बॉक्स ऑफिसवरील कमाईचे सर्व विक्रम मोडीत काढले होते. == हे सुद्धा पहा == * [[इ.स. २०१० मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[इ.स. २००८ मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] [[वर्ग:इ.स. २००९ मधील मराठी चित्रपट]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} iobqryv2nvzlgn9a3thpqvd9tl20l4s 0 376486 2718200 2674870 2026-10-08T18:36:01Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ आणि नोंदी */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718200 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} '''इ.स. १९७८ मधील मराठी चित्रपटांची यादी''' येथे आहे. == चित्रपट यादी == येथे १९७८ मधील मराठी चित्रपटांची यादी देणारा मराठी विकिपीडियाच्या धर्तीवरील लेख आहे. हा लेख इंग्रजी विकिपीडियावरील 'List of Marathi films of 1978' च्या संरचनेवर आधारित असून यात विकिसिंकेत (Wikisyntax) आणि संदर्भांचा समावेश केला आहे. {| class="wikitable sortable" |- ! प्रदर्शित तारीख ! चित्रपट ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! संगीत ! संदर्भ |- | १७ मार्च | [[बोट लावीन तिथे गुदगुल्या]] | [[दादा कोंडके]] | दादा कोंडके, [[उषा चव्हाण]] | राम लक्ष्मण | <ref>{{cite web |title=Bot Lavin Tithe Gudgulya (1978) |url=https://www.imdb.com/title/tt0252981/](https://www.imdb.com/title/tt0252981/) |website=IMDb}}</ref> |- | २२ एप्रिल | [[जैत रे जैत]]''' | [[जब्बार पटेल]] | [[मोहन आगाशे]], [[स्मिता पाटील]], [[निळू फुले]] | [[हृदयनाथ मंगेशकर]] | <ref>{{cite news |title=Jait Re Jait: A musical milestone |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/photostory/jait-re-jait/photostory/63738549.cms}}</ref> |- | १४ ऑगस्ट | [[सुशीला (मराठी चित्रपट)|सुशीला]] | [[अनंत माने]] | [[रंजना]], [[अशोक सराफ]], [[रवींद्र महाजनी]] | राम लक्ष्मण | <ref>{{cite web|title=Sushila Movie Profile|url=https://www.marathifilmdata.com/films/sushila/|website=Marathi Film Data}}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | २० सप्टेंबर | [[गोंधळात गोंधळ]] | व्ही. के. नाईक | अशोक सराफ, रंजना, [[रवींद्र महाजनी]], [[प्रिया तेंडुलकर]] | विश्वनाथ मोरे | <ref>{{cite web |title=Gondhalat Gondhal (1978) Cast and Crew |url=https://www.cinestaan.com/movies/gondhalat-gondhal-11756 |website=Cinestaan}}</ref> |- | ५ ऑक्टोबर | [[लक्ष्मी]] | [[अनंत माने]] | [[रंजना देशमुख|रंजना]], [[कुलदीप पवार]] | राम लक्ष्मण | <ref>{{cite book |last=Mane |first=Anant |title=Saangtye Aika |publisher=Rajhans Prakashan}}</ref> |- | ५ नोव्हेंबर | [[चंद्रकलेचा कौल]] | दत्ता केशव | [[आशा काळे]], निळू फुले | [[राम कदम]] | <ref name="Ref1">{{cite web |url=https://www.marathifilmdata.com/ |title=Marathi Film Archives 1978 }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | २१ नोव्हेंबर | [[कळत नकळत]] | दत्ता केशव | [[विक्रम गोखले]], [[सरला येवलेकर]] | [[सुधीर फडके]] | <ref name="Ref1" /> |- | १२ डिसेंबर | [[भैरू पैलवान की जय]] | कमलाकर तोरणे | सिद्धार्थ रे, उषा चव्हाण | राम लक्ष्मण | |} == विशेष उल्लेख == * सर्वात यशस्वी चित्रपट -- [[बोट लावीन तिथे गुदगुल्या]] आणि [[सुशीला (मराठी चित्रपट)|सुशीला]]. * **पुरस्कार:** 'जैत रे जैत' या चित्रपटाला २६ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये 'सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट' हा पुरस्कार मिळाला. == हे सुद्धा पहा == * [[इ.स. २०१० मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[इ.स. २००८ मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[मराठी चित्रपटसृष्टी]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} c0tgqmfl5gl64jp0kjroqwjlb5lzdf0 0 376489 2718202 2711929 2026-10-08T18:36:08Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ आणि नोंदी */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718202 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} '''इ.स. १९७९ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या मराठी चित्रपटांची यादी''' येथे आहे. == चित्रपट यादी == {| class="wikitable sortable" |- ! प्रदर्शv तारीख ! चित्रपट ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! संगीत ! संदर्भ |- | ९ फेब्रुवारी | [[अष्टविनायक (चित्रपट)|अष्टविनायक]] | [[राजदत्त]] | [[सचिन पिळगावकर]], [[वंदना पंडित]], [[अशोक सराफ]] | [[अनिल मोहिले|अनिल]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]] | <ref>{{cite web |title=Ashtavinayak (1979) |url=https://www.imdb.com/title/tt0235205 |website=IMDb}}</ref> |- | १६ एप्रिल | [[दीड शहाणे]] | [[राजा ठाकूर]] | [[अशोक सराफ]], [[राजा गोसावी]], [[शरद तळवलकर]] | [[विश्वनाथ मोरे]] | <ref>{{cite web |title=Did Shahane Movie Profile |url=https://www.marathifilmdata.com/films/did-shahane/ |website=Marathi Film Data }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | २४ मे | [[दुनिया करी सलाम]] | [[अनंत माने]] | [[अशोक सराफ]], [[रंजना]], [[कुलदीप पवार]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref>{{cite news |title=Duniya Kari Salam Details |work=Loksatta}}</ref> |- | ३१ ऑगस्ट | [[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]] | [[जब्बार पटेल]] | [[निळू फुले]], [[डॉ. श्रीराम लागू]], [[मोहन आगाशे]] | [[हृदयनाथ मंगेशकर]] | <ref>{{cite web |title=Sinhasan (1979) |url=https://www.nfa.gov.in/ |website=NFAI }}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | २० ऑक्टोबर | [[२२ जून १८९७ (चित्रपट)|२२ जून १८९७]] | [[नचिकेत पटवर्धन]], [[जयू पटवर्धन]] | [[प्रभाकर पटवर्धन]], [[रवींद्र मंकणी]] | [[आनंद मोडक]] | <ref>{{cite web |title=22 June 1897 Awards |url=https://www.nationalfilmawards.org/ |access-date=2026-02-06 |archive-date=2020-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204105313/https://www.nationalfilmawards.org/ |url-status=dead }}</ref> |- | १५ नोव्हेंबर | [[सुन लाडकी या घरची]] | [[मुरलीधर कापडी]] | [[अशोक सराफ]], [[निशिगंधा वाड]], [[वंदना गुप्ते]] | [[विश्वनाथ मोरे]] | <ref>{{cite web |title=Sun Ladki Ya Gharchi |url=https://www.cinestaan.com/ |access-date=2026-02-06 |archive-date=2016-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160415135027/http://www.cinestaan.com/ |url-status=dead}}</ref> |- | १२ डिसेंबर | [[हाय सुंदरी]] | [[कमलाकर तोरणे]] | [[सचिन पिळगावकर]], [[रंजना]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref name="Ref1979">{{cite web |url=https://www.marathifilmdata.com/ |title=Marathi Film Archives 1979 }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} == पुरस्कार आणि सन्मान == * [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] -- [[२२ जून १८९७ (चित्रपट)|२२ जून १८९७]] या चित्रपटाला 'राष्ट्रीय एकात्मतेवरील सर्वोत्कृष्ट चित्रपट' (नर्गिस दत्त पुरस्कार) मिळाला. * विशेष उल्लेख -- [[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]] चित्रपटाला त्याच्या उत्कृष्ट पटकथेसाठी आणि राजकीय वास्तव मांडण्यासाठी राज्य व राष्ट्रीय स्तरावर गौरवण्यात आले. == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[१९७८ मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[१९८० मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] == संदर्भ आणि नोंदी== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मराठी चित्रपट|*]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} nlhfgclv52as58uxc6qaxoqs0atcwdn 0 376491 2718199 2711930 2026-10-08T18:35:57Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ आणि नोंदी */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718199 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} '''इ.स. १९८० मधील मराठी चित्रपटांची यादी''' येथे आहे. == प्रदर्शित चित्रपटांची यादी == {| class="wikitable sortable" |- ! प्रदर्शन तारीख ! चित्रपट ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! संगीत ! संदर्भ |- | १९ जानेवारी | [[पाहुणी (चित्रपट)|पाहुणी]] | [[अनंत माने]] | [[रंजना]], [[अशोक सराफ]], [[सयाजी शिंदे]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref>{{cite web |title=Pahuni (1980) |url=https://www.imdb.com/title/tt0252809/ |website=IMDb}}</ref> |- | ७ मार्च | [[फटाकडी (चित्रपट)|फटाकडी]] | [[दत्ता केशव]] | [[अशोक सराफ]], [[रंजना]], [[रेखा (अभिनेत्री)|रेखा]] (पाहुणी कलाकार) | [[राम लक्ष्मण]] | <ref>{{cite news |title=अशोक सराफ यांचे गाजलेले चित्रपट |work=सकाळ}}</ref> |- | २५ मे | [[झाकोळ (चित्रपट)|झाकोळ]] | [[डॉ. श्रीराम लागू]] | [[डॉ. श्रीराम लागू]], [[तनुजा]], [[उर्मिला मातोंडकर]] (बालकलाकार) | [[भास्कर चंदावरकर]] | <ref>{{cite web |title=Zaakol (1980) Profile |url=https://www.marathifilmdata.com/films/zaakol/ |website=Marathi Film Data }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | १४ ऑगस्ट | [[भले बहाद्दर]] | [[राजदत्त]] | [[सचिन पिळगावकर]], [[अशोक सराफ]], [[रंजना]] | [[अनिल मोहिले|अनिल]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]] | <ref>{{cite web |title=Bhale Bahaddar Cast |url=https://www.cinestaan.com/ |access-date=2026-02-06 |archive-date=2016-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160415135027/http://www.cinestaan.com/ |url-status=dead }}</ref> |- | २० सप्टेंबर | [[आक्रीत (चित्रपट)|आक्रीत]] | [[अमोल पालेकर]] | [[अमोल पालेकर]], [[चित्रा पालेकर]] | [[भास्कर चंदावरकर]] | <ref>{{cite web |title=Akriet: Amol Palekar's dark masterpiece |url=https://www.nfa.gov.in/ }}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | २८ ऑक्टोबर | [[सवत (चित्रपट)|सवत]] | [[गोविंद कुलकर्णी]] | [[आशा काळे]], [[कुलदीप पवार]] | [[राम कदम]] | <ref name="Ref1980">{{cite web |url=https://www.marathifilmdata.com/ |title=Marathi Film Archives 1980 }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | १२ नोव्हेंबर | [[चोर जोडी]] | [[विजय कोठारे]] | [[महेश कोठारे]], [[अशोक सराफ]], [[नयना आपटे]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref name="Ref1980" /> |} == विशेष उल्लेख == * [[आक्रीत (चित्रपट)|आक्रीत]]:** मानवी क्रूरतेवर आधारित या चित्रपटाने अनेक आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवांमध्ये वाहवा मिळवली. * [[उर्मिला मातोंडकर]] यांनी 'झाकोळ' या चित्रपटातून बालकलाकार म्हणून आपल्या अभिनयाची सुरुवात केली. == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[१९७९ मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[१९८१ मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. १९८० मधील मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} qrv74gh2mxdzc87f1g4fbttlpxoiafz 0 376493 2718204 2711931 2026-10-08T18:36:15Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718204 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} '''इ.स. १९८१ मधील मराठी चित्रपटांची यादी''' येथे आहे. == चित्रपट यादी == {| class="wikitable sortable" |- ! प्रदर्शन तारीख ! चित्रपट ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! संगीत ! संदर्भ |- | ९ जानेवारी | [[गोंधळात गोंधळ]] | [[व्ही. के. नाईक]] | [[अशोक सराफ]], [[रंजना]], [[रवींद्र महाजनी]] | [[विश्वनाथ मोरे]] | <ref>{{cite web |title=Gondhalat Gondhal (1981) |url=https://www.imdb.com/title/tt0252479/ |website=IMDb}}</ref> |- | २० मार्च | [[अरे संसार संसार]] | [[राजदत्त]] | [[रंजना]], [[कुलदीप पवार]], [[नीळू फुले]] | [[अनिल मोहिले|अनिल]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]] | <ref>{{cite news |title=अरे संसार संसार - मराठी चित्रपट माहिती |work=सकाळ}}</ref> |- | १५ एप्रिल | [[जेजुरी जेजुरी]] | [[राम कदम]] | [[जयश्री टी.]], [[नाना पाटेकर]], [[नीळू फुले]] | [[राम कदम]] | <ref>{{cite web |title=Jejuri Jejuri Profile |url=https://www.marathifilmdata.com/films/jejuri-jejuri/ |website=Marathi Film Data }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | ५ जून | [[शायद]] | [[मदन बावरिया]] | [[नसीरुद्दीन शाह]], [[ओम पुरी]], [[स्मिता पाटील]] | [[अजित वर्मन]] | <ref>{{cite web |title=Shayad (1981) Cast |url=https://www.cinestaan.com/ |access-date=2026-02-06 |archive-date=2016-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160415135027/http://www.cinestaan.com/ |url-status=dead }}</ref> |- | १४ ऑगस्ट | [[गल्ली ते दिल्ली]] | [[अनंत माने]] | [[अशोक सराफ]], [[रंजना]], [[नीळू फुले]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref name="Ref1981">{{cite web |url=https://www.marathifilmdata.com/ |title=Marathi Film Archives 1981 }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | २ ऑक्टोबर | [[सनई सोयरे]] | [[नचिकेत पटवर्धन]] | [[विक्रम गोखले]], [[सुहास जोशी]] | [[आनंद मोडक]] | <ref name="Ref1981" /> |- | १५ नोव्हेंबर | [[मान अपमान]] | [[दत्ता केशव]] | [[सचिन पिळगावकर]], [[रंजना]], [[अशोक सराफ]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref>{{cite web |title=Maan Apmaan (1981) |url=https://www.imdb.com/title/tt0252671/ |website=IMDb}}</ref> |} == विशेष उल्लेख == * कलात्मक चित्रपट -- १९८१ मध्ये [[समांतर चित्रपट|समांतर चित्रपटांची]] लाट मराठीतही दिसून आली, ज्यात वास्तववादी विषयांना प्राधान्य देण्यात आले. * या वर्षी [[नाना पाटेकर]] यांच्या कारकीर्दीला वेग मिळाला, विशेषतः ग्रामीण ढंगातील चित्रपटांमधून त्यांनी आपली छाप पाडली. == हे सुद्धा पहा == * [[मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[१९८० मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] * [[१९८२ मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मराठी चित्रपट|*]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 6va7s4uu4pbz4v7nnua4macb37g3c9t 0 376496 2718239 2674880 2026-10-08T18:38:13Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718239 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} '''इ.स. १९८२ मधील मराठी चित्रपटांची यादी''' येथे आहे. == चित्रपट यादी == === जानेवारी – जून === {| class="wikitable" width="80%" |- style="background:#CCCCCC;" ! colspan="2" | प्रदर्शन तारीख ! चित्रपट ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! संगीत ! संदर्भ |- ! rowspan="2" style="background:#E1F5FE;" | जा<br />ने<br />वा<br />री | ८ | [[अप्पू राजा (मराठी चित्रपट)|अप्पू राजा]] | [[राजदत्त]] | [[सचिन पिळगावकर]], [[अशोक सराफ]], [[पद्मिनी कोल्हापुरे]] | [[अनिल मोहिले|अनिल]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]] | <ref>{{cite web |title=Appu Raja (1982) |url=https://www.imdb.com/title/tt0252243/ |website=IMDb}}</ref> |- | २२ | [[शालू (चित्रपट)|शालू]] | [[अनंत माने]] | [[रंजना]], [[कुलदीप पवार]], [[नीळू फुले]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref>{{cite web |title=Shalu Movie Data |url=https://www.marathifilmdata.com/films/shalu/ |website=Marathi Film Data }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="1" style="background:#B3E5FC;" | फे<br />ब्रु<br />वा<br />री | १५ | [[चोरणी (चित्रपट)|चोरणी]] | [[दत्ता केशव]] | [[अशोक सराफ]], [[रंजना]], [[कुलदीप पवार]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref name="Data82">{{cite web |url=https://www.marathifilmdata.com/ |title=Marathi Film Archives 1982 }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="1" style="background:#81D4FA;" | ए<br />प्रि<br />ल | ९ | [[मायबाप (चित्रपट)|मायबाप]] | [[व्ही. के. नाईक]] | [[विक्रम गोखले]], [[स्मिता पाटील]], [[काशिनाथ घाणेकर]] | [[विश्वनाथ मोरे]] | |- ! rowspan="2" style="background:#4FC3F7;" | मे | १ | [[उंबरठा (चित्रपट)|उंबरठा]] | [[जब्बार पटेल]] | [[स्मिता पाटील]], [[गिरीश कर्नाड]], [[रोहिणी हट्टंगडी]] | [[हृदयनाथ मंगेशकर]] | <ref>{{cite web |title=Umbartha: A cult classic |url=https://www.nfa.gov.in/ }}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | २१ | [[गल्ली ते दिल्ली]] | [[अनंत माने]] | [[अशोक सराफ]], [[रंजना]], [[नीळू फुले]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref name="Data82" /> |} === जुलै – डिसेंबर === {| class="wikitable" width="80%" |- style="background:#CCCCCC;" ! colspan="2" | प्रदर्शन तारीख ! चित्रपट ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! संगीत ! संदर्भ |- ! rowspan="2" style="background:#E8F5E9;" | ऑ<br />ग<br />स्ट | १४ | [[एक डाव भुताचा]] | [[रवींद्र महाजनी]] | [[रवींद्र महाजनी]], [[अशोक सराफ]], [[रंजना]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref>{{cite web |title=Ek Dav Bhutacha |url=https://www.cinestaan.com/)}}</ref> |- | २७ | [[भले बहाद्दर]] | [[राजदत्त]] | [[सचिन पिळगावकर]], [[अशोक सराफ]] | [[अनिल मोहिले|अनिल]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]] | <ref name="Data82" /> |- ! rowspan="2" style="background:#C8E6C9;" | ऑ<br />क्टो<br />बर | १० | [[रामची वस्ती]] | [[एन. एस. वैद्य]] | [[नीळू फुले]], [[कुलदीप पवार]] | [[राम कदम]] | <ref name="Data82" /> |- | २८ | [[लक्ष्मीची पावले]] | [[राजदत्त]] | [[सचिन पिळगावकर]], [[रंजना]] | [[अनिल मोहिले|अनिल]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]] | <ref>{{cite web |title=Lakshmichi Pavale (1982) |url=https://www.imdb.com/}}</ref> |- ! rowspan="1" style="background:#A5D6A7;" | डि<br />सें<br />बर | १५ | [[धग (१९८२ चित्रपट)|धग]] | [[राजदत्त]] | [[नीळू फुले]], [[कुलदीप पवार]] | [[दत्ता डावजेकर]] | <ref name="Data82" /> |} == विशेष उल्लेख == * [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] -- [[उंबरठा (चित्रपट)|उंबरठा]] या चित्रपटाला 'सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट' म्हणून राष्ट्रीय पुरस्काराने गौरविण्यात आले. * [[महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार]] -- [[स्मिता पाटील]] यांना 'उंबरठा' मधील अभिनयासाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{मराठी चित्रपट}} [[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} li5244kpvbcih0iomgz6tdhh0a8dn8o 0 376498 2718246 2711932 2026-10-08T18:38:38Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718246 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} '''इ.स. १९८३ मधील मराठी चित्रपटांची यादी''' येथे आहे. हे वर्ष मराठी चित्रपटसृष्टीसाठी विशेषतः कलात्मक प्रयोगांसाठी आणि व्यावसायिक यशासाठी महत्त्वाचे ठरले. == चित्रपट यादी == === जानेवारी – जून === {| class="wikitable" width="80%" |- style="background:#CCCCCC;" ! colspan="2" | प्रदर्शन तारीख ! चित्रपट ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! संगीत ! संदर्भ |- ! rowspan="2" style="background:#E1F5FE;" | जा<br />ने<br />वा<br />री | १२ | [[गुलाबछडी]] | [[दत्ता केशव]] | [[अशोक सराफ]], [[रंजना]], [[नीळू फुले]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref>{{cite web |title=Gulabchhadi (1983) |url=https://www.imdb.com/title/tt0252485/](https://www.imdb.com/title/tt0252485/) |website=IMDb}}</ref> |- | २७ | [[माहेरची माणसं]] | [[अनंत माने]] | [[अशोक सराफ]], [[रंजना]], [[कुलदीप पवार]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref name="Data83">{{cite web|url=https://www.marathifilmdata.com/|title=Marathi Film Archives 1983}}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="1" style="background:#B3E5FC;" | फे<br />ब्रु<br />वा<br />री | २४ | [[सासू वरचढ जावई]] | [[एन. एस. वैद्य]] | [[सचिन पिळगावकर]], [[अशोक सराफ]], [[नयना आपटे]] | [[अनिल|अनिल मोहिले]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]] | <ref>{{cite web |title=Sasu Varchad Javai Profile |url=https://www.marathifilmdata.com/films/sasu-varchad-javai/ |website=Marathi Film Data }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="1" style="background:#81D4FA;" | मा<br />र्च | ११ | [[बाळा गाऊ कशी अंगाई]] | [[कमलाकर तोरणे]] | [[विक्रम गोखले]], [[नयना आपटे]], [[मधू कांबीकर]] | [[एन. दत्ता]] | |- ! rowspan="2" style="background:#4FC3F7;" | ए<br />प्रि<br />ल | ८ | [[थोरली जाऊ]] | [[कमलाकर तोरणे]] | [[रविंद्र महाजनी]], [[आशा काळे]], [[रंजना]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref name="Data83" /> |- | २९ | [[भिंगरी]] | [[बाबुराव उतेकर]] | [[सचिन पिळगावकर]], [[सुषमा शिरोमणी]], [[अशोक सराफ]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref>{{cite web |title=Bhingari (1983) |url=https://www.cinestaan.com/ |access-date=2026-02-06 |archive-date=2016-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160415135027/http://www.cinestaan.com/ |url-status=dead}}</ref> |} === जुलै – डिसेंबर === {| class="wikitable" width="80%" |- style="background:#CCCCCC;" ! colspan="2" | प्रदर्शित तारीख ! चित्रपट ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! संगीत ! संदर्भ |- ! rowspan="2" style="background:#E8F5E9;" | ऑ<br />ग<br />स्ट | १५ | [[ठकास महाठक]] | [[राजा ठाकूर]] | [[अशोक सराफ]], [[महेश कोठारे]], [[नीळू फुले]] | [[विश्वनाथ मोरे]] | |- | २६ | [[मर्दानी (मराठी चित्रपट)|मर्दानी]] | [[एन. एस. वैद्य]] | [[रंजना]], [[कुलदीप पवार]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref name="Data83" /> |- ! rowspan="2" style="background:#C8E6C9;" | स<br />प्टें<br />ब<br />र | १० | [[स्मृतिचित्रे (मराठी चित्रपट)|स्मृतिचित्रे]] | [[विजया मेहता]] | [[विजया मेहता]], [[सुहास जोशी]], [[रविंद्र मंकणी]] | [[भास्कर चंदावरकर]] | <ref>{{cite web |title=Smritichitre: A Biopic |url=https://www.nfa.gov.in/ }}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | २२ | [[देवता (चित्रपट)|देवता]] | [[कमलाकर तोरणे]] | [[रविंद्र महाजनी]], [[आशा काळे]], [[नयना आपटे]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref>{{cite web |title=Devata (1983) Cast |url=https://www.cinestaan.com/)}}</ref> |- ! rowspan="2" style="background:#A5D6A7;" | ऑ<br />क्टो<br />बर | ५ | [[गल्ली ते दिल्ली]] | [[अनंत माने]] | [[अशोक सराफ]], [[रंजना]], [[कुलदीप पवार]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref name="Data83" /> |- | २५ | [[सावित्री (मराठी चित्रपट)|सावित्री]] | [[मुरलीधर कापडी]] | [[रंजना]], [[रविंद्र महाजनी]] | [[विश्वनाथ मोरे]] | <ref name="Data83" /> |- ! rowspan="1" style="background:#81C784;" | डि<br />सें<br />बर | १४ | [[राघू मैना]] | [[राजदत्त]] | [[सचिन पिळगावकर]], [[रंजना]] | [[अनिल|अनिल मोहिले]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]] | <ref name="Data83" /> |} == विशेष उल्लेख == * [[विजया मेहता]] यांच्या [[स्मृतिचित्रे (चित्रपट)|स्मृतिचित्रे]] या चित्रपटाने मराठी चित्रपटसृष्टीत वास्तववादी चरित्रात्मक मांडणीचा नवा आदर्श निर्माण केला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 09h41t6mydoe8fxt29tp4f3wj6qw5bs 0 376500 2718238 2711933 2026-10-08T18:38:09Z सांगकाम्या 6385 /* संदर्भ */ clean up using [[Project:AWB|AWB]] 2718238 wikitext text/x-wiki {{मराठी चित्रपट}} ''इ.स. '१९८४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी''' येथे आहे. == चित्रपट यादी == === जानेवारी – जून === {| class="wikitable" width="80%" |- style="background:#CCCCCC;" ! colspan="2" | प्रदर्शित तारीख ! चित्रपट ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! संगीत ! संदर्भ |- ! rowspan="2" style="background:#E1F5FE;" | जा<br />ने<br />वा<br />री | १३ | [[लेक चालली सासरला]] | [[अनंत माने]] | [[अलका कुबल]], [[शशांक उदापूरकर]], [[महेश कोठारे]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref>{{cite web |title=Lek Chalali Sasarla (1984) |url=https://www.imdb.com/title/tt0252643/ |website=IMDb}}</ref> |- | २५ | [[नवरी मिळे नवऱ्याला]] | [[सचिन पिळगावकर]] | [[सचिन पिळगावकर]], [[सुप्रिया पिळगावकर]], [[अशोक सराफ]], [[नीळू फुले]] | [[अनिल मोहिले|अनिल]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]] | <ref>{{cite news |title=नवरी मिळे नवऱ्याला: एक सदाबहार चित्रपट |work=Sakal}}</ref> |- ! rowspan="1" style="background:#B3E5FC;" | फे<br />ब्रु<br />वा<br />री | १२ | [[ठकास महाठक]] | [[राजा ठाकूर]] | [[अशोक सराफ]], [[महेश कोठारे]], [[नीळू फुले]] | [[विश्वनाथ मोरे]] | <ref name="Data84">{{cite web |url=https://www.marathifilmdata.com/ |title=Marathi Film Archives 1984 }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="2" style="background:#81D4FA;" | मा<br />र्च | ८ | [[बहुरुपी (चित्रपट)|बहुरुपी]] | [[दिवाकर कंद]] | [[कुलदीप पवार]], [[रंजना]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref name="Data84" /> |- | २३ | [[कुलस्वामिनी अंबाबाई]] | [[अनंत माने]] | [[रंजना]], [[कुलदीप पवार]], [[अशोक सराफ]] | [[विश्वनाथ मोरे]] | <ref>{{cite web |title=Kulswamini Ambabai Profile |url=https://www.marathifilmdata.com/) }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="1" style="background:#4FC3F7;" | मे | १८ | [[गुपचुप गुपचुप]] | [[व्ही. के. नाईक]] | [[अशोक सराफ]], [[रंजना]], [[महेश कोठारे]], [[श्रीराम लागू]] | [[अनिल मोहिले|अनिल]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]] | <ref>{{cite web |title=Gupchup Gupchup (1984) |url=https://www.cinestaan.com/ |access-date=2026-02-06 |archive-date=2016-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160415135027/http://www.cinestaan.com/ |url-status=dead}}</ref> |} === जुलै – डिसेंबर === {| class="wikitable" width="80%" |- style="background:#CCCCCC;" ! colspan="2" | प्रदर्शित तारीख ! चित्रपट ! दिग्दर्शक ! कलाकार ! संगीत ! संदर्भ |- ! rowspan="2" style="background:#E8F5E9;" | ऑ<br />ग<br />स्ट | १५ | [[बिनकामाचा नवरा (चित्रपट)|बिनकामाचा नवरा]] | [[अनंत माने]] | [[अशोक सराफ]], [[रंजना]], [[कुलदीप पवार]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref name="Data84" /> |- | ३१ | [[सासू वरचढ जावई]] | [[एन. एस. वैद्य]] | [[अशोक सराफ]], [[सचिन पिळगावकर]] | [[अनिल मोहिले|अनिल]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]] | <ref name="Data84" /> |- ! rowspan="2" style="background:#C8E6C9;" | स<br />प्टें<br />ब<br />र | ७ | [[धूमधडाका (मराठी चित्रपट)|धूमधडाका]] | [[महेश कोठारे]] | [[महेश कोठारे]], [[अशोक सराफ]], [[लक्ष्मीकांत बेर्डे]], [[प्रिया अरुण]] | [[अनिल मोहिले|अनिल]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]] | |- | २१ | [[हेच माझे माहेर]] | [[राजदत्त]] | [[नितीश भारद्वाज]], [[अलका कुबल]], [[अशोक सराफ]] | [[अनिल मोहिले|अनिल]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]] | <ref name="Data84" /> |- ! rowspan="1" style="background:#A5D6A7;" | ऑ<br />क्टो<br />बर | २४ | [[माहेरची माणसे]] | [[अनंत माने]] | [[अशोक सराफ]], [[रंजना]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref name="Data84" /> |- ! rowspan="2" style="background:#81C784;" | डि<br />सें<br />बर | १० | [[गोंधळात गोंधळ]] | [[व्ही. के. नाईक]] | [[अशोक सराफ]], [[रवींद्र महाजनी]], [[रंजना]] | [[विश्वनाथ मोरे]] | <ref name="Data84" /> |- | २८ | [[चोर जोडी]] | [[विजय कोठारे]] | [[महेश कोठारे]], [[अशोक सराफ]] | [[राम लक्ष्मण]] | <ref name="Data84" /> |} == विशेष उल्लेख == * '''[[धूमधडाका (मराठी चित्रपट)|धूमधडाका]]:''' या चित्रपटाने [[लक्ष्मीकांत बेर्डे]] यांना मराठी चित्रपटसृष्टीत सुपरस्टार म्हणून प्रस्थापित केले आणि मराठी चित्रपटांमध्ये 'ॲक्शन-कॉमेडी'चा ट्रेंड सुरू केला. * '''[[नवरी मिळे नवऱ्याला]]:''' [[सचिन पिळगावकर]] आणि [[सुप्रिया पिळगावकर]] यांची जोडी याच चित्रपटाच्या सेटवर पहिल्यांदा भेटली. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:१९८४ मधील मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} s5ufxv5mg2gsxv8yr8w941b8fqiidgi 10 376994 2718366 2717344 2026-10-09T07:49:25Z Nitin.kunjir 4684 2718366 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = २०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद |title = [[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] |listclass = hlist |state = collapsed |above = आधीची स्पर्धा: [[२०२२-२५ आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] |below = पुढील स्पर्धा: २०२९-२०३२ आयसीसी महिला अजिंक्यपद |group1 = २०२५ |list1 = * [[बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२५–२६|बांगलादेशचा भारत दौरा]] (डिसेंबर) |group2 = २०२६ |list2 = * [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६|श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा]] (फेब्रुवारी) * [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६|पाकिस्तानचा दक्षिण आफ्रिका दौरा]] (फेब्रुवारी) * [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यूझीलंड दौरा, २०२५–२६|झिम्बाब्वेचा न्यूझीलंड दौरा]] (मार्च) * [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६|ऑस्ट्रेलियाचा वेस्ट इंडीज दौरा]] (मार्च) * [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६|दक्षिण आफ्रिकेचा न्यू झीलंड दौरा]] (मार्च) * [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६|श्रीलंकेचा बांगलादेश दौरा]] (एप्रिल) * [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६|झिम्बाब्वेचा पाकिस्तान दौरा]] (मे) * [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा इंग्लंड दौरा]] (मे) * [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६|वेस्ट इंडीजचा आयर्लंड दौरा]] (जुलै) * [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६|पाकिस्तानचा श्रीलंका दौरा]] (जुलै) * [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|आयर्लंडचा इंग्लंड दौरा]] (सप्टेंबर) * [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७|वेस्ट इंडीजचा झिम्बाब्वे दौरा]] (सप्टेंबर) * [[बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७|बांगलादेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा]] (ऑक्टोबर) * [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७|झिम्बाब्वेचा भारत दौरा]] (ऑक्टोबर) |group3 = २०२७ |list3 = * न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा (मार्च) }}<noinclude> {{Collapsible option}} [[वर्ग:International cricket by year navigational boxes]] </noinclude> qx7w259jt33johq0y082iivq99su6l8 0 377014 2718344 2707376 2026-10-09T04:32:31Z Nitin.kunjir 4684 /* वेळापत्रक */ 2718344 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद | image = | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | fromdate= २० फेब्रुवारी २०२६ | todate= एप्रिल २०२९ | host = विविध | champions = | count = | runner up = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२२–२०२५ | previous_tournament = २०२२-२५ आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप | next_year = | next_tournament = }} '''२०२५-२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद''' ही आयसीसी महिला अजिंक्यपद स्पर्धेची चौथी आवृत्ती आहे, ही [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] क्रिकेट स्पर्धा आहे जी अकरा संघांमध्ये [[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी पात्रता निश्चित करण्यासाठी खेळली जात आहे.<ref>{{cite news |date=२३ ऑगस्ट २०२४|trans-title=आयसीसी महिला एकदिवसीय अजिंक्यपद स्पर्धेत झिम्बाब्वेचा समावेश होणार|title=Zimbabwe to be included in ICC Women’s ODI Championship |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/50982-zimbabwe-to-be-included-in-icc-womens-odi-championship.html |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref><ref name="icc">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/blockbuster-women-s-future-tours-programme-ftp-announced-for-2025-29 |trans-title=|title=Blockbuster Women’s Future Tours Programme (FTP) announced for 2025-29 |work=International Cricket Council |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> प्रत्येक संघ एकूण आठ तीन सामन्यांच्या मालिका खेळेल, त्यापैकी चार घरच्या मैदानावर खेळल्या जातील आणि चार परदेशात खेळल्या जातील.<ref name="icc"/><ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/icc-womens-future-tours-programme-ftp-2025-29-india-home-away-series-world-cup-test-matches-cricket-news/article68828591.ece/ |trans-title=आयसीसीने जाहीर केला २०२५-२९ साठी महिलांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम: झिम्बाब्वेचा अकरावा सदस्य म्हणून समावेश; प्रत्येक संघ मायदेशी आणि परदेशात चार मालिका खेळणार|title=ICC announces Women’s FTP for 2025-29: Zimbabwe added as eleventh member; each team to play four series home and away |work=स्पोर्टस्टार |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> नोव्हेंबर २०२४ मध्ये, [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]ने (आयसीसी) घोषणा केली की ते महिला अजिंक्यपद दहा संघांवरून अकरा संघांमध्ये वाढवत आहेत, त्यामुळे स्पर्धेच्या भविष्यातील आवृत्त्यांमध्ये [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]]चा समावेश केला जाईल.<ref>{{cite web |url=https://www.newzimbabwe.com/icc-womens-championship-expands-to-11-teams-with-zimbabwes-inclusion/ |trans-title=झिम्बाब्वेच्या समावेशासह आयसीसी महिला अजिंक्यपद स्पर्धेत ११ संघांचा समावेश|title=ICC Women’s Championship expands to 11 teams with Zimbabwe’s inclusion |work=न्यू झिम्बाब्वे|access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/women-s-ftp-for-2025-29-announced |trans-title=२०२५-२९ साठी महिलांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम जाहीर|title=Women's FTP for 2025-29 announced |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> ==संघ== महिला अजिंक्यपद स्पर्धेत खालील संघ सहभागी होतील:<ref>{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/zimbabwe-icc-womens-ftp-2025-29-2627853-2024-11-04 |title=Zimbabwe debuts in ICC Women's Championship in FTP for 2025-29 |work=India Today |access-date=४ नोव्हेंबर २०२४}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.chronicle.co.zw/zimbabwe-make-historic-debut-in-icc-womens-championship/ |title=Zimbabwe make historic debut in ICC Women’s Championship |work=The Chronicle |access-date=२३ डिसेंबर २०२४}}</ref> {{div col|colwidth=12em}} * {{crw|AUS}} * {{crw|BAN}} * {{crw|ENG}} * {{crw|IND}} * {{crw|IRE}} * {{crw|NZL}} * {{crw|PAK}} * {{crw|RSA}} * {{crw|SRI}} * {{crw|WIN}} * {{crw|ZIM}} {{div col end}} ==वेळापत्रक== आयसीसीने प्रत्येक संघासाठी खालील मायदेशातील आणि परदेशातील सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर केले:<ref name="icc">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/blockbuster-women-s-future-tours-programme-ftp-announced-for-2025-29 |title=Blockbuster Women’s Future Tours Programme (FTP) announced for 2025-29 |work=International Cricket Council |access-date=४ नोव्हेंबर २०२४}}</ref> {{#invoke:Sports results|main |match_col_width = 50 |matches_style = FBR |team_nowrap=yes |solid_cell=grey |update = १६ मे २०२६ |source = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-championship-2025-26-2029-1525333/match-schedule-fixtures-and-results क्रिकइन्फो] |team1=AUS |name_AUS={{crw-rt|AUS}} |short_AUS={{criconw|AUS}} |team2=BAN |name_BAN={{crw-rt|BAN}} |short_BAN={{criconw|BAN}} |team3=ENG |name_ENG={{crw-rt|ENG}} |short_ENG={{criconw|ENG}} |team4=IND |name_IND={{crw-rt|IND}} |short_IND={{criconw|IND}} |team5=IRE |name_IRE={{crw-rt|IRE}} |short_IRE={{criconw|IRE}} |team6=NZL |name_NZL={{crw-rt|NZL}} |short_NZL={{criconw|NZL}} |team7=PAK |name_PAK={{crw-rt|PAK}} |short_PAK={{criconw|PAK}} |team8=RSA |name_RSA={{crw-rt|RSA}} |short_RSA={{criconw|RSA}} |team9=SRI |name_SRI={{crw-rt|SRI}} |short_SRI={{criconw|SRI}} |team10=WIN |name_WIN={{crw-rt|WIN}} |short_WIN={{criconw|WIN}} |team11=ZIM |name_ZIM={{crw-rt|ZIM}} |short_ZIM={{criconw|ZIM}} |match_AUS_BAN=[[#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध बांगलादेश|{{small|ऑक्टोबर '२६}}]] |match_AUS_ENG= |match_AUS_IND=— |match_AUS_IRE= |match_AUS_NZL=[[#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध न्यू झीलंड|{{small|मार्च '२७}}]] |match_AUS_PAK=— |match_AUS_RSA=— |match_AUS_SRI=— |match_AUS_WIN=— |match_AUS_ZIM=— |match_BAN_AUS=— |match_BAN_ENG=— |match_BAN_IND=— |match_BAN_IRE=— |match_BAN_NZL=— |match_BAN_PAK=— |match_BAN_RSA= |match_BAN_SRI=[[#बांगलादेश विरुद्ध श्रीलंका|१-२]] |match_BAN_WIN= |match_BAN_ZIM= |match_ENG_AUS=— |match_ENG_BAN=[[#इंग्लंड विरुद्ध बांगलादेश|{{small|सप्टेंबर '२७}}]] |match_ENG_IND=— |match_ENG_IRE=[[#इंग्लंड विरुद्ध आयर्लंड|३-०]] |match_ENG_NZL=[[#इंग्लंड विरुद्ध न्यू झीलंड|१-१]] |match_ENG_PAK=— |match_ENG_RSA= |match_ENG_SRI=— |match_ENG_WIN=— |match_ENG_ZIM=— |match_IND_AUS= |match_IND_BAN= |match_IND_ENG= |match_IND_IRE=— |match_IND_NZL=— |match_IND_PAK=— |match_IND_RSA=— |match_IND_SRI=— |match_IND_WIN=— |match_IND_ZIM=[[#भारत विरुद्ध झिम्बाब्वे|{{small|ऑक्टोबर '२६}}]] |match_IRE_AUS=— |match_IRE_BAN=— |match_IRE_ENG=— |match_IRE_IND= |match_IRE_NZL= |match_IRE_PAK= |match_IRE_RSA=— |match_IRE_SRI=— |match_IRE_WIN=[[#आयर्लंड विरुद्ध वेस्ट इंडीज|०-३]] |match_IRE_ZIM=— |match_NZL_AUS=— |match_NZL_BAN=— |match_NZL_ENG=— |match_NZL_IND= |match_NZL_IRE=— |match_NZL_PAK=— |match_NZL_RSA=[[#न्यू झीलंड विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका|२-१]] |match_NZL_SRI= |match_NZL_WIN=— |match_NZL_ZIM=[[#न्यू झीलंड विरुद्ध झिम्बाब्वे|३-०]] |match_PAK_AUS=— |match_PAK_BAN= |match_PAK_ENG= |match_PAK_IND=— |match_PAK_IRE=— |match_PAK_NZL=[[#पाकिस्तान विरुद्ध न्यू झीलंड|{{small|एप्रिल '२७}}]] |match_PAK_RSA=— |match_PAK_SRI=— |match_PAK_WIN=— |match_PAK_ZIM=[[#पाकिस्तान विरुद्ध झिम्बाब्वे|३-०]] |match_RSA_AUS=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया|{{small|मार्च '२७}}]] |match_RSA_BAN=— |match_RSA_ENG=— |match_RSA_IND=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध भारत|{{small|डिसेंबर '२६}}]] |match_RSA_IRE=— |match_RSA_NZL=— |match_RSA_PAK=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध पाकिस्तान|२-१]] |match_RSA_SRI=— |match_RSA_WIN= |match_RSA_ZIM=— |match_SRI_AUS= |match_SRI_BAN=— |match_SRI_ENG= |match_SRI_IND=— |match_SRI_IRE= |match_SRI_NZL=— |match_SRI_PAK=[[#श्रीलंका विरुद्ध पाकिस्तान|२-१]] |match_SRI_RSA=— |match_SRI_WIN=— |match_SRI_ZIM=— |match_WIN_AUS=[[#वेस्ट इंडीज विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया|०-३]] |match_WIN_BAN=— |match_WIN_ENG=— |match_WIN_IND= |match_WIN_IRE=— |match_WIN_NZL=— |match_WIN_PAK= |match_WIN_RSA=— |match_WIN_SRI=[[#वेस्ट इंडीज विरुद्ध श्रीलंका|१-२]] |match_WIN_ZIM=— |match_ZIM_AUS=— |match_ZIM_BAN=— |match_ZIM_ENG=— |match_ZIM_IND=— |match_ZIM_IRE= |match_ZIM_NZL=— |match_ZIM_PAK=— |match_ZIM_RSA= |match_ZIM_SRI= |match_ZIM_WIN= }} {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;white-space:nowrap;" |- ! rowspan=2 | संघ ! colspan=2 | नियोजित सामने ! rowspan=2 class=unsortable | ज्यांच्याविरुद्ध<br/>सामने नियोजित नाहीत |- ! मायदेशात ! परदेशात |- | style="text-align: left;" | {{crw|AUS}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|PAK}}<br/> {{crw|ZIM}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|BAN}} || style="text-align: left;" | {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|ENG}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|RSA}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|SRI}} || style="text-align: left;" | {{crw|WIN}}<br/> {{crw|ZIM}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|IND}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|PAK}}<br/> {{crw|SRI}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|IRE}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|RSA}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|NZL}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|WIN}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|RSA}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|SRI}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|SRI}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|WIN}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|RSA}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|SRI}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|ENG}}<br/> {{crw|NZL}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}} |} ==गुणफलक== {{२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद गुणफलक}} ==सामने== ===२०२५-२६=== {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} ====वेस्ट इंडीज वि श्रीलंका==== {{मुख्य|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २० फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २४०/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २३० (४९.४ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका १० धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523978.html धावफलक] | points = वेस्ट इंडीज ०, '''श्रीलंका २''' }} {{Cricket match summary | date = २२ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २०८ (४७.१ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = १९४ (४८ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका १४ धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523979.html धावफलक] | points = वेस्ट इंडीज ०, '''श्रीलंका २''' }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २५ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २१७/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २१८/४ (४६ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523980.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', श्रीलंका ० }} ====दक्षिण आफ्रिका वि पाकिस्तान==== {{मुख्य|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २२ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SA}} | score1 = २६०/६ (४१ षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = २२३ (३८.५ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|दक्षिण आफ्रिका ३७ धावांनी विजयी]] | venue = [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477601.html धावफलक] | points = '''दक्षिण आफ्रिका २''', पाकिस्तान ० }} {{Cricket match summary | date = २५ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|SA}} | score1 = ३६१/८ (५० षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = ३४५ (४९.५ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|दक्षिण आफ्रिका १६ धावांनी विजयी]] | venue = [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477602.html धावफलक] | points = '''दक्षिण आफ्रिका २''', पाकिस्तान ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ३०६/८ (५० षटके) | team2 = {{crw|SA}} | score2 = १८७ (३६.२ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान ११९ धावांनी विजयी]] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477603.html धावफलक] | points = दक्षिण आफ्रिका ०, '''पाकिस्तान २''' }} ====न्यू झीलंड वि झिम्बाब्वे==== {{मुख्य|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ५ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = ३५४/३ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १७४ (४७.३ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड १८० धावांनी विजयी]] | venue = [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491702.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | date = ८ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ZIM}} | score1 = १०२ (२९.१ षटके) | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = १०६/२ (१६.२ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड ८ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491703.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ११ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = ३०३/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १०३ (२७.१ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड २०० धावांनी विजयी]] | venue = [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491704.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', झिम्बाब्वे ० }} ====वेस्ट इंडीज वि ऑस्ट्रेलिया==== {{मुख्य|ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २७ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = ३४१ (४९.५ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २३८/८ (५० षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|ऑस्ट्रेलिया १०३ धावांनी विजयी]] | venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], बासेटेरे | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526567.html धावफलक] | points = '''ऑस्ट्रेलिया २''', वेस्ट इंडीज ० }} {{Cricket match summary | date = २९ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = २६९/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = १७९ (४६ षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|ऑस्ट्रेलिया ९० धावांनी विजयी]] | venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], बासेटेरे | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526568.html धावफलक] | points = '''ऑस्ट्रेलिया २''', वेस्ट इंडीज ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = १३६ (३५.४ षटके) | team2 = {{crw|AUS}} | score2 = १३७/१ (१९.४ षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|ऑस्ट्रेलिया ९ गडी राखून विजयी]] | venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], बासेटेरे | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526569.html धावफलक] | points = '''ऑस्ट्रेलिया २''', वेस्ट इंडीज ० }} ====न्यू झीलंड वि दक्षिण आफ्रिका==== {{मुख्य|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २९ मार्च २०२६ | daynight = y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = २६८ (५० षटके) | team2 = {{crw|SA}} | score2 = २६९/८ (५० षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|दक्षिण आफ्रिका २ गडी राखून विजयी]] | venue = [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491710.html धावफलक] | points = '''दक्षिण आफ्रिका २''', न्यूझीलंड ० }} {{Cricket match summary | date = १ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SA}} | score1 = ३४६/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = ३५०/८ (४९.४ षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड २ गडी राखून विजयी]] | venue = [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491711.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', दक्षिण आफ्रिका ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ४ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = ३०६/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|SA}} | score2 = २४० (४६.१ षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड ६६ धावांनी विजयी]] | venue = [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491712.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', दक्षिण आफ्रिका ० }} ===२०२६=== {{main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} ====बांगलादेश वि श्रीलंका==== {{मुख्य|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २० एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २०५/९ (५० षटके) | team2 = {{crw|BAN}} | score2 = २०६/७ (४८.३ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|बांगलादेश ३ गडी राखून विजयी]] | venue = [[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html धावफलक] | points = '''बांगलादेश २''', श्रीलंका ० }} {{Cricket match summary | date = २२ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | score1 = १६५ (४५.५ षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = १६६/६ (३८.२ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ४ गडी राखून विजयी]] | venue = [[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528280.html धावफलक] | points = '''श्रीलंका २''', बांगलादेश ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २५ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | score1 = २१३/८ (५० षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = २१४/३ (४६.३ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ७ गडी राखून विजयी]] | venue = [[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] | scorecard = | points = '''श्रीलंका २''', बांगलादेश ० }} ====पाकिस्तान वि झिम्बाब्वे==== {{मुख्य|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ४ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ३३०/५ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १६२ (३६.४ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान १६८ धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | date = ६ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ३४३/४ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १३७ (३९ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान २०६ धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ९ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ZIM}} | score1 = २२२/९ (५० षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = २२५/१ (३१.५ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान ९ गडी राखून विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', झिम्बाब्वे ० }} ====इंग्लंड वि न्यू झीलंड==== {{मुख्य|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १० मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = २१० (४८.४ षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = २११/९ (४८.२ षटके) | result = [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|इंग्लंड १ गडी राखून विजयी]] | venue = [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html धावफलक] | points = '''इंग्लंड २''', न्यू झीलंड ० }} {{Cricket match summary | date = १३ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = | result = [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|निकाल नाही]] | venue = काउंटी मैदान, नॉर्थॅम्प्टन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html धावफलक] | points = इंग्लंड १, न्यू झीलंड १ }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १६ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = १८१/७ (३३ षटके) | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = १४१/४ (२४.४ षटके) | result = [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|न्यू झीलंड १७ धावांनी विजयी (डीएलएस)]] | venue = [[सोफिया गार्डन्स (क्रिकेट मैदान)|सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html धावफलक] | points = '''न्यू झीलंड २''', इंग्लंड ० }} ====आयर्लंड वि वेस्ट इंडीज==== {{मुख्य|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १० जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = २६९ (४९ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २७०/१ (३८.४ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ९ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], माघेरामासन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', आयर्लंड ० }} {{Cricket match summary | date = १२ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = २४१/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २४२/४ (३८.५ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], माघेरामासन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', आयर्लंड ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १५ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = २५७ (५० षटके) | team2 = {{crw|IRE}} | score2 = १९३ (४३.१ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ६४ धावांनी विजयी]] | venue = [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], माघेरामासन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', आयर्लंड ० }} ====श्रीलंका वि पाकिस्तान==== {{मुख्य|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २३ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २१०/९ (५० षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = २११/५ (४३ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान ५ गडी राखून विजयी]] | venue = [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', श्रीलंका ० }} {{Cricket match summary | date = २५ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = २७३/५ (५० षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = २७५/२ (४६.५ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ८ गडी राखून विजयी]] | venue = [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html धावफलक] | points = '''श्रीलंका २''', पाकिस्तान ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २८ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = १८७ (४० षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = १९१/२ (३७.२ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ८ गडी राखून विजयी]] | venue = [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html धावफलक] | points = '''श्रीलंका २''', पाकिस्तान ० }} ====इंग्लंड वि आयर्लंड==== {{main|आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = | team2 = {{crw|IRE}} | score2 = | result = | venue = [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html धावफलक] | points = }} {{Cricket match summary | date = ३ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = | team2 = {{crw|IRE}} | score2 = | result = | venue = [[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी क्रिकेट मैदान]], [[डर्बी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html धावफलक] | points = }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ६ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = | team2 = {{crw|IRE}} | score2 = | result = | venue = [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html धावफलक] | points = }} <!--===२०२६–२७=== ===२०२७=== ===२०२७–२८=== ===२०२८=== ===२०२८–२९===--> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद}} [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] bd3m1zc1bv45kescj1kx5r3ji2cj18t 2718347 2718344 2026-10-09T04:53:46Z Nitin.kunjir 4684 /* इंग्लंड वि आयर्लंड */ 2718347 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद | image = | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | fromdate= २० फेब्रुवारी २०२६ | todate= एप्रिल २०२९ | host = विविध | champions = | count = | runner up = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२२–२०२५ | previous_tournament = २०२२-२५ आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप | next_year = | next_tournament = }} '''२०२५-२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद''' ही आयसीसी महिला अजिंक्यपद स्पर्धेची चौथी आवृत्ती आहे, ही [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] क्रिकेट स्पर्धा आहे जी अकरा संघांमध्ये [[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी पात्रता निश्चित करण्यासाठी खेळली जात आहे.<ref>{{cite news |date=२३ ऑगस्ट २०२४|trans-title=आयसीसी महिला एकदिवसीय अजिंक्यपद स्पर्धेत झिम्बाब्वेचा समावेश होणार|title=Zimbabwe to be included in ICC Women’s ODI Championship |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/50982-zimbabwe-to-be-included-in-icc-womens-odi-championship.html |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref><ref name="icc">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/blockbuster-women-s-future-tours-programme-ftp-announced-for-2025-29 |trans-title=|title=Blockbuster Women’s Future Tours Programme (FTP) announced for 2025-29 |work=International Cricket Council |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> प्रत्येक संघ एकूण आठ तीन सामन्यांच्या मालिका खेळेल, त्यापैकी चार घरच्या मैदानावर खेळल्या जातील आणि चार परदेशात खेळल्या जातील.<ref name="icc"/><ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/icc-womens-future-tours-programme-ftp-2025-29-india-home-away-series-world-cup-test-matches-cricket-news/article68828591.ece/ |trans-title=आयसीसीने जाहीर केला २०२५-२९ साठी महिलांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम: झिम्बाब्वेचा अकरावा सदस्य म्हणून समावेश; प्रत्येक संघ मायदेशी आणि परदेशात चार मालिका खेळणार|title=ICC announces Women’s FTP for 2025-29: Zimbabwe added as eleventh member; each team to play four series home and away |work=स्पोर्टस्टार |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> नोव्हेंबर २०२४ मध्ये, [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]ने (आयसीसी) घोषणा केली की ते महिला अजिंक्यपद दहा संघांवरून अकरा संघांमध्ये वाढवत आहेत, त्यामुळे स्पर्धेच्या भविष्यातील आवृत्त्यांमध्ये [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]]चा समावेश केला जाईल.<ref>{{cite web |url=https://www.newzimbabwe.com/icc-womens-championship-expands-to-11-teams-with-zimbabwes-inclusion/ |trans-title=झिम्बाब्वेच्या समावेशासह आयसीसी महिला अजिंक्यपद स्पर्धेत ११ संघांचा समावेश|title=ICC Women’s Championship expands to 11 teams with Zimbabwe’s inclusion |work=न्यू झिम्बाब्वे|access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/women-s-ftp-for-2025-29-announced |trans-title=२०२५-२९ साठी महिलांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम जाहीर|title=Women's FTP for 2025-29 announced |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> ==संघ== महिला अजिंक्यपद स्पर्धेत खालील संघ सहभागी होतील:<ref>{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/zimbabwe-icc-womens-ftp-2025-29-2627853-2024-11-04 |title=Zimbabwe debuts in ICC Women's Championship in FTP for 2025-29 |work=India Today |access-date=४ नोव्हेंबर २०२४}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.chronicle.co.zw/zimbabwe-make-historic-debut-in-icc-womens-championship/ |title=Zimbabwe make historic debut in ICC Women’s Championship |work=The Chronicle |access-date=२३ डिसेंबर २०२४}}</ref> {{div col|colwidth=12em}} * {{crw|AUS}} * {{crw|BAN}} * {{crw|ENG}} * {{crw|IND}} * {{crw|IRE}} * {{crw|NZL}} * {{crw|PAK}} * {{crw|RSA}} * {{crw|SRI}} * {{crw|WIN}} * {{crw|ZIM}} {{div col end}} ==वेळापत्रक== आयसीसीने प्रत्येक संघासाठी खालील मायदेशातील आणि परदेशातील सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर केले:<ref name="icc">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/blockbuster-women-s-future-tours-programme-ftp-announced-for-2025-29 |title=Blockbuster Women’s Future Tours Programme (FTP) announced for 2025-29 |work=International Cricket Council |access-date=४ नोव्हेंबर २०२४}}</ref> {{#invoke:Sports results|main |match_col_width = 50 |matches_style = FBR |team_nowrap=yes |solid_cell=grey |update = १६ मे २०२६ |source = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-championship-2025-26-2029-1525333/match-schedule-fixtures-and-results क्रिकइन्फो] |team1=AUS |name_AUS={{crw-rt|AUS}} |short_AUS={{criconw|AUS}} |team2=BAN |name_BAN={{crw-rt|BAN}} |short_BAN={{criconw|BAN}} |team3=ENG |name_ENG={{crw-rt|ENG}} |short_ENG={{criconw|ENG}} |team4=IND |name_IND={{crw-rt|IND}} |short_IND={{criconw|IND}} |team5=IRE |name_IRE={{crw-rt|IRE}} |short_IRE={{criconw|IRE}} |team6=NZL |name_NZL={{crw-rt|NZL}} |short_NZL={{criconw|NZL}} |team7=PAK |name_PAK={{crw-rt|PAK}} |short_PAK={{criconw|PAK}} |team8=RSA |name_RSA={{crw-rt|RSA}} |short_RSA={{criconw|RSA}} |team9=SRI |name_SRI={{crw-rt|SRI}} |short_SRI={{criconw|SRI}} |team10=WIN |name_WIN={{crw-rt|WIN}} |short_WIN={{criconw|WIN}} |team11=ZIM |name_ZIM={{crw-rt|ZIM}} |short_ZIM={{criconw|ZIM}} |match_AUS_BAN=[[#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध बांगलादेश|{{small|ऑक्टोबर '२६}}]] |match_AUS_ENG= |match_AUS_IND=— |match_AUS_IRE= |match_AUS_NZL=[[#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध न्यू झीलंड|{{small|मार्च '२७}}]] |match_AUS_PAK=— |match_AUS_RSA=— |match_AUS_SRI=— |match_AUS_WIN=— |match_AUS_ZIM=— |match_BAN_AUS=— |match_BAN_ENG=— |match_BAN_IND=— |match_BAN_IRE=— |match_BAN_NZL=— |match_BAN_PAK=— |match_BAN_RSA= |match_BAN_SRI=[[#बांगलादेश विरुद्ध श्रीलंका|१-२]] |match_BAN_WIN= |match_BAN_ZIM= |match_ENG_AUS=— |match_ENG_BAN=[[#इंग्लंड विरुद्ध बांगलादेश|{{small|सप्टेंबर '२७}}]] |match_ENG_IND=— |match_ENG_IRE=[[#इंग्लंड विरुद्ध आयर्लंड|३-०]] |match_ENG_NZL=[[#इंग्लंड विरुद्ध न्यू झीलंड|१-१]] |match_ENG_PAK=— |match_ENG_RSA= |match_ENG_SRI=— |match_ENG_WIN=— |match_ENG_ZIM=— |match_IND_AUS= |match_IND_BAN= |match_IND_ENG= |match_IND_IRE=— |match_IND_NZL=— |match_IND_PAK=— |match_IND_RSA=— |match_IND_SRI=— |match_IND_WIN=— |match_IND_ZIM=[[#भारत विरुद्ध झिम्बाब्वे|{{small|ऑक्टोबर '२६}}]] |match_IRE_AUS=— |match_IRE_BAN=— |match_IRE_ENG=— |match_IRE_IND= |match_IRE_NZL= |match_IRE_PAK= |match_IRE_RSA=— |match_IRE_SRI=— |match_IRE_WIN=[[#आयर्लंड विरुद्ध वेस्ट इंडीज|०-३]] |match_IRE_ZIM=— |match_NZL_AUS=— |match_NZL_BAN=— |match_NZL_ENG=— |match_NZL_IND= |match_NZL_IRE=— |match_NZL_PAK=— |match_NZL_RSA=[[#न्यू झीलंड विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका|२-१]] |match_NZL_SRI= |match_NZL_WIN=— |match_NZL_ZIM=[[#न्यू झीलंड विरुद्ध झिम्बाब्वे|३-०]] |match_PAK_AUS=— |match_PAK_BAN= |match_PAK_ENG= |match_PAK_IND=— |match_PAK_IRE=— |match_PAK_NZL=[[#पाकिस्तान विरुद्ध न्यू झीलंड|{{small|एप्रिल '२७}}]] |match_PAK_RSA=— |match_PAK_SRI=— |match_PAK_WIN=— |match_PAK_ZIM=[[#पाकिस्तान विरुद्ध झिम्बाब्वे|३-०]] |match_RSA_AUS=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया|{{small|मार्च '२७}}]] |match_RSA_BAN=— |match_RSA_ENG=— |match_RSA_IND=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध भारत|{{small|डिसेंबर '२६}}]] |match_RSA_IRE=— |match_RSA_NZL=— |match_RSA_PAK=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध पाकिस्तान|२-१]] |match_RSA_SRI=— |match_RSA_WIN= |match_RSA_ZIM=— |match_SRI_AUS= |match_SRI_BAN=— |match_SRI_ENG= |match_SRI_IND=— |match_SRI_IRE= |match_SRI_NZL=— |match_SRI_PAK=[[#श्रीलंका विरुद्ध पाकिस्तान|२-१]] |match_SRI_RSA=— |match_SRI_WIN=— |match_SRI_ZIM=— |match_WIN_AUS=[[#वेस्ट इंडीज विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया|०-३]] |match_WIN_BAN=— |match_WIN_ENG=— |match_WIN_IND= |match_WIN_IRE=— |match_WIN_NZL=— |match_WIN_PAK= |match_WIN_RSA=— |match_WIN_SRI=[[#वेस्ट इंडीज विरुद्ध श्रीलंका|१-२]] |match_WIN_ZIM=— |match_ZIM_AUS=— |match_ZIM_BAN=— |match_ZIM_ENG=— |match_ZIM_IND=— |match_ZIM_IRE= |match_ZIM_NZL=— |match_ZIM_PAK=— |match_ZIM_RSA= |match_ZIM_SRI= |match_ZIM_WIN= }} {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;white-space:nowrap;" |- ! rowspan=2 | संघ ! colspan=2 | नियोजित सामने ! rowspan=2 class=unsortable | ज्यांच्याविरुद्ध<br/>सामने नियोजित नाहीत |- ! मायदेशात ! परदेशात |- | style="text-align: left;" | {{crw|AUS}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|PAK}}<br/> {{crw|ZIM}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|BAN}} || style="text-align: left;" | {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|ENG}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|RSA}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|SRI}} || style="text-align: left;" | {{crw|WIN}}<br/> {{crw|ZIM}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|IND}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|PAK}}<br/> {{crw|SRI}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|IRE}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|RSA}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|NZL}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|WIN}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|RSA}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|SRI}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|SRI}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|WIN}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|RSA}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|SRI}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|ENG}}<br/> {{crw|NZL}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}} |} ==गुणफलक== {{२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद गुणफलक}} ==सामने== ===२०२५-२६=== {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} ====वेस्ट इंडीज वि श्रीलंका==== {{मुख्य|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २० फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २४०/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २३० (४९.४ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका १० धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523978.html धावफलक] | points = वेस्ट इंडीज ०, '''श्रीलंका २''' }} {{Cricket match summary | date = २२ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २०८ (४७.१ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = १९४ (४८ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका १४ धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523979.html धावफलक] | points = वेस्ट इंडीज ०, '''श्रीलंका २''' }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २५ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २१७/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २१८/४ (४६ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523980.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', श्रीलंका ० }} ====दक्षिण आफ्रिका वि पाकिस्तान==== {{मुख्य|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २२ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SA}} | score1 = २६०/६ (४१ षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = २२३ (३८.५ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|दक्षिण आफ्रिका ३७ धावांनी विजयी]] | venue = [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477601.html धावफलक] | points = '''दक्षिण आफ्रिका २''', पाकिस्तान ० }} {{Cricket match summary | date = २५ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|SA}} | score1 = ३६१/८ (५० षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = ३४५ (४९.५ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|दक्षिण आफ्रिका १६ धावांनी विजयी]] | venue = [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477602.html धावफलक] | points = '''दक्षिण आफ्रिका २''', पाकिस्तान ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ३०६/८ (५० षटके) | team2 = {{crw|SA}} | score2 = १८७ (३६.२ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान ११९ धावांनी विजयी]] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477603.html धावफलक] | points = दक्षिण आफ्रिका ०, '''पाकिस्तान २''' }} ====न्यू झीलंड वि झिम्बाब्वे==== {{मुख्य|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ५ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = ३५४/३ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १७४ (४७.३ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड १८० धावांनी विजयी]] | venue = [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491702.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | date = ८ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ZIM}} | score1 = १०२ (२९.१ षटके) | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = १०६/२ (१६.२ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड ८ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491703.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ११ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = ३०३/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १०३ (२७.१ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड २०० धावांनी विजयी]] | venue = [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491704.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', झिम्बाब्वे ० }} ====वेस्ट इंडीज वि ऑस्ट्रेलिया==== {{मुख्य|ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २७ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = ३४१ (४९.५ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २३८/८ (५० षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|ऑस्ट्रेलिया १०३ धावांनी विजयी]] | venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], बासेटेरे | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526567.html धावफलक] | points = '''ऑस्ट्रेलिया २''', वेस्ट इंडीज ० }} {{Cricket match summary | date = २९ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = २६९/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = १७९ (४६ षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|ऑस्ट्रेलिया ९० धावांनी विजयी]] | venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], बासेटेरे | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526568.html धावफलक] | points = '''ऑस्ट्रेलिया २''', वेस्ट इंडीज ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = १३६ (३५.४ षटके) | team2 = {{crw|AUS}} | score2 = १३७/१ (१९.४ षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|ऑस्ट्रेलिया ९ गडी राखून विजयी]] | venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], बासेटेरे | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526569.html धावफलक] | points = '''ऑस्ट्रेलिया २''', वेस्ट इंडीज ० }} ====न्यू झीलंड वि दक्षिण आफ्रिका==== {{मुख्य|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २९ मार्च २०२६ | daynight = y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = २६८ (५० षटके) | team2 = {{crw|SA}} | score2 = २६९/८ (५० षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|दक्षिण आफ्रिका २ गडी राखून विजयी]] | venue = [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491710.html धावफलक] | points = '''दक्षिण आफ्रिका २''', न्यूझीलंड ० }} {{Cricket match summary | date = १ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SA}} | score1 = ३४६/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = ३५०/८ (४९.४ षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड २ गडी राखून विजयी]] | venue = [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491711.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', दक्षिण आफ्रिका ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ४ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = ३०६/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|SA}} | score2 = २४० (४६.१ षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड ६६ धावांनी विजयी]] | venue = [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491712.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', दक्षिण आफ्रिका ० }} ===२०२६=== {{main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} ====बांगलादेश वि श्रीलंका==== {{मुख्य|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २० एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २०५/९ (५० षटके) | team2 = {{crw|BAN}} | score2 = २०६/७ (४८.३ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|बांगलादेश ३ गडी राखून विजयी]] | venue = [[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html धावफलक] | points = '''बांगलादेश २''', श्रीलंका ० }} {{Cricket match summary | date = २२ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | score1 = १६५ (४५.५ षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = १६६/६ (३८.२ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ४ गडी राखून विजयी]] | venue = [[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528280.html धावफलक] | points = '''श्रीलंका २''', बांगलादेश ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २५ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | score1 = २१३/८ (५० षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = २१४/३ (४६.३ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ७ गडी राखून विजयी]] | venue = [[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] | scorecard = | points = '''श्रीलंका २''', बांगलादेश ० }} ====पाकिस्तान वि झिम्बाब्वे==== {{मुख्य|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ४ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ३३०/५ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १६२ (३६.४ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान १६८ धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | date = ६ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ३४३/४ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १३७ (३९ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान २०६ धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ९ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ZIM}} | score1 = २२२/९ (५० षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = २२५/१ (३१.५ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान ९ गडी राखून विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', झिम्बाब्वे ० }} ====इंग्लंड वि न्यू झीलंड==== {{मुख्य|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १० मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = २१० (४८.४ षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = २११/९ (४८.२ षटके) | result = [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|इंग्लंड १ गडी राखून विजयी]] | venue = [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html धावफलक] | points = '''इंग्लंड २''', न्यू झीलंड ० }} {{Cricket match summary | date = १३ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = | result = [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|निकाल नाही]] | venue = काउंटी मैदान, नॉर्थॅम्प्टन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html धावफलक] | points = इंग्लंड १, न्यू झीलंड १ }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १६ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = १८१/७ (३३ षटके) | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = १४१/४ (२४.४ षटके) | result = [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|न्यू झीलंड १७ धावांनी विजयी (डीएलएस)]] | venue = [[सोफिया गार्डन्स (क्रिकेट मैदान)|सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html धावफलक] | points = '''न्यू झीलंड २''', इंग्लंड ० }} ====आयर्लंड वि वेस्ट इंडीज==== {{मुख्य|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १० जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = २६९ (४९ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २७०/१ (३८.४ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ९ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], माघेरामासन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', आयर्लंड ० }} {{Cricket match summary | date = १२ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = २४१/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २४२/४ (३८.५ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], माघेरामासन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', आयर्लंड ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १५ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = २५७ (५० षटके) | team2 = {{crw|IRE}} | score2 = १९३ (४३.१ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ६४ धावांनी विजयी]] | venue = [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], माघेरामासन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', आयर्लंड ० }} ====श्रीलंका वि पाकिस्तान==== {{मुख्य|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २३ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २१०/९ (५० षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = २११/५ (४३ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान ५ गडी राखून विजयी]] | venue = [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', श्रीलंका ० }} {{Cricket match summary | date = २५ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = २७३/५ (५० षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = २७५/२ (४६.५ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ८ गडी राखून विजयी]] | venue = [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html धावफलक] | points = '''श्रीलंका २''', पाकिस्तान ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २८ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = १८७ (४० षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = १९१/२ (३७.२ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ८ गडी राखून विजयी]] | venue = [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html धावफलक] | points = '''श्रीलंका २''', पाकिस्तान ० }} ====इंग्लंड वि आयर्लंड==== {{main|आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = २८१/५ (५० षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = २८३/४ (३८.१ षटके) | result = [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि.|इंग्लंड ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html धावफलक] | points = इंग्लंड २, आयर्लंड ०. }} {{Cricket match summary | date = ३ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = १६५ (४७ षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = १६६/४ (२३ षटके) | result = [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि.|इंग्लंड ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी क्रिकेट मैदान]], [[डर्बी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html धावफलक] | points = इंग्लंड २, आयर्लंड ०. }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ६ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = २९१ (४८.५ षटके) | team2 = {{crw|IRE}} | score2 = १७७ (४४.२ षटके) | result = [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि.|इंग्लंड ११४ धावांनी विजयी]] | venue = [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html धावफलक] | points = इंग्लंड २, आयर्लंड ०. }} <!--===२०२६–२७=== ===२०२७=== ===२०२७–२८=== ===२०२८=== ===२०२८–२९===--> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद}} [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] mnf12xbu0j9njp66iozt0ggft2rr7fd 2718351 2718347 2026-10-09T05:05:50Z Nitin.kunjir 4684 /* इंग्लंड वि आयर्लंड */ 2718351 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद | image = | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | fromdate= २० फेब्रुवारी २०२६ | todate= एप्रिल २०२९ | host = विविध | champions = | count = | runner up = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२२–२०२५ | previous_tournament = २०२२-२५ आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप | next_year = | next_tournament = }} '''२०२५-२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद''' ही आयसीसी महिला अजिंक्यपद स्पर्धेची चौथी आवृत्ती आहे, ही [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] क्रिकेट स्पर्धा आहे जी अकरा संघांमध्ये [[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी पात्रता निश्चित करण्यासाठी खेळली जात आहे.<ref>{{cite news |date=२३ ऑगस्ट २०२४|trans-title=आयसीसी महिला एकदिवसीय अजिंक्यपद स्पर्धेत झिम्बाब्वेचा समावेश होणार|title=Zimbabwe to be included in ICC Women’s ODI Championship |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/50982-zimbabwe-to-be-included-in-icc-womens-odi-championship.html |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref><ref name="icc">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/blockbuster-women-s-future-tours-programme-ftp-announced-for-2025-29 |trans-title=|title=Blockbuster Women’s Future Tours Programme (FTP) announced for 2025-29 |work=International Cricket Council |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> प्रत्येक संघ एकूण आठ तीन सामन्यांच्या मालिका खेळेल, त्यापैकी चार घरच्या मैदानावर खेळल्या जातील आणि चार परदेशात खेळल्या जातील.<ref name="icc"/><ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/icc-womens-future-tours-programme-ftp-2025-29-india-home-away-series-world-cup-test-matches-cricket-news/article68828591.ece/ |trans-title=आयसीसीने जाहीर केला २०२५-२९ साठी महिलांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम: झिम्बाब्वेचा अकरावा सदस्य म्हणून समावेश; प्रत्येक संघ मायदेशी आणि परदेशात चार मालिका खेळणार|title=ICC announces Women’s FTP for 2025-29: Zimbabwe added as eleventh member; each team to play four series home and away |work=स्पोर्टस्टार |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> नोव्हेंबर २०२४ मध्ये, [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]ने (आयसीसी) घोषणा केली की ते महिला अजिंक्यपद दहा संघांवरून अकरा संघांमध्ये वाढवत आहेत, त्यामुळे स्पर्धेच्या भविष्यातील आवृत्त्यांमध्ये [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]]चा समावेश केला जाईल.<ref>{{cite web |url=https://www.newzimbabwe.com/icc-womens-championship-expands-to-11-teams-with-zimbabwes-inclusion/ |trans-title=झिम्बाब्वेच्या समावेशासह आयसीसी महिला अजिंक्यपद स्पर्धेत ११ संघांचा समावेश|title=ICC Women’s Championship expands to 11 teams with Zimbabwe’s inclusion |work=न्यू झिम्बाब्वे|access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/women-s-ftp-for-2025-29-announced |trans-title=२०२५-२९ साठी महिलांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम जाहीर|title=Women's FTP for 2025-29 announced |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> ==संघ== महिला अजिंक्यपद स्पर्धेत खालील संघ सहभागी होतील:<ref>{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/zimbabwe-icc-womens-ftp-2025-29-2627853-2024-11-04 |title=Zimbabwe debuts in ICC Women's Championship in FTP for 2025-29 |work=India Today |access-date=४ नोव्हेंबर २०२४}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.chronicle.co.zw/zimbabwe-make-historic-debut-in-icc-womens-championship/ |title=Zimbabwe make historic debut in ICC Women’s Championship |work=The Chronicle |access-date=२३ डिसेंबर २०२४}}</ref> {{div col|colwidth=12em}} * {{crw|AUS}} * {{crw|BAN}} * {{crw|ENG}} * {{crw|IND}} * {{crw|IRE}} * {{crw|NZL}} * {{crw|PAK}} * {{crw|RSA}} * {{crw|SRI}} * {{crw|WIN}} * {{crw|ZIM}} {{div col end}} ==वेळापत्रक== आयसीसीने प्रत्येक संघासाठी खालील मायदेशातील आणि परदेशातील सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर केले:<ref name="icc">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/blockbuster-women-s-future-tours-programme-ftp-announced-for-2025-29 |title=Blockbuster Women’s Future Tours Programme (FTP) announced for 2025-29 |work=International Cricket Council |access-date=४ नोव्हेंबर २०२४}}</ref> {{#invoke:Sports results|main |match_col_width = 50 |matches_style = FBR |team_nowrap=yes |solid_cell=grey |update = १६ मे २०२६ |source = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-championship-2025-26-2029-1525333/match-schedule-fixtures-and-results क्रिकइन्फो] |team1=AUS |name_AUS={{crw-rt|AUS}} |short_AUS={{criconw|AUS}} |team2=BAN |name_BAN={{crw-rt|BAN}} |short_BAN={{criconw|BAN}} |team3=ENG |name_ENG={{crw-rt|ENG}} |short_ENG={{criconw|ENG}} |team4=IND |name_IND={{crw-rt|IND}} |short_IND={{criconw|IND}} |team5=IRE |name_IRE={{crw-rt|IRE}} |short_IRE={{criconw|IRE}} |team6=NZL |name_NZL={{crw-rt|NZL}} |short_NZL={{criconw|NZL}} |team7=PAK |name_PAK={{crw-rt|PAK}} |short_PAK={{criconw|PAK}} |team8=RSA |name_RSA={{crw-rt|RSA}} |short_RSA={{criconw|RSA}} |team9=SRI |name_SRI={{crw-rt|SRI}} |short_SRI={{criconw|SRI}} |team10=WIN |name_WIN={{crw-rt|WIN}} |short_WIN={{criconw|WIN}} |team11=ZIM |name_ZIM={{crw-rt|ZIM}} |short_ZIM={{criconw|ZIM}} |match_AUS_BAN=[[#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध बांगलादेश|{{small|ऑक्टोबर '२६}}]] |match_AUS_ENG= |match_AUS_IND=— |match_AUS_IRE= |match_AUS_NZL=[[#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध न्यू झीलंड|{{small|मार्च '२७}}]] |match_AUS_PAK=— |match_AUS_RSA=— |match_AUS_SRI=— |match_AUS_WIN=— |match_AUS_ZIM=— |match_BAN_AUS=— |match_BAN_ENG=— |match_BAN_IND=— |match_BAN_IRE=— |match_BAN_NZL=— |match_BAN_PAK=— |match_BAN_RSA= |match_BAN_SRI=[[#बांगलादेश विरुद्ध श्रीलंका|१-२]] |match_BAN_WIN= |match_BAN_ZIM= |match_ENG_AUS=— |match_ENG_BAN=[[#इंग्लंड विरुद्ध बांगलादेश|{{small|सप्टेंबर '२७}}]] |match_ENG_IND=— |match_ENG_IRE=[[#इंग्लंड विरुद्ध आयर्लंड|३-०]] |match_ENG_NZL=[[#इंग्लंड विरुद्ध न्यू झीलंड|१-१]] |match_ENG_PAK=— |match_ENG_RSA= |match_ENG_SRI=— |match_ENG_WIN=— |match_ENG_ZIM=— |match_IND_AUS= |match_IND_BAN= |match_IND_ENG= |match_IND_IRE=— |match_IND_NZL=— |match_IND_PAK=— |match_IND_RSA=— |match_IND_SRI=— |match_IND_WIN=— |match_IND_ZIM=[[#भारत विरुद्ध झिम्बाब्वे|{{small|ऑक्टोबर '२६}}]] |match_IRE_AUS=— |match_IRE_BAN=— |match_IRE_ENG=— |match_IRE_IND= |match_IRE_NZL= |match_IRE_PAK= |match_IRE_RSA=— |match_IRE_SRI=— |match_IRE_WIN=[[#आयर्लंड विरुद्ध वेस्ट इंडीज|०-३]] |match_IRE_ZIM=— |match_NZL_AUS=— |match_NZL_BAN=— |match_NZL_ENG=— |match_NZL_IND= |match_NZL_IRE=— |match_NZL_PAK=— |match_NZL_RSA=[[#न्यू झीलंड विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका|२-१]] |match_NZL_SRI= |match_NZL_WIN=— |match_NZL_ZIM=[[#न्यू झीलंड विरुद्ध झिम्बाब्वे|३-०]] |match_PAK_AUS=— |match_PAK_BAN= |match_PAK_ENG= |match_PAK_IND=— |match_PAK_IRE=— |match_PAK_NZL=[[#पाकिस्तान विरुद्ध न्यू झीलंड|{{small|एप्रिल '२७}}]] |match_PAK_RSA=— |match_PAK_SRI=— |match_PAK_WIN=— |match_PAK_ZIM=[[#पाकिस्तान विरुद्ध झिम्बाब्वे|३-०]] |match_RSA_AUS=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया|{{small|मार्च '२७}}]] |match_RSA_BAN=— |match_RSA_ENG=— |match_RSA_IND=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध भारत|{{small|डिसेंबर '२६}}]] |match_RSA_IRE=— |match_RSA_NZL=— |match_RSA_PAK=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध पाकिस्तान|२-१]] |match_RSA_SRI=— |match_RSA_WIN= |match_RSA_ZIM=— |match_SRI_AUS= |match_SRI_BAN=— |match_SRI_ENG= |match_SRI_IND=— |match_SRI_IRE= |match_SRI_NZL=— |match_SRI_PAK=[[#श्रीलंका विरुद्ध पाकिस्तान|२-१]] |match_SRI_RSA=— |match_SRI_WIN=— |match_SRI_ZIM=— |match_WIN_AUS=[[#वेस्ट इंडीज विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया|०-३]] |match_WIN_BAN=— |match_WIN_ENG=— |match_WIN_IND= |match_WIN_IRE=— |match_WIN_NZL=— |match_WIN_PAK= |match_WIN_RSA=— |match_WIN_SRI=[[#वेस्ट इंडीज विरुद्ध श्रीलंका|१-२]] |match_WIN_ZIM=— |match_ZIM_AUS=— |match_ZIM_BAN=— |match_ZIM_ENG=— |match_ZIM_IND=— |match_ZIM_IRE= |match_ZIM_NZL=— |match_ZIM_PAK=— |match_ZIM_RSA= |match_ZIM_SRI= |match_ZIM_WIN= }} {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;white-space:nowrap;" |- ! rowspan=2 | संघ ! colspan=2 | नियोजित सामने ! rowspan=2 class=unsortable | ज्यांच्याविरुद्ध<br/>सामने नियोजित नाहीत |- ! मायदेशात ! परदेशात |- | style="text-align: left;" | {{crw|AUS}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|PAK}}<br/> {{crw|ZIM}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|BAN}} || style="text-align: left;" | {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|ENG}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|RSA}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|SRI}} || style="text-align: left;" | {{crw|WIN}}<br/> {{crw|ZIM}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|IND}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|PAK}}<br/> {{crw|SRI}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|IRE}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|RSA}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|NZL}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|WIN}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|RSA}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|SRI}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|SRI}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|WIN}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|RSA}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|SRI}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|ENG}}<br/> {{crw|NZL}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}} |} ==गुणफलक== {{२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद गुणफलक}} ==सामने== ===२०२५-२६=== {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} ====वेस्ट इंडीज वि श्रीलंका==== {{मुख्य|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २० फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २४०/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २३० (४९.४ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका १० धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523978.html धावफलक] | points = वेस्ट इंडीज ०, '''श्रीलंका २''' }} {{Cricket match summary | date = २२ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २०८ (४७.१ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = १९४ (४८ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका १४ धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523979.html धावफलक] | points = वेस्ट इंडीज ०, '''श्रीलंका २''' }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २५ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २१७/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २१८/४ (४६ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523980.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', श्रीलंका ० }} ====दक्षिण आफ्रिका वि पाकिस्तान==== {{मुख्य|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २२ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SA}} | score1 = २६०/६ (४१ षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = २२३ (३८.५ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|दक्षिण आफ्रिका ३७ धावांनी विजयी]] | venue = [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477601.html धावफलक] | points = '''दक्षिण आफ्रिका २''', पाकिस्तान ० }} {{Cricket match summary | date = २५ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|SA}} | score1 = ३६१/८ (५० षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = ३४५ (४९.५ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|दक्षिण आफ्रिका १६ धावांनी विजयी]] | venue = [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477602.html धावफलक] | points = '''दक्षिण आफ्रिका २''', पाकिस्तान ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ३०६/८ (५० षटके) | team2 = {{crw|SA}} | score2 = १८७ (३६.२ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान ११९ धावांनी विजयी]] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477603.html धावफलक] | points = दक्षिण आफ्रिका ०, '''पाकिस्तान २''' }} ====न्यू झीलंड वि झिम्बाब्वे==== {{मुख्य|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ५ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = ३५४/३ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १७४ (४७.३ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड १८० धावांनी विजयी]] | venue = [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491702.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | date = ८ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ZIM}} | score1 = १०२ (२९.१ षटके) | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = १०६/२ (१६.२ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड ८ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491703.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ११ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = ३०३/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १०३ (२७.१ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड २०० धावांनी विजयी]] | venue = [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491704.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', झिम्बाब्वे ० }} ====वेस्ट इंडीज वि ऑस्ट्रेलिया==== {{मुख्य|ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २७ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = ३४१ (४९.५ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २३८/८ (५० षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|ऑस्ट्रेलिया १०३ धावांनी विजयी]] | venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], बासेटेरे | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526567.html धावफलक] | points = '''ऑस्ट्रेलिया २''', वेस्ट इंडीज ० }} {{Cricket match summary | date = २९ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = २६९/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = १७९ (४६ षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|ऑस्ट्रेलिया ९० धावांनी विजयी]] | venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], बासेटेरे | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526568.html धावफलक] | points = '''ऑस्ट्रेलिया २''', वेस्ट इंडीज ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = १३६ (३५.४ षटके) | team2 = {{crw|AUS}} | score2 = १३७/१ (१९.४ षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|ऑस्ट्रेलिया ९ गडी राखून विजयी]] | venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], बासेटेरे | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526569.html धावफलक] | points = '''ऑस्ट्रेलिया २''', वेस्ट इंडीज ० }} ====न्यू झीलंड वि दक्षिण आफ्रिका==== {{मुख्य|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २९ मार्च २०२६ | daynight = y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = २६८ (५० षटके) | team2 = {{crw|SA}} | score2 = २६९/८ (५० षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|दक्षिण आफ्रिका २ गडी राखून विजयी]] | venue = [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491710.html धावफलक] | points = '''दक्षिण आफ्रिका २''', न्यूझीलंड ० }} {{Cricket match summary | date = १ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SA}} | score1 = ३४६/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = ३५०/८ (४९.४ षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड २ गडी राखून विजयी]] | venue = [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491711.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', दक्षिण आफ्रिका ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ४ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = ३०६/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|SA}} | score2 = २४० (४६.१ षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड ६६ धावांनी विजयी]] | venue = [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491712.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', दक्षिण आफ्रिका ० }} ===२०२६=== {{main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} ====बांगलादेश वि श्रीलंका==== {{मुख्य|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २० एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २०५/९ (५० षटके) | team2 = {{crw|BAN}} | score2 = २०६/७ (४८.३ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|बांगलादेश ३ गडी राखून विजयी]] | venue = [[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html धावफलक] | points = '''बांगलादेश २''', श्रीलंका ० }} {{Cricket match summary | date = २२ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | score1 = १६५ (४५.५ षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = १६६/६ (३८.२ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ४ गडी राखून विजयी]] | venue = [[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528280.html धावफलक] | points = '''श्रीलंका २''', बांगलादेश ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २५ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | score1 = २१३/८ (५० षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = २१४/३ (४६.३ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ७ गडी राखून विजयी]] | venue = [[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] | scorecard = | points = '''श्रीलंका २''', बांगलादेश ० }} ====पाकिस्तान वि झिम्बाब्वे==== {{मुख्य|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ४ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ३३०/५ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १६२ (३६.४ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान १६८ धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | date = ६ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ३४३/४ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १३७ (३९ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान २०६ धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ९ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ZIM}} | score1 = २२२/९ (५० षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = २२५/१ (३१.५ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान ९ गडी राखून विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', झिम्बाब्वे ० }} ====इंग्लंड वि न्यू झीलंड==== {{मुख्य|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १० मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = २१० (४८.४ षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = २११/९ (४८.२ षटके) | result = [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|इंग्लंड १ गडी राखून विजयी]] | venue = [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html धावफलक] | points = '''इंग्लंड २''', न्यू झीलंड ० }} {{Cricket match summary | date = १३ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = | result = [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|निकाल नाही]] | venue = काउंटी मैदान, नॉर्थॅम्प्टन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html धावफलक] | points = इंग्लंड १, न्यू झीलंड १ }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १६ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = १८१/७ (३३ षटके) | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = १४१/४ (२४.४ षटके) | result = [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|न्यू झीलंड १७ धावांनी विजयी (डीएलएस)]] | venue = [[सोफिया गार्डन्स (क्रिकेट मैदान)|सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html धावफलक] | points = '''न्यू झीलंड २''', इंग्लंड ० }} ====आयर्लंड वि वेस्ट इंडीज==== {{मुख्य|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १० जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = २६९ (४९ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २७०/१ (३८.४ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ९ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], माघेरामासन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', आयर्लंड ० }} {{Cricket match summary | date = १२ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = २४१/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २४२/४ (३८.५ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], माघेरामासन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', आयर्लंड ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १५ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = २५७ (५० षटके) | team2 = {{crw|IRE}} | score2 = १९३ (४३.१ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ६४ धावांनी विजयी]] | venue = [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], माघेरामासन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', आयर्लंड ० }} ====श्रीलंका वि पाकिस्तान==== {{मुख्य|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २३ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २१०/९ (५० षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = २११/५ (४३ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान ५ गडी राखून विजयी]] | venue = [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', श्रीलंका ० }} {{Cricket match summary | date = २५ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = २७३/५ (५० षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = २७५/२ (४६.५ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ८ गडी राखून विजयी]] | venue = [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html धावफलक] | points = '''श्रीलंका २''', पाकिस्तान ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २८ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = १८७ (४० षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = १९१/२ (३७.२ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ८ गडी राखून विजयी]] | venue = [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html धावफलक] | points = '''श्रीलंका २''', पाकिस्तान ० }} ====इंग्लंड वि आयर्लंड==== {{main|आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = २८१/५ (५० षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = २८३/४ (३८.१ षटके) | result = [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि.|इंग्लंड ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html धावफलक] | points = इंग्लंड २, आयर्लंड ०. }} {{Cricket match summary | date = ३ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = १६५ (४७ षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = १६६/४ (२३ षटके) | result = [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि.|इंग्लंड ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी क्रिकेट मैदान]], [[डर्बी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html धावफलक] | points = इंग्लंड २, आयर्लंड ०. }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ६ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = २९१ (४८.५ षटके) | team2 = {{crw|IRE}} | score2 = १७७ (४४.२ षटके) | result = [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि.|इंग्लंड ११४ धावांनी विजयी]] | venue = [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html धावफलक] | points = इंग्लंड २, आयर्लंड ०. }} ===२०२६–२७=== ====झिम्बाब्वे वि वेस्ट इंडीज==== {{main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २४ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = २९९/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = २०० (४३.३ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७#१ला आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ९९ धावांनी विजयी]] | venue = [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] | scorecard = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554975.html धावफलक] | points = वेस्ट इंडीज २, झिम्बाब्वे ०. }} {{Cricket match summary | date = २७ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = १३९ (३९.३ षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १४०/६ (४०.५ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७#२रा आं.ए.दि. सामना|झिम्बाब्वे ४ गडी राखून विजयी]] | venue = [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] | scorecard = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554976.html धावफलक] | points = झिम्बाब्वे २, वेस्ट इंडीज ०. }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ३० सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = २७१/५ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १८० (४७.३ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७#३रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ९१ धावांनी विजयी]] | venue = [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] | scorecard = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554977.html धावफलक] | points = वेस्ट इंडीज २, झिम्बाब्वे ०. }} ====ऑस्ट्रेलिया वि बांगलादेश==== {{main|बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ९ ऑक्टोबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = | team2 = {{crw|BAN}} | score2 = | result = [[बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७#१ला आं.ए.दि. सामना|१ला आं.ए.दि. सामना]] | venue = [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528716.html धावफलक] | points = }} {{Cricket match summary | date = ११ ऑक्टोबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = | team2 = {{crw|BAN}} | score2 = | result = [[बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७#२रा आं.ए.दि. सामना|२रा आं.ए.दि. सामना]] | venue = [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528717.html धावफलक] | points = }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १४ ऑक्टोबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = | team2 = {{crw|BAN}} | score2 = | result = [[बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७#३रा आं.ए.दि. सामना|३रा आं.ए.दि. सामना]] | venue = [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528718.html धावफलक] | points = }} ====भारत वि झिम्बाब्वे==== {{main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २३ ऑक्टोबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IND}} | score1 = | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७#१ला आं.ए.दि. सामना|१ला आं.ए.दि. सामना]] | venue = [[कोटांबी स्टेडियम]], [[वडोदरा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535655.html धावफलक] | points = }} {{Cricket match summary | date = २५ ऑक्टोबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IND}} | score1 = | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७#२रा आं.ए.दि. सामना|२रा आं.ए.दि. सामना]] | venue = [[कोटांबी स्टेडियम]], [[वडोदरा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535656.html धावफलक] | points = }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २८ ऑक्टोबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IND}} | score1 = | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७#३रा आं.ए.दि. सामना|३रा आं.ए.दि. सामना]] | venue = [[कोटांबी स्टेडियम]], [[वडोदरा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535657.html धावफलक] | points = }} <!--===२०२७=== ===२०२७–२८=== ===२०२८=== ===२०२८–२९===--> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद}} [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] 8uxwluk3nl8y756i5r62jn7p171vvcq 2718372 2718351 2026-10-09T09:59:59Z Nitin.kunjir 4684 /* ऑस्ट्रेलिया वि बांगलादेश */ 2718372 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद | image = | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | fromdate= २० फेब्रुवारी २०२६ | todate= एप्रिल २०२९ | host = विविध | champions = | count = | runner up = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२२–२०२५ | previous_tournament = २०२२-२५ आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप | next_year = | next_tournament = }} '''२०२५-२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद''' ही आयसीसी महिला अजिंक्यपद स्पर्धेची चौथी आवृत्ती आहे, ही [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] क्रिकेट स्पर्धा आहे जी अकरा संघांमध्ये [[२०२९ महिला क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी पात्रता निश्चित करण्यासाठी खेळली जात आहे.<ref>{{cite news |date=२३ ऑगस्ट २०२४|trans-title=आयसीसी महिला एकदिवसीय अजिंक्यपद स्पर्धेत झिम्बाब्वेचा समावेश होणार|title=Zimbabwe to be included in ICC Women’s ODI Championship |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/50982-zimbabwe-to-be-included-in-icc-womens-odi-championship.html |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref><ref name="icc">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/blockbuster-women-s-future-tours-programme-ftp-announced-for-2025-29 |trans-title=|title=Blockbuster Women’s Future Tours Programme (FTP) announced for 2025-29 |work=International Cricket Council |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> प्रत्येक संघ एकूण आठ तीन सामन्यांच्या मालिका खेळेल, त्यापैकी चार घरच्या मैदानावर खेळल्या जातील आणि चार परदेशात खेळल्या जातील.<ref name="icc"/><ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/icc-womens-future-tours-programme-ftp-2025-29-india-home-away-series-world-cup-test-matches-cricket-news/article68828591.ece/ |trans-title=आयसीसीने जाहीर केला २०२५-२९ साठी महिलांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम: झिम्बाब्वेचा अकरावा सदस्य म्हणून समावेश; प्रत्येक संघ मायदेशी आणि परदेशात चार मालिका खेळणार|title=ICC announces Women’s FTP for 2025-29: Zimbabwe added as eleventh member; each team to play four series home and away |work=स्पोर्टस्टार |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> नोव्हेंबर २०२४ मध्ये, [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]ने (आयसीसी) घोषणा केली की ते महिला अजिंक्यपद दहा संघांवरून अकरा संघांमध्ये वाढवत आहेत, त्यामुळे स्पर्धेच्या भविष्यातील आवृत्त्यांमध्ये [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]]चा समावेश केला जाईल.<ref>{{cite web |url=https://www.newzimbabwe.com/icc-womens-championship-expands-to-11-teams-with-zimbabwes-inclusion/ |trans-title=झिम्बाब्वेच्या समावेशासह आयसीसी महिला अजिंक्यपद स्पर्धेत ११ संघांचा समावेश|title=ICC Women’s Championship expands to 11 teams with Zimbabwe’s inclusion |work=न्यू झिम्बाब्वे|access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/women-s-ftp-for-2025-29-announced |trans-title=२०२५-२९ साठी महिलांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम जाहीर|title=Women's FTP for 2025-29 announced |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |access-date=२१ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> ==संघ== महिला अजिंक्यपद स्पर्धेत खालील संघ सहभागी होतील:<ref>{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/zimbabwe-icc-womens-ftp-2025-29-2627853-2024-11-04 |title=Zimbabwe debuts in ICC Women's Championship in FTP for 2025-29 |work=India Today |access-date=४ नोव्हेंबर २०२४}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.chronicle.co.zw/zimbabwe-make-historic-debut-in-icc-womens-championship/ |title=Zimbabwe make historic debut in ICC Women’s Championship |work=The Chronicle |access-date=२३ डिसेंबर २०२४}}</ref> {{div col|colwidth=12em}} * {{crw|AUS}} * {{crw|BAN}} * {{crw|ENG}} * {{crw|IND}} * {{crw|IRE}} * {{crw|NZL}} * {{crw|PAK}} * {{crw|RSA}} * {{crw|SRI}} * {{crw|WIN}} * {{crw|ZIM}} {{div col end}} ==वेळापत्रक== आयसीसीने प्रत्येक संघासाठी खालील मायदेशातील आणि परदेशातील सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर केले:<ref name="icc">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/blockbuster-women-s-future-tours-programme-ftp-announced-for-2025-29 |title=Blockbuster Women’s Future Tours Programme (FTP) announced for 2025-29 |work=International Cricket Council |access-date=४ नोव्हेंबर २०२४}}</ref> {{#invoke:Sports results|main |match_col_width = 50 |matches_style = FBR |team_nowrap=yes |solid_cell=grey |update = १६ मे २०२६ |source = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-championship-2025-26-2029-1525333/match-schedule-fixtures-and-results क्रिकइन्फो] |team1=AUS |name_AUS={{crw-rt|AUS}} |short_AUS={{criconw|AUS}} |team2=BAN |name_BAN={{crw-rt|BAN}} |short_BAN={{criconw|BAN}} |team3=ENG |name_ENG={{crw-rt|ENG}} |short_ENG={{criconw|ENG}} |team4=IND |name_IND={{crw-rt|IND}} |short_IND={{criconw|IND}} |team5=IRE |name_IRE={{crw-rt|IRE}} |short_IRE={{criconw|IRE}} |team6=NZL |name_NZL={{crw-rt|NZL}} |short_NZL={{criconw|NZL}} |team7=PAK |name_PAK={{crw-rt|PAK}} |short_PAK={{criconw|PAK}} |team8=RSA |name_RSA={{crw-rt|RSA}} |short_RSA={{criconw|RSA}} |team9=SRI |name_SRI={{crw-rt|SRI}} |short_SRI={{criconw|SRI}} |team10=WIN |name_WIN={{crw-rt|WIN}} |short_WIN={{criconw|WIN}} |team11=ZIM |name_ZIM={{crw-rt|ZIM}} |short_ZIM={{criconw|ZIM}} |match_AUS_BAN=[[#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध बांगलादेश|{{small|ऑक्टोबर '२६}}]] |match_AUS_ENG= |match_AUS_IND=— |match_AUS_IRE= |match_AUS_NZL=[[#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध न्यू झीलंड|{{small|मार्च '२७}}]] |match_AUS_PAK=— |match_AUS_RSA=— |match_AUS_SRI=— |match_AUS_WIN=— |match_AUS_ZIM=— |match_BAN_AUS=— |match_BAN_ENG=— |match_BAN_IND=— |match_BAN_IRE=— |match_BAN_NZL=— |match_BAN_PAK=— |match_BAN_RSA= |match_BAN_SRI=[[#बांगलादेश विरुद्ध श्रीलंका|१-२]] |match_BAN_WIN= |match_BAN_ZIM= |match_ENG_AUS=— |match_ENG_BAN=[[#इंग्लंड विरुद्ध बांगलादेश|{{small|सप्टेंबर '२७}}]] |match_ENG_IND=— |match_ENG_IRE=[[#इंग्लंड विरुद्ध आयर्लंड|३-०]] |match_ENG_NZL=[[#इंग्लंड विरुद्ध न्यू झीलंड|१-१]] |match_ENG_PAK=— |match_ENG_RSA= |match_ENG_SRI=— |match_ENG_WIN=— |match_ENG_ZIM=— |match_IND_AUS= |match_IND_BAN= |match_IND_ENG= |match_IND_IRE=— |match_IND_NZL=— |match_IND_PAK=— |match_IND_RSA=— |match_IND_SRI=— |match_IND_WIN=— |match_IND_ZIM=[[#भारत विरुद्ध झिम्बाब्वे|{{small|ऑक्टोबर '२६}}]] |match_IRE_AUS=— |match_IRE_BAN=— |match_IRE_ENG=— |match_IRE_IND= |match_IRE_NZL= |match_IRE_PAK= |match_IRE_RSA=— |match_IRE_SRI=— |match_IRE_WIN=[[#आयर्लंड विरुद्ध वेस्ट इंडीज|०-३]] |match_IRE_ZIM=— |match_NZL_AUS=— |match_NZL_BAN=— |match_NZL_ENG=— |match_NZL_IND= |match_NZL_IRE=— |match_NZL_PAK=— |match_NZL_RSA=[[#न्यू झीलंड विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका|२-१]] |match_NZL_SRI= |match_NZL_WIN=— |match_NZL_ZIM=[[#न्यू झीलंड विरुद्ध झिम्बाब्वे|३-०]] |match_PAK_AUS=— |match_PAK_BAN= |match_PAK_ENG= |match_PAK_IND=— |match_PAK_IRE=— |match_PAK_NZL=[[#पाकिस्तान विरुद्ध न्यू झीलंड|{{small|एप्रिल '२७}}]] |match_PAK_RSA=— |match_PAK_SRI=— |match_PAK_WIN=— |match_PAK_ZIM=[[#पाकिस्तान विरुद्ध झिम्बाब्वे|३-०]] |match_RSA_AUS=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया|{{small|मार्च '२७}}]] |match_RSA_BAN=— |match_RSA_ENG=— |match_RSA_IND=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध भारत|{{small|डिसेंबर '२६}}]] |match_RSA_IRE=— |match_RSA_NZL=— |match_RSA_PAK=[[#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध पाकिस्तान|२-१]] |match_RSA_SRI=— |match_RSA_WIN= |match_RSA_ZIM=— |match_SRI_AUS= |match_SRI_BAN=— |match_SRI_ENG= |match_SRI_IND=— |match_SRI_IRE= |match_SRI_NZL=— |match_SRI_PAK=[[#श्रीलंका विरुद्ध पाकिस्तान|२-१]] |match_SRI_RSA=— |match_SRI_WIN=— |match_SRI_ZIM=— |match_WIN_AUS=[[#वेस्ट इंडीज विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया|०-३]] |match_WIN_BAN=— |match_WIN_ENG=— |match_WIN_IND= |match_WIN_IRE=— |match_WIN_NZL=— |match_WIN_PAK= |match_WIN_RSA=— |match_WIN_SRI=[[#वेस्ट इंडीज विरुद्ध श्रीलंका|१-२]] |match_WIN_ZIM=— |match_ZIM_AUS=— |match_ZIM_BAN=— |match_ZIM_ENG=— |match_ZIM_IND=— |match_ZIM_IRE= |match_ZIM_NZL=— |match_ZIM_PAK=— |match_ZIM_RSA= |match_ZIM_SRI= |match_ZIM_WIN= }} {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;white-space:nowrap;" |- ! rowspan=2 | संघ ! colspan=2 | नियोजित सामने ! rowspan=2 class=unsortable | ज्यांच्याविरुद्ध<br/>सामने नियोजित नाहीत |- ! मायदेशात ! परदेशात |- | style="text-align: left;" | {{crw|AUS}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|PAK}}<br/> {{crw|ZIM}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|BAN}} || style="text-align: left;" | {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|ENG}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|RSA}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|SRI}} || style="text-align: left;" | {{crw|WIN}}<br/> {{crw|ZIM}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|IND}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|PAK}}<br/> {{crw|SRI}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|IRE}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|RSA}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|NZL}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|WIN}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|RSA}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|SRI}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|SRI}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|WIN}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IND}}<br/> {{crw|RSA}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|PAK}}<br/> {{crw|SRI}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|IRE}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|ENG}}<br/> {{crw|NZL}} |- | style="text-align: left;" | {{crw|ZIM}} || style="text-align: left;" | {{crw|IRE}}<br/> {{crw|RSA}}<br/> {{crw|SRI}}<br/> {{crw|WIN}} || style="text-align: left;" | {{crw|BAN}}<br/> {{crw|IND}}<br/> {{crw|NZL}}<br/> {{crw|PAK}} || style="text-align: left;" | {{crw|AUS}}<br/> {{crw|ENG}} |} ==गुणफलक== {{२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद गुणफलक}} ==सामने== ===२०२५-२६=== {{मुख्य|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} ====वेस्ट इंडीज वि श्रीलंका==== {{मुख्य|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २० फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २४०/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २३० (४९.४ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका १० धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523978.html धावफलक] | points = वेस्ट इंडीज ०, '''श्रीलंका २''' }} {{Cricket match summary | date = २२ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २०८ (४७.१ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = १९४ (४८ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका १४ धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523979.html धावफलक] | points = वेस्ट इंडीज ०, '''श्रीलंका २''' }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २५ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २१७/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २१८/४ (४६ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523980.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', श्रीलंका ० }} ====दक्षिण आफ्रिका वि पाकिस्तान==== {{मुख्य|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २२ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SA}} | score1 = २६०/६ (४१ षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = २२३ (३८.५ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|दक्षिण आफ्रिका ३७ धावांनी विजयी]] | venue = [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477601.html धावफलक] | points = '''दक्षिण आफ्रिका २''', पाकिस्तान ० }} {{Cricket match summary | date = २५ फेब्रुवारी २०२६ | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|SA}} | score1 = ३६१/८ (५० षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = ३४५ (४९.५ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|दक्षिण आफ्रिका १६ धावांनी विजयी]] | venue = [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477602.html धावफलक] | points = '''दक्षिण आफ्रिका २''', पाकिस्तान ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ३०६/८ (५० षटके) | team2 = {{crw|SA}} | score2 = १८७ (३६.२ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान ११९ धावांनी विजयी]] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477603.html धावफलक] | points = दक्षिण आफ्रिका ०, '''पाकिस्तान २''' }} ====न्यू झीलंड वि झिम्बाब्वे==== {{मुख्य|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ५ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = ३५४/३ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १७४ (४७.३ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड १८० धावांनी विजयी]] | venue = [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491702.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | date = ८ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ZIM}} | score1 = १०२ (२९.१ षटके) | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = १०६/२ (१६.२ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड ८ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491703.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ११ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = ३०३/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १०३ (२७.१ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड २०० धावांनी विजयी]] | venue = [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491704.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', झिम्बाब्वे ० }} ====वेस्ट इंडीज वि ऑस्ट्रेलिया==== {{मुख्य|ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २७ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = ३४१ (४९.५ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २३८/८ (५० षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|ऑस्ट्रेलिया १०३ धावांनी विजयी]] | venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], बासेटेरे | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526567.html धावफलक] | points = '''ऑस्ट्रेलिया २''', वेस्ट इंडीज ० }} {{Cricket match summary | date = २९ मार्च २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = २६९/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = १७९ (४६ षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|ऑस्ट्रेलिया ९० धावांनी विजयी]] | venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], बासेटेरे | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526568.html धावफलक] | points = '''ऑस्ट्रेलिया २''', वेस्ट इंडीज ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = १३६ (३५.४ षटके) | team2 = {{crw|AUS}} | score2 = १३७/१ (१९.४ षटके) | result = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|ऑस्ट्रेलिया ९ गडी राखून विजयी]] | venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], बासेटेरे | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526569.html धावफलक] | points = '''ऑस्ट्रेलिया २''', वेस्ट इंडीज ० }} ====न्यू झीलंड वि दक्षिण आफ्रिका==== {{मुख्य|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २९ मार्च २०२६ | daynight = y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = २६८ (५० षटके) | team2 = {{crw|SA}} | score2 = २६९/८ (५० षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#१ला आं.ए.दि. सामना|दक्षिण आफ्रिका २ गडी राखून विजयी]] | venue = [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491710.html धावफलक] | points = '''दक्षिण आफ्रिका २''', न्यूझीलंड ० }} {{Cricket match summary | date = १ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SA}} | score1 = ३४६/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = ३५०/८ (४९.४ षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#२रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड २ गडी राखून विजयी]] | venue = [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491711.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', दक्षिण आफ्रिका ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ४ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = ३०६/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|SA}} | score2 = २४० (४६.१ षटके) | result = [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२५–२६#३रा आं.ए.दि. सामना|न्यूझीलंड ६६ धावांनी विजयी]] | venue = [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491712.html धावफलक] | points = '''न्यूझीलंड २''', दक्षिण आफ्रिका ० }} ===२०२६=== {{main|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} ====बांगलादेश वि श्रीलंका==== {{मुख्य|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २० एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २०५/९ (५० षटके) | team2 = {{crw|BAN}} | score2 = २०६/७ (४८.३ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|बांगलादेश ३ गडी राखून विजयी]] | venue = [[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html धावफलक] | points = '''बांगलादेश २''', श्रीलंका ० }} {{Cricket match summary | date = २२ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | score1 = १६५ (४५.५ षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = १६६/६ (३८.२ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ४ गडी राखून विजयी]] | venue = [[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528280.html धावफलक] | points = '''श्रीलंका २''', बांगलादेश ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २५ एप्रिल २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | score1 = २१३/८ (५० षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = २१४/३ (४६.३ षटके) | result = [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ७ गडी राखून विजयी]] | venue = [[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] | scorecard = | points = '''श्रीलंका २''', बांगलादेश ० }} ====पाकिस्तान वि झिम्बाब्वे==== {{मुख्य|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ४ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ३३०/५ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १६२ (३६.४ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान १६८ धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | date = ६ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ३४३/४ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १३७ (३९ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान २०६ धावांनी विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', झिम्बाब्वे ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ९ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ZIM}} | score1 = २२२/९ (५० षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = २२५/१ (३१.५ षटके) | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान ९ गडी राखून विजयी]] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', झिम्बाब्वे ० }} ====इंग्लंड वि न्यू झीलंड==== {{मुख्य|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १० मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = २१० (४८.४ षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = २११/९ (४८.२ षटके) | result = [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|इंग्लंड १ गडी राखून विजयी]] | venue = [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html धावफलक] | points = '''इंग्लंड २''', न्यू झीलंड ० }} {{Cricket match summary | date = १३ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = | result = [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|निकाल नाही]] | venue = काउंटी मैदान, नॉर्थॅम्प्टन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html धावफलक] | points = इंग्लंड १, न्यू झीलंड १ }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १६ मे २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = १८१/७ (३३ षटके) | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = १४१/४ (२४.४ षटके) | result = [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|न्यू झीलंड १७ धावांनी विजयी (डीएलएस)]] | venue = [[सोफिया गार्डन्स (क्रिकेट मैदान)|सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html धावफलक] | points = '''न्यू झीलंड २''', इंग्लंड ० }} ====आयर्लंड वि वेस्ट इंडीज==== {{मुख्य|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १० जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = २६९ (४९ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २७०/१ (३८.४ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ९ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], माघेरामासन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528544.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', आयर्लंड ० }} {{Cricket match summary | date = १२ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = २४१/७ (५० षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = २४२/४ (३८.५ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], माघेरामासन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528545.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', आयर्लंड ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १५ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = २५७ (५० षटके) | team2 = {{crw|IRE}} | score2 = १९३ (४३.१ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ६४ धावांनी विजयी]] | venue = [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], माघेरामासन | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528546.html धावफलक] | points = '''वेस्ट इंडीज २''', आयर्लंड ० }} ====श्रीलंका वि पाकिस्तान==== {{मुख्य|पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २३ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL}} | score1 = २१०/९ (५० षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = २११/५ (४३ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि. सामना|पाकिस्तान ५ गडी राखून विजयी]] | venue = [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540540.html धावफलक] | points = '''पाकिस्तान २''', श्रीलंका ० }} {{Cricket match summary | date = २५ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = २७३/५ (५० षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = २७५/२ (४६.५ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ८ गडी राखून विजयी]] | venue = [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540541.html धावफलक] | points = '''श्रीलंका २''', पाकिस्तान ० }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २८ जुलै २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = १८७ (४० षटके) | team2 = {{crw|SL}} | score2 = १९१/२ (३७.२ षटके) | result = [[पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि. सामना|श्रीलंका ८ गडी राखून विजयी]] | venue = [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540542.html धावफलक] | points = '''श्रीलंका २''', पाकिस्तान ० }} ====इंग्लंड वि आयर्लंड==== {{main|आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = २८१/५ (५० षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = २८३/४ (३८.१ षटके) | result = [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#१ला आं.ए.दि.|इंग्लंड ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html धावफलक] | points = इंग्लंड २, आयर्लंड ०. }} {{Cricket match summary | date = ३ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | score1 = १६५ (४७ षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = १६६/४ (२३ षटके) | result = [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#२रा आं.ए.दि.|इंग्लंड ६ गडी राखून विजयी]] | venue = [[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी क्रिकेट मैदान]], [[डर्बी]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html धावफलक] | points = इंग्लंड २, आयर्लंड ०. }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ६ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = २९१ (४८.५ षटके) | team2 = {{crw|IRE}} | score2 = १७७ (४४.२ षटके) | result = [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६#३रा आं.ए.दि.|इंग्लंड ११४ धावांनी विजयी]] | venue = [[न्यू रोड]], [[वूस्टरशायर]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html धावफलक] | points = इंग्लंड २, आयर्लंड ०. }} ===२०२६–२७=== ====झिम्बाब्वे वि वेस्ट इंडीज==== {{main|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २४ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = २९९/६ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = २०० (४३.३ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७#१ला आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ९९ धावांनी विजयी]] | venue = [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] | scorecard = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554975.html धावफलक] | points = वेस्ट इंडीज २, झिम्बाब्वे ०. }} {{Cricket match summary | date = २७ सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = १३९ (३९.३ षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १४०/६ (४०.५ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७#२रा आं.ए.दि. सामना|झिम्बाब्वे ४ गडी राखून विजयी]] | venue = [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] | scorecard = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554976.html धावफलक] | points = झिम्बाब्वे २, वेस्ट इंडीज ०. }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ३० सप्टेंबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | score1 = २७१/५ (५० षटके) | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = १८० (४७.३ षटके) | result = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७#३रा आं.ए.दि. सामना|वेस्ट इंडीज ९१ धावांनी विजयी]] | venue = [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] | scorecard = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554977.html धावफलक] | points = वेस्ट इंडीज २, झिम्बाब्वे ०. }} ====ऑस्ट्रेलिया वि बांगलादेश==== {{main|बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = ९ ऑक्टोबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | score1 = १६६ (४९.४ षटके) | team2 = {{crw|AUS}} | score2 = ३/१६८ (२५.४ षटके) | result = [[बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७#१ला आं.ए.दि. सामना|ऑस्ट्रेलिया ७ गडी राखून विजयी]] | venue = [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528716.html धावफलक] | points = ऑस्ट्रेलिया २, बांगलादेश ०. }} {{Cricket match summary | date = ११ ऑक्टोबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = | team2 = {{crw|BAN}} | score2 = | result = [[बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७#२रा आं.ए.दि. सामना|२रा आं.ए.दि. सामना]] | venue = [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528717.html धावफलक] | points = }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = १४ ऑक्टोबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = | team2 = {{crw|BAN}} | score2 = | result = [[बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७#३रा आं.ए.दि. सामना|३रा आं.ए.दि. सामना]] | venue = [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528718.html धावफलक] | points = }} ====भारत वि झिम्बाब्वे==== {{main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २३ ऑक्टोबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IND}} | score1 = | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७#१ला आं.ए.दि. सामना|१ला आं.ए.दि. सामना]] | venue = [[कोटांबी स्टेडियम]], [[वडोदरा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535655.html धावफलक] | points = }} {{Cricket match summary | date = २५ ऑक्टोबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IND}} | score1 = | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७#२रा आं.ए.दि. सामना|२रा आं.ए.दि. सामना]] | venue = [[कोटांबी स्टेडियम]], [[वडोदरा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535656.html धावफलक] | points = }} {{Cricket match summary | bg=#eee | date = २८ ऑक्टोबर २०२६ | daynight = | team1 = {{crw-rt|IND}} | score1 = | team2 = {{crw|ZIM}} | score2 = | result = [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७#३रा आं.ए.दि. सामना|३रा आं.ए.दि. सामना]] | venue = [[कोटांबी स्टेडियम]], [[वडोदरा]] | scorecard = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535657.html धावफलक] | points = }} <!--===२०२७=== ===२०२७–२८=== ===२०२८=== ===२०२८–२९===--> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद}} [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] k710to2aa0e1f2o18ftnnx11ouz1mes 10 377088 2718346 2707371 2026-10-09T04:43:46Z Nitin.kunjir 4684 2718346 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update=२८ जुलै २०२६ |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-championship-2025-26-2029-1525333/points-table-standings |title=ICC Women's Championship 2025/26-2029 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> |show_tie=yes |team_order=NZ, SL, WIN, PAK, ENG, AUS, SA, BAN, ZIM, IRE, IND |result1=|result2=|result3=|result4=|result5=|result6=|result7=|result8=|result9=|result10=|result11= |win_AUS=3 |loss_AUS= |nr_AUS= |tie_AUS= |nrr_AUS=2.556 |win_BAN=1 |loss_BAN=2 |nr_BAN= |tie_BAN= |nrr_BAN=-0.406 |win_ENG=4 |loss_ENG=1 |nr_ENG=1 |tie_ENG= |nrr_ENG=1.502 |win_IND= |loss_IND= |nr_IND= |tie_IND= |nrr_IND= |win_IRE= |loss_IRE=3 |nr_IRE= |tie_IRE= |nrr_IRE=-1.903 |win_NZ=6 |loss_NZ=2 |nr_NZ=1 |tie_NZ= |nrr_NZ=1.776 |win_PAK=5 |loss_PAK=4 |nr_PAK= |tie_PAK= |nrr_PAK=1.159 |win_SA=3 |loss_SA=3 |nr_SA= |tie_SA= |nrr_SA=-0.471 |win_SL=6 |loss_SL=3 |nr_SL= |tie_SL= |nrr_SL=0.261 |win_WIN=6 |loss_WIN=6 |nr_WIN= |tie_WIN= |nrr_WIN=-0.040 |win_ZIM= 1|loss_ZIM=8 |nr_ZIM= |tie_ZIM= |nrr_ZIM=-2.731 |name_AUS={{crw|AUS}} |name_BAN={{crw|BAN}} |name_ENG={{crw|ENG}} |name_IND={{crw|IND}} |name_IRE={{crw|IRE}} |name_NZ={{crw|NZ}} |name_PAK={{crw|PAK}} |name_SA={{crw|SA}} |name_SL={{crw|SL}} |name_WIN={{crw|WIN}} |name_ZIM={{crw|ZIM}} }}<noinclude> [[वर्ग:क्रिकेट साचे]] </noinclude> 4wy58i2gy3gart3o6hzmw3n0uzy81n2 2718373 2718346 2026-10-09T10:01:41Z Nitin.kunjir 4684 2718373 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update=२८ जुलै २०२६ |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-championship-2025-26-2029-1525333/points-table-standings |title=ICC Women's Championship 2025/26-2029 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> |show_tie=yes |team_order=NZ, SL, WIN, PAK, ENG, AUS, SA, BAN, ZIM, IRE, IND |result1=|result2=|result3=|result4=|result5=|result6=|result7=|result8=|result9=|result10=|result11= |win_AUS=4 |loss_AUS= |nr_AUS= |tie_AUS= |nrr_AUS=2.701 |win_BAN=1 |loss_BAN=2 |nr_BAN= |tie_BAN= |nrr_BAN=-0.406 |win_ENG=4 |loss_ENG=1 |nr_ENG=1 |tie_ENG= |nrr_ENG=1.502 |win_IND= |loss_IND= |nr_IND= |tie_IND= |nrr_IND= |win_IRE= |loss_IRE=3 |nr_IRE= |tie_IRE= |nrr_IRE=-1.903 |win_NZ=6 |loss_NZ=2 |nr_NZ=1 |tie_NZ= |nrr_NZ=1.776 |win_PAK=5 |loss_PAK=4 |nr_PAK= |tie_PAK= |nrr_PAK=1.159 |win_SA=3 |loss_SA=3 |nr_SA= |tie_SA= |nrr_SA=-0.471 |win_SL=6 |loss_SL=3 |nr_SL= |tie_SL= |nrr_SL=0.261 |win_WIN=6 |loss_WIN=6 |nr_WIN= |tie_WIN= |nrr_WIN=-0.040 |win_ZIM= 1|loss_ZIM=8 |nr_ZIM= |tie_ZIM= |nrr_ZIM=-2.731 |name_AUS={{crw|AUS}} |name_BAN={{crw|BAN}} |name_ENG={{crw|ENG}} |name_IND={{crw|IND}} |name_IRE={{crw|IRE}} |name_NZ={{crw|NZ}} |name_PAK={{crw|PAK}} |name_SA={{crw|SA}} |name_SL={{crw|SL}} |name_WIN={{crw|WIN}} |name_ZIM={{crw|ZIM}} }}<noinclude> [[वर्ग:क्रिकेट साचे]] </noinclude> 5plcevz8fxxm7ywh1xt4y30rwkl42kj 2718374 2718373 2026-10-09T10:12:02Z Nitin.kunjir 4684 2718374 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update=९ ऑक्टोबर २०२६ |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-championship-2025-26-2029-1525333/points-table-standings |title=ICC Women's Championship 2025/26-2029 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |show_tie=yes |team_order=NZ, SL, WIN, PAK, ENG, AUS, SA, BAN, ZIM, IRE, IND |result1=|result2=|result3=|result4=|result5=|result6=|result7=|result8=|result9=|result10=|result11= |win_AUS=4 |loss_AUS= |nr_AUS= |tie_AUS= |nrr_AUS=2.701 |win_BAN=1 |loss_BAN=2 |nr_BAN= |tie_BAN= |nrr_BAN=-0.406 |win_ENG=4 |loss_ENG=1 |nr_ENG=1 |tie_ENG= |nrr_ENG=1.502 |win_IND= |loss_IND= |nr_IND= |tie_IND= |nrr_IND= |win_IRE= |loss_IRE=3 |nr_IRE= |tie_IRE= |nrr_IRE=-1.903 |win_NZ=6 |loss_NZ=2 |nr_NZ=1 |tie_NZ= |nrr_NZ=1.776 |win_PAK=5 |loss_PAK=4 |nr_PAK= |tie_PAK= |nrr_PAK=1.159 |win_SA=3 |loss_SA=3 |nr_SA= |tie_SA= |nrr_SA=-0.471 |win_SL=6 |loss_SL=3 |nr_SL= |tie_SL= |nrr_SL=0.261 |win_WIN=6 |loss_WIN=6 |nr_WIN= |tie_WIN= |nrr_WIN=-0.040 |win_ZIM= 1|loss_ZIM=8 |nr_ZIM= |tie_ZIM= |nrr_ZIM=-2.731 |name_AUS={{crw|AUS}} |name_BAN={{crw|BAN}} |name_ENG={{crw|ENG}} |name_IND={{crw|IND}} |name_IRE={{crw|IRE}} |name_NZ={{crw|NZ}} |name_PAK={{crw|PAK}} |name_SA={{crw|SA}} |name_SL={{crw|SL}} |name_WIN={{crw|WIN}} |name_ZIM={{crw|ZIM}} }}<noinclude> [[वर्ग:क्रिकेट साचे]] </noinclude> 5k3r41wphxum4rxfyeqo411wc55tv0x 0 378153 2718358 2707235 2026-10-09T05:42:28Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2718358 wikitext text/x-wiki खालील यादी बांगलादेश क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. बांगलादेशने ३१ मार्च १९८६ रोजी पाकिस्तानविरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला. बांगलादेशने आतापर्यंत एकही क्रिकेट विश्वचषक जिंकला नसून त्यांची [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]च्या विश्वचषकात उपांत्यपूर्व फेरीपर्यंत मजल मारली ही सर्वोत्तम कामगिरी आहे. बांगलादेशने भारत आणि श्रीलंकेसोबत [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] साली क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमानपद भूषविले. बांगलादेशने [[२०१२ आशिया चषक|२०१२]] आणि [[२०१८ आशिया चषक|२०१८]] सालच्या आशिया चषकांमध्ये उप-विजेतेपद मिळवले. २०१२ च्या आशिया चषकाच्या अंतिम सामन्यात बांगलादेशला पाकिस्तानविरुद्ध केवळ २ धावांनी पराभव पत्करावा लागला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बांगलादेशने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65672.html ३७५] || ३१ मार्च १९८६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[डि सॉयसा मैदान]], [[श्रीलंका|मोराटुवा]] || {{cr|PAK}} || rowspan=2 | [[१९८६ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65673.html ३७७] || २ एप्रिल १९८६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[असगिरिया स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65675.html ५२९] || २७ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[१९८८ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65677.html ५३१] || २९ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65679.html ५३३] || २ नोव्हेंबर १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65820.html ६२६] || २८ एप्रिल १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|NZL}} || rowspan=2 | [[१९९० ऑस्ट्रेलेशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65822.html ६२८] || ३० एप्रिल १९९० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65675.html ६५७] || २५ डिसेंबर १९९० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सेक्टर १६ स्टेडियम]], [[चंदिगढ]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[१९९०-९१ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65683.html ६५९] || ३१ डिसेंबर १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65685.html ९९३] || ५ एप्रिल १९९५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[१९९५ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65686.html ९९४] || ६ एप्रिल १९९५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65688.html ९९६] || ८ एप्रिल १९९५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65693.html १२१७] || १६ जुलै १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=3 | [[१९९७ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65696.html १२२०] || २२ जुलै १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65697.html १२२१] || २४ जुलै १९९७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66116.html १२३९] || १० ऑक्टोबर १९९७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|KEN}} || rowspan=4 | [[१९९७-९८ केन्या तिरंगी मालिका|१९९७ केन्या तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66117.html १२४०] || ११ ऑक्टोबर १९९७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66119.html १२४२] || १४ ऑक्टोबर १९९७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|KEN}} [[नैरोबी|आगाखान स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66120.html १२४३] || १५ ऑक्टोबर १९९७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[नैरोबी|आगाखान स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66131.html १२७१] || १० जानेवारी १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[१९९७-९८ बांगलादेश स्वतंत्रता रौप्यमहोत्सव चषक|१९९८ बांगलादेश स्वतंत्रता रौप्यमहोत्सव चषक]] |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66133.html १२७४] || १२ जानेवारी १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66144.html १३२८] || १४ मे १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[कोका-कोला त्रिकोणी मालिका, १९९७-९८|१९९८ भारत तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66145.html १३२९] || १७ मे १९९८ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66147.html १३३३] || २३ मे १९९८ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66148.html १३३५] || २५ मे १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64613.html १४१०] || १६ मार्च १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66219.html १४१३] || २० मार्च १९९९ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|KEN}} || rowspan=4 | [[१९९८-९९ बांगलादेश तिरंगी मालिका|१९९९ बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66220.html १४१४] || २१ मार्च १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66222.html १४१८] || २४ मार्च १९९९ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66223.html १४२०] || २५ मार्च १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65198.html १४४८] || १७ मे १९९९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{cr|NZL}} || rowspan=5 | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65204.html १४५४] || २१ मे १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65209.html १४५९] || २४ मे १९९९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65214.html १४६४] || २७ मे १९९९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65221.html १४७१] || ३१ मे १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, नॉर्थम्पटन|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थहॅम्प्टन]] || {{cr|BAN}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64625.html १५१०] || ८ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} || rowspan=2 | |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64626.html १५११] || ९ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65699.html १५९६] || २९ मे २००० || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 | [[२००० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65700.html १५९७] || ३०-३१ मे २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65702.html १५९९] || २ जून २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66172.html १६३२] || ५ ऑक्टोबर २००० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|ENG}} || [[२००० आय.सी.सी. नॉकआऊट चषक|२००० आय.सी.सी. नॉक-आऊट ट्रॉफी]] |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64712.html १७०२] || ७ एप्रिल २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=12 | |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64713.html १७०३] || ८ एप्रिल २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64714.html १७०४] || ११ एप्रिल २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64733.html १७७३] || २३ नोव्हेंबर २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ZIM}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64734.html १७७४] || २५ नोव्हेंबर २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ZIM}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64735.html १७७५] || २६ नोव्हेंबर २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64737.html १७९०] || २२ जानेवारी २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|PAK}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64739.html १७९३] || २४ जानेवारी २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64740.html १७९४] || २५ जानेवारी २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64779.html १८५७] || ४ ऑगस्ट २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64780.html १८५८] || ५ ऑगस्ट २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64781.html १८५९] || ७ ऑगस्ट २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66187.html १८८१] || १९ सप्टेंबर २००२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=2 | [[२००२ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66191.html १८८५] || २३ सप्टेंबर २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64782.html १८९०] || ३ ऑक्टोबर २००२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}} || rowspan=6 | |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64783.html १८९१] || ६ ऑक्टोबर २००२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || {{cr|SA}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64784.html १८९२] || ९ ऑक्टोबर २००२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{cr|SA}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64796.html १९०४] || २९ नोव्हेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || अनिर्णित |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64801.html १९०९] || २ डिसेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64802.html १९१०] || ३ डिसेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65239.html १९४६] || ११ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|CAN}} || rowspan=6 | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65243.html १९५०] || १४ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सिटी ओव्हल]], [[पीटरमारित्झबर्ग]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65249.html १९५६] || १८ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65254.html १९६१] || २२ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65261.html १९६८] || २६ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65267.html १९७४] || १ मार्च २००३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66350.html २००१] || ११ एप्रिल २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[२००३ टीव्हीएस चषक|२००३ बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66352.html २००३] || १४ एप्रिल २००३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66353.html २००४] || १६ एप्रिल २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66354.html २००५] || १७ एप्रिल २००३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64830.html २०३८] || २ ऑगस्ट २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} || rowspan=17 | |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64831.html २०३९] || ३ ऑगस्ट २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64832.html २०४०] || ६ ऑगस्ट २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64833.html २०४१] || ९ सप्टेंबर २००३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[मुलतान क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुलतान]] || {{cr|PAK}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64834.html २०४२] || १२ सप्टेंबर २००३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || {{cr|PAK}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64835.html २०४३] || १५ सप्टेंबर २००३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64836.html २०४४] || १८ सप्टेंबर २००३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64837.html २०४५] || २१ सप्टेंबर २००३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम (कराची)|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64843.html २०५७] || ७ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64844.html २०५९] || १० नोव्हेंबर २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64845.html २०६०] || १२ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64878.html २११०] || १० मार्च २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64879.html २१११] || १२ मार्च २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64881.html २११३] || १४ मार्च २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64896.html २१२८] || १५ मे २००४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस वेल स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64897.html २१२९] || १६ मे २००४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस वेल स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64898.html २१३०] || १९ मे २००४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65706.html २१४३] || १६ जुलै २००४ || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} || rowspan=5 | [[२००४ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65708.html २१४५] || १७ जुलै २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65712.html २१४९] || २१ जुलै २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65714.html २१५१] || २३ जुलै २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65717.html २१५४] || २९ जुलै २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66199.html २१७१] || १२ सप्टेंबर २००४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|SA}} || rowspan=2 | [[२००४ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66203.html २१७५] || १५ सप्टेंबर २००४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|WIN}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64907.html २१८९] || २ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|NZL}} || rowspan=5 | |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64908.html २१९०] || ५ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZL}} |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64909.html २१९१] || ७ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZL}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64914.html २१९९] || २३ डिसेंबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IND}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64916.html २२०१] || २६ डिसेंबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64917.html २२०२] || २७ डिसेंबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64918.html २२०७] || २० जानेवारी २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64919.html २२१०] || २४ जानेवारी २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ZIM}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64920.html २२११] || २६ जानेवारी २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64921.html २२१४] || २९ जानेवारी २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64923.html २२१७] || ३१ जानेवारी २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211244.html २२४९] || १६ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=6 | [[२००५ एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामने (इंग्लंडमध्ये)|२००५ इंग्लंड आणि वेल्स तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211364.html २२५०] || १८ जून २००५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211579.html २२५२] || २१ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211824.html २२५४] || २५ जून २००५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211860.html २२५५] || २६ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/212253.html २२५७] || ३० जून २००५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कॅंटरबरी]] || {{cr|AUS}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217647.html २२७५] || ३१ ऑगस्ट २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=21 | |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217810.html २२७७] || २ सप्टेंबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217978.html २२७९] || ४ सप्टेंबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/237574.html २३३४] || २० फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[राजशाही विभाग|शहीद चंदू स्टेडियम]], [[राजशाही विभाग|बोगरा]] || {{cr|SL}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238169.html २३३६] || २२ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[राजशाही विभाग|शहीद चंदू स्टेडियम]], [[राजशाही विभाग|बोगरा]] || {{cr|BAN}} |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238170.html २३३८] || २५ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239902.html २३५०] || १७ मार्च २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|BAN}} [[राजशाही विभाग|शहीद चंदू स्टेडियम]], [[राजशाही विभाग|बोगरा]] || {{cr|BAN}} |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239903.html २३५३] || २० मार्च २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|BAN}} [[खुलना|खुलना विभागीय स्टेडियम]], [[खुलना]] || {{cr|BAN}} |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239904.html २३५५] || २३ मार्च २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|BAN}} |- | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239905.html २३५६] || २५ मार्च २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|BAN}} |- | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238173.html २३६५] || २३ एप्रिल २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238174.html २३६६] || २६ एप्रिल २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|AUS}} |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238175.html २३६७] || २८ एप्रिल २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|AUS}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249203.html २३९२] || २९ जुलै २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249204.html २३९३] || ३० जुलै २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249205.html २३९४] || २ ऑगस्ट २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249206.html २३९५] || ४ ऑगस्ट २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249207.html २३९८] || ६ ऑगस्ट २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249378.html २४०२] || १२ ऑगस्ट २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|BAN}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249379.html २४०३] || १३ ऑगस्ट २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|BAN}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249380.html २४०४] || १५ ऑगस्ट २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249739.html २४२३] || ७ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|पंजाब क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 | [[२००६ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249742.html २४२६] || ११ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह स्टेडियम]], [[जयपूर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249743.html २४२७] || १३ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह स्टेडियम]], [[जयपूर]]|| {{cr|BAN}} |- | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264066.html २४५३] || ३० नोव्हेंबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[खुलना|खुलना विभागीय स्टेडियम]], [[खुलना]] || {{cr|BAN}} || rowspan=11 | |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264068.html २४५७] || ३ डिसेंबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[राजशाही विभाग|शहीद चंदू स्टेडियम]], [[राजशाही विभाग|बोगरा]] || {{cr|BAN}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264069.html २४५९] || ५ डिसेंबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[राजशाही विभाग|शहीद चंदू स्टेडियम]], [[राजशाही विभाग|बोगरा]] || {{cr|BAN}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264070.html २४६१] || ८ डिसेंबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264071.html २४६२] || ९ डिसेंबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264075.html २४६५] || १५ डिसेंबर २००६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264076.html २४६७] || १७ डिसेंबर २००६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/275754.html २५०५] || ४ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/275755.html २५११] || ६ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/275756.html २५१६] || ९ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/275757.html २५१८] || १० फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/274777.html २५२८] || २५ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|BER}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || {{cr|BAN}} || rowspan=2 | [[२००६-०७ असोसिएट्स त्रिकोणी मालिका|२००७ वेस्ट इंडीज तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/274779.html २५३०] || २८ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247464.html २५३८] || १७ मार्च २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|BAN}} || rowspan=9 | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247472.html २५४६] || २१ मार्च २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247480.html २५५४] || २५ मार्च २००७ || {{cr|BER}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247485.html २५५९] || ३१ मार्च २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247487.html २५६१] || २ एप्रिल २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247490.html २५६४] || ७ एप्रिल २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Guyana}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247494.html २५६८] || ११ एप्रिल २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247498.html २५७२] || १५ एप्रिल २००७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247502.html २५७६] || १९ एप्रिल २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/282688.html २५८२] || १० मे २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=19 | |- | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/282689.html २५८३] || १२ मे २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/293481.html २६०५] || २० जुलै २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पैकियासोती सरवणमुट्टू स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/293482.html २६०६] || २२ जुलै २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/293483.html २६०७] || २४ जुलै २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/300426.html २६५८] || २६ डिसेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZL}} |- | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/300427.html २६५९] || २८ डिसेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZL}} |- | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/300428.html २६६०] || ३१ डिसेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{cr|NZL}} |- | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/323949.html २६९०] || ९ मार्च २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}} |- | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/323950.html २६९१] || १२ मार्च २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}} |- | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/323951.html २६९२] || १४ मार्च २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}} |- | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335633.html २६९३] || १८ मार्च २००८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335634.html २६९४] || २० मार्च २००८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335635.html २६९५] || २२ मार्च २००८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343759.html २६९६] || ८ एप्रिल २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343760.html २६९८] || ११ एप्रिल २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || {{cr|PAK}} |- | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343761.html २७००] || १३ एप्रिल २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343762.html २७०२] || १६ एप्रिल २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[मुलतान क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुलतान]] || {{cr|PAK}} |- | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343763.html २७०३] || १९ एप्रिल २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम (कराची)|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345468.html २७०४] || ८ जून २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} || rowspan=2 | [[बांगलादेश त्रिकोणी मालिका, २००८|२००८ बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345470.html २७०६] || १२ जून २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335346.html २७११] || २४ जून २००८|| {{cr|UAE}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|BAN}} || rowspan=5 | [[२००८ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335348.html २७१५] || २५ जून २००८|| {{cr|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335352.html २७२१] || २८ जून २००८|| {{cr|IND}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम (कराची)|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335354.html २७२६] || ३० जून २००८|| {{cr|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम (कराची)|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335357.html २७३३] || ४ जुलै २००८|| {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम (कराची)|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/336201.html २७५८] || ३० ऑगस्ट २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | |- | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/336202.html २७६०] || ३ सप्टेंबर २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/336204.html २७६२] || ६ सप्टेंबर २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361755.html २७६३] || ९ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361756.html २७६४] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZL}} |- | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361757.html २७६५] || १४ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|NZL}} |- | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350348.html २७७१] || ७ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}} |- | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350349.html २७७२] || ९ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/378753.html २७९०] || १० जानेवारी २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=3 | [[२००८-०९ बांगलादेश तिरंगी मालिका|२००९ बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/378754.html २७९३] || १४ जानेवारी २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/378755.html २७९४] || १६ जानेवारी २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/378757.html २७९७] || १९ जानेवारी २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=5 | |- | १९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/378758.html २७९९] || २१ जानेवारी २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/378759.html २८०१] || २३ जानेवारी २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/401073.html २८६२] || २६ जुलै २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क (डॉमिनिका)|विंडसर पार्क]], [[रुसाउ]] || {{cr|BAN}} |- | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/401074.html २८६३] || २८ जुलै २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क (डॉमिनिका)|विंडसर पार्क]], [[रुसाउ]] || {{cr|BAN}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/401075.html २८६५] || ३१ जुलै २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|BAN}} || rowspan=11 | |- | २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/410337.html २८६९] || ९ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/410338.html २८७१] || ११ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/410339.html २८७२] || १४ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/410340.html २८७३] || १६ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/410341.html २८७४] || १८ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/422626.html २९१४] || २७ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- | २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/422627.html २९१६] || २९ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/422628.html २९१७] || ३१ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/422629.html २९२०] || ३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/422630.html २९२२] || ५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434258.html २९३७] || ४ जानेवारी २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[बांगलादेश त्रिकोणी मालिका, २०१०|२०१० बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434260.html २९३९] || ७ जानेवारी २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434261.html २९४०] || ८ जानेवारी २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434263.html २९४२] || ११ जानेवारी २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423783.html २९४९] || ५ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZL}} || rowspan=6 | |- | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423784.html २९५१] || ८ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल, ड्युनेडिन|युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZL}} |- | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423785.html २९५३] || ११ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[लँसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZL}} |- | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426420.html २९६४] || २८ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426421.html २९६५] || २ मार्च २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | २२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426422.html २९६८] || ५ मार्च २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/455232.html २९९३] || १६ जून २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[२०१० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/455233.html २९९५] || १८ जून २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/455235.html २९९८] || २१ जून २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|PAK}} |- | २२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426403.html ३०१८] || ८ जुलै २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} || rowspan=14 | |- | २२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426404.html ३०२५] || १० जुलै २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|BAN}} |- | २२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426405.html ३०२६] || १२ जुलै २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | २२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450106.html ३०२७] || १५ जुलै २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|सिव्हिल सर्व्हिसेस क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- | २२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450107.html ३०२८] || १६ जुलै २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|सिव्हिल सर्व्हिसेस क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|BAN}} |- | २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450105.html ३०२९] || २० जुलै २०१० || {{cr|NED}} || {{flagicon|SCO}} [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NED}} |- | २३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476596.html ३०५१] || ५ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476598.html ३०५४] || ११ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476599.html ३०५६] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476600.html ३०५८] || १७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/486520.html ३०७१] || १ डिसेंबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- | २३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/486522.html ३०७३] || ३ डिसेंबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/486523.html ३०७५] || ६ डिसेंबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/486526.html ३०७८] || १२ डिसेंबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433558.html ३१००] || १९ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433566.html ३१०८] || २५ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433576.html ३११८] || ४ मार्च २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433585.html ३१२७] || ११ मार्च २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433590.html ३१३१] || १४ मार्च २०११ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433597.html ३१३८] || १९ मार्च २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}} |- | २४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/503363.html ३१४९] || ९ एप्रिल २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} || rowspan=14 | |- | २४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/503364.html ३१५०] || ११ एप्रिल २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | २४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/503365.html ३१५१] || १३ एप्रिल २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | २४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522246.html ३१७६] || १२ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | २४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522247.html ३१७७] || १४ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | २५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522248.html ३१७९] || १६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | २५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522249.html ३१८१] || १९ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522250.html ३१८३] || २१ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/531983.html ३१९८] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- | २५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/531984.html ३२००] || १५ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- | २५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/531985.html ३२०२] || १८ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/538069.html ३२१८] || १ डिसेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | २५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/538070.html ३२२०] || ३ डिसेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | २५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/538071.html ३२२२] || ६ डिसेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535794.html ३२५८] || ११ मार्च २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} || rowspan=4 | [[२०१२ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535797.html ३२६१] || १६ मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535799.html ३२६५] || २० मार्च २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535800.html ३२६७] || २२ मार्च २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | २६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/587471.html ३३०९] || ३० नोव्हेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[खुलना|खुलना विभागीय स्टेडियम]], [[खुलना]] || {{cr|BAN}} || rowspan=17 | |- | २६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/587472.html ३३१०] || २ डिसेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[खुलना|खुलना विभागीय स्टेडियम]], [[खुलना]] || {{cr|BAN}} |- | २६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/587473.html ३३११] || ५ डिसेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- | २६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/587474.html ३३१२] || ७ डिसेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- | २६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/587475.html ३३१३] || ८ डिसेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602474.html ३३४९] || २३ मार्च २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} |- | २६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602475.html ३३५१] || २५ मार्च २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || अनिर्णित |- | २७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602476.html ३३५२] || २८ मार्च २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|BAN}} |- | २७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/623573.html ३३५३] || ३ मे २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/623574.html ३३५४] || ५ मे २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | २७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/623575.html ३३५५] || ८ मे २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | २७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668953.html ३४२३] || २९ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668955.html ३४२६] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668957.html ३४२९] || ३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|BAN}} |- | २७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690355.html ३४६९] || १७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | २७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690357.html ३४७०] || २० फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | २७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690359.html ३४७१] || २२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710293.html ३४७४] || २६ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[२०१४ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710299.html ३४७८] || १ मार्च २०१४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | २८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710305.html ३४८२] || ४ मार्च २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710309.html ३४८५] || ६ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | २८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/744679.html ३४९७] || १५ जून २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=11 | |- | २८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/744681.html ३४९८] || १७ जून २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | २८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/744683.html ३४९९] || १९ जून २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || अनिर्णित |- | २८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/730287.html ३५०९] || २० ऑगस्ट २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट. जॉर्ज, ग्रेनाडा|सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}} |- | २८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/730289.html ३५११] || २२ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट. जॉर्ज, ग्रेनाडा|सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}} |- | २८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/730291.html ३५१४] || २५ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- | २९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/760787.html ३५५०] || २१ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/760789.html ३५५२] || २३ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/760791.html ३५५३] || २६ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/760793.html ३५५५] || २८ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/760795.html ३५५९] || १ डिसेंबर २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656411.html ३६०५] || १८ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|BAN}} || rowspan=6 | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656433.html ३६१५] || २६ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656451.html ३६२४] || ५ मार्च २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NZL}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656453.html ३६३०] || ९ मार्च २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656471.html ३६३४] || १३ मार्च २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ३०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656485.html ३६४१] || १९ मार्च २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ३०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/858485.html ३६४७] || १७ एप्रिल २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=24 | |- | ३०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/858487.html ३६४८] || १९ एप्रिल २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/858489.html ३६४९] || २२ एप्रिल २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/870731.html ३६५८] || १८ जून २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/870733.html ३६६०] || २१ जून २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/870735.html ३६६१] || २४ जून २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | ३०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817207.html ३६६३] || १० जुलै २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SA}} |- | ३०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817209.html ३६६६] || १२ जुलै २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817211.html ३६६८] || १५ जुलै २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ३१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/931390.html ३७०३] || ७ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/931392.html ३७०५] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/931394.html ३७०६] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051297.html ३७८१] || २५ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051299.html ३७८३] || २८ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051301.html ३७८६] || १ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1029819.html ३७९१] || ७ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | ३१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1029821.html ३७९३] || ९ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1029823.html ३७९४] || १२ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}} |- | ३१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019973.html ३८१४] || २६ डिसेंबर २०१६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZL}} |- | ३२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019975.html ३८१५] || २९ डिसेंबर २०१६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{cr|NZL}} |- | ३२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019977.html ३८१६] || ३१ डिसेंबर २०१६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{cr|NZL}} |- | ३२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083446.html ३८५५] || २५ मार्च २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|BAN}} |- | ३२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083447.html ३८५६] || २८ मार्च २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || अनिर्णित |- | ३२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083448.html ३८५८] || १ एप्रिल २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1033361.html ३८६६] || १२ मे २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित || rowspan=4 | [[२०१७ आयर्लंड त्रिकोणी मालिका|२०१७ आयर्लंड तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1033365.html ३८६८] || १७ मे २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IRE}} [[क्लॉनटर्फ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ३२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1033367.html ३८६९] || १९ मे २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1033371.html ३८७१] || २४ मे २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IRE}} [[क्लॉनटर्फ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022347.html ३८७५] || १ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१७ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ३३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022355.html ३८७९] || ५ जून २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022363.html ३८८३] || ९ जून २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022373.html ३८९१] || १५ जून २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- | ३३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075504.html ३९२३] || १५ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{cr|SA}} || rowspan=3 | |- | ३३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075505.html ३९२५] || १८ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बोलंड बँक पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|SA}} |- | ३३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075506.html ३९२९] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ३३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130737.html ३९५२] || १५ जानेवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=5 | [[बांगलादेश त्रिकोणी मालिका, २०१७–१८|२०१८ बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130739.html ३९५९] || १९ जानेवारी २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130741.html ३९६४] || २३ जानेवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130742.html ३९६५] || २५ जानेवारी २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130743.html ३९६७] || २७ जानेवारी २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | ३४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146720.html ४०२२] || २२ जुलै २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Guyana}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | |- | ३४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146721.html ४०२३] || २५ जुलै २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Guyana}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|WIN}} |- | ३४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146722.html ४०२४] || २८ जुलै २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153243.html ४०३६] || १५ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}} || rowspan=6 | [[२०१८ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153248.html ४०४१] || २० सप्टेंबर २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ३४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153249.html ४०४२] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153252.html ४०४५] || २३ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153254.html ४०४७] || २६ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153255.html ४०४८] || २८ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- | ३५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153635.html ४०५७] || २१ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=9 | |- | ३५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153636.html ४०६०] || २४ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ३५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153637.html ४०६१] || २६ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ३५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153314.html ४०७१] || ९ डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153315.html ४०७२] || ११ डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- | ३५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153316.html ४०७३] || १४ डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | ३५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153844.html ४०९३] || १३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZL}} |- | ३५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153845.html ४०९४] || १६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZL}} |- | ३५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153846.html ४०९५] || २० फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | ३५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168509.html ४१२९] || ७ मे २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IRE}} [[क्लॉनटर्फ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|BAN}} || rowspan=4 | [[२०१९ आयर्लंड तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168512.html ४१३४] || १३ मे २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168513.html ४१३६] || १५ मे २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[क्लॉनटर्फ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168514.html ४१३७] || १७ मे २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144487.html ४१४७] || २ जून २०१९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|BAN}} || rowspan=8 | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ३६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144491.html ४१५१] || ५ जून २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ३६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144494.html ४१५३] || ८ जून २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144505.html ४१६२] || १७ जून २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टॉंटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टॉंटन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144508.html ४१६६] || २० जून २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144513.html ४१७२] || २४ जून २०१९ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहॅंप्टन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144522.html ४१८२] || २ जुलै २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144525.html ४१८६] || ५ जुलै २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}} |- | ३७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193504.html ४१९३] || २६ जुलै २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=30 | |- | ३७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193505.html ४१९४] || २८ जुलै २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ३७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193506.html ४१९५] || ३१ जुलै २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ३७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214667.html ४२४९] || १ मार्च २०२० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | ३७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214668.html ४२५१] || ३ मार्च २०२० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | ३७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214669.html ४२५३] || ६ मार्च २०२० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | ३७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244022.html ४२७०] || २० जानेवारी २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244023.html ४२७२] || २२ जानेवारी २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244024.html ४२७४] || २५ जानेवारी २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ३८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233976.html ४२७९] || २० मार्च २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZL}} |- | ३८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233977.html ४२८०] || २३ मार्च २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZL}} |- | ३८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233978.html ४२८२] || २६ मार्च २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZL}} |- | ३८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262344.html ४२९०] || २३ मे २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262346.html ४२९१] || २५ मे २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262347.html ४२९२] || २८ मे २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | ३८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267677.html ४३०४] || १६ जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | ३८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267678.html ४३०६] || १८ जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | ३८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267679.html ४३०८] || २० जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | ३८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299829.html ४३५७] || २३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ३९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299830.html ४३५८] || २५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ३९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299831.html ४३५९] || २८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277097.html ४३७०] || १८ मार्च २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|BAN}} |- | ३९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277098.html ४३७२] || २० मार्च २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} |- | ३९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277099.html ४३७५] || २३ मार्च २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|BAN}} |- | ३९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317152.html ४४२१] || १० जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Guyana}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|BAN}} |- | ३९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317153.html ४४२६] || १३ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Guyana}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|BAN}} |- | ३९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317154.html ४४३१] || १६ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Guyana}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|BAN}} |- | ३९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323292.html ४४४१] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ३९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323293.html ४४४२] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ४०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323294.html ४४४३] || १० ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ४०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340845.html ४४९३] || ४ डिसेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=15 | |- | ४०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340846.html ४४९६] || ७ डिसेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340847.html ४४९९] || १० डिसेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IND}} |- | ४०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351397.html ४५२५] || १ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | ४०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351397.html ४५२८] || ३ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | ४०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351402.html ४५३१] || ६ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ४०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355717.html ४५३९] || १८ मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | ४०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355718.html ४५४२] || २० मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || अनिर्णित |- | ४०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355719.html ४५४७] || २३ मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | ४१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1364124.html ४५७६] || ९ मे २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || अनिर्णित |- | ४११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1364125.html ४५७७] || १२ मे २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{cr|BAN}} |- | ४१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1365552.html ४५७८] || १४ मे २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{cr|BAN}} |- | ४१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377012.html ४६१५] || ५ जुलै २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377013.html ४६१९] || ८ जुलै २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377014.html ४६२१] || ११ जुलै २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388393.html ४६२९] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कॅंडी]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०२३ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388397.html ४६३१] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388401.html ४६३४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388403.html ४६३७] || ९ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388412.html ४६४५] || १५ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} |- | ४२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395700.html ४६५०] || २१ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || अनिर्णित || rowspan=3 | |- | ४२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395701.html ४६५२] || २३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZL}} |- | ४२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395702.html ४६५५] || २६ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | ४२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384394.html ४६६०] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|BAN}} || rowspan=9 | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ४२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384398.html ४६६४] || १० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384402.html ४६६८] || १३ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384408.html ४६७४] || १९ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384414.html ४६८०] || २४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ४२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384419.html ४६८५] || २८ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|NED}} |- style="background:#cfc;" | ४३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384422.html ४६८८] || ३१ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384429.html ४६९५] || ६ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384434.html ४७००] || ११ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|AUS}} |- | ४३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1408102.html ४७११] || १७ डिसेंबर २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZL}} || rowspan=12 | |- | ४३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388211.html ४७१५] || २० डिसेंबर २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{cr|NZL}} |- | ४३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388212.html ४७१७] || २३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलिन पार्क]], [[नेपियर, न्यू झीलंड|नेपियर]] || {{cr|BAN}} |- | ४३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419827.html ४७४३] || १३ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} |- | ४३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419828.html ४७४४] || १५ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ४३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419829.html ४७४५] || १८ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} |- | ४३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453070.html ४७९८] || ६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453071.html ४८०३] || ९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} |- | ४४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453072.html ४८०६] || ११ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433380.html ४८१३] || ८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- | ४४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433381.html ४८१४] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- | ४४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433382.html ४८१५] || १२ डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466415.html ४८४४] || २० फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ४४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466419.html ४८४८] || २४ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|NZ}} |- | ४४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485505.html ४८८९] || २ जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=21 | |- | ४४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485506.html ४८९०] || ५ जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} |- | ४४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485507.html ४८९१] || ८ जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कॅंडी]] || {{cr|SL}} |- | ४५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500393.html ४९०७] || ८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500394.html ४९०८] || ११ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500395.html ४९०९] || १४ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505122.html ४९१०] || १८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505123.html ४९१२] || २१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || टाय |- | ४५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505124.html ४९१४] || २३ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525652.html ४९४३] || ११ मार्च २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525653.html ४९४४] || १३ मार्च २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | ४५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525654.html ४९४५] || १५ मार्च २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html ४९५१] || १७ एप्रिल २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZ}} |- | ४६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html ४९५२] || २० एप्रिल २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ४९५३] || २३ एप्रिल २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ४६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html ४९७३] || ९ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html ४९७५] || ११ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html ४९७८] || १४ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | ४६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323292.html ४९८२] || ६ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ४६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323292.html ४९८३] || ९ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ४६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323292.html ४९८४] || ११ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1555117.html] || १७ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || TBD || rowspan=2 | [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html] || २१ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || TBD |- | ४७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525664.html] || १ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || TBD || rowspan=3 | |- | ४७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525665.html] || ४ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || TBD |- | ४७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525666.html] || ७ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केप टाउन|केपटाऊन]] || TBD |} {{देशानुसार एकदिवसीय सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट|एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] i3b91e04rift3sjxatftg9tpaenjczq 2718359 2718358 2026-10-09T05:48:16Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2718359 wikitext text/x-wiki खालील यादी बांगलादेश क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. बांगलादेशने ३१ मार्च १९८६ रोजी पाकिस्तानविरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला. बांगलादेशने आतापर्यंत एकही क्रिकेट विश्वचषक जिंकला नसून त्यांची [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]च्या विश्वचषकात उपांत्यपूर्व फेरीपर्यंत मजल मारली ही सर्वोत्तम कामगिरी आहे. बांगलादेशने भारत आणि श्रीलंकेसोबत [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] साली क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमानपद भूषविले. बांगलादेशने [[२०१२ आशिया चषक|२०१२]] आणि [[२०१८ आशिया चषक|२०१८]] सालच्या आशिया चषकांमध्ये उप-विजेतेपद मिळवले. २०१२ च्या आशिया चषकाच्या अंतिम सामन्यात बांगलादेशला पाकिस्तानविरुद्ध केवळ २ धावांनी पराभव पत्करावा लागला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बांगलादेशने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65672.html ३७५] || ३१ मार्च १९८६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[डि सॉयसा मैदान]], [[श्रीलंका|मोराटुवा]] || {{cr|PAK}} || rowspan=2 | [[१९८६ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65673.html ३७७] || २ एप्रिल १९८६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[असगिरिया स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65675.html ५२९] || २७ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[१९८८ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65677.html ५३१] || २९ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65679.html ५३३] || २ नोव्हेंबर १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65820.html ६२६] || २८ एप्रिल १९९० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|NZL}} || rowspan=2 | [[१९९० ऑस्ट्रेलेशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65822.html ६२८] || ३० एप्रिल १९९० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65675.html ६५७] || २५ डिसेंबर १९९० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सेक्टर १६ स्टेडियम]], [[चंदिगढ]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[१९९०-९१ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65683.html ६५९] || ३१ डिसेंबर १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65685.html ९९३] || ५ एप्रिल १९९५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[१९९५ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65686.html ९९४] || ६ एप्रिल १९९५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65688.html ९९६] || ८ एप्रिल १९९५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65693.html १२१७] || १६ जुलै १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=3 | [[१९९७ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65696.html १२२०] || २२ जुलै १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65697.html १२२१] || २४ जुलै १९९७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66116.html १२३९] || १० ऑक्टोबर १९९७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|KEN}} || rowspan=4 | [[१९९७-९८ केन्या तिरंगी मालिका|१९९७ केन्या तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66117.html १२४०] || ११ ऑक्टोबर १९९७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66119.html १२४२] || १४ ऑक्टोबर १९९७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|KEN}} [[नैरोबी|आगाखान स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66120.html १२४३] || १५ ऑक्टोबर १९९७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[नैरोबी|आगाखान स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66131.html १२७१] || १० जानेवारी १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[१९९७-९८ बांगलादेश स्वतंत्रता रौप्यमहोत्सव चषक|१९९८ बांगलादेश स्वतंत्रता रौप्यमहोत्सव चषक]] |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66133.html १२७४] || १२ जानेवारी १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66144.html १३२८] || १४ मे १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[कोका-कोला त्रिकोणी मालिका, १९९७-९८|१९९८ भारत तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66145.html १३२९] || १७ मे १९९८ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66147.html १३३३] || २३ मे १९९८ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66148.html १३३५] || २५ मे १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64613.html १४१०] || १६ मार्च १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66219.html १४१३] || २० मार्च १९९९ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|KEN}} || rowspan=4 | [[१९९८-९९ बांगलादेश तिरंगी मालिका|१९९९ बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66220.html १४१४] || २१ मार्च १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66222.html १४१८] || २४ मार्च १९९९ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66223.html १४२०] || २५ मार्च १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65198.html १४४८] || १७ मे १९९९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{cr|NZL}} || rowspan=5 | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65204.html १४५४] || २१ मे १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65209.html १४५९] || २४ मे १९९९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65214.html १४६४] || २७ मे १९९९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65221.html १४७१] || ३१ मे १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, नॉर्थम्पटन|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थहॅम्प्टन]] || {{cr|BAN}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64625.html १५१०] || ८ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} || rowspan=2 | |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64626.html १५११] || ९ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65699.html १५९६] || २९ मे २००० || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 | [[२००० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65700.html १५९७] || ३०-३१ मे २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65702.html १५९९] || २ जून २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66172.html १६३२] || ५ ऑक्टोबर २००० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|ENG}} || [[२००० आय.सी.सी. नॉकआऊट चषक|२००० आय.सी.सी. नॉक-आऊट ट्रॉफी]] |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64712.html १७०२] || ७ एप्रिल २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=12 | |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64713.html १७०३] || ८ एप्रिल २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64714.html १७०४] || ११ एप्रिल २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64733.html १७७३] || २३ नोव्हेंबर २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ZIM}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64734.html १७७४] || २५ नोव्हेंबर २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ZIM}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64735.html १७७५] || २६ नोव्हेंबर २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64737.html १७९०] || २२ जानेवारी २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|PAK}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64739.html १७९३] || २४ जानेवारी २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64740.html १७९४] || २५ जानेवारी २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64779.html १८५७] || ४ ऑगस्ट २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64780.html १८५८] || ५ ऑगस्ट २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64781.html १८५९] || ७ ऑगस्ट २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66187.html १८८१] || १९ सप्टेंबर २००२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=2 | [[२००२ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66191.html १८८५] || २३ सप्टेंबर २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64782.html १८९०] || ३ ऑक्टोबर २००२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}} || rowspan=6 | |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64783.html १८९१] || ६ ऑक्टोबर २००२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || {{cr|SA}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64784.html १८९२] || ९ ऑक्टोबर २००२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{cr|SA}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64796.html १९०४] || २९ नोव्हेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || अनिर्णित |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64801.html १९०९] || २ डिसेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64802.html १९१०] || ३ डिसेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65239.html १९४६] || ११ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|CAN}} || rowspan=6 | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65243.html १९५०] || १४ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सिटी ओव्हल]], [[पीटरमारित्झबर्ग]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65249.html १९५६] || १८ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65254.html १९६१] || २२ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65261.html १९६८] || २६ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65267.html १९७४] || १ मार्च २००३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66350.html २००१] || ११ एप्रिल २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[२००३ टीव्हीएस चषक|२००३ बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66352.html २००३] || १४ एप्रिल २००३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66353.html २००४] || १६ एप्रिल २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66354.html २००५] || १७ एप्रिल २००३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64830.html २०३८] || २ ऑगस्ट २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} || rowspan=17 | |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64831.html २०३९] || ३ ऑगस्ट २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64832.html २०४०] || ६ ऑगस्ट २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64833.html २०४१] || ९ सप्टेंबर २००३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[मुलतान क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुलतान]] || {{cr|PAK}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64834.html २०४२] || १२ सप्टेंबर २००३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || {{cr|PAK}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64835.html २०४३] || १५ सप्टेंबर २००३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64836.html २०४४] || १८ सप्टेंबर २००३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64837.html २०४५] || २१ सप्टेंबर २००३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम (कराची)|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64843.html २०५७] || ७ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64844.html २०५९] || १० नोव्हेंबर २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64845.html २०६०] || १२ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64878.html २११०] || १० मार्च २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64879.html २१११] || १२ मार्च २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64881.html २११३] || १४ मार्च २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64896.html २१२८] || १५ मे २००४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस वेल स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64897.html २१२९] || १६ मे २००४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस वेल स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64898.html २१३०] || १९ मे २००४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65706.html २१४३] || १६ जुलै २००४ || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} || rowspan=5 | [[२००४ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65708.html २१४५] || १७ जुलै २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65712.html २१४९] || २१ जुलै २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65714.html २१५१] || २३ जुलै २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65717.html २१५४] || २९ जुलै २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66199.html २१७१] || १२ सप्टेंबर २००४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|SA}} || rowspan=2 | [[२००४ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66203.html २१७५] || १५ सप्टेंबर २००४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|WIN}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64907.html २१८९] || २ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|NZL}} || rowspan=5 | |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64908.html २१९०] || ५ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZL}} |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64909.html २१९१] || ७ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZL}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64914.html २१९९] || २३ डिसेंबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IND}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64916.html २२०१] || २६ डिसेंबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64917.html २२०२] || २७ डिसेंबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64918.html २२०७] || २० जानेवारी २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64919.html २२१०] || २४ जानेवारी २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ZIM}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64920.html २२११] || २६ जानेवारी २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64921.html २२१४] || २९ जानेवारी २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64923.html २२१७] || ३१ जानेवारी २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211244.html २२४९] || १६ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=6 | [[२००५ एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामने (इंग्लंडमध्ये)|२००५ इंग्लंड आणि वेल्स तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211364.html २२५०] || १८ जून २००५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211579.html २२५२] || २१ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211824.html २२५४] || २५ जून २००५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211860.html २२५५] || २६ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/212253.html २२५७] || ३० जून २००५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कॅंटरबरी]] || {{cr|AUS}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217647.html २२७५] || ३१ ऑगस्ट २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=21 | |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217810.html २२७७] || २ सप्टेंबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217978.html २२७९] || ४ सप्टेंबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/237574.html २३३४] || २० फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[राजशाही विभाग|शहीद चंदू स्टेडियम]], [[राजशाही विभाग|बोगरा]] || {{cr|SL}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238169.html २३३६] || २२ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[राजशाही विभाग|शहीद चंदू स्टेडियम]], [[राजशाही विभाग|बोगरा]] || {{cr|BAN}} |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238170.html २३३८] || २५ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239902.html २३५०] || १७ मार्च २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|BAN}} [[राजशाही विभाग|शहीद चंदू स्टेडियम]], [[राजशाही विभाग|बोगरा]] || {{cr|BAN}} |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239903.html २३५३] || २० मार्च २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|BAN}} [[खुलना|खुलना विभागीय स्टेडियम]], [[खुलना]] || {{cr|BAN}} |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239904.html २३५५] || २३ मार्च २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|BAN}} |- | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239905.html २३५६] || २५ मार्च २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|BAN}} |- | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238173.html २३६५] || २३ एप्रिल २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238174.html २३६६] || २६ एप्रिल २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|AUS}} |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238175.html २३६७] || २८ एप्रिल २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|AUS}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249203.html २३९२] || २९ जुलै २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249204.html २३९३] || ३० जुलै २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249205.html २३९४] || २ ऑगस्ट २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249206.html २३९५] || ४ ऑगस्ट २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249207.html २३९८] || ६ ऑगस्ट २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249378.html २४०२] || १२ ऑगस्ट २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|BAN}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249379.html २४०३] || १३ ऑगस्ट २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|BAN}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249380.html २४०४] || १५ ऑगस्ट २००६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249739.html २४२३] || ७ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|पंजाब क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 | [[२००६ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249742.html २४२६] || ११ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह स्टेडियम]], [[जयपूर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249743.html २४२७] || १३ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह स्टेडियम]], [[जयपूर]]|| {{cr|BAN}} |- | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264066.html २४५३] || ३० नोव्हेंबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[खुलना|खुलना विभागीय स्टेडियम]], [[खुलना]] || {{cr|BAN}} || rowspan=11 | |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264068.html २४५७] || ३ डिसेंबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[राजशाही विभाग|शहीद चंदू स्टेडियम]], [[राजशाही विभाग|बोगरा]] || {{cr|BAN}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264069.html २४५९] || ५ डिसेंबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[राजशाही विभाग|शहीद चंदू स्टेडियम]], [[राजशाही विभाग|बोगरा]] || {{cr|BAN}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264070.html २४६१] || ८ डिसेंबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264071.html २४६२] || ९ डिसेंबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264075.html २४६५] || १५ डिसेंबर २००६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264076.html २४६७] || १७ डिसेंबर २००६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/275754.html २५०५] || ४ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/275755.html २५११] || ६ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/275756.html २५१६] || ९ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/275757.html २५१८] || १० फेब्रुवारी २००७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/274777.html २५२८] || २५ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|BER}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || {{cr|BAN}} || rowspan=2 | [[२००६-०७ असोसिएट्स त्रिकोणी मालिका|२००७ वेस्ट इंडीज तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/274779.html २५३०] || २८ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247464.html २५३८] || १७ मार्च २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|BAN}} || rowspan=9 | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247472.html २५४६] || २१ मार्च २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247480.html २५५४] || २५ मार्च २००७ || {{cr|BER}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247485.html २५५९] || ३१ मार्च २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247487.html २५६१] || २ एप्रिल २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247490.html २५६४] || ७ एप्रिल २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Guyana}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247494.html २५६८] || ११ एप्रिल २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247498.html २५७२] || १५ एप्रिल २००७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247502.html २५७६] || १९ एप्रिल २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/282688.html २५८२] || १० मे २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=19 | |- | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/282689.html २५८३] || १२ मे २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/293481.html २६०५] || २० जुलै २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पैकियासोती सरवणमुट्टू स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/293482.html २६०६] || २२ जुलै २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/293483.html २६०७] || २४ जुलै २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/300426.html २६५८] || २६ डिसेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZL}} |- | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/300427.html २६५९] || २८ डिसेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZL}} |- | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/300428.html २६६०] || ३१ डिसेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{cr|NZL}} |- | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/323949.html २६९०] || ९ मार्च २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}} |- | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/323950.html २६९१] || १२ मार्च २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}} |- | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/323951.html २६९२] || १४ मार्च २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}} |- | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335633.html २६९३] || १८ मार्च २००८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335634.html २६९४] || २० मार्च २००८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335635.html २६९५] || २२ मार्च २००८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343759.html २६९६] || ८ एप्रिल २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343760.html २६९८] || ११ एप्रिल २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || {{cr|PAK}} |- | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343761.html २७००] || १३ एप्रिल २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343762.html २७०२] || १६ एप्रिल २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[मुलतान क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुलतान]] || {{cr|PAK}} |- | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343763.html २७०३] || १९ एप्रिल २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम (कराची)|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345468.html २७०४] || ८ जून २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} || rowspan=2 | [[बांगलादेश त्रिकोणी मालिका, २००८|२००८ बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345470.html २७०६] || १२ जून २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335346.html २७११] || २४ जून २००८|| {{cr|UAE}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|BAN}} || rowspan=5 | [[२००८ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335348.html २७१५] || २५ जून २००८|| {{cr|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335352.html २७२१] || २८ जून २००८|| {{cr|IND}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम (कराची)|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335354.html २७२६] || ३० जून २००८|| {{cr|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम (कराची)|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335357.html २७३३] || ४ जुलै २००८|| {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम (कराची)|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/336201.html २७५८] || ३० ऑगस्ट २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | |- | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/336202.html २७६०] || ३ सप्टेंबर २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/336204.html २७६२] || ६ सप्टेंबर २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361755.html २७६३] || ९ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361756.html २७६४] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZL}} |- | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361757.html २७६५] || १४ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|NZL}} |- | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350348.html २७७१] || ७ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}} |- | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350349.html २७७२] || ९ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/378753.html २७९०] || १० जानेवारी २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=3 | [[२००८-०९ बांगलादेश तिरंगी मालिका|२००९ बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/378754.html २७९३] || १४ जानेवारी २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/378755.html २७९४] || १६ जानेवारी २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/378757.html २७९७] || १९ जानेवारी २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=5 | |- | १९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/378758.html २७९९] || २१ जानेवारी २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/378759.html २८०१] || २३ जानेवारी २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/401073.html २८६२] || २६ जुलै २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क (डॉमिनिका)|विंडसर पार्क]], [[रुसाउ]] || {{cr|BAN}} |- | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/401074.html २८६३] || २८ जुलै २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क (डॉमिनिका)|विंडसर पार्क]], [[रुसाउ]] || {{cr|BAN}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/401075.html २८६५] || ३१ जुलै २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|BAN}} || rowspan=11 | |- | २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/410337.html २८६९] || ९ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/410338.html २८७१] || ११ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/410339.html २८७२] || १४ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/410340.html २८७३] || १६ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/410341.html २८७४] || १८ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/422626.html २९१४] || २७ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- | २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/422627.html २९१६] || २९ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/422628.html २९१७] || ३१ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/422629.html २९२०] || ३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/422630.html २९२२] || ५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434258.html २९३७] || ४ जानेवारी २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[बांगलादेश त्रिकोणी मालिका, २०१०|२०१० बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434260.html २९३९] || ७ जानेवारी २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434261.html २९४०] || ८ जानेवारी २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434263.html २९४२] || ११ जानेवारी २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423783.html २९४९] || ५ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZL}} || rowspan=6 | |- | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423784.html २९५१] || ८ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल, ड्युनेडिन|युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZL}} |- | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423785.html २९५३] || ११ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[लँसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZL}} |- | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426420.html २९६४] || २८ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426421.html २९६५] || २ मार्च २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | २२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426422.html २९६८] || ५ मार्च २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/455232.html २९९३] || १६ जून २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[२०१० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/455233.html २९९५] || १८ जून २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/455235.html २९९८] || २१ जून २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|PAK}} |- | २२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426403.html ३०१८] || ८ जुलै २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} || rowspan=14 | |- | २२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426404.html ३०२५] || १० जुलै २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|BAN}} |- | २२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426405.html ३०२६] || १२ जुलै २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | २२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450106.html ३०२७] || १५ जुलै २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|सिव्हिल सर्व्हिसेस क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- | २२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450107.html ३०२८] || १६ जुलै २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|सिव्हिल सर्व्हिसेस क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|BAN}} |- | २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/450105.html ३०२९] || २० जुलै २०१० || {{cr|NED}} || {{flagicon|SCO}} [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NED}} |- | २३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476596.html ३०५१] || ५ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476598.html ३०५४] || ११ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476599.html ३०५६] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476600.html ३०५८] || १७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/486520.html ३०७१] || १ डिसेंबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- | २३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/486522.html ३०७३] || ३ डिसेंबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/486523.html ३०७५] || ६ डिसेंबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/486526.html ३०७८] || १२ डिसेंबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433558.html ३१००] || १९ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433566.html ३१०८] || २५ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433576.html ३११८] || ४ मार्च २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433585.html ३१२७] || ११ मार्च २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433590.html ३१३१] || १४ मार्च २०११ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433597.html ३१३८] || १९ मार्च २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}} |- | २४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/503363.html ३१४९] || ९ एप्रिल २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} || rowspan=14 | |- | २४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/503364.html ३१५०] || ११ एप्रिल २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | २४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/503365.html ३१५१] || १३ एप्रिल २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | २४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522246.html ३१७६] || १२ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | २४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522247.html ३१७७] || १४ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | २५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522248.html ३१७९] || १६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | २५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522249.html ३१८१] || १९ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522250.html ३१८३] || २१ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/531983.html ३१९८] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- | २५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/531984.html ३२००] || १५ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- | २५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/531985.html ३२०२] || १८ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/538069.html ३२१८] || १ डिसेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | २५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/538070.html ३२२०] || ३ डिसेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | २५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/538071.html ३२२२] || ६ डिसेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535794.html ३२५८] || ११ मार्च २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} || rowspan=4 | [[२०१२ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535797.html ३२६१] || १६ मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535799.html ३२६५] || २० मार्च २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535800.html ३२६७] || २२ मार्च २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | २६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/587471.html ३३०९] || ३० नोव्हेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[खुलना|खुलना विभागीय स्टेडियम]], [[खुलना]] || {{cr|BAN}} || rowspan=17 | |- | २६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/587472.html ३३१०] || २ डिसेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[खुलना|खुलना विभागीय स्टेडियम]], [[खुलना]] || {{cr|BAN}} |- | २६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/587473.html ३३११] || ५ डिसेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- | २६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/587474.html ३३१२] || ७ डिसेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- | २६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/587475.html ३३१३] || ८ डिसेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602474.html ३३४९] || २३ मार्च २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} |- | २६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602475.html ३३५१] || २५ मार्च २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || अनिर्णित |- | २७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602476.html ३३५२] || २८ मार्च २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|BAN}} |- | २७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/623573.html ३३५३] || ३ मे २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | २७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/623574.html ३३५४] || ५ मे २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | २७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/623575.html ३३५५] || ८ मे २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | २७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668953.html ३४२३] || २९ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668955.html ३४२६] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668957.html ३४२९] || ३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|BAN}} |- | २७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690355.html ३४६९] || १७ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | २७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690357.html ३४७०] || २० फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | २७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690359.html ३४७१] || २२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710293.html ३४७४] || २६ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[२०१४ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710299.html ३४७८] || १ मार्च २०१४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[ढाका विभाग|खानसाहेब फतुल्लाह ओस्मानी स्टेडियम]], [[ढाका विभाग|नारायणगंज]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | २८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710305.html ३४८२] || ४ मार्च २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710309.html ३४८५] || ६ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | २८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/744679.html ३४९७] || १५ जून २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=11 | |- | २८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/744681.html ३४९८] || १७ जून २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | २८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/744683.html ३४९९] || १९ जून २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || अनिर्णित |- | २८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/730287.html ३५०९] || २० ऑगस्ट २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट. जॉर्ज, ग्रेनाडा|सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}} |- | २८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/730289.html ३५११] || २२ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट. जॉर्ज, ग्रेनाडा|सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}} |- | २८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/730291.html ३५१४] || २५ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- | २९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/760787.html ३५५०] || २१ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/760789.html ३५५२] || २३ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/760791.html ३५५३] || २६ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/760793.html ३५५५] || २८ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | २९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/760795.html ३५५९] || १ डिसेंबर २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656411.html ३६०५] || १८ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|BAN}} || rowspan=6 | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656433.html ३६१५] || २६ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656451.html ३६२४] || ५ मार्च २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NZL}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656453.html ३६३०] || ९ मार्च २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656471.html ३६३४] || १३ मार्च २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ३०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656485.html ३६४१] || १९ मार्च २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ३०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/858485.html ३६४७] || १७ एप्रिल २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=24 | |- | ३०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/858487.html ३६४८] || १९ एप्रिल २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/858489.html ३६४९] || २२ एप्रिल २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/870731.html ३६५८] || १८ जून २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/870733.html ३६६०] || २१ जून २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/870735.html ३६६१] || २४ जून २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | ३०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817207.html ३६६३] || १० जुलै २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SA}} |- | ३०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817209.html ३६६६] || १२ जुलै २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817211.html ३६६८] || १५ जुलै २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ३१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/931390.html ३७०३] || ७ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/931392.html ३७०५] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/931394.html ३७०६] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051297.html ३७८१] || २५ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051299.html ३७८३] || २८ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1051301.html ३७८६] || १ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1029819.html ३७९१] || ७ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | ३१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1029821.html ३७९३] || ९ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1029823.html ३७९४] || १२ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}} |- | ३१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019973.html ३८१४] || २६ डिसेंबर २०१६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZL}} |- | ३२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019975.html ३८१५] || २९ डिसेंबर २०१६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{cr|NZL}} |- | ३२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019977.html ३८१६] || ३१ डिसेंबर २०१६ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{cr|NZL}} |- | ३२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083446.html ३८५५] || २५ मार्च २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|BAN}} |- | ३२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083447.html ३८५६] || २८ मार्च २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || अनिर्णित |- | ३२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083448.html ३८५८] || १ एप्रिल २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1033361.html ३८६६] || १२ मे २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित || rowspan=4 | [[२०१७ आयर्लंड त्रिकोणी मालिका|२०१७ आयर्लंड तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1033365.html ३८६८] || १७ मे २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IRE}} [[क्लॉनटर्फ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ३२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1033367.html ३८६९] || १९ मे २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1033371.html ३८७१] || २४ मे २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IRE}} [[क्लॉनटर्फ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022347.html ३८७५] || १ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१७ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ३३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022355.html ३८७९] || ५ जून २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022363.html ३८८३] || ९ जून २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022373.html ३८९१] || १५ जून २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- | ३३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075504.html ३९२३] || १५ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{cr|SA}} || rowspan=3 | |- | ३३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075505.html ३९२५] || १८ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बोलंड बँक पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|SA}} |- | ३३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075506.html ३९२९] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ३३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130737.html ३९५२] || १५ जानेवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=5 | [[बांगलादेश त्रिकोणी मालिका, २०१७–१८|२०१८ बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130739.html ३९५९] || १९ जानेवारी २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130741.html ३९६४] || २३ जानेवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130742.html ३९६५] || २५ जानेवारी २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130743.html ३९६७] || २७ जानेवारी २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | ३४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146720.html ४०२२] || २२ जुलै २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Guyana}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | |- | ३४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146721.html ४०२३] || २५ जुलै २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Guyana}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|WIN}} |- | ३४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146722.html ४०२४] || २८ जुलै २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153243.html ४०३६] || १५ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}} || rowspan=6 | [[२०१८ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153248.html ४०४१] || २० सप्टेंबर २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ३४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153249.html ४०४२] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153252.html ४०४५] || २३ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153254.html ४०४७] || २६ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153255.html ४०४८] || २८ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- | ३५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153635.html ४०५७] || २१ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=9 | |- | ३५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153636.html ४०६०] || २४ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ३५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153637.html ४०६१] || २६ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ३५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153314.html ४०७१] || ९ डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153315.html ४०७२] || ११ डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- | ३५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153316.html ४०७३] || १४ डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | ३५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153844.html ४०९३] || १३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZL}} |- | ३५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153845.html ४०९४] || १६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZL}} |- | ३५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153846.html ४०९५] || २० फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | ३५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168509.html ४१२९] || ७ मे २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IRE}} [[क्लॉनटर्फ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|BAN}} || rowspan=4 | [[२०१९ आयर्लंड तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168512.html ४१३४] || १३ मे २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168513.html ४१३६] || १५ मे २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[क्लॉनटर्फ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168514.html ४१३७] || १७ मे २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144487.html ४१४७] || २ जून २०१९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|BAN}} || rowspan=8 | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ३६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144491.html ४१५१] || ५ जून २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ३६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144494.html ४१५३] || ८ जून २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144505.html ४१६२] || १७ जून २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टॉंटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टॉंटन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144508.html ४१६६] || २० जून २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144513.html ४१७२] || २४ जून २०१९ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहॅंप्टन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144522.html ४१८२] || २ जुलै २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144525.html ४१८६] || ५ जुलै २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}} |- | ३७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193504.html ४१९३] || २६ जुलै २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=30 | |- | ३७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193505.html ४१९४] || २८ जुलै २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ३७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193506.html ४१९५] || ३१ जुलै २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ३७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214667.html ४२४९] || १ मार्च २०२० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | ३७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214668.html ४२५१] || ३ मार्च २०२० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | ३७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214669.html ४२५३] || ६ मार्च २०२० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | ३७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244022.html ४२७०] || २० जानेवारी २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244023.html ४२७२] || २२ जानेवारी २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244024.html ४२७४] || २५ जानेवारी २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ३८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233976.html ४२७९] || २० मार्च २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZL}} |- | ३८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233977.html ४२८०] || २३ मार्च २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZL}} |- | ३८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233978.html ४२८२] || २६ मार्च २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZL}} |- | ३८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262344.html ४२९०] || २३ मे २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262346.html ४२९१] || २५ मे २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ३८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262347.html ४२९२] || २८ मे २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | ३८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267677.html ४३०४] || १६ जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | ३८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267678.html ४३०६] || १८ जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | ३८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267679.html ४३०८] || २० जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | ३८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299829.html ४३५७] || २३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ३९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299830.html ४३५८] || २५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ३९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299831.html ४३५९] || २८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277097.html ४३७०] || १८ मार्च २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|BAN}} |- | ३९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277098.html ४३७२] || २० मार्च २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} |- | ३९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277099.html ४३७५] || २३ मार्च २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|BAN}} |- | ३९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317152.html ४४२१] || १० जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Guyana}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|BAN}} |- | ३९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317153.html ४४२६] || १३ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Guyana}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|BAN}} |- | ३९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317154.html ४४३१] || १६ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Guyana}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{cr|BAN}} |- | ३९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323292.html ४४४१] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ३९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323293.html ४४४२] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ४०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323294.html ४४४३] || १० ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ४०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340845.html ४४९३] || ४ डिसेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=15 | |- | ४०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340846.html ४४९६] || ७ डिसेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340847.html ४४९९] || १० डिसेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IND}} |- | ४०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351397.html ४५२५] || १ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | ४०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351397.html ४५२८] || ३ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|ENG}} |- | ४०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351402.html ४५३१] || ६ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ४०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355717.html ४५३९] || १८ मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | ४०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355718.html ४५४२] || २० मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || अनिर्णित |- | ४०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355719.html ४५४७] || २३ मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | ४१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1364124.html ४५७६] || ९ मे २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || अनिर्णित |- | ४११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1364125.html ४५७७] || १२ मे २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{cr|BAN}} |- | ४१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1365552.html ४५७८] || १४ मे २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{cr|BAN}} |- | ४१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377012.html ४६१५] || ५ जुलै २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377013.html ४६१९] || ८ जुलै २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377014.html ४६२१] || ११ जुलै २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388393.html ४६२९] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कॅंडी]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०२३ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388397.html ४६३१] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388401.html ४६३४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388403.html ४६३७] || ९ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388412.html ४६४५] || १५ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} |- | ४२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395700.html ४६५०] || २१ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || अनिर्णित || rowspan=3 | |- | ४२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395701.html ४६५२] || २३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZL}} |- | ४२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395702.html ४६५५] || २६ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZL}} |- style="background:#cfc;" | ४२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384394.html ४६६०] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|BAN}} || rowspan=9 | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ४२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384398.html ४६६४] || १० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384402.html ४६६८] || १३ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384408.html ४६७४] || १९ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384414.html ४६८०] || २४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | ४२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384419.html ४६८५] || २८ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|NED}} |- style="background:#cfc;" | ४३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384422.html ४६८८] || ३१ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384429.html ४६९५] || ६ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384434.html ४७००] || ११ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|AUS}} |- | ४३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1408102.html ४७११] || १७ डिसेंबर २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZL}} || rowspan=12 | |- | ४३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388211.html ४७१५] || २० डिसेंबर २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{cr|NZL}} |- | ४३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388212.html ४७१७] || २३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलिन पार्क]], [[नेपियर, न्यू झीलंड|नेपियर]] || {{cr|BAN}} |- | ४३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419827.html ४७४३] || १३ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} |- | ४३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419828.html ४७४४] || १५ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ४३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419829.html ४७४५] || १८ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} |- | ४३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453070.html ४७९८] || ६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453071.html ४८०३] || ९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} |- | ४४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453072.html ४८०६] || ११ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433380.html ४८१३] || ८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- | ४४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433381.html ४८१४] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- | ४४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433382.html ४८१५] || १२ डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466415.html ४८४४] || २० फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ४४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466419.html ४८४८] || २४ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|NZ}} |- | ४४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485505.html ४८८९] || २ जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=21 | |- | ४४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485506.html ४८९०] || ५ जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} |- | ४४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485507.html ४८९१] || ८ जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कॅंडी]] || {{cr|SL}} |- | ४५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500393.html ४९०७] || ८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500394.html ४९०८] || ११ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500395.html ४९०९] || १४ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505122.html ४९१०] || १८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505123.html ४९१२] || २१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || टाय |- | ४५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505124.html ४९१४] || २३ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525652.html ४९४३] || ११ मार्च २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525653.html ४९४४] || १३ मार्च २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | ४५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525654.html ४९४५] || १५ मार्च २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html ४९५१] || १७ एप्रिल २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZ}} |- | ४६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html ४९५२] || २० एप्रिल २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ४९५३] || २३ एप्रिल २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | ४६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532480.html ४९७३] || ९ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532481.html ४९७५] || ११ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532482.html ४९७८] || १४ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | ४६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323292.html ४९८२] || ६ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ४६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323292.html ४९८३] || ९ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ४६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323292.html ४९८४] || ११ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1555117.html] || १७ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || TBD || rowspan=2 | [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html] || २१ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || TBD |- | ४७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525664.html] || १ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || TBD || rowspan=3 | |- | ४७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525665.html] || ४ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || TBD |- | ४७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525666.html] || ७ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केप टाउन|केपटाऊन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ४७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556791.html] || ८ ऑक्टोबर २०२७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विन्डहोक]] || TBD || rowspan=5 | [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ४७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556798.html] || १२ ऑक्टोबर २०२७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ४७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556804.html] || १६ ऑक्टोबर २०२७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ४७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556810.html] || १९ ऑक्टोबर २०२७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ४७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1556817.html] || २३ ऑक्टोबर २०२७ || TBD || {{flagicon|SA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || TBD |} {{देशानुसार एकदिवसीय सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट|एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] l4ivqp66t3le422t7pn58fs9voxnxzs 0 378414 2718302 2711964 2026-10-08T21:22:14Z अभय नातू 206 /* यादी */ 2718302 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत कसोटी सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रेलियाने १५ मार्च १८७७ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला कसोटी सामना खेळला. जो जगातला पहिला-वहिला कसोटी सामना होता. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रेलियाने खेळलेल्या कसोटी सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |कसोटी क्र. | संपूर्ण सदस्यांचे कसोटी क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध कसोटी खेळली त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || कसोटी विश्वचषकात सामना खेळवला गेला |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62396.html १] || १५-१९ मार्च १८७७ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] || rowspan=99 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62397.html २] || ३१ मार्च - ४ एप्रिल १८७७ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62398.html ३] || २-४ जानेवारी १८७९ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62399.html ४] || ६-८ सप्टेंबर १८८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62400.html ५] || ३१ डिसेंबर १८८१ - ४ जानेवारी १८८२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62401.html ६] || १७-२१ फेब्रुवारी १८८२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62402.html ७] || ३-७ मार्च १८८२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62403.html ८] || १०-१४ मार्च १८८२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62404.html ९] || २८-२९ ऑगस्ट १८८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62405.html १०] || ३० डिसेंबर १८८२ - २ जानेवारी १८८३ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62406.html ११] || १९-२२ जानेवारी १८८३ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62407.html १२] || २६-३० जानेवारी १८८३ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62408.html १३] || १७-२१ फेब्रुवारी १८८३ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62409.html १४] || १०-१२ जुलै १८८४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62410.html १५] || २१-१३ जुलै १८८४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62411.html १६] || ११-१३ ऑगस्ट १८८४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62412.html १७] || १२-१६ डिसेंबर १८८४ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62413.html १८] || १-५ जानेवारी १८८५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62414.html १९] || २०-२४ फेब्रुवारी १८८५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62415.html २०] || १४-१७ मार्च १८८५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62416.html २१] || २१-२५ मार्च १८८५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62417.html २२] || ५-७ जुलै १८८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62418.html २३] || १९-२१ जुलै १८८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62419.html २४] || १२-१४ ऑगस्ट १८८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62420.html २५] || २८-३१ जानेवारी १८८७ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62421.html २६] || २५ फेब्रुवारी - १ मार्च १८८७ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62422.html २७] || १०-१५ फेब्रुवारी १८८८ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62423.html २८] || १६-१७ जुलै १८८८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62424.html २९] || १३-१४ ऑगस्ट १८८८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62425.html ३०] || ३०-३१ ऑगस्ट १८८८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62428.html ३३] || २१-२३ जुलै १८९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62429.html ३४] || ११-१२ ऑगस्ट १८९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62430.html ३५] || १-६ जानेवारी १८९२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62431.html ३६] || २९ जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १८९२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62432.html ३८] || २४-२८ मार्च १८९२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62434.html ३९] || १७-१९ जुलै १८९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62435.html ४०] || १४-१६ ऑगस्ट १८९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62436.html ४१] || २४-२६ ऑगस्ट १८९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62437.html ४२] || १४-२० डिसेंबर १८९४ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62438.html ४३] || २९ डिसेंबर १८९४ - ३ जानेवारी १८९५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62439.html ४४] || ११-१५ जानेवारी १८९५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62440.html ४५] || १-४ फेब्रुवारी १८९५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62441.html ४६] || १-६ मार्च १८९५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62445.html ५०] || २२-२४ जून १८९६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62446.html ५१] || १६-१८ जुलै १८९६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62447.html ५२] || १०-१२ ऑगस्ट १८९६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62448.html ५३] || १३-१७ डिसेंबर १८९७ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62449.html ५४] || १-५ जानेवारी १८९८ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62450.html ५५] || १४-१९ जानेवारी १८९८ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62451.html ५६] || २९ जानेवरी - २ फेब्रुवारी १८९८ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62452.html ५७] || २६ फेब्रुवारी - २ मार्च १८९८ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62455.html ६०] || १-३ जून १८९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62456.html ६१] || १५-१७ जून १८९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62457.html ६२] || २९ जून - १ जुलै १८९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62458.html ६३] || १७-१९ जुलै १८९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62459.html ६४] || १४-१६ ऑगस्ट १८९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62460.html ६५] || १३-१६ डिसेंबर १९०१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62461.html ६६] || १-४ जानेवारी १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62462.html ६७] || १७-२३ जानेवारी १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62463.html ६८] || १४-१८ फेब्रुवारी १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62464.html ६९] || २८ फेब्रुवारी - ४ मार्च १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62465.html ७०] || २९-३१ मे १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62466.html ७१] || १२-१४ जून १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62467.html ७२] || ३-५ जुलै १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रॅमल लेन]], [[शेफील्ड]] || {{cr|AUS}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62468.html ७३] || २४-२६ जुलै १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62469.html ७४] || ११-१३ ऑगस्ट १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62470.html ७५] || ११-१४ ऑक्टोबर १९०२ || [[चित्र:Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg|20px]] [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] || [[चित्र:Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg|20px]] [[ओल्ड वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62471.html ७६] || १८-२१ ऑक्टोबर १९०२ || [[चित्र:Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg|20px]] [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] || [[चित्र:Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg|20px]] [[ओल्ड वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62472.html ७७] || ८-११ नोव्हेंबर १९०२ || [[चित्र:Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg|20px]] [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] || [[चित्र:Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg|20px]] [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62473.html ७८] || ११-१७ डिसेंबर १९०३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62474.html ७९] || १-५ जानेवारी १९०४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62475.html ८०] || १५-२० जानेवारी १९०४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62476.html ८१] || २६ फेब्रुवारी - ३ मार्च १९०४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62477.html ८२] || ५-८ मार्च १९०४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62478.html ८३] || २९-३१ मे १९०५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62479.html ८४] || १५-१७ जून १९०५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62480.html ८५] || ३-५ जुलै १९०५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62481.html ८६] || २४-२६ जुलै १९०५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62482.html ८७] || १४-१६ ऑगस्ट १९०५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62491.html ९६] || १३-१८ डिसेंबर १९०७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62492.html ९७] || १-७ जानेवारी १९०७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62493.html ९८] || १०-१६ जानेवारी १९०७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62494.html ९९] || ७-११ फेब्रुवारी १९०७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62495.html १००] || २१-२७ फेब्रुवारी १९०७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62496.html १०१] || २७-२९ मे १९०९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62497.html १०२] || १४-१६ जून १९०९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62498.html १०३] || १-३ जुलै १९०९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62499.html १०४] || २६-२८ जुलै १९०९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62500.html १०५] || ९-११ ऑगस्ट १९०९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62506.html १११] || ९-१४ डिसेंबर १९१० || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62507.html ११२] || ३१ डिसेंबर १९१० - ४ जानेवारी १९११ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62508.html ११३] || ७-१३ जानेवारी १९११ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|RSA|1910}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62509.html ११४] || १७-२१ फेब्रुवारी १९११ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62510.html ११५] || ३-७ मार्च १९११ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62491.html ११६] || १५-२१ डिसेंबर १९११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62492.html ११७] || ३० डिसेंबर १९११ - ३ जानेवारी १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62493.html ११८] || १२-१७ जानेवारी १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62494.html ११९] || ९-१३ फेब्रुवारी १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62495.html १२०] || २३ फेब्रुवारी - १ मार्च १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62387.html १२१] || २७-२८ मे १९१२ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} || [[१९१२ इंग्लंड तिरंगी मालिका]] |} === १०१-२०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62389.html १२३] || २४-२६ जून १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[१९१२ इंग्लंड तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62391.html १२५] || १५-१७ जुलै १९१२ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62392.html १२६] || २९-३१ जुलै १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62393.html १२७] || ५-७ ऑगस्ट १९१२ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62395.html १२९] || १९-२२ ऑगस्ट १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62521.html १३५] || १७-२२ डिसेंबर १९२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=95 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62522.html १३६] || ३१ डिसेंबर १९२० - ४ जानेवारी १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62523.html १३७] || १४-२० जानेवारी १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62524.html १३८] || ११-१६ फेब्रुवारी १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62525.html १३९] || २५ फेब्रुवारी - १ मार्च १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62526.html १४०] || २८-३० मे १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62527.html १४१] || ११-१४ जून १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62528.html १४२] || २-५ जुलै १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62529.html १४३] || २३-२६ जुलै १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62530.html १४४] || १३-१६ ऑगस्ट १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62531.html १४५] || ५-७ नोव्हेंबर १९२१ || {{cr|RSA|1910}} || [[चित्र:Red Ensign of South Africa (1912–1951).svg|20px]] [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान, डर्बन|लॉर्ड्स]], [[डर्बन]] || अनिर्णित |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62532.html १४६] || १२-१६ नोव्हेंबर १९२१ || {{cr|RSA|1910}} || [[चित्र:Red Ensign of South Africa (1912–1951).svg|20px]] [[ओल्ड वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62533.html १४७] || २६-२९ नोव्हेंबर १९२१ || {{cr|RSA|1910}} || [[चित्र:Red Ensign of South Africa (1912–1951).svg|20px]] [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62544.html १५८] || १९-२७ डिसेंबर १९२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62545.html १५९] || १-८ जानेवारी १९२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62546.html १६०] || १६-२३ जानेवारी १९२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62547.html १६१] || १३-१८ फेब्रुवारी १९२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62548.html १६२] || २७ फेब्रुवारी - ४ मार्च १९२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62549.html १६३] || १२-१५ जून १९२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62550.html १६४] || २६-२९ जून १९२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62551.html १६५] || १०-१३ जुलै १९२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62552.html १६६] || २४-२७ जुलै १९२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62553.html १६७] || १४-१८ ऑगस्ट १९२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62562.html १७६] || ३० नोव्हेंबर - ५ डिसेंबर १९२८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन शोग्राउंड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62563.html १७७] || १४-२० डिसेंबर १९२८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62564.html १७८] || २९ डिसेंबर १९२८ - ५ जानेवारी १९२९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62565.html १७९] || १-८ फेब्रुवारी १९२९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62566.html १८०] || ८-१६ मार्च १९२९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62580.html १९४] || १३-१७ जून १९३० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62581.html १९५] || २७ जून - १ जुलै १९३० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62582.html १९६] || ११-१५ जुलै १९३० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62583.html १९७] || २५-२९ जुलै १९३० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62584.html १९८] || १६-२२ ऑगस्ट १९३० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62585.html १९९] || १२-१६ डिसेंबर १९३० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62586.html २०१] || १-५ जानेवारी १९३१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62587.html २०३] || १६-२० जानेवारी १९३१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन शोग्राउंड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62588.html २०५] || १३-१४ फेब्रुवारी १९३१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62589.html २०८] || २७ फेब्रुवारी - ४ मार्च १९३१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62598.html २१२] || २७ नोव्हेंबर - ३ डिसेंबर १९३१ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62599.html २१३] || १८-२१ डिसेंबर १९३१ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62600.html २१४] || ३१ डिसेंबर १९३१ - ६ जानेवारी १९३२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62601.html २१५] || २९ जानेवारी - २ फेब्रुवारी १९३२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62602.html २१६] || १२-१५ फेब्रुवारी १९३२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62606.html २२०] || २-७ डिसेंबर १९३२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62607.html २२१] || ३० डिसेंबर १९३२ - ३ जानेवारी १९३३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62608.html २२२] || १३-१९ जानेवारी १९३३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62609.html २२३] || १०-१६ फेब्रुवारी १९३३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} |- | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62610.html २२४] || २३-२८ फेब्रुवारी १९३३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62619.html २३३] || ८-१२ जून १९३४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62620.html २३४] || २२-२५ जून १९३४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62621.html २३५] || ६-१० जुलै १९३४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62622.html २३६] || २०-२४ जुलै १९३४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62623.html २३७] || १८-२२ ऑगस्ट १९३४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62633.html २४७] || १४-१८ डिसेंबर १९३५ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62634.html २४८] || २४-२८ डिसेंबर १९३५ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[ओल्ड वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62635.html २४९] || १-४ जानेवारी १९३६ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62636.html २५०] || १५-१७ फेब्रुवारी १९३६ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[ओल्ड वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62637.html २५१] || २८ फेब्रुवारी - ३ मार्च १९३६ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62641.html २५५] || ४-९ डिसेंबर १९३६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} |- | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62642.html २५६] || १८-२२ डिसेंबर १९३६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62643.html २५७] || १-७ जानेवारी १९३७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62644.html २५८] || २९ जानेवारी - ४ फेब्रुवारी १९३७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62645.html २५९] || २६ फेब्रुवारी - ३ मार्च १९३७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62649.html २६३] || १०-१४ जून १९३८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62650.html २६४] || २४-२८ जून १९३८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62651.html २६५] || २२-२५ जुलै १९३८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62652.html २६६] || २०-२४ ऑगस्ट १९३८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62661.html २७५] || २९-३० मार्च १९४६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62665.html २७९] || २९ नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर १९४६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62666.html २८०] || १३-१९ डिसेंबर १९४६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62667.html २८१] || १-७ जानेवारी १९४७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62668.html २८२] || ३१ जानेवारी - ६ फेब्रुवारी १९४७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62669.html २८३] || २८ फेब्रुवारी - ५ मार्च १९४७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62676.html २९०] || २८ नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर १९४७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62677.html २९१] || १२-१८ डिसेंबर १९४७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62678.html २९२] || १-५ जानेवारी १९४८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62679.html २९४] || २३-२८ जानेवारी १९४८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62680.html २९५] || ६-१० फेब्रुवारी १९४८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62685.html २९९] || १०-१५ जून १९४८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62686.html ३००] || २४-२९ जून १९४८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62687.html ३०१] || ८-१३ जुलै १९४८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62688.html ३०२] || २२-२७ जुलै १९४८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62689.html ३०३] || १४-१८ ऑगस्ट १९४८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62704.html ३१८] || २४-२८ डिसेंबर १९४९ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[इलिस पार्क मैदान]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | १९० ||[https://web.archive.org/web/20181226134705/http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62705.html ३१९] || ३१ डिसेंबर १९४९ - ४ जानेवारी १९५० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62706.html ३२०] || २०-२४ जानेवारी १९५० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62707.html ३२१] || १०-१४ फेब्रुवारी १९५० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[इलिस पार्क मैदान]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62708.html ३२२] || ३-६ मार्च १९५० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62713.html ३२७] || १-५ डिसेंबर १९५० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62714.html ३२८] || २२-२७ डिसेंबर १९५० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62715.html ३२९] || ५-९ जानेवारी १९५१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62716.html ३३०] || २-८ फेब्रुवारी १९५१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62717.html ३३१] || २३-२८ फेब्रुवारी १९५१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62730.html ३४०] || ९-१३ नोव्हेंबर १९५१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62731.html ३४१] || ३० नोव्हेंबर - ५ डिसेंबर १९५१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |} === २०१-३०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62732.html ३४३] || २२-२५ डिसेंबर १९५१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} || rowspan=100 | |- | २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62733.html ३४५] || ३१ डिसेंबर १९५१ - ३ जानेवारी १९५२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62734.html ३४७] || २५-२९ जानेवारी १९५२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62746.html ३५९] || ५-१० डिसेंबर १९५२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62747.html ३६१] || २४-३० डिसेंबर १९५२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62748.html ३६२] || ९-१३ जानेवारी १९५३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62749.html ३६४] || २४-२९ जानेवारी १९५३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62750.html ३६५] || ६-१२ फेब्रुवारी १९५३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62758.html ३७२] || ११-१६ जून १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62759.html ३७३] || २५-३० जून १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62760.html ३७४] || ९-१४ जुलै १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62761.html ३७५] || २३-२८ जुलै १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62762.html ३७६] || १५-१९ ऑगस्ट १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62777.html ३९१] || २६ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62778.html ३९२] || १७-२२ डिसेंबर १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62779.html ३९३] || ३१ डिसेंबर १९५३ - ५ जानेवारी १९५४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62780.html ३९६] || २८ जानेवारी - २ फेब्रुवारी १९५४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62781.html ३९९] || २५ फेब्रुवारी - ३ मार्च १९५४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62789.html ४०३] || २६-३१ मार्च १९५४ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of Jamaica (1906–1957).svg|20px]] [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62790.html ४०४] || ११-१६ एप्रिल १९५४ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of Trinidad and Tobago (1889–1958).svg|20px]] [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | २२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62791.html ४०५] || २६-२९ एप्रिल १९५४ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of British Guiana (1919–1955).svg|20px]] [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | २२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62792.html ४०६] || १४-२० मे १९५४ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of Barbados (1870–1966).svg|20px]] [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || अनिर्णित |- | २२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62793.html ४०८] || ११-१७ जून १९५४ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of Jamaica (1906–1957).svg|20px]] [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | २२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62811.html ४२५] || ७-१२ जून १९५६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | २२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62812.html ४२६] || २१-२६ जून १९५६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | २२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62813.html ४२७] || १२-१७ जुलै १९५६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | २२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62814.html ४२८] || २६-३१ जुलै १९५६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | २२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62815.html ४२९] || २३-२८ ऑगस्ट १९५६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | २२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62816.html ४३०] || ११-१७ ऑक्टोबर १९५६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62817.html ४३१] || १९-२३ ऑक्टोबर १९५६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम, चेन्नई|महानगरपालिका मैदान]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- | २३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62818.html ४३२] || २६-३१ ऑक्टोबर १९५६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || अनिर्णित |- | २३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62819.html ४३३] || २-६ नोव्हेंबर १९५६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|AUS}} |- | २३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62830.html ४४४] || २३-२८ डिसेंबर १९५७ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | २३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62831.html ४४५] || ३१ डिसेंबर १९५७ - ३ जानेवारी १९५८ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | २३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62832.html ४४७] || २४-२९ जानेवारी १९५८ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || अनिर्णित |- | २३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62833.html ४४९] || ७-१२ फेब्रुवारी १९५८ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | २३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62834.html ४५१] || २८ फेब्रुवारी - ४ मार्च १९५८ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- | २३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62850.html ४६०] || ५-१० डिसेंबर १९५८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | २३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62851.html ४६२] || ३१ डिसेंबर १९५८ - ५ जानेवारी १९५९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62852.html ४६४] || ९-१५ जानेवारी १९५९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | २४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62853.html ४६६] || ३० जानेवारी - ५ फेब्रुवारी १९५९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | २४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62854.html ४६८] || १३-१८ फेब्रुवारी १९५९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62865.html ४७९] || १३-१८ नोव्हेंबर १९५९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | २४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62866.html ४८०] || २१-२६ नोव्हेंबर १९५९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- | २४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62867.html ४८१] || ४-९ डिसेंबर १९५९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- | २४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62868.html ४८२] || १२-१६ डिसेंबर १९५९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- | २४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62869.html ४८३] || १९-२४ डिसेंबर १९५९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | २४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62870.html ४८४] || १-६ जानेवारी १९६० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || अनिर्णित |- | २४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62871.html ४८६] || १३-१७ जानेवारी १९६० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम, चेन्नई|महानगरपालिका मैदान]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- | २५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62872.html ४८७] || २३-२८ जानेवारी १९६० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | २५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62888.html ४९८] || ९-१४ डिसेंबर १९६० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || टाय |- | २५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62889.html ५००] || ३० डिसेंबर १९६० - ३ जानेवारी १९६१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62890.html ५०२] || १३-१८ जानेवारी १९६१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- | २५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62891.html ५०४] || २७ जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९६१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | २५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62892.html ५०६] || १०-१५ फेब्रुवारी १९६१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62893.html ५०७] || ८-१३ जून १९६१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | २५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62894.html ५०८] || २२-२६ जून १९६१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | २५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62895.html ५०९] || ६-८ जुलै १९६१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | २५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62896.html ५१०] || २७ जुलै - १ ऑगस्ट १९६१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | २६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62897.html ५११] || १७-२२ ऑगस्ट १९६१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | २६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62921.html ५३५] || ३० नोव्हेंबर - ५ डिसेंबर १९६२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | २६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62922.html ५३६] || २९ डिसेंबर १९६२ - ३ जानेवारी १९६३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | २६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62923.html ५३७] || ११-१५ जानेवारी १९६३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | २६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62924.html ५३८] || २५-३० जानेवारी १९६३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | २६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62925.html ५३९] || १५-२० फेब्रुवारी १९६३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | २६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62934.html ५४८] || ६-११ डिसेंबर १९६३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | २६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62935.html ५४९] || १-६ जानेवारी १९६४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62936.html ५५०] || १०-१५ जानेवारी १९६४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | २६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62937.html ५५३] || २४-२९ जानेवारी १९६४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62938.html ५५५] || ७-१२ फेब्रुवारी १९६४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | २७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62947.html ५६१] || ४-९ जून १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | २७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62948.html ५६२] || १८-२३ जून १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | २७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62949.html ५६३] || २-६ जुलै १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | २७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62950.html ५६४] || २३-२८ जुलै १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | २७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62951.html ५६५] || १३-१८ ऑगस्ट १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | २७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62952.html ५६६] || २-७ ऑक्टोबर १९६४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम, चेन्नई|महानगरपालिका मैदान]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- | २७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62953.html ५६७] || १०-१५ ऑक्टोबर १९६४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || {{cr|IND}} |- | २७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62954.html ५६८] || १७-२२ ऑक्टोबर १९६४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | २७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62955.html ५६९] || २४-२९ ऑक्टोबर १९६४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- | २८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62956.html ५७०] || ४-८ डिसेंबर १९६४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | २८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62969.html ५८०] || ३-८ मार्च १९६५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}} |- | २८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62970.html ५८४] || २६ मार्च - १ एप्रिल १९६५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | २८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62971.html ५८८] || १४-२० एप्रिल १९६५ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of British Guiana (1955–1966).svg|20px]] [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | २८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62972.html ५८९] || ५-११ मे १९६५ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of Barbados (1870–1966).svg|20px]] [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || अनिर्णित |- | २८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62973.html ५९०] || १४-१७ जून १९६५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | २८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62983.html ५९७] || १०-१५ डिसेंबर १९६५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | २८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62984.html ५९८] || ३० डिसेंबर १९६५ - ४ जानेवारी १९६६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | २८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62985.html ५९९] || ७-११ जानेवारी १९६६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | २८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62986.html ६००] || २८ जानेवारी - १ फेब्रुवारी १९६६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | २९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62987.html ६०१] || ११-१६ फेब्रुवारी १९६६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | २९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62999.html ६११] || २३-२८ डिसेंबर १९६६ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63000.html ६१३] || ३१ डिसेंबर १९६६ - ५ जानेवारी १९६७ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | २९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63001.html ६१५] || २०-२५ जानेवारी १९६७ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63002.html ६१६] || ३-८ फेब्रुवारी १९६७ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | २९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63003.html ६१७] || २४-२८ फेब्रुवारी १९६७ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63010.html ६२४] || २३-२८ डिसेंबर १९६७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | २९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63011.html ६२५] || ३० डिसेंबर १९६७ - ३ जानेवारी १९६८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63012.html ६२६] || १९-२४ जानेवारी १९६८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | २९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63013.html ६२८] || २६-३१ जानेवारी १९६८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63023.html ६३७] || ६-११ जून १९६८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |} === ३०१-४०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ३०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63024.html ६३८] || २०-२५ जून १९६८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित || rowspan=100 | |- | ३०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63025.html ६३९] || ११-१६ जुलै १९६८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ३०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63026.html ६४०] || २५-३० जुलै १९६८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | ३०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63027.html ६४१] || २२-२७ ऑगस्ट १९६८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63028.html ६४२] || ६-१० डिसेंबर १९६८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- | ३०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63029.html ६४३] || २६-३० डिसेंबर १९६८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63030.html ६४४] || ३-८ जानेवारी १९६९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63031.html ६४५] || २४-२९ जानेवारी १९६९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ३०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63032.html ६४६] || १४-२० फेब्रुवारी १९६९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63051.html ६६४] || ४-९ नोव्हेंबर १९६९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || {{cr|AUS}} |- | ३११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63052.html ६६६] || १५-२० नोव्हेंबर १९६९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | ३१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63053.html ६६७] || २८ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर १९६९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ३१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63054.html ६६८] || १२-१६ डिसेंबर १९६९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|AUS}} |- | ३१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63055.html ६६९] || २४-२८ डिसेंबर १९६९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- | ३१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63056.html ६७०] || २२-२७ जानेवारी १९७० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ३१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63057.html ६७१] || ५-९ फेब्रुवारी १९७० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ३१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63058.html ६७२] || १९-२४ फेब्रुवारी १९७० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ३१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63059.html ६७३] || ५-१० मार्च १९७० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ३१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63060.html ६७४] || २७ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर १९७० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ३२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63061.html ६७५] || ११-१६ डिसेंबर १९७० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ३२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63062.html ६७६] || ९-१४ जानेवारी १९७१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ३२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63063.html ६७७] || २१-२६ जानेवारी १९७१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ३२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63064.html ६७८] || २९ जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९७१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ३२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63065.html ६७९] || १२-१७ फेब्रुवारी १९७१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ३२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63084.html ६९८] || ८-१३ जून १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ३२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63085.html ६९९] || २२-२६ जून १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ३२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63086.html ७००] || १३-१८ जुलै १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ३२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63087.html ७०१] || २७-२९ जुलै १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ३२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63088.html ७०२] || १०-१६ ऑगस्ट १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ३३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63094.html ७०४] || २२-२७ डिसेंबर १९७२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ३३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63095.html ७०५] || २९ डिसेंबर १९७२ - ३ जानेवारी १९७३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63096.html ७०७] || ६-११ जानेवारी १९७३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63100.html ७१४] || १६-२१ फेब्रुवारी १९७३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || अनिर्णित |- | ३३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63101.html ७१६] || ९-१४ मार्च १९७३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || अनिर्णित |- | ३३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63102.html ७१८] || २३-२८ मार्च १९७३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]]|| {{cr|AUS}} |- | ३३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63103.html ७२०] || ६-११ एप्रिल १९७३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ३३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63104.html ७२१] || २१-२६ एप्रिल १९७३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | ३३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63114.html ७२८] || २९ डिसेंबर १९७३ - २ जानेवारी १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63115.html ७२९] || ५-१० जानेवारी १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ३४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63116.html ७३०] || २६-३१ जानेवारी १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ३४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63122.html ७३३] || १-६ मार्च १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ३४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63123.html ७३५] || ८-१३ मार्च १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- | ३४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63124.html ७३६] || २२-२४ मार्च १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ३४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63136.html ७४६] || २७ नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर १९७४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ३४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63137.html ७४८] || १३-१७ डिसेंबर १९७४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ३४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63138.html ७४९] || २६-३१ डिसेंबर १९७४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ३४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63139.html ७५१] || ४-९ जानेवारी १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63140.html ७५४] || २५-३० जानेवारी १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ३४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63141.html ७५५] || ८-१३ फेब्रुवारी १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ३५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63146.html ७६०] || १०-१४ जुलै १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ३५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63147.html ७६१] || ३१ जुलै - ५ ऑगस्ट १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ३५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63148.html ७६२] || १४-१९ ऑगस्ट १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | ३५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63149.html ७६३] || २८ ऑगस्ट - ३ सप्टेंबर १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ३५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63150.html ७६४] || २८ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ३५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63151.html ७६५] || १२-१६ डिसेंबर १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- | ३५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63152.html ७६६] || २६-३० डिसेंबर १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63153.html ७६७] || ३-७ जानेवारी १९७६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63154.html ७६८] || २३-२८ जानेवारी १९७६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ३५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63155.html ७७०] || ३१ जानेवारी - ५ फेब्रुवारी १९७६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63179.html ७८९] || २४-२९ डिसेंबर १९७६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ३६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63180.html ७९०] || १-६ जानेवारी १९७७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63181.html ७९२] || १४-१८ जानेवारी १९७७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}} |- | ३६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63182.html ७९६] || १८-२३ फेब्रुवारी १९७७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || अनिर्णित |- | ३६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63183.html ७९८] || २५ फेब्रुवारी - १ मार्च १९७७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ३६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63189.html ८००] || १२-१७ मार्च १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63190.html ८०४] || १६-२१ जून १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ३६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63191.html ८०५] || ७-१२ जुलै १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ३६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63192.html ८०६] || २८ जुलै - २ ऑगस्ट १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ३६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63193.html ८०७] || ११-१५ ऑगस्ट १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ३७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63194.html ८०८] || २५-३० ऑगस्ट १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ३७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63195.html ८०९] || २-६ डिसेंबर १९७७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ३७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63196.html ८११] || १६-२१ डिसेंबर १९७७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ३७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63197.html ८१२] || ३० डिसेंबर १९७७ - ४ जानेवारी १९७८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ३७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63198.html ८१४] || ७-१२ जानेवारी १९७८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | ३७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63199.html ८१६] || २८ जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९७८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ३७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63206.html ८१९] || ३-५ मार्च १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]]|| {{cr|WIN}} |- | ३७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63207.html ८२१] || १७-१९ मार्च १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ३७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63208.html ८२२] || ३१ मार्च - ५ एप्रिल १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ३७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63209.html ८२३] || १५-१८ एप्रिल १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ३८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63210.html ८२४] || २८ एप्रिल - ३ मे १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || अनिर्णित |- | ३८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63220.html ८३४] || १-६ डिसेंबर १९७८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} |- | ३८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63221.html ८३६] || १५-२० डिसेंबर १९७८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} |- | ३८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63222.html ८३८] || २९ डिसेंबर १९७८ - ३ जानेवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63223.html ८४०] || ६-११ जानेवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ३८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63224.html ८४३] || २७ जानेवारी - १ फेब्रुवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ३८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63225.html ८४६] || १०-१४ फेब्रुवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ३८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63235.html ८४९] || १०-१५ मार्च १९७९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} |- | ३८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63236.html ८५०] || २४-२९ मार्च १९७९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ३८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63241.html ८५५] || ११-१६ सप्टेंबर १९७९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[मद्रास]] || अनिर्णित |- | ३९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63242.html ८५६] || १९-२४ सप्टेंबर १९७९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर]] || अनिर्णित |- | ३९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63243.html ८५७] || २-७ ऑक्टोबर १९७९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | ३९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63244.html ८५८] || १३-१८ ऑक्टोबर १९७९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | ३९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63245.html ८५९] || २६-३१ ऑक्टोबर १९७९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ३९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63246.html ८६०] || ३-७ नोव्हेंबर १९७९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || {{cr|IND}} |- | ३९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63253.html ८६२] || १-५ डिसेंबर १९७९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ३९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63256.html ८६४] || १४-१९ डिसेंबर १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ३९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63254.html ८६७] || २९ डिसेंबर १९७९ - १ जानेवारी १९८० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- | ३९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63257.html ८६८] || ४-८ जानेवारी १९८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63255.html ८७०] || २६-३० जानेवारी १९८० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- | ४०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63258.html ८७२] || १-६ फेब्रुवारी १९८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |} === ४०१-५०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ४०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63263.html ८७६] || २७ फेब्रुवारी - २ मार्च १९८० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} || rowspan=100 | |- | ४०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63264.html ८७८] || ६-११ मार्च १९८० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम, फैसलाबाद|इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || अनिर्णित |- | ४०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63265.html ८७९] || १८-२३ मार्च १९८० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | ४०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63271.html ८८०] || २८ ऑगस्ट - २ सप्टेंबर १९८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ४०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63276.html ८८७] || २८-३० नोव्हेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63277.html ८८९] || १२-१४ डिसेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ४०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63278.html ८९१] || २६-३० डिसेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ४०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63279.html ८९३] || २-४ जानेवारी १९८० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63280.html ८९४] || २३-२७ जानेवारी १९८० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63281.html ८९५] || ७-११ फेब्रुवारी १९८१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ४११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63289.html ९०३] || १८-२२ जून १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ४१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63290.html ९०४] || २-७ जुलै १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ४१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63291.html ९०५] || १६-२१ जुलै १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ४१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63292.html ९०६] || २० जुलै - २ ऑगस्ट १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ४१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63293.html ९०७] || १३-१७ ऑगस्ट १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ४१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63294.html ९०८] || २७ ऑगस्ट - १ सप्टेंबर १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ४१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63295.html ९०९] || १३-१७ नोव्हेंबर १९८१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ४१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63296.html ९१०] || २७ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९८१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63297.html ९१३] || ११-१५ डिसेंबर १९८१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} |- | ४२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63304.html ९१५] || २६-३० डिसेंबर १९८१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63305.html ९१७] || २-६ जानेवारी १९८१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ४२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63306.html ९१९] || ३० जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९८१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- | ४२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63308.html ९२२] || २६ फेब्रुवारी - २ मार्च १९८२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ४२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63309.html ९२४] || १२-१६ मार्च १९८२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ४२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63310.html ९२६] || १९-२२ मार्च १९८२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ४२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63321.html ९३५] || २२-२७ सप्टेंबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | ४२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63322.html ९३६] || ३० सप्टेंबर - ५ ऑक्टोबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम, फैसलाबाद|इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || {{cr|PAK}} |- | ४२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63323.html ९३७] || १४-१९ ऑक्टोबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ४२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63324.html ९३८] || १२-१७ नोव्हेंबर १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ४३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63325.html ९३९] || २६ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63326.html ९४०] || १०-१५ डिसेंबर १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ४३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63327.html ९४३] || २६-३० डिसेंबर १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ४३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63328.html ९४४] || २-७ जानेवारी १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ४३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63342.html ९५५] || २२-२६ एप्रिल १९८३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[असगिरिया स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} |- | ४३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63356.html ९६६] || ११-१४ नोव्हेंबर १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ४३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63357.html ९६९] || २५-२९ नोव्हेंबर १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ४३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63358.html ९७०] || ९-१३ डिसेंबर १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63359.html ९७३] || २६-३० डिसेंबर १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ४३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63360.html ९७४] || २-६ जानेवारी १९८४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63367.html ९७९] || २-७ मार्च १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || अनिर्णित |- | ४४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63368.html ९८३] || १६-२१ मार्च १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | ४४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63369.html ९८६] || ३० मार्च - ४ एप्रिल १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ४४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63370.html ९८७] || ७-११ एप्रिल १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || {{cr|WIN}} |- | ४४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63371.html ९८८] || २८ एप्रिल - २ मे १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}} |- | ४४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63383.html ९९७] || ९-१२ नोव्हेंबर १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- | ४४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63384.html ९९९] || २३-२६ नोव्हेंबर १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- | ४४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63385.html १००२] || ७-११ डिसेंबर १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- | ४४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63386.html १००५] || २२-३७ डिसेंबर १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ४४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63387.html १००६] || ३० डिसेंबर १९८४ - २ जानेवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63403.html १०१७] || १३-१८ जून १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ४५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63404.html १०१८] || २७ जून - २ जुलै १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ४५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63405.html १०१९] || ११-१६ जुलै १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ४५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63406.html १०२०] || १-६ ऑगस्ट १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ४५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63407.html १०२१] || १५-२० ऑगस्ट १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ४५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63408.html १०२२] || २९ ऑगस्ट - २ सप्टेंबर १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ४५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63415.html १०२९] || ८-१२ नोव्हेंबर १९८५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|NZ}} |- | ४५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63416.html १०३०] || २२-२६ नोव्हेंबर १९८५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63417.html १०३१] || ३० नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर १९८५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|NZ}} |- | ४५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63418.html १०३२] || १३-१७ डिसेंबर १९८५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63419.html १०३३] || २६-३० डिसेंबर १९८५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ४६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63420.html १०३४] || २-६ जानेवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ४६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63421.html १०३५] || २१-२५ फेब्रुवारी १९८६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ४६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63422.html १०३८] || २८ फेब्रुवारी - ४ मार्च १९८६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || अनिर्णित |- | ४६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63423.html १०४०] || १३-१७ मार्च १९८६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ४६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63438.html १०५२] || १८-२२ सप्टेंबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[मद्रास]] || टाय |- | ४६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63439.html १०५३] || २६-३० सप्टेंबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | ४६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63440.html १०५४] || १५-१९ ऑक्टोबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || अनिर्णित |- | ४६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63444.html १०५७] || १४-१९ नोव्हेंबर १९८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} |- | ४६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63445.html १०५९] || २८ नोव्हेंबर - ३ डिसेंबर १९८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ४७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63446.html १०६०] || १२-१६ डिसेंबर १९८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63447.html १०६२] || २६-३० डिसेंबर १९८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ४७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63448.html १०६५] || १०-१५ जानेवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63473.html १०८२] || ४-७ डिसेंबर १९८७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63474.html १०८४] || ११-१५ डिसेंबर १९८७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63475.html १०८७] || २६-३० डिसेंबर १९८७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ४७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63476.html १०९०] || २९ जानेवारी - २ फेब्रुवारी १९८८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ४७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63480.html १०९२] || १२-१५ फेब्रुवारी १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ४७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63490.html ११०४] || १५-२० सप्टेंबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | ४७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63491.html ११०५] || २३-२८ सप्टेंबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम, फैसलाबाद|इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || अनिर्णित |- | ४८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63492.html ११०६] || ७-११ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | ४८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63496.html ११०८] || १८-२१ नोव्हेंबर १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- | ४८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63497.html १११०] || २-६ डिसेंबर १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- | ४८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63498.html १११२] || २४-२९ डिसेंबर १९८८|| {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- | ४८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63499.html १११३] || २६-३० जानेवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63500.html १११४] || ३-७ फेब्रुवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63507.html ११२१] || ८-१३ जून १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | ४८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63508.html ११२२] || २२-२७ जून १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ४८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63509.html ११२३] || ६-११ जुलै १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ४८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63510.html ११२४] || २७ जुलै - १ ऑगस्ट १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ४९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63511.html ११२५] || १०-१४ ऑगस्ट १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ४९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63512.html ११२६] || २४-२९ ऑगस्ट १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ४९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63517.html ११२९] || २४-२८ नोव्हेंबर १९८९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ४९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63518.html ११३१] || ८-१२ डिसेंबर १९८९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ४९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63519.html ११३३] || १६-२० डिसेंबर १९८९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ४९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63520.html ११३४] || १२-१६ जानेवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63521.html ११३५] || १९-२३ जानेवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63522.html ११३७] || ३-८ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ४९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63530.html ११४१] || १५-१९ मार्च १९९० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}} |- | ४९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63543.html ११५५] || २३-२५ नोव्हेंबर १९९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63544.html ११५९] || २६-३० डिसेंबर १९९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |} === ५०१-६०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ५०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63545.html ११६०] || ४-८ जानेवारी १९९१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित || rowspan=100 | |- | ५०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63546.html ११६१] || २५-२९ जानेवारी १९९१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ५०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63547.html ११६३] || १-५ फेब्रुवारी १९९१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ५०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63552.html ११६६] || १-६ मार्च १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || अनिर्णित |- | ५०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63553.html ११६७] || २३-२८ मार्च १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ५०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63554.html ११६८] || ५-१० एप्रिल १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | ५०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63555.html ११६९] || १९-२४ एप्रिल १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ५०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63556.html ११७०] || २७ एप्रिल - १ मे १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || {{cr|AUS}} |- | ५०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63563.html ११७७] || २९ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर १९९१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63564.html ११८०] || २६-२९ डिसेंबर १९९१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ५११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63565.html ११८१] || २-६ जानेवारी १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ५१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63566.html ११८४] || २५-२९ जानेवारी १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ५१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63567.html ११८६] || १-५ फेब्रुवारी १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ५१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63580.html ११९४] || १७-२२ ऑगस्ट १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ५१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63581.html ११९५] || २८ ऑगस्ट - २ सप्टेंबर १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ५१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63582.html ११९६] || ८-१३ सप्टेंबर १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[डि सॉयसा मैदान]], [[श्रीलंका|मोराटुवा]] || अनिर्णित |- | ५१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63590.html १२०२] || २७ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ५१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63591.html १२०५] || २६-३० डिसेंबर १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ५१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63592.html १२०८] || २-६ जानेवारी १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ५२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63593.html १२१०] || २३-२६ जानेवारी १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- | ५२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63594.html १२१२] || ३० जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- | ५२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63601.html १२१५] || २५-२८ फेब्रुवारी १९९३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ५२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63602.html १२१६] || ४-८ मार्च १९९३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ५२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63603.html १२१७] || १२-१६ मार्च १९९३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ५२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63609.html १२२३] || ३-७ जून १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ५२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63610.html १२२४] || १७-२१ जून १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ५२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63611.html १२२५] || १-६ जुलै १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ५२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63612.html १२२७] || २२-२६ जुलै १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | ५२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63613.html १२३०] || ५-९ ऑगस्ट १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ५३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63614.html १२३१] || १९-२३ ऑगस्ट १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ५३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63621.html १२३५] || १२-१६ नोव्हेंबर १९९३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ५३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63622.html १२३६] || २६-२९ नोव्हेंबर १९९३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ५३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63623.html १२३८] || ३-७ डिसेंबर १९९३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63628.html १२४२] || २६-३० डिसेंबर १९९३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ५३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63629.html १२४३] || २-६ जानेवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ५३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63630.html १२४६] || २८ जानेवारी - १ फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ५३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63642.html १२५२] || ४-८ मार्च १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ५३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63643.html १२५३] || १७-२१ मार्च १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ५३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63644.html १२५६] || २५-२९ मार्च १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || अनिर्णित |- | ५४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63654.html १२६८] || २८ सप्टेंबर - २ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | ५४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63655.html १२६९] || ५-९ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || अनिर्णित |- | ५४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63656.html १२७३] || १-५ नोव्हेंबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | ५४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63663.html १२७५] || २५-२९ नोव्हेंबर १९९४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63664.html १२७९] || २४-२९ डिसेंबर १९९४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ५४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63665.html १२८१] || १-५ जानेवारी १९९५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ५४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63666.html १२८४] || २६-३० जानेवारी १९९५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ५४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63667.html १२८७] || ३-७ फेब्रुवारी १९९५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ५४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63680.html १२९४] || ३१ मार्च - २ एप्रिल १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ५४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63681.html १२९५] || ८-१३ एप्रिल १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || अनिर्णित |- | ५५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63682.html १२९६] || २१-२३ एप्रिल १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ५५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63683.html १२९७] || २९ एप्रिल - ३ मे १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ५५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63697.html १३११] || ९-१३ नोव्हेंबर १९९५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63698.html १३१३] || १७-२० नोव्हेंबर १९९५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ५५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63699.html १३१४] || ३० नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर १९९५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}} |- | ५५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63706.html १३१७] || ८-११ डिसेंबर १९९५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ५५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63707.html १३१९] || २६-३० डिसेंबर १९९५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ५५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63708.html १३२४] || २५-२९ जानेवारी १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ५५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63721.html १३३५] || १०-१३ ऑक्टोबर १९९६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ५५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63729.html १३४०] || २२-२६ नोव्हेंबर १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63730.html १३४३] || २९ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ५६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63731.html १३४६] || २६-२८ डिसेंबर १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- | ५६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63732.html १३५२] || २५-२८ जानेवारी १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ५६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63733.html १३५३] || १-३ फेब्रुवारी १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- | ५६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63742.html १३५६] || २८ फेब्रुवारी - ४ मार्च १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ५६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63743.html १३६०] || १४-१७ मार्च १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- | ५६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63744.html १३६२] || २१-२४ मार्च १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} |- | ५६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63754.html १३६८] || ५-८ जून १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ५६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63755.html १३७०] || १९-२३ जून १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ५६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63756.html १३७२] || ३-७ जुलै १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ५७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63757.html १३७३] || २४-२८ जुलै १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | ५७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63758.html १३७५] || ७-१० ऑगस्ट १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ५७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63759.html १३७७] || २१-२३ ऑगस्ट १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ५७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63769.html १३८३] || ७-१२ नोव्हेंबर १९९७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63770.html १३८६] || २०-२३ नोव्हेंबर १९९७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ५७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63771.html १३८८] || २७ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९९७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित |- | ५७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63778.html १३९२] || २६-३० डिसेंबर १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ५७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63779.html १३९३] || २-५ जानेवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ५७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63780.html १३९७] || ३० जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ५७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63794.html १४०५] || ६-१० मार्च १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ५८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63795.html १४०९] || १८-२१ मार्च १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ५८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63796.html १४१३] || २५-२८ मार्च १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- | ५८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63810.html १४२४] || १-५ ऑक्टोबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|AUS}} |- | ५८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63811.html १४२६] || १५-१९ ऑक्टोबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[अरबाब नियाझ स्टेडियम]], [[पेशावर]] || अनिर्णित |- | ५८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63812.html १४२७] || २२-२६ ऑक्टोबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- | ५८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63814.html १४२८] || २०-२४ नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ५८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63815.html १४३१] || २८-३० नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ५८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63816.html १४३४] || ११-१५ डिसेंबर १९९८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ५८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63817.html १४३६] || २६-२९ डिसेंबर १९९८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ५८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63818.html १४३९] || २-५ जानेवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ५९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63837.html १४४८] || ५-८ मार्च १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63838.html १४५१] || १३-१६ मार्च १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}} |- | ५९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63839.html १४५३] || २६-३० मार्च १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ५९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63840.html १४५४] || ३-७ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || {{cr|AUS}} |- | ५९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63845.html १४५९] || ९-११ सप्टेंबर १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[असगिरिया स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}} |- | ५९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63846.html १४६०] || २२-२६ सप्टेंबर १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || अनिर्णित |- | ५९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63847.html १४६१] || ३० सप्टेंबर - ४ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ५९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63851.html १४६३] || १४-१७ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | ५९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63854.html १४६७] || ५-९ नोव्हेंबर १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63855.html १४६९] || १८-२२ नोव्हेंबर १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ६०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63856.html १४७२] || २६-२८ नोव्हेंबर १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |} === ६०१-७०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ६०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63865.html १४७६] || १०-१४ डिसेंबर १९९९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} || rowspan=100 | |- | ६०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63866.html १४७९] || २६-३० डिसेंबर १९९९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63867.html १४८१] || २-४ जानेवारी २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63875.html १४८८] || ११-१५ मार्च २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ६०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63876.html १४९१] || २४-२८ मार्च २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ६०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63877.html १४९३] || ३१ मार्च - ३ एप्रिल २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन (न्यू झीलंड)|हॅमिल्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ६०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63907.html १५१६] || २३-२५ नोव्हेंबर २००० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63908.html १५२०] || १-३ डिसेंबर २००० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ६०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63909.html १५२३] || १५-१९ डिसेंबर २००० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63910.html १५२५] || २६-२९ डिसेंबर २००० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63911.html १५२७] || २-६ जानेवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63919.html १५३१] || २७ फेब्रुवारी - १ मार्च २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- | ६१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63920.html १५३५] || ११-१५ मार्च २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ६१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63921.html १५३९] || १८-२२ मार्च २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ६१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63936.html १५५०] || ५-८ जुलै २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ६१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63937.html १५५२] || १९-२२ जुलै २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ६१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63938.html १५५४] || २-४ ऑगस्ट २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ६१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63939.html १५५६] || १६-२० ऑगस्ट २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ६१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63940.html १५५८] || २३-२७ ऑगस्ट २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ६२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63953.html १५६५] || ८-१२ नोव्हेंबर २००१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ६२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63954.html १५७१] || २२-२६ नोव्हेंबर २००१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित |- | ६२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63955.html १५७३] || ३० नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर २००१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ६२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63964.html १५७६] || १४-१८ डिसेंबर २००१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63965.html १५८०] || २६-२९ डिसेंबर २००१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63966.html १५८२] || २-५ जानेवारी २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63978.html १५९०] || २२-२४ फेब्रुवारी २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ६२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63979.html १५९३] || ८-१२ मार्च २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ६२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63980.html १५९५] || १५-१८ मार्च २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} |- | ६२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64001.html १६१५] || ३-७ ऑक्टोबर २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[पैकियासोती सरवणमुट्टू स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ६३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64002.html १६१७] || ११-१२ ऑक्टोबर २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- | ६३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64003.html १६२०] || १९-२२ ऑक्टोबर २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- | ६३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64009.html १६२३] || ७-१० नोव्हेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64010.html १६२८] || २१-२४ नोव्हेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64011.html १६२९] || २९ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ६३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64012.html १६३४] || २६-३० डिसेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64013.html १६३६] || २-६ जानेवारी २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ६३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64024.html १६३८] || १०-१३ एप्रिल २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ६३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64025.html १६३९] || १९-२३ एप्रिल २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64026.html १६४३] || १-५ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ६४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64027.html १६४५] || ९-१३ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || {{cr|WIN}} |- | ६४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64036.html १६५०] || १८-२० जुलै २००३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | ६४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64037.html १६५२] || २५-२८ जुलै २००३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम|बुंडबर्ग रम स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ६४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64048.html १६६१] || ९-१३ ऑक्टोबर २००३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ६४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64049.html १६६३] || १७-२० ऑक्टोबर २००३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64059.html १६७१] || ४-८ डिसेंबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ६४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64060.html १६७३] || १२-१६ डिसेंबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- | ६४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64061.html १६७८] || २६-३० डिसेंबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64062.html १६८०] || २-६ जानेवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ६४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64071.html १६८५] || ८-१२ मार्च २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|AUS}} |- | ६५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64072.html १६८८] || १६-२० मार्च २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[असगिरिया स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} |- | ६५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64073.html १६९१] || २४-२८ मार्च २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ६५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64091.html १७०५] || १-३ जुलै २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | ६५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64092.html १७०६] || ९-१३ जुलै २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || अनिर्णित |- | ६५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64099.html १७१३] || ६-१० ऑक्टोबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- | ६५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64100.html १७१४] || १४-१८ ऑक्टोबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | ६५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64101.html १७१८] || २६-२९ ऑक्टोबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|AUS}} |- | ६५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64102.html १७२०] || ३-५ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ६५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64107.html १७२१] || १८-२१ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64108.html १७२३] || २६-३० नोव्हेंबर २००४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64113.html १७२६] || १६-१९ डिसेंबर २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ६६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64114.html १७२९] || २६-२९ डिसेंबर २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64115.html १७३१] || २-५ जानेवारी २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64128.html १७३९] || १०-१३ मार्च २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लँसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ६६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64129.html १७४२] || १८-२२ मार्च २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ६६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64130.html १७४४] || २६-२९ मार्च २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ६६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/213856.html १७५६] || २१-२४ जुलै २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ६६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/215010.html १७५८] || ४-७ ऑगस्ट २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ६६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/215686.html १७६०] || ११-१५ ऑगस्ट २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ६६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/216994.html १७६२] || २५-२८ ऑगस्ट २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ६७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/218383.html १७६३] || ८-१२ सप्टेंबर २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ६७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/221840.html १७६८] || १४-१७ ऑक्टोबर २००५ || [[चित्र:Icc_large.jpeg‎|20px]] [[आंतरराष्ट्रीय XI क्रिकेट संघ|आंतरराष्ट्रीय XI]] || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/223889.html १७६९] || ३-६ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226120.html १७७१] || १७-२१ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ६७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226348.html १७७३] || २५-२९ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226371.html १७७७] || १६-२० डिसेंबर २००५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ६७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226372.html १७७९] || २६-३० डिसेंबर २००५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226373.html १७८०] || २-६ जानेवारी २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238201.html १७८९] || १६-१८ मार्च २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ६७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238202.html १७९२] || २४-२८ मार्च २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ६८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238203.html १७९५] || ३१ मार्च - ४ एप्रिल २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ६८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238171.html १७९७] || ९-१३ एप्रिल २००६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खानसाहेब ओस्मान अली स्टेडियम]], [[बांगलादेश|नारायणगंज]] || {{cr|AUS}} |- | ६८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238172.html १७९९] || १६-२० एप्रिल २००६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | ६८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249222.html १८१७] || २३-२७ नोव्हेंबर २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249223.html १८१९] || १-५ डिसेंबर २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249224.html १८२१] || १४-१८ डिसेंबर २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ६८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249225.html १८२४] || २६-३० डिसेंबर २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249226.html १८२६] || २-६ जानेवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291338.html १८४५] || ८-१२ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291339.html १८४७] || १६-२० नोव्हेंबर २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ६९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291351.html १८५५] || २६-२९ डिसेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291352.html १८५७] || २-६ जानेवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291353.html १८६२] || १६-१९ जानेवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} |- | ६९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291354.html १८६३] || २४-२८ जानेवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ६९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319139.html १८७५] || २२-२६ मे २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ६९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319140.html १८७७] || ३० मे - ३ जून २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || अनिर्णित |- | ६९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319141.html १८७९] || १२-१६ जून २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ६९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345669.html १८८७] || ९-१३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित |- | ६९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345670.html १८८९] || १७-२१ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ६९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345671.html १८९१] || २९ ऑक्टोबर - २ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | ७०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345672.html १८९२] || ६-१० नोव्हेंबर २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |} === ७०१-८०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ७०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351679.html १८९४] || २०-२४ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=100 | |- | ७०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351680.html १८९६] || २८ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर २००८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351681.html १८९९] || १७-२१ डिसेंबर २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- | ७०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351682.html १९०२] || २६-३० डिसेंबर २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA}} |- | ७०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351683.html १९०४] || ३-७ जानेवारी २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350472.html १९१०] || २६ फेब्रुवारी - २ मार्च २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ७०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350473.html १९१३] || ६-१० मार्च २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ७०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350474.html १९१६] || १९-२३ मार्च २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ७०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345970.html १९२२] || ८-१२ जुलै २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || अनिर्णित |- | ७१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345971.html १९२५] || १६-२० जुलै २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ७११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345972.html १९२८] || ३० जुलै - ३ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ७१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345973.html १९२९] || ७-९ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | ७१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345974.html १९३१] || २०-२३ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ७१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406189.html १९३६] || २६-२८ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406190.html १९३९] || ४-८ डिसेंबर २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ७१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406191.html १९४१] || १६-२० डिसेंबर २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ७१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406199.html १९४३] || २६-३० डिसेंबर २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406200.html १९४५] || ३-६ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406201.html १९४७] || १४-१८ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ७२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423789.html १९५५] || १९-२३ मार्च २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423790.html १९५७] || २७-३१ मार्च २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन (न्यू झीलंड)|हॅमिल्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426394.html १९६३] || १३-१७ जुलै २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426395.html १९६५] || २१-२५ जुलै २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|PAK}} |- | ७२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/464526.html १९७२] || १-५ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ७२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/464527.html १९७३] || ९-१३ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ७२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428749.html १९८१] || २५-२९ नोव्हेंबर २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ७२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428750.html १९८३] || ३-७ डिसेंबर २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ७२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428751.html १९८४] || १६-२० डिसेंबर २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ७२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428752.html १९८६] || २६-३० डिसेंबर २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ७३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428753.html १९८९] || ३-७ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ७३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516212.html २००५] || ३१ ऑगस्ट - ४ सप्टेंबर २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|AUS}} |- | ७३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516213.html २००७] || ८-१२ सप्टेंबर २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित |- | ७३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516214.html २००८] || १६-२० सप्टेंबर २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ७३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514029.html २०१६] || ९-१३ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ७३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514030.html २०१८] || १७-२१ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ७३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518947.html २०२०] || १-५ डिसेंबर २०११ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518948.html २०२१] || ९-१३ डिसेंबर २०११ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|NZL}} |- | ७३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518950.html २०२५] || २६-३० डिसेंबर २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518951.html २०२७] || ३-६ जानेवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518952.html २०२९] || १३-१५ जानेवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ७४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518953.html २०३१] || २४-२८ जानेवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540176.html २०४०] || ७-११ एप्रिल २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ७४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540177.html २०४१] || १५-१९ एप्रिल २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | ७४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540178.html २०४२] || २३-२७ एप्रिल २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क (डोमिनिका)|विंडसर पार्क]], [[रुसाउ]] || {{cr|AUS}} |- | ७४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573007.html २०५६] || ९-१३ नोव्हेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ७४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573008.html २०६१] || २२-२६ नोव्हेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ७४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573009.html २०६४] || ३० नोव्हेंबर-४ डिसेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- | ७४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573011.html २०६७] || १४-१८ डिसेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ७४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573012.html २०६८] || २६-३० डिसेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573013.html २०७०] || ३-७ जानेवारी २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598812.html २०७४] || २२-२६ फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ७५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598813.html २०७६] || २-५ मार्च २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ७५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598814.html २०८१] || १४-१८ मार्च २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ७५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598815.html २०८५] || २२-२४ मार्च २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ७५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566932.html २०९०] || १०-१४ जुलै २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ७५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566933.html २०९१] || १८-२२ जुलै २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ७५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566934.html २०९२] || १-५ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ७५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566935.html २०९३] || ९-१३ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान|रिव्हरसाईड स्टेडियम]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|ENG}} |- | ७५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566936.html २०९४] || २१-२५ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ७६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592397.html २१०३] || २१-२५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592398.html २१०५] || ५-९ डिसेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592399.html २१०७] || १३-१७ डिसेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ७६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592400.html २११०] || २६-३० डिसेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592401.html २११३] || ३-७ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648673.html २११९] || १२-१६ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन, गौतेंग|सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- | ७६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648675.html २१२१] || २०-२४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- | ७६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648677.html २१२२] || १-५ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ७६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/727927.html २१४०] || २२-२६ ऑक्टोबर २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- | ७६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/727929.html २१४२] || ३० ऑक्टोबर-३ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} |- | ७७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754737.html २१४८] || ९-१३ डिसेंबर २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754739.html २१४९] || १७-२० डिसेंबर २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754741.html २१५२] || २६-३० डिसेंबर २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ७७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754743.html २१५६] || ६-१० जानेवारी २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ७७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/810423.html २१६४] || ३-५ जून २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क (डोमिनिका)|विंडसर पार्क]], [[रुसाउ]] || {{cr|AUS}} |- | ७७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/810425.html २१६६] || ११–१५ जून २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743963.html २१७०] || ८-१२ जुलै २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- | ७७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743965.html २१७१] || १६-२० जुलै २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743967.html २१७३] || २९ जुलै - २ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ७७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743969.html २१७५] || ६-१० ऑगस्ट २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ७८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743971.html २१७८] || २०-२४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892509.html २१८५] || ५-९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892511.html २१८७] || १३-१७ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ७८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892513.html २१९०] || २७ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर २०१५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892515.html २१९३] || १०-१४ डिसेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ७८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892517.html २१९५] || २६-३० डिसेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892519.html २१९८] || ३-७ जानेवारी २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ७८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914237.html २२०१] || १२-१६ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914239.html २२०२] || २०-२४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ७८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995451.html २२०९] || २६–३० जुलै २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}} |- | ७९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995453.html २२१३] || ४–८ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|SL}} |- | ७९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995455.html २२१७] || १३–१७ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ७९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000851.html २२३०] || ३-७ नोव्हेंबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- | ७९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000853.html २२३३] || १२-१६ नोव्हेंबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|RSA}} |- | ७९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000855.html २२३६] || २४-२८ नोव्हेंबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000881.html २२४०] || १५-१९ डिसेंबर २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000883.html २२४२] || २६-३० डिसेंबर २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000885.html २२४५] || ३-७ जानेवारी २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1062573.html २२५०] || २३-२५ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|AUS}} |- | ७९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1062574.html २२५१] || ४-७ मार्च २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ८०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1062575.html २२५६] || १६-२० मार्च २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल|झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || अनिर्णित |} === ८०१-९०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ८०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1062576.html २२५८] || २५-२८ मार्च २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[धर्मशाळा, हिमाचल प्रदेश|धर्मशाळा]] || {{cr|IND}} || rowspan=20 | |- | ८०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1104284.html २२७२] || २७–३१ ऑगस्ट २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ८०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1104285.html २२७३] || ४–८ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|झहूर अहमद चौधरी क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | ८०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072305.html २२८२] || २३–२७ नोव्हेंबर २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ८०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072306.html २२८५] || २-६ डिसेंबर २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ८०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072307.html २२८८] || १४-१८ डिसेंबर २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072308.html २२८९] || २६-३० डिसेंबर २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ८०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072309.html २२९१] || ४-८ जानेवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075982.html २२९७] || १–५ मार्च २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ८१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075983.html २२९८] || ९-१३ मार्च २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- | ८११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075984.html २३००] || २२-२६ मार्च २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ८१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075985.html २३०२] || ३० मार्च – ३ एप्रिल २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | ८१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157370.html २३२०] || ७-११ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || अनिर्णित |- | ८१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157371.html २३२२] || १६-२० ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} |- | ८१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144993.html २३३३] || ६-१० डिसेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- | ८१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144994.html २३३४] || १४-१८ डिसेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144995.html २३३७] || २६-३० डिसेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ८१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144996.html २३३९] || ३-७ जानेवारी २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ८१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145000.html २३४३] || २४-२८ जानेवारी २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ८२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145001.html २३४५] || १-५ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1152846.html २३५३] || १-५ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} || rowspan=14 | [[२०१९-२१ आय.सी.सी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ८२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1152847.html २३५५] || १४-१८ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1152848.html २३५७] || २२-२६ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1152849.html २३६०] || ४-८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1152850.html २३६२] || १२-१६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183530.html २३६८] || २१-२५ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183531.html २३७२] || २९ नोव्हेंबर - ३ डिसेंबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183532.html २३७४] || १२-१६ डिसेंबर २०१९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183533.html २३७६] || २६-३० डिसेंबर २०१९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183534.html २३७८] || ३-७ जानेवारी २०२० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223869.html २३९६] || १७-२१ डिसेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223870.html २३९८] || २६-३० डिसेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223871.html २४०२] || ७-११ जानेवारी || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]]|| अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223872.html २४०४] || १५-१९ जानेवारी २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263462.html २४४०] || ८-१२ डिसेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=20 | [[२०२१-२३ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२१-२३ आय.सी.सी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ८३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263463.html २४४१] || १६-२० डिसेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263464.html २४४२] || २६-३० डिसेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263465.html २४४६] || ५-९ जानेवारी २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263466.html २४४९] || १४-१८ जानेवारी २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288310.html २४५३] || ४-८ मार्च २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288311.html २४५५] || १२-१६ मार्च २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288312.html २४५८] || २१-२५ मार्च २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307301.html २४६९] || २९ जून - ३ जुलै २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307302.html २४७१] || ८-१२ जुलै २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317484.html २४७७] || ३० नोव्हेंबर – ४ डिसेंबर २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317485.html २४७९] || ८–१२ डिसेंबर २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317492.html २४८२] || १७–२१ डिसेंबर २०२२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317493.html २४८५] || २६-३० डिसेंबर २०२२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317494.html २४८८] || ४-८ जानेवारी २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348652.html २४९०] || ९-१३ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348653.html २४९३] || १७-२१ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348654.html २४९६] || १-५ मार्च २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर स्टेडियम|राजमाता अहिल्याबाई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348655.html २४९९] || ९-१३ मार्च २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1358412.html २५०५] || ७-११ जून २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]]<small>(२०२१-२३ कसोटी विश्वचषक फायनल)</small> || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336043.html २५०७] || १६-२० जून २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} || rowspan=20 | [[२०२३-२०२५ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप|२०२३-२५ आय.सी.सी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ८५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336044.html २५०८] || २८ जून - २ जुलै २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336045.html २५०९] || ६-१० जुलै २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336046.html २५१२] || १९-२३ जुलै २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336047.html २५१५] || २७-३१ जुलै २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375842.html २५१८] || १४-१८ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375843.html २५१९] || २६-३० डिसेंबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375844.html २५२१] || ३-७ जानेवारी २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375845.html २५२३] || १७-२१ जानेवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375846.html २५२४] || २५-२९ जानेवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ८६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388226.html २५३३] || २९ फेब्रुवारी - ४ मार्च २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388227.html २५३५] || ८-१२ मार्च २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426555.html २५६१] || २२-२६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426556.html २५६८] || ६-१० डिसेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426557.html २५७०] || १४-१८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426558.html २५७१] || २६-३० डिसेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426559.html २५७५] || ३-७ जानेवारी २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459906.html २५७९] || २९ जानेवारी - २ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459907.html २५८०] || ६-१० फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449769.html २५८५] || ११-१५ जून २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]<small>(२०२३-२५ कसोटी विश्वचषक फायनल)</small> || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ८७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472517.html २५८९] || २५-२९ जून २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=22 | [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५-२७ आय.सी.सी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ८७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472518.html २५९२] || ३-७ जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472519.html २५९५] || १२-१६ जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455611.html २६०८] || २१-२५ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455612.html २६११] || ४-८ डिसेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455613.html २६१३] || १७-२१ डिसेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455614.html २६१५] || २६-३० डिसेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455615.html २६१६] || ४-८ जानेवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html २६२९] || १३-१७ ऑगस्ट २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html २६३२] || २२-२६ ऑगस्ट २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525659.html] || ९-१३ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525660.html] || १८-२२ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525661.html] || २७-३१ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528711.html] || ९-१३ डिसेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528712.html] || १७-२१ डिसेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528713.html] || २६-३० डिसेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528714.html] || ४-८ जानेवारी २०२७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529244.html] || २१-२५ जानेवारी २०२७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529245.html] || २९ जानेवारी- २ फेब्रुवारी २०२७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529246.html] || ११-१५ फेब्रुवारी २०२७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529247.html] || १९-२३ फेब्रुवारी २०२७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल|झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529248.html] || २७ फेब्रुवारी - ३ मार्च २०२७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || TBD |- | ८९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528715.html] || ११-१५ मार्च २०२७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || TBD || |- style="background:#cfc;" | ८९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547175.html] || १८-२२ जून २०२७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || TBD || rowspan=3 | [[२०२७-२०२९ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप|२०२७-२९ आय.सी.सी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ८९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547176.html] || ३० जून - ४ जुलै २०२७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ९०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547177.html] || ८-१२ जुलै २०२७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || TBD |} === ९०१-१००० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | ९०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547178.html] || २१-२५ जुलै २०२७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|एजेस बोल]], [[साउथहँप्टन]] || TBD || rowspan=2 | [[२०२७-२०२९ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप|२०२७-२९ आय.सी.सी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ९०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547179.html] || २९ जुलै - २ ऑगस्ट २०२७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || TBD |} ==हेही पहा== * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी]] * [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला कसोटी सामन्यांची यादी]] * [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]] * [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी]] {{देशानुसार कसोटी सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट|कसोटी]] ng3hb47q0ls0fijahucft1e4ymhtkt4 2718303 2718302 2026-10-08T21:25:52Z अभय नातू 206 /* ९०१-१००० */ 2718303 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत कसोटी सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रेलियाने १५ मार्च १८७७ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला कसोटी सामना खेळला. जो जगातला पहिला-वहिला कसोटी सामना होता. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रेलियाने खेळलेल्या कसोटी सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |कसोटी क्र. | संपूर्ण सदस्यांचे कसोटी क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध कसोटी खेळली त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || कसोटी विश्वचषकात सामना खेळवला गेला |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62396.html १] || १५-१९ मार्च १८७७ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] || rowspan=99 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62397.html २] || ३१ मार्च - ४ एप्रिल १८७७ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62398.html ३] || २-४ जानेवारी १८७९ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62399.html ४] || ६-८ सप्टेंबर १८८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62400.html ५] || ३१ डिसेंबर १८८१ - ४ जानेवारी १८८२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62401.html ६] || १७-२१ फेब्रुवारी १८८२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62402.html ७] || ३-७ मार्च १८८२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62403.html ८] || १०-१४ मार्च १८८२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62404.html ९] || २८-२९ ऑगस्ट १८८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62405.html १०] || ३० डिसेंबर १८८२ - २ जानेवारी १८८३ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62406.html ११] || १९-२२ जानेवारी १८८३ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62407.html १२] || २६-३० जानेवारी १८८३ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62408.html १३] || १७-२१ फेब्रुवारी १८८३ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62409.html १४] || १०-१२ जुलै १८८४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62410.html १५] || २१-१३ जुलै १८८४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62411.html १६] || ११-१३ ऑगस्ट १८८४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62412.html १७] || १२-१६ डिसेंबर १८८४ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62413.html १८] || १-५ जानेवारी १८८५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62414.html १९] || २०-२४ फेब्रुवारी १८८५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62415.html २०] || १४-१७ मार्च १८८५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62416.html २१] || २१-२५ मार्च १८८५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62417.html २२] || ५-७ जुलै १८८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62418.html २३] || १९-२१ जुलै १८८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62419.html २४] || १२-१४ ऑगस्ट १८८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62420.html २५] || २८-३१ जानेवारी १८८७ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62421.html २६] || २५ फेब्रुवारी - १ मार्च १८८७ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62422.html २७] || १०-१५ फेब्रुवारी १८८८ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62423.html २८] || १६-१७ जुलै १८८८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62424.html २९] || १३-१४ ऑगस्ट १८८८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62425.html ३०] || ३०-३१ ऑगस्ट १८८८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62428.html ३३] || २१-२३ जुलै १८९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62429.html ३४] || ११-१२ ऑगस्ट १८९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62430.html ३५] || १-६ जानेवारी १८९२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62431.html ३६] || २९ जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १८९२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62432.html ३८] || २४-२८ मार्च १८९२ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62434.html ३९] || १७-१९ जुलै १८९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62435.html ४०] || १४-१६ ऑगस्ट १८९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62436.html ४१] || २४-२६ ऑगस्ट १८९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62437.html ४२] || १४-२० डिसेंबर १८९४ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62438.html ४३] || २९ डिसेंबर १८९४ - ३ जानेवारी १८९५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62439.html ४४] || ११-१५ जानेवारी १८९५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62440.html ४५] || १-४ फेब्रुवारी १८९५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62441.html ४६] || १-६ मार्च १८९५ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62445.html ५०] || २२-२४ जून १८९६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62446.html ५१] || १६-१८ जुलै १८९६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62447.html ५२] || १०-१२ ऑगस्ट १८९६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62448.html ५३] || १३-१७ डिसेंबर १८९७ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62449.html ५४] || १-५ जानेवारी १८९८ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62450.html ५५] || १४-१९ जानेवारी १८९८ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62451.html ५६] || २९ जानेवरी - २ फेब्रुवारी १८९८ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62452.html ५७] || २६ फेब्रुवारी - २ मार्च १८९८ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62455.html ६०] || १-३ जून १८९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62456.html ६१] || १५-१७ जून १८९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{ध्वजचिन्ह|ऑस्ट्रेलिया|naval}} [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62457.html ६२] || २९ जून - १ जुलै १८९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62458.html ६३] || १७-१९ जुलै १८९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62459.html ६४] || १४-१६ ऑगस्ट १८९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62460.html ६५] || १३-१६ डिसेंबर १९०१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62461.html ६६] || १-४ जानेवारी १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62462.html ६७] || १७-२३ जानेवारी १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62463.html ६८] || १४-१८ फेब्रुवारी १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62464.html ६९] || २८ फेब्रुवारी - ४ मार्च १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62465.html ७०] || २९-३१ मे १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62466.html ७१] || १२-१४ जून १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62467.html ७२] || ३-५ जुलै १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रॅमल लेन]], [[शेफील्ड]] || {{cr|AUS}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62468.html ७३] || २४-२६ जुलै १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62469.html ७४] || ११-१३ ऑगस्ट १९०२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62470.html ७५] || ११-१४ ऑक्टोबर १९०२ || [[चित्र:Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg|20px]] [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] || [[चित्र:Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg|20px]] [[ओल्ड वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62471.html ७६] || १८-२१ ऑक्टोबर १९०२ || [[चित्र:Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg|20px]] [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] || [[चित्र:Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg|20px]] [[ओल्ड वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62472.html ७७] || ८-११ नोव्हेंबर १९०२ || [[चित्र:Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg|20px]] [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] || [[चित्र:Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg|20px]] [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62473.html ७८] || ११-१७ डिसेंबर १९०३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62474.html ७९] || १-५ जानेवारी १९०४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62475.html ८०] || १५-२० जानेवारी १९०४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62476.html ८१] || २६ फेब्रुवारी - ३ मार्च १९०४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62477.html ८२] || ५-८ मार्च १९०४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62478.html ८३] || २९-३१ मे १९०५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62479.html ८४] || १५-१७ जून १९०५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62480.html ८५] || ३-५ जुलै १९०५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62481.html ८६] || २४-२६ जुलै १९०५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62482.html ८७] || १४-१६ ऑगस्ट १९०५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62491.html ९६] || १३-१८ डिसेंबर १९०७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62492.html ९७] || १-७ जानेवारी १९०७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62493.html ९८] || १०-१६ जानेवारी १९०७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62494.html ९९] || ७-११ फेब्रुवारी १९०७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62495.html १००] || २१-२७ फेब्रुवारी १९०७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62496.html १०१] || २७-२९ मे १९०९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62497.html १०२] || १४-१६ जून १९०९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62498.html १०३] || १-३ जुलै १९०९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62499.html १०४] || २६-२८ जुलै १९०९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62500.html १०५] || ९-११ ऑगस्ट १९०९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62506.html १११] || ९-१४ डिसेंबर १९१० || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62507.html ११२] || ३१ डिसेंबर १९१० - ४ जानेवारी १९११ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62508.html ११३] || ७-१३ जानेवारी १९११ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|RSA|1910}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62509.html ११४] || १७-२१ फेब्रुवारी १९११ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62510.html ११५] || ३-७ मार्च १९११ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62491.html ११६] || १५-२१ डिसेंबर १९११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62492.html ११७] || ३० डिसेंबर १९११ - ३ जानेवारी १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62493.html ११८] || १२-१७ जानेवारी १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62494.html ११९] || ९-१३ फेब्रुवारी १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62495.html १२०] || २३ फेब्रुवारी - १ मार्च १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62387.html १२१] || २७-२८ मे १९१२ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} || [[१९१२ इंग्लंड तिरंगी मालिका]] |} === १०१-२०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62389.html १२३] || २४-२६ जून १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[१९१२ इंग्लंड तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62391.html १२५] || १५-१७ जुलै १९१२ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62392.html १२६] || २९-३१ जुलै १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62393.html १२७] || ५-७ ऑगस्ट १९१२ || {{cr|RSA|1910}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62395.html १२९] || १९-२२ ऑगस्ट १९१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62521.html १३५] || १७-२२ डिसेंबर १९२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=95 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62522.html १३६] || ३१ डिसेंबर १९२० - ४ जानेवारी १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62523.html १३७] || १४-२० जानेवारी १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62524.html १३८] || ११-१६ फेब्रुवारी १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62525.html १३९] || २५ फेब्रुवारी - १ मार्च १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62526.html १४०] || २८-३० मे १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62527.html १४१] || ११-१४ जून १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62528.html १४२] || २-५ जुलै १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62529.html १४३] || २३-२६ जुलै १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62530.html १४४] || १३-१६ ऑगस्ट १९२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62531.html १४५] || ५-७ नोव्हेंबर १९२१ || {{cr|RSA|1910}} || [[चित्र:Red Ensign of South Africa (1912–1951).svg|20px]] [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान, डर्बन|लॉर्ड्स]], [[डर्बन]] || अनिर्णित |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62532.html १४६] || १२-१६ नोव्हेंबर १९२१ || {{cr|RSA|1910}} || [[चित्र:Red Ensign of South Africa (1912–1951).svg|20px]] [[ओल्ड वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62533.html १४७] || २६-२९ नोव्हेंबर १९२१ || {{cr|RSA|1910}} || [[चित्र:Red Ensign of South Africa (1912–1951).svg|20px]] [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62544.html १५८] || १९-२७ डिसेंबर १९२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62545.html १५९] || १-८ जानेवारी १९२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62546.html १६०] || १६-२३ जानेवारी १९२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62547.html १६१] || १३-१८ फेब्रुवारी १९२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62548.html १६२] || २७ फेब्रुवारी - ४ मार्च १९२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62549.html १६३] || १२-१५ जून १९२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62550.html १६४] || २६-२९ जून १९२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62551.html १६५] || १०-१३ जुलै १९२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62552.html १६६] || २४-२७ जुलै १९२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62553.html १६७] || १४-१८ ऑगस्ट १९२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62562.html १७६] || ३० नोव्हेंबर - ५ डिसेंबर १९२८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन शोग्राउंड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62563.html १७७] || १४-२० डिसेंबर १९२८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62564.html १७८] || २९ डिसेंबर १९२८ - ५ जानेवारी १९२९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62565.html १७९] || १-८ फेब्रुवारी १९२९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62566.html १८०] || ८-१६ मार्च १९२९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62580.html १९४] || १३-१७ जून १९३० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62581.html १९५] || २७ जून - १ जुलै १९३० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62582.html १९६] || ११-१५ जुलै १९३० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62583.html १९७] || २५-२९ जुलै १९३० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62584.html १९८] || १६-२२ ऑगस्ट १९३० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62585.html १९९] || १२-१६ डिसेंबर १९३० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62586.html २०१] || १-५ जानेवारी १९३१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62587.html २०३] || १६-२० जानेवारी १९३१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन शोग्राउंड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62588.html २०५] || १३-१४ फेब्रुवारी १९३१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62589.html २०८] || २७ फेब्रुवारी - ४ मार्च १९३१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62598.html २१२] || २७ नोव्हेंबर - ३ डिसेंबर १९३१ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62599.html २१३] || १८-२१ डिसेंबर १९३१ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62600.html २१४] || ३१ डिसेंबर १९३१ - ६ जानेवारी १९३२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62601.html २१५] || २९ जानेवारी - २ फेब्रुवारी १९३२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62602.html २१६] || १२-१५ फेब्रुवारी १९३२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62606.html २२०] || २-७ डिसेंबर १९३२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62607.html २२१] || ३० डिसेंबर १९३२ - ३ जानेवारी १९३३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62608.html २२२] || १३-१९ जानेवारी १९३३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62609.html २२३] || १०-१६ फेब्रुवारी १९३३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} |- | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62610.html २२४] || २३-२८ फेब्रुवारी १९३३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62619.html २३३] || ८-१२ जून १९३४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62620.html २३४] || २२-२५ जून १९३४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62621.html २३५] || ६-१० जुलै १९३४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62622.html २३६] || २०-२४ जुलै १९३४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62623.html २३७] || १८-२२ ऑगस्ट १९३४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62633.html २४७] || १४-१८ डिसेंबर १९३५ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62634.html २४८] || २४-२८ डिसेंबर १९३५ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[ओल्ड वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62635.html २४९] || १-४ जानेवारी १९३६ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62636.html २५०] || १५-१७ फेब्रुवारी १९३६ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[ओल्ड वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62637.html २५१] || २८ फेब्रुवारी - ३ मार्च १९३६ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62641.html २५५] || ४-९ डिसेंबर १९३६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} |- | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62642.html २५६] || १८-२२ डिसेंबर १९३६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62643.html २५७] || १-७ जानेवारी १९३७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62644.html २५८] || २९ जानेवारी - ४ फेब्रुवारी १९३७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62645.html २५९] || २६ फेब्रुवारी - ३ मार्च १९३७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62649.html २६३] || १०-१४ जून १९३८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62650.html २६४] || २४-२८ जून १९३८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62651.html २६५] || २२-२५ जुलै १९३८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62652.html २६६] || २०-२४ ऑगस्ट १९३८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62661.html २७५] || २९-३० मार्च १९४६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62665.html २७९] || २९ नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर १९४६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62666.html २८०] || १३-१९ डिसेंबर १९४६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62667.html २८१] || १-७ जानेवारी १९४७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62668.html २८२] || ३१ जानेवारी - ६ फेब्रुवारी १९४७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62669.html २८३] || २८ फेब्रुवारी - ५ मार्च १९४७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62676.html २९०] || २८ नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर १९४७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62677.html २९१] || १२-१८ डिसेंबर १९४७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62678.html २९२] || १-५ जानेवारी १९४८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62679.html २९४] || २३-२८ जानेवारी १९४८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62680.html २९५] || ६-१० फेब्रुवारी १९४८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62685.html २९९] || १०-१५ जून १९४८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62686.html ३००] || २४-२९ जून १९४८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62687.html ३०१] || ८-१३ जुलै १९४८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62688.html ३०२] || २२-२७ जुलै १९४८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62689.html ३०३] || १४-१८ ऑगस्ट १९४८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62704.html ३१८] || २४-२८ डिसेंबर १९४९ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[इलिस पार्क मैदान]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | १९० ||[https://web.archive.org/web/20181226134705/http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62705.html ३१९] || ३१ डिसेंबर १९४९ - ४ जानेवारी १९५० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62706.html ३२०] || २०-२४ जानेवारी १९५० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62707.html ३२१] || १०-१४ फेब्रुवारी १९५० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[इलिस पार्क मैदान]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62708.html ३२२] || ३-६ मार्च १९५० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62713.html ३२७] || १-५ डिसेंबर १९५० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62714.html ३२८] || २२-२७ डिसेंबर १९५० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62715.html ३२९] || ५-९ जानेवारी १९५१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62716.html ३३०] || २-८ फेब्रुवारी १९५१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62717.html ३३१] || २३-२८ फेब्रुवारी १९५१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62730.html ३४०] || ९-१३ नोव्हेंबर १९५१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62731.html ३४१] || ३० नोव्हेंबर - ५ डिसेंबर १९५१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |} === २०१-३०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62732.html ३४३] || २२-२५ डिसेंबर १९५१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} || rowspan=100 | |- | २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62733.html ३४५] || ३१ डिसेंबर १९५१ - ३ जानेवारी १९५२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62734.html ३४७] || २५-२९ जानेवारी १९५२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62746.html ३५९] || ५-१० डिसेंबर १९५२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62747.html ३६१] || २४-३० डिसेंबर १९५२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62748.html ३६२] || ९-१३ जानेवारी १९५३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62749.html ३६४] || २४-२९ जानेवारी १९५३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62750.html ३६५] || ६-१२ फेब्रुवारी १९५३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62758.html ३७२] || ११-१६ जून १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62759.html ३७३] || २५-३० जून १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62760.html ३७४] || ९-१४ जुलै १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62761.html ३७५] || २३-२८ जुलै १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62762.html ३७६] || १५-१९ ऑगस्ट १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62777.html ३९१] || २६ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62778.html ३९२] || १७-२२ डिसेंबर १९५३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62779.html ३९३] || ३१ डिसेंबर १९५३ - ५ जानेवारी १९५४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62780.html ३९६] || २८ जानेवारी - २ फेब्रुवारी १९५४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62781.html ३९९] || २५ फेब्रुवारी - ३ मार्च १९५४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62789.html ४०३] || २६-३१ मार्च १९५४ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of Jamaica (1906–1957).svg|20px]] [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62790.html ४०४] || ११-१६ एप्रिल १९५४ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of Trinidad and Tobago (1889–1958).svg|20px]] [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | २२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62791.html ४०५] || २६-२९ एप्रिल १९५४ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of British Guiana (1919–1955).svg|20px]] [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | २२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62792.html ४०६] || १४-२० मे १९५४ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of Barbados (1870–1966).svg|20px]] [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || अनिर्णित |- | २२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62793.html ४०८] || ११-१७ जून १९५४ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of Jamaica (1906–1957).svg|20px]] [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | २२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62811.html ४२५] || ७-१२ जून १९५६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | २२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62812.html ४२६] || २१-२६ जून १९५६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | २२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62813.html ४२७] || १२-१७ जुलै १९५६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | २२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62814.html ४२८] || २६-३१ जुलै १९५६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | २२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62815.html ४२९] || २३-२८ ऑगस्ट १९५६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | २२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62816.html ४३०] || ११-१७ ऑक्टोबर १९५६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62817.html ४३१] || १९-२३ ऑक्टोबर १९५६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम, चेन्नई|महानगरपालिका मैदान]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- | २३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62818.html ४३२] || २६-३१ ऑक्टोबर १९५६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || अनिर्णित |- | २३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62819.html ४३३] || २-६ नोव्हेंबर १९५६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|AUS}} |- | २३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62830.html ४४४] || २३-२८ डिसेंबर १९५७ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | २३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62831.html ४४५] || ३१ डिसेंबर १९५७ - ३ जानेवारी १९५८ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | २३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62832.html ४४७] || २४-२९ जानेवारी १९५८ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || अनिर्णित |- | २३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62833.html ४४९] || ७-१२ फेब्रुवारी १९५८ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | २३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62834.html ४५१] || २८ फेब्रुवारी - ४ मार्च १९५८ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- | २३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62850.html ४६०] || ५-१० डिसेंबर १९५८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | २३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62851.html ४६२] || ३१ डिसेंबर १९५८ - ५ जानेवारी १९५९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62852.html ४६४] || ९-१५ जानेवारी १९५९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | २४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62853.html ४६६] || ३० जानेवारी - ५ फेब्रुवारी १९५९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | २४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62854.html ४६८] || १३-१८ फेब्रुवारी १९५९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62865.html ४७९] || १३-१८ नोव्हेंबर १९५९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | २४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62866.html ४८०] || २१-२६ नोव्हेंबर १९५९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- | २४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62867.html ४८१] || ४-९ डिसेंबर १९५९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- | २४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62868.html ४८२] || १२-१६ डिसेंबर १९५९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- | २४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62869.html ४८३] || १९-२४ डिसेंबर १९५९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | २४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62870.html ४८४] || १-६ जानेवारी १९६० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || अनिर्णित |- | २४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62871.html ४८६] || १३-१७ जानेवारी १९६० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम, चेन्नई|महानगरपालिका मैदान]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- | २५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62872.html ४८७] || २३-२८ जानेवारी १९६० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | २५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62888.html ४९८] || ९-१४ डिसेंबर १९६० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || टाय |- | २५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62889.html ५००] || ३० डिसेंबर १९६० - ३ जानेवारी १९६१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62890.html ५०२] || १३-१८ जानेवारी १९६१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|WIN}} |- | २५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62891.html ५०४] || २७ जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९६१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | २५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62892.html ५०६] || १०-१५ फेब्रुवारी १९६१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62893.html ५०७] || ८-१३ जून १९६१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | २५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62894.html ५०८] || २२-२६ जून १९६१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | २५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62895.html ५०९] || ६-८ जुलै १९६१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | २५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62896.html ५१०] || २७ जुलै - १ ऑगस्ट १९६१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | २६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62897.html ५११] || १७-२२ ऑगस्ट १९६१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | २६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62921.html ५३५] || ३० नोव्हेंबर - ५ डिसेंबर १९६२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | २६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62922.html ५३६] || २९ डिसेंबर १९६२ - ३ जानेवारी १९६३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | २६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62923.html ५३७] || ११-१५ जानेवारी १९६३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | २६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62924.html ५३८] || २५-३० जानेवारी १९६३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | २६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62925.html ५३९] || १५-२० फेब्रुवारी १९६३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | २६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62934.html ५४८] || ६-११ डिसेंबर १९६३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | २६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62935.html ५४९] || १-६ जानेवारी १९६४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62936.html ५५०] || १०-१५ जानेवारी १९६४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | २६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62937.html ५५३] || २४-२९ जानेवारी १९६४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62938.html ५५५] || ७-१२ फेब्रुवारी १९६४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | २७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62947.html ५६१] || ४-९ जून १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | २७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62948.html ५६२] || १८-२३ जून १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | २७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62949.html ५६३] || २-६ जुलै १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | २७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62950.html ५६४] || २३-२८ जुलै १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | २७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62951.html ५६५] || १३-१८ ऑगस्ट १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | २७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62952.html ५६६] || २-७ ऑक्टोबर १९६४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम, चेन्नई|महानगरपालिका मैदान]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- | २७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62953.html ५६७] || १०-१५ ऑक्टोबर १९६४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || {{cr|IND}} |- | २७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62954.html ५६८] || १७-२२ ऑक्टोबर १९६४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | २७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62955.html ५६९] || २४-२९ ऑक्टोबर १९६४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- | २८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62956.html ५७०] || ४-८ डिसेंबर १९६४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | २८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62969.html ५८०] || ३-८ मार्च १९६५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}} |- | २८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62970.html ५८४] || २६ मार्च - १ एप्रिल १९६५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | २८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62971.html ५८८] || १४-२० एप्रिल १९६५ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of British Guiana (1955–1966).svg|20px]] [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | २८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62972.html ५८९] || ५-११ मे १९६५ || {{cr|WIN}} || [[चित्र:Flag of Barbados (1870–1966).svg|20px]] [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || अनिर्णित |- | २८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62973.html ५९०] || १४-१७ जून १९६५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | २८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62983.html ५९७] || १०-१५ डिसेंबर १९६५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | २८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62984.html ५९८] || ३० डिसेंबर १९६५ - ४ जानेवारी १९६६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | २८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62985.html ५९९] || ७-११ जानेवारी १९६६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | २८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62986.html ६००] || २८ जानेवारी - १ फेब्रुवारी १९६६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | २९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62987.html ६०१] || ११-१६ फेब्रुवारी १९६६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | २९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62999.html ६११] || २३-२८ डिसेंबर १९६६ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63000.html ६१३] || ३१ डिसेंबर १९६६ - ५ जानेवारी १९६७ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | २९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63001.html ६१५] || २०-२५ जानेवारी १९६७ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63002.html ६१६] || ३-८ फेब्रुवारी १९६७ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | २९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63003.html ६१७] || २४-२८ फेब्रुवारी १९६७ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63010.html ६२४] || २३-२८ डिसेंबर १९६७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | २९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63011.html ६२५] || ३० डिसेंबर १९६७ - ३ जानेवारी १९६८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63012.html ६२६] || १९-२४ जानेवारी १९६८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | २९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63013.html ६२८] || २६-३१ जानेवारी १९६८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63023.html ६३७] || ६-११ जून १९६८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |} === ३०१-४०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ३०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63024.html ६३८] || २०-२५ जून १९६८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित || rowspan=100 | |- | ३०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63025.html ६३९] || ११-१६ जुलै १९६८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ३०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63026.html ६४०] || २५-३० जुलै १९६८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | ३०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63027.html ६४१] || २२-२७ ऑगस्ट १९६८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63028.html ६४२] || ६-१० डिसेंबर १९६८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- | ३०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63029.html ६४३] || २६-३० डिसेंबर १९६८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63030.html ६४४] || ३-८ जानेवारी १९६९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63031.html ६४५] || २४-२९ जानेवारी १९६९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ३०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63032.html ६४६] || १४-२० फेब्रुवारी १९६९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63051.html ६६४] || ४-९ नोव्हेंबर १९६९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || {{cr|AUS}} |- | ३११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63052.html ६६६] || १५-२० नोव्हेंबर १९६९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | ३१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63053.html ६६७] || २८ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर १९६९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ३१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63054.html ६६८] || १२-१६ डिसेंबर १९६९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|AUS}} |- | ३१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63055.html ६६९] || २४-२८ डिसेंबर १९६९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- | ३१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63056.html ६७०] || २२-२७ जानेवारी १९७० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ३१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63057.html ६७१] || ५-९ फेब्रुवारी १९७० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ३१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63058.html ६७२] || १९-२४ फेब्रुवारी १९७० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ३१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63059.html ६७३] || ५-१० मार्च १९७० || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ३१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63060.html ६७४] || २७ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर १९७० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ३२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63061.html ६७५] || ११-१६ डिसेंबर १९७० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ३२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63062.html ६७६] || ९-१४ जानेवारी १९७१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ३२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63063.html ६७७] || २१-२६ जानेवारी १९७१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ३२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63064.html ६७८] || २९ जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९७१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ३२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63065.html ६७९] || १२-१७ फेब्रुवारी १९७१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ३२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63084.html ६९८] || ८-१३ जून १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ३२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63085.html ६९९] || २२-२६ जून १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ३२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63086.html ७००] || १३-१८ जुलै १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ३२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63087.html ७०१] || २७-२९ जुलै १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ३२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63088.html ७०२] || १०-१६ ऑगस्ट १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ३३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63094.html ७०४] || २२-२७ डिसेंबर १९७२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ३३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63095.html ७०५] || २९ डिसेंबर १९७२ - ३ जानेवारी १९७३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63096.html ७०७] || ६-११ जानेवारी १९७३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63100.html ७१४] || १६-२१ फेब्रुवारी १९७३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || अनिर्णित |- | ३३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63101.html ७१६] || ९-१४ मार्च १९७३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || अनिर्णित |- | ३३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63102.html ७१८] || २३-२८ मार्च १९७३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]]|| {{cr|AUS}} |- | ३३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63103.html ७२०] || ६-११ एप्रिल १९७३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ३३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63104.html ७२१] || २१-२६ एप्रिल १९७३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | ३३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63114.html ७२८] || २९ डिसेंबर १९७३ - २ जानेवारी १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63115.html ७२९] || ५-१० जानेवारी १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ३४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63116.html ७३०] || २६-३१ जानेवारी १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ३४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63122.html ७३३] || १-६ मार्च १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ३४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63123.html ७३५] || ८-१३ मार्च १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- | ३४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63124.html ७३६] || २२-२४ मार्च १९७४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ३४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63136.html ७४६] || २७ नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर १९७४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ३४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63137.html ७४८] || १३-१७ डिसेंबर १९७४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ३४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63138.html ७४९] || २६-३१ डिसेंबर १९७४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ३४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63139.html ७५१] || ४-९ जानेवारी १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63140.html ७५४] || २५-३० जानेवारी १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ३४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63141.html ७५५] || ८-१३ फेब्रुवारी १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ३५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63146.html ७६०] || १०-१४ जुलै १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ३५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63147.html ७६१] || ३१ जुलै - ५ ऑगस्ट १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ३५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63148.html ७६२] || १४-१९ ऑगस्ट १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || अनिर्णित |- | ३५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63149.html ७६३] || २८ ऑगस्ट - ३ सप्टेंबर १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ३५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63150.html ७६४] || २८ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ३५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63151.html ७६५] || १२-१६ डिसेंबर १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- | ३५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63152.html ७६६] || २६-३० डिसेंबर १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63153.html ७६७] || ३-७ जानेवारी १९७६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63154.html ७६८] || २३-२८ जानेवारी १९७६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ३५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63155.html ७७०] || ३१ जानेवारी - ५ फेब्रुवारी १९७६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63179.html ७८९] || २४-२९ डिसेंबर १९७६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ३६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63180.html ७९०] || १-६ जानेवारी १९७७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63181.html ७९२] || १४-१८ जानेवारी १९७७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}} |- | ३६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63182.html ७९६] || १८-२३ फेब्रुवारी १९७७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || अनिर्णित |- | ३६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63183.html ७९८] || २५ फेब्रुवारी - १ मार्च १९७७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ३६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63189.html ८००] || १२-१७ मार्च १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63190.html ८०४] || १६-२१ जून १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ३६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63191.html ८०५] || ७-१२ जुलै १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ३६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63192.html ८०६] || २८ जुलै - २ ऑगस्ट १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ३६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63193.html ८०७] || ११-१५ ऑगस्ट १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ३७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63194.html ८०८] || २५-३० ऑगस्ट १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ३७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63195.html ८०९] || २-६ डिसेंबर १९७७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ३७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63196.html ८११] || १६-२१ डिसेंबर १९७७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ३७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63197.html ८१२] || ३० डिसेंबर १९७७ - ४ जानेवारी १९७८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ३७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63198.html ८१४] || ७-१२ जानेवारी १९७८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | ३७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63199.html ८१६] || २८ जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९७८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ३७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63206.html ८१९] || ३-५ मार्च १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]]|| {{cr|WIN}} |- | ३७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63207.html ८२१] || १७-१९ मार्च १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ३७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63208.html ८२२] || ३१ मार्च - ५ एप्रिल १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ३७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63209.html ८२३] || १५-१८ एप्रिल १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ३८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63210.html ८२४] || २८ एप्रिल - ३ मे १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || अनिर्णित |- | ३८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63220.html ८३४] || १-६ डिसेंबर १९७८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} |- | ३८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63221.html ८३६] || १५-२० डिसेंबर १९७८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} |- | ३८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63222.html ८३८] || २९ डिसेंबर १९७८ - ३ जानेवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63223.html ८४०] || ६-११ जानेवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ३८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63224.html ८४३] || २७ जानेवारी - १ फेब्रुवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ३८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63225.html ८४६] || १०-१४ फेब्रुवारी १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ३८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63235.html ८४९] || १०-१५ मार्च १९७९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} |- | ३८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63236.html ८५०] || २४-२९ मार्च १९७९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ३८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63241.html ८५५] || ११-१६ सप्टेंबर १९७९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[मद्रास]] || अनिर्णित |- | ३९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63242.html ८५६] || १९-२४ सप्टेंबर १९७९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर]] || अनिर्णित |- | ३९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63243.html ८५७] || २-७ ऑक्टोबर १९७९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | ३९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63244.html ८५८] || १३-१८ ऑक्टोबर १९७९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | ३९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63245.html ८५९] || २६-३१ ऑक्टोबर १९७९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ३९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63246.html ८६०] || ३-७ नोव्हेंबर १९७९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || {{cr|IND}} |- | ३९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63253.html ८६२] || १-५ डिसेंबर १९७९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ३९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63256.html ८६४] || १४-१९ डिसेंबर १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ३९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63254.html ८६७] || २९ डिसेंबर १९७९ - १ जानेवारी १९८० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- | ३९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63257.html ८६८] || ४-८ जानेवारी १९८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63255.html ८७०] || २६-३० जानेवारी १९८० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- | ४०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63258.html ८७२] || १-६ फेब्रुवारी १९८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |} === ४०१-५०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ४०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63263.html ८७६] || २७ फेब्रुवारी - २ मार्च १९८० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} || rowspan=100 | |- | ४०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63264.html ८७८] || ६-११ मार्च १९८० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम, फैसलाबाद|इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || अनिर्णित |- | ४०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63265.html ८७९] || १८-२३ मार्च १९८० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | ४०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63271.html ८८०] || २८ ऑगस्ट - २ सप्टेंबर १९८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ४०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63276.html ८८७] || २८-३० नोव्हेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63277.html ८८९] || १२-१४ डिसेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ४०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63278.html ८९१] || २६-३० डिसेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ४०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63279.html ८९३] || २-४ जानेवारी १९८० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63280.html ८९४] || २३-२७ जानेवारी १९८० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63281.html ८९५] || ७-११ फेब्रुवारी १९८१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ४११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63289.html ९०३] || १८-२२ जून १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ४१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63290.html ९०४] || २-७ जुलै १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ४१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63291.html ९०५] || १६-२१ जुलै १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ४१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63292.html ९०६] || २० जुलै - २ ऑगस्ट १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ४१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63293.html ९०७] || १३-१७ ऑगस्ट १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ४१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63294.html ९०८] || २७ ऑगस्ट - १ सप्टेंबर १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ४१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63295.html ९०९] || १३-१७ नोव्हेंबर १९८१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ४१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63296.html ९१०] || २७ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९८१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63297.html ९१३] || ११-१५ डिसेंबर १९८१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|PAK}} |- | ४२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63304.html ९१५] || २६-३० डिसेंबर १९८१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63305.html ९१७] || २-६ जानेवारी १९८१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ४२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63306.html ९१९] || ३० जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९८१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- | ४२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63308.html ९२२] || २६ फेब्रुवारी - २ मार्च १९८२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ४२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63309.html ९२४] || १२-१६ मार्च १९८२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ४२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63310.html ९२६] || १९-२२ मार्च १९८२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ४२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63321.html ९३५] || २२-२७ सप्टेंबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | ४२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63322.html ९३६] || ३० सप्टेंबर - ५ ऑक्टोबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम, फैसलाबाद|इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || {{cr|PAK}} |- | ४२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63323.html ९३७] || १४-१९ ऑक्टोबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ४२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63324.html ९३८] || १२-१७ नोव्हेंबर १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ४३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63325.html ९३९] || २६ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63326.html ९४०] || १०-१५ डिसेंबर १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ४३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63327.html ९४३] || २६-३० डिसेंबर १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ४३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63328.html ९४४] || २-७ जानेवारी १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ४३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63342.html ९५५] || २२-२६ एप्रिल १९८३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[असगिरिया स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} |- | ४३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63356.html ९६६] || ११-१४ नोव्हेंबर १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ४३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63357.html ९६९] || २५-२९ नोव्हेंबर १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ४३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63358.html ९७०] || ९-१३ डिसेंबर १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63359.html ९७३] || २६-३० डिसेंबर १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ४३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63360.html ९७४] || २-६ जानेवारी १९८४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63367.html ९७९] || २-७ मार्च १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || अनिर्णित |- | ४४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63368.html ९८३] || १६-२१ मार्च १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | ४४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63369.html ९८६] || ३० मार्च - ४ एप्रिल १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ४४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63370.html ९८७] || ७-११ एप्रिल १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || {{cr|WIN}} |- | ४४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63371.html ९८८] || २८ एप्रिल - २ मे १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}} |- | ४४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63383.html ९९७] || ९-१२ नोव्हेंबर १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- | ४४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63384.html ९९९] || २३-२६ नोव्हेंबर १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- | ४४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63385.html १००२] || ७-११ डिसेंबर १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- | ४४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63386.html १००५] || २२-३७ डिसेंबर १९८४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ४४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63387.html १००६] || ३० डिसेंबर १९८४ - २ जानेवारी १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63403.html १०१७] || १३-१८ जून १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ४५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63404.html १०१८] || २७ जून - २ जुलै १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ४५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63405.html १०१९] || ११-१६ जुलै १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ४५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63406.html १०२०] || १-६ ऑगस्ट १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ४५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63407.html १०२१] || १५-२० ऑगस्ट १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ४५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63408.html १०२२] || २९ ऑगस्ट - २ सप्टेंबर १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ४५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63415.html १०२९] || ८-१२ नोव्हेंबर १९८५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|NZ}} |- | ४५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63416.html १०३०] || २२-२६ नोव्हेंबर १९८५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63417.html १०३१] || ३० नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर १९८५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|NZ}} |- | ४५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63418.html १०३२] || १३-१७ डिसेंबर १९८५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63419.html १०३३] || २६-३० डिसेंबर १९८५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ४६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63420.html १०३४] || २-६ जानेवारी १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ४६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63421.html १०३५] || २१-२५ फेब्रुवारी १९८६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ४६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63422.html १०३८] || २८ फेब्रुवारी - ४ मार्च १९८६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || अनिर्णित |- | ४६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63423.html १०४०] || १३-१७ मार्च १९८६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ४६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63438.html १०५२] || १८-२२ सप्टेंबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[मद्रास]] || टाय |- | ४६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63439.html १०५३] || २६-३० सप्टेंबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | ४६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63440.html १०५४] || १५-१९ ऑक्टोबर १९८६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || अनिर्णित |- | ४६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63444.html १०५७] || १४-१९ नोव्हेंबर १९८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} |- | ४६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63445.html १०५९] || २८ नोव्हेंबर - ३ डिसेंबर १९८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ४७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63446.html १०६०] || १२-१६ डिसेंबर १९८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63447.html १०६२] || २६-३० डिसेंबर १९८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ४७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63448.html १०६५] || १०-१५ जानेवारी १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63473.html १०८२] || ४-७ डिसेंबर १९८७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63474.html १०८४] || ११-१५ डिसेंबर १९८७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63475.html १०८७] || २६-३० डिसेंबर १९८७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ४७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63476.html १०९०] || २९ जानेवारी - २ फेब्रुवारी १९८८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ४७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63480.html १०९२] || १२-१५ फेब्रुवारी १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ४७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63490.html ११०४] || १५-२० सप्टेंबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | ४७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63491.html ११०५] || २३-२८ सप्टेंबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम, फैसलाबाद|इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || अनिर्णित |- | ४८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63492.html ११०६] || ७-११ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | ४८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63496.html ११०८] || १८-२१ नोव्हेंबर १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- | ४८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63497.html १११०] || २-६ डिसेंबर १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- | ४८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63498.html १११२] || २४-२९ डिसेंबर १९८८|| {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- | ४८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63499.html १११३] || २६-३० जानेवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63500.html १११४] || ३-७ फेब्रुवारी १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63507.html ११२१] || ८-१३ जून १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | ४८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63508.html ११२२] || २२-२७ जून १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ४८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63509.html ११२३] || ६-११ जुलै १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ४८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63510.html ११२४] || २७ जुलै - १ ऑगस्ट १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ४९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63511.html ११२५] || १०-१४ ऑगस्ट १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ४९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63512.html ११२६] || २४-२९ ऑगस्ट १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ४९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63517.html ११२९] || २४-२८ नोव्हेंबर १९८९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ४९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63518.html ११३१] || ८-१२ डिसेंबर १९८९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ४९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63519.html ११३३] || १६-२० डिसेंबर १९८९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ४९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63520.html ११३४] || १२-१६ जानेवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63521.html ११३५] || १९-२३ जानेवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63522.html ११३७] || ३-८ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ४९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63530.html ११४१] || १५-१९ मार्च १९९० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}} |- | ४९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63543.html ११५५] || २३-२५ नोव्हेंबर १९९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63544.html ११५९] || २६-३० डिसेंबर १९९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |} === ५०१-६०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ५०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63545.html ११६०] || ४-८ जानेवारी १९९१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित || rowspan=100 | |- | ५०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63546.html ११६१] || २५-२९ जानेवारी १९९१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ५०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63547.html ११६३] || १-५ फेब्रुवारी १९९१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ५०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63552.html ११६६] || १-६ मार्च १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || अनिर्णित |- | ५०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63553.html ११६७] || २३-२८ मार्च १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ५०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63554.html ११६८] || ५-१० एप्रिल १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | ५०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63555.html ११६९] || १९-२४ एप्रिल १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ५०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63556.html ११७०] || २७ एप्रिल - १ मे १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || {{cr|AUS}} |- | ५०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63563.html ११७७] || २९ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर १९९१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63564.html ११८०] || २६-२९ डिसेंबर १९९१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ५११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63565.html ११८१] || २-६ जानेवारी १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ५१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63566.html ११८४] || २५-२९ जानेवारी १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ५१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63567.html ११८६] || १-५ फेब्रुवारी १९९२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ५१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63580.html ११९४] || १७-२२ ऑगस्ट १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ५१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63581.html ११९५] || २८ ऑगस्ट - २ सप्टेंबर १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ५१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63582.html ११९६] || ८-१३ सप्टेंबर १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[डि सॉयसा मैदान]], [[श्रीलंका|मोराटुवा]] || अनिर्णित |- | ५१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63590.html १२०२] || २७ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ५१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63591.html १२०५] || २६-३० डिसेंबर १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ५१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63592.html १२०८] || २-६ जानेवारी १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ५२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63593.html १२१०] || २३-२६ जानेवारी १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|WIN}} |- | ५२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63594.html १२१२] || ३० जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- | ५२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63601.html १२१५] || २५-२८ फेब्रुवारी १९९३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ५२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63602.html १२१६] || ४-८ मार्च १९९३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ५२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63603.html १२१७] || १२-१६ मार्च १९९३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ५२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63609.html १२२३] || ३-७ जून १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ५२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63610.html १२२४] || १७-२१ जून १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ५२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63611.html १२२५] || १-६ जुलै १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ५२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63612.html १२२७] || २२-२६ जुलै १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | ५२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63613.html १२३०] || ५-९ ऑगस्ट १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ५३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63614.html १२३१] || १९-२३ ऑगस्ट १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ५३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63621.html १२३५] || १२-१६ नोव्हेंबर १९९३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ५३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63622.html १२३६] || २६-२९ नोव्हेंबर १९९३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ५३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63623.html १२३८] || ३-७ डिसेंबर १९९३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63628.html १२४२] || २६-३० डिसेंबर १९९३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ५३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63629.html १२४३] || २-६ जानेवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ५३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63630.html १२४६] || २८ जानेवारी - १ फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ५३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63642.html १२५२] || ४-८ मार्च १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA|1928}} |- | ५३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63643.html १२५३] || १७-२१ मार्च १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ५३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63644.html १२५६] || २५-२९ मार्च १९९४ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || अनिर्णित |- | ५४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63654.html १२६८] || २८ सप्टेंबर - २ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | ५४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63655.html १२६९] || ५-९ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || अनिर्णित |- | ५४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63656.html १२७३] || १-५ नोव्हेंबर १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | ५४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63663.html १२७५] || २५-२९ नोव्हेंबर १९९४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63664.html १२७९] || २४-२९ डिसेंबर १९९४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ५४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63665.html १२८१] || १-५ जानेवारी १९९५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ५४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63666.html १२८४] || २६-३० जानेवारी १९९५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ५४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63667.html १२८७] || ३-७ फेब्रुवारी १९९५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ५४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63680.html १२९४] || ३१ मार्च - २ एप्रिल १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ५४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63681.html १२९५] || ८-१३ एप्रिल १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || अनिर्णित |- | ५५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63682.html १२९६] || २१-२३ एप्रिल १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ५५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63683.html १२९७] || २९ एप्रिल - ३ मे १९९५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ५५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63697.html १३११] || ९-१३ नोव्हेंबर १९९५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63698.html १३१३] || १७-२० नोव्हेंबर १९९५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ५५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63699.html १३१४] || ३० नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर १९९५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}} |- | ५५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63706.html १३१७] || ८-११ डिसेंबर १९९५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ५५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63707.html १३१९] || २६-३० डिसेंबर १९९५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ५५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63708.html १३२४] || २५-२९ जानेवारी १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ५५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63721.html १३३५] || १०-१३ ऑक्टोबर १९९६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ५५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63729.html १३४०] || २२-२६ नोव्हेंबर १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63730.html १३४३] || २९ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ५६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63731.html १३४६] || २६-२८ डिसेंबर १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|WIN}} |- | ५६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63732.html १३५२] || २५-२८ जानेवारी १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ५६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63733.html १३५३] || १-३ फेब्रुवारी १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- | ५६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63742.html १३५६] || २८ फेब्रुवारी - ४ मार्च १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ५६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63743.html १३६०] || १४-१७ मार्च १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|AUS}} |- | ५६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63744.html १३६२] || २१-२४ मार्च १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} |- | ५६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63754.html १३६८] || ५-८ जून १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ५६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63755.html १३७०] || १९-२३ जून १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ५६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63756.html १३७२] || ३-७ जुलै १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- | ५७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63757.html १३७३] || २४-२८ जुलै १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | ५७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63758.html १३७५] || ७-१० ऑगस्ट १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ५७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63759.html १३७७] || २१-२३ ऑगस्ट १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ५७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63769.html १३८३] || ७-१२ नोव्हेंबर १९९७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63770.html १३८६] || २०-२३ नोव्हेंबर १९९७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ५७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63771.html १३८८] || २७ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९९७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित |- | ५७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63778.html १३९२] || २६-३० डिसेंबर १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ५७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63779.html १३९३] || २-५ जानेवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ५७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63780.html १३९७] || ३० जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९९८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ५७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63794.html १४०५] || ६-१० मार्च १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ५८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63795.html १४०९] || १८-२१ मार्च १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ५८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63796.html १४१३] || २५-२८ मार्च १९९८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- | ५८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63810.html १४२४] || १-५ ऑक्टोबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|AUS}} |- | ५८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63811.html १४२६] || १५-१९ ऑक्टोबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[अरबाब नियाझ स्टेडियम]], [[पेशावर]] || अनिर्णित |- | ५८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63812.html १४२७] || २२-२६ ऑक्टोबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- | ५८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63814.html १४२८] || २०-२४ नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ५८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63815.html १४३१] || २८-३० नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ५८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63816.html १४३४] || ११-१५ डिसेंबर १९९८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ५८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63817.html १४३६] || २६-२९ डिसेंबर १९९८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ५८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63818.html १४३९] || २-५ जानेवारी १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ५९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63837.html १४४८] || ५-८ मार्च १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63838.html १४५१] || १३-१६ मार्च १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}} |- | ५९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63839.html १४५३] || २६-३० मार्च १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ५९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63840.html १४५४] || ३-७ एप्रिल १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || {{cr|AUS}} |- | ५९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63845.html १४५९] || ९-११ सप्टेंबर १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[असगिरिया स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}} |- | ५९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63846.html १४६०] || २२-२६ सप्टेंबर १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || अनिर्णित |- | ५९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63847.html १४६१] || ३० सप्टेंबर - ४ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ५९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63851.html १४६३] || १४-१७ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- | ५९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63854.html १४६७] || ५-९ नोव्हेंबर १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ५९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63855.html १४६९] || १८-२२ नोव्हेंबर १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ६०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63856.html १४७२] || २६-२८ नोव्हेंबर १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |} === ६०१-७०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ६०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63865.html १४७६] || १०-१४ डिसेंबर १९९९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} || rowspan=100 | |- | ६०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63866.html १४७९] || २६-३० डिसेंबर १९९९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63867.html १४८१] || २-४ जानेवारी २००० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63875.html १४८८] || ११-१५ मार्च २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ६०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63876.html १४९१] || २४-२८ मार्च २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ६०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63877.html १४९३] || ३१ मार्च - ३ एप्रिल २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन (न्यू झीलंड)|हॅमिल्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ६०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63907.html १५१६] || २३-२५ नोव्हेंबर २००० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63908.html १५२०] || १-३ डिसेंबर २००० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ६०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63909.html १५२३] || १५-१९ डिसेंबर २००० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63910.html १५२५] || २६-२९ डिसेंबर २००० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63911.html १५२७] || २-६ जानेवारी २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63919.html १५३१] || २७ फेब्रुवारी - १ मार्च २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- | ६१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63920.html १५३५] || ११-१५ मार्च २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ६१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63921.html १५३९] || १८-२२ मार्च २००१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ६१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63936.html १५५०] || ५-८ जुलै २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ६१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63937.html १५५२] || १९-२२ जुलै २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ६१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63938.html १५५४] || २-४ ऑगस्ट २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- | ६१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63939.html १५५६] || १६-२० ऑगस्ट २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ६१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63940.html १५५८] || २३-२७ ऑगस्ट २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ६२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63953.html १५६५] || ८-१२ नोव्हेंबर २००१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ६२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63954.html १५७१] || २२-२६ नोव्हेंबर २००१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित |- | ६२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63955.html १५७३] || ३० नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर २००१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ६२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63964.html १५७६] || १४-१८ डिसेंबर २००१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63965.html १५८०] || २६-२९ डिसेंबर २००१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63966.html १५८२] || २-५ जानेवारी २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63978.html १५९०] || २२-२४ फेब्रुवारी २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ६२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63979.html १५९३] || ८-१२ मार्च २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ६२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63980.html १५९५] || १५-१८ मार्च २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} |- | ६२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64001.html १६१५] || ३-७ ऑक्टोबर २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[पैकियासोती सरवणमुट्टू स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ६३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64002.html १६१७] || ११-१२ ऑक्टोबर २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- | ६३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64003.html १६२०] || १९-२२ ऑक्टोबर २००२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- | ६३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64009.html १६२३] || ७-१० नोव्हेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64010.html १६२८] || २१-२४ नोव्हेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64011.html १६२९] || २९ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ६३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64012.html १६३४] || २६-३० डिसेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64013.html १६३६] || २-६ जानेवारी २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ६३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64024.html १६३८] || १०-१३ एप्रिल २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[बाउर्डा]], [[जॉर्जटाउन (गयाना)|जॉर्जटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ६३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64025.html १६३९] || १९-२३ एप्रिल २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64026.html १६४३] || १-५ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ६४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64027.html १६४५] || ९-१३ मे २००३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉन्स]] || {{cr|WIN}} |- | ६४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64036.html १६५०] || १८-२० जुलै २००३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | ६४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64037.html १६५२] || २५-२८ जुलै २००३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम|बुंडबर्ग रम स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | ६४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64048.html १६६१] || ९-१३ ऑक्टोबर २००३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ६४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64049.html १६६३] || १७-२० ऑक्टोबर २००३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64059.html १६७१] || ४-८ डिसेंबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ६४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64060.html १६७३] || १२-१६ डिसेंबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- | ६४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64061.html १६७८] || २६-३० डिसेंबर २००३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64062.html १६८०] || २-६ जानेवारी २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ६४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64071.html १६८५] || ८-१२ मार्च २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|AUS}} |- | ६५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64072.html १६८८] || १६-२० मार्च २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[असगिरिया स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} |- | ६५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64073.html १६९१] || २४-२८ मार्च २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ६५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64091.html १७०५] || १-३ जुलै २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | ६५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64092.html १७०६] || ९-१३ जुलै २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || अनिर्णित |- | ६५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64099.html १७१३] || ६-१० ऑक्टोबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- | ६५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64100.html १७१४] || १४-१८ ऑक्टोबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | ६५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64101.html १७१८] || २६-२९ ऑक्टोबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|AUS}} |- | ६५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64102.html १७२०] || ३-५ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ६५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64107.html १७२१] || १८-२१ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64108.html १७२३] || २६-३० नोव्हेंबर २००४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64113.html १७२६] || १६-१९ डिसेंबर २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ६६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64114.html १७२९] || २६-२९ डिसेंबर २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64115.html १७३१] || २-५ जानेवारी २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64128.html १७३९] || १०-१३ मार्च २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लँसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ६६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64129.html १७४२] || १८-२२ मार्च २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ६६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64130.html १७४४] || २६-२९ मार्च २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | ६६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/213856.html १७५६] || २१-२४ जुलै २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ६६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/215010.html १७५८] || ४-७ ऑगस्ट २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ६६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/215686.html १७६०] || ११-१५ ऑगस्ट २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ६६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/216994.html १७६२] || २५-२८ ऑगस्ट २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ६७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/218383.html १७६३] || ८-१२ सप्टेंबर २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ६७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/221840.html १७६८] || १४-१७ ऑक्टोबर २००५ || [[चित्र:Icc_large.jpeg‎|20px]] [[आंतरराष्ट्रीय XI क्रिकेट संघ|आंतरराष्ट्रीय XI]] || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/223889.html १७६९] || ३-६ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226120.html १७७१] || १७-२१ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ६७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226348.html १७७३] || २५-२९ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226371.html १७७७] || १६-२० डिसेंबर २००५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ६७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226372.html १७७९] || २६-३० डिसेंबर २००५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226373.html १७८०] || २-६ जानेवारी २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238201.html १७८९] || १६-१८ मार्च २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ६७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238202.html १७९२] || २४-२८ मार्च २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ६८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238203.html १७९५] || ३१ मार्च - ४ एप्रिल २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ६८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238171.html १७९७] || ९-१३ एप्रिल २००६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खानसाहेब ओस्मान अली स्टेडियम]], [[बांगलादेश|नारायणगंज]] || {{cr|AUS}} |- | ६८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238172.html १७९९] || १६-२० एप्रिल २००६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | ६८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249222.html १८१७] || २३-२७ नोव्हेंबर २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249223.html १८१९] || १-५ डिसेंबर २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ६८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249224.html १८२१] || १४-१८ डिसेंबर २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ६८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249225.html १८२४] || २६-३० डिसेंबर २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249226.html १८२६] || २-६ जानेवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291338.html १८४५] || ८-१२ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ६८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291339.html १८४७] || १६-२० नोव्हेंबर २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ६९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291351.html १८५५] || २६-२९ डिसेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291352.html १८५७] || २-६ जानेवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291353.html १८६२] || १६-१९ जानेवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} |- | ६९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291354.html १८६३] || २४-२८ जानेवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ६९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319139.html १८७५] || २२-२६ मे २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ६९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319140.html १८७७] || ३० मे - ३ जून २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || अनिर्णित |- | ६९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319141.html १८७९] || १२-१६ जून २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ६९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345669.html १८८७] || ९-१३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित |- | ६९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345670.html १८८९] || १७-२१ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ६९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345671.html १८९१] || २९ ऑक्टोबर - २ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | ७०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345672.html १८९२] || ६-१० नोव्हेंबर २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |} === ७०१-८०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ७०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351679.html १८९४] || २०-२४ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=100 | |- | ७०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351680.html १८९६] || २८ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर २००८ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351681.html १८९९] || १७-२१ डिसेंबर २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- | ७०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351682.html १९०२] || २६-३० डिसेंबर २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|RSA}} |- | ७०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351683.html १९०४] || ३-७ जानेवारी २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350472.html १९१०] || २६ फेब्रुवारी - २ मार्च २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ७०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350473.html १९१३] || ६-१० मार्च २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ७०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350474.html १९१६] || १९-२३ मार्च २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ७०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345970.html १९२२] || ८-१२ जुलै २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || अनिर्णित |- | ७१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345971.html १९२५] || १६-२० जुलै २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ७११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345972.html १९२८] || ३० जुलै - ३ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ७१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345973.html १९२९] || ७-९ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|AUS}} |- | ७१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345974.html १९३१] || २०-२३ ऑगस्ट २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ७१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406189.html १९३६] || २६-२८ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406190.html १९३९] || ४-८ डिसेंबर २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ७१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406191.html १९४१] || १६-२० डिसेंबर २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ७१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406199.html १९४३] || २६-३० डिसेंबर २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406200.html १९४५] || ३-६ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406201.html १९४७] || १४-१८ जानेवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ७२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423789.html १९५५] || १९-२३ मार्च २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423790.html १९५७] || २७-३१ मार्च २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन (न्यू झीलंड)|हॅमिल्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426394.html १९६३] || १३-१७ जुलै २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426395.html १९६५] || २१-२५ जुलै २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|PAK}} |- | ७२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/464526.html १९७२] || १-५ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ७२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/464527.html १९७३] || ९-१३ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ७२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428749.html १९८१] || २५-२९ नोव्हेंबर २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ७२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428750.html १९८३] || ३-७ डिसेंबर २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ७२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428751.html १९८४] || १६-२० डिसेंबर २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ७२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428752.html १९८६] || २६-३० डिसेंबर २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- | ७३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428753.html १९८९] || ३-७ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}} |- | ७३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516212.html २००५] || ३१ ऑगस्ट - ४ सप्टेंबर २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|AUS}} |- | ७३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516213.html २००७] || ८-१२ सप्टेंबर २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित |- | ७३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516214.html २००८] || १६-२० सप्टेंबर २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ७३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514029.html २०१६] || ९-१३ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ७३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514030.html २०१८] || १७-२१ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ७३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518947.html २०२०] || १-५ डिसेंबर २०११ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518948.html २०२१] || ९-१३ डिसेंबर २०११ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|NZL}} |- | ७३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518950.html २०२५] || २६-३० डिसेंबर २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518951.html २०२७] || ३-६ जानेवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518952.html २०२९] || १३-१५ जानेवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ७४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518953.html २०३१] || २४-२८ जानेवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540176.html २०४०] || ७-११ एप्रिल २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ७४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540177.html २०४१] || १५-१९ एप्रिल २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | ७४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540178.html २०४२] || २३-२७ एप्रिल २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क (डोमिनिका)|विंडसर पार्क]], [[रुसाउ]] || {{cr|AUS}} |- | ७४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573007.html २०५६] || ९-१३ नोव्हेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ७४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573008.html २०६१] || २२-२६ नोव्हेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ७४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573009.html २०६४] || ३० नोव्हेंबर-४ डिसेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- | ७४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573011.html २०६७] || १४-१८ डिसेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ७४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573012.html २०६८] || २६-३० डिसेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573013.html २०७०] || ३-७ जानेवारी २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598812.html २०७४] || २२-२६ फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ७५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598813.html २०७६] || २-५ मार्च २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ७५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598814.html २०८१] || १४-१८ मार्च २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ७५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598815.html २०८५] || २२-२४ मार्च २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ७५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566932.html २०९०] || १०-१४ जुलै २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ७५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566933.html २०९१] || १८-२२ जुलै २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ७५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566934.html २०९२] || १-५ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ७५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566935.html २०९३] || ९-१३ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान|रिव्हरसाईड स्टेडियम]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|ENG}} |- | ७५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566936.html २०९४] || २१-२५ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ७६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592397.html २१०३] || २१-२५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592398.html २१०५] || ५-९ डिसेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592399.html २१०७] || १३-१७ डिसेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ७६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592400.html २११०] || २६-३० डिसेंबर २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592401.html २११३] || ३-७ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648673.html २११९] || १२-१६ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन, गौतेंग|सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- | ७६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648675.html २१२१] || २०-२४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- | ७६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648677.html २१२२] || १-५ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ७६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/727927.html २१४०] || २२-२६ ऑक्टोबर २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- | ७६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/727929.html २१४२] || ३० ऑक्टोबर-३ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} |- | ७७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754737.html २१४८] || ९-१३ डिसेंबर २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754739.html २१४९] || १७-२० डिसेंबर २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754741.html २१५२] || २६-३० डिसेंबर २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ७७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754743.html २१५६] || ६-१० जानेवारी २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ७७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/810423.html २१६४] || ३-५ जून २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क (डोमिनिका)|विंडसर पार्क]], [[रुसाउ]] || {{cr|AUS}} |- | ७७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/810425.html २१६६] || ११–१५ जून २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743963.html २१७०] || ८-१२ जुलै २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- | ७७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743965.html २१७१] || १६-२० जुलै २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743967.html २१७३] || २९ जुलै - २ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ७७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743969.html २१७५] || ६-१० ऑगस्ट २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ७८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743971.html २१७८] || २०-२४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- | ७८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892509.html २१८५] || ५-९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892511.html २१८७] || १३-१७ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || अनिर्णित |- | ७८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892513.html २१९०] || २७ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर २०१५ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892515.html २१९३] || १०-१४ डिसेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ७८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892517.html २१९५] || २६-३० डिसेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892519.html २१९८] || ३-७ जानेवारी २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ७८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914237.html २२०१] || १२-१६ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ७८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914239.html २२०२] || २०-२४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- | ७८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995451.html २२०९] || २६–३० जुलै २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}} |- | ७९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995453.html २२१३] || ४–८ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|SL}} |- | ७९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995455.html २२१७] || १३–१७ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ७९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000851.html २२३०] || ३-७ नोव्हेंबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|RSA}} |- | ७९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000853.html २२३३] || १२-१६ नोव्हेंबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|RSA}} |- | ७९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000855.html २२३६] || २४-२८ नोव्हेंबर २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ७९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000881.html २२४०] || १५-१९ डिसेंबर २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ७९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000883.html २२४२] || २६-३० डिसेंबर २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1000885.html २२४५] || ३-७ जानेवारी २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1062573.html २२५०] || २३-२५ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|AUS}} |- | ७९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1062574.html २२५१] || ४-७ मार्च २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ८०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1062575.html २२५६] || १६-२० मार्च २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल|झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || अनिर्णित |} === ८०१-९०० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ८०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1062576.html २२५८] || २५-२८ मार्च २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[धर्मशाळा, हिमाचल प्रदेश|धर्मशाळा]] || {{cr|IND}} || rowspan=20 | |- | ८०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1104284.html २२७२] || २७–३१ ऑगस्ट २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ८०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1104285.html २२७३] || ४–८ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|झहूर अहमद चौधरी क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | ८०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072305.html २२८२] || २३–२७ नोव्हेंबर २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ८०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072306.html २२८५] || २-६ डिसेंबर २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ८०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072307.html २२८८] || १४-१८ डिसेंबर २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072308.html २२८९] || २६-३० डिसेंबर २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ८०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072309.html २२९१] || ४-८ जानेवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075982.html २२९७] || १–५ मार्च २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ८१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075983.html २२९८] || ९-१३ मार्च २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- | ८११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075984.html २३००] || २२-२६ मार्च २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ८१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075985.html २३०२] || ३० मार्च – ३ एप्रिल २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | ८१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157370.html २३२०] || ७-११ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || अनिर्णित |- | ८१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157371.html २३२२] || १६-२० ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} |- | ८१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144993.html २३३३] || ६-१० डिसेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- | ८१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144994.html २३३४] || १४-१८ डिसेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144995.html २३३७] || २६-३० डिसेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ८१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144996.html २३३९] || ३-७ जानेवारी २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ८१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145000.html २३४३] || २४-२८ जानेवारी २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ८२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145001.html २३४५] || १-५ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1152846.html २३५३] || १-५ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} || rowspan=14 | [[२०१९-२१ आय.सी.सी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ८२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1152847.html २३५५] || १४-१८ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1152848.html २३५७] || २२-२६ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1152849.html २३६०] || ४-८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1152850.html २३६२] || १२-१६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183530.html २३६८] || २१-२५ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183531.html २३७२] || २९ नोव्हेंबर - ३ डिसेंबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183532.html २३७४] || १२-१६ डिसेंबर २०१९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183533.html २३७६] || २६-३० डिसेंबर २०१९ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183534.html २३७८] || ३-७ जानेवारी २०२० || {{cr|NZL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223869.html २३९६] || १७-२१ डिसेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223870.html २३९८] || २६-३० डिसेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223871.html २४०२] || ७-११ जानेवारी || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]]|| अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223872.html २४०४] || १५-१९ जानेवारी २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263462.html २४४०] || ८-१२ डिसेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=20 | [[२०२१-२३ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२१-२३ आय.सी.सी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ८३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263463.html २४४१] || १६-२० डिसेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263464.html २४४२] || २६-३० डिसेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263465.html २४४६] || ५-९ जानेवारी २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263466.html २४४९] || १४-१८ जानेवारी २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288310.html २४५३] || ४-८ मार्च २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288311.html २४५५] || १२-१६ मार्च २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288312.html २४५८] || २१-२५ मार्च २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307301.html २४६९] || २९ जून - ३ जुलै २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307302.html २४७१] || ८-१२ जुलै २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317484.html २४७७] || ३० नोव्हेंबर – ४ डिसेंबर २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317485.html २४७९] || ८–१२ डिसेंबर २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317492.html २४८२] || १७–२१ डिसेंबर २०२२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317493.html २४८५] || २६-३० डिसेंबर २०२२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317494.html २४८८] || ४-८ जानेवारी २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348652.html २४९०] || ९-१३ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348653.html २४९३] || १७-२१ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348654.html २४९६] || १-५ मार्च २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर स्टेडियम|राजमाता अहिल्याबाई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348655.html २४९९] || ९-१३ मार्च २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1358412.html २५०५] || ७-११ जून २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]]<small>(२०२१-२३ कसोटी विश्वचषक फायनल)</small> || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336043.html २५०७] || १६-२० जून २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} || rowspan=20 | [[२०२३-२०२५ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप|२०२३-२५ आय.सी.सी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ८५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336044.html २५०८] || २८ जून - २ जुलै २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336045.html २५०९] || ६-१० जुलै २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336046.html २५१२] || १९-२३ जुलै २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336047.html २५१५] || २७-३१ जुलै २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375842.html २५१८] || १४-१८ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375843.html २५१९] || २६-३० डिसेंबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375844.html २५२१] || ३-७ जानेवारी २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375845.html २५२३] || १७-२१ जानेवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375846.html २५२४] || २५-२९ जानेवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ८६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388226.html २५३३] || २९ फेब्रुवारी - ४ मार्च २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388227.html २५३५] || ८-१२ मार्च २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426555.html २५६१] || २२-२६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426556.html २५६८] || ६-१० डिसेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426557.html २५७०] || १४-१८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426558.html २५७१] || २६-३० डिसेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426559.html २५७५] || ३-७ जानेवारी २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459906.html २५७९] || २९ जानेवारी - २ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459907.html २५८०] || ६-१० फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली (श्रीलंका)|गॉल]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449769.html २५८५] || ११-१५ जून २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]<small>(२०२३-२५ कसोटी विश्वचषक फायनल)</small> || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ८७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472517.html २५८९] || २५-२९ जून २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=22 | [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५-२७ आय.सी.सी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ८७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472518.html २५९२] || ३-७ जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472519.html २५९५] || १२-१६ जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455611.html २६०८] || २१-२५ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455612.html २६११] || ४-८ डिसेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455613.html २६१३] || १७-२१ डिसेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455614.html २६१५] || २६-३० डिसेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1455615.html २६१६] || ४-८ जानेवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527273.html २६२९] || १३-१७ ऑगस्ट २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मारारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527274.html २६३२] || २२-२६ ऑगस्ट २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना]], [[मॅके (क्वीन्सलंड)|मॅके]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525659.html] || ९-१३ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525660.html] || १८-२२ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525661.html] || २७-३१ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528711.html] || ९-१३ डिसेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528712.html] || १७-२१ डिसेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528713.html] || २६-३० डिसेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528714.html] || ४-८ जानेवारी २०२७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529244.html] || २१-२५ जानेवारी २०२७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529245.html] || २९ जानेवारी- २ फेब्रुवारी २०२७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529246.html] || ११-१५ फेब्रुवारी २०२७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529247.html] || १९-२३ फेब्रुवारी २०२७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल|झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ८९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529248.html] || २७ फेब्रुवारी - ३ मार्च २०२७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || TBD |- | ८९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528715.html] || ११-१५ मार्च २०२७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || TBD || |- style="background:#cfc;" | ८९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547175.html] || १८-२२ जून २०२७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || TBD || rowspan=3 | [[२०२७-२०२९ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप|२०२७-२९ आय.सी.सी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ८९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547176.html] || ३० जून - ४ जुलै २०२७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ९०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547177.html] || ८-१२ जुलै २०२७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || TBD |} === ९०१-१००० === {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | ९०१ || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547178.html २५९०] || २१-२५ जुलै २०२७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|एजेस बोल]], [[साउथहँप्टन]] || TBD || rowspan=2 | [[२०२७-२०२९ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप|२०२७-२९ आय.सी.सी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ९०२ || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1547179.html २५९१] || २९ जुलै - २ ऑगस्ट २०२७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || TBD |} ==हेही पहा== * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी]] * [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला कसोटी सामन्यांची यादी]] * [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]] * [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी]] {{देशानुसार कसोटी सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट|कसोटी]] n20uzf94zueikfcnbnc3y0agwamnvwf 0 382586 2718362 2704383 2026-10-09T07:38:03Z Amit Gajanan 185232 Corrected Lain for Wikipedia guideline 2718362 wikitext text/x-wiki {{बदल}} '''देवेंद्र दर्डा''' (जन्म २३ नोव्हेंबर १९७४) हे भारतातील महाराष्ट्र राज्य येथील लोकमत मीडिया ग्रुपचे व्यवस्थापकीय संचालक आहेत. त्यांची २०२०-२०२१ या वर्षासाठी ऑडिट ब्युरो ऑफ सर्क्युलेशन्स (एबीसी) च्या अध्यक्षपदी निवड झाली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/business/economy/devendra-darda-elected-abc-chairman-for-year-2020-21-6593729/|title=Devendra Darda elected ABC chairman for year 2020-21|date=2020-09-13|website=The Indian Express|language=en|access-date=2026-05-06}}</ref> <ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.exchange4media.com/announcements-news/lokmats-devendra-darda-elected-chairman-of-audit-bureau-of-circulations-107519.html|title=Lokmat’s Devendra Darda elected Chairman of Audit Bureau of Circulations - Exchange4media|last=|first=|date=2020-09-11|website=Indian Advertising Media & Marketing News – exchange4media|language=en|access-date=2026-05-06}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindubusinessline.com/companies/devendra-darda-elected-chairman-of-abc-for-2020-21/article32593574.ece|title=Devendra Darda elected chairman of ABC for 2020-21|last=|first=|date=2020-09-13|website=BusinessLine|language=en|access-date=2026-05-06}}</ref> ते महाराष्ट्रातील यवतमाळ येथील अनेक शैक्षणिक संस्थांचे अध्यक्ष असून वेस्टर्न इंडिया फुटबॉल असोसिएशनच्या व्यवस्थापन समितीवर होते. <ref name=":0" /> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.exchange4media.com/media-print-news/impact-annv-splmaintain-transparency-while-chasing-financial-goals-44713.html|title=IMPACT Annv Spl: ‘Maintain transparency while chasing financial goals’ - Exchange4media|last=Darda|first=Devendra|date=2011-12-27|website=Indian Advertising Media & Marketing News – exchange4media|language=en|access-date=2026-06-09}}</ref> कोळसा खाण वाटप प्रकरणात फसवणूक, गुन्हेगारी कट किंवा गैरवर्तणुकीचे आरोप सिद्ध करण्यासाठी कोणताही पुरावा नसल्यामुळे सीबीआय न्यायालयाने दर्डा यांची निर्दोष मुक्तता केली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/national/coal-mine-allocation-case-vijay-darda-devendra-darda-former-coal-secretary-gupta-acquitted-a-a719/|title=कोळसा खाणवाटप प्रकरण; विजय दर्डा, देवेंद्र दर्डा, माजी कोळसा सचिव गुप्ता निर्दोष|last=|date=2026-03-28|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-06}}</ref> <ref>{{स्रोत बातमी|last=PTI|url=https://www.thehindu.com/news/national/coal-scam-delhi-court-acquits-ex-mp-vijay-darda-his-son-and-former-coal-secretary-hc-gupta/article70791932.ece|title=Coal scam: Delhi court acquits ex-MP Vijay Darda, his son and former coal secretary H.C. Gupta|date=2026-03-27|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2026-05-06}}</ref> <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/evidence-insufficient-spl-delhi-court-clears-ex-mp-darda-son-others-in-coal-scam-case/articleshow/129856029.cms|title=‘Evidence insufficient’: Spl Delhi court clears ex-MP Darda, son & others in coal ‘scam’ case|date=2026-03-28|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-05-06}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://theprint.in/india/coal-scam-delhi-court-acquits-ex-mp-vijay-darda-his-son-and-former-coal-secretary-hc-gupta/2890117/|title=Coal scam: Delhi court acquits ex-MP Vijay Darda, his son and former coal secretary HC Gupta|last=PTI|date=2026-03-27|website=ThePrint|language=en-US|access-date=2026-05-06}}</ref> == वैयक्तिक जीवन == दर्डाचे पत्नीचे नाव रचना. त्यांना आर्यमन आणि शिवाण दोन मुल आहेत. दर्डा यांचे वडील, [[विजय दर्डा|विजय जवाहरलाल दर्डा]], हे [[लोकमत]] मीडिया ग्रुपचे अध्यक्ष असून त्यांनी तीन वेळा राज्यसभेत खासदार म्हणून काम केले आहे. दर्डाचे काका, [[राजेंद्र जवाहरलाल दर्डा|राजेंद्र दर्डा]], हे देखील औरंगाबाद पूर्व विधानसभा मतदारसंघातून तीन वेळा निवडून आले होते आणि महाराष्ट्र सरकारमध्ये शिक्षण आणि उद्योग मंत्री होते. दर्डांचे आजोबा, [[जवाहरलाल दर्डा]], हे यवतमाळ जिल्ह्यातील स्वातंत्र्यसैनिक होते आणि एमपीसीसीचे राज्य कोषाध्यक्षही होते. ते [[महाराष्ट्र]] राज्याच्या उद्योग आणि ऊर्जा मंत्री म्हणून मंत्रिमंडळाचा भाग होते.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/coal-scam-cbi-questions-devendra-darda-again/articleshow/17294775.cms?from=mdr|title=Coal scam: CBI questions Devendra Darda again|date=2012-11-20|work=The Economic Times|issn=0013-0389|access-date=2026-05-06}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:दर्डा, देवेंद्र}} [[वर्ग:मराठी उद्योजक]] [[वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] th6jryw94apzsyumojny4439hcckfmk 2718375 2718362 2026-10-09T10:12:59Z Amit Gajanan 185232 2718375 wikitext text/x-wiki {{बदल}} '''देवेंद्र दर्डा''' (जन्म २३ नोव्हेंबर १९७४) हे लोकमत मीडिया ग्रुपचे व्यवस्थापकीय संचालक आहेत. त्यांची २०२०-२०२१ या वर्षासाठी ऑडिट ब्युरो ऑफ सर्क्युलेशन्स (एबीसी) च्या अध्यक्षपदी निवड झाली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/business/economy/devendra-darda-elected-abc-chairman-for-year-2020-21-6593729/|title=Devendra Darda elected ABC chairman for year 2020-21|date=2020-09-13|website=The Indian Express|language=en|access-date=2026-05-06}}</ref> <ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.exchange4media.com/announcements-news/lokmats-devendra-darda-elected-chairman-of-audit-bureau-of-circulations-107519.html|title=Lokmat’s Devendra Darda elected Chairman of Audit Bureau of Circulations - Exchange4media|last=|first=|date=2020-09-11|website=Indian Advertising Media & Marketing News – exchange4media|language=en|access-date=2026-05-06}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindubusinessline.com/companies/devendra-darda-elected-chairman-of-abc-for-2020-21/article32593574.ece|title=Devendra Darda elected chairman of ABC for 2020-21|last=|first=|date=2020-09-13|website=BusinessLine|language=en|access-date=2026-05-06}}</ref> ते महाराष्ट्रातील यवतमाळ येथील अनेक शैक्षणिक संस्थांचे अध्यक्ष असून वेस्टर्न इंडिया फुटबॉल असोसिएशनच्या व्यवस्थापन समितीवर होते. <ref name=":0" /> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.exchange4media.com/media-print-news/impact-annv-splmaintain-transparency-while-chasing-financial-goals-44713.html|title=IMPACT Annv Spl: ‘Maintain transparency while chasing financial goals’ - Exchange4media|last=Darda|first=Devendra|date=2011-12-27|website=Indian Advertising Media & Marketing News – exchange4media|language=en|access-date=2026-06-09}}</ref> कोळसा खाण वाटप प्रकरणात फसवणूक, गुन्हेगारी कट किंवा गैरवर्तणुकीचे आरोप सिद्ध करण्यासाठी कोणताही पुरावा नसल्यामुळे सीबीआय न्यायालयाने दर्डा यांची निर्दोष मुक्तता केली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/national/coal-mine-allocation-case-vijay-darda-devendra-darda-former-coal-secretary-gupta-acquitted-a-a719/|title=कोळसा खाणवाटप प्रकरण; विजय दर्डा, देवेंद्र दर्डा, माजी कोळसा सचिव गुप्ता निर्दोष|last=|date=2026-03-28|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-06}}</ref> <ref>{{स्रोत बातमी|last=PTI|url=https://www.thehindu.com/news/national/coal-scam-delhi-court-acquits-ex-mp-vijay-darda-his-son-and-former-coal-secretary-hc-gupta/article70791932.ece|title=Coal scam: Delhi court acquits ex-MP Vijay Darda, his son and former coal secretary H.C. Gupta|date=2026-03-27|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2026-05-06}}</ref> <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/evidence-insufficient-spl-delhi-court-clears-ex-mp-darda-son-others-in-coal-scam-case/articleshow/129856029.cms|title=‘Evidence insufficient’: Spl Delhi court clears ex-MP Darda, son & others in coal ‘scam’ case|date=2026-03-28|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-05-06}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://theprint.in/india/coal-scam-delhi-court-acquits-ex-mp-vijay-darda-his-son-and-former-coal-secretary-hc-gupta/2890117/|title=Coal scam: Delhi court acquits ex-MP Vijay Darda, his son and former coal secretary HC Gupta|last=PTI|date=2026-03-27|website=ThePrint|language=en-US|access-date=2026-05-06}}</ref> == वैयक्तिक जीवन == दर्डाचे पत्नीचे नाव रचना. त्यांना आर्यमन आणि शिवाण दोन मुल आहेत. दर्डा यांचे वडील, [[विजय दर्डा|विजय जवाहरलाल दर्डा]], हे [[लोकमत]] मीडिया ग्रुपचे अध्यक्ष असून त्यांनी तीन वेळा राज्यसभेत खासदार म्हणून काम केले आहे. दर्डाचे काका, [[राजेंद्र जवाहरलाल दर्डा|राजेंद्र दर्डा]], हे देखील औरंगाबाद पूर्व विधानसभा मतदारसंघातून तीन वेळा निवडून आले होते आणि महाराष्ट्र सरकारमध्ये शिक्षण आणि उद्योग मंत्री होते. दर्डांचे आजोबा, [[जवाहरलाल दर्डा]], हे यवतमाळ जिल्ह्यातील स्वातंत्र्यसैनिक होते आणि एमपीसीसीचे राज्य कोषाध्यक्षही होते. ते [[महाराष्ट्र]] राज्याच्या उद्योग आणि ऊर्जा मंत्री म्हणून मंत्रिमंडळाचा भाग होते.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/coal-scam-cbi-questions-devendra-darda-again/articleshow/17294775.cms?from=mdr|title=Coal scam: CBI questions Devendra Darda again|date=2012-11-20|work=The Economic Times|issn=0013-0389|access-date=2026-05-06}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:दर्डा, देवेंद्र}} [[वर्ग:मराठी उद्योजक]] [[वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] sh0b8snnnlxoc2ztnrj4uzi2jwxtbz6 0 384660 2718342 2717928 2026-10-09T04:30:26Z Nitin.kunjir 4684 /* महिलांचे कार्यक्रम */ 2718342 wikitext text/x-wiki {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२६|२०२७}} '''२०२६-२७ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' सप्टेंबर २०२६ च्या उत्तरार्धापासून ते मार्च २०२७ पर्यंत चालणार आहे.<ref>{{Cite web |trans-title= पुरुषांचा २०२३ ते २०२७ भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027 |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110152130/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-date=१० नोव्हेंबर २०२२ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६|website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093 |trans-title=|title= २०२३-२०२७ पुरुषांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम जाहीर | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> या वेळापत्रकात [[कसोटी सामना|पुरुषांचे कसोटी]], [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने, तसेच [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिलांचे कसोटी]], [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|महिलांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० |महिलांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने आणि इतर काही महत्त्वपूर्ण मालिकांचा समावेश असेल.<ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/ci/engine/series/index.html |trans-title= हंगाम संग्रह |title=Season archive | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> येथे नमूद केलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत 'असोसिएट' (सहयोगी) देशांचा समावेश असलेल्या इतर अनेक आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकाही खेळल्या जाणार आहेत. पहिली वहिली [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक]] स्पर्धा भारतात फेब्रुवारी २०२७ मध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/venues-dates-confirmed-for-inaugural-icc-women-s-champions-trophy |trans-title= पहिल्या महिला चॅम्पियन्स ट्रॉफीसाठी ठिकाणे निश्चित |title=Venues confirmed for first Women's Champions Trophy |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२ सप्टेंबर २०२६ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> कसोटी क्रिकेटची १५० वर्षे साजरी करण्यासाठी, मार्च २०२७ मध्ये इंग्लंडविरुद्ध एक [[दिवस-रात्र क्रिकेट|दिवस-रात्र]] कसोटी सामना आयोजित करण्याचे यजमानपद ऑस्ट्रेलियाकडे आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/australia-to-host-england-in-one-off-match-in-2027-to-celebrate-150-years-of-test-cricket |trans-title=कसोटी क्रिकेटच्या १५० वर्षांच्या पूर्ततेनिमित्त २०२७ मध्ये ऑस्ट्रेलिया इंग्लंडविरुद्ध एका विशेष सामन्याचे यजमानपद भूषवणार. |title=Australia to host England in one-off match in 2027 to celebrate 150 years of Test cricket |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=18 August 2024 |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/131339/australia-england-to-play-one-off-match-at-mcg-for-150th-test-anniversary-in-2027 |trans-title=२०२७ मध्ये कसोटी क्रिकेटच्या १५० व्या वर्धापनदिनानिमित्त ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यात एमसीजीवर एक विशेष कसोटी सामना खेळला जाणार.|title=Australia, England to play one-off match at MCG for 150th Test anniversary in 2027 |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/australia-england-150th-anniversary-test-in-2027-to-be-a-pink-ball-day-night-match-at-mcg-1476705 |trans-title= २०२७ मधील ऑस्ट्रेलिया-इंग्लंड यांच्यातील १५० व्या वर्धापन दिनाची कसोटी सामना 'पिंक-बॉल' दिवस-रात्र सामना असेल. |title=Australia-England 150th anniversary Test in 2027 will be a pink-ball day-night match |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> ==मोसम आढावा== === पुरुषांचे कार्यक्रम=== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | आरंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! colspan=3 | निकाल [सामने] |- ! width=100 | [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय| आं.ए.दि.]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [३] || २–१ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा |२७ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | {{n/a}} || २–१ [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा |९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|SRI}} | [२] || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारताचा न्यू झीलंड दौरा|२२ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | [२] || [५] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये |२७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | [२] || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा |२८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|१३ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [१] || [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|१५ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [४] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा भारत दौरा|१३ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | {{n/a}}|| [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१७ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [३] || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वेचा भारत दौरा|३ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा|१६ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा|२१ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [५] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#अफगाणिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा| फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#आयर्लंड वि अफगाणिस्तान युएई मध्ये|मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IRE}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा पाकिस्तान दौरा| मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा नेपाळ दौरा |२६ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ दिनांक ! colspan=4 | स्पर्धा ! विजेते |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)|५ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|USA}} [[२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)]] | {{n/a}} |- |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|OMN}} [[२०२६ ओमान तिरंगी मालिका |२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका|७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 |{{flagicon|UAE}} {{cricon|AFG|२०१३}} [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|PAK}} [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२२ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon image|Flag.svg}} [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {|class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |महिला आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width=80 | [[महिला कसोटी क्रिकेट| म. कसोटी]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|म.आं.ए.दि.]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | style="text-align:left" | {{crw|WIN}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा |१६ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|NZL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा |१० डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|NZ}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१८ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | [१] || [३] || [३] |- ! scope=colgroup colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! scope=col | आरंभ दिनांक ! scope=colgroup colspan=4 | स्पर्धा ! scope=col | विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक|१४ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{nobr|{{flagicon|IND}} [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक |२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक]]}} | style="text-align:left" | |} ==सप्टेंबर== ===वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554975.html म.आं.ए.दि. १५६५] || २४ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554976.html म.आं.ए.दि. १५६६] || २७ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|ZIM}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554977.html म.आं.ए.दि. १५६७] || ३० सप्टेंबर|| [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९१ धावांनी |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554978.html म.आं.टी२० ३०२९] || ३ ऑक्टोबर|| [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554979.html म.आं.टी२० ३०३०] || ५ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554980.html म.आं.टी२० ३०३१] || ७ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |} ===ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525655.html आं.ए.दि. ५०१७] || २४ सप्टेंबर || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || {{cr|SA}} ६७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525656.html आं.ए.दि. ५०१९] || २७ सप्टेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} ३२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525657.html आं.ए.दि. ५०२३] || ३० सप्टेंबर|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|AUS}} ४५ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525659.html कसोटी २६३७] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525660.html २री कसोटी] || १८–२२ ऑक्टोबर|| [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525661.html ३री कसोटी] || २७–३१ऑक्टोबर|| [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |} ===वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529227.html आं.ए.दि. ५०२०] || २७ सप्टेंबर || [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529228.html आं.ए.दि. ५०२२] || ३० सप्टेंबर|| [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529229.html आं.ए.दि. ५०२४] || ३ ऑक्टोबर|| [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास|मुल्लनपूर]] ||{{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529230.html आं.टी२० ४१६६] || ६ ऑक्टोबर|| [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] ||{{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529231.html आं.टी२० ४१७९] || ९ ऑक्टोबर|| [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529232.html आं.टी२० ४१८७] || ११ ऑक्टोबर|| [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529233.html आं.टी२० ४२०२] || १४ ऑक्टोबर|| [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529234.html ५वा आं.टी२०] || १७ ऑक्टोबर|| [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || |} ==ऑक्टोबर== ===२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)=== {{main|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554409.html आं.ए.दि. ५०२५] || ३ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||अनिर्णित |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554410.html आं.ए.दि. ५०२६] || ५ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554411.html आं.ए.दि. ५०२७] || ७ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554412.html आं.ए.दि. ५०२९] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554413.html आं.ए.दि. ५०३१] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554414.html आं.ए.दि. ५०३३] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] || |} ===बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528716.html म.आं.ए.दि. १५६८] || ९ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528717.html म.आं.ए.दि. १५६९] || ११ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528718.html म.आं.ए.दि. १५७०] || १४ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || |} ===बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main| अफगाणिस्तान वि बांगलादेश क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555116.html कसोटी २९३६] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]|| |} ===२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)=== {{main|२०२६ ओमान तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554415.html आं.ए.दि. ५०२८] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554416.html आं.ए.दि. ५०३०] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554417.html आं.ए.दि. ५०३२] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554418.html आं.ए.दि. ५०३४] || १५ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554419.html ५वा आं.ए.दि.] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554420.html ६वा आं.ए.दि.] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |} ===श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550708.html आं.टी२० ४१८०] || ९ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550709.html आं.टी२० ४१८८] || ११ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550710.html आं.टी२० ४१९५] || १३ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- ! colspan="4"| [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] — कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550711.html १ली कसोटी] || ९–१३ नोव्हेंबर || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550712.html २री कसोटी] || १७–२१ नोव्हेंबर || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा=== {{main| झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535652.html १ला म.आं.टी२०] || १६ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535653.html २रा म.आं.टी२०] || १८ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535654.html ३रा म.आं.टी२०] || २० ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535655.html १ला म.आं.ए.दि.] || २३ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535656.html २रा म.आं.ए.दि.] || २५ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535657.html ३रा म.आं.ए.दि.] || २८ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |} ===२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका |PTS}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555117.html १ला आं.ए.दि.] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|BAN}} || {{cr|ZIM}} || || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555118.html २रा आं.ए.दि.] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|ZIM}} || || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html ३रा आं.ए.दि.] || २१ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|BAN}} || || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [ ४था आं.ए.दि.] || २३ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || || |} ===२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550713.html १ला आं.ए.दि.] || १८ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550714.html २रा आं.ए.दि.] || २० ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550715.html ३रा आं.ए.दि.] || २२ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550716.html ४था आं.ए.दि.] || २५ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550717.html ५वा आं.ए.दि.] || २७ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550718.html ६वा आं.ए.दि.] || २९ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550719.html ७वा आं.ए.दि.] || ३१ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528722.html १ला म.आं.टी२०] || १८ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528723.html २रा म.आं.टी२०] || २० ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528724.html ३रा म.आं.टी२०] || २२ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528725.html १ला म.आं.ए.दि.] || ६ मार्च || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528726.html २रा म.आं.ए.दि.] || ८ मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528727.html ३रा म.आं.ए.दि.] || १० मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |} ===भारताचा न्यू झीलंड दौरा === {{main|भारतीय क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539432.html १ला आं.टी२०] || २२ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539433.html २रा आं.टी२०] || २४ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539434.html ३रा आं.टी२०] || २७ ऑक्टोबर|| [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539435.html ४था आं.टी२०] || ३० ऑक्टोबर|| [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539436.html ५वा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539437.html १ला आं.ए.दि.] || ४ नोव्हेंबर || [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539438.html २रा आं.ए.दि.] || ७ नोव्हेंबर || [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539439.html ३रा आं.ए.दि.] || १० नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539440.html ४था आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539441.html ५वा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539442.html १ली कसोटी] || १९–२३ नोव्हेंबर || [[Basin Reserve]], [[Wellington]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539443.html २री कसोटी] || २७ नोव्हेंबर–१ डिसेंबर || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |} ===झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान वि झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555120.html १ला आं.टी२०] || २७ ऑक्टोबर|| || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555121.html २रा आं.टी२०] || २९ ऑक्टोबर|| || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555122.html ३रा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || || |- ! colspan="4"| कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555123.html १ली कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555124.html २री कसोटी] || १३–१७ नोव्हेंबर || || |} ===वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा=== {{main|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553295.html १ली कसोटी] || २८ ऑक्टोबर–१ नोव्हेंबर || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553296.html २री कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || |} ==नोव्हेंबर== === इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main|इंग्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528703.html १ला आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528704.html २रा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528705.html ३रा आं.ए.दि.] || १८ नोव्हेंबर || [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528706.html १ला आं.टी२०] || २१ नोव्हेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528707.html २रा आं.टी२०] || २४ नोव्हेंबर || [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528708.html ३रा आं.टी२०] || २७ नोव्हेंबर || [[द गब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528709.html ४था आं.टी२०] || २९ नोव्हेंबर || [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528710.html ५वा आं.टी२०] || २ डिसेंबर || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528715.html एकमेव कसोटी] || ११–१५ मार्च|| [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |} === बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525662.html १ली कसोटी] || १५–१९ नोव्हेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525663.html २री कसोटी] || २३–२७ नोव्हेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525664.html १ला आं.ए.दि.] || १ डिसेंबर || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525665.html २रा आं.ए.दि.] || ४ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525666.html ३रा आं.ए.दि.] || ७ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525667.html १ला आं.टी२०] || १० डिसेंबर || [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525668.html २रा आं.टी२०] || १२ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525669.html ३रा आं.टी२०] || १३ डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |} ==डिसेंबर== ===न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528711.html १ली कसोटी] || ९–१३ डिसेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528712.html २री कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528713.html ३री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528714.html ४थी कसोटी] || ४–८ जानेवारी|| [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |} ===भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी|| ९–१२ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- |१ला म.आं.ए.दि. || १६ डिसेंबर || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- |२रा म.आं.ए.दि. || १९ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- |३रा म.आं.ए.दि. || २२ डिसेंबर || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- |२रा म.आं.टी२०|| २९ डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |३रा म.आं.टी२०|| ३० डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |} ===बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १० डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | २रा म.आं.टी२० || १२ डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || १५ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || १८ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | २रा म.आं.ए.दि. || २१ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | ३रा म.आं.ए.दि. || २३ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |} ===श्रीलंकेचा भारत दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529235.html १ला आं.ए.दि.] || १३ डिसेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529236.html २रा आं.ए.दि.] || १६ डिसेंबर || [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529237.html ३रा आं.ए.दि.] || १९ डिसेंबर || [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529238.html १ला आं.टी२०] || २२ डिसेंबर || [[निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529239.html २रा आं.टी२०] || २४ डिसेंबर || [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529240.html ३रा आं.टी२०] || २७ डिसेंबर || [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[पुणे]] || |} ===इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525671.html १ली कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525672.html २री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525673.html ३री कसोटी] || ३–७ जानेवारी || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525674.html १ला आं.ए.दि.] || १० जानेवारी || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525675.html २रा आं.ए.दि.] || १३ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525676.html ३रा आं.ए.दि.] || १५ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |} ==जानेवारी== ===झिम्बाब्वेचा भारत दौरा === {{main|झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529241.html १ला आं.ए.दि.] || ३ जानेवारी || [[इडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529242.html २रा आं.ए.दि.] || ६ जानेवारी || [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529243.html ३रा आं.ए.दि.] || ९ जानेवारी || [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || |} ===श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539444.html १ला आं.ए.दि.] || १६ जानेवारी || [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539445.html २रा आं.ए.दि.] || १९ जानेवारी || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539446.html ३रा आं.ए.दि.] || २२ जानेवारी || [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || |- ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539447.html १ला आं.टी२०] || २६ जानेवारी || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539448.html २रा आं.टी२०] || २९ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539449.html ३रा आं.टी२०] || ३१ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539450.html १ली कसोटी] || 4–8 फेब्रुवारी || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539451.html २री कसोटी] || 12–16 फेब्रुवारी || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |} ===ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529244.html १ली कसोटी] || २१–२५ जानेवारी || [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529245.html २री कसोटी] || २९ जानेवारी–२ फेब्रुवारी || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529246.html ३री कसोटी] || ११–१५ फेब्रुवारी || [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529247.html ४थी कसोटी] || १९–२३ फेब्रुवारी || [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529248.html ५वी कसोटी] || २७ फेब्रुवारी–३ मार्च|| [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |} ==फेब्रुवारी== ===इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा=== {{main| दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक === {{main|२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक }} ===२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता=== {{main|२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता}} ==मार्च== ===ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १८ मार्च|| [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]]|| |- | २रा म.आं.टी२० || २१ मार्च || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]]|| |- |३रा म.आं.टी२० || २३ मार्च || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] | |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || २७ मार्च || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]]|| |- | २रा म.आं.ए.दि. || ३१ मार्च || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]]|| |- | ३रा म.आं.ए.दि. || ३ मार्च || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]|| |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी || ८–११ एप्रिल|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |} ===बांगलादेशचा नेपाळ दौरा === {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा नेपाळ दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ मार्च|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | २रा म.आं.टी२० || २८ मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || ३० मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} 1bmbxnhxz0vf8aiozbmapm2ej2psni9 2718370 2718342 2026-10-09T09:52:49Z Nitin.kunjir 4684 /* बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा */ 2718370 wikitext text/x-wiki {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२६|२०२७}} '''२०२६-२७ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' सप्टेंबर २०२६ च्या उत्तरार्धापासून ते मार्च २०२७ पर्यंत चालणार आहे.<ref>{{Cite web |trans-title= पुरुषांचा २०२३ ते २०२७ भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027 |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110152130/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-date=१० नोव्हेंबर २०२२ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६|website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093 |trans-title=|title= २०२३-२०२७ पुरुषांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम जाहीर | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> या वेळापत्रकात [[कसोटी सामना|पुरुषांचे कसोटी]], [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने, तसेच [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिलांचे कसोटी]], [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|महिलांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० |महिलांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने आणि इतर काही महत्त्वपूर्ण मालिकांचा समावेश असेल.<ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/ci/engine/series/index.html |trans-title= हंगाम संग्रह |title=Season archive | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> येथे नमूद केलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत 'असोसिएट' (सहयोगी) देशांचा समावेश असलेल्या इतर अनेक आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकाही खेळल्या जाणार आहेत. पहिली वहिली [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक]] स्पर्धा भारतात फेब्रुवारी २०२७ मध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/venues-dates-confirmed-for-inaugural-icc-women-s-champions-trophy |trans-title= पहिल्या महिला चॅम्पियन्स ट्रॉफीसाठी ठिकाणे निश्चित |title=Venues confirmed for first Women's Champions Trophy |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२ सप्टेंबर २०२६ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> कसोटी क्रिकेटची १५० वर्षे साजरी करण्यासाठी, मार्च २०२७ मध्ये इंग्लंडविरुद्ध एक [[दिवस-रात्र क्रिकेट|दिवस-रात्र]] कसोटी सामना आयोजित करण्याचे यजमानपद ऑस्ट्रेलियाकडे आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/australia-to-host-england-in-one-off-match-in-2027-to-celebrate-150-years-of-test-cricket |trans-title=कसोटी क्रिकेटच्या १५० वर्षांच्या पूर्ततेनिमित्त २०२७ मध्ये ऑस्ट्रेलिया इंग्लंडविरुद्ध एका विशेष सामन्याचे यजमानपद भूषवणार. |title=Australia to host England in one-off match in 2027 to celebrate 150 years of Test cricket |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=18 August 2024 |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/131339/australia-england-to-play-one-off-match-at-mcg-for-150th-test-anniversary-in-2027 |trans-title=२०२७ मध्ये कसोटी क्रिकेटच्या १५० व्या वर्धापनदिनानिमित्त ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यात एमसीजीवर एक विशेष कसोटी सामना खेळला जाणार.|title=Australia, England to play one-off match at MCG for 150th Test anniversary in 2027 |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/australia-england-150th-anniversary-test-in-2027-to-be-a-pink-ball-day-night-match-at-mcg-1476705 |trans-title= २०२७ मधील ऑस्ट्रेलिया-इंग्लंड यांच्यातील १५० व्या वर्धापन दिनाची कसोटी सामना 'पिंक-बॉल' दिवस-रात्र सामना असेल. |title=Australia-England 150th anniversary Test in 2027 will be a pink-ball day-night match |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> ==मोसम आढावा== === पुरुषांचे कार्यक्रम=== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | आरंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! colspan=3 | निकाल [सामने] |- ! width=100 | [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय| आं.ए.दि.]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [३] || २–१ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा |२७ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | {{n/a}} || २–१ [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा |९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|SRI}} | [२] || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारताचा न्यू झीलंड दौरा|२२ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | [२] || [५] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये |२७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | [२] || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा |२८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|१३ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [१] || [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|१५ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [४] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा भारत दौरा|१३ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | {{n/a}}|| [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१७ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [३] || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वेचा भारत दौरा|३ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा|१६ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा|२१ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [५] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#अफगाणिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा| फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#आयर्लंड वि अफगाणिस्तान युएई मध्ये|मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IRE}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा पाकिस्तान दौरा| मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा नेपाळ दौरा |२६ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ दिनांक ! colspan=4 | स्पर्धा ! विजेते |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)|५ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|USA}} [[२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)]] | {{n/a}} |- |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|OMN}} [[२०२६ ओमान तिरंगी मालिका |२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका|७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 |{{flagicon|UAE}} {{cricon|AFG|२०१३}} [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|PAK}} [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२२ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon image|Flag.svg}} [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {|class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |महिला आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width=80 | [[महिला कसोटी क्रिकेट| म. कसोटी]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|म.आं.ए.दि.]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | style="text-align:left" | {{crw|WIN}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा |१६ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|NZL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा |१० डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|NZ}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१८ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | [१] || [३] || [३] |- ! scope=colgroup colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! scope=col | आरंभ दिनांक ! scope=colgroup colspan=4 | स्पर्धा ! scope=col | विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक|१४ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{nobr|{{flagicon|IND}} [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक |२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक]]}} | style="text-align:left" | |} ==सप्टेंबर== ===वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554975.html म.आं.ए.दि. १५६५] || २४ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554976.html म.आं.ए.दि. १५६६] || २७ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|ZIM}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554977.html म.आं.ए.दि. १५६७] || ३० सप्टेंबर|| [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९१ धावांनी |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554978.html म.आं.टी२० ३०२९] || ३ ऑक्टोबर|| [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554979.html म.आं.टी२० ३०३०] || ५ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554980.html म.आं.टी२० ३०३१] || ७ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |} ===ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525655.html आं.ए.दि. ५०१७] || २४ सप्टेंबर || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || {{cr|SA}} ६७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525656.html आं.ए.दि. ५०१९] || २७ सप्टेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} ३२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525657.html आं.ए.दि. ५०२३] || ३० सप्टेंबर|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|AUS}} ४५ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525659.html कसोटी २६३७] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525660.html २री कसोटी] || १८–२२ ऑक्टोबर|| [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525661.html ३री कसोटी] || २७–३१ऑक्टोबर|| [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |} ===वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529227.html आं.ए.दि. ५०२०] || २७ सप्टेंबर || [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529228.html आं.ए.दि. ५०२२] || ३० सप्टेंबर|| [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529229.html आं.ए.दि. ५०२४] || ३ ऑक्टोबर|| [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास|मुल्लनपूर]] ||{{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529230.html आं.टी२० ४१६६] || ६ ऑक्टोबर|| [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] ||{{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529231.html आं.टी२० ४१७९] || ९ ऑक्टोबर|| [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529232.html आं.टी२० ४१८७] || ११ ऑक्टोबर|| [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529233.html आं.टी२० ४२०२] || १४ ऑक्टोबर|| [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529234.html ५वा आं.टी२०] || १७ ऑक्टोबर|| [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || |} ==ऑक्टोबर== ===२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)=== {{main|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554409.html आं.ए.दि. ५०२५] || ३ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||अनिर्णित |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554410.html आं.ए.दि. ५०२६] || ५ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554411.html आं.ए.दि. ५०२७] || ७ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554412.html आं.ए.दि. ५०२९] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554413.html आं.ए.दि. ५०३१] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554414.html आं.ए.दि. ५०३३] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] || |} ===बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528716.html म.आं.ए.दि. १५६८] || ९ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528717.html म.आं.ए.दि. १५६९] || ११ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528718.html म.आं.ए.दि. १५७०] || १४ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || |} ===बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main| अफगाणिस्तान वि बांगलादेश क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555116.html कसोटी २९३६] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]|| |} ===२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)=== {{main|२०२६ ओमान तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554415.html आं.ए.दि. ५०२८] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554416.html आं.ए.दि. ५०३०] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554417.html आं.ए.दि. ५०३२] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554418.html आं.ए.दि. ५०३४] || १५ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554419.html ५वा आं.ए.दि.] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554420.html ६वा आं.ए.दि.] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |} ===श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550708.html आं.टी२० ४१८०] || ९ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550709.html आं.टी२० ४१८८] || ११ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550710.html आं.टी२० ४१९५] || १३ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- ! colspan="4"| [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] — कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550711.html १ली कसोटी] || ९–१३ नोव्हेंबर || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550712.html २री कसोटी] || १७–२१ नोव्हेंबर || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा=== {{main| झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535652.html १ला म.आं.टी२०] || १६ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535653.html २रा म.आं.टी२०] || १८ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535654.html ३रा म.आं.टी२०] || २० ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535655.html १ला म.आं.ए.दि.] || २३ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535656.html २रा म.आं.ए.दि.] || २५ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535657.html ३रा म.आं.ए.दि.] || २८ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |} ===२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका |PTS}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555117.html १ला आं.ए.दि.] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|BAN}} || {{cr|ZIM}} || || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555118.html २रा आं.ए.दि.] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|ZIM}} || || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html ३रा आं.ए.दि.] || २१ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|BAN}} || || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [ ४था आं.ए.दि.] || २३ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || || |} ===२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550713.html १ला आं.ए.दि.] || १८ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550714.html २रा आं.ए.दि.] || २० ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550715.html ३रा आं.ए.दि.] || २२ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550716.html ४था आं.ए.दि.] || २५ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550717.html ५वा आं.ए.दि.] || २७ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550718.html ६वा आं.ए.दि.] || २९ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550719.html ७वा आं.ए.दि.] || ३१ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528722.html १ला म.आं.टी२०] || १८ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528723.html २रा म.आं.टी२०] || २० ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528724.html ३रा म.आं.टी२०] || २२ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528725.html १ला म.आं.ए.दि.] || ६ मार्च || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528726.html २रा म.आं.ए.दि.] || ८ मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528727.html ३रा म.आं.ए.दि.] || १० मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |} ===भारताचा न्यू झीलंड दौरा === {{main|भारतीय क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539432.html १ला आं.टी२०] || २२ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539433.html २रा आं.टी२०] || २४ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539434.html ३रा आं.टी२०] || २७ ऑक्टोबर|| [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539435.html ४था आं.टी२०] || ३० ऑक्टोबर|| [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539436.html ५वा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539437.html १ला आं.ए.दि.] || ४ नोव्हेंबर || [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539438.html २रा आं.ए.दि.] || ७ नोव्हेंबर || [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539439.html ३रा आं.ए.दि.] || १० नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539440.html ४था आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539441.html ५वा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539442.html १ली कसोटी] || १९–२३ नोव्हेंबर || [[Basin Reserve]], [[Wellington]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539443.html २री कसोटी] || २७ नोव्हेंबर–१ डिसेंबर || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |} ===झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान वि झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555120.html १ला आं.टी२०] || २७ ऑक्टोबर|| || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555121.html २रा आं.टी२०] || २९ ऑक्टोबर|| || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555122.html ३रा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || || |- ! colspan="4"| कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555123.html १ली कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555124.html २री कसोटी] || १३–१७ नोव्हेंबर || || |} ===वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा=== {{main|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553295.html १ली कसोटी] || २८ ऑक्टोबर–१ नोव्हेंबर || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553296.html २री कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || |} ==नोव्हेंबर== === इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main|इंग्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528703.html १ला आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528704.html २रा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528705.html ३रा आं.ए.दि.] || १८ नोव्हेंबर || [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528706.html १ला आं.टी२०] || २१ नोव्हेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528707.html २रा आं.टी२०] || २४ नोव्हेंबर || [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528708.html ३रा आं.टी२०] || २७ नोव्हेंबर || [[द गब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528709.html ४था आं.टी२०] || २९ नोव्हेंबर || [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528710.html ५वा आं.टी२०] || २ डिसेंबर || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528715.html एकमेव कसोटी] || ११–१५ मार्च|| [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |} === बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525662.html १ली कसोटी] || १५–१९ नोव्हेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525663.html २री कसोटी] || २३–२७ नोव्हेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525664.html १ला आं.ए.दि.] || १ डिसेंबर || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525665.html २रा आं.ए.दि.] || ४ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525666.html ३रा आं.ए.दि.] || ७ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525667.html १ला आं.टी२०] || १० डिसेंबर || [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525668.html २रा आं.टी२०] || १२ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525669.html ३रा आं.टी२०] || १३ डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |} ==डिसेंबर== ===न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528711.html १ली कसोटी] || ९–१३ डिसेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528712.html २री कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528713.html ३री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528714.html ४थी कसोटी] || ४–८ जानेवारी|| [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |} ===भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी|| ९–१२ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- |१ला म.आं.ए.दि. || १६ डिसेंबर || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- |२रा म.आं.ए.दि. || १९ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- |३रा म.आं.ए.दि. || २२ डिसेंबर || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- |२रा म.आं.टी२०|| २९ डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |३रा म.आं.टी२०|| ३० डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |} ===बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १० डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | २रा म.आं.टी२० || १२ डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || १५ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || १८ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | २रा म.आं.ए.दि. || २१ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | ३रा म.आं.ए.दि. || २३ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |} ===श्रीलंकेचा भारत दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529235.html १ला आं.ए.दि.] || १३ डिसेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529236.html २रा आं.ए.दि.] || १६ डिसेंबर || [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529237.html ३रा आं.ए.दि.] || १९ डिसेंबर || [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529238.html १ला आं.टी२०] || २२ डिसेंबर || [[निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529239.html २रा आं.टी२०] || २४ डिसेंबर || [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529240.html ३रा आं.टी२०] || २७ डिसेंबर || [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[पुणे]] || |} ===इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525671.html १ली कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525672.html २री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525673.html ३री कसोटी] || ३–७ जानेवारी || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525674.html १ला आं.ए.दि.] || १० जानेवारी || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525675.html २रा आं.ए.दि.] || १३ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525676.html ३रा आं.ए.दि.] || १५ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |} ==जानेवारी== ===झिम्बाब्वेचा भारत दौरा === {{main|झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529241.html १ला आं.ए.दि.] || ३ जानेवारी || [[इडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529242.html २रा आं.ए.दि.] || ६ जानेवारी || [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529243.html ३रा आं.ए.दि.] || ९ जानेवारी || [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || |} ===श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539444.html १ला आं.ए.दि.] || १६ जानेवारी || [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539445.html २रा आं.ए.दि.] || १९ जानेवारी || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539446.html ३रा आं.ए.दि.] || २२ जानेवारी || [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || |- ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539447.html १ला आं.टी२०] || २६ जानेवारी || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539448.html २रा आं.टी२०] || २९ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539449.html ३रा आं.टी२०] || ३१ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539450.html १ली कसोटी] || 4–8 फेब्रुवारी || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539451.html २री कसोटी] || 12–16 फेब्रुवारी || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |} ===ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529244.html १ली कसोटी] || २१–२५ जानेवारी || [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529245.html २री कसोटी] || २९ जानेवारी–२ फेब्रुवारी || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529246.html ३री कसोटी] || ११–१५ फेब्रुवारी || [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529247.html ४थी कसोटी] || १९–२३ फेब्रुवारी || [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529248.html ५वी कसोटी] || २७ फेब्रुवारी–३ मार्च|| [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |} ==फेब्रुवारी== ===इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा=== {{main| दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक === {{main|२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक }} ===२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता=== {{main|२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता}} ==मार्च== ===ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १८ मार्च|| [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]]|| |- | २रा म.आं.टी२० || २१ मार्च || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]]|| |- |३रा म.आं.टी२० || २३ मार्च || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] | |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || २७ मार्च || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]]|| |- | २रा म.आं.ए.दि. || ३१ मार्च || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]]|| |- | ३रा म.आं.ए.दि. || ३ मार्च || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]|| |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी || ८–११ एप्रिल|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |} ===बांगलादेशचा नेपाळ दौरा === {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा नेपाळ दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ मार्च|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | २रा म.आं.टी२० || २८ मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || ३० मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} le4patff8s3a2dsa7csm65dy0rixksy 2718383 2718370 2026-10-09T10:50:16Z Nitin.kunjir 4684 /* २०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका */ 2718383 wikitext text/x-wiki {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२६|२०२७}} '''२०२६-२७ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' सप्टेंबर २०२६ च्या उत्तरार्धापासून ते मार्च २०२७ पर्यंत चालणार आहे.<ref>{{Cite web |trans-title= पुरुषांचा २०२३ ते २०२७ भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027 |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110152130/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-date=१० नोव्हेंबर २०२२ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६|website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093 |trans-title=|title= २०२३-२०२७ पुरुषांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम जाहीर | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> या वेळापत्रकात [[कसोटी सामना|पुरुषांचे कसोटी]], [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने, तसेच [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिलांचे कसोटी]], [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|महिलांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० |महिलांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने आणि इतर काही महत्त्वपूर्ण मालिकांचा समावेश असेल.<ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/ci/engine/series/index.html |trans-title= हंगाम संग्रह |title=Season archive | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> येथे नमूद केलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत 'असोसिएट' (सहयोगी) देशांचा समावेश असलेल्या इतर अनेक आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकाही खेळल्या जाणार आहेत. पहिली वहिली [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक]] स्पर्धा भारतात फेब्रुवारी २०२७ मध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/venues-dates-confirmed-for-inaugural-icc-women-s-champions-trophy |trans-title= पहिल्या महिला चॅम्पियन्स ट्रॉफीसाठी ठिकाणे निश्चित |title=Venues confirmed for first Women's Champions Trophy |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२ सप्टेंबर २०२६ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> कसोटी क्रिकेटची १५० वर्षे साजरी करण्यासाठी, मार्च २०२७ मध्ये इंग्लंडविरुद्ध एक [[दिवस-रात्र क्रिकेट|दिवस-रात्र]] कसोटी सामना आयोजित करण्याचे यजमानपद ऑस्ट्रेलियाकडे आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/australia-to-host-england-in-one-off-match-in-2027-to-celebrate-150-years-of-test-cricket |trans-title=कसोटी क्रिकेटच्या १५० वर्षांच्या पूर्ततेनिमित्त २०२७ मध्ये ऑस्ट्रेलिया इंग्लंडविरुद्ध एका विशेष सामन्याचे यजमानपद भूषवणार. |title=Australia to host England in one-off match in 2027 to celebrate 150 years of Test cricket |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=18 August 2024 |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/131339/australia-england-to-play-one-off-match-at-mcg-for-150th-test-anniversary-in-2027 |trans-title=२०२७ मध्ये कसोटी क्रिकेटच्या १५० व्या वर्धापनदिनानिमित्त ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यात एमसीजीवर एक विशेष कसोटी सामना खेळला जाणार.|title=Australia, England to play one-off match at MCG for 150th Test anniversary in 2027 |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/australia-england-150th-anniversary-test-in-2027-to-be-a-pink-ball-day-night-match-at-mcg-1476705 |trans-title= २०२७ मधील ऑस्ट्रेलिया-इंग्लंड यांच्यातील १५० व्या वर्धापन दिनाची कसोटी सामना 'पिंक-बॉल' दिवस-रात्र सामना असेल. |title=Australia-England 150th anniversary Test in 2027 will be a pink-ball day-night match |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> ==मोसम आढावा== === पुरुषांचे कार्यक्रम=== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | आरंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! colspan=3 | निकाल [सामने] |- ! width=100 | [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय| आं.ए.दि.]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [३] || २–१ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा |२७ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | {{n/a}} || २–१ [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा |९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|SRI}} | [२] || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारताचा न्यू झीलंड दौरा|२२ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | [२] || [५] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये |२७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | [२] || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा |२८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|१३ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [१] || [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|१५ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [४] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा भारत दौरा|१३ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | {{n/a}}|| [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१७ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [३] || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वेचा भारत दौरा|३ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा|१६ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा|२१ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [५] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#अफगाणिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा| फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#आयर्लंड वि अफगाणिस्तान युएई मध्ये|मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IRE}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा पाकिस्तान दौरा| मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा नेपाळ दौरा |२६ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ दिनांक ! colspan=4 | स्पर्धा ! विजेते |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)|५ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|USA}} [[२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)]] | {{n/a}} |- |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|OMN}} [[२०२६ ओमान तिरंगी मालिका |२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका|७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 |{{flagicon|UAE}} {{cricon|AFG|२०१३}} [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|PAK}} [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२२ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon image|Flag.svg}} [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {|class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |महिला आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width=80 | [[महिला कसोटी क्रिकेट| म. कसोटी]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|म.आं.ए.दि.]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | style="text-align:left" | {{crw|WIN}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा |१६ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|NZL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा |१० डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|NZ}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१८ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | [१] || [३] || [३] |- ! scope=colgroup colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! scope=col | आरंभ दिनांक ! scope=colgroup colspan=4 | स्पर्धा ! scope=col | विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक|१४ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{nobr|{{flagicon|IND}} [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक |२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक]]}} | style="text-align:left" | |} ==सप्टेंबर== ===वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554975.html म.आं.ए.दि. १५६५] || २४ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554976.html म.आं.ए.दि. १५६६] || २७ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|ZIM}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554977.html म.आं.ए.दि. १५६७] || ३० सप्टेंबर|| [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९१ धावांनी |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554978.html म.आं.टी२० ३०२९] || ३ ऑक्टोबर|| [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554979.html म.आं.टी२० ३०३०] || ५ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554980.html म.आं.टी२० ३०३१] || ७ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |} ===ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525655.html आं.ए.दि. ५०१७] || २४ सप्टेंबर || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || {{cr|SA}} ६७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525656.html आं.ए.दि. ५०१९] || २७ सप्टेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} ३२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525657.html आं.ए.दि. ५०२३] || ३० सप्टेंबर|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|AUS}} ४५ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525659.html कसोटी २६३७] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525660.html २री कसोटी] || १८–२२ ऑक्टोबर|| [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525661.html ३री कसोटी] || २७–३१ऑक्टोबर|| [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |} ===वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529227.html आं.ए.दि. ५०२०] || २७ सप्टेंबर || [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529228.html आं.ए.दि. ५०२२] || ३० सप्टेंबर|| [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529229.html आं.ए.दि. ५०२४] || ३ ऑक्टोबर|| [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास|मुल्लनपूर]] ||{{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529230.html आं.टी२० ४१६६] || ६ ऑक्टोबर|| [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] ||{{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529231.html आं.टी२० ४१७९] || ९ ऑक्टोबर|| [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529232.html आं.टी२० ४१८७] || ११ ऑक्टोबर|| [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529233.html आं.टी२० ४२०२] || १४ ऑक्टोबर|| [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529234.html ५वा आं.टी२०] || १७ ऑक्टोबर|| [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || |} ==ऑक्टोबर== ===२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)=== {{main|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554409.html आं.ए.दि. ५०२५] || ३ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||अनिर्णित |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554410.html आं.ए.दि. ५०२६] || ५ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554411.html आं.ए.दि. ५०२७] || ७ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554412.html आं.ए.दि. ५०२९] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554413.html आं.ए.दि. ५०३१] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554414.html आं.ए.दि. ५०३३] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] || |} ===बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528716.html म.आं.ए.दि. १५६८] || ९ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528717.html म.आं.ए.दि. १५६९] || ११ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528718.html म.आं.ए.दि. १५७०] || १४ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || |} ===बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main| अफगाणिस्तान वि बांगलादेश क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555116.html कसोटी २९३६] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]|| |} ===२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)=== {{main|२०२६ ओमान तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554415.html आं.ए.दि. ५०२८] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554416.html आं.ए.दि. ५०३०] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554417.html आं.ए.दि. ५०३२] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554418.html आं.ए.दि. ५०३४] || १५ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554419.html ५वा आं.ए.दि.] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554420.html ६वा आं.ए.दि.] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |} ===श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550708.html आं.टी२० ४१८०] || ९ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550709.html आं.टी२० ४१८८] || ११ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550710.html आं.टी२० ४१९५] || १३ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- ! colspan="4"| [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] — कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550711.html १ली कसोटी] || ९–१३ नोव्हेंबर || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550712.html २री कसोटी] || १७–२१ नोव्हेंबर || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा=== {{main| झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535652.html १ला म.आं.टी२०] || १६ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535653.html २रा म.आं.टी२०] || १८ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535654.html ३रा म.आं.टी२०] || २० ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535655.html १ला म.आं.ए.दि.] || २३ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535656.html २रा म.आं.ए.दि.] || २५ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535657.html ३रा म.आं.ए.दि.] || २८ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |} ===२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका |PTS}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555117.html १ला आं.ए.दि.] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|BAN}} || {{cr|ZIM}} || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555118.html २रा आं.ए.दि.] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|ZIM}} || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html ३रा आं.ए.दि.] || २१ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|BAN}} || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [ ४था आं.ए.दि.] || २३ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |} ===२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550713.html १ला आं.ए.दि.] || १८ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550714.html २रा आं.ए.दि.] || २० ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550715.html ३रा आं.ए.दि.] || २२ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550716.html ४था आं.ए.दि.] || २५ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550717.html ५वा आं.ए.दि.] || २७ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550718.html ६वा आं.ए.दि.] || २९ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550719.html ७वा आं.ए.दि.] || ३१ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528722.html १ला म.आं.टी२०] || १८ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528723.html २रा म.आं.टी२०] || २० ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528724.html ३रा म.आं.टी२०] || २२ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528725.html १ला म.आं.ए.दि.] || ६ मार्च || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528726.html २रा म.आं.ए.दि.] || ८ मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528727.html ३रा म.आं.ए.दि.] || १० मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |} ===भारताचा न्यू झीलंड दौरा === {{main|भारतीय क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539432.html १ला आं.टी२०] || २२ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539433.html २रा आं.टी२०] || २४ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539434.html ३रा आं.टी२०] || २७ ऑक्टोबर|| [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539435.html ४था आं.टी२०] || ३० ऑक्टोबर|| [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539436.html ५वा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539437.html १ला आं.ए.दि.] || ४ नोव्हेंबर || [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539438.html २रा आं.ए.दि.] || ७ नोव्हेंबर || [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539439.html ३रा आं.ए.दि.] || १० नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539440.html ४था आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539441.html ५वा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539442.html १ली कसोटी] || १९–२३ नोव्हेंबर || [[Basin Reserve]], [[Wellington]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539443.html २री कसोटी] || २७ नोव्हेंबर–१ डिसेंबर || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |} ===झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान वि झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555120.html १ला आं.टी२०] || २७ ऑक्टोबर|| || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555121.html २रा आं.टी२०] || २९ ऑक्टोबर|| || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555122.html ३रा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || || |- ! colspan="4"| कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555123.html १ली कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555124.html २री कसोटी] || १३–१७ नोव्हेंबर || || |} ===वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा=== {{main|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553295.html १ली कसोटी] || २८ ऑक्टोबर–१ नोव्हेंबर || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553296.html २री कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || |} ==नोव्हेंबर== === इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main|इंग्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528703.html १ला आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528704.html २रा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528705.html ३रा आं.ए.दि.] || १८ नोव्हेंबर || [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528706.html १ला आं.टी२०] || २१ नोव्हेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528707.html २रा आं.टी२०] || २४ नोव्हेंबर || [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528708.html ३रा आं.टी२०] || २७ नोव्हेंबर || [[द गब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528709.html ४था आं.टी२०] || २९ नोव्हेंबर || [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528710.html ५वा आं.टी२०] || २ डिसेंबर || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528715.html एकमेव कसोटी] || ११–१५ मार्च|| [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |} === बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525662.html १ली कसोटी] || १५–१९ नोव्हेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525663.html २री कसोटी] || २३–२७ नोव्हेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525664.html १ला आं.ए.दि.] || १ डिसेंबर || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525665.html २रा आं.ए.दि.] || ४ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525666.html ३रा आं.ए.दि.] || ७ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525667.html १ला आं.टी२०] || १० डिसेंबर || [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525668.html २रा आं.टी२०] || १२ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525669.html ३रा आं.टी२०] || १३ डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |} ==डिसेंबर== ===न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528711.html १ली कसोटी] || ९–१३ डिसेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528712.html २री कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528713.html ३री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528714.html ४थी कसोटी] || ४–८ जानेवारी|| [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |} ===भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी|| ९–१२ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- |१ला म.आं.ए.दि. || १६ डिसेंबर || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- |२रा म.आं.ए.दि. || १९ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- |३रा म.आं.ए.दि. || २२ डिसेंबर || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- |२रा म.आं.टी२०|| २९ डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |३रा म.आं.टी२०|| ३० डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |} ===बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १० डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | २रा म.आं.टी२० || १२ डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || १५ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || १८ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | २रा म.आं.ए.दि. || २१ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | ३रा म.आं.ए.दि. || २३ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |} ===श्रीलंकेचा भारत दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529235.html १ला आं.ए.दि.] || १३ डिसेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529236.html २रा आं.ए.दि.] || १६ डिसेंबर || [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529237.html ३रा आं.ए.दि.] || १९ डिसेंबर || [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529238.html १ला आं.टी२०] || २२ डिसेंबर || [[निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529239.html २रा आं.टी२०] || २४ डिसेंबर || [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529240.html ३रा आं.टी२०] || २७ डिसेंबर || [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[पुणे]] || |} ===इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525671.html १ली कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525672.html २री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525673.html ३री कसोटी] || ३–७ जानेवारी || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525674.html १ला आं.ए.दि.] || १० जानेवारी || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525675.html २रा आं.ए.दि.] || १३ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525676.html ३रा आं.ए.दि.] || १५ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |} ==जानेवारी== ===झिम्बाब्वेचा भारत दौरा === {{main|झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529241.html १ला आं.ए.दि.] || ३ जानेवारी || [[इडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529242.html २रा आं.ए.दि.] || ६ जानेवारी || [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529243.html ३रा आं.ए.दि.] || ९ जानेवारी || [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || |} ===श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539444.html १ला आं.ए.दि.] || १६ जानेवारी || [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539445.html २रा आं.ए.दि.] || १९ जानेवारी || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539446.html ३रा आं.ए.दि.] || २२ जानेवारी || [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || |- ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539447.html १ला आं.टी२०] || २६ जानेवारी || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539448.html २रा आं.टी२०] || २९ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539449.html ३रा आं.टी२०] || ३१ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539450.html १ली कसोटी] || 4–8 फेब्रुवारी || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539451.html २री कसोटी] || 12–16 फेब्रुवारी || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |} ===ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529244.html १ली कसोटी] || २१–२५ जानेवारी || [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529245.html २री कसोटी] || २९ जानेवारी–२ फेब्रुवारी || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529246.html ३री कसोटी] || ११–१५ फेब्रुवारी || [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529247.html ४थी कसोटी] || १९–२३ फेब्रुवारी || [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529248.html ५वी कसोटी] || २७ फेब्रुवारी–३ मार्च|| [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |} ==फेब्रुवारी== ===इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा=== {{main| दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक === {{main|२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक }} ===२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता=== {{main|२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता}} ==मार्च== ===ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १८ मार्च|| [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]]|| |- | २रा म.आं.टी२० || २१ मार्च || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]]|| |- |३रा म.आं.टी२० || २३ मार्च || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] | |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || २७ मार्च || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]]|| |- | २रा म.आं.ए.दि. || ३१ मार्च || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]]|| |- | ३रा म.आं.ए.दि. || ३ मार्च || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]|| |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी || ८–११ एप्रिल|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |} ===बांगलादेशचा नेपाळ दौरा === {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा नेपाळ दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ मार्च|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | २रा म.आं.टी२० || २८ मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || ३० मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} turpepwfhe47a95r6vdbwjjwps9jrcq 2718384 2718383 2026-10-09T10:51:11Z Nitin.kunjir 4684 /* २०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका */ 2718384 wikitext text/x-wiki {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२६|२०२७}} '''२०२६-२७ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' सप्टेंबर २०२६ च्या उत्तरार्धापासून ते मार्च २०२७ पर्यंत चालणार आहे.<ref>{{Cite web |trans-title= पुरुषांचा २०२३ ते २०२७ भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027 |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110152130/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-date=१० नोव्हेंबर २०२२ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६|website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093 |trans-title=|title= २०२३-२०२७ पुरुषांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम जाहीर | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> या वेळापत्रकात [[कसोटी सामना|पुरुषांचे कसोटी]], [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने, तसेच [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिलांचे कसोटी]], [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|महिलांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० |महिलांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने आणि इतर काही महत्त्वपूर्ण मालिकांचा समावेश असेल.<ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/ci/engine/series/index.html |trans-title= हंगाम संग्रह |title=Season archive | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> येथे नमूद केलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत 'असोसिएट' (सहयोगी) देशांचा समावेश असलेल्या इतर अनेक आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकाही खेळल्या जाणार आहेत. पहिली वहिली [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक]] स्पर्धा भारतात फेब्रुवारी २०२७ मध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/venues-dates-confirmed-for-inaugural-icc-women-s-champions-trophy |trans-title= पहिल्या महिला चॅम्पियन्स ट्रॉफीसाठी ठिकाणे निश्चित |title=Venues confirmed for first Women's Champions Trophy |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२ सप्टेंबर २०२६ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> कसोटी क्रिकेटची १५० वर्षे साजरी करण्यासाठी, मार्च २०२७ मध्ये इंग्लंडविरुद्ध एक [[दिवस-रात्र क्रिकेट|दिवस-रात्र]] कसोटी सामना आयोजित करण्याचे यजमानपद ऑस्ट्रेलियाकडे आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/australia-to-host-england-in-one-off-match-in-2027-to-celebrate-150-years-of-test-cricket |trans-title=कसोटी क्रिकेटच्या १५० वर्षांच्या पूर्ततेनिमित्त २०२७ मध्ये ऑस्ट्रेलिया इंग्लंडविरुद्ध एका विशेष सामन्याचे यजमानपद भूषवणार. |title=Australia to host England in one-off match in 2027 to celebrate 150 years of Test cricket |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=18 August 2024 |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/131339/australia-england-to-play-one-off-match-at-mcg-for-150th-test-anniversary-in-2027 |trans-title=२०२७ मध्ये कसोटी क्रिकेटच्या १५० व्या वर्धापनदिनानिमित्त ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यात एमसीजीवर एक विशेष कसोटी सामना खेळला जाणार.|title=Australia, England to play one-off match at MCG for 150th Test anniversary in 2027 |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/australia-england-150th-anniversary-test-in-2027-to-be-a-pink-ball-day-night-match-at-mcg-1476705 |trans-title= २०२७ मधील ऑस्ट्रेलिया-इंग्लंड यांच्यातील १५० व्या वर्धापन दिनाची कसोटी सामना 'पिंक-बॉल' दिवस-रात्र सामना असेल. |title=Australia-England 150th anniversary Test in 2027 will be a pink-ball day-night match |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> ==मोसम आढावा== === पुरुषांचे कार्यक्रम=== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | आरंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! colspan=3 | निकाल [सामने] |- ! width=100 | [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय| आं.ए.दि.]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [३] || २–१ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा |२७ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | {{n/a}} || २–१ [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा |९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|SRI}} | [२] || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारताचा न्यू झीलंड दौरा|२२ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | [२] || [५] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये |२७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | [२] || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा |२८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|१३ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [१] || [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|१५ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [४] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा भारत दौरा|१३ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | {{n/a}}|| [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१७ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [३] || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वेचा भारत दौरा|३ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा|१६ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा|२१ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [५] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#अफगाणिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा| फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#आयर्लंड वि अफगाणिस्तान युएई मध्ये|मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IRE}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा पाकिस्तान दौरा| मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा नेपाळ दौरा |२६ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ दिनांक ! colspan=4 | स्पर्धा ! विजेते |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)|५ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|USA}} [[२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)]] | {{n/a}} |- |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|OMN}} [[२०२६ ओमान तिरंगी मालिका |२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका|७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 |{{flagicon|UAE}} {{cricon|AFG|२०१३}} [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|PAK}} [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२२ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon image|Flag.svg}} [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {|class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |महिला आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width=80 | [[महिला कसोटी क्रिकेट| म. कसोटी]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|म.आं.ए.दि.]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | style="text-align:left" | {{crw|WIN}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा |१६ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|NZL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा |१० डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|NZ}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१८ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | [१] || [३] || [३] |- ! scope=colgroup colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! scope=col | आरंभ दिनांक ! scope=colgroup colspan=4 | स्पर्धा ! scope=col | विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक|१४ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{nobr|{{flagicon|IND}} [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक |२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक]]}} | style="text-align:left" | |} ==सप्टेंबर== ===वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554975.html म.आं.ए.दि. १५६५] || २४ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554976.html म.आं.ए.दि. १५६६] || २७ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|ZIM}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554977.html म.आं.ए.दि. १५६७] || ३० सप्टेंबर|| [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९१ धावांनी |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554978.html म.आं.टी२० ३०२९] || ३ ऑक्टोबर|| [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554979.html म.आं.टी२० ३०३०] || ५ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554980.html म.आं.टी२० ३०३१] || ७ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |} ===ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525655.html आं.ए.दि. ५०१७] || २४ सप्टेंबर || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || {{cr|SA}} ६७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525656.html आं.ए.दि. ५०१९] || २७ सप्टेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} ३२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525657.html आं.ए.दि. ५०२३] || ३० सप्टेंबर|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|AUS}} ४५ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525659.html कसोटी २६३७] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525660.html २री कसोटी] || १८–२२ ऑक्टोबर|| [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525661.html ३री कसोटी] || २७–३१ऑक्टोबर|| [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |} ===वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529227.html आं.ए.दि. ५०२०] || २७ सप्टेंबर || [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529228.html आं.ए.दि. ५०२२] || ३० सप्टेंबर|| [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529229.html आं.ए.दि. ५०२४] || ३ ऑक्टोबर|| [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास|मुल्लनपूर]] ||{{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529230.html आं.टी२० ४१६६] || ६ ऑक्टोबर|| [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] ||{{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529231.html आं.टी२० ४१७९] || ९ ऑक्टोबर|| [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529232.html आं.टी२० ४१८७] || ११ ऑक्टोबर|| [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529233.html आं.टी२० ४२०२] || १४ ऑक्टोबर|| [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529234.html ५वा आं.टी२०] || १७ ऑक्टोबर|| [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || |} ==ऑक्टोबर== ===२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)=== {{main|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554409.html आं.ए.दि. ५०२५] || ३ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||अनिर्णित |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554410.html आं.ए.दि. ५०२६] || ५ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554411.html आं.ए.दि. ५०२७] || ७ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554412.html आं.ए.दि. ५०२९] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554413.html आं.ए.दि. ५०३१] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554414.html आं.ए.दि. ५०३३] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] || |} ===बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528716.html म.आं.ए.दि. १५६८] || ९ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528717.html म.आं.ए.दि. १५६९] || ११ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528718.html म.आं.ए.दि. १५७०] || १४ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || |} ===बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main| अफगाणिस्तान वि बांगलादेश क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555116.html कसोटी २९३६] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]|| |} ===२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)=== {{main|२०२६ ओमान तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554415.html आं.ए.दि. ५०२८] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554416.html आं.ए.दि. ५०३०] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554417.html आं.ए.दि. ५०३२] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554418.html आं.ए.दि. ५०३४] || १५ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554419.html ५वा आं.ए.दि.] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554420.html ६वा आं.ए.दि.] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |} ===श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550708.html आं.टी२० ४१८०] || ९ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550709.html आं.टी२० ४१८८] || ११ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550710.html आं.टी२० ४१९५] || १३ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- ! colspan="4"| [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] — कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550711.html १ली कसोटी] || ९–१३ नोव्हेंबर || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550712.html २री कसोटी] || १७–२१ नोव्हेंबर || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा=== {{main| झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535652.html १ला म.आं.टी२०] || १६ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535653.html २रा म.आं.टी२०] || १८ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535654.html ३रा म.आं.टी२०] || २० ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535655.html १ला म.आं.ए.दि.] || २३ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535656.html २रा म.आं.ए.दि.] || २५ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535657.html ३रा म.आं.ए.दि.] || २८ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |} ===२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका |PTS}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555117.html १ला आं.ए.दि.] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|BAN}} || {{cr|ZIM}} || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555118.html २रा आं.ए.दि.] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|ZIM}} || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html ३रा आं.ए.दि.] || २१ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|BAN}} || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1556871.html ४था आं.ए.दि.]|| २३ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |} ===२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550713.html १ला आं.ए.दि.] || १८ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550714.html २रा आं.ए.दि.] || २० ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550715.html ३रा आं.ए.दि.] || २२ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550716.html ४था आं.ए.दि.] || २५ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550717.html ५वा आं.ए.दि.] || २७ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550718.html ६वा आं.ए.दि.] || २९ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550719.html ७वा आं.ए.दि.] || ३१ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528722.html १ला म.आं.टी२०] || १८ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528723.html २रा म.आं.टी२०] || २० ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528724.html ३रा म.आं.टी२०] || २२ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528725.html १ला म.आं.ए.दि.] || ६ मार्च || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528726.html २रा म.आं.ए.दि.] || ८ मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528727.html ३रा म.आं.ए.दि.] || १० मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |} ===भारताचा न्यू झीलंड दौरा === {{main|भारतीय क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539432.html १ला आं.टी२०] || २२ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539433.html २रा आं.टी२०] || २४ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539434.html ३रा आं.टी२०] || २७ ऑक्टोबर|| [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539435.html ४था आं.टी२०] || ३० ऑक्टोबर|| [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539436.html ५वा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539437.html १ला आं.ए.दि.] || ४ नोव्हेंबर || [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539438.html २रा आं.ए.दि.] || ७ नोव्हेंबर || [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539439.html ३रा आं.ए.दि.] || १० नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539440.html ४था आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539441.html ५वा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539442.html १ली कसोटी] || १९–२३ नोव्हेंबर || [[Basin Reserve]], [[Wellington]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539443.html २री कसोटी] || २७ नोव्हेंबर–१ डिसेंबर || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |} ===झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान वि झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555120.html १ला आं.टी२०] || २७ ऑक्टोबर|| || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555121.html २रा आं.टी२०] || २९ ऑक्टोबर|| || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555122.html ३रा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || || |- ! colspan="4"| कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555123.html १ली कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555124.html २री कसोटी] || १३–१७ नोव्हेंबर || || |} ===वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा=== {{main|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553295.html १ली कसोटी] || २८ ऑक्टोबर–१ नोव्हेंबर || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553296.html २री कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || |} ==नोव्हेंबर== === इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main|इंग्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528703.html १ला आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528704.html २रा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528705.html ३रा आं.ए.दि.] || १८ नोव्हेंबर || [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528706.html १ला आं.टी२०] || २१ नोव्हेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528707.html २रा आं.टी२०] || २४ नोव्हेंबर || [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528708.html ३रा आं.टी२०] || २७ नोव्हेंबर || [[द गब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528709.html ४था आं.टी२०] || २९ नोव्हेंबर || [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528710.html ५वा आं.टी२०] || २ डिसेंबर || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528715.html एकमेव कसोटी] || ११–१५ मार्च|| [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |} === बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525662.html १ली कसोटी] || १५–१९ नोव्हेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525663.html २री कसोटी] || २३–२७ नोव्हेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525664.html १ला आं.ए.दि.] || १ डिसेंबर || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525665.html २रा आं.ए.दि.] || ४ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525666.html ३रा आं.ए.दि.] || ७ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525667.html १ला आं.टी२०] || १० डिसेंबर || [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525668.html २रा आं.टी२०] || १२ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525669.html ३रा आं.टी२०] || १३ डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |} ==डिसेंबर== ===न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528711.html १ली कसोटी] || ९–१३ डिसेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528712.html २री कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528713.html ३री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528714.html ४थी कसोटी] || ४–८ जानेवारी|| [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |} ===भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी|| ९–१२ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- |१ला म.आं.ए.दि. || १६ डिसेंबर || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- |२रा म.आं.ए.दि. || १९ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- |३रा म.आं.ए.दि. || २२ डिसेंबर || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- |२रा म.आं.टी२०|| २९ डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |३रा म.आं.टी२०|| ३० डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |} ===बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १० डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | २रा म.आं.टी२० || १२ डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || १५ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || १८ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | २रा म.आं.ए.दि. || २१ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | ३रा म.आं.ए.दि. || २३ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |} ===श्रीलंकेचा भारत दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529235.html १ला आं.ए.दि.] || १३ डिसेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529236.html २रा आं.ए.दि.] || १६ डिसेंबर || [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529237.html ३रा आं.ए.दि.] || १९ डिसेंबर || [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529238.html १ला आं.टी२०] || २२ डिसेंबर || [[निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529239.html २रा आं.टी२०] || २४ डिसेंबर || [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529240.html ३रा आं.टी२०] || २७ डिसेंबर || [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[पुणे]] || |} ===इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525671.html १ली कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525672.html २री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525673.html ३री कसोटी] || ३–७ जानेवारी || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525674.html १ला आं.ए.दि.] || १० जानेवारी || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525675.html २रा आं.ए.दि.] || १३ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525676.html ३रा आं.ए.दि.] || १५ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |} ==जानेवारी== ===झिम्बाब्वेचा भारत दौरा === {{main|झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529241.html १ला आं.ए.दि.] || ३ जानेवारी || [[इडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529242.html २रा आं.ए.दि.] || ६ जानेवारी || [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529243.html ३रा आं.ए.दि.] || ९ जानेवारी || [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || |} ===श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539444.html १ला आं.ए.दि.] || १६ जानेवारी || [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539445.html २रा आं.ए.दि.] || १९ जानेवारी || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539446.html ३रा आं.ए.दि.] || २२ जानेवारी || [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || |- ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539447.html १ला आं.टी२०] || २६ जानेवारी || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539448.html २रा आं.टी२०] || २९ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539449.html ३रा आं.टी२०] || ३१ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539450.html १ली कसोटी] || 4–8 फेब्रुवारी || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539451.html २री कसोटी] || 12–16 फेब्रुवारी || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |} ===ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529244.html १ली कसोटी] || २१–२५ जानेवारी || [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529245.html २री कसोटी] || २९ जानेवारी–२ फेब्रुवारी || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529246.html ३री कसोटी] || ११–१५ फेब्रुवारी || [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529247.html ४थी कसोटी] || १९–२३ फेब्रुवारी || [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529248.html ५वी कसोटी] || २७ फेब्रुवारी–३ मार्च|| [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |} ==फेब्रुवारी== ===इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा=== {{main| दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक === {{main|२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक }} ===२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता=== {{main|२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता}} ==मार्च== ===ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १८ मार्च|| [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]]|| |- | २रा म.आं.टी२० || २१ मार्च || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]]|| |- |३रा म.आं.टी२० || २३ मार्च || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] | |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || २७ मार्च || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]]|| |- | २रा म.आं.ए.दि. || ३१ मार्च || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]]|| |- | ३रा म.आं.ए.दि. || ३ मार्च || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]|| |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी || ८–११ एप्रिल|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |} ===बांगलादेशचा नेपाळ दौरा === {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा नेपाळ दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ मार्च|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | २रा म.आं.टी२० || २८ मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || ३० मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} isn5nwlvg3gkup5t1phh0d56dfd7gkz 10 384665 2718329 2717793 2026-10-09T03:31:34Z Ganesh591 62733 2718329 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७ |title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७]] |listclass = hlist |state = collapsed |above = आधीचा मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६]] |group1 = सप्टेंबर २०२६ |list1 = * [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७|वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६-२७|ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६-२७|वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा]] |group2 = ऑक्टोबर २०२६ |list2 = * [[इंडोनेशिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण कोरिया दौरा, २०२६-२७|इंडोनेशियाचा दक्षिण कोरिया दौरा]] * [[२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका|युएसए तिरंगी मालिका]] * [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ|पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता अ]] * [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब|पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] * [[बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७|बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा]] * [[अफगाणिस्तान वि बांगलादेश क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७|बांगलादेश विरुद्ध अफगाणिस्तान युएईमध्ये]] * [[२०२६ ओमान तिरंगी मालिका|ओमान तिरंगी मालिका]] * [[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६–२७|श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा]] * [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७|झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा]] * [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका|अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका युएईमध्ये]] * [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका|पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] * [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७|न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा]] * [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता क|पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता क]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७|भारताचा न्यू झीलंड दौरा]] * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ अफगाणिस्तान विरुद्ध युएई मध्ये, २०२६–२७|झिम्बाब्वे विरुद्ध अफगाणिस्तान युएईमध्ये]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७|वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा]] |group3 = नोव्हेंबर २०२६ |list3 = * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७|इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७|बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा]] * २०२६ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे ट्रॉफी |group4 = डिसेंबर २०२६ |list4 = * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७|न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा]] * [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७|भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा]] * [[बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७|बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा]] * [[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७|श्रीलंकेचा भारत दौरा]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७|इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा]] * [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्ले-ऑफ|विश्वचषक पात्रता प्ले-ऑफ]] |group5 = जानेवारी २०२७ |list5 = * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७|झिम्बाब्वेचा भारत दौरा]] * [[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७|श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा]] * [[ऑस्ट्रेलिया संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७|ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा]] |group6 = फेब्रुवारी २०२७ |list6 = * [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक|महिला चॅम्पियन्स चषक]] |group7 = मार्च २०२७ |list7 = * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा नेपाळ दौरा, २०२६–२७|बांगलादेशचा नेपाळ दौरा]] |group8 = चालू स्पर्धा |list8 = * [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] * [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] * [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] * [[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद|महिला अजिंक्यपद]] * असोसिएट आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेट |below = पुढील मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२७]] }}<noinclude> {{Collapsible option}} [[वर्ग:International cricket by year navigational boxes]] </noinclude> pi9zph6q0ne9mayez3angtdq6ddmk0j 0 384950 2718314 2717629 2026-10-09T01:29:07Z Ganesh591 62733 /* सामने */ 2718314 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक<br/>आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी अ | image = | fromdate = ५ | todate = १४ ऑक्टोबर २०२६ | administrator = [[आयसीसी आशिया]] | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | host = [[मलेशिया]] | champions = | runner up = | participants = ७ | matches = २१ | player of the series = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता अ | next_year = | next_tournament = }} '''२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी अ''' ही [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया]] याचा भाग असलेली क्रिकेट स्पर्धा आहे. ही स्पर्धा ५ ते १४ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान [[मलेशिया]] येथे आयोजित केली जात आहे.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/2028-icc-mens-t20-world-cup-asia-sub-regional-qualifier-a/ |title=Malaysia Cricket to host 2028 ICC Men’s T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier A in October 2026 |work=Czarsports |date=28 August 2026 |access-date=31 August 2026}}</ref> स्पर्धेतील अव्वल संघ प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र ठरतील, जिथे त्यांच्यासोबत [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी ब|उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी ब]] मधील संघ सहभागी होतील. ==भूतानचा नेपाळ दौरा== [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भूतान पुरुष क्रिकेट संघाने]] २९ सप्टेंबर ते २ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान [[पोखरा]] येथील [[पोखरा रंगशाला]] येथे चार सराव सामने खेळण्यासाठी [[नेपाळ]]चा दौरा केला.<ref>{{cite web |last=Tiwari |first=Nischal |date=23 September 2026 |url=https://www.cricnepal.com/bhutan-set-for-four-match-t20-warm-up-tour-in-pokhara |title=Bhutan set for four-match T20 warm-up tour in Pokhara |work=Cricnepal |access-date=28 September 2026}}</ref> मलेशियामधील पात्रता स्पर्धेसाठी रवाना होण्यापूर्वी या दौऱ्यातून भूतान संघाने अंतिम तयारी केली. {{hidden begin|title=नेपाळमधील भूतान दौऱ्याचे सामने|titlestyle=background:lightblue;}} {{Hatnote|सर्व वेळा [[नेपाळ प्रमाण वेळ|नेपाळ प्रमाण वेळे]]नुसार ([[यूटीसी+०५:४५]]) आहेत.}} {{Single-innings cricket match | round = '''पहिला सामना''' | date = {{start date|2026|09|29|df=y}} | time = १३:१५ | team1 = {{cr-rt|BHU}} | team2 = [[गंडकी प्रदेश क्रिकेट संघ|गंडकी प्रदेश]] | score1 = ९६ (१९.३ षटके) | runs1 = सोनम चोफेल २७ (१९) | wickets1 = सुभाष भंडारी ४/१५ (४ षटके) | score2 = ९७/२ (११ षटके) | runs2 = ईश्वर छेत्री ३४ (२२) | wickets2 = सोनम येशे १/२१ (४ षटके) | result = गंडकी प्रदेश ८ गडी राखून विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4242 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = भोज राज बराल (नेपाळ) आणि अर्जुन उपाध्याय (नेपाळ) | motm = सुभाष भंडारी (नेपाळ) | toss = गंडकी प्रदेशाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. }} {{Single-innings cricket match | round = '''दुसरा सामना''' | date = {{start date|2026|09|30|df=y}} | time = १०:०० | team1 = [[गंडकी प्रदेश क्रिकेट संघ|गंडकी प्रदेश]] | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १९६/७ (२० षटके) | runs1 = सिब्रिन श्रेष्ठ ४५ (२४) | wickets1 = थिनले जामत्शो ४/२७ (४ षटके) | score2 = १३२ (१७.४ षटके) | runs2 = सोनम चोफेल ४३ (२१) | wickets2 = बिपिन खत्री ४/२२ (३.४ षटके) | result = गंडकी प्रदेश ६४ धावांनी सामना विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4244 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = दुर्गा चंद (नेपाळ) आणि संजय कांत सिग्देल (नेपाळ) | motm = सिब्रिन श्रेष्ठ (नेपाळ) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. }} {{Single-innings cricket match | round = '''तिसरा सामना''' | date = {{start date|2026|10|01|df=y}} | time = १०:०० | team1 = [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन|कॅन XI]] | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १२३/९ (२० षटके) | runs1 = बिपिन खत्री ५२[[नाबाद|*]] (३६) | wickets1 = सोनम येशे २/११ (४ षटके) | score2 = ११०/९ (२० षटके) | runs2 = नामगे थिनले २९ (४४) | wickets2 = बिपिन शर्मा ३/१५ (४ षटके) | result = नेपाळ क्रिकेट संघटना एकादश १३ धावांनी विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4246 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = दिलीप अग्रहरी (नेपाळ) आणि संजय कांत सिग्देल (नेपाळ) | motm = बिपिन खत्री (नेपाळ) | toss = नेपाळ क्रिकेट संघटना अकराने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी स्वीकारली. }} {{Single-innings cricket match | round = '''चौथा सामना''' | date = {{start date|2026|10|02|df=y}} | time = ०८:४५ | team1 = [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन|कॅन XI]] | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १७६/७ (२० षटके) | runs1 = त्रित राज दास ५१ (३१) | wickets1 = आनंद मोंगर ३/२७ (३ षटके) | score2 = ७२ (१७.३ षटके) | runs2 = आनंद मोंगर १५ (१२) | wickets2 = बिपिन शर्मा ५/७ (४ षटके) | result = नेपाळ क्रिकेट संघटना एकादश १०४ धावांनी विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4249 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = भोज राज बराल (नेपाळ) आणि अर्जुन उपाध्याय (नेपाळ) | motm = बिपिन शर्मा (नेपाळ) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. }} {{hidden end}} == गुणतालिका == <section begin=qualA />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |title=पात्रता अ गुणतालिका |show_tie=no |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/series/men-s-t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-a-2026-27-1554524/points-table-standings |title=T20 World Cup Sub Regional Asia Qualifier 2026 Points Table & Team Standings |trans-title=टी२० विश्वचषक उप-प्रादेशिक आशिया पात्रता २०२६ गुणतालिका आणि संघांची क्रमवारी |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१७ सप्टेंबर २०२६}}</ref> |update=६ ऑक्टोबर २०२६|team_order=KUW, BHR, QAT, BHU, THA, MYA, MNG |win_BHR=2 |loss_BHR= |nr_BHR= |nrr_BHR=1.825 |win_BHU=1 |loss_BHU=1 |nr_BHU= |nrr_BHU=-0.975 |win_KUW=2 |loss_KUW= |nr_KUW= |nrr_KUW=5.723 |win_MNG= |loss_MNG=1 |nr_MNG= |nrr_MNG=-10.186 |win_MYA= |loss_MYA=1 |nr_MYA= |nrr_MYA=-1.350 |win_QAT=1 |loss_QAT=1 |nr_QAT= |nrr_QAT=-0.075 |win_THA= |loss_THA=2 |nr_THA= |nrr_THA=-1.337 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_BHU={{cr|BHU}} |name_KUW={{cr|KUW}} |name_MNG={{cr|MNG}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_QAT={{cr|QAT}} |name_THA={{cr|THA}} |result1=Q |result2=Q |result3= |result4= |result5= |result6= |result7= |res_col_header=पात्रता |text_Q={{nobr|प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र}} |col_Q=green1 |text_E=बाहेर }}<section end=qualA /> ==सामने== {{hatnote|सर्व वेळा मलेशिया प्रमाण वेळेनुसार ([[यूटीसी+०८:००]]) आहेत.}} {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|BHU}} | team2 = {{cr|MYA}} | score1 = ११९/८ (२० षटके) | runs1 = थिनले जामत्शो ४०[[नाबाद|*]] (२७) | wickets1 = पाइंग दानू ३/२३ (४ षटके) | score2 = ९२/९ (२० षटके) | runs2 = पाइंग दानू १६ (१९) | wickets2 = गाकुल घाले ३/२८ (४ षटके) | result = भूतान २७ धावांनी विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554533.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[तबारक दर]] (हाँगकाँग) आणि [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) | motm = थिनले जामत्शो (भूतान) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी स्वीकारली. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|BHR}} | team2 = {{cr|THA}} | score1 = १०४/६ (२० षटके) | runs1 = जुनैद अझीझ २६ (२७) | wickets1 = नोप्फोन सेनामोंट्री २/१५ (४ षटके) | score2 = ९७/८ (२० षटके) | runs2 = पत्तारापोल जिरापत्तनानुकुल २३ (२५) | wickets2 = आसिफ जावेद ३/१४ (४ षटके) | result = बहरैन ७ धावांनी विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554534.html धावफलक] | venue = [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) आणि नारायणन सिवन (मलेशिया) | motm = आसिफ जावेद (बहरैन) | toss = थायलंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|KUW}} | team2 = {{cr|QAT}} | score1 = १९९/७ (२० षटके) | runs1 = [[बिलाल ताहिर]] ३२[[नाबाद|*]] (१६) | wickets1 = डॅनियल लुईस २/२९ (३ षटके) | score2 = १४१/८ (२० षटके) | runs2 = [[इमल लियानागे]] ३९ (२८) | wickets2 = [[अदनान इद्रीस]] २/२२ (४ षटके) | result = कुवेत ५८ धावांनी विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554535.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[मोर्शेद अली खान]] (बांगलादेश) आणि रामासामी वेंकटेश (हाँगकाँग) | motm = [[अदनान इद्रीस]] (कुवेत) | toss = कतारने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. | notes = ओबैद उर रहमान (कतार) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|THA}} | team2 = {{cr|QAT}} | score1 = ७६/९ (२० षटके) | runs1 = चालोएमवोंग चॅटफैसान १६ (१३) | wickets1 = शारिक मुनीर २/८ (३ षटके) | score2 = ८०/३ (१२.३ षटके) | runs2 = झीशान हैदर ४७[[नाबाद|*]] (४१) | wickets2 = चांचाई पेंगकुमता २/१३ (३ षटके) | result = कतार ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554536.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = आसिफ इक्बाल (संयुक्त अरब अमिराती) आणि [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) | motm = झीशान हैदर (कतार) | toss = कतारने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|BHR}} | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १३९/५ (२० षटके) | runs1 = [[जुनैद अझीझ]] ४५ (३५) | wickets1 = गाकुल घाले १/१४ (२.२ षटके) | score2 = ७३ (१८.४ षटके) | runs2 = नामगांग चेजे २६ (३१) | wickets2 = अली दाऊद ४/८ (४ षटके) | result = बहरीन ६६ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554537.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[मोर्शेद अली खान]] (बांगलादेश) आणि [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) | motm = अली दाऊद (बहरीन) | toss = बहरीनने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|MNG}} | team2 = {{cr|KUW}} | score1 = ४२ (१४.५ षटके) | runs1 = गान्देम्बेरेल गानबोल्ड २१ (३२) | wickets1 = [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] ५/१९ (४ षटके) | score2 = ४३/० (३.३ षटके) | runs2 = [[रविजा संदारुवान]] ३०[[नाबाद|*]] (१४) | result = कुवेत १० गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554538.html धावफलक] | venue = [[यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = [[अहमद शाह पक्तीन]] (अफगाणिस्तान) आणि [[बुद्धी प्रधान]] (नेपाळ) | motm = [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] (कुवेत) | toss = कुवेतने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = उगान-एर्देने बातजार्गल, बायनबू जार्गाल्तुया, बिलेग्देम्बेरेल मुंखदेल्गेर आणि बाततुल्गा तामजिदसुरेन (मंगोलिया) या सर्वांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. * [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] (कुवेत) हा आंतरराष्ट्रीय टी२०मध्ये पाच बळी घेणारा कुवेतचा पहिला खेळाडू ठरला. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|THA}} | team2 = {{cr|KUW}} | score1 = ६० (१८.३ षटके) | runs1 = अक्षयकुमार यादव २६ (३१) | wickets1 = [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] ३/९ (४ षटके) | score2 = ६१/१ (७ षटके) | runs2 = [[रविजा संदारुवान]] ५३[[नाबाद|*]] (१९) | wickets2 = ऑस्टिन लाझारस १/२८ (३ षटके) | result = कुवेत ९ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554539.html धावफलक] | venue = [[बायुयेमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) आणि रामासामी वेंकटेश (हाँगकाँग) | motm = [[रविजा संदारुवान]] (कुवेत) | toss = कुवेतने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|BHU}} | team2 = {{cr|MNG}} | score1 = २०३/५ (२० षटके) | runs1 = तेनजिन राबगे १०८ (५८) | wickets1 = सोदबिलेग गंतुलगा २/२१ (३ षटके) | score2 = ६७ (१५ षटके) | runs2 = सोदबिलेग गंतुलगा २३ (१९) | wickets2 = ताशी दोर्जी ४/१५ (४ षटके) | result = भूतान १३६ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554540.html धावफलक] | venue = [[यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) आणि [[मोर्शेद अली खान]] (बांगलादेश) | motm = तेनजिन राबगे (भूतान) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. * बयारजार्गल बातबयार (मंगोलिया) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. | notes = तेनजिन राबगे (भूतान) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमधील पहिले [[शतक (क्रिकेट)|शतक]] केले.<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DeN4mWLFMuG/ |title=Maiden T20I Century for Tenzin Rabgay |trans-title=तेनजिन राबगेचे पहिले आंतरराष्ट्रीय टी२० शतक |work=[[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] |date=८ ऑक्टोबर २०२६ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ |via=[[इन्स्टाग्राम]]}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|MYA}} | team2 = {{cr|BHR}} | score1 = ७०/९ (२० षटके) | runs1 = प्ये फ्यो वाई २३ (४१) | wickets1 = अब्दुल माजिद ५/२५ (४ षटके) | score2 = ७३/२ (११.२ षटके) | runs2 = शुजात रसूल २२ (१३) | wickets2 = प्ये फ्यो वाई १/२२ (४ षटके) | result = बहरैन ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554541.html धावफलक] | venue = [[सेलांगोर टर्फ क्लब]], [[सेरी केंबंगन]] | umpires = [[अहमद शाह पक्तीन]] (अफगाणिस्तान) आणि नारायणन शिवन (मलेशिया) | motm = अब्दुल माजिद (बहरैन) | toss = बहरैनने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | notes = ने लिन ह्तिके आणि क्याव झिन लिन (म्यानमार) या दोघांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. * अब्दुल माजिदने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमधील आपली पहिली हॅटट्रिक घेतली.{{cn|date=October 2026}} }} ==संदर्भ== {{reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/men-s-t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-a-2026-27-1554524 क्रिकइन्फोवरील स्पर्धेचे पान] <!--{{२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक}}-->{{२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} {{DEFAULTSORT:2026 Men's T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier A}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७]] [[वर्ग:मलेशियामधील क्रिकेट]] [[वर्ग:२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ]] o6r288v7sh1ikv0vxeqzx9ufyn4cw7z 2718315 2718314 2026-10-09T01:30:23Z Ganesh591 62733 /* गुणतालिका */ 2718315 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक<br/>आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी अ | image = | fromdate = ५ | todate = १४ ऑक्टोबर २०२६ | administrator = [[आयसीसी आशिया]] | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | host = [[मलेशिया]] | champions = | runner up = | participants = ७ | matches = २१ | player of the series = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता अ | next_year = | next_tournament = }} '''२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी अ''' ही [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया]] याचा भाग असलेली क्रिकेट स्पर्धा आहे. ही स्पर्धा ५ ते १४ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान [[मलेशिया]] येथे आयोजित केली जात आहे.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/2028-icc-mens-t20-world-cup-asia-sub-regional-qualifier-a/ |title=Malaysia Cricket to host 2028 ICC Men’s T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier A in October 2026 |work=Czarsports |date=28 August 2026 |access-date=31 August 2026}}</ref> स्पर्धेतील अव्वल संघ प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र ठरतील, जिथे त्यांच्यासोबत [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी ब|उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी ब]] मधील संघ सहभागी होतील. ==भूतानचा नेपाळ दौरा== [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भूतान पुरुष क्रिकेट संघाने]] २९ सप्टेंबर ते २ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान [[पोखरा]] येथील [[पोखरा रंगशाला]] येथे चार सराव सामने खेळण्यासाठी [[नेपाळ]]चा दौरा केला.<ref>{{cite web |last=Tiwari |first=Nischal |date=23 September 2026 |url=https://www.cricnepal.com/bhutan-set-for-four-match-t20-warm-up-tour-in-pokhara |title=Bhutan set for four-match T20 warm-up tour in Pokhara |work=Cricnepal |access-date=28 September 2026}}</ref> मलेशियामधील पात्रता स्पर्धेसाठी रवाना होण्यापूर्वी या दौऱ्यातून भूतान संघाने अंतिम तयारी केली. {{hidden begin|title=नेपाळमधील भूतान दौऱ्याचे सामने|titlestyle=background:lightblue;}} {{Hatnote|सर्व वेळा [[नेपाळ प्रमाण वेळ|नेपाळ प्रमाण वेळे]]नुसार ([[यूटीसी+०५:४५]]) आहेत.}} {{Single-innings cricket match | round = '''पहिला सामना''' | date = {{start date|2026|09|29|df=y}} | time = १३:१५ | team1 = {{cr-rt|BHU}} | team2 = [[गंडकी प्रदेश क्रिकेट संघ|गंडकी प्रदेश]] | score1 = ९६ (१९.३ षटके) | runs1 = सोनम चोफेल २७ (१९) | wickets1 = सुभाष भंडारी ४/१५ (४ षटके) | score2 = ९७/२ (११ षटके) | runs2 = ईश्वर छेत्री ३४ (२२) | wickets2 = सोनम येशे १/२१ (४ षटके) | result = गंडकी प्रदेश ८ गडी राखून विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4242 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = भोज राज बराल (नेपाळ) आणि अर्जुन उपाध्याय (नेपाळ) | motm = सुभाष भंडारी (नेपाळ) | toss = गंडकी प्रदेशाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. }} {{Single-innings cricket match | round = '''दुसरा सामना''' | date = {{start date|2026|09|30|df=y}} | time = १०:०० | team1 = [[गंडकी प्रदेश क्रिकेट संघ|गंडकी प्रदेश]] | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १९६/७ (२० षटके) | runs1 = सिब्रिन श्रेष्ठ ४५ (२४) | wickets1 = थिनले जामत्शो ४/२७ (४ षटके) | score2 = १३२ (१७.४ षटके) | runs2 = सोनम चोफेल ४३ (२१) | wickets2 = बिपिन खत्री ४/२२ (३.४ षटके) | result = गंडकी प्रदेश ६४ धावांनी सामना विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4244 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = दुर्गा चंद (नेपाळ) आणि संजय कांत सिग्देल (नेपाळ) | motm = सिब्रिन श्रेष्ठ (नेपाळ) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. }} {{Single-innings cricket match | round = '''तिसरा सामना''' | date = {{start date|2026|10|01|df=y}} | time = १०:०० | team1 = [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन|कॅन XI]] | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १२३/९ (२० षटके) | runs1 = बिपिन खत्री ५२[[नाबाद|*]] (३६) | wickets1 = सोनम येशे २/११ (४ षटके) | score2 = ११०/९ (२० षटके) | runs2 = नामगे थिनले २९ (४४) | wickets2 = बिपिन शर्मा ३/१५ (४ षटके) | result = नेपाळ क्रिकेट संघटना एकादश १३ धावांनी विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4246 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = दिलीप अग्रहरी (नेपाळ) आणि संजय कांत सिग्देल (नेपाळ) | motm = बिपिन खत्री (नेपाळ) | toss = नेपाळ क्रिकेट संघटना अकराने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी स्वीकारली. }} {{Single-innings cricket match | round = '''चौथा सामना''' | date = {{start date|2026|10|02|df=y}} | time = ०८:४५ | team1 = [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन|कॅन XI]] | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १७६/७ (२० षटके) | runs1 = त्रित राज दास ५१ (३१) | wickets1 = आनंद मोंगर ३/२७ (३ षटके) | score2 = ७२ (१७.३ षटके) | runs2 = आनंद मोंगर १५ (१२) | wickets2 = बिपिन शर्मा ५/७ (४ षटके) | result = नेपाळ क्रिकेट संघटना एकादश १०४ धावांनी विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4249 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = भोज राज बराल (नेपाळ) आणि अर्जुन उपाध्याय (नेपाळ) | motm = बिपिन शर्मा (नेपाळ) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. }} {{hidden end}} ==गुणतालिका== <section begin=qualA />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |title=पात्रता स्पर्धा अ गुणतालिका |show_tie=no |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/series/men-s-t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-a-2026-27-1554524/points-table-standings |title=T20 World Cup Sub Regional Asia Qualifier 2026 Points Table & Team Standings |trans-title=टी२० विश्वचषक उप-प्रादेशिक आशिया पात्रता स्पर्धा २०२६ गुणतालिका आणि संघांची क्रमवारी |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१७ सप्टेंबर २०२६}}</ref> |update=८ ऑक्टोबर २०२६ |team_order=KUW, BHR, BHU, QAT, MYA, THA, MNG |win_BHR=3 |loss_BHR= |nr_BHR= |nrr_BHR=2.156 |win_BHU=2 |loss_BHU=1 |nr_BHU= |nrr_BHU=1.617 |win_KUW=3 |loss_KUW= |nr_KUW= |nrr_KUW=5.884 |win_MNG= |loss_MNG=2 |nr_MNG= |nrr_MNG=-7.743 |win_MYA= |loss_MYA=2 |nr_MYA= |nrr_MYA=-2.078 |win_QAT=1 |loss_QAT=1 |nr_QAT= |nrr_QAT=-0.075 |win_THA= |loss_THA=3 |nr_THA= |nrr_THA=-2.319 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_BHU={{cr|BHU}} |name_KUW={{cr|KUW}} |name_MNG={{cr|MNG}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_QAT={{cr|QAT}} |name_THA={{cr|THA}} |result1=Q |result2=Q |result3=Q |result4= |result5= |result6= |result7= |res_col_header=पात्रता |text_Q={{nobr|प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र}} |col_Q=green1 |text_E=बाद }}<section end=qualA /> ==सामने== {{hatnote|सर्व वेळा मलेशिया प्रमाण वेळेनुसार ([[यूटीसी+०८:००]]) आहेत.}} {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|BHU}} | team2 = {{cr|MYA}} | score1 = ११९/८ (२० षटके) | runs1 = थिनले जामत्शो ४०[[नाबाद|*]] (२७) | wickets1 = पाइंग दानू ३/२३ (४ षटके) | score2 = ९२/९ (२० षटके) | runs2 = पाइंग दानू १६ (१९) | wickets2 = गाकुल घाले ३/२८ (४ षटके) | result = भूतान २७ धावांनी विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554533.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[तबारक दर]] (हाँगकाँग) आणि [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) | motm = थिनले जामत्शो (भूतान) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी स्वीकारली. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|BHR}} | team2 = {{cr|THA}} | score1 = १०४/६ (२० षटके) | runs1 = जुनैद अझीझ २६ (२७) | wickets1 = नोप्फोन सेनामोंट्री २/१५ (४ षटके) | score2 = ९७/८ (२० षटके) | runs2 = पत्तारापोल जिरापत्तनानुकुल २३ (२५) | wickets2 = आसिफ जावेद ३/१४ (४ षटके) | result = बहरैन ७ धावांनी विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554534.html धावफलक] | venue = [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) आणि नारायणन सिवन (मलेशिया) | motm = आसिफ जावेद (बहरैन) | toss = थायलंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|KUW}} | team2 = {{cr|QAT}} | score1 = १९९/७ (२० षटके) | runs1 = [[बिलाल ताहिर]] ३२[[नाबाद|*]] (१६) | wickets1 = डॅनियल लुईस २/२९ (३ षटके) | score2 = १४१/८ (२० षटके) | runs2 = [[इमल लियानागे]] ३९ (२८) | wickets2 = [[अदनान इद्रीस]] २/२२ (४ षटके) | result = कुवेत ५८ धावांनी विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554535.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[मोर्शेद अली खान]] (बांगलादेश) आणि रामासामी वेंकटेश (हाँगकाँग) | motm = [[अदनान इद्रीस]] (कुवेत) | toss = कतारने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. | notes = ओबैद उर रहमान (कतार) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|THA}} | team2 = {{cr|QAT}} | score1 = ७६/९ (२० षटके) | runs1 = चालोएमवोंग चॅटफैसान १६ (१३) | wickets1 = शारिक मुनीर २/८ (३ षटके) | score2 = ८०/३ (१२.३ षटके) | runs2 = झीशान हैदर ४७[[नाबाद|*]] (४१) | wickets2 = चांचाई पेंगकुमता २/१३ (३ षटके) | result = कतार ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554536.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = आसिफ इक्बाल (संयुक्त अरब अमिराती) आणि [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) | motm = झीशान हैदर (कतार) | toss = कतारने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|BHR}} | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १३९/५ (२० षटके) | runs1 = [[जुनैद अझीझ]] ४५ (३५) | wickets1 = गाकुल घाले १/१४ (२.२ षटके) | score2 = ७३ (१८.४ षटके) | runs2 = नामगांग चेजे २६ (३१) | wickets2 = अली दाऊद ४/८ (४ षटके) | result = बहरीन ६६ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554537.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[मोर्शेद अली खान]] (बांगलादेश) आणि [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) | motm = अली दाऊद (बहरीन) | toss = बहरीनने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|MNG}} | team2 = {{cr|KUW}} | score1 = ४२ (१४.५ षटके) | runs1 = गान्देम्बेरेल गानबोल्ड २१ (३२) | wickets1 = [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] ५/१९ (४ षटके) | score2 = ४३/० (३.३ षटके) | runs2 = [[रविजा संदारुवान]] ३०[[नाबाद|*]] (१४) | result = कुवेत १० गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554538.html धावफलक] | venue = [[यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = [[अहमद शाह पक्तीन]] (अफगाणिस्तान) आणि [[बुद्धी प्रधान]] (नेपाळ) | motm = [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] (कुवेत) | toss = कुवेतने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = उगान-एर्देने बातजार्गल, बायनबू जार्गाल्तुया, बिलेग्देम्बेरेल मुंखदेल्गेर आणि बाततुल्गा तामजिदसुरेन (मंगोलिया) या सर्वांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. * [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] (कुवेत) हा आंतरराष्ट्रीय टी२०मध्ये पाच बळी घेणारा कुवेतचा पहिला खेळाडू ठरला. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|THA}} | team2 = {{cr|KUW}} | score1 = ६० (१८.३ षटके) | runs1 = अक्षयकुमार यादव २६ (३१) | wickets1 = [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] ३/९ (४ षटके) | score2 = ६१/१ (७ षटके) | runs2 = [[रविजा संदारुवान]] ५३[[नाबाद|*]] (१९) | wickets2 = ऑस्टिन लाझारस १/२८ (३ षटके) | result = कुवेत ९ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554539.html धावफलक] | venue = [[बायुयेमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) आणि रामासामी वेंकटेश (हाँगकाँग) | motm = [[रविजा संदारुवान]] (कुवेत) | toss = कुवेतने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|BHU}} | team2 = {{cr|MNG}} | score1 = २०३/५ (२० षटके) | runs1 = तेनजिन राबगे १०८ (५८) | wickets1 = सोदबिलेग गंतुलगा २/२१ (३ षटके) | score2 = ६७ (१५ षटके) | runs2 = सोदबिलेग गंतुलगा २३ (१९) | wickets2 = ताशी दोर्जी ४/१५ (४ षटके) | result = भूतान १३६ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554540.html धावफलक] | venue = [[यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) आणि [[मोर्शेद अली खान]] (बांगलादेश) | motm = तेनजिन राबगे (भूतान) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. * बयारजार्गल बातबयार (मंगोलिया) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. | notes = तेनजिन राबगे (भूतान) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमधील पहिले [[शतक (क्रिकेट)|शतक]] केले.<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DeN4mWLFMuG/ |title=Maiden T20I Century for Tenzin Rabgay |trans-title=तेनजिन राबगेचे पहिले आंतरराष्ट्रीय टी२० शतक |work=[[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] |date=८ ऑक्टोबर २०२६ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ |via=[[इन्स्टाग्राम]]}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|MYA}} | team2 = {{cr|BHR}} | score1 = ७०/९ (२० षटके) | runs1 = प्ये फ्यो वाई २३ (४१) | wickets1 = अब्दुल माजिद ५/२५ (४ षटके) | score2 = ७३/२ (११.२ षटके) | runs2 = शुजात रसूल २२ (१३) | wickets2 = प्ये फ्यो वाई १/२२ (४ षटके) | result = बहरैन ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554541.html धावफलक] | venue = [[सेलांगोर टर्फ क्लब]], [[सेरी केंबंगन]] | umpires = [[अहमद शाह पक्तीन]] (अफगाणिस्तान) आणि नारायणन शिवन (मलेशिया) | motm = अब्दुल माजिद (बहरैन) | toss = बहरैनने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | notes = ने लिन ह्तिके आणि क्याव झिन लिन (म्यानमार) या दोघांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. * अब्दुल माजिदने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमधील आपली पहिली हॅटट्रिक घेतली.{{cn|date=October 2026}} }} ==संदर्भ== {{reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/men-s-t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-a-2026-27-1554524 क्रिकइन्फोवरील स्पर्धेचे पान] <!--{{२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक}}-->{{२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} {{DEFAULTSORT:2026 Men's T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier A}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७]] [[वर्ग:मलेशियामधील क्रिकेट]] [[वर्ग:२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ]] g5dn2g7dqw5vemjdtv7pqroufsj5t5r 2718316 2718315 2026-10-09T01:32:24Z Ganesh591 62733 /* सामने */ 2718316 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक<br/>आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी अ | image = | fromdate = ५ | todate = १४ ऑक्टोबर २०२६ | administrator = [[आयसीसी आशिया]] | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | host = [[मलेशिया]] | champions = | runner up = | participants = ७ | matches = २१ | player of the series = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता अ | next_year = | next_tournament = }} '''२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी अ''' ही [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया]] याचा भाग असलेली क्रिकेट स्पर्धा आहे. ही स्पर्धा ५ ते १४ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान [[मलेशिया]] येथे आयोजित केली जात आहे.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/2028-icc-mens-t20-world-cup-asia-sub-regional-qualifier-a/ |title=Malaysia Cricket to host 2028 ICC Men’s T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier A in October 2026 |work=Czarsports |date=28 August 2026 |access-date=31 August 2026}}</ref> स्पर्धेतील अव्वल संघ प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र ठरतील, जिथे त्यांच्यासोबत [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी ब|उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी ब]] मधील संघ सहभागी होतील. ==भूतानचा नेपाळ दौरा== [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भूतान पुरुष क्रिकेट संघाने]] २९ सप्टेंबर ते २ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान [[पोखरा]] येथील [[पोखरा रंगशाला]] येथे चार सराव सामने खेळण्यासाठी [[नेपाळ]]चा दौरा केला.<ref>{{cite web |last=Tiwari |first=Nischal |date=23 September 2026 |url=https://www.cricnepal.com/bhutan-set-for-four-match-t20-warm-up-tour-in-pokhara |title=Bhutan set for four-match T20 warm-up tour in Pokhara |work=Cricnepal |access-date=28 September 2026}}</ref> मलेशियामधील पात्रता स्पर्धेसाठी रवाना होण्यापूर्वी या दौऱ्यातून भूतान संघाने अंतिम तयारी केली. {{hidden begin|title=नेपाळमधील भूतान दौऱ्याचे सामने|titlestyle=background:lightblue;}} {{Hatnote|सर्व वेळा [[नेपाळ प्रमाण वेळ|नेपाळ प्रमाण वेळे]]नुसार ([[यूटीसी+०५:४५]]) आहेत.}} {{Single-innings cricket match | round = '''पहिला सामना''' | date = {{start date|2026|09|29|df=y}} | time = १३:१५ | team1 = {{cr-rt|BHU}} | team2 = [[गंडकी प्रदेश क्रिकेट संघ|गंडकी प्रदेश]] | score1 = ९६ (१९.३ षटके) | runs1 = सोनम चोफेल २७ (१९) | wickets1 = सुभाष भंडारी ४/१५ (४ षटके) | score2 = ९७/२ (११ षटके) | runs2 = ईश्वर छेत्री ३४ (२२) | wickets2 = सोनम येशे १/२१ (४ षटके) | result = गंडकी प्रदेश ८ गडी राखून विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4242 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = भोज राज बराल (नेपाळ) आणि अर्जुन उपाध्याय (नेपाळ) | motm = सुभाष भंडारी (नेपाळ) | toss = गंडकी प्रदेशाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. }} {{Single-innings cricket match | round = '''दुसरा सामना''' | date = {{start date|2026|09|30|df=y}} | time = १०:०० | team1 = [[गंडकी प्रदेश क्रिकेट संघ|गंडकी प्रदेश]] | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १९६/७ (२० षटके) | runs1 = सिब्रिन श्रेष्ठ ४५ (२४) | wickets1 = थिनले जामत्शो ४/२७ (४ षटके) | score2 = १३२ (१७.४ षटके) | runs2 = सोनम चोफेल ४३ (२१) | wickets2 = बिपिन खत्री ४/२२ (३.४ षटके) | result = गंडकी प्रदेश ६४ धावांनी सामना विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4244 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = दुर्गा चंद (नेपाळ) आणि संजय कांत सिग्देल (नेपाळ) | motm = सिब्रिन श्रेष्ठ (नेपाळ) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. }} {{Single-innings cricket match | round = '''तिसरा सामना''' | date = {{start date|2026|10|01|df=y}} | time = १०:०० | team1 = [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन|कॅन XI]] | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १२३/९ (२० षटके) | runs1 = बिपिन खत्री ५२[[नाबाद|*]] (३६) | wickets1 = सोनम येशे २/११ (४ षटके) | score2 = ११०/९ (२० षटके) | runs2 = नामगे थिनले २९ (४४) | wickets2 = बिपिन शर्मा ३/१५ (४ षटके) | result = नेपाळ क्रिकेट संघटना एकादश १३ धावांनी विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4246 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = दिलीप अग्रहरी (नेपाळ) आणि संजय कांत सिग्देल (नेपाळ) | motm = बिपिन खत्री (नेपाळ) | toss = नेपाळ क्रिकेट संघटना अकराने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी स्वीकारली. }} {{Single-innings cricket match | round = '''चौथा सामना''' | date = {{start date|2026|10|02|df=y}} | time = ०८:४५ | team1 = [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन|कॅन XI]] | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १७६/७ (२० षटके) | runs1 = त्रित राज दास ५१ (३१) | wickets1 = आनंद मोंगर ३/२७ (३ षटके) | score2 = ७२ (१७.३ षटके) | runs2 = आनंद मोंगर १५ (१२) | wickets2 = बिपिन शर्मा ५/७ (४ षटके) | result = नेपाळ क्रिकेट संघटना एकादश १०४ धावांनी विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4249 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = भोज राज बराल (नेपाळ) आणि अर्जुन उपाध्याय (नेपाळ) | motm = बिपिन शर्मा (नेपाळ) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. }} {{hidden end}} ==गुणतालिका== <section begin=qualA />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |title=पात्रता स्पर्धा अ गुणतालिका |show_tie=no |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/series/men-s-t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-a-2026-27-1554524/points-table-standings |title=T20 World Cup Sub Regional Asia Qualifier 2026 Points Table & Team Standings |trans-title=टी२० विश्वचषक उप-प्रादेशिक आशिया पात्रता स्पर्धा २०२६ गुणतालिका आणि संघांची क्रमवारी |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१७ सप्टेंबर २०२६}}</ref> |update=८ ऑक्टोबर २०२६ |team_order=KUW, BHR, BHU, QAT, MYA, THA, MNG |win_BHR=3 |loss_BHR= |nr_BHR= |nrr_BHR=2.156 |win_BHU=2 |loss_BHU=1 |nr_BHU= |nrr_BHU=1.617 |win_KUW=3 |loss_KUW= |nr_KUW= |nrr_KUW=5.884 |win_MNG= |loss_MNG=2 |nr_MNG= |nrr_MNG=-7.743 |win_MYA= |loss_MYA=2 |nr_MYA= |nrr_MYA=-2.078 |win_QAT=1 |loss_QAT=1 |nr_QAT= |nrr_QAT=-0.075 |win_THA= |loss_THA=3 |nr_THA= |nrr_THA=-2.319 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_BHU={{cr|BHU}} |name_KUW={{cr|KUW}} |name_MNG={{cr|MNG}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_QAT={{cr|QAT}} |name_THA={{cr|THA}} |result1=Q |result2=Q |result3=Q |result4= |result5= |result6= |result7= |res_col_header=पात्रता |text_Q={{nobr|प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र}} |col_Q=green1 |text_E=बाद }}<section end=qualA /> ==सामने== {{hatnote|सर्व वेळा मलेशिया प्रमाण वेळेनुसार ([[यूटीसी+०८:००]]) आहेत.}} {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|BHU}} | team2 = {{cr|MYA}} | score1 = ११९/८ (२० षटके) | runs1 = थिनले जामत्शो ४०[[नाबाद|*]] (२७) | wickets1 = पाइंग दानू ३/२३ (४ षटके) | score2 = ९२/९ (२० षटके) | runs2 = पाइंग दानू १६ (१९) | wickets2 = गाकुल घाले ३/२८ (४ षटके) | result = भूतान २७ धावांनी विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554533.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[तबारक दर]] (हाँगकाँग) आणि [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) | motm = थिनले जामत्शो (भूतान) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी स्वीकारली. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|BHR}} | team2 = {{cr|THA}} | score1 = १०४/६ (२० षटके) | runs1 = जुनैद अझीझ २६ (२७) | wickets1 = नोप्फोन सेनामोंट्री २/१५ (४ षटके) | score2 = ९७/८ (२० षटके) | runs2 = पत्तारापोल जिरापत्तनानुकुल २३ (२५) | wickets2 = आसिफ जावेद ३/१४ (४ षटके) | result = बहरैन ७ धावांनी विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554534.html धावफलक] | venue = [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) आणि नारायणन सिवन (मलेशिया) | motm = आसिफ जावेद (बहरैन) | toss = थायलंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|KUW}} | team2 = {{cr|QAT}} | score1 = १९९/७ (२० षटके) | runs1 = [[बिलाल ताहिर]] ३२[[नाबाद|*]] (१६) | wickets1 = डॅनियल लुईस २/२९ (३ षटके) | score2 = १४१/८ (२० षटके) | runs2 = [[इमल लियानागे]] ३९ (२८) | wickets2 = [[अदनान इद्रीस]] २/२२ (४ षटके) | result = कुवेत ५८ धावांनी विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554535.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[मोर्शेद अली खान]] (बांगलादेश) आणि रामासामी वेंकटेश (हाँगकाँग) | motm = [[अदनान इद्रीस]] (कुवेत) | toss = कतारने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. | notes = ओबैद उर रहमान (कतार) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|THA}} | team2 = {{cr|QAT}} | score1 = ७६/९ (२० षटके) | runs1 = चालोएमवोंग चॅटफैसान १६ (१३) | wickets1 = शारिक मुनीर २/८ (३ षटके) | score2 = ८०/३ (१२.३ षटके) | runs2 = झीशान हैदर ४७[[नाबाद|*]] (४१) | wickets2 = चांचाई पेंगकुमता २/१३ (३ षटके) | result = कतार ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554536.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = आसिफ इक्बाल (संयुक्त अरब अमिराती) आणि [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) | motm = झीशान हैदर (कतार) | toss = कतारने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|BHR}} | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १३९/५ (२० षटके) | runs1 = [[जुनैद अझीझ]] ४५ (३५) | wickets1 = गाकुल घाले १/१४ (२.२ षटके) | score2 = ७३ (१८.४ षटके) | runs2 = नामगांग चेजे २६ (३१) | wickets2 = अली दाऊद ४/८ (४ षटके) | result = बहरीन ६६ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554537.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[मोर्शेद अली खान]] (बांगलादेश) आणि [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) | motm = अली दाऊद (बहरीन) | toss = बहरीनने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|MNG}} | team2 = {{cr|KUW}} | score1 = ४२ (१४.५ षटके) | runs1 = गान्देम्बेरेल गानबोल्ड २१ (३२) | wickets1 = [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] ५/१९ (४ षटके) | score2 = ४३/० (३.३ षटके) | runs2 = [[रविजा संदारुवान]] ३०[[नाबाद|*]] (१४) | result = कुवेत १० गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554538.html धावफलक] | venue = [[यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = [[अहमद शाह पक्तीन]] (अफगाणिस्तान) आणि [[बुद्धी प्रधान]] (नेपाळ) | motm = [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] (कुवेत) | toss = कुवेतने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = उगान-एर्देने बातजार्गल, बायनबू जार्गाल्तुया, बिलेग्देम्बेरेल मुंखदेल्गेर आणि बाततुल्गा तामजिदसुरेन (मंगोलिया) या सर्वांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. * [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] (कुवेत) हा आंतरराष्ट्रीय टी२०मध्ये पाच बळी घेणारा कुवेतचा पहिला खेळाडू ठरला. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|THA}} | team2 = {{cr|KUW}} | score1 = ६० (१८.३ षटके) | runs1 = अक्षयकुमार यादव २६ (३१) | wickets1 = [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] ३/९ (४ षटके) | score2 = ६१/१ (७ षटके) | runs2 = [[रविजा संदारुवान]] ५३[[नाबाद|*]] (१९) | wickets2 = ऑस्टिन लाझारस १/२८ (३ षटके) | result = कुवेत ९ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554539.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) आणि रामासामी वेंकटेश (हाँगकाँग) | motm = [[रविजा संदारुवान]] (कुवेत) | toss = कुवेतने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|BHU}} | team2 = {{cr|MNG}} | score1 = २०३/५ (२० षटके) | runs1 = तेनजिन राबगे १०८ (५८) | wickets1 = सोदबिलेग गंतुलगा २/२१ (३ षटके) | score2 = ६७ (१५ षटके) | runs2 = सोदबिलेग गंतुलगा २३ (१९) | wickets2 = ताशी दोर्जी ४/१५ (४ षटके) | result = भूतान १३६ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554540.html धावफलक] | venue = [[यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) आणि [[मोर्शेद अली खान]] (बांगलादेश) | motm = तेनजिन राबगे (भूतान) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. * बयारजार्गल बातबयार (मंगोलिया) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. | notes = तेनजिन राबगे (भूतान) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमधील पहिले [[शतक (क्रिकेट)|शतक]] केले.<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DeN4mWLFMuG/ |title=Maiden T20I Century for Tenzin Rabgay |trans-title=तेनजिन राबगेचे पहिले आंतरराष्ट्रीय टी२० शतक |work=[[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] |date=८ ऑक्टोबर २०२६ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ |via=[[इन्स्टाग्राम]]}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|MYA}} | team2 = {{cr|BHR}} | score1 = ७०/९ (२० षटके) | runs1 = प्ये फ्यो वाई २३ (४१) | wickets1 = अब्दुल माजिद ५/२५ (४ षटके) | score2 = ७३/२ (११.२ षटके) | runs2 = शुजात रसूल २२ (१३) | wickets2 = प्ये फ्यो वाई १/२२ (४ षटके) | result = बहरैन ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554541.html धावफलक] | venue = [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेरी केंबंगन]] | umpires = [[अहमद शाह पक्तीन]] (अफगाणिस्तान) आणि नारायणन शिवन (मलेशिया) | motm = अब्दुल माजिद (बहरैन) | toss = बहरैनने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | notes = ने लिन ह्तिके आणि क्याव झिन लिन (म्यानमार) या दोघांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. * अब्दुल माजिदने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमधील आपली पहिली हॅटट्रिक घेतली.{{cn|date=October 2026}} }} ==संदर्भ== {{reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/men-s-t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-a-2026-27-1554524 क्रिकइन्फोवरील स्पर्धेचे पान] <!--{{२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक}}-->{{२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} {{DEFAULTSORT:2026 Men's T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier A}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७]] [[वर्ग:मलेशियामधील क्रिकेट]] [[वर्ग:२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ]] k5kd7pvve9six1an3gafkrga13x5s5u 2718320 2718316 2026-10-09T03:07:07Z Ganesh591 62733 2718320 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक<br/>आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी अ | image = | fromdate = ५ | todate = १४ ऑक्टोबर २०२६ | administrator = [[आयसीसी आशिया]] | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | host = [[मलेशिया]] | champions = | runner up = | participants = ७ | matches = २१ | player of the series = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता अ | next_year = | next_tournament = }} '''२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी अ''' ही [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया]] याचा भाग असलेली क्रिकेट स्पर्धा आहे. ही स्पर्धा ५ ते १४ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान [[मलेशिया]] येथे आयोजित केली जात आहे.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/2028-icc-mens-t20-world-cup-asia-sub-regional-qualifier-a/ |title=Malaysia Cricket to host 2028 ICC Men’s T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier A in October 2026 |work=Czarsports |date=28 August 2026 |access-date=31 August 2026}}</ref> स्पर्धेतील अव्वल संघ प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र ठरतील, जिथे त्यांच्यासोबत [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब|उप-प्रादेशिक पात्रता फेरी ब]] मधील संघ सहभागी होतील. ==भूतानचा नेपाळ दौरा== [[भूतान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भूतान पुरुष क्रिकेट संघाने]] २९ सप्टेंबर ते २ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान [[पोखरा]] येथील [[पोखरा रंगशाला]] येथे चार सराव सामने खेळण्यासाठी [[नेपाळ]]चा दौरा केला.<ref>{{cite web |last=Tiwari |first=Nischal |date=23 September 2026 |url=https://www.cricnepal.com/bhutan-set-for-four-match-t20-warm-up-tour-in-pokhara |title=Bhutan set for four-match T20 warm-up tour in Pokhara |work=Cricnepal |access-date=28 September 2026}}</ref> मलेशियामधील पात्रता स्पर्धेसाठी रवाना होण्यापूर्वी या दौऱ्यातून भूतान संघाने अंतिम तयारी केली. {{hidden begin|title=नेपाळमधील भूतान दौऱ्याचे सामने|titlestyle=background:lightblue;}} {{Hatnote|सर्व वेळा [[नेपाळ प्रमाण वेळ|नेपाळ प्रमाण वेळे]]नुसार ([[यूटीसी+०५:४५]]) आहेत.}} {{Single-innings cricket match | round = '''पहिला सामना''' | date = {{start date|2026|09|29|df=y}} | time = १३:१५ | team1 = {{cr-rt|BHU}} | team2 = [[गंडकी प्रदेश क्रिकेट संघ|गंडकी प्रदेश]] | score1 = ९६ (१९.३ षटके) | runs1 = सोनम चोफेल २७ (१९) | wickets1 = सुभाष भंडारी ४/१५ (४ षटके) | score2 = ९७/२ (११ षटके) | runs2 = ईश्वर छेत्री ३४ (२२) | wickets2 = सोनम येशे १/२१ (४ षटके) | result = गंडकी प्रदेश ८ गडी राखून विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4242 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = भोज राज बराल (नेपाळ) आणि अर्जुन उपाध्याय (नेपाळ) | motm = सुभाष भंडारी (नेपाळ) | toss = गंडकी प्रदेशाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. }} {{Single-innings cricket match | round = '''दुसरा सामना''' | date = {{start date|2026|09|30|df=y}} | time = १०:०० | team1 = [[गंडकी प्रदेश क्रिकेट संघ|गंडकी प्रदेश]] | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १९६/७ (२० षटके) | runs1 = सिब्रिन श्रेष्ठ ४५ (२४) | wickets1 = थिनले जामत्शो ४/२७ (४ षटके) | score2 = १३२ (१७.४ षटके) | runs2 = सोनम चोफेल ४३ (२१) | wickets2 = बिपिन खत्री ४/२२ (३.४ षटके) | result = गंडकी प्रदेश ६४ धावांनी सामना विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4244 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = दुर्गा चंद (नेपाळ) आणि संजय कांत सिग्देल (नेपाळ) | motm = सिब्रिन श्रेष्ठ (नेपाळ) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. }} {{Single-innings cricket match | round = '''तिसरा सामना''' | date = {{start date|2026|10|01|df=y}} | time = १०:०० | team1 = [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन|कॅन XI]] | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १२३/९ (२० षटके) | runs1 = बिपिन खत्री ५२[[नाबाद|*]] (३६) | wickets1 = सोनम येशे २/११ (४ षटके) | score2 = ११०/९ (२० षटके) | runs2 = नामगे थिनले २९ (४४) | wickets2 = बिपिन शर्मा ३/१५ (४ षटके) | result = नेपाळ क्रिकेट संघटना एकादश १३ धावांनी विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4246 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = दिलीप अग्रहरी (नेपाळ) आणि संजय कांत सिग्देल (नेपाळ) | motm = बिपिन खत्री (नेपाळ) | toss = नेपाळ क्रिकेट संघटना अकराने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी स्वीकारली. }} {{Single-innings cricket match | round = '''चौथा सामना''' | date = {{start date|2026|10|02|df=y}} | time = ०८:४५ | team1 = [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन|कॅन XI]] | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १७६/७ (२० षटके) | runs1 = त्रित राज दास ५१ (३१) | wickets1 = आनंद मोंगर ३/२७ (३ षटके) | score2 = ७२ (१७.३ षटके) | runs2 = आनंद मोंगर १५ (१२) | wickets2 = बिपिन शर्मा ५/७ (४ षटके) | result = नेपाळ क्रिकेट संघटना एकादश १०४ धावांनी विजयी. | report = [https://cricclubs.com/Nepal/viewScorecard.do?matchId=4249 धावफलक] | venue = [[पोखरा रंगशाला]], [[पोखरा]] | umpires = भोज राज बराल (नेपाळ) आणि अर्जुन उपाध्याय (नेपाळ) | motm = बिपिन शर्मा (नेपाळ) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. }} {{hidden end}} ==गुणतालिका== <section begin=qualA />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |title=पात्रता स्पर्धा अ गुणतालिका |show_tie=no |source=[[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/series/men-s-t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-a-2026-27-1554524/points-table-standings |title=T20 World Cup Sub Regional Asia Qualifier 2026 Points Table & Team Standings |trans-title=टी२० विश्वचषक उप-प्रादेशिक आशिया पात्रता स्पर्धा २०२६ गुणतालिका आणि संघांची क्रमवारी |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१७ सप्टेंबर २०२६}}</ref> |update=८ ऑक्टोबर २०२६ |team_order=KUW, BHR, BHU, QAT, MYA, THA, MNG |win_BHR=3 |loss_BHR= |nr_BHR= |nrr_BHR=2.156 |win_BHU=2 |loss_BHU=1 |nr_BHU= |nrr_BHU=1.617 |win_KUW=3 |loss_KUW= |nr_KUW= |nrr_KUW=5.884 |win_MNG= |loss_MNG=2 |nr_MNG= |nrr_MNG=-7.743 |win_MYA= |loss_MYA=2 |nr_MYA= |nrr_MYA=-2.078 |win_QAT=1 |loss_QAT=1 |nr_QAT= |nrr_QAT=-0.075 |win_THA= |loss_THA=3 |nr_THA= |nrr_THA=-2.319 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_BHU={{cr|BHU}} |name_KUW={{cr|KUW}} |name_MNG={{cr|MNG}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_QAT={{cr|QAT}} |name_THA={{cr|THA}} |result1=Q |result2=Q |result3=Q |result4= |result5= |result6= |result7= |res_col_header=पात्रता |text_Q={{nobr|प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र}} |col_Q=green1 |text_E=बाद }}<section end=qualA /> ==सामने== {{hatnote|सर्व वेळा मलेशिया प्रमाण वेळेनुसार ([[यूटीसी+०८:००]]) आहेत.}} {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|BHU}} | team2 = {{cr|MYA}} | score1 = ११९/८ (२० षटके) | runs1 = थिनले जामत्शो ४०[[नाबाद|*]] (२७) | wickets1 = पाइंग दानू ३/२३ (४ षटके) | score2 = ९२/९ (२० षटके) | runs2 = पाइंग दानू १६ (१९) | wickets2 = गाकुल घाले ३/२८ (४ षटके) | result = भूतान २७ धावांनी विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554533.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[तबारक दर]] (हाँगकाँग) आणि [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) | motm = थिनले जामत्शो (भूतान) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी स्वीकारली. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|BHR}} | team2 = {{cr|THA}} | score1 = १०४/६ (२० षटके) | runs1 = जुनैद अझीझ २६ (२७) | wickets1 = नोप्फोन सेनामोंट्री २/१५ (४ षटके) | score2 = ९७/८ (२० षटके) | runs2 = पत्तारापोल जिरापत्तनानुकुल २३ (२५) | wickets2 = आसिफ जावेद ३/१४ (४ षटके) | result = बहरैन ७ धावांनी विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554534.html धावफलक] | venue = [[मलेशिया राष्ट्रीय विद्यापीठ|यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) आणि नारायणन सिवन (मलेशिया) | motm = आसिफ जावेद (बहरैन) | toss = थायलंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|KUW}} | team2 = {{cr|QAT}} | score1 = १९९/७ (२० षटके) | runs1 = [[बिलाल ताहिर]] ३२[[नाबाद|*]] (१६) | wickets1 = डॅनियल लुईस २/२९ (३ षटके) | score2 = १४१/८ (२० षटके) | runs2 = [[इमल लियानागे]] ३९ (२८) | wickets2 = [[अदनान इद्रीस]] २/२२ (४ षटके) | result = कुवेत ५८ धावांनी विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554535.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[मोर्शेद अली खान]] (बांगलादेश) आणि रामासामी वेंकटेश (हाँगकाँग) | motm = [[अदनान इद्रीस]] (कुवेत) | toss = कतारने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. | notes = ओबैद उर रहमान (कतार) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|THA}} | team2 = {{cr|QAT}} | score1 = ७६/९ (२० षटके) | runs1 = चालोएमवोंग चॅटफैसान १६ (१३) | wickets1 = शारिक मुनीर २/८ (३ षटके) | score2 = ८०/३ (१२.३ षटके) | runs2 = झीशान हैदर ४७[[नाबाद|*]] (४१) | wickets2 = चांचाई पेंगकुमता २/१३ (३ षटके) | result = कतार ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554536.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = आसिफ इक्बाल (संयुक्त अरब अमिराती) आणि [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) | motm = झीशान हैदर (कतार) | toss = कतारने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|BHR}} | team2 = {{cr|BHU}} | score1 = १३९/५ (२० षटके) | runs1 = [[जुनैद अझीझ]] ४५ (३५) | wickets1 = गाकुल घाले १/१४ (२.२ षटके) | score2 = ७३ (१८.४ षटके) | runs2 = नामगांग चेजे २६ (३१) | wickets2 = अली दाऊद ४/८ (४ षटके) | result = बहरीन ६६ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554537.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[मोर्शेद अली खान]] (बांगलादेश) आणि [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) | motm = अली दाऊद (बहरीन) | toss = बहरीनने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|MNG}} | team2 = {{cr|KUW}} | score1 = ४२ (१४.५ षटके) | runs1 = गान्देम्बेरेल गानबोल्ड २१ (३२) | wickets1 = [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] ५/१९ (४ षटके) | score2 = ४३/० (३.३ षटके) | runs2 = [[रविजा संदारुवान]] ३०[[नाबाद|*]] (१४) | result = कुवेत १० गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554538.html धावफलक] | venue = [[यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = [[अहमद शाह पक्तीन]] (अफगाणिस्तान) आणि [[बुद्धी प्रधान]] (नेपाळ) | motm = [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] (कुवेत) | toss = कुवेतने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = उगान-एर्देने बातजार्गल, बायनबू जार्गाल्तुया, बिलेग्देम्बेरेल मुंखदेल्गेर आणि बाततुल्गा तामजिदसुरेन (मंगोलिया) या सर्वांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. * [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] (कुवेत) हा आंतरराष्ट्रीय टी२०मध्ये पाच बळी घेणारा कुवेतचा पहिला खेळाडू ठरला. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०९:१५ | team1 = {{cr-rt|THA}} | team2 = {{cr|KUW}} | score1 = ६० (१८.३ षटके) | runs1 = अक्षयकुमार यादव २६ (३१) | wickets1 = [[मोहम्मद अस्लम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद अस्लम]] ३/९ (४ षटके) | score2 = ६१/१ (७ षटके) | runs2 = [[रविजा संदारुवान]] ५३[[नाबाद|*]] (१९) | wickets2 = ऑस्टिन लाझारस १/२८ (३ षटके) | result = कुवेत ९ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554539.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) आणि रामासामी वेंकटेश (हाँगकाँग) | motm = [[रविजा संदारुवान]] (कुवेत) | toss = कुवेतने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|BHU}} | team2 = {{cr|MNG}} | score1 = २०३/५ (२० षटके) | runs1 = तेनजिन राबगे १०८ (५८) | wickets1 = सोदबिलेग गंतुलगा २/२१ (३ षटके) | score2 = ६७ (१५ षटके) | runs2 = सोदबिलेग गंतुलगा २३ (१९) | wickets2 = ताशी दोर्जी ४/१५ (४ षटके) | result = भूतान १३६ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554540.html धावफलक] | venue = [[यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) आणि [[मोर्शेद अली खान]] (बांगलादेश) | motm = तेनजिन राबगे (भूतान) | toss = भूतानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. * बयारजार्गल बातबयार (मंगोलिया) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. | notes = तेनजिन राबगे (भूतान) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमधील पहिले [[शतक (क्रिकेट)|शतक]] केले.<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DeN4mWLFMuG/ |title=Maiden T20I Century for Tenzin Rabgay |trans-title=तेनजिन राबगेचे पहिले आंतरराष्ट्रीय टी२० शतक |work=[[भूतान क्रिकेट परिषद बोर्ड]] |date=८ ऑक्टोबर २०२६ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ |via=[[इन्स्टाग्राम]]}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|MYA}} | team2 = {{cr|BHR}} | score1 = ७०/९ (२० षटके) | runs1 = प्ये फ्यो वाई २३ (४१) | wickets1 = अब्दुल माजिद ५/२५ (४ षटके) | score2 = ७३/२ (११.२ षटके) | runs2 = शुजात रसूल २२ (१३) | wickets2 = प्ये फ्यो वाई १/२२ (४ षटके) | result = बहरैन ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554541.html धावफलक] | venue = [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेरी केंबंगन]] | umpires = [[अहमद शाह पक्तीन]] (अफगाणिस्तान) आणि नारायणन शिवन (मलेशिया) | motm = अब्दुल माजिद (बहरैन) | toss = बहरैनने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | notes = ने लिन ह्तिके आणि क्याव झिन लिन (म्यानमार) या दोघांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. * अब्दुल माजिदने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमधील आपली पहिली हॅटट्रिक घेतली.{{cn|date=October 2026}} }} ==संदर्भ== {{reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/men-s-t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-a-2026-27-1554524 क्रिकइन्फोवरील स्पर्धेचे पान] <!--{{२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक}}-->{{२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} {{DEFAULTSORT:2026 Men's T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier A}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७]] [[वर्ग:मलेशियामधील क्रिकेट]] [[वर्ग:२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ]] loe3fe9zox5oelhnu4soia6qbn55nr8 0 384969 2718371 2717364 2026-10-09T09:58:31Z Nitin.kunjir 4684 2718371 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा २०२६–२७ | team1_image = Flag of Australia.svg | team1_name = ऑस्ट्रेलिया | team2_image = Flag of Bangladesh.svg | team2_name = बांगलादेश | from_date = ९ | to_date = १४ ऑक्टोबर २०२६ | team1_captain = [[ताहलिया मॅकग्रा]] | team2_captain = [[निगार सुलताना]] | no_of_ODIs = 3 | team1_ODIs_won = | team2_ODIs_won = | team1_ODIs_most_runs = | team2_ODIs_most_runs = | team1_ODIs_most_wickets = | team2_ODIs_most_wickets = | player_of_ODI_series = }} [[बांगलादेश महिला क्रिकेट संघ]] ऑक्टोबर २०२६ मध्ये [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघ]]ाविरुद्ध तीन [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय| आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] सामने खेळण्यासाठी [[ऑस्ट्रेलिया]]चा दौरा करणार आहे. <ref>{{Cite web|trans-title= चार आठवड्यांत चार कसोटी सामने... ऑस्ट्रेलिया न्यूझीलंडच्या वेगवान गोलंदाजांसमोर आव्हान उभे करणार. |title=Four Tests in four weeks to challenge Australia, New Zealand quicks |url=https://www.cricinfo.com/story/four-tests-in-four-weeks-to-challenge-australia-new-zealand-quicks-1528605 |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६|work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> ही एकदिवसीय मालिका [[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] स्पर्धेचा भाग असेल. <ref>{{cite web |trans-title=महिलांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम |title=Women's Future Tours Programme |url=https://images.icc-cricket.com/image/upload/prd/momiku5h9eyqzp5tohdb.pdf |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=४ नोव्हेंबर २०२४}}</ref> मार्च २०२६ मध्ये, [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]]ने २०२६-२७ च्या देशांतर्गत आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले. <ref>{{Cite web|url=https://www.cricket.com.au/news/4473637/australian-cricket-schedule-2026-27-summer-tests-odi-t20i-bangladesh-new-zealand-england-150th-women-fixtures-dates-start-times?tags=9037 |trans-title=२०२६-२७ च्या ऑस्ट्रेलियाई क्रिकेट हंगामाचे वेळापत्रक जाहीर |title=Schedule revealed for 2026-27 Aussie Summer of Cricket |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६|work=[[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]]}}</ref> सुरुवातीला, या दौऱ्यात तीन महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय आणि तीन [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामन्यांचा समावेश होता. जून २०२६ मध्ये, [[२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक]] स्पर्धेचे आयोजन जूनऐवजी फेब्रुवारी २०२७ मध्ये हलवल्यानंतर, या दौऱ्याचे वेळापत्रक बदलून त्यात केवळ तीन महिला एकदिवसीय सामन्यांचा समावेश करण्यात आला. <ref>{{cite web|url=https://www.cricket.com.au/news/4517610/australia-womens-cricket-reschedule-summer-2026-27-bangladesh-new-zealand-icc-champions-trophy-clash?tags=9037 |trans-title= सुधारित वेळापत्रकामुळे ऑस्ट्रेलियन महिला खेळाडू प्रकाशझोतात. |title=Revised schedule puts Aussie women in the spotlight |work=[[ क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{Cite web|trans-title= महिला चॅम्पियन्स चषक स्पर्धेमुळे ऑस्ट्रेलियाने न्यूझीलंड आणि बांगलादेश दौऱ्यांचे वेळापत्रक बदलले. |title=Australia change NZ and Bangladesh schedules due to women's Champions Trophy |url=https://www.cricinfo.com/story/australia-change-nz-bangladesh-home-series-due-to-women-s-champions-trophy-1540440 |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६|work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;margin:auto" |- !{{crw|AUS}}<ref>{{Cite web|url=https://www.cricket.com.au/news/4583909/australia-womens-t20-odi-squads-bangladesh-new-zealand-sophie-molineux-mcgrath-gardner-captain-lucy-hamilton-injury-darcie-brown-grace-harris?tags=9037 |trans-title=मोलिन्यू बांगलादेशविरुद्धच्या एकदिवसीय मालिकेला मुकणार; मॅकग्राकडे कर्णधारपद |title=Molineux to miss Bangladesh ODIs, McGrath to captain |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६|work=[[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]]}}</ref> !{{crw|BAN}}<ref>{{Cite web|trans-title= ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी निगार सुलतानाच्या नेतृत्वाखालील बांगलादेश संघात नवोदित बिस्वास आणि हबिबा यांचा समावेश. |title=Uncapped Biswas, Habiba in Nigar Sultana-led Bangladesh squad for Australia ODIs |url=https://www.cricinfo.com/story/uncapped-biswas-habiba-in-nigar-sultana-led-bangladesh-squad-for-australia-odis-1556619 |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६|work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[ताहलिया मॅकग्रा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[ॲशली गार्डनर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)# उपकर्णधार|क]]) * [[अलाना किंग]] * [[ॲनाबेल सदरलँड]] * [[एलिस पेरी]] * [[किम गार्थ]] * [[जॉर्जिया वेरहॅम]] * [[जॉर्जिया व्हॉल]] * [[निकोला केरी]] * [[फीबी लिचफिल्ड]] * [[बेथ मुनी]] ([[यष्टिरक्षक|य]]) * [[मेगन शुट]] | * [[निगार सुलताना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टिरक्षक|य]]) * [[दिलारा अख्तर]] ([[यष्टिरक्षक|य]]) * [[दिशा बिस्वास]] * [[नाहिदा अक्तेर]] * [[फरगाना हक]] * [[मारुफा अख्तर]] * [[मुर्शिदा खातून]] * [[राबेया खान]] * [[रितू मोनी]] * [[शर्मिन अख्तर]] * [[शर्मीन सुलताना]] * [[शोभना मोस्तारी]] * [[शोर्णा अख्तर]] * [[संजिदा अक्तेर मेघला]] * [[सुलताना खातून]] * [[हबीबा इस्लाम]] |} ==आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका== ===१ला आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ९ ऑक्टोबर २०२६ | time = १३:५० | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = १६६ (४९.४ षटके) | runs1 = [[रितू मोनी]] ४५ (६३) | wickets1 = [[ॲनाबेल सदरलँड]] ४/३० (९.४ षटके) | score2 = ३/१६८ (२५.४ षटके) | runs2 = [[फीबी लिचफिल्ड]] ७७ (५७) | wickets2 = [[हबीबा इस्लाम]] २/३६ (६ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528716.html धावफलक] | venue = [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[एलोइस शेरिडान]] (ऑ) | motm = [[ॲनाबेल सदरलँड]] (ऑ) | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[हबीबा इस्लाम]] (बां) हिने आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. * [[मेगन शुट]] (ऑ) हिने आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकिर्दीतील १५०वा बळी घेतला. * महिला अजिंक्यपद गुण: ऑस्ट्रेलिया २, बांगलादेश ०. }} ===२रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ११ ऑक्टोबर २०२६ | time = १३:५० | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528717.html धावफलक] | venue = [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ===३रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १४ ऑक्टोबर २०२६ | time = १३:५० | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528718.html धावफलक] | venue = [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/bangladesh-women-in-australia-2026-27-1528686 मालिका मुखीपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{ऑस्ट्रेलियाचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} {{२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद}} [[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे|२०२६]] [[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|ऑस्ट्रेलिया]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे ऑस्ट्रेलिया दौरे]] 10ceily3g2ivv5h6lcea4qc6766ijxw 0 385082 2718059 2717978 2026-10-08T12:50:08Z अभय नातू 206 removed [[Category:इ.स. २००६ मधील जन्म]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718059 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = कुडझाई चिगोरा | full_name = कुडझाई केली चिगोरा | country = झिम्बाब्वे | birth_date = {{birth date and age|2006|8|6|df=yes}} | birth_place = मुतारे, झिम्बाब्वे | batting = उजव्या हाताने | bowling = उजव्या हाताने मध्यम-जलद | role = [[गोलंदाजी|गोलंदाज]] | international = true | internationalspan = २०२४-वर्तमान | odidebutdate = १८ जानेवारी | odidebutyear = २०२४ | odidebutagainst = आयर्लंड | odicap = २० | lastodidate = ९ मे | lastodiyear = २०२६ | lastodiagainst = पाकिस्तान | T20Idebutdate = २६ जानेवारी | T20Idebutyear = २०२४ | T20Idebutagainst = आयर्लंड | T20Icap = २६ | lastT20Idate = ७ ऑक्टोबर | lastT20Iyear = २०२६ | lastT20Iagainst = वेस्ट इंडीज | date = ८ ऑक्टोबर | year = २०२६ | source = https://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302575.html क्रिकइन्फो }} '''कुडझाई केली चिगोरा''' (जन्म ६ ऑगस्ट २००६) ही झिम्बाब्वेची क्रिकेट खेळाडू आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यम-जलद गोलंदाजी करते आणि [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे महिला संघाकडून]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळते.<ref name="profile">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302575.html |title=Kudzai Chigora |trans-title=कुडझाई चिगोरा |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द== चिगोराने १८ जानेवारी २०२४ रोजी [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], हरारे येथे [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|आयर्लंडविरुद्ध]] झिम्बाब्वेसाठी [[एकदिवसीय क्रिकेट|महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://africa.espn.com/cricket/series/22316/scorecard/1415980/zimbabwe-women-vs-ireland-women-1st-odi-zimbabwe-women-vs-ireland-women-2023-24 |title=Full Scorecard of Zimbabwe Women vs Ireland Women 1st ODI 2024 - Score Report |trans-title=झिम्बाब्वे महिला विरुद्ध आयर्लंड महिला पहिला एकदिवसीय सामना २०२४ — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=१८ जानेवारी २०२४ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> तिने २६ जानेवारी २०२४ रोजी त्याच मैदानावर आयर्लंडविरुद्ध [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०]] पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/1415974/scorecard/1415983/zimbabwe-women-vs-ireland-women-1st-t20i-22316 |title=Full Scorecard of Zimbabwe Women vs Ireland Women 1st T20I 2024 - Score Report |trans-title=झिम्बाब्वे महिला विरुद्ध आयर्लंड महिला पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना २०२४ — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=२६ जानेवारी २०२४ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> पदार्पणाच्या सामन्यात तिने चार षटकांत ४६ धावा देत दोन बळी घेतले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/1415974/scorecard/1415983/zimbabwe-women-vs-ireland-women-1st-t20i-22316 |title=Full Scorecard of Zimbabwe Women vs Ireland Women 1st T20I 2024 - Score Report |trans-title=झिम्बाब्वे महिला विरुद्ध आयर्लंड महिला पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना २०२४ — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=२६ जानेवारी २०२४ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * {{Cricinfo|id=1302575}} {{DEFAULTSORT:Chigora, Kudzai}} [[वर्ग:झिम्बाब्वेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:इ.स. २००६ मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] 2x8c13anjo4da5kefgpmlj4nlmivsgs 2718066 2718059 2026-10-08T12:53:19Z अभय नातू 206 removed [[Category:हयात व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718066 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = कुडझाई चिगोरा | full_name = कुडझाई केली चिगोरा | country = झिम्बाब्वे | birth_date = {{birth date and age|2006|8|6|df=yes}} | birth_place = मुतारे, झिम्बाब्वे | batting = उजव्या हाताने | bowling = उजव्या हाताने मध्यम-जलद | role = [[गोलंदाजी|गोलंदाज]] | international = true | internationalspan = २०२४-वर्तमान | odidebutdate = १८ जानेवारी | odidebutyear = २०२४ | odidebutagainst = आयर्लंड | odicap = २० | lastodidate = ९ मे | lastodiyear = २०२६ | lastodiagainst = पाकिस्तान | T20Idebutdate = २६ जानेवारी | T20Idebutyear = २०२४ | T20Idebutagainst = आयर्लंड | T20Icap = २६ | lastT20Idate = ७ ऑक्टोबर | lastT20Iyear = २०२६ | lastT20Iagainst = वेस्ट इंडीज | date = ८ ऑक्टोबर | year = २०२६ | source = https://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302575.html क्रिकइन्फो }} '''कुडझाई केली चिगोरा''' (जन्म ६ ऑगस्ट २००६) ही झिम्बाब्वेची क्रिकेट खेळाडू आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यम-जलद गोलंदाजी करते आणि [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे महिला संघाकडून]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळते.<ref name="profile">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302575.html |title=Kudzai Chigora |trans-title=कुडझाई चिगोरा |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द== चिगोराने १८ जानेवारी २०२४ रोजी [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], हरारे येथे [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|आयर्लंडविरुद्ध]] झिम्बाब्वेसाठी [[एकदिवसीय क्रिकेट|महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://africa.espn.com/cricket/series/22316/scorecard/1415980/zimbabwe-women-vs-ireland-women-1st-odi-zimbabwe-women-vs-ireland-women-2023-24 |title=Full Scorecard of Zimbabwe Women vs Ireland Women 1st ODI 2024 - Score Report |trans-title=झिम्बाब्वे महिला विरुद्ध आयर्लंड महिला पहिला एकदिवसीय सामना २०२४ — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=१८ जानेवारी २०२४ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> तिने २६ जानेवारी २०२४ रोजी त्याच मैदानावर आयर्लंडविरुद्ध [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०]] पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/1415974/scorecard/1415983/zimbabwe-women-vs-ireland-women-1st-t20i-22316 |title=Full Scorecard of Zimbabwe Women vs Ireland Women 1st T20I 2024 - Score Report |trans-title=झिम्बाब्वे महिला विरुद्ध आयर्लंड महिला पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना २०२४ — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=२६ जानेवारी २०२४ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> पदार्पणाच्या सामन्यात तिने चार षटकांत ४६ धावा देत दोन बळी घेतले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/1415974/scorecard/1415983/zimbabwe-women-vs-ireland-women-1st-t20i-22316 |title=Full Scorecard of Zimbabwe Women vs Ireland Women 1st T20I 2024 - Score Report |trans-title=झिम्बाब्वे महिला विरुद्ध आयर्लंड महिला पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना २०२४ — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=२६ जानेवारी २०२४ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * {{Cricinfo|id=1302575}} {{DEFAULTSORT:Chigora, Kudzai}} [[वर्ग:झिम्बाब्वेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:इ.स. २००६ मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] m8z21tqi4k4941femtmarp62diinhii 0 385083 2718060 2717979 2026-10-08T12:50:38Z अभय नातू 206 removed [[Category:इ.स. २००९ मधील जन्म]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718060 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = क्रिस्टीना मुतासा | full_name = क्रिस्टीना मुतासा | country = झिम्बाब्वे | birth_date = {{birth date and age|2009|1|9|df=yes}} | birth_place = | batting = उजव्या हाताने | bowling = डाव्या हाताने मध्यमगती | role = [[गोलंदाजी|गोलंदाज]] | international = true | internationalspan = २०२४-वर्तमान | odidebutdate = ४ मे | odidebutyear = २०२६ | odidebutagainst = पाकिस्तान | odicap = २९ | lastodidate = ९ मे | lastodiyear = २०२६ | lastodiagainst = पाकिस्तान | T20Idebutdate = २८ जानेवारी | T20Idebutyear = २०२४ | T20Idebutagainst = आयर्लंड | T20Icap = २७ | lastT20Idate = ७ ऑक्टोबर | lastT20Iyear = २०२६ | lastT20Iagainst = वेस्ट इंडीज | date = ८ ऑक्टोबर | year = २०२६ | source = https://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1306917.html क्रिकइन्फो }} '''क्रिस्टीना मुतासा''' (जन्म ९ जानेवारी २००९) ही झिम्बाब्वेची [[क्रिकेट]] खेळाडू आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि डाव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करते व [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे महिला संघाकडून]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळते.<ref name="profile">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1306917.html |title=Christine Mutasa |trans-title=क्रिस्टीना मुतासा |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द== मुतासाने २८ जानेवारी २०२४ रोजी [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], हरारे येथे [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|आयर्लंडविरुद्ध]] झिम्बाब्वेसाठी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०]] पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://africa.espn.com/cricket/series/22316/game/1415984/zimbabwe-women-vs-ireland-women-2nd-t20i-zimbabwe-women-vs-ireland-women-2023-24 |title=Ireland Women beat Zimbabwe Women by 42 runs - Zimbabwe Women vs Ireland Women 2nd T20I Match Summary, Report |trans-title=आयर्लंड महिलांचा झिम्बाब्वे महिलांवर ४२ धावांनी विजय — दुसरा महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=२८ जानेवारी २०२४ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> तिने ४ मे २०२६ रोजी कराची येथे [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तानविरुद्ध]] झिम्बाब्वेसाठी [[एकदिवसीय क्रिकेट|महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] पदार्पण केले.<ref name="profile" /> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * {{Cricinfo|id=1306917}} {{DEFAULTSORT:Mutasa, Christina}} [[वर्ग:झिम्बाब्वेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:इ.स. २००९ मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] k7rb4r32gl4t94pw2rw0eyygnkp0fbv 2718061 2718060 2026-10-08T12:51:14Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[क्रिस्टीना मुतासा]] वरुन [[क्रिस्टीन मुतासा]] ला हलविला: शुद्धलेखन 2718060 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = क्रिस्टीना मुतासा | full_name = क्रिस्टीना मुतासा | country = झिम्बाब्वे | birth_date = {{birth date and age|2009|1|9|df=yes}} | birth_place = | batting = उजव्या हाताने | bowling = डाव्या हाताने मध्यमगती | role = [[गोलंदाजी|गोलंदाज]] | international = true | internationalspan = २०२४-वर्तमान | odidebutdate = ४ मे | odidebutyear = २०२६ | odidebutagainst = पाकिस्तान | odicap = २९ | lastodidate = ९ मे | lastodiyear = २०२६ | lastodiagainst = पाकिस्तान | T20Idebutdate = २८ जानेवारी | T20Idebutyear = २०२४ | T20Idebutagainst = आयर्लंड | T20Icap = २७ | lastT20Idate = ७ ऑक्टोबर | lastT20Iyear = २०२६ | lastT20Iagainst = वेस्ट इंडीज | date = ८ ऑक्टोबर | year = २०२६ | source = https://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1306917.html क्रिकइन्फो }} '''क्रिस्टीना मुतासा''' (जन्म ९ जानेवारी २००९) ही झिम्बाब्वेची [[क्रिकेट]] खेळाडू आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि डाव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करते व [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे महिला संघाकडून]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळते.<ref name="profile">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1306917.html |title=Christine Mutasa |trans-title=क्रिस्टीना मुतासा |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द== मुतासाने २८ जानेवारी २०२४ रोजी [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], हरारे येथे [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|आयर्लंडविरुद्ध]] झिम्बाब्वेसाठी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०]] पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://africa.espn.com/cricket/series/22316/game/1415984/zimbabwe-women-vs-ireland-women-2nd-t20i-zimbabwe-women-vs-ireland-women-2023-24 |title=Ireland Women beat Zimbabwe Women by 42 runs - Zimbabwe Women vs Ireland Women 2nd T20I Match Summary, Report |trans-title=आयर्लंड महिलांचा झिम्बाब्वे महिलांवर ४२ धावांनी विजय — दुसरा महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=२८ जानेवारी २०२४ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> तिने ४ मे २०२६ रोजी कराची येथे [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तानविरुद्ध]] झिम्बाब्वेसाठी [[एकदिवसीय क्रिकेट|महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] पदार्पण केले.<ref name="profile" /> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * {{Cricinfo|id=1306917}} {{DEFAULTSORT:Mutasa, Christina}} [[वर्ग:झिम्बाब्वेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:इ.स. २००९ मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] k7rb4r32gl4t94pw2rw0eyygnkp0fbv 2718067 2718061 2026-10-08T12:53:35Z अभय नातू 206 removed [[Category:हयात व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718067 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = क्रिस्टीना मुतासा | full_name = क्रिस्टीना मुतासा | country = झिम्बाब्वे | birth_date = {{birth date and age|2009|1|9|df=yes}} | birth_place = | batting = उजव्या हाताने | bowling = डाव्या हाताने मध्यमगती | role = [[गोलंदाजी|गोलंदाज]] | international = true | internationalspan = २०२४-वर्तमान | odidebutdate = ४ मे | odidebutyear = २०२६ | odidebutagainst = पाकिस्तान | odicap = २९ | lastodidate = ९ मे | lastodiyear = २०२६ | lastodiagainst = पाकिस्तान | T20Idebutdate = २८ जानेवारी | T20Idebutyear = २०२४ | T20Idebutagainst = आयर्लंड | T20Icap = २७ | lastT20Idate = ७ ऑक्टोबर | lastT20Iyear = २०२६ | lastT20Iagainst = वेस्ट इंडीज | date = ८ ऑक्टोबर | year = २०२६ | source = https://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1306917.html क्रिकइन्फो }} '''क्रिस्टीना मुतासा''' (जन्म ९ जानेवारी २००९) ही झिम्बाब्वेची [[क्रिकेट]] खेळाडू आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि डाव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करते व [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे महिला संघाकडून]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळते.<ref name="profile">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1306917.html |title=Christine Mutasa |trans-title=क्रिस्टीना मुतासा |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द== मुतासाने २८ जानेवारी २०२४ रोजी [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], हरारे येथे [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|आयर्लंडविरुद्ध]] झिम्बाब्वेसाठी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०]] पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://africa.espn.com/cricket/series/22316/game/1415984/zimbabwe-women-vs-ireland-women-2nd-t20i-zimbabwe-women-vs-ireland-women-2023-24 |title=Ireland Women beat Zimbabwe Women by 42 runs - Zimbabwe Women vs Ireland Women 2nd T20I Match Summary, Report |trans-title=आयर्लंड महिलांचा झिम्बाब्वे महिलांवर ४२ धावांनी विजय — दुसरा महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=२८ जानेवारी २०२४ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> तिने ४ मे २०२६ रोजी कराची येथे [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तानविरुद्ध]] झिम्बाब्वेसाठी [[एकदिवसीय क्रिकेट|महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] पदार्पण केले.<ref name="profile" /> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * {{Cricinfo|id=1306917}} {{DEFAULTSORT:Mutasa, Christina}} [[वर्ग:झिम्बाब्वेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:इ.स. २००९ मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] ooiqla3v4c8lwvm1sl1ng2vhnowrq97 0 385084 2718063 2717980 2026-10-08T12:52:48Z अभय नातू 206 removed [[Category:इ.स. २००० मधील जन्म]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718063 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = तेंडाई मकुशा | full_name = तेंडाई मकुशा | country = झिम्बाब्वे | birth_date = {{birth date and age|2000|4|24|df=yes}} | birth_place = | batting = उजव्या हाताने | bowling = उजव्या हाताने मध्यमगती | role = [[गोलंदाजी|गोलंदाज]] | international = true | internationalspan = २०२४-वर्तमान | odidebutdate = २८ ऑक्टोबर | odidebutyear = २०२४ | odidebutagainst = अमेरिका | odicap = ३३ | T20Idebutdate = २० जुलै | T20Idebutyear = २०२५ | T20Idebutagainst = आयर्लंड | T20Icap = ३६ | date = ८ ऑक्टोबर | year = २०२६ | source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/tendai-makusha-1446941 ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो }} '''तेंडाई मकुशा''' (जन्म २४ एप्रिल २०००) ही झिम्बाब्वेची क्रिकेट खेळाडू आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करते व [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे महिला संघाकडून]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळते.<ref name="profile">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/tendai-makusha-1446941 |title=Tendai Makusha Profile - Cricket Player Zimbabwe |trans-title=तेंडाई मकुशा खेळाडू प्रोफाइल |work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द== मकुशाने २८ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], हरारे येथे अमेरिका महिला संघाविरुद्ध झिम्बाब्वेसाठी [[एकदिवसीय क्रिकेट|महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] पदार्पण केले.<ref name="profile" /> तिने २० जुलै २०२५ रोजी डब्लिन येथे [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|आयर्लंडविरुद्ध]] [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०]] पदार्पण केले.<ref name="profile" /> या सामन्यात तिने चार षटकांत २७ धावा दिल्या.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-women-in-ireland-2025-1476975 |title=Zimbabwe Women in Ireland 2025 |trans-title=झिम्बाब्वे महिला संघाचा आयर्लंड दौरा २०२५ |work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो]] |date=२० जुलै २०२५ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * {{Cricinfo|id=1446941}} {{DEFAULTSORT:Makusha, Tendai}} [[वर्ग:झिम्बाब्वेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:इ.स. २००० मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] egyu1o8dzodftctp8hsz85ukctagz4h 2718064 2718063 2026-10-08T12:53:07Z अभय नातू 206 removed [[Category:हयात व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718064 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = तेंडाई मकुशा | full_name = तेंडाई मकुशा | country = झिम्बाब्वे | birth_date = {{birth date and age|2000|4|24|df=yes}} | birth_place = | batting = उजव्या हाताने | bowling = उजव्या हाताने मध्यमगती | role = [[गोलंदाजी|गोलंदाज]] | international = true | internationalspan = २०२४-वर्तमान | odidebutdate = २८ ऑक्टोबर | odidebutyear = २०२४ | odidebutagainst = अमेरिका | odicap = ३३ | T20Idebutdate = २० जुलै | T20Idebutyear = २०२५ | T20Idebutagainst = आयर्लंड | T20Icap = ३६ | date = ८ ऑक्टोबर | year = २०२६ | source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/tendai-makusha-1446941 ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो }} '''तेंडाई मकुशा''' (जन्म २४ एप्रिल २०००) ही झिम्बाब्वेची क्रिकेट खेळाडू आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करते व [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे महिला संघाकडून]] आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळते.<ref name="profile">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/tendai-makusha-1446941 |title=Tendai Makusha Profile - Cricket Player Zimbabwe |trans-title=तेंडाई मकुशा खेळाडू प्रोफाइल |work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द== मकुशाने २८ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], हरारे येथे अमेरिका महिला संघाविरुद्ध झिम्बाब्वेसाठी [[एकदिवसीय क्रिकेट|महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] पदार्पण केले.<ref name="profile" /> तिने २० जुलै २०२५ रोजी डब्लिन येथे [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|आयर्लंडविरुद्ध]] [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०]] पदार्पण केले.<ref name="profile" /> या सामन्यात तिने चार षटकांत २७ धावा दिल्या.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-women-in-ireland-2025-1476975 |title=Zimbabwe Women in Ireland 2025 |trans-title=झिम्बाब्वे महिला संघाचा आयर्लंड दौरा २०२५ |work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो]] |date=२० जुलै २०२५ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * {{Cricinfo|id=1446941}} {{DEFAULTSORT:Makusha, Tendai}} [[वर्ग:झिम्बाब्वेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:इ.स. २००० मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 24qxjg6pn5f1k7svy5kcczgsa6swoxf 0 385087 2718068 2717945 2026-10-08T12:55:08Z अभय नातू 206 removed [[Category:हयात व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718068 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट पंच | नाव = ऑस्कर ताफिरेन्यिका | Image = | Width = | Caption = | जन्म = | जन्म स्थळ = | मृत्यू = | मृत्यू स्थळ = | राष्ट्रीयत्व = [[झिम्बाब्वे]] | उपनाम = | कसोटी = | कसोटी कार्यकाल = | एकदिवसीय = | एकदिवसीय कार्यकाल = | २०-२० = | २०-२० कार्यकाल = }} '''ऑस्कर ताफिरेन्यिका''' हे [[झिम्बाब्वे]]चे [[पंचगिरी|क्रिकेट पंच]] आहेत. त्यांनी झिम्बाब्वेमधील देशांतर्गत क्रिकेट तसेच महिला आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमध्ये पंचगिरी केली आहे.<ref name="profile">{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/cricketers/oscar-tafirenyika-1147412 |title=Oscar Tafirenyika Profile - Cricket Player Zimbabwe |trans-title=ऑस्कर ताफिरेन्यिका प्रोफाइल |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==पंचगिरी कारकीर्द== २५ सप्टेंबर २०२४ रोजी [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], बुलावायो येथे झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील इमर्जिंग आणि दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील इमर्जिंग संघांदरम्यान झालेल्या सामन्यात ताफिरेन्यिका यांनी मैदानी पंच म्हणून काम केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/22916/scorecard/1451758/zimbabwe-under-19s-emerging-vs-south-africa-under-19s-emerging-3rd-match-south-africa-under-19s-emerging-in-zimbabwe-2024 |title=Full Scorecard of Zimbabwe Under-19s Emerging vs South Africa Under-19s Emerging 3rd Match 2024 |trans-title=झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील इमर्जिंग विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील इमर्जिंग तिसरा सामना २०२४ — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=२५ सप्टेंबर २०२४ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> २९ जुलै २०२५ रोजी [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]] येथे झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील आणि दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील संघांदरम्यान झालेल्या युवा एकदिवसीय सामन्यात त्यांनी डेव्हिड शावाने यांच्यासह मैदानी पंच म्हणून काम पाहिले.<ref>{{cite web |url=https://africa.espn.com/cricket/series/1495483/game/1495489/zimbabwe-under-19s-vs-south-africa-under-19s-4th-match-tri-nation-under-19s-tournament-in-zimbabwe-2025 |title=South Africa Under-19s beat Zimbabwe Under-19s by 107 runs |trans-title=दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील संघाचा झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील संघावर १०७ धावांनी विजय |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=२९ जुलै २०२५ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> १ ऑगस्ट रोजी याच स्पर्धेतील झिम्बाब्वे आणि बांगलादेश यांच्यातील सामन्यात त्यांनी पर्सिव्हल सिझारा यांच्यासह पंचगिरी केली.<ref>{{cite web |url=https://africa.espn.com/cricket/series/1495483/scorecard/1495491/zimbabwe-under-19s-vs-bangladesh-under-19s-6th-match-tri-nation-under-19s-tournament-in-zimbabwe-2025 |title=Full Scorecard of Zimbabwe Under-19s vs Bangladesh Under-19s, Tri-Nation Under-19s Tournament in Zimbabwe 2025, 6th Match |trans-title=झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील विरुद्ध बांगलादेश १९ वर्षांखालील, तिरंगी स्पर्धा २०२५, सहावा सामना — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=१ ऑगस्ट २०२५ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> १० ऑक्टोबर २०२५ रोजी हरारे येथे झिम्बाब्वे अ आणि मेरिलबोन क्रिकेट क्लब यांच्यातील प्रथम श्रेणी सामन्यात ताफिरेन्यिका आणि फॉर्स्टर मुतिझ्वा हे मैदानी पंच होते.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23963/scorecard/1505322/zimbabwe-a-vs-marylebone-cricket-club-mcc-in-zimbabwe-2025-26 |title=Full Scorecard of Zimbabwe A vs Marylebone Cricket Club at Harare 2025 |trans-title=झिम्बाब्वे अ विरुद्ध मेरिलबोन क्रिकेट क्लब, हरारे २०२५ — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=१० ऑक्टोबर २०२५ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ५ ऑक्टोबर २०२६ रोजी हरारे येथे झिम्बाब्वे महिला आणि वेस्ट इंडीज महिला संघांदरम्यान झालेल्या दुसऱ्या महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामन्यात ताफिरेन्यिका यांनी किम कॉटन यांच्यासह मैदानी पंच म्हणून काम पाहिले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554979.html |title=Zimbabwe Women vs West Indies Women, 2nd T20I, 2026 - Full Scorecard |trans-title=झिम्बाब्वे महिला विरुद्ध वेस्ट इंडीज महिला, दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना २०२६ — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=५ ऑक्टोबर २०२६ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * {{Cricinfo|id=1147412}} {{DEFAULTSORT:Tafirenyika, Oscar}} [[वर्ग:क्रिकेट पंच]] [[वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म]] n2so2lp4ybgy4fh0r2dwyvvr8tix83m 2718069 2718068 2026-10-08T12:55:14Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718069 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट पंच | नाव = ऑस्कर ताफिरेन्यिका | Image = | Width = | Caption = | जन्म = | जन्म स्थळ = | मृत्यू = | मृत्यू स्थळ = | राष्ट्रीयत्व = [[झिम्बाब्वे]] | उपनाम = | कसोटी = | कसोटी कार्यकाल = | एकदिवसीय = | एकदिवसीय कार्यकाल = | २०-२० = | २०-२० कार्यकाल = }} '''ऑस्कर ताफिरेन्यिका''' हे [[झिम्बाब्वे]]चे [[पंचगिरी|क्रिकेट पंच]] आहेत. त्यांनी झिम्बाब्वेमधील देशांतर्गत क्रिकेट तसेच महिला आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमध्ये पंचगिरी केली आहे.<ref name="profile">{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/cricketers/oscar-tafirenyika-1147412 |title=Oscar Tafirenyika Profile - Cricket Player Zimbabwe |trans-title=ऑस्कर ताफिरेन्यिका प्रोफाइल |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==पंचगिरी कारकीर्द== २५ सप्टेंबर २०२४ रोजी [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], बुलावायो येथे झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील इमर्जिंग आणि दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील इमर्जिंग संघांदरम्यान झालेल्या सामन्यात ताफिरेन्यिका यांनी मैदानी पंच म्हणून काम केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/22916/scorecard/1451758/zimbabwe-under-19s-emerging-vs-south-africa-under-19s-emerging-3rd-match-south-africa-under-19s-emerging-in-zimbabwe-2024 |title=Full Scorecard of Zimbabwe Under-19s Emerging vs South Africa Under-19s Emerging 3rd Match 2024 |trans-title=झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील इमर्जिंग विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील इमर्जिंग तिसरा सामना २०२४ — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=२५ सप्टेंबर २०२४ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> २९ जुलै २०२५ रोजी [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]] येथे झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील आणि दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील संघांदरम्यान झालेल्या युवा एकदिवसीय सामन्यात त्यांनी डेव्हिड शावाने यांच्यासह मैदानी पंच म्हणून काम पाहिले.<ref>{{cite web |url=https://africa.espn.com/cricket/series/1495483/game/1495489/zimbabwe-under-19s-vs-south-africa-under-19s-4th-match-tri-nation-under-19s-tournament-in-zimbabwe-2025 |title=South Africa Under-19s beat Zimbabwe Under-19s by 107 runs |trans-title=दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील संघाचा झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील संघावर १०७ धावांनी विजय |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=२९ जुलै २०२५ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> १ ऑगस्ट रोजी याच स्पर्धेतील झिम्बाब्वे आणि बांगलादेश यांच्यातील सामन्यात त्यांनी पर्सिव्हल सिझारा यांच्यासह पंचगिरी केली.<ref>{{cite web |url=https://africa.espn.com/cricket/series/1495483/scorecard/1495491/zimbabwe-under-19s-vs-bangladesh-under-19s-6th-match-tri-nation-under-19s-tournament-in-zimbabwe-2025 |title=Full Scorecard of Zimbabwe Under-19s vs Bangladesh Under-19s, Tri-Nation Under-19s Tournament in Zimbabwe 2025, 6th Match |trans-title=झिम्बाब्वे १९ वर्षांखालील विरुद्ध बांगलादेश १९ वर्षांखालील, तिरंगी स्पर्धा २०२५, सहावा सामना — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=१ ऑगस्ट २०२५ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> १० ऑक्टोबर २०२५ रोजी हरारे येथे झिम्बाब्वे अ आणि मेरिलबोन क्रिकेट क्लब यांच्यातील प्रथम श्रेणी सामन्यात ताफिरेन्यिका आणि फॉर्स्टर मुतिझ्वा हे मैदानी पंच होते.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23963/scorecard/1505322/zimbabwe-a-vs-marylebone-cricket-club-mcc-in-zimbabwe-2025-26 |title=Full Scorecard of Zimbabwe A vs Marylebone Cricket Club at Harare 2025 |trans-title=झिम्बाब्वे अ विरुद्ध मेरिलबोन क्रिकेट क्लब, हरारे २०२५ — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=१० ऑक्टोबर २०२५ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ५ ऑक्टोबर २०२६ रोजी हरारे येथे झिम्बाब्वे महिला आणि वेस्ट इंडीज महिला संघांदरम्यान झालेल्या दुसऱ्या महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामन्यात ताफिरेन्यिका यांनी किम कॉटन यांच्यासह मैदानी पंच म्हणून काम पाहिले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554979.html |title=Zimbabwe Women vs West Indies Women, 2nd T20I, 2026 - Full Scorecard |trans-title=झिम्बाब्वे महिला विरुद्ध वेस्ट इंडीज महिला, दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना २०२६ — संपूर्ण धावफलक |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=५ ऑक्टोबर २०२६ |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * {{Cricinfo|id=1147412}} {{DEFAULTSORT:Tafirenyika, Oscar}} [[वर्ग:क्रिकेट पंच]] [[वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] ssgroel49nnxbz26dwampdw5gva3gxa 0 385088 2718070 2717953 2026-10-08T12:55:40Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[झिम्बाब्वे महिला एकदिवसीय खेळाडूंची यादी]] वरुन [[झिम्बाब्वेच्या महिला एकदिवसीय खेळाडूंची यादी]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2717953 wikitext text/x-wiki ही '''झिम्बाब्वे महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंची यादी''' आहे. [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] (वनडे) हा वनडे दर्जा असलेल्या दोन प्रतिनिधी संघांदरम्यान खेळला जाणारा आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] सामना आहे. वनडे सामना [[कसोटी सामना|कसोटी सामन्यांपेक्षा]] वेगळा असतो, कारण प्रत्येक संघासाठी [[षटक (क्रिकेट)|षटकांची]] संख्या मर्यादित असते आणि प्रत्येक संघाला केवळ एक डाव मिळतो. एप्रिल २०२१ मध्ये [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने]] (आयसीसी) झिम्बाब्वे महिला संघाला वनडे दर्जा दिला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricketworld.com/ireland-womens-squad-for-tour-of-zimbabwe-announced/73258.htm |title=Ireland Women's squad for tour of Zimbabwe announced |trans-title=झिम्बाब्वे दौऱ्यासाठी आयर्लंड महिला संघाचे पथक जाहीर |work=क्रिकेट वर्ल्ड |access-date=२३ सप्टेंबर २०२१}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.womenscriczone.com/zimbabwe-head-coach-adam-chifo-excited-ahead-of-teams-maiden-odi |title=Zimbabwe head coach Adam Chifo excited ahead of team's maiden ODI |trans-title=संघाच्या पहिल्या वनडे सामन्यापूर्वी झिम्बाब्वेचे मुख्य प्रशिक्षक ॲडम चिफो उत्साहित |work=वुमेन्स क्रिकझोन |access-date=४ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> झिम्बाब्वे महिला संघाने ५ ऑक्टोबर २०२१ रोजी आयर्लंडविरुद्धच्या चार सामन्यांच्या मालिकेदरम्यान आपला पहिला वनडे सामना खेळला.<ref>{{cite web|url=https://www.womenscriczone.com/zimbabwe-head-coach-adam-chifo-excited-ahead-of-teams-maiden-odi |title=Zimbabwe head coach Adam Chifo excited ahead of team's maiden ODI |trans-title=संघाच्या पहिल्या वनडे सामन्यापूर्वी झिम्बाब्वेचे मुख्य प्रशिक्षक ॲडम चिफो उत्साहित |work=वुमेन्स क्रिकझोन |access-date=४ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> ही यादी प्रत्येक खेळाडूला तिची पहिली वनडे कॅप मिळालेल्या क्रमाने मांडली आहे. एकाच सामन्यात एकापेक्षा अधिक खेळाडूंना त्यांची पहिली वनडे कॅप मिळाली असल्यास, त्यांच्या आडनावांनुसार वर्णक्रमाने त्यांची नावे दिली आहेत. ==संकेत== {| |- | valign="top" style="width:26%" | '''सामान्य''' * {{dagger}}&nbsp;– [[यष्टिरक्षक]] * '''पहिला'''&nbsp;– पदार्पणाचे वर्ष * '''शेवटचा'''&nbsp;– सर्वात अलीकडील सामन्याचे वर्ष * '''सामने'''&nbsp;– खेळलेल्या सामन्यांची संख्या | valign="top" style="width:25%" | '''[[फलंदाजी]]''' * '''धावा'''&nbsp;– कारकीर्दीत केलेल्या [[धाव (क्रिकेट)|धावा]] * '''सर्वोच्च'''&nbsp;– सर्वोच्च धावसंख्या * '''सरासरी'''&nbsp;– बाद होण्यामागे केलेल्या धावांची [[सरासरी धावा|सरासरी]] * '''५०'''&nbsp;– अर्धशतकांची संख्या * '''१००'''&nbsp;– केलेली [[शतक (क्रिकेट)|शतके]] * '''*'''&nbsp;– फलंदाज [[नाबाद]] राहिला | valign="top" style="width:25%" | '''[[गोलंदाजी]]''' * '''चेंडू'''&nbsp;– कारकीर्दीत टाकलेले [[क्रिकेट चेंडू|चेंडू]] * '''बळी'''&nbsp;– कारकीर्दीत घेतलेले [[बळी]] * '''सर्वोत्तम'''&nbsp;– एका डावातील सर्वोत्तम गोलंदाजी * '''सरासरी'''&nbsp;– प्रति बळी दिलेल्या धावांची [[गोलंदाजी सरासरी|सरासरी]] | valign="top" style="width:24%" | '''[[क्षेत्ररक्षण]]''' * '''झेल'''&nbsp;– घेतलेले [[झेलबाद|झेल]] * '''यष्टीचीत'''&nbsp;– केलेले [[यष्टिचीत]] |} ==खेळाडू== ''आकडेवारी ३० सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अचूक आहे.''<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/caps.html?country=9;class=9 |title=Zimbabwe – ODI Caps |trans-title=झिम्बाब्वे – वनडे कॅप्स |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२१ एप्रिल २०२३}}</ref><ref>{{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting.html?class=9;id=4203;type=team |title=Zimbabwe women – ODI Batting Averages |trans-title=झिम्बाब्वे महिला – वनडे फलंदाजी सरासरी |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२१ एप्रिल २०२३}}</ref><ref>{{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/bowling.html?class=9;id=4203;type=team |title=Zimbabwe women – ODI Bowling Averages |trans-title=झिम्बाब्वे महिला – वनडे गोलंदाजी सरासरी |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२१ एप्रिल २०२३}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" width="100%" |+ झिम्बाब्वे महिला वनडे क्रिकेट खेळाडू |- ! scope="col" rowspan=2 | कॅप ! scope="col" rowspan=2 | नाव ! scope="col" rowspan=2 | पहिला ! scope="col" rowspan=2 | शेवटचा ! scope="col" rowspan=2 | सामने ! scope="col" colspan=5 class="unsortable"| [[फलंदाजी]] ! scope="col" colspan=5 class="unsortable"| [[गोलंदाजी]] ! scope="col" colspan=2 class="unsortable"| [[क्षेत्ररक्षण]] ! scope="col" rowspan=2 | संदर्भ |- align="center" ! scope="col" |[[धाव (क्रिकेट)|धावा]] ! scope="col" data-sort-type/"number" | सर्वोच्च ! scope="col" |[[सरासरी धावा|सरासरी]] ! scope="col"|५० ! scope="col" |[[शतक (क्रिकेट)|१००]] ! scope="col" |[[क्रिकेट चेंडू|चेंडू]] ! scope="col" data-sort-type/"number"|[[बळी]] ! scope="col" | सर्वोत्तम ! scope="col" |[[गोलंदाजी सरासरी|सरासरी]] ! scope="col"|५ बळी ! scope="col" |[[झेलबाद|झेल]] ! scope="col" |[[यष्टिचीत|यष्टीचीत]] |- align="center" | १ ! scope="row"! scope="row"|{{sortname|चिएद्झा|हुरुरू}}{{dagger}} | २०२१ | २०२६ | २३ | {{sort|0230|२३०}} | {{sort|0460|४६}} | {{nts|12.77}} | ० | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | ९ | ४ |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1094714.html |title=Chiedza Dhururu |trans-title=चिएद्झा हुरुरू |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | २ ! scope="row"! scope="row"|{{sortname|प्रेशियस|मरान्गे}} | २०२१ | २०२६ | १४ | {{sort|0148|१४८}} | {{sort|0290|२९}} | {{nts|12.33}} | ० | ० | {{sort|0660|६६०}} | {{sort|014|१४}} | {{sort|3061|३/३९}} | {{nts|33.92}} | ० | १ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317139.html |title=Precious Marange |trans-title=प्रेशियस मरान्गे |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ३ ! scope="row"! scope="row"|{{sortname|एस्थर|म्बोफाना}} | २०२१ | २०२१ | ८ | {{sort|0036|३६}} | {{sort|0140|१४}} | {{nts|9.00}} | ० | ० | {{sort|0309|३०९}} | {{sort|006|६}} | {{sort|1088|१/१२}} | {{nts|48.83}} | ० | ० | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ireland/content/player/638263.html |title=Esther Mbofana |trans-title=एस्थर म्बोफाना |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ४ ! scope="row"! scope="row"|{{sortname|पेल्लागिया|मुजाजी}} | २०२१ | २०२४ | ७ | {{sort|0086|८६}} | {{sort|0260|२६}} | {{nts|12.28}} | ० | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | ० | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ireland/content/player/272026.html |title=Pellagia Mujaji |trans-title=पेल्लागिया मुजाजी |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ५ ! scope="row"|{{sortname|मोदेस्तर|मुपाचिक्वा}}{{dagger}} | २०२१ | २०२६ | ३३ | {{sort|0798|७९८}} | {{sort|0860|८६}} | {{nts|24.93}} | ५ | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | २८ | २ |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/538591.html |title=Modester Mupachikwa |trans-title=मोदेस्तर मुपाचिक्वा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ६ ! scope="row"|{{sortname|मेरी-ॲन|मुसोंडा}}{{double-dagger}} | २०२१ | २०२४ | १६ | {{sort|0336|३३६}} | {{sort|1035|१०३*}} | {{nts|22.40}} | १ | १ | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/501348.html |title=Mary-Anne Musonda |trans-title=मेरी-ॲन मुसोंडा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ७ ! scope="row"|{{sortname|ॲशली|न्दिराया}} | २०२१ | २०२४ | १८ | {{sort|0430|४३०}} | {{sort|0825|८२*}} | {{nts|26.87}} | १ | ० | {{sort|0025|२५}} | {{sort|001|१}} | {{sort|1097|१/३}} | {{nts|16.00}} | ० | ३ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/490956.html |title=Ashley Ndiraya |trans-title=ॲशली न्दिराया |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ८ ! scope="row"|{{sortname|जोसेफिन|कोमो}}{{double-dagger}} | २०२१ | २०२६ | २१ | {{sort|0601|६०१}} | {{sort|0760|७६}} | {{nts|42.92}} | ६ | ० | {{sort|0811|८११}} | {{sort|026|२६}} | {{sort|3082|३/१८}} | {{nts|20.03}} | ० | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/638256.html |title=Josephine Nkomo |trans-title=जोसेफिन कोमो |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ९ ! scope="row"|{{sortname|लॉरिन|फिरी}} | २०२१ | २०२५ | १४ | {{sort|0188|१८८}} | {{sort|0690|६९}} | {{nts|23.50}} | १ | ० | {{sort|0360|३६०}} | {{sort|007|७}} | {{sort|1086|१/१४}} | {{nts|43.14}} | ० | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1135025.html |title=Loryn Phiri |trans-title=लॉरिन फिरी |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १० ! scope="row"|{{sortname|नॉमवेलो|सिबंदा}} | २०२१ | २०२६ | २७ | {{sort|0178|१७८}} | {{sort|0355|३५*}} | {{nts|12.71}} | ० | ० | {{sort|1115|१११५}} | {{sort|020|२०}} | {{sort|3059|३/४१}} | {{nts|44.65}} | ० | ७ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1080012.html |title=Nomvelo Sibanda |trans-title=नॉमवेलो सिबंदा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ११ ! scope="row"|{{sortname|लॉरीन|त्शुमा}} | २०२१ | २०२६ | २४ | {{sort|0292|२९२}} | {{sort|1370|१३७}} | {{nts|13.27}} | ० | १ | {{sort|0834|८३४}} | {{sort|022|२२}} | {{sort|4065|४/३५}} | {{nts|28.63}} | ० | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/538593.html |title=Loreen Tshuma |trans-title=लॉरीन त्शुमा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १२ ! scope="row"|{{sortname|तसमीन|ग्रेंजर}} | २०२१ | २०२१ | ३ | {{sort|0038|३८}} | {{sort|0200|२०}} | {{nts|12.66}} | ० | ० | {{sort|0096|९६}} | {{sort|002|२}} | {{sort|2047|२/५३}} | {{nts|56.00}} | ० | ० | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/638251.html |title=Tasmeen Granger |trans-title=तसमीन ग्रेंजर |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १३ ! scope="row"|{{sortname|न्याशा|ग्वानझुरा}} | २०२१ | २०२६ | १६ | {{sort|0195|१९५}} | {{sort|0355|३५*}} | {{nts|15.00}} | ० | ० | {{sort|0224|२२४}} | {{sort|009|९}} | {{sort|4067|४/३३}} | {{nts|17.44}} | ० | ३ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/922491.html |title=Nyasha Gwanzura |trans-title=न्याशा ग्वानझुरा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १४ ! scope="row"|{{sortname|ऑड्रे|मझ्विशाया}} | २०२१ | २०२६ | १८ | {{sort|0074|७४}} | {{sort|0265|२६*}} | {{nts|9.25}} | ० | ० | {{sort|0672|६७२}} | {{sort|013|१३}} | {{sort|3072|३/२८}} | {{nts|39.92}} | ० | ३ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/538592.html |title=Audrey Mazvishaya |trans-title=ऑड्रे मझ्विशाया |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १५ ! scope="row"|{{sortname|क्रिस्टाबेल|चॅटॉन्झवा}} | २०२१ | २०२६ | ११ | {{sort|0063|६३}} | {{sort|0180|१८}} | {{nts|7.00}} | ० | ० | {{sort|0286|२८६}} | {{sort|010|१०}} | {{sort|2079|२/२१}} | {{nts|26.80}} | ० | १ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317146.html |title=Christable Chatonzwa |trans-title=क्रिस्टाबेल चॅटॉन्झवा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१० नोव्हेंबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १६ ! scope="row"|{{sortname|फ्रांसिस्का|चिपारे}} | २०२१ | २०२६ | १२ | {{sort|0037|३७}} | {{sort|0130|१३}} | {{nts|4.62}} | ० | ० | {{sort|0434|४३४}} | {{sort|009|९}} | {{sort|3085|३/१५}} | {{nts|37.11}} | ० | १ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1119417.html |title=Francisca Chipare |trans-title=फ्रांसिस्का चिपारे |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१० नोव्हेंबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १७ ! scope="row"|{{sortname|शार्नी|मायर्स}} | २०२१ | २०२६ | १५ | {{sort|0199|१९९}} | {{sort|0390|३९}} | {{nts|14.21}} | ० | ० | {{sort|0109|१०९}} | {{sort|001|१}} | {{sort|1054|१/४६}} | {{nts|88.00}} | ० | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317144.html |title=Sharne Mayers |trans-title=शार्नी मायर्स |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१३ नोव्हेंबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १८ ! scope="row"|[[चिपो मुगेरी|चिपो मुगेरी-तिरिपानो]]{{double-dagger}} | २०२३ | २०२६ | २४ | {{sort|0676|६७६}} | {{sort|0715|७१*}} | {{nts|30.72}} | ५ | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | ६ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317148.html |title=Chipo Mugeri-Tiripano |trans-title=चिपो मुगेरी-तिरिपानो |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ एप्रिल २०२३}}</ref> |- align="center" | १९ ! scope="row"|{{sortname|केलीस|एनधलोवू}} | २०२३ | २०२६ | २५ | {{sort|0526|५२६}} | {{sort|0610|६१}} | {{nts|22.86}} | ४ | ० | {{sort|0618|६१८}} | {{sort|019|१९}} | {{sort|5078|५/२२}} | {{nts|19.36}} | १ | ८ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1250707.html |title=Kelis Ndhlovu |trans-title=केलीस एनधलोवू |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ एप्रिल २०२३}}</ref> |- align="center" | २० ! scope="row"|{{sortname|कुडझाई|चिगोरा}} | २०२४ | २०२६ | ७ | {{sort|0016|१६}} | {{sort|0060|६}} | {{nts|4.00}} | ० | ० | {{sort|0263|२६३}} | {{sort|006|६}} | {{sort|2080|२/२०}} | {{nts|45.33}} | ० | ० | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302575.html |title=Kudzai Chigora |trans-title=कुडझाई चिगोरा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१८ जानेवारी २०२४}}</ref> |- align="center" | २१ ! scope="row"|{{sortname|मिशेल|मावुंगा}} | २०२४ | २०२६ | ८ | {{sort|0034|३४}} | {{sort|0130|१३}} | {{nts|5.66}} | ० | ० | {{sort|0283|२८३}} | {{sort|004|४}} | {{sort|3064|३/३६}} | {{nts|74.50}} | ० | २ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1273947.html |title=Michelle Mavunga |trans-title=मिशेल मावुंगा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१८ जानेवारी २०२४}}</ref> |- align="center" | २२ ! scope="row"|[[लिंडोकुहले माभेरो]] | २०२४ | २०२६ | १४ | {{sort|0034|३४}} | {{sort|0200|२०}} | {{nts|6.80}} | ० | ० | {{sort|0600|६००}} | {{sort|010|१०}} | {{sort|3079|३/२१}} | {{nts|42.90}} | ० | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302733.html |title=Lindokuhle Mabhero |trans-title=लिंडोकुहले माभेरो |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२१ जानेवारी २०२४}}</ref> |- align="center" | २३ ! scope="row"|[[बिलव्हड बिझा]] | २०२४ | २०२६ | १८ | {{sort|0457|४५७}} | {{sort|0730|७३}} | {{nts|26.88}} | ३ | ० | {{sort|0504|५०४}} | {{sort|007|७}} | {{sort|3078|३/२२}} | {{nts|63.28}} | ० | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/beloved-biza-1302686 |title=Beloved Biza |trans-title=बिलव्हड बिझा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> |- align="center" | २४ ! scope="row"|[[रुन्यारारो पासिपानोड्या]] | २०२४ | २०२६ | ११ | {{sort|0111|१११}} | {{sort|0335|३३*}} | {{nts|18.50}} | ० | ० | {{sort|0036|३६}} | {{sort|001|१}} | {{sort|1089|१/११}} | {{nts|40.00}} | ० | १ | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/runyararo-pasipanodya-1435594 |title=Runyararo Pasipanodya |trans-title=रुन्यारारो पासिपानोड्या |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> |- align="center" | २५ ! scope="row"|[[ओलिंडर चारे]] | २०२४ | २०२६ | ८ | {{sort|0011|११}} | {{sort|0045|४*}} | {{nts|2.75}} | ० | ० | {{sort|0306|३०६}} | {{sort|005|५}} | {{sort|2059|२/४१}} | {{nts|47.60}} | ० | २ | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/olinder-chare-1302697 |title=Olinder Chare |trans-title=ओलिंडर चारे |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> |- align="center" | २६ ! scope="row"|[[अडेल झिमुनु]] | २०२४ | २०२६ | १४ | {{sort|0104|१०४}} | {{sort|0230|२३}} | {{nts|11.55}} | ० | ० | {{sort|0481|४८१}} | {{sort|010|१०}} | {{sort|2078|२/२२}} | {{nts|47.70}} | ० | २ | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/adel-zimunu-1302696 |title=Adel Zimunu |trans-title=अडेल झिमुनु |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> |- align="center" | २७ ! scope="row"|{{sortname|तेंडाई|मकुशा}} | २०२४ | २०२६ | १३ | {{sort|0027|२७}} | {{sort|0120|१२}} | {{nts|5.40}} | ० | ० | {{sort|0491|४९१}} | {{sort|009|९}} | {{sort|2088|२/१२}} | {{nts|45.77}} | ० | ३ | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/tendai-makusha-1446941 |title=Tendai Makusha |trans-title=तेंडाई मकुशा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> |- align="center" | २८ ! scope="row"|[[मेलिंडा कान्चिंगवे]] | २०२६ | २०२६ | १ | {{sort|0010|१०}} | {{sort|0100|१०}} | {{nts|10.00}} | ० | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | ० | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/melinda-kanchingwe-1446942 |title=Melinda Kanchingwe |trans-title=मेलिंडा कान्चिंगवे |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=४ मे २०२६}}</ref> |- align="center" | २९ ! scope="row"|{{sortname|क्रिस्टीना|मुतासा}} | २०२६ | २०२६ | ३ | {{sort|0003|३}} | {{sort|0020|२}} | {{nts|1.00}} | ० | ० | {{sort|0036|३६}} | {{sort|001|१}} | {{sort|1081|१/१९}} | {{nts|57.00}} | ० | २ | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/christine-mutasa-1306917 |title=Christine Mutasa |trans-title=क्रिस्टीना मुतासा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=४ मे २०२६}}</ref> |- align="center" | ३० ! scope="row"|[[केली न्दिराया]] | २०२६ | २०२६ | ३ | {{sort|0019|१९}} | {{sort|0110|११}} | {{nts|6.33}} | ० | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | ० | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/kelly-ndiraya-1302715 |title=Kelly Ndiraya |trans-title=केली न्दिराया |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=४ मे २०२६}}</ref> |- align="center" | ३१ ! scope="row"|[[विंबाई मुतुंगविंडु]]{{dagger}} | २०२६ | २०२६ | २ | {{sort|0002|२}} | {{sort|0020|२}} | {{nts|1.00}} | ० | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | १ | १ |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/vimbai-mutungwindu-1303068 |title=Vimbai Mutungwindu |trans-title=विंबाई मुतुंगविंडु |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=४ मे २०२६}}</ref> |} ==हेही पहा== * [[झिम्बाब्वे महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{झिम्बाब्वे महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ}} {{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट}} [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] [[वर्ग:झिम्बाब्वेमधील क्रिकेट]] ikub9mr3xbt5q9bpx5xjp3s5v7xkb25 2718072 2718070 2026-10-08T12:56:03Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718072 wikitext text/x-wiki ही '''झिम्बाब्वे महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंची यादी''' आहे. [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय]] (वनडे) हा वनडे दर्जा असलेल्या दोन प्रतिनिधी संघांदरम्यान खेळला जाणारा आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] सामना आहे. वनडे सामना [[कसोटी सामना|कसोटी सामन्यांपेक्षा]] वेगळा असतो, कारण प्रत्येक संघासाठी [[षटक (क्रिकेट)|षटकांची]] संख्या मर्यादित असते आणि प्रत्येक संघाला केवळ एक डाव मिळतो. एप्रिल २०२१ मध्ये [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने]] (आयसीसी) झिम्बाब्वे महिला संघाला वनडे दर्जा दिला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricketworld.com/ireland-womens-squad-for-tour-of-zimbabwe-announced/73258.htm |title=Ireland Women's squad for tour of Zimbabwe announced |trans-title=झिम्बाब्वे दौऱ्यासाठी आयर्लंड महिला संघाचे पथक जाहीर |work=क्रिकेट वर्ल्ड |access-date=२३ सप्टेंबर २०२१}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.womenscriczone.com/zimbabwe-head-coach-adam-chifo-excited-ahead-of-teams-maiden-odi |title=Zimbabwe head coach Adam Chifo excited ahead of team's maiden ODI |trans-title=संघाच्या पहिल्या वनडे सामन्यापूर्वी झिम्बाब्वेचे मुख्य प्रशिक्षक ॲडम चिफो उत्साहित |work=वुमेन्स क्रिकझोन |access-date=४ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> झिम्बाब्वे महिला संघाने ५ ऑक्टोबर २०२१ रोजी आयर्लंडविरुद्धच्या चार सामन्यांच्या मालिकेदरम्यान आपला पहिला वनडे सामना खेळला.<ref>{{cite web|url=https://www.womenscriczone.com/zimbabwe-head-coach-adam-chifo-excited-ahead-of-teams-maiden-odi |title=Zimbabwe head coach Adam Chifo excited ahead of team's maiden ODI |trans-title=संघाच्या पहिल्या वनडे सामन्यापूर्वी झिम्बाब्वेचे मुख्य प्रशिक्षक ॲडम चिफो उत्साहित |work=वुमेन्स क्रिकझोन |access-date=४ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> ही यादी प्रत्येक खेळाडूला तिची पहिली वनडे कॅप मिळालेल्या क्रमाने मांडली आहे. एकाच सामन्यात एकापेक्षा अधिक खेळाडूंना त्यांची पहिली वनडे कॅप मिळाली असल्यास, त्यांच्या आडनावांनुसार वर्णक्रमाने त्यांची नावे दिली आहेत. ==संकेत== {| |- | valign="top" style="width:26%" | '''सामान्य''' * {{dagger}}&nbsp;– [[यष्टिरक्षक]] * '''पहिला'''&nbsp;– पदार्पणाचे वर्ष * '''शेवटचा'''&nbsp;– सर्वात अलीकडील सामन्याचे वर्ष * '''सामने'''&nbsp;– खेळलेल्या सामन्यांची संख्या | valign="top" style="width:25%" | '''[[फलंदाजी]]''' * '''धावा'''&nbsp;– कारकीर्दीत केलेल्या [[धाव (क्रिकेट)|धावा]] * '''सर्वोच्च'''&nbsp;– सर्वोच्च धावसंख्या * '''सरासरी'''&nbsp;– बाद होण्यामागे केलेल्या धावांची [[सरासरी धावा|सरासरी]] * '''५०'''&nbsp;– अर्धशतकांची संख्या * '''१००'''&nbsp;– केलेली [[शतक (क्रिकेट)|शतके]] * '''*'''&nbsp;– फलंदाज [[नाबाद]] राहिला | valign="top" style="width:25%" | '''[[गोलंदाजी]]''' * '''चेंडू'''&nbsp;– कारकीर्दीत टाकलेले [[क्रिकेट चेंडू|चेंडू]] * '''बळी'''&nbsp;– कारकीर्दीत घेतलेले [[बळी]] * '''सर्वोत्तम'''&nbsp;– एका डावातील सर्वोत्तम गोलंदाजी * '''सरासरी'''&nbsp;– प्रति बळी दिलेल्या धावांची [[गोलंदाजी सरासरी|सरासरी]] | valign="top" style="width:24%" | '''[[क्षेत्ररक्षण]]''' * '''झेल'''&nbsp;– घेतलेले [[झेलबाद|झेल]] * '''यष्टीचीत'''&nbsp;– केलेले [[यष्टिचीत]] |} ==खेळाडू== ''आकडेवारी ३० सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अचूक आहे.''<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/caps.html?country=9;class=9 |title=Zimbabwe – ODI Caps |trans-title=झिम्बाब्वे – वनडे कॅप्स |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२१ एप्रिल २०२३}}</ref><ref>{{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting.html?class=9;id=4203;type=team |title=Zimbabwe women – ODI Batting Averages |trans-title=झिम्बाब्वे महिला – वनडे फलंदाजी सरासरी |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२१ एप्रिल २०२३}}</ref><ref>{{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/bowling.html?class=9;id=4203;type=team |title=Zimbabwe women – ODI Bowling Averages |trans-title=झिम्बाब्वे महिला – वनडे गोलंदाजी सरासरी |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२१ एप्रिल २०२३}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" width="100%" |+ झिम्बाब्वे महिला वनडे क्रिकेट खेळाडू |- ! scope="col" rowspan=2 | कॅप ! scope="col" rowspan=2 | नाव ! scope="col" rowspan=2 | पहिला ! scope="col" rowspan=2 | शेवटचा ! scope="col" rowspan=2 | सामने ! scope="col" colspan=5 class="unsortable"| [[फलंदाजी]] ! scope="col" colspan=5 class="unsortable"| [[गोलंदाजी]] ! scope="col" colspan=2 class="unsortable"| [[क्षेत्ररक्षण]] ! scope="col" rowspan=2 | संदर्भ |- align="center" ! scope="col" |[[धाव (क्रिकेट)|धावा]] ! scope="col" data-sort-type/"number" | सर्वोच्च ! scope="col" |[[सरासरी धावा|सरासरी]] ! scope="col"|५० ! scope="col" |[[शतक (क्रिकेट)|१००]] ! scope="col" |[[क्रिकेट चेंडू|चेंडू]] ! scope="col" data-sort-type/"number"|[[बळी]] ! scope="col" | सर्वोत्तम ! scope="col" |[[गोलंदाजी सरासरी|सरासरी]] ! scope="col"|५ बळी ! scope="col" |[[झेलबाद|झेल]] ! scope="col" |[[यष्टिचीत|यष्टीचीत]] |- align="center" | १ ! scope="row"! scope="row"|{{sortname|चिएद्झा|हुरुरू}}{{dagger}} | २०२१ | २०२६ | २३ | {{sort|0230|२३०}} | {{sort|0460|४६}} | {{nts|12.77}} | ० | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | ९ | ४ |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1094714.html |title=Chiedza Dhururu |trans-title=चिएद्झा हुरुरू |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | २ ! scope="row"! scope="row"|{{sortname|प्रेशियस|मरान्गे}} | २०२१ | २०२६ | १४ | {{sort|0148|१४८}} | {{sort|0290|२९}} | {{nts|12.33}} | ० | ० | {{sort|0660|६६०}} | {{sort|014|१४}} | {{sort|3061|३/३९}} | {{nts|33.92}} | ० | १ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317139.html |title=Precious Marange |trans-title=प्रेशियस मरान्गे |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ३ ! scope="row"! scope="row"|{{sortname|एस्थर|म्बोफाना}} | २०२१ | २०२१ | ८ | {{sort|0036|३६}} | {{sort|0140|१४}} | {{nts|9.00}} | ० | ० | {{sort|0309|३०९}} | {{sort|006|६}} | {{sort|1088|१/१२}} | {{nts|48.83}} | ० | ० | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ireland/content/player/638263.html |title=Esther Mbofana |trans-title=एस्थर म्बोफाना |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ४ ! scope="row"! scope="row"|{{sortname|पेल्लागिया|मुजाजी}} | २०२१ | २०२४ | ७ | {{sort|0086|८६}} | {{sort|0260|२६}} | {{nts|12.28}} | ० | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | ० | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ireland/content/player/272026.html |title=Pellagia Mujaji |trans-title=पेल्लागिया मुजाजी |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ५ ! scope="row"|{{sortname|मोदेस्तर|मुपाचिक्वा}}{{dagger}} | २०२१ | २०२६ | ३३ | {{sort|0798|७९८}} | {{sort|0860|८६}} | {{nts|24.93}} | ५ | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | २८ | २ |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/538591.html |title=Modester Mupachikwa |trans-title=मोदेस्तर मुपाचिक्वा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ६ ! scope="row"|{{sortname|मेरी-ॲन|मुसोंडा}}{{double-dagger}} | २०२१ | २०२४ | १६ | {{sort|0336|३३६}} | {{sort|1035|१०३*}} | {{nts|22.40}} | १ | १ | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/501348.html |title=Mary-Anne Musonda |trans-title=मेरी-ॲन मुसोंडा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ७ ! scope="row"|{{sortname|ॲशली|न्दिराया}} | २०२१ | २०२४ | १८ | {{sort|0430|४३०}} | {{sort|0825|८२*}} | {{nts|26.87}} | १ | ० | {{sort|0025|२५}} | {{sort|001|१}} | {{sort|1097|१/३}} | {{nts|16.00}} | ० | ३ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/490956.html |title=Ashley Ndiraya |trans-title=ॲशली न्दिराया |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ८ ! scope="row"|{{sortname|जोसेफिन|कोमो}}{{double-dagger}} | २०२१ | २०२६ | २१ | {{sort|0601|६०१}} | {{sort|0760|७६}} | {{nts|42.92}} | ६ | ० | {{sort|0811|८११}} | {{sort|026|२६}} | {{sort|3082|३/१८}} | {{nts|20.03}} | ० | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/638256.html |title=Josephine Nkomo |trans-title=जोसेफिन कोमो |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ९ ! scope="row"|{{sortname|लॉरिन|फिरी}} | २०२१ | २०२५ | १४ | {{sort|0188|१८८}} | {{sort|0690|६९}} | {{nts|23.50}} | १ | ० | {{sort|0360|३६०}} | {{sort|007|७}} | {{sort|1086|१/१४}} | {{nts|43.14}} | ० | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1135025.html |title=Loryn Phiri |trans-title=लॉरिन फिरी |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १० ! scope="row"|{{sortname|नॉमवेलो|सिबंदा}} | २०२१ | २०२६ | २७ | {{sort|0178|१७८}} | {{sort|0355|३५*}} | {{nts|12.71}} | ० | ० | {{sort|1115|१११५}} | {{sort|020|२०}} | {{sort|3059|३/४१}} | {{nts|44.65}} | ० | ७ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1080012.html |title=Nomvelo Sibanda |trans-title=नॉमवेलो सिबंदा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ११ ! scope="row"|{{sortname|लॉरीन|त्शुमा}} | २०२१ | २०२६ | २४ | {{sort|0292|२९२}} | {{sort|1370|१३७}} | {{nts|13.27}} | ० | १ | {{sort|0834|८३४}} | {{sort|022|२२}} | {{sort|4065|४/३५}} | {{nts|28.63}} | ० | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/538593.html |title=Loreen Tshuma |trans-title=लॉरीन त्शुमा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १२ ! scope="row"|{{sortname|तसमीन|ग्रेंजर}} | २०२१ | २०२१ | ३ | {{sort|0038|३८}} | {{sort|0200|२०}} | {{nts|12.66}} | ० | ० | {{sort|0096|९६}} | {{sort|002|२}} | {{sort|2047|२/५३}} | {{nts|56.00}} | ० | ० | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/638251.html |title=Tasmeen Granger |trans-title=तसमीन ग्रेंजर |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १३ ! scope="row"|{{sortname|न्याशा|ग्वानझुरा}} | २०२१ | २०२६ | १६ | {{sort|0195|१९५}} | {{sort|0355|३५*}} | {{nts|15.00}} | ० | ० | {{sort|0224|२२४}} | {{sort|009|९}} | {{sort|4067|४/३३}} | {{nts|17.44}} | ० | ३ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/922491.html |title=Nyasha Gwanzura |trans-title=न्याशा ग्वानझुरा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १४ ! scope="row"|{{sortname|ऑड्रे|मझ्विशाया}} | २०२१ | २०२६ | १८ | {{sort|0074|७४}} | {{sort|0265|२६*}} | {{nts|9.25}} | ० | ० | {{sort|0672|६७२}} | {{sort|013|१३}} | {{sort|3072|३/२८}} | {{nts|39.92}} | ० | ३ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/538592.html |title=Audrey Mazvishaya |trans-title=ऑड्रे मझ्विशाया |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १५ ! scope="row"|{{sortname|क्रिस्टाबेल|चॅटॉन्झवा}} | २०२१ | २०२६ | ११ | {{sort|0063|६३}} | {{sort|0180|१८}} | {{nts|7.00}} | ० | ० | {{sort|0286|२८६}} | {{sort|010|१०}} | {{sort|2079|२/२१}} | {{nts|26.80}} | ० | १ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317146.html |title=Christable Chatonzwa |trans-title=क्रिस्टाबेल चॅटॉन्झवा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१० नोव्हेंबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १६ ! scope="row"|{{sortname|फ्रांसिस्का|चिपारे}} | २०२१ | २०२६ | १२ | {{sort|0037|३७}} | {{sort|0130|१३}} | {{nts|4.62}} | ० | ० | {{sort|0434|४३४}} | {{sort|009|९}} | {{sort|3085|३/१५}} | {{nts|37.11}} | ० | १ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1119417.html |title=Francisca Chipare |trans-title=फ्रांसिस्का चिपारे |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१० नोव्हेंबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १७ ! scope="row"|{{sortname|शार्नी|मायर्स}} | २०२१ | २०२६ | १५ | {{sort|0199|१९९}} | {{sort|0390|३९}} | {{nts|14.21}} | ० | ० | {{sort|0109|१०९}} | {{sort|001|१}} | {{sort|1054|१/४६}} | {{nts|88.00}} | ० | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317144.html |title=Sharne Mayers |trans-title=शार्नी मायर्स |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१३ नोव्हेंबर २०२१}}</ref> |- align="center" | १८ ! scope="row"|[[चिपो मुगेरी|चिपो मुगेरी-तिरिपानो]]{{double-dagger}} | २०२३ | २०२६ | २४ | {{sort|0676|६७६}} | {{sort|0715|७१*}} | {{nts|30.72}} | ५ | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | ६ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317148.html |title=Chipo Mugeri-Tiripano |trans-title=चिपो मुगेरी-तिरिपानो |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ एप्रिल २०२३}}</ref> |- align="center" | १९ ! scope="row"|{{sortname|केलीस|एनधलोवू}} | २०२३ | २०२६ | २५ | {{sort|0526|५२६}} | {{sort|0610|६१}} | {{nts|22.86}} | ४ | ० | {{sort|0618|६१८}} | {{sort|019|१९}} | {{sort|5078|५/२२}} | {{nts|19.36}} | १ | ८ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1250707.html |title=Kelis Ndhlovu |trans-title=केलीस एनधलोवू |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ एप्रिल २०२३}}</ref> |- align="center" | २० ! scope="row"|{{sortname|कुडझाई|चिगोरा}} | २०२४ | २०२६ | ७ | {{sort|0016|१६}} | {{sort|0060|६}} | {{nts|4.00}} | ० | ० | {{sort|0263|२६३}} | {{sort|006|६}} | {{sort|2080|२/२०}} | {{nts|45.33}} | ० | ० | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302575.html |title=Kudzai Chigora |trans-title=कुडझाई चिगोरा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१८ जानेवारी २०२४}}</ref> |- align="center" | २१ ! scope="row"|{{sortname|मिशेल|मावुंगा}} | २०२४ | २०२६ | ८ | {{sort|0034|३४}} | {{sort|0130|१३}} | {{nts|5.66}} | ० | ० | {{sort|0283|२८३}} | {{sort|004|४}} | {{sort|3064|३/३६}} | {{nts|74.50}} | ० | २ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1273947.html |title=Michelle Mavunga |trans-title=मिशेल मावुंगा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१८ जानेवारी २०२४}}</ref> |- align="center" | २२ ! scope="row"|[[लिंडोकुहले माभेरो]] | २०२४ | २०२६ | १४ | {{sort|0034|३४}} | {{sort|0200|२०}} | {{nts|6.80}} | ० | ० | {{sort|0600|६००}} | {{sort|010|१०}} | {{sort|3079|३/२१}} | {{nts|42.90}} | ० | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302733.html |title=Lindokuhle Mabhero |trans-title=लिंडोकुहले माभेरो |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२१ जानेवारी २०२४}}</ref> |- align="center" | २३ ! scope="row"|[[बिलव्हड बिझा]] | २०२४ | २०२६ | १८ | {{sort|0457|४५७}} | {{sort|0730|७३}} | {{nts|26.88}} | ३ | ० | {{sort|0504|५०४}} | {{sort|007|७}} | {{sort|3078|३/२२}} | {{nts|63.28}} | ० | ४ | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/beloved-biza-1302686 |title=Beloved Biza |trans-title=बिलव्हड बिझा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> |- align="center" | २४ ! scope="row"|[[रुन्यारारो पासिपानोड्या]] | २०२४ | २०२६ | ११ | {{sort|0111|१११}} | {{sort|0335|३३*}} | {{nts|18.50}} | ० | ० | {{sort|0036|३६}} | {{sort|001|१}} | {{sort|1089|१/११}} | {{nts|40.00}} | ० | १ | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/runyararo-pasipanodya-1435594 |title=Runyararo Pasipanodya |trans-title=रुन्यारारो पासिपानोड्या |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> |- align="center" | २५ ! scope="row"|[[ओलिंडर चारे]] | २०२४ | २०२६ | ८ | {{sort|0011|११}} | {{sort|0045|४*}} | {{nts|2.75}} | ० | ० | {{sort|0306|३०६}} | {{sort|005|५}} | {{sort|2059|२/४१}} | {{nts|47.60}} | ० | २ | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/olinder-chare-1302697 |title=Olinder Chare |trans-title=ओलिंडर चारे |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> |- align="center" | २६ ! scope="row"|[[अडेल झिमुनु]] | २०२४ | २०२६ | १४ | {{sort|0104|१०४}} | {{sort|0230|२३}} | {{nts|11.55}} | ० | ० | {{sort|0481|४८१}} | {{sort|010|१०}} | {{sort|2078|२/२२}} | {{nts|47.70}} | ० | २ | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/adel-zimunu-1302696 |title=Adel Zimunu |trans-title=अडेल झिमुनु |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> |- align="center" | २७ ! scope="row"|{{sortname|तेंडाई|मकुशा}} | २०२४ | २०२६ | १३ | {{sort|0027|२७}} | {{sort|0120|१२}} | {{nts|5.40}} | ० | ० | {{sort|0491|४९१}} | {{sort|009|९}} | {{sort|2088|२/१२}} | {{nts|45.77}} | ० | ३ | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/tendai-makusha-1446941 |title=Tendai Makusha |trans-title=तेंडाई मकुशा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> |- align="center" | २८ ! scope="row"|[[मेलिंडा कान्चिंगवे]] | २०२६ | २०२६ | १ | {{sort|0010|१०}} | {{sort|0100|१०}} | {{nts|10.00}} | ० | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | ० | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/melinda-kanchingwe-1446942 |title=Melinda Kanchingwe |trans-title=मेलिंडा कान्चिंगवे |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=४ मे २०२६}}</ref> |- align="center" | २९ ! scope="row"|{{sortname|क्रिस्टीना|मुतासा}} | २०२६ | २०२६ | ३ | {{sort|0003|३}} | {{sort|0020|२}} | {{nts|1.00}} | ० | ० | {{sort|0036|३६}} | {{sort|001|१}} | {{sort|1081|१/१९}} | {{nts|57.00}} | ० | २ | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/christine-mutasa-1306917 |title=Christine Mutasa |trans-title=क्रिस्टीना मुतासा |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=४ मे २०२६}}</ref> |- align="center" | ३० ! scope="row"|[[केली न्दिराया]] | २०२६ | २०२६ | ३ | {{sort|0019|१९}} | {{sort|0110|११}} | {{nts|6.33}} | ० | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | ० | ० |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/kelly-ndiraya-1302715 |title=Kelly Ndiraya |trans-title=केली न्दिराया |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=४ मे २०२६}}</ref> |- align="center" | ३१ ! scope="row"|[[विंबाई मुतुंगविंडु]]{{dagger}} | २०२६ | २०२६ | २ | {{sort|0002|२}} | {{sort|0020|२}} | {{nts|1.00}} | ० | ० | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | {{sort dash}} | १ | १ |<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/vimbai-mutungwindu-1303068 |title=Vimbai Mutungwindu |trans-title=विंबाई मुतुंगविंडु |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=४ मे २०२६}}</ref> |} ==हेही पहा== * [[झिम्बाब्वे महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{झिम्बाब्वे महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ}} {{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट}} [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] [[वर्ग:झिम्बाब्वेमधील क्रिकेट]] [[वर्ग:देशानुसार महिला क्रिकेट खेळाडू]] dlf07e13uaklvyrf8aqnm5e7fb3f6pe 0 385090 2718078 2717956 2026-10-08T12:59:20Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[झिम्बाब्वे महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंची यादी]] वरुन [[झिम्बाब्वेच्या महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंची यादी]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2717956 wikitext text/x-wiki ही '''झिम्बाब्वे महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेट खेळाडूंची यादी''' आहे. [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] (टी२०आ) हा [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने]] (आयसीसी) निर्धारित केलेल्या टी२०आ दर्जा असलेल्या दोन प्रतिनिधी संघांदरम्यान खेळला जाणारा आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] सामना आहे. टी२०आ सामना [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट]]च्या नियमांनुसार खेळला जातो. ==संकेत== {| |- | valign="top" style="width:26%" | '''सामान्य''' * {{double-dagger}} – [[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]] * {{dagger}} – [[यष्टिरक्षक]] * '''पहिला''' – पदार्पणाचे वर्ष * '''शेवटचा''' – सर्वात अलीकडील सामन्याचे वर्ष * '''सामने''' – खेळलेल्या सामन्यांची संख्या | valign="top" style="width:25%" | '''[[फलंदाजी]]''' * '''धावा''' – कारकीर्दीत केलेल्या [[धाव (क्रिकेट)|धावा]] * '''सर्वोच्च''' – सर्वोच्च धावसंख्या * '''सरासरी''' – प्रत्येक बाद होण्यामागे केलेल्या [[सरासरी धावा|धावा]] * '''*''' – फलंदाज [[नाबाद]] राहिला | valign="top" style="width:25%" | '''[[गोलंदाजी]]''' * '''बळी''' – कारकीर्दीत घेतलेले [[बळी]] * '''सर्वोत्तम''' – एका डावातील सर्वोत्तम गोलंदाजी * '''सरासरी''' – प्रति बळी दिलेल्या धावांची [[गोलंदाजी सरासरी|सरासरी]] | valign="top" style="width:24%" | '''[[क्षेत्ररक्षण]]''' * '''झेल''' – घेतलेले [[झेलबाद|झेल]] * '''यष्टीचीत''' – केलेले [[यष्टिचीत]] |} ==खेळाडूंची यादी== ''शेवटचे अद्यतन १९ सप्टेंबर २०२६. या यादीत किमान एक टी२०आ सामना खेळलेल्या सर्व खेळाडूंचा समावेश आहे आणि सुरुवातीला ती पदार्पणाच्या क्रमाने मांडली आहे. एकाच सामन्यात एकापेक्षा अधिक खेळाडूंना त्यांची पहिली कॅप मिळाली असल्यास, पदार्पणाच्या वेळी त्या खेळाडूंची नावे वर्णक्रमानुसार दिली आहेत.''<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/caps.html?country=9;class=10 |title=Zimbabwe – Twenty20 International Caps |trans-title=झिम्बाब्वे – आंतरराष्ट्रीय टी२० कॅप्स |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ एप्रिल २०२३}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/records/team/averages-batting/zimbabwe-women-4203/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Zimbabwe women – Twenty20 International Batting Averages |trans-title=झिम्बाब्वे महिला – आंतरराष्ट्रीय टी२० फलंदाजी सरासरी |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ एप्रिल २०२३}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/records/team/averages-bowling/zimbabwe-women-4203/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Zimbabwe women – Twenty20 International Bowling Averages |trans-title=झिम्बाब्वे महिला – आंतरराष्ट्रीय टी२० गोलंदाजी सरासरी |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ एप्रिल २०२३}}</ref> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center; font-size:100%" |+झिम्बाब्वे महिला टी२०आ क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" colspan=5 class="unsortable"| सामान्य ! scope="col" colspan=4 class="unsortable"| [[फलंदाजी]] ! scope="col" colspan=4 class="unsortable"| [[गोलंदाजी]] ! scope="col" colspan=2 class="unsortable"| [[क्षेत्ररक्षण]] ! scope="col" rowspan=2 class="unsortable"| संदर्भ |- align="center" ! scope="col"|क्र. ! scope="col"|नाव ! scope="col"|पहिला ! scope="col"|शेवटचा ! scope="col"|सामने ! scope="col"|[[धाव (क्रिकेट)|धावा]] ! scope="col"|सर्वोच्च ! scope="col"|[[सरासरी धावा|सरासरी]] ! scope="col"|५० ! scope="col"|[[क्रिकेट चेंडू|चेंडू]] ! scope="col"|[[बळी]] ! scope="col"|सर्वोत्तम ! scope="col"|[[गोलंदाजी सरासरी|सरासरी]] ! scope="col"|[[झेलबाद|झेल]] ! scope="col"|[[यष्टिचीत|यष्टीचीत]] |- align="center" | १ ! scope="row" | {{sortname|प्रेशियस|मरान्गे}} | २०१९ || २०२६ || ६४ || {{sort|0231|२३१}} || {{sort|0400|४०}} || {{nts|12.15}} || ० || {{sort|1265|१,२६५}} || {{sort|059|५९}} || {{sort|5093|५/७}} || {{nts|15.18}} || १२ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317139.html |title=Precious Marange |trans-title=प्रेशियस मरान्गे |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | २ ! scope="row" | {{sortname|शार्नी|मायर्स}} | २०१९ || २०२६ || ३६ || {{sort|0777|७७७}} || {{sort|0715|७१*}} || {{nts|25.90}} || ४ || {{sort|0045|४५}} || {{sort|002|२}} || {{sort|1095|१/५}} || {{nts|25.50}} || ७ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317144.html |title=Sharne Mayers |trans-title=शार्नी मायर्स |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ३ ! scope="row" | [[चिपो मुगेरी|चिपो मुगेरी-तिरिपानो]]{{double-dagger}} | २०१९ || २०२६ || ७३ || {{sort|1425|१,४२५}} || {{sort|0800|८०}} || {{nts|25.00}} || २ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || १५ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317148.html |title=Chipo Mugeri-Tiripano |trans-title=चिपो मुगेरी-तिरिपानो |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ४ ! scope="row" | {{sortname|मोदेस्तर|मुपाचिक्वा}}{{dagger}} | २०१९ || २०२६ || ८१ || {{sort|1710|१,७१०}} || {{sort|0755|७५*}} || {{nts|28.03}} || ४ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || ३३ || १३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/538591.html |title=Modester Mupachikwa |trans-title=मोदेस्तर मुपाचिक्वा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ५ ! scope="row" | {{sortname|अनेसु|मुशान्ग्वे}} | २०१९ || २०२२ || २१ || {{sort|0099|९९}} || {{sort|0220|२२}} || {{nts|16.50}} || ० || {{sort|0473|४७३}} || {{sort|033|३३}} || {{sort|3094|३/६}} || {{nts|7.42}} || ४ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/922493.html |title=Anesu Mushangwe |trans-title=अनेसु मुशान्ग्वे |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ६ ! scope="row" | {{sortname|मेरी-ॲन|मुसोंडा}}{{double-dagger}} | २०१९ || २०२४ || ५८ || {{sort|1054|१,०५४}} || {{sort|0600|६०}} || {{nts|25.70}} || ५ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || २१ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/501348.html |title=Mary-Anne Musonda |trans-title=मेरी-ॲन मुसोंडा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ७ ! scope="row" | {{sortname|नोमॅटर|मुटासा}} | २०१९ || २०२१ || ११ || {{sort|0005|५}} || {{sort|0035|३*}} || {{sort|-0001|–}} || ० || {{sort|0192|१९२}} || {{sort|014|१४}} || {{sort|4091|४/९}} || {{nts|12.57}} || २ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/638257.html |title=Nomatter Mutasa |trans-title=नोमॅटर मुटासा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ८ ! scope="row" | {{sortname|ॲशली|न्दिराया}} | २०१९ || २०२४ || २९ || {{sort|0248|२४८}} || {{sort|0440|४४}} || {{nts|14.58}} || ० || {{sort|0044|४४}} || {{sort|003|३}} || {{sort|1100|१/०}} || {{nts|8.33}} || ८ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/490956.html |title=Ashley Ndiraya |trans-title=ॲशली न्दिराया |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ९ ! scope="row" | {{sortname|जोसेफिन|कोमो}}{{double-dagger}} | २०१९ || २०२६ || ७१ || {{sort|0666|६६६}} || {{sort|0565|५६*}} || {{nts|23.78}} || १ || {{sort|1226|१,२२६}} || {{sort|068|६८}} || {{sort|5094|५/६}} || {{nts|14.83}} || १७ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/638256.html |title=Josephine Nkomo |trans-title=जोसेफिन कोमो |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १० ! scope="row" | {{sortname|लॉरिन|फिरी}} | २०१९ || २०२६ || ३९ || {{sort|0087|८७}} || {{sort|0310|३१}} || {{nts|7.25}} || ० || {{sort|0483|४८३}} || {{sort|027|२७}} || {{sort|5094|५/६}} || {{nts|17.33}} || ५ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1135025.html |title=Loryn Phiri |trans-title=लॉरिन फिरी |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ११ ! scope="row" | {{sortname|नॉमवेलो|सिबंदा}} | २०१९ || २०२६ || ६८ || {{sort|0083|८३}} || {{sort|0185|१८*}} || {{nts|8.30}} || ० || {{sort|1182|११८२}} || {{sort|056|५६}} || {{sort|5086|५/१४}} || {{nts|20.46}} || २२ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1080012.html |title=Nomvelo Sibanda |trans-title=नॉमवेलो सिबंदा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १२ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस्टाबेल|चॅटॉन्झवा}} | २०१९ || २०२६ || १६ || {{sort|0050|५०}} || {{sort|0155|१५*}} || {{nts|8.33}} || ० || {{sort|0210|२१०}} || {{sort|009|९}} || {{sort|5078|५/२२}} || {{nts|25.22}} || ० || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317146.html |title=Christabel Chatonzwa |trans-title=क्रिस्टाबेल चॅटॉन्झवा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १३ ! scope="row" | {{sortname|चिएद्झा|म्झेम्बे|nolink=1}} | २०१९ || २०१९ || ६ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-0001|–}} || – || {{sort|0084|८४}} || {{sort|003|३}} || {{sort|2083|२/१७}} || {{nts|21.66}} || २ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1171227.html |title=Chiedza Mzembe |trans-title=चिएद्झा म्झेम्बे |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १४ ! scope="row" | {{sortname|एलेन|त्शुमा|nolink=1}} | २०१९ || २०१९ || २ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-0001|–}} || – || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || २ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/931667.html |title=Ellen Tshuma |trans-title=एलेन त्शुमा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १५ ! scope="row" | {{sortname|तसमीन|ग्रेंजर}} | २०१९ || २०२१ || १४ || {{sort|0021|२१}} || {{sort|0175|१७*}} || {{nts|21.00}} || ० || {{sort|0210|२१०}} || {{sort|021|२१}} || {{sort|3089|३/११}} || {{nts|4.90}} || ८ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/638251.html |title=Tasmeen Granger |trans-title=तसमीन ग्रेंजर |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १६ ! scope="row" | {{sortname|चिएद्झा|हुरुरू}}{{dagger}} | २०१९ || २०२६ || ५७ || {{sort|0476|४७६}} || {{sort|0675|६७*}} || {{nts|13.60}} || १ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || २३ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1094714.html |title=Chiedza Dhururu |trans-title=चिएद्झा हुरुरू |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १७ ! scope="row" | {{sortname|ऑड्रे|मझ्विशाया}} | २०१९ || २०२६ || २९ || {{sort|0045|४५}} || {{sort|0205|२०*}} || {{nts|45.00}} || ० || {{sort|0539|५३९}} || {{sort|026|२६}} || {{sort|4073|४/२७}} || {{nts|20.15}} || १० || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/538592.html |title=Audrey Mazvishaya |trans-title=ऑड्रे मझ्विशाया |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १८ ! scope="row" | {{sortname|लॉरीन|त्शुमा}} | २०२१ || २०२६ || ५५ || {{sort|0226|२२६}} || {{sort|0460|४६}} || {{nts|9.04}} || ० || {{sort|0928|९२८}} || {{sort|048|४८}} || {{sort|4089|४/११}} || {{nts|18.58}} || १७ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/538593.html |title=Loreen Tshuma |trans-title=लॉरीन त्शुमा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२८ ऑगस्ट २०२१}}</ref> |- align="center" | १९ ! scope="row" | {{sortname|न्याशा|ग्वानझुरा}} | २०२१ || २०२६ || ३७ || {{sort|0228|२२८}} || {{sort|0280|२८}} || {{nts|8.76}} || ० || {{sort|0406|४०६}} || {{sort|022|२२}} || {{sort|3096|३/४}} || {{nts|20.54}} || ४ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/922491.html |title=Nyasha Gwanzura |trans-title=न्याशा ग्वानझुरा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=३० ऑगस्ट २०२१}}</ref> |- align="center" | २० ! scope="row" | {{sortname|एस्थर|म्बोफाना}} | २०२१ || २०२२ || ८ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-0001|–}} || – || {{sort|0150|१५०}} || {{sort|013|१३}} || {{sort|6089|६/११}} || {{nts|8.76}} || ३ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/638263.html |title=Esther Mbofana |trans-title=एस्थर म्बोफाना |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=११ सप्टेंबर २०२१}}</ref> |- align="center" | २१ ! scope="row" | {{sortname|पेल्लागिया|मुजाजी}}{{dagger}} | २०२१ || २०२४ || २८ || {{sort|0154|१५४}} || {{sort|0310|३१}} || {{nts|8.10}} || ० || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || ५ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/272026.html |title=Pellagia Mujaji |trans-title=पेल्लागिया मुजाजी |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१७ सप्टेंबर २०२१}}</ref> |- align="center" | २२ ! scope="row" | {{sortname|मिशेल|मावुंगा}} | २०२२ || २०२६ || १६ || {{sort|0154|१५४}} || {{sort|0410|४१}} || {{nts|15.40}} || ० || {{sort|0258|२५८}} || {{sort|015|१५}} || {{sort|3054|३/४६}} || {{nts|22.80}} || ३ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1273947.html |title=Michelle Mavunga |trans-title=मिशेल मावुंगा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२० एप्रिल २०२२}}</ref> |- align="center" | २३ ! scope="row" | {{sortname|केलीस|एनधलोवू}} | २०२२ || २०२६ || ७३ || {{sort|1276|१,२७६}} || {{sort|0705|७०*}} || {{nts|20.91}} || ४ || {{sort|0887|८८७}} || {{sort|044|४४}} || {{sort|3088|३/१२}} || {{nts|19.79}} || ८ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1250707.html |title=Kelis Ndhlovu |trans-title=केलीस एनधलोवू |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२० एप्रिल २०२२}}</ref> |- align="center" | २४ ! scope="row" | {{sortname|फ्रांसिस्का|चिपारे}} | २०२२ || २०२५ || २८ || {{sort|0021|२१}} || {{sort|0090|९}} || {{nts|4.20}} || ० || {{sort|0473|४७३}} || {{sort|014|१४}} || {{sort|2082|२/१८}} || {{nts|42.21}} || ७ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1119417.html |title=Francisca Chipare |trans-title=फ्रांसिस्का चिपारे |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२१ एप्रिल २०२२}}</ref> |- align="center" | २५ ! scope="row" | {{sortname|लिंडोकुहले|माभेरो|nolink=1}} | २०२३ || २०२६ || ३४ || {{sort|0033|३३}} || {{sort|0120|१२}} || {{nts|11.00}} || ० || {{sort|0628|६२८}} || {{sort|025|२५}} || {{sort|2085|२/१५}} || {{nts|26.76}} || ७ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302733.html |title=Lindokuhle Mabhero |trans-title=लिंडोकुहले माभेरो |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२१ एप्रिल २०२२}}</ref> |- align="center" | २६ ! scope="row" | {{sortname|कुडझाई|चिगोरा}} | २०२४ || २०२६ || १४ || {{sort|0030|३०}} || {{sort|0145|१४*}} || {{nts|7.50}} || ० || {{sort|0272|२७२}} || {{sort|014|१४}} || {{sort|5093|५/७}} || {{nts|25.92}} || ३ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302575.html |title=Kudzai Chigora |trans-title=कुडझाई चिगोरा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२६ जानेवारी २०२४}}</ref> |- align="center" | २७ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस्टीना|मुतासा}} | २०२४ || २०२६ || ११ || {{sort|0078|७८}} || {{sort|0305|३०*}} || {{nts|11.14}} || ० || {{sort|0085|८५}} || {{sort|001|१}} || {{sort|1088|१/१२}} || {{nts|136.00}} || २ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1306917.html |title=Christine Mutasa |trans-title=क्रिस्टीना मुतासा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२८ जानेवारी २०२४}}</ref> |- align="center" | २८ ! scope="row" | {{sortname|बिलव्हड|बिझा|nolink=1}} | २०२४ || २०२६ || ३३ || {{sort|0432|४३२}} || {{sort|0495|४९*}} || {{nts|15.42}} || ० || {{sort|0391|३९१}} || {{sort|021|२१}} || {{sort|3091|३/९}} || {{nts|21.66}} || ८ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302686.html |title=Beloved Biza |trans-title=बिलव्हड बिझा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> |- align="center" | २९ ! scope="row" | {{sortname|तवानान्याशा|मारुमानी|nolink=1}} | २०२४ || २०२४ || ४ || {{sort|0025|२५}} || {{sort|0135|१३*}} || {{nts|12.50}} || ० || {{sort|0006|६}} || {{sort|000|०}} || {{sort|-001|–}} || – || ० || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/tawananyasha-marumani-1302694 |title=Tawananyasha Marumani |trans-title=तवानान्याशा मारुमानी |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१४ सप्टेंबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ३० ! scope="row" | {{sortname|पॅशनेट|मुनोरवेई|nolink=1}} | २०२४ || २०२४ || ३ || {{sort|0004|४}} || {{sort|0025|२*}} || {{nts|4.00}} || ० || {{sort|0042|४२}} || {{sort|002|२}} || {{sort|2088|२/१२}} || {{nts|24.00}} || ० || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/passionate-munorwei-1360533 |title=Passionate Munorwei |trans-title=पॅशनेट मुनोरवेई |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१४ सप्टेंबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ३१ ! scope="row" | {{sortname|चिपो|मोयो|nolink=1}} | २०२४ || २०२४ || ३ || {{sort|0000|०}} || {{sort|0000|०}} || {{nts|0.00}} || ० || {{sort|0050|२०}} || {{sort|000|०}} || {{sort|-001|–}} || – || १ || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/chipo-moyo-1344374 |title=Chipo Moyo |trans-title=चिपो मोयो |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१४ सप्टेंबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ३२ ! scope="row" | {{sortname|रुन्यारारो|पासिपानोड्या|nolink=1}} | २०२४ || २०२६ || ८ || {{sort|0025|२५}} || {{sort|0100|१०}} || {{nts|3.57}} || ० || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || ० || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/runyararo-pasipanodya-1435594 |title=Runyararo Pasipanodya |trans-title=रुन्यारारो पासिपानोड्या |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१४ सप्टेंबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ३३ ! scope="row" | {{sortname|लॉरेन|पेम्हिवा|nolink=1}} | २०२४ || २०२६ || ५ || {{sort|0011|११}} || {{sort|0080|८}} || {{nts|3.66}} || ० || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || १ || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/lorraine-pemhiwa-1435593 |title=Lorraine Pemhiwa |trans-title=लॉरेन पेम्हिवा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१४ सप्टेंबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ३४ ! scope="row" | {{sortname|नताशा|म्टोम्बा|nolink=1}} | २०२५ || २०२६ || ६ || {{sort|0066|६६}} || {{sort|0240|२४}} || {{nts|13.20}} || ० || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || १ || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/natasha-mtomba-1302729 |title=Natasha Mtomba |trans-title=नताशा म्टोम्बा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२५ एप्रिल २०२५}}</ref> |- align="center" | ३५ ! scope="row" | {{sortname|अडेल|झिमुनु|nolink=1}} | २०२५ || २०२६ || १३ || {{sort|0083|८३}} || {{sort|0200|२०}} || {{nts|13.83}} || ० || {{sort|0216|२१६}} || {{sort|004|४}} || {{sort|2078|२/२२}} || {{nts|72.75}} || १ || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/adel-zimunu-1302696 |title=Adel Zimunu |trans-title=अडेल झिमुनु |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२५ एप्रिल २०२५}}</ref> |- align="center" | ३६ ! scope="row" | {{sortname|तेंडाई|मकुशा}} | २०२५ || २०२६ || ९ || {{sort|0025|२५}} || {{sort|0120|१२}} || {{nts|8.33}} || ० || {{sort|0144|१४४}} || {{sort|004|४}} || {{sort|2070|२/३०}} || {{nts|53.50}} || २ || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/tendai-makusha-1446941 |title=Tendai Makusha |trans-title=तेंडाई मकुशा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२० जुलै २०२५}}</ref> |- align="center" | ३७ ! scope="row" | {{sortname|केली|न्दिराया|nolink=1}} | २०२६ || २०२६ || १ || {{sort|0000|०}} || {{sort|0000|०}} || {{nts|0.00}} || ० || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || ० || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/kelly-ndiraya-1302715 |title=Kelly Ndiraya |trans-title=केली न्दिराया |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१२ मे २०२६}}</ref> |- align="center" | ३८ ! scope="row" | {{sortname|विंबाई|मुतुंगविंडु|nolink=1}}{{dagger}} | २०२६ || २०२६ || ३ || {{sort|0001|१}} || {{sort|0010|१}} || {{nts|0.33}} || ० || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || ० || १ || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/vimbai-mutungwindu-1303068 |title=Vimbai Mutungwindu |trans-title=विंबाई मुतुंगविंडु |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१२ मे २०२६}}</ref> |- align="center" | ३९ ! scope="row" | {{sortname|ओलिंडर|चारे|nolink=1}}{{dagger}} | २०२६ || २०२६ || १ || {{sort|0008|८}} || {{sort|0085|८*}} || {{sort|-0001|–}} || ० || {{sort|0006|६}} || {{sort|000|०}} || {{sort|-001|–}} || – || ० || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/olinder-chare-1302697 |title=Olinder Chare |trans-title=ओलिंडर चारे |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१५ मे २०२६}}</ref> |} ==हेही पहा== * [[झिम्बाब्वे महिला एकदिवसीय खेळाडूंची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{झिम्बाब्वे महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ}} {{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट}} [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] [[वर्ग:झिम्बाब्वेमधील क्रिकेट]] otsodq5uqkq01w297t9i3oii4bo0ogy 2718081 2718078 2026-10-08T13:02:10Z अभय नातू 206 removed [[Category:झिम्बाब्वेमधील क्रिकेट]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718081 wikitext text/x-wiki ही '''झिम्बाब्वे महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेट खेळाडूंची यादी''' आहे. [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] (टी२०आ) हा [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने]] (आयसीसी) निर्धारित केलेल्या टी२०आ दर्जा असलेल्या दोन प्रतिनिधी संघांदरम्यान खेळला जाणारा आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] सामना आहे. टी२०आ सामना [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट]]च्या नियमांनुसार खेळला जातो. ==संकेत== {| |- | valign="top" style="width:26%" | '''सामान्य''' * {{double-dagger}} – [[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]] * {{dagger}} – [[यष्टिरक्षक]] * '''पहिला''' – पदार्पणाचे वर्ष * '''शेवटचा''' – सर्वात अलीकडील सामन्याचे वर्ष * '''सामने''' – खेळलेल्या सामन्यांची संख्या | valign="top" style="width:25%" | '''[[फलंदाजी]]''' * '''धावा''' – कारकीर्दीत केलेल्या [[धाव (क्रिकेट)|धावा]] * '''सर्वोच्च''' – सर्वोच्च धावसंख्या * '''सरासरी''' – प्रत्येक बाद होण्यामागे केलेल्या [[सरासरी धावा|धावा]] * '''*''' – फलंदाज [[नाबाद]] राहिला | valign="top" style="width:25%" | '''[[गोलंदाजी]]''' * '''बळी''' – कारकीर्दीत घेतलेले [[बळी]] * '''सर्वोत्तम''' – एका डावातील सर्वोत्तम गोलंदाजी * '''सरासरी''' – प्रति बळी दिलेल्या धावांची [[गोलंदाजी सरासरी|सरासरी]] | valign="top" style="width:24%" | '''[[क्षेत्ररक्षण]]''' * '''झेल''' – घेतलेले [[झेलबाद|झेल]] * '''यष्टीचीत''' – केलेले [[यष्टिचीत]] |} ==खेळाडूंची यादी== ''शेवटचे अद्यतन १९ सप्टेंबर २०२६. या यादीत किमान एक टी२०आ सामना खेळलेल्या सर्व खेळाडूंचा समावेश आहे आणि सुरुवातीला ती पदार्पणाच्या क्रमाने मांडली आहे. एकाच सामन्यात एकापेक्षा अधिक खेळाडूंना त्यांची पहिली कॅप मिळाली असल्यास, पदार्पणाच्या वेळी त्या खेळाडूंची नावे वर्णक्रमानुसार दिली आहेत.''<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/caps.html?country=9;class=10 |title=Zimbabwe – Twenty20 International Caps |trans-title=झिम्बाब्वे – आंतरराष्ट्रीय टी२० कॅप्स |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ एप्रिल २०२३}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/records/team/averages-batting/zimbabwe-women-4203/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Zimbabwe women – Twenty20 International Batting Averages |trans-title=झिम्बाब्वे महिला – आंतरराष्ट्रीय टी२० फलंदाजी सरासरी |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ एप्रिल २०२३}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/records/team/averages-bowling/zimbabwe-women-4203/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Zimbabwe women – Twenty20 International Bowling Averages |trans-title=झिम्बाब्वे महिला – आंतरराष्ट्रीय टी२० गोलंदाजी सरासरी |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२८ एप्रिल २०२३}}</ref> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center; font-size:100%" |+झिम्बाब्वे महिला टी२०आ क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" colspan=5 class="unsortable"| सामान्य ! scope="col" colspan=4 class="unsortable"| [[फलंदाजी]] ! scope="col" colspan=4 class="unsortable"| [[गोलंदाजी]] ! scope="col" colspan=2 class="unsortable"| [[क्षेत्ररक्षण]] ! scope="col" rowspan=2 class="unsortable"| संदर्भ |- align="center" ! scope="col"|क्र. ! scope="col"|नाव ! scope="col"|पहिला ! scope="col"|शेवटचा ! scope="col"|सामने ! scope="col"|[[धाव (क्रिकेट)|धावा]] ! scope="col"|सर्वोच्च ! scope="col"|[[सरासरी धावा|सरासरी]] ! scope="col"|५० ! scope="col"|[[क्रिकेट चेंडू|चेंडू]] ! scope="col"|[[बळी]] ! scope="col"|सर्वोत्तम ! scope="col"|[[गोलंदाजी सरासरी|सरासरी]] ! scope="col"|[[झेलबाद|झेल]] ! scope="col"|[[यष्टिचीत|यष्टीचीत]] |- align="center" | १ ! scope="row" | {{sortname|प्रेशियस|मरान्गे}} | २०१९ || २०२६ || ६४ || {{sort|0231|२३१}} || {{sort|0400|४०}} || {{nts|12.15}} || ० || {{sort|1265|१,२६५}} || {{sort|059|५९}} || {{sort|5093|५/७}} || {{nts|15.18}} || १२ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317139.html |title=Precious Marange |trans-title=प्रेशियस मरान्गे |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | २ ! scope="row" | {{sortname|शार्नी|मायर्स}} | २०१९ || २०२६ || ३६ || {{sort|0777|७७७}} || {{sort|0715|७१*}} || {{nts|25.90}} || ४ || {{sort|0045|४५}} || {{sort|002|२}} || {{sort|1095|१/५}} || {{nts|25.50}} || ७ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317144.html |title=Sharne Mayers |trans-title=शार्नी मायर्स |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ३ ! scope="row" | [[चिपो मुगेरी|चिपो मुगेरी-तिरिपानो]]{{double-dagger}} | २०१९ || २०२६ || ७३ || {{sort|1425|१,४२५}} || {{sort|0800|८०}} || {{nts|25.00}} || २ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || १५ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317148.html |title=Chipo Mugeri-Tiripano |trans-title=चिपो मुगेरी-तिरिपानो |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ४ ! scope="row" | {{sortname|मोदेस्तर|मुपाचिक्वा}}{{dagger}} | २०१९ || २०२६ || ८१ || {{sort|1710|१,७१०}} || {{sort|0755|७५*}} || {{nts|28.03}} || ४ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || ३३ || १३ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/538591.html |title=Modester Mupachikwa |trans-title=मोदेस्तर मुपाचिक्वा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ५ ! scope="row" | {{sortname|अनेसु|मुशान्ग्वे}} | २०१९ || २०२२ || २१ || {{sort|0099|९९}} || {{sort|0220|२२}} || {{nts|16.50}} || ० || {{sort|0473|४७३}} || {{sort|033|३३}} || {{sort|3094|३/६}} || {{nts|7.42}} || ४ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/922493.html |title=Anesu Mushangwe |trans-title=अनेसु मुशान्ग्वे |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ६ ! scope="row" | {{sortname|मेरी-ॲन|मुसोंडा}}{{double-dagger}} | २०१९ || २०२४ || ५८ || {{sort|1054|१,०५४}} || {{sort|0600|६०}} || {{nts|25.70}} || ५ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || २१ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/501348.html |title=Mary-Anne Musonda |trans-title=मेरी-ॲन मुसोंडा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ७ ! scope="row" | {{sortname|नोमॅटर|मुटासा}} | २०१९ || २०२१ || ११ || {{sort|0005|५}} || {{sort|0035|३*}} || {{sort|-0001|–}} || ० || {{sort|0192|१९२}} || {{sort|014|१४}} || {{sort|4091|४/९}} || {{nts|12.57}} || २ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/638257.html |title=Nomatter Mutasa |trans-title=नोमॅटर मुटासा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ८ ! scope="row" | {{sortname|ॲशली|न्दिराया}} | २०१९ || २०२४ || २९ || {{sort|0248|२४८}} || {{sort|0440|४४}} || {{nts|14.58}} || ० || {{sort|0044|४४}} || {{sort|003|३}} || {{sort|1100|१/०}} || {{nts|8.33}} || ८ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/490956.html |title=Ashley Ndiraya |trans-title=ॲशली न्दिराया |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ९ ! scope="row" | {{sortname|जोसेफिन|कोमो}}{{double-dagger}} | २०१९ || २०२६ || ७१ || {{sort|0666|६६६}} || {{sort|0565|५६*}} || {{nts|23.78}} || १ || {{sort|1226|१,२२६}} || {{sort|068|६८}} || {{sort|5094|५/६}} || {{nts|14.83}} || १७ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/638256.html |title=Josephine Nkomo |trans-title=जोसेफिन कोमो |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १० ! scope="row" | {{sortname|लॉरिन|फिरी}} | २०१९ || २०२६ || ३९ || {{sort|0087|८७}} || {{sort|0310|३१}} || {{nts|7.25}} || ० || {{sort|0483|४८३}} || {{sort|027|२७}} || {{sort|5094|५/६}} || {{nts|17.33}} || ५ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1135025.html |title=Loryn Phiri |trans-title=लॉरिन फिरी |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | ११ ! scope="row" | {{sortname|नॉमवेलो|सिबंदा}} | २०१९ || २०२६ || ६८ || {{sort|0083|८३}} || {{sort|0185|१८*}} || {{nts|8.30}} || ० || {{sort|1182|११८२}} || {{sort|056|५६}} || {{sort|5086|५/१४}} || {{nts|20.46}} || २२ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1080012.html |title=Nomvelo Sibanda |trans-title=नॉमवेलो सिबंदा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १२ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस्टाबेल|चॅटॉन्झवा}} | २०१९ || २०२६ || १६ || {{sort|0050|५०}} || {{sort|0155|१५*}} || {{nts|8.33}} || ० || {{sort|0210|२१०}} || {{sort|009|९}} || {{sort|5078|५/२२}} || {{nts|25.22}} || ० || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/317146.html |title=Christabel Chatonzwa |trans-title=क्रिस्टाबेल चॅटॉन्झवा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १३ ! scope="row" | {{sortname|चिएद्झा|म्झेम्बे|nolink=1}} | २०१९ || २०१९ || ६ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-0001|–}} || – || {{sort|0084|८४}} || {{sort|003|३}} || {{sort|2083|२/१७}} || {{nts|21.66}} || २ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1171227.html |title=Chiedza Mzembe |trans-title=चिएद्झा म्झेम्बे |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १४ ! scope="row" | {{sortname|एलेन|त्शुमा|nolink=1}} | २०१९ || २०१९ || २ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-0001|–}} || – || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || २ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/931667.html |title=Ellen Tshuma |trans-title=एलेन त्शुमा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १५ ! scope="row" | {{sortname|तसमीन|ग्रेंजर}} | २०१९ || २०२१ || १४ || {{sort|0021|२१}} || {{sort|0175|१७*}} || {{nts|21.00}} || ० || {{sort|0210|२१०}} || {{sort|021|२१}} || {{sort|3089|३/११}} || {{nts|4.90}} || ८ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/638251.html |title=Tasmeen Granger |trans-title=तसमीन ग्रेंजर |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १६ ! scope="row" | {{sortname|चिएद्झा|हुरुरू}}{{dagger}} | २०१९ || २०२६ || ५७ || {{sort|0476|४७६}} || {{sort|0675|६७*}} || {{nts|13.60}} || १ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || २३ || ४ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1094714.html |title=Chiedza Dhururu |trans-title=चिएद्झा हुरुरू |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १७ ! scope="row" | {{sortname|ऑड्रे|मझ्विशाया}} | २०१९ || २०२६ || २९ || {{sort|0045|४५}} || {{sort|0205|२०*}} || {{nts|45.00}} || ० || {{sort|0539|५३९}} || {{sort|026|२६}} || {{sort|4073|४/२७}} || {{nts|20.15}} || १० || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/538592.html |title=Audrey Mazvishaya |trans-title=ऑड्रे मझ्विशाया |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१८ जून २०१९}}</ref> |- align="center" | १८ ! scope="row" | {{sortname|लॉरीन|त्शुमा}} | २०२१ || २०२६ || ५५ || {{sort|0226|२२६}} || {{sort|0460|४६}} || {{nts|9.04}} || ० || {{sort|0928|९२८}} || {{sort|048|४८}} || {{sort|4089|४/११}} || {{nts|18.58}} || १७ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/538593.html |title=Loreen Tshuma |trans-title=लॉरीन त्शुमा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२८ ऑगस्ट २०२१}}</ref> |- align="center" | १९ ! scope="row" | {{sortname|न्याशा|ग्वानझुरा}} | २०२१ || २०२६ || ३७ || {{sort|0228|२२८}} || {{sort|0280|२८}} || {{nts|8.76}} || ० || {{sort|0406|४०६}} || {{sort|022|२२}} || {{sort|3096|३/४}} || {{nts|20.54}} || ४ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/922491.html |title=Nyasha Gwanzura |trans-title=न्याशा ग्वानझुरा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=३० ऑगस्ट २०२१}}</ref> |- align="center" | २० ! scope="row" | {{sortname|एस्थर|म्बोफाना}} | २०२१ || २०२२ || ८ || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-0001|–}} || – || {{sort|0150|१५०}} || {{sort|013|१३}} || {{sort|6089|६/११}} || {{nts|8.76}} || ३ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/638263.html |title=Esther Mbofana |trans-title=एस्थर म्बोफाना |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=११ सप्टेंबर २०२१}}</ref> |- align="center" | २१ ! scope="row" | {{sortname|पेल्लागिया|मुजाजी}}{{dagger}} | २०२१ || २०२४ || २८ || {{sort|0154|१५४}} || {{sort|0310|३१}} || {{nts|8.10}} || ० || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || ५ || २ || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/272026.html |title=Pellagia Mujaji |trans-title=पेल्लागिया मुजाजी |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१७ सप्टेंबर २०२१}}</ref> |- align="center" | २२ ! scope="row" | {{sortname|मिशेल|मावुंगा}} | २०२२ || २०२६ || १६ || {{sort|0154|१५४}} || {{sort|0410|४१}} || {{nts|15.40}} || ० || {{sort|0258|२५८}} || {{sort|015|१५}} || {{sort|3054|३/४६}} || {{nts|22.80}} || ३ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1273947.html |title=Michelle Mavunga |trans-title=मिशेल मावुंगा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२० एप्रिल २०२२}}</ref> |- align="center" | २३ ! scope="row" | {{sortname|केलीस|एनधलोवू}} | २०२२ || २०२६ || ७३ || {{sort|1276|१,२७६}} || {{sort|0705|७०*}} || {{nts|20.91}} || ४ || {{sort|0887|८८७}} || {{sort|044|४४}} || {{sort|3088|३/१२}} || {{nts|19.79}} || ८ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1250707.html |title=Kelis Ndhlovu |trans-title=केलीस एनधलोवू |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२० एप्रिल २०२२}}</ref> |- align="center" | २४ ! scope="row" | {{sortname|फ्रांसिस्का|चिपारे}} | २०२२ || २०२५ || २८ || {{sort|0021|२१}} || {{sort|0090|९}} || {{nts|4.20}} || ० || {{sort|0473|४७३}} || {{sort|014|१४}} || {{sort|2082|२/१८}} || {{nts|42.21}} || ७ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1119417.html |title=Francisca Chipare |trans-title=फ्रांसिस्का चिपारे |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२१ एप्रिल २०२२}}</ref> |- align="center" | २५ ! scope="row" | {{sortname|लिंडोकुहले|माभेरो|nolink=1}} | २०२३ || २०२६ || ३४ || {{sort|0033|३३}} || {{sort|0120|१२}} || {{nts|11.00}} || ० || {{sort|0628|६२८}} || {{sort|025|२५}} || {{sort|2085|२/१५}} || {{nts|26.76}} || ७ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302733.html |title=Lindokuhle Mabhero |trans-title=लिंडोकुहले माभेरो |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२१ एप्रिल २०२२}}</ref> |- align="center" | २६ ! scope="row" | {{sortname|कुडझाई|चिगोरा}} | २०२४ || २०२६ || १४ || {{sort|0030|३०}} || {{sort|0145|१४*}} || {{nts|7.50}} || ० || {{sort|0272|२७२}} || {{sort|014|१४}} || {{sort|5093|५/७}} || {{nts|25.92}} || ३ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302575.html |title=Kudzai Chigora |trans-title=कुडझाई चिगोरा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२६ जानेवारी २०२४}}</ref> |- align="center" | २७ ! scope="row" | {{sortname|क्रिस्टीना|मुतासा}} | २०२४ || २०२६ || ११ || {{sort|0078|७८}} || {{sort|0305|३०*}} || {{nts|11.14}} || ० || {{sort|0085|८५}} || {{sort|001|१}} || {{sort|1088|१/१२}} || {{nts|136.00}} || २ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1306917.html |title=Christine Mutasa |trans-title=क्रिस्टीना मुतासा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२८ जानेवारी २०२४}}</ref> |- align="center" | २८ ! scope="row" | {{sortname|बिलव्हड|बिझा|nolink=1}} | २०२४ || २०२६ || ३३ || {{sort|0432|४३२}} || {{sort|0495|४९*}} || {{nts|15.42}} || ० || {{sort|0391|३९१}} || {{sort|021|२१}} || {{sort|3091|३/९}} || {{nts|21.66}} || ८ || ० || <ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1302686.html |title=Beloved Biza |trans-title=बिलव्हड बिझा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२ फेब्रुवारी २०२४}}</ref> |- align="center" | २९ ! scope="row" | {{sortname|तवानान्याशा|मारुमानी|nolink=1}} | २०२४ || २०२४ || ४ || {{sort|0025|२५}} || {{sort|0135|१३*}} || {{nts|12.50}} || ० || {{sort|0006|६}} || {{sort|000|०}} || {{sort|-001|–}} || – || ० || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/tawananyasha-marumani-1302694 |title=Tawananyasha Marumani |trans-title=तवानान्याशा मारुमानी |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१४ सप्टेंबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ३० ! scope="row" | {{sortname|पॅशनेट|मुनोरवेई|nolink=1}} | २०२४ || २०२४ || ३ || {{sort|0004|४}} || {{sort|0025|२*}} || {{nts|4.00}} || ० || {{sort|0042|४२}} || {{sort|002|२}} || {{sort|2088|२/१२}} || {{nts|24.00}} || ० || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/passionate-munorwei-1360533 |title=Passionate Munorwei |trans-title=पॅशनेट मुनोरवेई |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१४ सप्टेंबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ३१ ! scope="row" | {{sortname|चिपो|मोयो|nolink=1}} | २०२४ || २०२४ || ३ || {{sort|0000|०}} || {{sort|0000|०}} || {{nts|0.00}} || ० || {{sort|0050|२०}} || {{sort|000|०}} || {{sort|-001|–}} || – || १ || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/chipo-moyo-1344374 |title=Chipo Moyo |trans-title=चिपो मोयो |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१४ सप्टेंबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ३२ ! scope="row" | {{sortname|रुन्यारारो|पासिपानोड्या|nolink=1}} | २०२४ || २०२६ || ८ || {{sort|0025|२५}} || {{sort|0100|१०}} || {{nts|3.57}} || ० || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || ० || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/runyararo-pasipanodya-1435594 |title=Runyararo Pasipanodya |trans-title=रुन्यारारो पासिपानोड्या |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१४ सप्टेंबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ३३ ! scope="row" | {{sortname|लॉरेन|पेम्हिवा|nolink=1}} | २०२४ || २०२६ || ५ || {{sort|0011|११}} || {{sort|0080|८}} || {{nts|3.66}} || ० || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || १ || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/lorraine-pemhiwa-1435593 |title=Lorraine Pemhiwa |trans-title=लॉरेन पेम्हिवा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१४ सप्टेंबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ३४ ! scope="row" | {{sortname|नताशा|म्टोम्बा|nolink=1}} | २०२५ || २०२६ || ६ || {{sort|0066|६६}} || {{sort|0240|२४}} || {{nts|13.20}} || ० || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || १ || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/natasha-mtomba-1302729 |title=Natasha Mtomba |trans-title=नताशा म्टोम्बा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२५ एप्रिल २०२५}}</ref> |- align="center" | ३५ ! scope="row" | {{sortname|अडेल|झिमुनु|nolink=1}} | २०२५ || २०२६ || १३ || {{sort|0083|८३}} || {{sort|0200|२०}} || {{nts|13.83}} || ० || {{sort|0216|२१६}} || {{sort|004|४}} || {{sort|2078|२/२२}} || {{nts|72.75}} || १ || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/adel-zimunu-1302696 |title=Adel Zimunu |trans-title=अडेल झिमुनु |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२५ एप्रिल २०२५}}</ref> |- align="center" | ३६ ! scope="row" | {{sortname|तेंडाई|मकुशा}} | २०२५ || २०२६ || ९ || {{sort|0025|२५}} || {{sort|0120|१२}} || {{nts|8.33}} || ० || {{sort|0144|१४४}} || {{sort|004|४}} || {{sort|2070|२/३०}} || {{nts|53.50}} || २ || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/tendai-makusha-1446941 |title=Tendai Makusha |trans-title=तेंडाई मकुशा |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=२० जुलै २०२५}}</ref> |- align="center" | ३७ ! scope="row" | {{sortname|केली|न्दिराया|nolink=1}} | २०२६ || २०२६ || १ || {{sort|0000|०}} || {{sort|0000|०}} || {{nts|0.00}} || ० || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || ० || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/kelly-ndiraya-1302715 |title=Kelly Ndiraya |trans-title=केली न्दिराया |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१२ मे २०२६}}</ref> |- align="center" | ३८ ! scope="row" | {{sortname|विंबाई|मुतुंगविंडु|nolink=1}}{{dagger}} | २०२६ || २०२६ || ३ || {{sort|0001|१}} || {{sort|0010|१}} || {{nts|0.33}} || ० || {{sort|-0001|–}} || {{sort|-001|–}} || {{sort|-001|–}} || – || ० || १ || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/vimbai-mutungwindu-1303068 |title=Vimbai Mutungwindu |trans-title=विंबाई मुतुंगविंडु |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१२ मे २०२६}}</ref> |- align="center" | ३९ ! scope="row" | {{sortname|ओलिंडर|चारे|nolink=1}}{{dagger}} | २०२६ || २०२६ || १ || {{sort|0008|८}} || {{sort|0085|८*}} || {{sort|-0001|–}} || ० || {{sort|0006|६}} || {{sort|000|०}} || {{sort|-001|–}} || – || ० || ० || <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/olinder-chare-1302697 |title=Olinder Chare |trans-title=ओलिंडर चारे |website=[[क्रिकइन्फो]] |accessdate=१५ मे २०२६}}</ref> |} ==हेही पहा== * [[झिम्बाब्वे महिला एकदिवसीय खेळाडूंची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{झिम्बाब्वे महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ}} {{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट}} [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] [[वर्ग:झिम्बाब्वेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू|टी२०]] 7s2cve3yet4y1rnj5nc9bkzvib9br7m 0 385091 2718073 2717961 2026-10-08T12:57:01Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[वेस्ट इंडीजच्या महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंची नामसूची]] वरुन [[वेस्ट इंडीजच्या महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंची यादी]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2717961 wikitext text/x-wiki [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] हा दोन प्रतिनिधी संघांदरम्यान खेळला जाणारा आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] सामना आहे. आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट]]च्या नियमांनुसार खेळला जातो. एप्रिल २०१८ मध्ये [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने]] (आयसीसी) १ जुलै २०१८ पासून [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश|सदस्य संघांदरम्यान]] खेळल्या जाणाऱ्या महिला [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|ट्वेंटी-२०]] सामन्यांना पूर्ण आंतरराष्ट्रीय दर्जा दिला.<ref name="status">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |title=All T20I matches to get international status |trans-title=सर्व टी२०आ सामन्यांना आंतरराष्ट्रीय दर्जा मिळणार |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=२६ एप्रिल २०१८}}</ref> [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज महिला संघाने]] [[डब्लिन]] येथे [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|आयर्लंडचा]] ७५ धावांनी पराभव करून टी२०आ क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<ref name="results">{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=10;team=3867;template=results;type=aggregate;view=results|title=Statistics / Statsguru / Women's Twenty20 Internationals / Aggregate/overall records (match results)|trans-title=आकडेवारी / स्टॅट्सगुरू / महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० / एकत्रित-सर्वांगीण विक्रम (सामन्यांचे निकाल)|website=[[क्रिकइन्फो]]|date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> जून २०२४ पर्यंत वेस्ट इंडीजकडून ५१ महिला क्रिकेट खेळाडूंनी आंतरराष्ट्रीय टी२० सामने खेळले आहेत.<ref name="players">{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/most_matches_career.html?class=10;id=3867;type=team|title=Records / West Indies Women / Women's Twenty20 Internationals / Most matches|trans-title=विक्रम / वेस्ट इंडीज महिला / महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० / सर्वाधिक सामने|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१४ सप्टेंबर २०१९}}</ref> सहा खेळाडूंनी संघाचे [[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधारपद]] भूषवले आहे.<ref name="captains">{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=10;id=3867;type=team|title=Records / West Indies Women / Women's Twenty20 Internationals / List of captains|trans-title=विक्रम / वेस्ट इंडीज महिला / महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० / कर्णधारांची यादी|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघ हा [[कॅरिबियन|वेस्ट इंडीजचे]] प्रतिनिधित्व करणारा बहुराष्ट्रीय क्रिकेट संघ आहे. त्यामध्ये [[अँटिगा आणि बार्बुडा]], [[बार्बाडोस]], [[डॉमिनिका]], [[ग्रेनेडा]], [[गयाना]], [[जमैका]], [[सेंट लुसिया]], [[सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस]]चा काही भाग, [[माँटसेराट]], [[ब्रिटिश व्हर्जिन द्वीपसमूह]], [[सिंट मार्टेन]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स व्हर्जिन द्वीपसमूह]] यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web|url=http://www.windiescricket.com/wicb/members|title=Members of the West Indies Cricket Board|trans-title=वेस्ट इंडीज क्रिकेट बोर्डाचे सदस्य|website=वेस्ट इंडीज क्रिकेट बोर्ड|access-date=४ जानेवारी २०१४|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130707220933/http://www.windiescricket.com/wicb/members|archive-date=७ जुलै २०१३|df=dmy-all}}</ref> या यादीत किमान एक आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना खेळलेल्या वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाच्या सर्व सदस्यांचा समावेश आहे. ==संकेत== {| |- | valign="top" style="width:26%" | '''सामान्य''' * {{double-dagger}} – [[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]] * {{dagger}} – [[यष्टिरक्षक]] * '''पहिला''' – पदार्पणाचे वर्ष * '''शेवटचा''' – सर्वात अलीकडील सामन्याचे वर्ष * '''सामने''' – खेळलेल्या सामन्यांची संख्या * '''विजय%''' – विजयाची टक्केवारी * '''बरोबरी+विजय''' – सुपर ओव्हरमध्ये विजय * '''बरोबरी+पराभव''' – सुपर ओव्हरमध्ये पराभव * '''निकाल नाही''' – निकाल लागला नाही | valign="top" style="width:25%" | '''फलंदाजी''' * '''धावा''' – कारकीर्दीत केलेल्या [[धाव (क्रिकेट)|धावा]] * '''सर्वोच्च''' – सर्वोच्च धावसंख्या * '''१००''' – केलेली [[शतक (क्रिकेट)|शतके]] * '''५०''' – केलेली अर्धशतके * '''सरासरी''' – बाद होण्यामागे केलेल्या धावांची सरासरी * '''*''' – फलंदाज [[नाबाद]] राहिला | valign="top" style="width:25%" | '''[[गोलंदाजी]]''' * '''चेंडू''' – कारकीर्दीत टाकलेले चेंडू * '''बळी''' – कारकीर्दीत घेतलेले बळी * '''सर्वोत्तम''' – एका डावातील सर्वोत्तम गोलंदाजी * '''सरासरी''' – प्रति बळी दिलेल्या धावांची [[गोलंदाजी सरासरी|सरासरी]] | valign="top" style="width:24%" | '''[[क्षेत्ररक्षण]]''' * '''झेल''' – घेतलेले [[झेलबाद|झेल]] * '''यष्टीचीत''' – केलेले [[यष्टिचीत]] |} ==खेळाडूंची यादी== ''आकडेवारी ३० जून २०२६ पर्यंत अचूक आहे.''<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/caps.html?country=4;class=10 |title=West Indies – Twenty20 International Caps |trans-title=वेस्ट इंडीज – आंतरराष्ट्रीय टी२० कॅप्स |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ फेब्रुवारी २०२३}}</ref><ref>{{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting.html?class=10;id=3867;type=team |title=West Indies women – Twenty20 International Batting Averages |trans-title=वेस्ट इंडीज महिला – आंतरराष्ट्रीय टी२० फलंदाजी सरासरी |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ फेब्रुवारी २०२३}}</ref><ref>{{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/bowling.html?class=10;id=3867;type=team |title=West Indies women – Twenty20 International Bowling Averages |trans-title=वेस्ट इंडीज महिला – आंतरराष्ट्रीय टी२० गोलंदाजी सरासरी |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ फेब्रुवारी २०२३}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+वेस्ट इंडीज महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" rowspan="2"| क्र. ! scope="col" rowspan="2"| नाव ! scope="col" rowspan="2"| पहिला ! scope="col" rowspan="2"| शेवटचा ! scope="col" rowspan="2"| सामने ! colspan=5 scope="col" | फलंदाजी ! colspan=4 scope="col" | [[गोलंदाजी]] ! colspan=2 scope="col" | [[क्षेत्ररक्षण]] ! scope="col" class="unsortable" rowspan="2"| संदर्भ |- class="sortable" ! scope="col" |[[धाव (क्रिकेट)|धावा]] ! scope="col" |सर्वोच्च ! scope="col" |५० ! scope="col" |[[शतक (क्रिकेट)|१००]] ! scope="col" |[[सरासरी धावा|सरासरी]] ! scope="col" |चेंडू ! scope="col" |[[बळी]] ! scope="col" |सर्वोत्तम ! scope="col" |[[गोलंदाजी सरासरी|सरासरी]] ! scope="col" |[[झेलबाद|झेल]] ! scope="col" |[[यष्टिचीत|यष्टीचीत]] |- align="center" | १ ! scope="row" | {{sortname|किर्बीना|ॲलेक्झांडर|nolink=1}} | २००८ || २०१० || ६ || १५ || {{sort|0110|११}} || ० || ० || {{nts|7.50}} || {{sort|0078|७८}} || {{sort|003|३}} || {{sort|3080|३/२०}} || {{nts|28.33}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55192.html|title=Kirbyina Alexander|trans-title=किर्बीना ॲलेक्झांडर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | २ ! scope="row" | {{sortname|डिआंड्रा|डॉटिन}}{{efn|name=fn1|या खेळाडूंनी [[बार्बाडोस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बार्बाडोस]] संघाकडूनही महिला टी२०आ क्रिकेट खेळले. वर फक्त [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]] संघासाठीची त्यांची आकडेवारी दिली आहे.}} | २००८ || २०२६ || १५१ || ३२१२ || {{sort|1125|११२*}} || १४ || २ || {{nts|26.54}} || {{sort|1332|१३३२}} || {{sort|076|७६}} || {{sort|5095|५/५}} || {{nts|19.55}} || ४९ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355349.html|title=Deandra Dottin|trans-title=डिआंड्रा डॉटिन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२० डिसेंबर २०१३}}</ref> |- align="center" | ३ ! scope="row" | {{sortname|नादिन|जॉर्ज|nolink=1}} {{double-dagger}} {{dagger}} | २००८ || २००८ || ३ || ३२ || {{sort|0310|३१}} || ० || ० || {{nts|10.66}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ० || ४ ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55171.html|title=Nadine George|trans-title=नादिन जॉर्ज|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | ४ ! scope="row" | {{sortname|स्टेसी-ॲन|किंग}} | २००८ || २०१९ || ८६ || ९८९ || {{sort|0810|८१}} || ३ || ० || {{nts|17.05}} || {{sort|0491|४९१}} || {{sort|018|१८}} || {{sort|3081|३/१९}} || {{nts|29.00}} || ३२ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355352.html|title=Stacy-Ann King|trans-title=स्टेसी-ॲन किंग|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ५ ! scope="row" | {{sortname|डेबी-ॲन|लुईस}} | २००८ || २००९ || ५ || १६ || {{sort|0070|७}} || ० || ० || {{nts|4.00}} || {{sort|0080|८०}} || {{sort|003|३}} || {{sort|2077|२/२३}} || {{nts|29.00}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55166.html|title=Debbie-Ann Lewis|trans-title=डेबी-ॲन लुईस|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२० डिसेंबर २०१३}}</ref> |- align="center" | ६ ! scope="row" | {{sortname|अनिसा|मोहम्मद}} {{double-dagger}} | २००८ || २०२१ || ११७ || १५२ || {{sort|0205|२०*}} || ० || ० || {{nts|7.23}} || {{sort|2373|२३७३}} || {{sort|125|१२५}} || {{sort|5090|५/१०}} || {{nts|17.64}} || २७ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55187.html|title=Anisa Mohammed|trans-title=अनिसा मोहम्मद|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ७ ! scope="row" | {{sortname|चेडिअन|नेशन}} | २००८ || २०२४ || ५७ || ५५२ || {{sort|0635|६३*}} || २ || ० || {{nts|15.33}} || {{sort|0126|१२६}} || {{sort|007|७}} || {{sort|2086|२/१४}} || {{nts|18.71}} || ८ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355355.html|title=Chedean Nation|trans-title=चेडिअन नेशन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ८ ! scope="row" | {{sortname|जुलियाना|नेरो|nolink=1}} | २००८ || २०१३ || ४५ || ५८९ || {{sort|0440|४४}} || ० || ० || {{nts|14.72}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || १४ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55174.html|title=Juliana Nero|trans-title=जुलियाना नेरो|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | ९ ! scope="row" | {{sortname|शकेरा|सेलमन|nolink=1}}{{efn|name=fn1}} | २००८ || २०२३ || ९३ || ४९ || {{sort|0075|७*}} || ० || ० || {{nts|8.16}} || {{sort|1427|१४२७}} || {{sort|050|५०}} || {{sort|3077|३/२३}} || {{nts|27.90}} || २६ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355356.html|title=Shakera Selman|trans-title=शकेरा सेलमन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१४ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | १० ! scope="row" | {{sortname|डॅनिएल|स्मॉल|nolink=1}} | २००८ || २०१० || ५ || ११ || {{sort|0070|७}} || ० || ० || {{nts|11.00}} || {{sort|0078|७८}} || {{sort|002|२}} || {{sort|2080|२/२०}} || {{nts|35.00}} || १ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355357.html|title=Danielle Small|trans-title=डॅनिएल स्मॉल|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२० डिसेंबर २०१३}}</ref> |- align="center" | ११ ! scope="row" | {{sortname|स्टेफानी|टेलर}} {{double-dagger}} | २००८ || २०२६ || १३९ || ३६६६ || {{sort|0900|९०}} || २२ || ० || {{nts|34.58}} || {{sort|1749|१७४९}} || {{sort|098|९८}} || {{sort|4088|४/१२}} || {{nts|16.86}} || ३७ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355359.html|title=Stafanie Taylor|trans-title=स्टेफानी टेलर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१४ सप्टेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | १२ ! scope="row" | {{sortname|अफि|फ्लेचर}} | २००८ || २०२६ || ११४ || २२४ || {{sort|0219|२१९}} || ० || ० || {{nts|8.00}} || {{sort|2181|२१८१}} || {{sort|106|१०६}} || {{sort|5087|५/१३}} || {{nts|21.53}} || २१ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355351.html|title=Afy Fletcher|trans-title=अफि फ्लेचर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | १३ ! scope="row" | {{sortname|ली-ॲन|कर्बी}} | २००८ || २०२० || ९ || ५९ || {{sort|0200|२०}} || ० || ० || {{nts|7.37}} || {{sort|0018|१८}} || {{sort|001|१}} || {{sort|1092|१/८}} || {{nts|8.00}} || ४ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355354.html|title=Lee-Ann Kirby|trans-title=ली-ॲन कर्बी|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | १४ ! scope="row" | {{sortname|गायत्री|सीताहल|nolink=1}} | २००८ || २००८ || १ || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|0018|१८}} || ३ || {{sort|3088|३/१२}} || {{nts|4.00}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/307943.html|title=Gaitri Seetahal|trans-title=गायत्री सीताहल|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | १५ ! scope="row" | {{sortname|शार्लीन|टैट}} | २००८ || २००८ || १ || ४ || {{sort|0040|४}} || ० || ० || {{nts|4.00}} || {{sort|0018|१८}} || {{sort|002|२}} || {{sort|2093|२/७}} || {{nts|3.50}} || ३ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355358.html|title=Charlene Taitt|trans-title=शार्लीन टैट|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२० डिसेंबर २०१३}}</ref> |- align="center" | १६ ! scope="row" | {{sortname|मेरिसा|अगुइलेरा|nolink=1}} {{dagger}} {{double-dagger}} | २००९ || २०१९ || ९५ || ७६८ || {{sort|0395|३९*}} || ० || ० || {{nts|14.49}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ३८ || ३४ ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355348.html|title=Merissa Aguilleira|trans-title=मेरिसा अगुइलेरा|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | १७ ! scope="row" | {{sortname|पामेला|लॅविन|nolink=1}} | २००९ || २०१० || १५ || २०२ || {{sort|0610|६१}} || १ || ० || {{nts|15.53}} || {{sort|0190|१९०}} || {{sort|007|७}} || {{sort|4079|४/२१}} || {{nts|29.28}} || २ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55194.html|title=Pamela Lavine|trans-title=पामेला लॅविन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | १८ ! scope="row" | {{sortname|शॅनेल|डेली|nolink=1}} | २००९ || २०१४ || ६८ || ४६४ || {{sort|0480|४८}} || ० || ० || {{nts|12.21}} || {{sort|1363|१३६३}} || {{sort|072|७२}} || {{sort|5085|५/१५}} || {{nts|15.45}} || १५ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/370132.html|title=Shanel Daley|trans-title=शॅनेल डेली|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | १९ ! scope="row" | {{sortname|कॉर्डेल|जॅक|nolink=1}} | २००९ || २०१० || १३ || १६४ || {{sort|0410|४१}} || ० || ० || {{nts|13.66}} || {{sort|0126|१२६}} || {{sort|004|४}} || {{sort|1088|१/१२}} || {{nts|34.25}} || ८ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55195.html|title=Cordel Jack|trans-title=कॉर्डेल जॅक|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२० डिसेंबर २०१३}}</ref> |- align="center" | २० ! scope="row" | {{sortname|शेमेन|कॅम्पबेल}} {{double-dagger}} {{dagger}} | २००९ || २०२६ || १६० || १७०७ || {{sort|0905|९०*}} || ० || ० || {{nts|16.41}} || {{sort|0793|७९३}} || {{sort|034|३४}} || {{sort|3093|३/७}} || {{nts|19.88}} || ४२ || ३० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/424631.html|title=Shemaine Campbelle|trans-title=शेमेन कॅम्पबेल|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | २१ ! scope="row" | {{sortname|ब्रिटनी|कूपर}} | २००९ || २०२३ || ७६ || ६३३ || {{sort|0610|६१}} || १ || ० || {{nts|11.10}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || २७ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/424629.html|title=Britney Cooper|trans-title=ब्रिटनी कूपर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१४ सप्टेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | २२ ! scope="row" | {{sortname|ट्रेमेन|स्मार्ट|nolink=1}} | २००९ || २०१८ || ५८ || १७२ || {{sort|0620|६२}} || १ || ० || {{nts|9.76}} || {{sort|0838|८३८}} || {{sort|038|३८}} || {{sort|3091|३/९}} || {{nts|20.26}} || ११ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/424630.html|title=Tremayne Smartt|trans-title=ट्रेमेन स्मार्ट|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | २३ ! scope="row" | {{sortname|अमांडा|समारू|nolink=1}} | २००९ || २०१२ || ५ || ३३ || {{sort|0125|१२*}} || ० || ० || {{nts|11.00}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || १ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/307942.html|title=Amanda Samaroo|trans-title=अमांडा समारू|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२० डिसेंबर २०१३}}</ref> |- align="center" | २४ ! scope="row" | {{sortname|पर्ल|एटिएन|nolink=1}} | २०१० || २०१२ || १३ || २८ || {{sort|0115|११*}} || ० || ० || {{nts|14.00}} || {{sort|0132|१३२}} || {{sort|004|४}} || {{sort|2091|२/९}} || {{nts|28.50}} || २ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/386563.html|title=Pearl Etienne|trans-title=पर्ल एटिएन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | २५ ! scope="row" | {{sortname|सुब्रिना|मुनरो|nolink=1}} | २०१० || २०१५ || २१ || ९ || {{sort|0060|६}} || ० || ० || {{nts|9.00}} || {{sort|0309|३०९}} || {{sort|013|१३}} || {{sort|2090|२/१०}} || {{nts|22.30}} || ४ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/472353.html|title=Subrina Munroe|trans-title=सुब्रिना मुनरो|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | २६ ! scope="row" | {{sortname|किशिया|नाइट}} {{dagger}}{{efn|name=fn1}} | २०११ || २०२२ || ६७ || ७२७ || {{sort|0505|५०*}} || १ || ० || {{nts|15.80}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || २२ || १० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/472975.html|title=Kycia Knight|trans-title=किशिया नाइट|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | २७ ! scope="row" | {{sortname|शाक्वाना|क्विंटाइन|nolink=1}} | २०११ || २०१६ || ४५ || १८२ || {{sort|0290|२९}} || ० || ० || {{nts|10.70}} || {{sort|0813|८१३}} || {{sort|039|३९}} || {{sort|5084|५/१६}} || {{nts|19.97}} || १३ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/527656.html|title=Shaquana Quintyne|trans-title=शाक्वाना क्विंटाइन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | २८ ! scope="row" | {{sortname|नताशा|मॅक्लीन|nolink=1}} {{dagger}} | २०१२ || २०२२ || ३९ || ४३५ || {{sort|0575|५७*}} || १ || ० || {{nts|15.53}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ११ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/474201.html|title=Natasha McLean|trans-title=नताशा मॅक्लीन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | २९ ! scope="row" | {{sortname|किशोना|नाइट}} {{dagger}}{{efn|name=fn1}} | २०१३ || २०२२ || ५२ || ५१६ || {{sort|0420|४२०}} || ० || ० || {{nts|12.28}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || १४ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/472977.html|title=Kyshona Knight|trans-title=किशोना नाइट|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ३० ! scope="row" | {{sortname|जून|ओगल|nolink=1}} | २०१३ || २०१३ || २ || १२ || {{sort|0060|६}} || ० || ० || {{nts|6.00}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/472347.html|title=June Ogle|trans-title=जून ओगल|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | ३१ ! scope="row" | {{sortname|शिनेल|हेन्री}} | २०१३ || २०२६ || ७८ || ७०० || {{sort|0515|५१*}} || १ || ० || {{nts|17.94}} || {{sort|0823|८२३}} || {{sort|031|३१}} || {{sort|3074|३/२६}} || {{nts|30.48}} || ४५ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/474190.html|title=Chinelle Henry|trans-title=शिनेल हेन्री|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ३२ ! scope="row" | {{sortname|व्हॅनेसा|वॉट्स|nolink=1}} | २०१४ || २०१४ || ४ || २५ || {{sort|0160|१६}} || ० || ० || {{nts|8.33}} || {{sort|0060|६०}} || {{sort|002|२}} || {{sort|1078|१/२२}} || {{nts|32.00}} || १ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/474202.html|title=Vanessa Watts|trans-title=व्हॅनेसा वॉट्स|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जुलै २०१९}}</ref> |- align="center" | ३३ ! scope="row" | {{sortname|शमिलिया|कॉनेल}}{{efn|name=fn1}} | २०१४ || २०२४ || ७५ || ५७ || {{sort|0150|१५}} || ० || ० || {{nts|11.40}} || {{sort|1281|१२८१}} || {{sort|051|५१}} || {{sort|3086|३/१४}} || {{nts|28.13}} || १५ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/474191.html|title=Shamilia Connell|trans-title=शमिलिया कॉनेल|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१४ सप्टेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ३४ ! scope="row" | {{sortname|हेली|मॅथ्यूस}}{{efn|name=fn1}} {{double-dagger}} | २०१४ || २०२६ || १२४ || ३३०४ || {{sort|1320|१३२}} || २० || ३ || {{nts|29.23}} || {{sort|2336|२३३६}} || {{sort|128|१२८}} || {{sort|4090|४/१०}} || {{nts|18.87}} || ४३ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/474308.html|title=Hayley Matthews|trans-title=हेली मॅथ्यूस|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ३५ ! scope="row" | {{sortname|अकीरा|पीटर्स}} | २०१७ || २०१८ || ७ || ७ || {{sort|0045|४*}} || ० || ० || {{nts|7.00}} || {{sort|0054|५४}} || {{sort|002|२}} || {{sort|1093|१/७}} || {{nts|34.00}} || २ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/530139.html|title=Akeira Peters|trans-title=अकीरा पीटर्स|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जुलै २०१९}}</ref> |- align="center" | ३६ ! scope="row" | {{sortname|रेनीस|बॉइस|nolink=1}} | २०१८ || २०१९ || ६ || २० || {{sort|0120|१२}} || ० || ० || {{nts|4.00}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/908047.html|title=Reniece Boyce|trans-title=रेनीस बॉइस|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१४ सप्टेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ३७ ! scope="row" | {{sortname|करिष्मा|रामहॅराक}} {{double-dagger}} | २०१९ || २०२६ || ६० || ३१ || {{sort|0055|५*}} || ० || ० || {{nts|5.16}} || {{sort|1056|१०५६}} || {{sort|043|४३}} || {{sort|4085|४/१५}} || {{nts|27.86}} || १४ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/769517.html|title=Karishma Ramharack|trans-title=करिष्मा रामहॅराक|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जुलै २०१९}}</ref> |- align="center" | ३८ ! scope="row" | {{sortname|शबिका|गजनबी}} | २०१९ || २०२५ || ४१ || ३५४ || {{sort|0330|३३}} || ० || ० || {{nts|12.20}} || {{sort|0117|११७}} || {{sort|003|३}} || {{sort|1092|१/८}} || {{nts|52.66}} || १५ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1199630.html|title=Shabika Gajnabi|trans-title=शबिका गजनबी|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ३९ ! scope="row" | {{sortname|शेनेटा|ग्रिमोंड}} | २०१९ || २०२३ || १५ || ८० || {{sort|0150|१५}} || ० || ० || {{nts|7.27}} || {{sort|0190|१९०}} || {{sort|007|७}} || {{sort|3067|३/३३}} || {{nts|31.00}} || ३ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/909779.html|title=Sheneta Grimmond|trans-title=शेनेटा ग्रिमोंड|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ४० ! scope="row" | {{sortname|आलिया|ॲलेने}}{{efn|name=fn1}} | २०१९ || २०२६ || ६५ || ३६७ || {{sort|0495|४९*}} || ० || ० || {{nts|12.65}} || {{sort|0737|७३७}} || {{sort|025|२५}} || {{sort|4073|४/२७}} || {{nts|38.40}} || १६ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/661441.html|title=Aaliyah Alleyne|trans-title=आलिया ॲलेने|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१० नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ४१ ! scope="row" | {{sortname|चेरी-ॲन|फ्रेझर}} | २०२० || २०२५ || २३ || ३१ || {{sort|0080|८}} || ० || ० || {{nts|6.20}} || {{sort|0288|२८८}} || {{sort|012|१२}} || {{sort|3080|३/२०}} || {{nts|32.16}} || ५ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1214080.html|title=Cherry-Ann Fraser|trans-title=चेरी-ॲन फ्रेझर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३० सप्टेंबर २०२०}}</ref> |- align="center" | ४२ ! scope="row" | {{sortname|कियाना|जोसेफ}} | २०२१ || २०२६ || ४० || ५२१ || {{sort|0630|६३}} || २ || ० || {{nts|16.28}} || {{sort|0318|३१८}} || {{sort|012|१२}} || {{sort|3092|३/८}} || {{nts|26.58}} || ९ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/769485.html|title=Qiana Joseph|trans-title=कियाना जोसेफ|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३ सप्टेंबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ४३ ! scope="row" | {{sortname|रशादा|विल्यम्स}} {{dagger}} | २०२२ || २०२४ || २५ || २१० || {{sort|0380|३८}} || ० || ० || {{nts|10.50}} || {{sort|0012|१२}} || {{sort|001|१}} || {{sort|1082|१/१८}} || {{nts|18.00}} || ११ || २ ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/769427.html|title=Rashada Williams|trans-title=रशादा विल्यम्स|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२२ डिसेंबर २०२२}}</ref> |- align="center" | ४४ ! scope="row" | {{sortname|जेनाबा|जोसेफ}} | २०२२ || २०२५ || ७ || ३८ || {{sort|0110|११}} || ० || ० || {{nts|5.42}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1349230.html|title=Djenaba Joseph|trans-title=जेनाबा जोसेफ|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२२ डिसेंबर २०२२}}</ref> |- align="center" | ४५ ! scope="row" | {{sortname|ट्रिशान|होल्डर|nolink=1}}{{efn|name=fn1}} | २०२२ || २०२३ || ६ || २९ || {{sort|0210|२१}} || ० || ० || {{nts|9.66}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || १ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1349230.html|title=Trishan Holder|trans-title=ट्रिशान होल्डर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२२ डिसेंबर २०२२}}</ref> |- align="center" | ४६ ! scope="row" | {{sortname|केशिया|शुल्ट्झ|nolink=1}} | २०२२ || २०२३ || ४ || ० || {{sort|0000|०}} || ० || ० || {{nts|0.00}} || {{sort|0036|३६}} || {{sort|000|०}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || १ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1230583.html|title=Kaysia Schultz|trans-title=केशिया शुल्ट्झ|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२२ डिसेंबर २०२२}}</ref> |- align="center" | ४७ ! scope="row" | {{sortname|शनिका|ब्रुस}}{{efn|name=fn1}} | २०२३ || २०२३ || २ || – || {{sort|-0001|–}} || – || – || {{nts|–}} || {{sort|0042|४२}} || {{sort|001|१}} || {{sort|1075|१/२५}} || {{nts|45.00}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/663639.html|title=Shanika Bruce|trans-title=शनिका ब्रुस|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२३ जानेवारी २०२२}}</ref> |- align="center" | ४८ ! scope="row" | {{sortname|जॅनिलिया|ग्लासगो}} | २०२३ || २०२६ || २६ || २४७ || {{sort|0535|५३*}} || १ || ० || {{nts|19.00}} || {{sort|0069|६९}} || {{sort|003|३}} || {{sort|3085|३/१५}} || {{nts|25.33}} || ७ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1268602.html|title=Jannillea Glasgow|trans-title=जॅनिलिया ग्लासगो|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३० जानेवारी २०२२}}</ref> |- align="center" | ४९ ! scope="row" | {{sortname|झैदा|जेम्स}} | २०२३ || २०२६ || ३१ || १३९ || {{sort|0215|२१*}} || ० || ० || {{nts|11.58}} || {{sort|0259|२५९}} || {{sort|010|१०}} || {{sort|2090|२/१०}} || {{nts|32.00}} || ५ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1268281.html|title=Zaida James|trans-title=झैदा जेम्स|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३० जानेवारी २०२२}}</ref> |- align="center" | ५० ! scope="row" | {{sortname|अश्मिनी|मुनिसार}} | २०२३ || २०२६ || १६ || ३ || {{sort|0025|२*}} || ० || ० || {{nts|–}} || {{sort|0276|२७६}} || {{sort|012|१२}} || {{sort|2085|२/१५}} || {{nts|24.58}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1352168.html|title=Ashmini Munisar|trans-title=अश्मिनी मुनिसार|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=८ जुलै २०२३}}</ref> |- align="center" | ५१ ! scope="row" | {{sortname|केट|विल्मोट}} | २०२४ || २०२४ || २ || ३ || {{sort|0035|३*}} || ० || ० || {{nts|–}} || {{sort|0018|१८}} || {{sort|000|०}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/kate-wilmott-492674|title=Kate Wilmott|trans-title=केट विल्मोट|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३ मे २०२४}}</ref> |- align="center" | ५२ ! scope="row" | {{sortname|मँडी|मंगरु}} {{dagger}} | २०२४ || २०२६ || १० || २१ || {{sort|0170|१७}} || ० || ० || {{nts|7.00}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ६ || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/many-mangru-907733|title=Mandy Mangru|trans-title=मँडी मंगरु|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१० ऑक्टोबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ५३ ! scope="row" | {{sortname|नेरिसा|क्राफ्टन}} | २०२४ || २०२५ || ५ || १४ || {{sort|0090|९}} || ० || ० || {{nts|4.66}} || {{sort|0006|६}} || {{sort|000|०}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || १ || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/nerissa-crafton-578114|title=Nerissa Crafton|trans-title=नेरिसा क्राफ्टन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ डिसेंबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ५४ ! scope="row" | {{sortname|रिलीआना|ग्रिमंड}} | २०२५ || २०२५ || ५ || २८ || {{sort|0150|१५}} || ० || ० || {{nts|7.00}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ३ || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/realeanna-grimmond-1352170|title=Realeanna Grimmond|trans-title=रिलीआना ग्रिमंड|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२१ मे २०२५}}</ref> |- align="center" | ५५ ! scope="row" | {{sortname|जहझारा|क्लॅक्सटन}} | २०२५ || २०२६ || १९ || १०४ || {{sort|0210|२१}} || ० || ० || {{nts|9.45}} || {{sort|0199|१९९}} || {{sort|012|१२}} || {{sort|3061|३/३९}} || {{nts|22.91}} || ७ || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/jahzara-claxton-1352172|title=Jahzara Claxton|trans-title=जहझारा क्लॅक्सटन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२६ मे २०२५}}</ref> |- align="center" | ५६ ! scope="row" | {{sortname|शॉनिशा|हेक्टर}} | २०२५ || २०२६ || ६ || १५ || {{sort|0075|७*}} || ० || ० || {{nts|7.50}} || {{sort|0072|७२}} || {{sort|005|५}} || {{sort|2079|२/२१}} || {{nts|21.00}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/shawnisha-hector-1204928|title=Shawnisha Hector|trans-title=शॉनिशा हेक्टर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२२ जून २०२५}}</ref> |- align="center" | ५७ ! scope="row" | {{sortname|एबोनी|ब्रॅथवेट|nolink=1}} | २०२६ || २०२६ || २ || २६ || {{sort|0180|१८}} || ० || ० || {{nts|13.00}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/eboni-brathwaite-1526007|title=Eboni Brathwaite|trans-title=एबोनी ब्रॅथवेट|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३ मार्च २०२६}}</ref> |} ==कर्णधारांची यादी== {| class="wikitable plainrowheaders" |- !width="40" scope="col" | क्र. !width="160" scope="col" | नाव<ref name="captains"/> !width="50" scope="col" | पहिला !width="50" scope="col" | शेवटचा !width="50" scope="col" | सामने !width="50" scope="col" | विजय !width="50" scope="col" | पराभव !width="50" scope="col" | बरोबरी !width="55" scope="col" | निकाल नाही !width="60" scope="col" | विजय% |- align=center | १ ! align=left scope="row" | नादिन जॉर्ज | २००८ || २००८ || ३ || ३ || ० || ० || ० || १००% |- align=center | २ ! align=left scope="row" | मेरिसा अगुइलेरा | २००९ || २०१९ || ७३ || ३९ || २९ || ३ || १ || ५७.०४% |- align=center | ३ ! align=left scope="row" | [[अनिसा मोहम्मद]] | २०१० || २०२१ || ९ || २ || ६ || ० || १ || २५.००% |- align=center | ४ ! align=left scope="row" | [[स्टेफानी टेलर]] | २०१२ || २०२१ || ५५ || २९ || २४ || २ || ० || ५४.५४% |- align=center | ५ ! align=left scope="row" | [[शेमेन कॅम्पबेल]] | २०१२ || २०१२ || १ || १ || ० || ० || ० || १००% |- align=center | ६ ! align=left scope="row" | [[हेली मॅथ्यूस]] | २०२२ || २०२६ || ५४ || २१ || ३१ || १ || १ || ४०.५६% |- align=center | ७ ! align=left scope="row" | [[करिष्मा रामहॅराक]] | २०२५ || २०२५ || १ || १ || ० || ० || ० || १००.००% |} ==नोंदी== {{notelist}} ==हेही पहा== * [[वेस्ट इंडीजच्या महिला कसोटी क्रिकेट खेळाडूंची यादी]] * [[वेस्ट इंडीजच्या महिला एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडूंची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी|3}} {{वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघ}} {{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट|state=collapsed}} [[वर्ग:वेस्ट इंडीजच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] 1g9a999i3u9hfc3vug7fymt9kmdsn57 2718076 2718073 2026-10-08T12:58:01Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718076 wikitext text/x-wiki [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] हा दोन प्रतिनिधी संघांदरम्यान खेळला जाणारा आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] सामना आहे. आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट]]च्या नियमांनुसार खेळला जातो. एप्रिल २०१८ मध्ये [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने]] (आयसीसी) १ जुलै २०१८ पासून [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश|सदस्य संघांदरम्यान]] खेळल्या जाणाऱ्या महिला [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|ट्वेंटी-२०]] सामन्यांना पूर्ण आंतरराष्ट्रीय दर्जा दिला.<ref name="status">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |title=All T20I matches to get international status |trans-title=सर्व टी२०आ सामन्यांना आंतरराष्ट्रीय दर्जा मिळणार |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=२६ एप्रिल २०१८}}</ref> [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज महिला संघाने]] [[डब्लिन]] येथे [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघ|आयर्लंडचा]] ७५ धावांनी पराभव करून टी२०आ क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<ref name="results">{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=10;team=3867;template=results;type=aggregate;view=results|title=Statistics / Statsguru / Women's Twenty20 Internationals / Aggregate/overall records (match results)|trans-title=आकडेवारी / स्टॅट्सगुरू / महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० / एकत्रित-सर्वांगीण विक्रम (सामन्यांचे निकाल)|website=[[क्रिकइन्फो]]|date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> जून २०२४ पर्यंत वेस्ट इंडीजकडून ५१ महिला क्रिकेट खेळाडूंनी आंतरराष्ट्रीय टी२० सामने खेळले आहेत.<ref name="players">{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/most_matches_career.html?class=10;id=3867;type=team|title=Records / West Indies Women / Women's Twenty20 Internationals / Most matches|trans-title=विक्रम / वेस्ट इंडीज महिला / महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० / सर्वाधिक सामने|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१४ सप्टेंबर २०१९}}</ref> सहा खेळाडूंनी संघाचे [[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधारपद]] भूषवले आहे.<ref name="captains">{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=10;id=3867;type=team|title=Records / West Indies Women / Women's Twenty20 Internationals / List of captains|trans-title=विक्रम / वेस्ट इंडीज महिला / महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० / कर्णधारांची यादी|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघ हा [[कॅरिबियन|वेस्ट इंडीजचे]] प्रतिनिधित्व करणारा बहुराष्ट्रीय क्रिकेट संघ आहे. त्यामध्ये [[अँटिगा आणि बार्बुडा]], [[बार्बाडोस]], [[डॉमिनिका]], [[ग्रेनेडा]], [[गयाना]], [[जमैका]], [[सेंट लुसिया]], [[सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस]]चा काही भाग, [[माँटसेराट]], [[ब्रिटिश व्हर्जिन द्वीपसमूह]], [[सिंट मार्टेन]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स व्हर्जिन द्वीपसमूह]] यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web|url=http://www.windiescricket.com/wicb/members|title=Members of the West Indies Cricket Board|trans-title=वेस्ट इंडीज क्रिकेट बोर्डाचे सदस्य|website=वेस्ट इंडीज क्रिकेट बोर्ड|access-date=४ जानेवारी २०१४|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130707220933/http://www.windiescricket.com/wicb/members|archive-date=७ जुलै २०१३|df=dmy-all}}</ref> या यादीत किमान एक आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना खेळलेल्या वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाच्या सर्व सदस्यांचा समावेश आहे. ==संकेत== {| |- | valign="top" style="width:26%" | '''सामान्य''' * {{double-dagger}} – [[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]] * {{dagger}} – [[यष्टिरक्षक]] * '''पहिला''' – पदार्पणाचे वर्ष * '''शेवटचा''' – सर्वात अलीकडील सामन्याचे वर्ष * '''सामने''' – खेळलेल्या सामन्यांची संख्या * '''विजय%''' – विजयाची टक्केवारी * '''बरोबरी+विजय''' – सुपर ओव्हरमध्ये विजय * '''बरोबरी+पराभव''' – सुपर ओव्हरमध्ये पराभव * '''निकाल नाही''' – निकाल लागला नाही | valign="top" style="width:25%" | '''फलंदाजी''' * '''धावा''' – कारकीर्दीत केलेल्या [[धाव (क्रिकेट)|धावा]] * '''सर्वोच्च''' – सर्वोच्च धावसंख्या * '''१००''' – केलेली [[शतक (क्रिकेट)|शतके]] * '''५०''' – केलेली अर्धशतके * '''सरासरी''' – बाद होण्यामागे केलेल्या धावांची सरासरी * '''*''' – फलंदाज [[नाबाद]] राहिला | valign="top" style="width:25%" | '''[[गोलंदाजी]]''' * '''चेंडू''' – कारकीर्दीत टाकलेले चेंडू * '''बळी''' – कारकीर्दीत घेतलेले बळी * '''सर्वोत्तम''' – एका डावातील सर्वोत्तम गोलंदाजी * '''सरासरी''' – प्रति बळी दिलेल्या धावांची [[गोलंदाजी सरासरी|सरासरी]] | valign="top" style="width:24%" | '''[[क्षेत्ररक्षण]]''' * '''झेल''' – घेतलेले [[झेलबाद|झेल]] * '''यष्टीचीत''' – केलेले [[यष्टिचीत]] |} ==खेळाडूंची यादी== ''आकडेवारी ३० जून २०२६ पर्यंत अचूक आहे.''<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/caps.html?country=4;class=10 |title=West Indies – Twenty20 International Caps |trans-title=वेस्ट इंडीज – आंतरराष्ट्रीय टी२० कॅप्स |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ फेब्रुवारी २०२३}}</ref><ref>{{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting.html?class=10;id=3867;type=team |title=West Indies women – Twenty20 International Batting Averages |trans-title=वेस्ट इंडीज महिला – आंतरराष्ट्रीय टी२० फलंदाजी सरासरी |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ फेब्रुवारी २०२३}}</ref><ref>{{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/bowling.html?class=10;id=3867;type=team |title=West Indies women – Twenty20 International Bowling Averages |trans-title=वेस्ट इंडीज महिला – आंतरराष्ट्रीय टी२० गोलंदाजी सरासरी |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ फेब्रुवारी २०२३}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+वेस्ट इंडीज महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेट खेळाडू |- align="center" ! scope="col" rowspan="2"| क्र. ! scope="col" rowspan="2"| नाव ! scope="col" rowspan="2"| पहिला ! scope="col" rowspan="2"| शेवटचा ! scope="col" rowspan="2"| सामने ! colspan=5 scope="col" | फलंदाजी ! colspan=4 scope="col" | [[गोलंदाजी]] ! colspan=2 scope="col" | [[क्षेत्ररक्षण]] ! scope="col" class="unsortable" rowspan="2"| संदर्भ |- class="sortable" ! scope="col" |[[धाव (क्रिकेट)|धावा]] ! scope="col" |सर्वोच्च ! scope="col" |५० ! scope="col" |[[शतक (क्रिकेट)|१००]] ! scope="col" |[[सरासरी धावा|सरासरी]] ! scope="col" |चेंडू ! scope="col" |[[बळी]] ! scope="col" |सर्वोत्तम ! scope="col" |[[गोलंदाजी सरासरी|सरासरी]] ! scope="col" |[[झेलबाद|झेल]] ! scope="col" |[[यष्टिचीत|यष्टीचीत]] |- align="center" | १ ! scope="row" | {{sortname|किर्बीना|ॲलेक्झांडर|nolink=1}} | २००८ || २०१० || ६ || १५ || {{sort|0110|११}} || ० || ० || {{nts|7.50}} || {{sort|0078|७८}} || {{sort|003|३}} || {{sort|3080|३/२०}} || {{nts|28.33}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55192.html|title=Kirbyina Alexander|trans-title=किर्बीना ॲलेक्झांडर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | २ ! scope="row" | {{sortname|डिआंड्रा|डॉटिन}}{{efn|name=fn1|या खेळाडूंनी [[बार्बाडोस राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बार्बाडोस]] संघाकडूनही महिला टी२०आ क्रिकेट खेळले. वर फक्त [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]] संघासाठीची त्यांची आकडेवारी दिली आहे.}} | २००८ || २०२६ || १५१ || ३२१२ || {{sort|1125|११२*}} || १४ || २ || {{nts|26.54}} || {{sort|1332|१३३२}} || {{sort|076|७६}} || {{sort|5095|५/५}} || {{nts|19.55}} || ४९ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355349.html|title=Deandra Dottin|trans-title=डिआंड्रा डॉटिन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२० डिसेंबर २०१३}}</ref> |- align="center" | ३ ! scope="row" | {{sortname|नादिन|जॉर्ज|nolink=1}} {{double-dagger}} {{dagger}} | २००८ || २००८ || ३ || ३२ || {{sort|0310|३१}} || ० || ० || {{nts|10.66}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ० || ४ ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55171.html|title=Nadine George|trans-title=नादिन जॉर्ज|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | ४ ! scope="row" | {{sortname|स्टेसी-ॲन|किंग}} | २००८ || २०१९ || ८६ || ९८९ || {{sort|0810|८१}} || ३ || ० || {{nts|17.05}} || {{sort|0491|४९१}} || {{sort|018|१८}} || {{sort|3081|३/१९}} || {{nts|29.00}} || ३२ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355352.html|title=Stacy-Ann King|trans-title=स्टेसी-ॲन किंग|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ५ ! scope="row" | {{sortname|डेबी-ॲन|लुईस}} | २००८ || २००९ || ५ || १६ || {{sort|0070|७}} || ० || ० || {{nts|4.00}} || {{sort|0080|८०}} || {{sort|003|३}} || {{sort|2077|२/२३}} || {{nts|29.00}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55166.html|title=Debbie-Ann Lewis|trans-title=डेबी-ॲन लुईस|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२० डिसेंबर २०१३}}</ref> |- align="center" | ६ ! scope="row" | {{sortname|अनिसा|मोहम्मद}} {{double-dagger}} | २००८ || २०२१ || ११७ || १५२ || {{sort|0205|२०*}} || ० || ० || {{nts|7.23}} || {{sort|2373|२३७३}} || {{sort|125|१२५}} || {{sort|5090|५/१०}} || {{nts|17.64}} || २७ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55187.html|title=Anisa Mohammed|trans-title=अनिसा मोहम्मद|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ७ ! scope="row" | {{sortname|चेडिअन|नेशन}} | २००८ || २०२४ || ५७ || ५५२ || {{sort|0635|६३*}} || २ || ० || {{nts|15.33}} || {{sort|0126|१२६}} || {{sort|007|७}} || {{sort|2086|२/१४}} || {{nts|18.71}} || ८ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355355.html|title=Chedean Nation|trans-title=चेडिअन नेशन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ८ ! scope="row" | {{sortname|जुलियाना|नेरो|nolink=1}} | २००८ || २०१३ || ४५ || ५८९ || {{sort|0440|४४}} || ० || ० || {{nts|14.72}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || १४ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55174.html|title=Juliana Nero|trans-title=जुलियाना नेरो|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | ९ ! scope="row" | {{sortname|शकेरा|सेलमन|nolink=1}}{{efn|name=fn1}} | २००८ || २०२३ || ९३ || ४९ || {{sort|0075|७*}} || ० || ० || {{nts|8.16}} || {{sort|1427|१४२७}} || {{sort|050|५०}} || {{sort|3077|३/२३}} || {{nts|27.90}} || २६ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355356.html|title=Shakera Selman|trans-title=शकेरा सेलमन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१४ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | १० ! scope="row" | {{sortname|डॅनिएल|स्मॉल|nolink=1}} | २००८ || २०१० || ५ || ११ || {{sort|0070|७}} || ० || ० || {{nts|11.00}} || {{sort|0078|७८}} || {{sort|002|२}} || {{sort|2080|२/२०}} || {{nts|35.00}} || १ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355357.html|title=Danielle Small|trans-title=डॅनिएल स्मॉल|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२० डिसेंबर २०१३}}</ref> |- align="center" | ११ ! scope="row" | {{sortname|स्टेफानी|टेलर}} {{double-dagger}} | २००८ || २०२६ || १३९ || ३६६६ || {{sort|0900|९०}} || २२ || ० || {{nts|34.58}} || {{sort|1749|१७४९}} || {{sort|098|९८}} || {{sort|4088|४/१२}} || {{nts|16.86}} || ३७ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355359.html|title=Stafanie Taylor|trans-title=स्टेफानी टेलर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१४ सप्टेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | १२ ! scope="row" | {{sortname|अफि|फ्लेचर}} | २००८ || २०२६ || ११४ || २२४ || {{sort|0219|२१९}} || ० || ० || {{nts|8.00}} || {{sort|2181|२१८१}} || {{sort|106|१०६}} || {{sort|5087|५/१३}} || {{nts|21.53}} || २१ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355351.html|title=Afy Fletcher|trans-title=अफि फ्लेचर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | १३ ! scope="row" | {{sortname|ली-ॲन|कर्बी}} | २००८ || २०२० || ९ || ५९ || {{sort|0200|२०}} || ० || ० || {{nts|7.37}} || {{sort|0018|१८}} || {{sort|001|१}} || {{sort|1092|१/८}} || {{nts|8.00}} || ४ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355354.html|title=Lee-Ann Kirby|trans-title=ली-ॲन कर्बी|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | १४ ! scope="row" | {{sortname|गायत्री|सीताहल|nolink=1}} | २००८ || २००८ || १ || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|0018|१८}} || ३ || {{sort|3088|३/१२}} || {{nts|4.00}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/307943.html|title=Gaitri Seetahal|trans-title=गायत्री सीताहल|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | १५ ! scope="row" | {{sortname|शार्लीन|टैट}} | २००८ || २००८ || १ || ४ || {{sort|0040|४}} || ० || ० || {{nts|4.00}} || {{sort|0018|१८}} || {{sort|002|२}} || {{sort|2093|२/७}} || {{nts|3.50}} || ३ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355358.html|title=Charlene Taitt|trans-title=शार्लीन टैट|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२० डिसेंबर २०१३}}</ref> |- align="center" | १६ ! scope="row" | {{sortname|मेरिसा|अगुइलेरा|nolink=1}} {{dagger}} {{double-dagger}} | २००९ || २०१९ || ९५ || ७६८ || {{sort|0395|३९*}} || ० || ० || {{nts|14.49}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ३८ || ३४ ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/355348.html|title=Merissa Aguilleira|trans-title=मेरिसा अगुइलेरा|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | १७ ! scope="row" | {{sortname|पामेला|लॅविन|nolink=1}} | २००९ || २०१० || १५ || २०२ || {{sort|0610|६१}} || १ || ० || {{nts|15.53}} || {{sort|0190|१९०}} || {{sort|007|७}} || {{sort|4079|४/२१}} || {{nts|29.28}} || २ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55194.html|title=Pamela Lavine|trans-title=पामेला लॅविन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | १८ ! scope="row" | {{sortname|शॅनेल|डेली|nolink=1}} | २००९ || २०१४ || ६८ || ४६४ || {{sort|0480|४८}} || ० || ० || {{nts|12.21}} || {{sort|1363|१३६३}} || {{sort|072|७२}} || {{sort|5085|५/१५}} || {{nts|15.45}} || १५ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/370132.html|title=Shanel Daley|trans-title=शॅनेल डेली|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | १९ ! scope="row" | {{sortname|कॉर्डेल|जॅक|nolink=1}} | २००९ || २०१० || १३ || १६४ || {{sort|0410|४१}} || ० || ० || {{nts|13.66}} || {{sort|0126|१२६}} || {{sort|004|४}} || {{sort|1088|१/१२}} || {{nts|34.25}} || ८ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/55195.html|title=Cordel Jack|trans-title=कॉर्डेल जॅक|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२० डिसेंबर २०१३}}</ref> |- align="center" | २० ! scope="row" | {{sortname|शेमेन|कॅम्पबेल}} {{double-dagger}} {{dagger}} | २००९ || २०२६ || १६० || १७०७ || {{sort|0905|९०*}} || ० || ० || {{nts|16.41}} || {{sort|0793|७९३}} || {{sort|034|३४}} || {{sort|3093|३/७}} || {{nts|19.88}} || ४२ || ३० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/424631.html|title=Shemaine Campbelle|trans-title=शेमेन कॅम्पबेल|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | २१ ! scope="row" | {{sortname|ब्रिटनी|कूपर}} | २००९ || २०२३ || ७६ || ६३३ || {{sort|0610|६१}} || १ || ० || {{nts|11.10}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || २७ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/424629.html|title=Britney Cooper|trans-title=ब्रिटनी कूपर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१४ सप्टेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | २२ ! scope="row" | {{sortname|ट्रेमेन|स्मार्ट|nolink=1}} | २००९ || २०१८ || ५८ || १७२ || {{sort|0620|६२}} || १ || ० || {{nts|9.76}} || {{sort|0838|८३८}} || {{sort|038|३८}} || {{sort|3091|३/९}} || {{nts|20.26}} || ११ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/424630.html|title=Tremayne Smartt|trans-title=ट्रेमेन स्मार्ट|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | २३ ! scope="row" | {{sortname|अमांडा|समारू|nolink=1}} | २००९ || २०१२ || ५ || ३३ || {{sort|0125|१२*}} || ० || ० || {{nts|11.00}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || १ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/307942.html|title=Amanda Samaroo|trans-title=अमांडा समारू|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२० डिसेंबर २०१३}}</ref> |- align="center" | २४ ! scope="row" | {{sortname|पर्ल|एटिएन|nolink=1}} | २०१० || २०१२ || १३ || २८ || {{sort|0115|११*}} || ० || ० || {{nts|14.00}} || {{sort|0132|१३२}} || {{sort|004|४}} || {{sort|2091|२/९}} || {{nts|28.50}} || २ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/386563.html|title=Pearl Etienne|trans-title=पर्ल एटिएन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | २५ ! scope="row" | {{sortname|सुब्रिना|मुनरो|nolink=1}} | २०१० || २०१५ || २१ || ९ || {{sort|0060|६}} || ० || ० || {{nts|9.00}} || {{sort|0309|३०९}} || {{sort|013|१३}} || {{sort|2090|२/१०}} || {{nts|22.30}} || ४ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/472353.html|title=Subrina Munroe|trans-title=सुब्रिना मुनरो|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | २६ ! scope="row" | {{sortname|किशिया|नाइट}} {{dagger}}{{efn|name=fn1}} | २०११ || २०२२ || ६७ || ७२७ || {{sort|0505|५०*}} || १ || ० || {{nts|15.80}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || २२ || १० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/472975.html|title=Kycia Knight|trans-title=किशिया नाइट|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | २७ ! scope="row" | {{sortname|शाक्वाना|क्विंटाइन|nolink=1}} | २०११ || २०१६ || ४५ || १८२ || {{sort|0290|२९}} || ० || ० || {{nts|10.70}} || {{sort|0813|८१३}} || {{sort|039|३९}} || {{sort|5084|५/१६}} || {{nts|19.97}} || १३ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/527656.html|title=Shaquana Quintyne|trans-title=शाक्वाना क्विंटाइन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | २८ ! scope="row" | {{sortname|नताशा|मॅक्लीन|nolink=1}} {{dagger}} | २०१२ || २०२२ || ३९ || ४३५ || {{sort|0575|५७*}} || १ || ० || {{nts|15.53}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ११ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/474201.html|title=Natasha McLean|trans-title=नताशा मॅक्लीन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | २९ ! scope="row" | {{sortname|किशोना|नाइट}} {{dagger}}{{efn|name=fn1}} | २०१३ || २०२२ || ५२ || ५१६ || {{sort|0420|४२०}} || ० || ० || {{nts|12.28}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || १४ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/472977.html|title=Kyshona Knight|trans-title=किशोना नाइट|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ३० ! scope="row" | {{sortname|जून|ओगल|nolink=1}} | २०१३ || २०१३ || २ || १२ || {{sort|0060|६}} || ० || ० || {{nts|6.00}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/472347.html|title=June Ogle|trans-title=जून ओगल|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जानेवारी २०१४}}</ref> |- align="center" | ३१ ! scope="row" | {{sortname|शिनेल|हेन्री}} | २०१३ || २०२६ || ७८ || ७०० || {{sort|0515|५१*}} || १ || ० || {{nts|17.94}} || {{sort|0823|८२३}} || {{sort|031|३१}} || {{sort|3074|३/२६}} || {{nts|30.48}} || ४५ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/474190.html|title=Chinelle Henry|trans-title=शिनेल हेन्री|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ३२ ! scope="row" | {{sortname|व्हॅनेसा|वॉट्स|nolink=1}} | २०१४ || २०१४ || ४ || २५ || {{sort|0160|१६}} || ० || ० || {{nts|8.33}} || {{sort|0060|६०}} || {{sort|002|२}} || {{sort|1078|१/२२}} || {{nts|32.00}} || १ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/474202.html|title=Vanessa Watts|trans-title=व्हॅनेसा वॉट्स|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जुलै २०१९}}</ref> |- align="center" | ३३ ! scope="row" | {{sortname|शमिलिया|कॉनेल}}{{efn|name=fn1}} | २०१४ || २०२४ || ७५ || ५७ || {{sort|0150|१५}} || ० || ० || {{nts|11.40}} || {{sort|1281|१२८१}} || {{sort|051|५१}} || {{sort|3086|३/१४}} || {{nts|28.13}} || १५ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/474191.html|title=Shamilia Connell|trans-title=शमिलिया कॉनेल|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१४ सप्टेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ३४ ! scope="row" | {{sortname|हेली|मॅथ्यूस}}{{efn|name=fn1}} {{double-dagger}} | २०१४ || २०२६ || १२४ || ३३०४ || {{sort|1320|१३२}} || २० || ३ || {{nts|29.23}} || {{sort|2336|२३३६}} || {{sort|128|१२८}} || {{sort|4090|४/१०}} || {{nts|18.87}} || ४३ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/474308.html|title=Hayley Matthews|trans-title=हेली मॅथ्यूस|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ३५ ! scope="row" | {{sortname|अकीरा|पीटर्स}} | २०१७ || २०१८ || ७ || ७ || {{sort|0045|४*}} || ० || ० || {{nts|7.00}} || {{sort|0054|५४}} || {{sort|002|२}} || {{sort|1093|१/७}} || {{nts|34.00}} || २ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/530139.html|title=Akeira Peters|trans-title=अकीरा पीटर्स|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जुलै २०१९}}</ref> |- align="center" | ३६ ! scope="row" | {{sortname|रेनीस|बॉइस|nolink=1}} | २०१८ || २०१९ || ६ || २० || {{sort|0120|१२}} || ० || ० || {{nts|4.00}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/908047.html|title=Reniece Boyce|trans-title=रेनीस बॉइस|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१४ सप्टेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ३७ ! scope="row" | {{sortname|करिष्मा|रामहॅराक}} {{double-dagger}} | २०१९ || २०२६ || ६० || ३१ || {{sort|0055|५*}} || ० || ० || {{nts|5.16}} || {{sort|1056|१०५६}} || {{sort|043|४३}} || {{sort|4085|४/१५}} || {{nts|27.86}} || १४ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/769517.html|title=Karishma Ramharack|trans-title=करिष्मा रामहॅराक|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२ जुलै २०१९}}</ref> |- align="center" | ३८ ! scope="row" | {{sortname|शबिका|गजनबी}} | २०१९ || २०२५ || ४१ || ३५४ || {{sort|0330|३३}} || ० || ० || {{nts|12.20}} || {{sort|0117|११७}} || {{sort|003|३}} || {{sort|1092|१/८}} || {{nts|52.66}} || १५ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1199630.html|title=Shabika Gajnabi|trans-title=शबिका गजनबी|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ३९ ! scope="row" | {{sortname|शेनेटा|ग्रिमोंड}} | २०१९ || २०२३ || १५ || ८० || {{sort|0150|१५}} || ० || ० || {{nts|7.27}} || {{sort|0190|१९०}} || {{sort|007|७}} || {{sort|3067|३/३३}} || {{nts|31.00}} || ३ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/909779.html|title=Sheneta Grimmond|trans-title=शेनेटा ग्रिमोंड|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ४० ! scope="row" | {{sortname|आलिया|ॲलेने}}{{efn|name=fn1}} | २०१९ || २०२६ || ६५ || ३६७ || {{sort|0495|४९*}} || ० || ० || {{nts|12.65}} || {{sort|0737|७३७}} || {{sort|025|२५}} || {{sort|4073|४/२७}} || {{nts|38.40}} || १६ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/661441.html|title=Aaliyah Alleyne|trans-title=आलिया ॲलेने|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१० नोव्हेंबर २०१९}}</ref> |- align="center" | ४१ ! scope="row" | {{sortname|चेरी-ॲन|फ्रेझर}} | २०२० || २०२५ || २३ || ३१ || {{sort|0080|८}} || ० || ० || {{nts|6.20}} || {{sort|0288|२८८}} || {{sort|012|१२}} || {{sort|3080|३/२०}} || {{nts|32.16}} || ५ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1214080.html|title=Cherry-Ann Fraser|trans-title=चेरी-ॲन फ्रेझर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३० सप्टेंबर २०२०}}</ref> |- align="center" | ४२ ! scope="row" | {{sortname|कियाना|जोसेफ}} | २०२१ || २०२६ || ४० || ५२१ || {{sort|0630|६३}} || २ || ० || {{nts|16.28}} || {{sort|0318|३१८}} || {{sort|012|१२}} || {{sort|3092|३/८}} || {{nts|26.58}} || ९ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/769485.html|title=Qiana Joseph|trans-title=कियाना जोसेफ|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३ सप्टेंबर २०२१}}</ref> |- align="center" | ४३ ! scope="row" | {{sortname|रशादा|विल्यम्स}} {{dagger}} | २०२२ || २०२४ || २५ || २१० || {{sort|0380|३८}} || ० || ० || {{nts|10.50}} || {{sort|0012|१२}} || {{sort|001|१}} || {{sort|1082|१/१८}} || {{nts|18.00}} || ११ || २ ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/769427.html|title=Rashada Williams|trans-title=रशादा विल्यम्स|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२२ डिसेंबर २०२२}}</ref> |- align="center" | ४४ ! scope="row" | {{sortname|जेनाबा|जोसेफ}} | २०२२ || २०२५ || ७ || ३८ || {{sort|0110|११}} || ० || ० || {{nts|5.42}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1349230.html|title=Djenaba Joseph|trans-title=जेनाबा जोसेफ|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२२ डिसेंबर २०२२}}</ref> |- align="center" | ४५ ! scope="row" | {{sortname|ट्रिशान|होल्डर|nolink=1}}{{efn|name=fn1}} | २०२२ || २०२३ || ६ || २९ || {{sort|0210|२१}} || ० || ० || {{nts|9.66}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || १ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1349230.html|title=Trishan Holder|trans-title=ट्रिशान होल्डर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२२ डिसेंबर २०२२}}</ref> |- align="center" | ४६ ! scope="row" | {{sortname|केशिया|शुल्ट्झ|nolink=1}} | २०२२ || २०२३ || ४ || ० || {{sort|0000|०}} || ० || ० || {{nts|0.00}} || {{sort|0036|३६}} || {{sort|000|०}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || १ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1230583.html|title=Kaysia Schultz|trans-title=केशिया शुल्ट्झ|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२२ डिसेंबर २०२२}}</ref> |- align="center" | ४७ ! scope="row" | {{sortname|शनिका|ब्रुस}}{{efn|name=fn1}} | २०२३ || २०२३ || २ || – || {{sort|-0001|–}} || – || – || {{nts|–}} || {{sort|0042|४२}} || {{sort|001|१}} || {{sort|1075|१/२५}} || {{nts|45.00}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/663639.html|title=Shanika Bruce|trans-title=शनिका ब्रुस|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२३ जानेवारी २०२२}}</ref> |- align="center" | ४८ ! scope="row" | {{sortname|जॅनिलिया|ग्लासगो}} | २०२३ || २०२६ || २६ || २४७ || {{sort|0535|५३*}} || १ || ० || {{nts|19.00}} || {{sort|0069|६९}} || {{sort|003|३}} || {{sort|3085|३/१५}} || {{nts|25.33}} || ७ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1268602.html|title=Jannillea Glasgow|trans-title=जॅनिलिया ग्लासगो|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३० जानेवारी २०२२}}</ref> |- align="center" | ४९ ! scope="row" | {{sortname|झैदा|जेम्स}} | २०२३ || २०२६ || ३१ || १३९ || {{sort|0215|२१*}} || ० || ० || {{nts|11.58}} || {{sort|0259|२५९}} || {{sort|010|१०}} || {{sort|2090|२/१०}} || {{nts|32.00}} || ५ || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1268281.html|title=Zaida James|trans-title=झैदा जेम्स|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३० जानेवारी २०२२}}</ref> |- align="center" | ५० ! scope="row" | {{sortname|अश्मिनी|मुनिसार}} | २०२३ || २०२६ || १६ || ३ || {{sort|0025|२*}} || ० || ० || {{nts|–}} || {{sort|0276|२७६}} || {{sort|012|१२}} || {{sort|2085|२/१५}} || {{nts|24.58}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1352168.html|title=Ashmini Munisar|trans-title=अश्मिनी मुनिसार|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=८ जुलै २०२३}}</ref> |- align="center" | ५१ ! scope="row" | {{sortname|केट|विल्मोट}} | २०२४ || २०२४ || २ || ३ || {{sort|0035|३*}} || ० || ० || {{nts|–}} || {{sort|0018|१८}} || {{sort|000|०}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/kate-wilmott-492674|title=Kate Wilmott|trans-title=केट विल्मोट|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३ मे २०२४}}</ref> |- align="center" | ५२ ! scope="row" | {{sortname|मँडी|मंगरु}} {{dagger}} | २०२४ || २०२६ || १० || २१ || {{sort|0170|१७}} || ० || ० || {{nts|7.00}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ६ || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/many-mangru-907733|title=Mandy Mangru|trans-title=मँडी मंगरु|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१० ऑक्टोबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ५३ ! scope="row" | {{sortname|नेरिसा|क्राफ्टन}} | २०२४ || २०२५ || ५ || १४ || {{sort|0090|९}} || ० || ० || {{nts|4.66}} || {{sort|0006|६}} || {{sort|000|०}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || १ || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/nerissa-crafton-578114|title=Nerissa Crafton|trans-title=नेरिसा क्राफ्टन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=१७ डिसेंबर २०२४}}</ref> |- align="center" | ५४ ! scope="row" | {{sortname|रिलीआना|ग्रिमंड}} | २०२५ || २०२५ || ५ || २८ || {{sort|0150|१५}} || ० || ० || {{nts|7.00}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ३ || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/realeanna-grimmond-1352170|title=Realeanna Grimmond|trans-title=रिलीआना ग्रिमंड|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२१ मे २०२५}}</ref> |- align="center" | ५५ ! scope="row" | {{sortname|जहझारा|क्लॅक्सटन}} | २०२५ || २०२६ || १९ || १०४ || {{sort|0210|२१}} || ० || ० || {{nts|9.45}} || {{sort|0199|१९९}} || {{sort|012|१२}} || {{sort|3061|३/३९}} || {{nts|22.91}} || ७ || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/jahzara-claxton-1352172|title=Jahzara Claxton|trans-title=जहझारा क्लॅक्सटन|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२६ मे २०२५}}</ref> |- align="center" | ५६ ! scope="row" | {{sortname|शॉनिशा|हेक्टर}} | २०२५ || २०२६ || ६ || १५ || {{sort|0075|७*}} || ० || ० || {{nts|7.50}} || {{sort|0072|७२}} || {{sort|005|५}} || {{sort|2079|२/२१}} || {{nts|21.00}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/shawnisha-hector-1204928|title=Shawnisha Hector|trans-title=शॉनिशा हेक्टर|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=२२ जून २०२५}}</ref> |- align="center" | ५७ ! scope="row" | {{sortname|एबोनी|ब्रॅथवेट|nolink=1}} | २०२६ || २०२६ || २ || २६ || {{sort|0180|१८}} || ० || ० || {{nts|13.00}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || {{sort|-001|—}} || ० || ० ||<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/eboni-brathwaite-1526007|title=Eboni Brathwaite|trans-title=एबोनी ब्रॅथवेट|website=[[क्रिकइन्फो]]|access-date=३ मार्च २०२६}}</ref> |} ==कर्णधारांची यादी== {| class="wikitable plainrowheaders" |- !width="40" scope="col" | क्र. !width="160" scope="col" | नाव<ref name="captains"/> !width="50" scope="col" | पहिला !width="50" scope="col" | शेवटचा !width="50" scope="col" | सामने !width="50" scope="col" | विजय !width="50" scope="col" | पराभव !width="50" scope="col" | बरोबरी !width="55" scope="col" | निकाल नाही !width="60" scope="col" | विजय% |- align=center | १ ! align=left scope="row" | नादिन जॉर्ज | २००८ || २००८ || ३ || ३ || ० || ० || ० || १००% |- align=center | २ ! align=left scope="row" | मेरिसा अगुइलेरा | २००९ || २०१९ || ७३ || ३९ || २९ || ३ || १ || ५७.०४% |- align=center | ३ ! align=left scope="row" | [[अनिसा मोहम्मद]] | २०१० || २०२१ || ९ || २ || ६ || ० || १ || २५.००% |- align=center | ४ ! align=left scope="row" | [[स्टेफानी टेलर]] | २०१२ || २०२१ || ५५ || २९ || २४ || २ || ० || ५४.५४% |- align=center | ५ ! align=left scope="row" | [[शेमेन कॅम्पबेल]] | २०१२ || २०१२ || १ || १ || ० || ० || ० || १००% |- align=center | ६ ! align=left scope="row" | [[हेली मॅथ्यूस]] | २०२२ || २०२६ || ५४ || २१ || ३१ || १ || १ || ४०.५६% |- align=center | ७ ! align=left scope="row" | [[करिष्मा रामहॅराक]] | २०२५ || २०२५ || १ || १ || ० || ० || ० || १००.००% |} ==नोंदी== {{notelist}} ==हेही पहा== * [[वेस्ट इंडीजच्या महिला कसोटी क्रिकेट खेळाडूंची यादी]] * [[वेस्ट इंडीजच्या महिला एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडूंची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी|3}} {{वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघ}} {{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट|state=collapsed}} [[वर्ग:वेस्ट इंडीजच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] [[वर्ग:देशानुसार महिला क्रिकेट खेळाडू]] 8n1qsir8h6fa840cdbaltul090ffva7 0 385092 2718082 2717968 2026-10-08T13:02:44Z अभय नातू 206 removed [[Category:महिला क्रिकेट विश्वचषक]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718082 wikitext text/x-wiki {{Infobox limited overs final | title = २०१३ महिला क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामना | image = | event = {{nobr|[[२०१३ महिला क्रिकेट विश्वचषक]]}} | team1 = [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] | team1flag = {{flagicon|Australia|size=30px}} | team1score = २५९/७ | team1overs = ५० षटके | team2 = [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]] | team2flag = {{flagicon|West Indies|size=30px}} | team2score = १४५ | team2overs = ४३.१ षटके | details = ऑस्ट्रेलिया ११४ धावांनी विजयी | date = १७ फेब्रुवारी २०१३ | stadium = [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]] | attendance = | city = [[मुंबई]] | man_of_the_match = जेस कॅमेरॉन (ऑस्ट्रेलिया) | umpires = शॉन जॉर्ज (दक्षिण आफ्रिका) आणि [[विनीत कुलकर्णी]] (भारत) | previous = २००९ | next = २०१७ }} '''२०१३ महिला क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामना''' हा [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]] आणि [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] यांच्यात १७ फेब्रुवारी २०१३ रोजी भारतातील [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]] येथे खेळला गेलेला [[क्रिकेट]] सामना होता. हा [[२०१३ महिला क्रिकेट विश्वचषक]], म्हणजेच दहाव्या [[महिला क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेचा अंतिम सामना होता. ऑस्ट्रेलियाने प्रथम फलंदाजी करताना ७ गडी गमावून एकूण २५९ धावा केल्या. प्रत्युत्तरात वेस्ट इंडीजचा संघ १४५ धावांत सर्वबाद झाला. त्यामुळे ऑस्ट्रेलियाने ११४ धावांनी विजय मिळवला आणि सहाव्यांदा विश्वचषक जिंकला.<ref>{{Cite web | url = https://www.theguardian.com/sport/2013/feb/17/australia-west-indies-womens-world-cup | author=प्रेस असोसिएशन | work = [[द गार्डियन]] | title = Australia hammer West Indies to win women's World Cup for sixth time | trans-title=ऑस्ट्रेलियाने वेस्ट इंडीजचा पराभव करून सहाव्यांदा महिला विश्वचषक जिंकला | date = १७ फेब्रुवारी २०१३ | access-date = १७ फेब्रुवारी २०१३}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महिला क्रिकेट विश्वचषक}} {{ऑस्ट्रेलिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ}} {{वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघ}} [[वर्ग:२०१३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|अंतिम सामना]] [[वर्ग:इ.स. २०१३ मधील क्रिकेट]] jj3ykrxuzlbqutgc06opkwcyt6d2dgd 0 385093 2718083 2717969 2026-10-08T13:03:17Z अभय नातू 206 removed [[Category:महिला क्रिकेट]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718083 wikitext text/x-wiki {{Infobox limited overs final | title = २०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० अंतिम सामना | image = File:Eden Gardens 02102016.jpg | image_size = 200 | caption = २०१६ मधील ईडन गार्डन्स | event = [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०]] | team1 = [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] | team1flag = {{flagicon|AUS|size=40px}} | team1score = १४८/५ | team1overs = २० षटके | team2 = [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]] | team2flag = {{flagicon|WIN|size=40px}} | team2score = १४९/२ | team2overs = १९.३ षटके | details = वेस्ट इंडीज ८ गडी राखून विजयी | date = ३ एप्रिल २०१६ | stadium = [[ईडन गार्डन्स]] | city = [[कोलकाता]] | man_of_the_match = [[हेली मॅथ्यूस]] (वेस्ट इंडीज) | umpires = [[अलिम दर]] (पाकिस्तान) आणि [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इंग्लंड) | attendance = | television = | previous = २०१४ | next = २०१८ }} '''२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० अंतिम सामना''' हा [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०]] स्पर्धेचा विजेता ठरवण्यासाठी ऑस्ट्रेलिया आणि वेस्ट इंडीज यांच्यात ३ एप्रिल २०१६ रोजी [[कोलकाता]] येथील [[ईडन गार्डन्स]]वर खेळला गेला. ऑस्ट्रेलियाने सलग चौथ्यांदा अंतिम सामन्यात प्रवेश केला होता आणि मागील तीनही अंतिम सामने जिंकले होते. वेस्ट इंडीजने यापूर्वी तीन वेळा उपांत्य फेरीत पराभव पत्करला होता आणि त्यांचा हा पहिलाच अंतिम सामना होता. वेस्ट इंडीजने १४८ धावांचे लक्ष्य पार करत सामना ८ गडी राखून जिंकला. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१५-१६}} {{ऑस्ट्रेलिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ}} {{वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघ}} [[वर्ग:इ.स. २०१६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|अंतिम सामना]] suzik8hvqesgm07piskvqjqagzske3l 0 385095 2718084 2717985 2026-10-08T13:12:14Z अभय नातू 206 removed [[Category:हयात व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718084 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = न्कोबानी मोकोएना | country = दक्षिण आफ्रिका | full_name = न्कोबानी मोकोएना | birth_date = {{Birth date and age|2006|5|5|df=yes}} | birth_place = [[डर्बन]], [[क्वाझुलू-नताल]], [[दक्षिण आफ्रिका]] | batting = उजव्या हाताने | bowling = उजव्या हाताने मध्यम-जलद | role = गोलंदाज | international = true | oneT20I = true | T20Idebutdate = १५ मार्च | T20Idebutyear = २०२६ | T20Idebutagainst = न्यूझीलंड | T20Icap = ११८ | lastT20Idate = | lastT20Iyear = | lastT20Iagainst = | T20Ishirt = | odidebutdate = ११ सप्टेंबर | odidebutyear = २०२६ | odidebutagainst = नामिबिया | odicap = १६९ | lastodidate = १३ सप्टेंबर | lastodiyear = २०२६ | lastodiagainst = नामिबिया | club1 = [[डॉल्फिन क्रिकेट संघ|डॉल्फिन्स]] | year1 = २०२५-वर्तमान | club2 = पार्ल रॉयल्स | year2 = २०२५/२६ | source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/nqobani-mokoena-1414819 [[क्रिकइन्फो]] | date = १५ मार्च | year = २०२६ }} '''न्कोबानी मोकोएना''' (जन्म ५ मे २००६) हा दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू असून तो [[डॉल्फिन क्रिकेट संघ|डॉल्फिन्स]] आणि पार्ल रॉयल्सकडून जलदगती गोलंदाज म्हणून खेळतो.<ref name="Citizen2024">{{cite news |author=नॉर्थग्लेन न्यूज रिपोर्टर |title=Northwood School learner relishes role with Dolphins |trans-title=नॉर्थवुड स्कूलचा विद्यार्थी डॉल्फिन्समधील भूमिकेचा आनंद घेत आहे |url=https://www.citizen.co.za/north-glen-news/news-headlines/local-news/2024/10/01/northwood-school-learners-relishes-role-with-dolphins/ |work=नॉर्थग्लेन न्यूज |publisher=द सिटिझन |date=१ ऑक्टोबर २०२४ |access-date=१५ मार्च २०२६}}</ref> त्याने [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील संघाचे]] प्रतिनिधित्व केले आणि २०२६ मध्ये त्याला प्रथमच [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेच्या]] [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] संघात स्थान मिळाले.<ref name="IndianExpress2026">{{cite news |last=गोमेश |first=एस. |title=From apartheid-era township to top of the tree: Nqobani Mokoena's story |trans-title=वर्णभेदकालीन टाउनशिपपासून शिखरापर्यंत: न्कोबानी मोकोएनाची कहाणी |url=https://www.newindianexpress.com/sport/cricket/2026/Jan/11/from-apartheid-era-township-to-top-of-the-tree-nqobani-mokoenas-story |work=द न्यू इंडियन एक्सप्रेस |date=११ जानेवारी २०२६ |access-date=१५ मार्च २०२६}}</ref><ref name="SABC2026">{{cite news |title=Nqobani Mokoena gets Proteas call up after breakthrough SA20 campaign |trans-title=उल्लेखनीय एसए२० हंगामानंतर न्कोबानी मोकोएनाला प्रोटियाज संघात संधी |url=https://www.sabcsport.com/cricket/news/nqobani-mokoena-gets-proteas-call-up-after-breakthrough-sa20-campaign |work=एसएबीसी स्पोर्ट |date=२० फेब्रुवारी २०२६ |access-date=१५ मार्च २०२६}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:Mokoena, Nqobani}} [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २००६ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००६ मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू]] srh4267clx87jiojs5ov7ok273xtz2f 2718085 2718084 2026-10-08T13:12:43Z अभय नातू 206 removed [[Category:इ.स. २००६ मधील जन्म]] - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718085 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = न्कोबानी मोकोएना | country = दक्षिण आफ्रिका | full_name = न्कोबानी मोकोएना | birth_date = {{Birth date and age|2006|5|5|df=yes}} | birth_place = [[डर्बन]], [[क्वाझुलू-नताल]], [[दक्षिण आफ्रिका]] | batting = उजव्या हाताने | bowling = उजव्या हाताने मध्यम-जलद | role = गोलंदाज | international = true | oneT20I = true | T20Idebutdate = १५ मार्च | T20Idebutyear = २०२६ | T20Idebutagainst = न्यूझीलंड | T20Icap = ११८ | lastT20Idate = | lastT20Iyear = | lastT20Iagainst = | T20Ishirt = | odidebutdate = ११ सप्टेंबर | odidebutyear = २०२६ | odidebutagainst = नामिबिया | odicap = १६९ | lastodidate = १३ सप्टेंबर | lastodiyear = २०२६ | lastodiagainst = नामिबिया | club1 = [[डॉल्फिन क्रिकेट संघ|डॉल्फिन्स]] | year1 = २०२५-वर्तमान | club2 = पार्ल रॉयल्स | year2 = २०२५/२६ | source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/nqobani-mokoena-1414819 [[क्रिकइन्फो]] | date = १५ मार्च | year = २०२६ }} '''न्कोबानी मोकोएना''' (जन्म ५ मे २००६) हा दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू असून तो [[डॉल्फिन क्रिकेट संघ|डॉल्फिन्स]] आणि पार्ल रॉयल्सकडून जलदगती गोलंदाज म्हणून खेळतो.<ref name="Citizen2024">{{cite news |author=नॉर्थग्लेन न्यूज रिपोर्टर |title=Northwood School learner relishes role with Dolphins |trans-title=नॉर्थवुड स्कूलचा विद्यार्थी डॉल्फिन्समधील भूमिकेचा आनंद घेत आहे |url=https://www.citizen.co.za/north-glen-news/news-headlines/local-news/2024/10/01/northwood-school-learners-relishes-role-with-dolphins/ |work=नॉर्थग्लेन न्यूज |publisher=द सिटिझन |date=१ ऑक्टोबर २०२४ |access-date=१५ मार्च २०२६}}</ref> त्याने [[दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका १९ वर्षांखालील संघाचे]] प्रतिनिधित्व केले आणि २०२६ मध्ये त्याला प्रथमच [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेच्या]] [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] संघात स्थान मिळाले.<ref name="IndianExpress2026">{{cite news |last=गोमेश |first=एस. |title=From apartheid-era township to top of the tree: Nqobani Mokoena's story |trans-title=वर्णभेदकालीन टाउनशिपपासून शिखरापर्यंत: न्कोबानी मोकोएनाची कहाणी |url=https://www.newindianexpress.com/sport/cricket/2026/Jan/11/from-apartheid-era-township-to-top-of-the-tree-nqobani-mokoenas-story |work=द न्यू इंडियन एक्सप्रेस |date=११ जानेवारी २०२६ |access-date=१५ मार्च २०२६}}</ref><ref name="SABC2026">{{cite news |title=Nqobani Mokoena gets Proteas call up after breakthrough SA20 campaign |trans-title=उल्लेखनीय एसए२० हंगामानंतर न्कोबानी मोकोएनाला प्रोटियाज संघात संधी |url=https://www.sabcsport.com/cricket/news/nqobani-mokoena-gets-proteas-call-up-after-breakthrough-sa20-campaign |work=एसएबीसी स्पोर्ट |date=२० फेब्रुवारी २०२६ |access-date=१५ मार्च २०२६}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:मोकोएना, न्कोबानी}} [[वर्ग:इ.स. २००६ मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 5cjuklw0mpfcnboyn54eywtllfz9ocs 0 385096 2718087 2717987 2026-10-08T13:14:46Z अभय नातू 206 removed [[Category:इ.स. १९९६ मधील जन्म]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718087 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = सॅम हार्पर | image = 260329 D4 Sam Harper 01.jpg | caption = मार्च २०२६ मध्ये व्हिक्टोरियाकडून प्रथम श्रेणी क्रिकेट खेळताना हार्पर | country = | full_name = सॅम्युएल ब्रायन हार्पर | birth_date = {{birth date and age|1996|12|10|df=yes}} | birth_place = [[वॉन्टिर्ना]], व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया | death_date = | death_place = | batting = उजव्या हाताने | bowling = | role = [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक-फलंदाज]] | club1 = [[व्हिक्टोरिया बुशरेंजर्स|व्हिक्टोरिया]] | year1 = {{nowrap|२०१५/१६-वर्तमान}} | club2 = [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया XI]] | year2 = {{nowrap|२०१६/१७}} | club3 = [[मेलबर्न स्टार्स]] | year3 = २०१६/१७ | club4 = [[मेलबर्न रेनेगेड्स]] | year4 = २०१८/१९-२०२२/२३ | club5 = [[मेलबर्न स्टार्स]] | year5 = २०२३/२४-वर्तमान | club6 = [[गॅल गॅलन्ट्स]] | year6 = २०२६-वर्तमान | columns = 3 | hidedeliveries = true | column1 = [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट|प्रथम श्रेणी]] | matches1 = ६९ | runs1 = २,९३० | bat avg1 = २८.१७ | 100s/50s1 = ६/१० | top score1 = १५१ | catches/stumpings1 = २५६/११ | column2 = [[लिस्ट-अ सामने|लिस्ट-अ]] | matches2 = ४९ | runs2 = १,२१० | bat avg2 = २६.८८ | 100s/50s2 = ०/१० | top score2 = ९६ | catches/stumpings2 = ५७/८ | column3 = [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०]] | matches3 = ११४ | runs3 = २,४३७ | bat avg3 = २४.१२ | 100s/50s3 = १/१५ | top score3 = ११०[[नाबाद|*]] | catches/stumpings3 = ७१/१३ | date = ३ ऑक्टोबर | year = २०२६ | source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/sam-harper-772361 [[क्रिकइन्फो]] }} '''सॅम्युएल ब्रायन हार्पर''' (जन्म १० डिसेंबर १९९६) हा ऑस्ट्रेलियन [[क्रिकेट]] खेळाडू आहे.<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/772361.html |title=Sam Harper |trans-title=सॅम हार्पर |access-date=५ फेब्रुवारी २०१६ |work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> त्याने ३ फेब्रुवारी २०१६ रोजी [[२०१५–१६ शेफील्ड शील्ड|२०१५-१६ शेफील्ड शील्ड]] स्पर्धेत [[व्हिक्टोरिया बुशरेंजर्स|व्हिक्टोरिया]] संघाकडून [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट|प्रथम श्रेणी क्रिकेटमध्ये]] पदार्पण केले.<ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895943.html |title=Sheffield Shield, 16th Match: Victoria v Tasmania at Melbourne, Feb 3–5, 2016 |trans-title=शेफील्ड शील्ड, १६ वा सामना: व्हिक्टोरिया विरुद्ध तस्मानिया, मेलबर्न, ३-५ फेब्रुवारी २०१६ |access-date=५ फेब्रुवारी २०१६ |work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> त्याने २६ डिसेंबर २०१६ रोजी २०१६-१७ बिग बॅश लीगमध्ये [[मेलबर्न स्टार्स]]कडून [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|ट्वेंटी-२०]] (टी२०) क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1023591.html |title=Big Bash League, 6th Match: Hobart Hurricanes v Melbourne Stars at Hobart, Dec 26, 2016 |trans-title=बिग बॅश लीग, सहावा सामना: होबार्ट हरिकेन्स विरुद्ध मेलबर्न स्टार्स, होबार्ट, २६ डिसेंबर २०१६ |access-date=२६ डिसेंबर २०१६ |work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> २०२२ मध्ये हार्पर [[डीकिन विद्यापीठ]] येथे आरोग्य आणि शारीरिक शिक्षण या विषयातील पदवीचे शिक्षण घेत होता.<ref>{{cite web |title=Elite Athlete Program Profiles |trans-title=एलिट खेळाडू कार्यक्रम परिचय |url=https://www.deakin.edu.au/students/get-involved/elite-athlete-program-profiles |publisher=डीकिन विद्यापीठ |access-date=१३ मार्च २०२२}}</ref> जुलै २०२३ मध्ये, खेळाडूंच्या अदलाबदलीनंतर हार्पर २०२३/२४ हंगामासाठी पुन्हा [[मेलबर्न स्टार्स]]मध्ये सामील होणार असल्याची घोषणा करण्यात आली, तर [[ॲडम झाम्पा]] [[मेलबर्न रेनेगेड्स]]मध्ये सामील झाला. ऑक्टोबर २०२६ मध्ये हार्परला प्रथमच आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघात स्थान मिळाले. ऑस्ट्रेलियाच्या [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६-२७|दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यात]] नियमित यष्टीरक्षक [[ॲलेक्स कॅरे]]चा पर्याय म्हणून त्याचा संघात समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/sa-vs-aus-nic-maddinson-and-sam-harper-added-to-australia-s-test-squad-in-south-africa-1556765|title=Maddinson, Harper added to Australia's Test squad in South Africa|trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील ऑस्ट्रेलियाच्या कसोटी संघात मॅडिन्सन आणि हार्परचा समावेश|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|date=१ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * {{Cricinfo|id=772361}} {{कॉमन्स वर्ग}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Harper, Sam}} [[वर्ग:इ.स. १९९६ मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू]] ibhu68kh8zje1mv8xo93sqpjovsz2jl 2718088 2718087 2026-10-08T13:14:52Z अभय नातू 206 removed [[Category:हयात व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718088 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = सॅम हार्पर | image = 260329 D4 Sam Harper 01.jpg | caption = मार्च २०२६ मध्ये व्हिक्टोरियाकडून प्रथम श्रेणी क्रिकेट खेळताना हार्पर | country = | full_name = सॅम्युएल ब्रायन हार्पर | birth_date = {{birth date and age|1996|12|10|df=yes}} | birth_place = [[वॉन्टिर्ना]], व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया | death_date = | death_place = | batting = उजव्या हाताने | bowling = | role = [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक-फलंदाज]] | club1 = [[व्हिक्टोरिया बुशरेंजर्स|व्हिक्टोरिया]] | year1 = {{nowrap|२०१५/१६-वर्तमान}} | club2 = [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया XI]] | year2 = {{nowrap|२०१६/१७}} | club3 = [[मेलबर्न स्टार्स]] | year3 = २०१६/१७ | club4 = [[मेलबर्न रेनेगेड्स]] | year4 = २०१८/१९-२०२२/२३ | club5 = [[मेलबर्न स्टार्स]] | year5 = २०२३/२४-वर्तमान | club6 = [[गॅल गॅलन्ट्स]] | year6 = २०२६-वर्तमान | columns = 3 | hidedeliveries = true | column1 = [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट|प्रथम श्रेणी]] | matches1 = ६९ | runs1 = २,९३० | bat avg1 = २८.१७ | 100s/50s1 = ६/१० | top score1 = १५१ | catches/stumpings1 = २५६/११ | column2 = [[लिस्ट-अ सामने|लिस्ट-अ]] | matches2 = ४९ | runs2 = १,२१० | bat avg2 = २६.८८ | 100s/50s2 = ०/१० | top score2 = ९६ | catches/stumpings2 = ५७/८ | column3 = [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०]] | matches3 = ११४ | runs3 = २,४३७ | bat avg3 = २४.१२ | 100s/50s3 = १/१५ | top score3 = ११०[[नाबाद|*]] | catches/stumpings3 = ७१/१३ | date = ३ ऑक्टोबर | year = २०२६ | source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/sam-harper-772361 [[क्रिकइन्फो]] }} '''सॅम्युएल ब्रायन हार्पर''' (जन्म १० डिसेंबर १९९६) हा ऑस्ट्रेलियन [[क्रिकेट]] खेळाडू आहे.<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/772361.html |title=Sam Harper |trans-title=सॅम हार्पर |access-date=५ फेब्रुवारी २०१६ |work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> त्याने ३ फेब्रुवारी २०१६ रोजी [[२०१५–१६ शेफील्ड शील्ड|२०१५-१६ शेफील्ड शील्ड]] स्पर्धेत [[व्हिक्टोरिया बुशरेंजर्स|व्हिक्टोरिया]] संघाकडून [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट|प्रथम श्रेणी क्रिकेटमध्ये]] पदार्पण केले.<ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895943.html |title=Sheffield Shield, 16th Match: Victoria v Tasmania at Melbourne, Feb 3–5, 2016 |trans-title=शेफील्ड शील्ड, १६ वा सामना: व्हिक्टोरिया विरुद्ध तस्मानिया, मेलबर्न, ३-५ फेब्रुवारी २०१६ |access-date=५ फेब्रुवारी २०१६ |work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> त्याने २६ डिसेंबर २०१६ रोजी २०१६-१७ बिग बॅश लीगमध्ये [[मेलबर्न स्टार्स]]कडून [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|ट्वेंटी-२०]] (टी२०) क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1023591.html |title=Big Bash League, 6th Match: Hobart Hurricanes v Melbourne Stars at Hobart, Dec 26, 2016 |trans-title=बिग बॅश लीग, सहावा सामना: होबार्ट हरिकेन्स विरुद्ध मेलबर्न स्टार्स, होबार्ट, २६ डिसेंबर २०१६ |access-date=२६ डिसेंबर २०१६ |work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> २०२२ मध्ये हार्पर [[डीकिन विद्यापीठ]] येथे आरोग्य आणि शारीरिक शिक्षण या विषयातील पदवीचे शिक्षण घेत होता.<ref>{{cite web |title=Elite Athlete Program Profiles |trans-title=एलिट खेळाडू कार्यक्रम परिचय |url=https://www.deakin.edu.au/students/get-involved/elite-athlete-program-profiles |publisher=डीकिन विद्यापीठ |access-date=१३ मार्च २०२२}}</ref> जुलै २०२३ मध्ये, खेळाडूंच्या अदलाबदलीनंतर हार्पर २०२३/२४ हंगामासाठी पुन्हा [[मेलबर्न स्टार्स]]मध्ये सामील होणार असल्याची घोषणा करण्यात आली, तर [[ॲडम झाम्पा]] [[मेलबर्न रेनेगेड्स]]मध्ये सामील झाला. ऑक्टोबर २०२६ मध्ये हार्परला प्रथमच आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघात स्थान मिळाले. ऑस्ट्रेलियाच्या [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६-२७|दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यात]] नियमित यष्टीरक्षक [[ॲलेक्स कॅरे]]चा पर्याय म्हणून त्याचा संघात समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/sa-vs-aus-nic-maddinson-and-sam-harper-added-to-australia-s-test-squad-in-south-africa-1556765|title=Maddinson, Harper added to Australia's Test squad in South Africa|trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील ऑस्ट्रेलियाच्या कसोटी संघात मॅडिन्सन आणि हार्परचा समावेश|publisher=[[क्रिकइन्फो]]|date=१ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * {{Cricinfo|id=772361}} {{कॉमन्स वर्ग}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Harper, Sam}} [[वर्ग:इ.स. १९९६ मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू]] tvd8z0qltmr3uley7v9169rcv85kw5u 0 385098 2718037 2718030 2026-10-08T12:02:52Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2718037 wikitext text/x-wiki '''[[नाना पाटेकर]]''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]] – [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटसृष्टीत]] कार्यरत असलेले अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> एक अभिनेता म्हणून, ते ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' या चित्रपटातील भूमिकेसाठी विशेष ओळखला जातो, ज्यासाठी त्याला [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] मिळाला. त्यांना ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) मधील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि [[फिल्मफेर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला. त्यानंतर त्यांना ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२) या चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कार]] मिळाला. १९९५ मध्ये, त्यांना ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४) चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] तसेच फिल्मफेर आणि स्क्रीन पुरस्कार मिळाला. नंतर त्यांनी ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील भूमिकेसाठी दुसरा [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कारही]] मिळवला. २०१८ मध्ये त्यांना ''[[नटसम्राट|नटसम्राटमधील]]'' अभिनयासाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा फिल्मफेअर]] मराठी पुरस्कार मिळाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|title=Jio Filmfare Awards Marathi 2017: Complete winners' list|last=Rohan Valecha, Vaibhavi V Risbood|date=28 October 2017|website=The Times of India|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725102955/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|archive-date=25 July 2018|access-date=29 September 2018}}</ref> १९७८ साली प्रदर्शित झालेल्या ''[[गमन (चित्रपट)|'गमन']]'' या चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केल्यानंतर पाटेकर यांनी काही [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि बॉलिवूड चित्रपटांमध्ये अभिनय केला. या भूमिकांनंतर, ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) या चित्रपटातील गँगस्टरच्या भूमिकेचे कौतुक झाले, ज्यासाठी त्यांना [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला. नंतर, त्यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|'प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' ' (१९९४) मध्ये अभिनय तसेच प्रथम दिग्दर्शन देखील केले. त्यानंतर पाटेकर यांनी १९९० च्या दशकातील अनेक व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी चित्रपटांमध्ये अभिनय केला आणि त्यांच्या अभिनयासाठी समीक्षकांची प्रशंसा मिळवली, ज्यामध्ये ''[[राजू बन गया जेंटलमन|'राजू बन गया जेंटलमॅन']]'' (१९९२); ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२), ज्यासाठी त्यांना [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला; ''[[भारताचा ध्वज|'तिरंगा']]'' (१९९३); ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आणि फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला; ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' (१९९६), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा दुसरा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला; आणि ''[[खामोशी: द म्युझिकल|'खामोशी: द म्युझिकल]]'' (१९९६) यांचा समावेश आहे. २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, त्यांच्या ''[[शक्ती: द पॉवर|'शक्ती: द पॉवर']]'' (२००२) आणि ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील अभिनयासाठी कौतुक झाले; यापैकी 'अपहरण' चित्रपटासाठी त्याला फिल्मफेअरचा दुसरा सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा पुरस्कार मिळाला. पाटेकर यांचे सर्वाधिक कमाई करणारे चित्रपट तेव्हा प्रदर्शित झाले, जेव्हा त्यांनी ''वेलकम'' (२००७) या विनोदी चित्रपटात आणि त्याच्या सिक्वेल ''वेलकम बॅक'' (२०१५) मध्ये एका गँगस्टरची भूमिका साकारली, आणि ''राजनिती''' (२०१०) या राजकीय थ्रिलरमध्ये एका राजकारण्याची भूमिका साकारली. २०१६ मध्ये त्यांनी ''[[नटसम्राट|'नटसम्राट']]'' या मराठी चित्रपटात मुख्य भूमिका साकारली. त्यांनी ''[[काला (चित्रपट)|'काला]]'' (२०१८) मध्ये काम करण्यापूर्वी, द्विभाषिक ''बोम्मलट्टम'' (२००८) मधून तमिळ चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. == चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! शीर्षक !! भूमिका !! भाषा !! नोंदी !! संदर्भ |- |align="center" | १९७८ || ''गमन'' || वासू |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |title=You might not know the real name of Nana Patekar |url=http://www.indiaherald.com/Movies/Read/994628878/You-might-not-know-the-real-name-of-Nana-Patekar |access-date=2023-12-20 |website=indiaherald.com |language=en}}</ref> |- |align="center" | १९७९ || ''[[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]]'' || स्माग्लर | [[मराठी भाषा|मराठी]]||सहाय्यक भूमिका | rowspan="5" |<ref name=":1">{{Cite web |title=Nana Patekar |url=https://www.india.com/topic/nana-patekar/ |access-date=2023-12-20 |website=www.india.com |language=en}}</ref> |- | align="center" | १९८० || ''[[भालू (चित्रपट)|भालू]]'' || रंगाराव|| rowspan="3" |मराठी || |- | align="center" | १९८२ || ''रघु मैना''|| रघु || |- | align="center" | १९८३ || ''सावित्री''|| बबन || |- |align="center" rowspan="2" | १९८४ || ''आज की आवाज'' || जगमोहनदास | rowspan="2" |हिंदी|| |- | ''गिद्ध'' || वीरप्पन|| |<ref>{{Cite news |title=Giddh: The Vulture |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/giddh-the-vulture/movieshow/61326821.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९८५ || ''गड जेजुरी जेजुरी'' || खंडू |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2001-08-27 |title=Nana Patekar's debut film to be auctioned |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/nana-patekars-debut-film-to-be-auctioned/articleshow/95388417.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=3 | १९८६ || ''अंकुश'' || रविंद्र केळकर 'रवी' |हिंदी|| |<ref name=":2">{{Cite web |title=नाना पाटेकर |url=https://www.lokmatnews.in/topics/nana-patekar/news/ |access-date=2023-12-20 |website=Lokmat News Hindi |language=hi}}</ref> |- || ''माफीचा साक्षीदार'' || राघवेंद्र |मराठी|| |<ref>{{Cite web |title=Maficha Sakshidar - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/maficha_sakshidar |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- || ''फाँसी का फंदा'' || राघवेंद्र | rowspan="38" |हिंदी|| | |- |align="center" rowspan=6 | १९८७ || ''[[शीला (१९८७ चित्रपट)|शीला]]'' || {{लागू नाही}} || |<ref>{{Cite web|url=https://iprmentlaw.com/wp-content/uploads/2021/05/ordjud-2021-04-22T075459.007.pdf|title=IN THE HIGH COURT OF JUDICATURE AT BOMBAY ORDINARY ORIGINAL CIVIL JURISDICTION IN ITS COMMERCIAL DIVISION INTERIM APPLICATION (L) NO 4402 OF 2021 IN COMM (I.P.) SUIT NO. 4398 OF 2021|work=[[मुंबई उच्च न्यायालय]]|date=२१ एप्रिल २०२१|access-date=१९ एप्रिल २०२६}}</ref> |- || ''सूत्रधार'' || कुमार || | |- || ''[[मोहरे]]'' || अब्दुल || |<ref name=":1" /> |- || ''[[अंधा युद्ध]]'' || एस. पी. सुहास दांडेकर || | |- || ''[[प्रतिघात]]'' || माजी-कॉन्स्टेबल करमवीर || |<ref name=":2" /><ref name=":1" /> |- || ''[[अवाम (चित्रपट)|अवाम]]'' || कर्नल मुस्तफा अली झाहिदी || |<ref>{{Cite web |date=2016-11-30 |title=Awam |url=https://www.rottentomatoes.com/m/awam |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=3 | १९८८ || ''[[त्रिषाग्नी]]'' || उच्चंदा || |<ref>{{Cite news |title=Trishagni |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/trishagni/movieshow/61329607.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[सागर संगम]]'' || रामनाथ शास्त्री / रामू उस्ताद || | |- || ''[[सलाम बॉम्बे!]]'' || बाबा || |<ref>{{Cite web |date=1988-10-07 |title=Salaam Bombay! - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/salaam_bombay |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="3" | १९९० || ''[[परिंदा]]'' || अण्णा शेठ || |<ref>{{Cite web |title=दो वक्त की रोटी के लिए आठ किलोमीटर की चढ़ाई कर फिल्मों के पोस्टर पेंट करते थे नाना, फिर यूं पलटी किस्मत और बन गए स्टार |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/nana-patekar-birthday-know-some-interesting-facts-about-actor-career-and-his-personal-life |access-date=2023-12-20 |website=अमर उजाला |language=hi}}</ref> |- || ''[[थोडासा रुमानी हो जायें]]'' || नटवरलाल || |<ref name=":3">{{Cite web |last=DHNS |title=Unmatched star |url=https://www.deccanherald.com/features/unmatched-star-2152214 |access-date=2023-12-20 |website=डेक्कन हेराल्ड |language=en}}</ref> |- || ''[[दिशा (चित्रपट)|दिशा]]''|| वसंत डी. मांद्रे || | |- |align="center" rowspan="2" | १९९१ || ''[[प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' || मेजर चव्हाण || तसेच दिग्दर्शक {{no wrap|आणि पटकथा लेखक}} |<ref name=":3" /> |- || ''[[दीक्षा (चित्रपट)|दीक्षा]]'' || कोगा पंडित || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९२ || ''[[राजू बन गया जंटलमन]]'' || जय || | |- || ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]'' || मजिद खान || |<ref name=":1" /> |- |align="center" | १९९३ || ''[[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]]'' || शिवाजीराव वागळे || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९४ || ''[[क्रांतिवीर]]'' || प्रताप नारायण टिळक || |<ref name=":2" /> |- || ''[[अभय (द फिअरलेस)|अभय]]'' || भूत (घोस्ट) || |<ref>{{Cite news |title=Abhay |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/abhay/movieshow/61329861.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९९५ || ''[[हम दोनो (१९९५ चित्रपट)|हम दोनो]]'' || विशाल सैगल || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९६ || ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]'' || विश्वनाथ || |<ref name=":2" /> |- || ''[[खामोशी: द म्युझिकल]]'' || जोसेफ ब्रागांझा || |<ref>{{Cite web |date=2021-08-07 |title=When Sanjay was 'quite traumatised and harassed' by a cast member of Khamoshi |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/when-sanjay-leela-bhansali-was-quite-traumatised-and-harassed-by-a-cast-member-of-khamoshi-101628331463696.html |access-date=2023-12-20 |website=हिंदुस्तान टाइम्स |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९७ || ''[[गुलाम-ए-मुस्तफा]]'' || गुलाम-ए-मुस्तफा || |<ref>{{Cite web |title=Ghulam-E-Musthafa - Movie - Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=2634 |access-date=2023-12-20 |website=boxofficeindia.com}}</ref> |- || ''[[यशवंत (चित्रपट)|यशवंत]]'' || यशवंत लोहार || |<ref name=":4">{{Cite news |date=2009-03-25 |title=Nana Patekar plays a cop again |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/nana-patekar-plays-a-cop-again/articleshow/4310102.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९८ || ''[[युगपुरुष]]'' || अनिरुद्ध || | |- || ''[[वजूद (१९९८ चित्रपट)|वजूद]]'' || मल्हार गोपाळदास अग्निहोत्री / कर्नल लट्टी || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=2 | १९९९ || ''[[हू तू तू]]'' || भाऊ || | |- || ''[[कोहराम]]'' || मेजर अजित आर्य || |<ref name=":4" /> |- |align="center" rowspan=2 | २००० || ''[[गँग (चित्रपट)|गँग]]'' || अब्दुल || | |- || ''[[तरकीब]]'' || सीबीआय इन्स्पेक्टर जसराज पटेल || | |- |align="center" rowspan=2 | २००२ || ''[[वध (२००२ चित्रपट)|वध]]'' || डॉ. अर्जुन सिंग || | |- || ''[[शक्ती: द पॉवर]]'' || नरसिंहा || | |- |align="center" rowspan=3 | २००३ || ''[[भूत (चित्रपट)|भूत]]'' || इन्स्पेक्टर लियकत कुरेशी || | |- || ''[[डरना मना है]]'' || जॉन रॉड्रिग्स ||भाग: {{no wrap|"गॉस्टली लिफ्ट"}} | |- || ''[[आंच]]'' || महादेव || | |- |align="center" | २००४ || ''[[अब तक छप्पन]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे || |<ref name=":3" /> |- |align="center" rowspan=3 | २००५ || ''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' || तब्रेझ आलम | |<ref name=":1" /> |- || ''[[पक पक पकाक]]'' || भुत्या |मराठी|| |<ref>{{Cite news |title='Pak Pak Pakaak' |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/photofeatures/nana-patekar-marathi-movies-of-the-actor-you-should-not-miss/pak-pak-pakaak/photostory/63529381.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[ब्लफमास्टर!]]'' || चंद्रा पारेश (चंदू) | rowspan="9" |हिंदी|| | |- |align="center" rowspan=2|२००६ |''[[फिर हेरा फेरी]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) |<ref>{{Cite web |date=2006-06-09 |title=Phir Hera Pheri Cast List {{!}} Phir Hera Pheri Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/phir-hera-pheri/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- | ''[[टॅक्सी नंबर ९२११]]'' || राघव शास्त्री || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=5 | २००७ || ''[[हॅट्रिक (चित्रपट)|हॅट्रिक]]'' || डॉक्टर || | |- || ''[[दस कहानियां]]'' || फुगे विकणारा माणूस || भाग: "गुब्बारे" | |- || ''[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|वेलकम]]'' || डॉन उदय शेट्टी || |<ref name=":1" /> |- || ''[[यात्रा (२००७ चित्रपट)|यात्रा]]'' || दशरथ जोगळेकर || | |- || ''[[द पूल (२००७ चित्रपट)|द पूल]]'' || बंगल्याचा मालक || | |- | rowspan="2" align="center" | २००८ || ''[[एक: द पॉवर ऑफ वन]]'' || सीबीआय अधिकारी राणे || | |- | ''[[बोम्मलट्टम (२००८ चित्रपट)|बोम्मलट्टम]]'' || राणा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || || |- |align="center" rowspan="4" | २०१० || ''[[पाठशाला]]'' || प्राचार्य आदित्य सहाय | rowspan="3" | हिंदी|| | |- || ''[[राजनीती]]'' || ब्रिज गोपाळ || |<ref>{{Cite web |last=Kacker |first=Ishan |date=2023-03-29 |title=Raajneeti: A Powerful Ensemble, Fueled By Nuanced Storytelling |url=https://www.filmcompanion.in/readers-articles/raajneeti-netflix-a-powerful-ensemble-fueled-by-nuanced-storytelling-prakash-jha-ranbir-kapoor-katrina-kaif-ajay-devgn |access-date=2023-12-20 |website=www.filmcompanion.in |language=en}}</ref> |- || ''[[तुम मिलो तो सही]]'' || सुब्रह्मण्यम || |<ref>{{Cite web |last2= |title=Tum Milo Toh Sahi: Only if you insist |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews/tum-milo-toh-sahi-only-if-you-insist/articleshow/21894854.cms |access-date=2023-12-20 |website=बेंगलोर मिरर |language=en}}</ref> |- || ''[[यक्ष (चित्रपट)|यक्ष]]'' || पोलीस अधिकारी |[[कन्नड भाषा|कन्नड]]|| |<ref>{{Cite web |title=Nana Patekar all set for Kannada debut |url=https://movies.rediff.com/slide-show/2010/jun/16/slide-show-1-south-nana-patakars-kannada-debut.htm |access-date=2023-12-20 |website=रीडिफ |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०११ || ''[[शागीर्द (२०११ चित्रपट)|शागीर्द]]'' || हनुमंत सिंग |हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com">{{Cite web |date=2023-12-21 |title=Bollywood News, Movie Reviews, Ratings, Latest Videos, Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[देवूळ]]'' || भाऊ गालंडे |मराठी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-08-10 |title=Deool Meme Templates |url=https://bharatiyavishwa.com/deool-meme-templates/ |access-date=2023-12-20 |website=भारतीय विश्व |language=en-GB}}</ref> |- |align="center" | २०१२ || ''[[कमाल धमाल मालामाल]]'' || कल्लू | rowspan="2" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |title=Shreyas Talpade On Apologising For His 2012 Film Scene: I Don't Become A Smaller Person |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/shreyas-talpade-on-apologising-for-his-2012-film-scene-i-don-t-become-a-smaller-person-news-262851 |access-date=2023-12-20 |website=आउटलुक इंडिया|date=17 February 2023 }}</ref> |- |align="center" rowspan="1" | २०१३ || ''[[द अटॅक्स ऑफ २६/११ (चित्रपट)|द अटॅक्स ऑफ २६/११]]'' || [[राकेश मारिया]] || | |<ref>{{Cite web |title=Ramu and Nana reunite after 10 years |url=http://www.koimoi.com/bollywood-news/ramu-and-nana-reunite-after-10-years/ |access-date=2023-12-20 |website=कोइमोई |date=13 September 2012 }}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१४ || ''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हीरो]]'' || डॉ. [[प्रकाश आमटे]] | rowspan="2" |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2017-01-13 |title=Nana loves pairing up with Sonali |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Nana-loves-pairing-up-with-Sonali/articleshow/44501761.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[यशवंतराव चव्हाण - बखर एका वादळाची]]'' || प्रताप देशमुख || | |- |align="center" | २०१५ || ''[[वेलकम बॅक (हिंदी चित्रपट)|वेलकम बॅक]]'' || उदय शेट्टी || |<ref>{{Cite web |date=2015-09-02 |title=There is no replacement for Akshay Kumar: Anees Bazmee |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/there-is-no-replacement-for-akshay-kumar-anees-bazmee/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१५ || ''[[अब तक छप्पन २]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे | rowspan="2" | हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com"/> |- |align="center" rowspan="3" | २०१६ | ''[[द जंगल बुक (२०१६ चित्रपट)|द जंगल बुक]]'' | शेर खान | इंग्रजी | हिंदी डब |<ref name=":1" /> |- || ''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' || गणपतराव रामचंद्र बेलवलकर |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2016-01-04 |title=Natsamrat Review: Nana Patekar brilliance reminds us what Bollywood is missing out on |url=https://www.firstpost.com/entertainment/natsamrat-review-nana-patekar-reminds-us-of-his-greatness-making-us-wonder-if-bollywood-can-get-better-than-this-film-in-2016-2568876.html |access-date=2023-12-20 |website=फर्स्टपोस्ट |language=en}}</ref> |- || ''[[फायनल कट ऑफ डायरेक्टर]]'' || राणा | rowspan="3" | हिंदी|| अंशतः तमिळमध्ये ''बोम्मलट्टम'' (२००८) म्हणून पुनर्रचित |<ref>{{Cite news |title=Final Cut Of DirectorUA |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-details/final-cut-of-director/movieshow/61300033.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१७ || ''[[वेडिंग एनिव्हर्सरी]]'' || नगरजुन || |<ref>{{Cite web |date=2017-02-24 |title=Wedding Anniversary Cast List {{!}} Wedding Anniversary Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/wedding-anniversary/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[गोलमाल अगेन]]'' || स्वतः || अतिथी भूमिका (कॅमिओ) |<ref>{{Cite web |last=Saha |first=Shubha Shetty |date=2017-10-20 |title='Golmaal Again' movie review: It's a side-splitting entertainer – if you don't care for logic |url=https://scroll.in/reel/854774/golmaal-again-movie-review-its-a-side-splitting-entertainer-if-you-dont-care-for-logic |access-date=2023-12-20 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१८ || ''[[आपला माणूस]]'' || मारुती नगरगोजे / आबा गोखले |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2017-12-24 |title=Ajay Devgn announces his first Marathi venture Aapla Manus. Watch Video |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/ajay-devgn-marathi-venture-aapla-manus-watch-video-4997022/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> |- |''[[काला (२०१८ चित्रपट)|काला]]'' || हरिदेव अभ्यंकर |[[तमिळ भाषा|तमिळ]] | |<ref>{{Cite web |last=Keramalu |first=Karthik |date=2018-06-09 |title='Kaala': Decoding Rajinikanth's Nemesis, Nana Patekar as Hari Dada |url=https://www.thequint.com/entertainment/indian-cinema/nana-patekar-hari-dada-in-rajinikanth-kaala-pa-ranjith-film |access-date=2023-12-20 |website=द क्विंट |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२० || ''[[इट्स माय लाइफ (चित्रपट)|इट्स माय लाइफ]]'' || व्यावसायिक | rowspan="4" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-11-29 |title=It's My Life Cast List {{!}} It's My Life Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/its-my-life/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२२ || ''[[तडका (चित्रपट)|तडका]]'' || तुकाराम दळवी || |<ref>{{Cite web |title=Tadka: Prakash Raj to join hands with Ilaiyaraaja for his Bollywood directorial |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/tadka-prakash-raj-to-join-hands-with-ilaiyaraaja-for-his-bollywood-directorial-316667-2016-04-06 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=6 April 2016 |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2| २०२३ | ''[[गदर २]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) | <ref>{{Cite web |title=Nana Patekar gives voiceover for Sunny Deol, Ameesha Patel 'Gadar 2' |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/nana-patekar-voiceover-gadar-2-ameesha-patel-sunny-deol-2401033-2023-07-03 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=3 July 2023 |language=en}}</ref> |- | ''[[द व्हॅक्सीन वॉर]]'' || डॉ. बलराम भार्गव || |<ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Anuj |date=2023-09-28 |title='The Vaccine War' movie review: Nana Patekar and Pallavi Joshi drive this toolkit of a film |language=en-IN |work=द हिंदू |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-vaccine-war-movie-review-nana-patekar-and-pallavi-joshi-drive-this-toolkit-of-a-film/article67357024.ece |access-date=2023-12-20 |issn=0971-751X}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | २०२४ || ''[[ओले आले]]'' || ओंकार लेले |मराठी | |<ref>{{Cite news |date=2023-12-19 |title='Ole Aale': Nana Patekar, Siddharth Chandekar and Sayali Sanjeev starrer is all set to hit screens on January 5, 2024 |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/ole-aale-nana-patekar-siddharth-chandekar-and-sayali-sanjeev-starrer-is-all-set-to-hit-screens-on-january-5-2024/articleshow/106120777.cms?from=mdr |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |''[[वनवास (२०२४ चित्रपट)|वनवास]]'' | प्रताप सिंघानिया (वीरचे काका) | rowspan=4|हिंदी | |<ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/nana-patekar-utkarsh-sharma-star-anil-sharmas-vanvaas-film-release-december-20-2024-first-poster/|title=Nana Patekar and Utkarsh Sharma to star in Anil Sharma's Vanvaas; film to release on December 20, 2024; first poster out |date=21 October 2024|work=बॉलीवूड हंगामा|access-date=21 October 2024}}</ref> |- | align="center" | २०२५ | ''[[हाउसफुल ५]]'' || दगडू हुलगुंद || |<ref>{{Cite news |title=Housefull 5: Akshay Kumar's BTS PICS with Riteish Deshmukh, Johny Lever and Ranjeet go viral on the internet; fan says 'Ab ayega maja' |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/housefull-5-akshay-kumars-bts-pics-with-riteish-deshmukh-johny-lever-and-ranjeet-go-viral-on-the-internet-fan-says-ab-ayega-maja-1349880?amp |work=पिंकव्हिला |date=24 September 2024 |access-date=10 October 2024}}</ref> |- | align="center" rowspan=2 | २०२६ | ''[[ओ रोमियो]]'' | इस्माईल खान | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=6 January 2025 |title=Shahid Kapoor drops FIRST photo from the sets of Sajid Nadiadwala, Vishal Bhardwaj film| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/shahid-kapoor-drops-first-photo-sets-sajid-nadiadwala-vishal-bhardwaj-film/ |access-date=6 January 2025}}</ref> |- |''[[सुबेदार (चित्रपट)|सुबेदार]]'' | नाना वाघमारे |विशेष भूमिका |<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=BREAKING: Uday Bhai and Majnu Bhai reunite; Nana Patekar features in an exciting cameo in Anil Kapoor-starrer Subedaar| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-uday-bhai-majnu-bhai-reunite-nana-patekar-features-exciting-cameo-anil-kapoor-starrer-subedaar/|access-date=5 March 2026}}</ref> |} gecmzw7e3fo5ut699xx67kwm5lxjy5q 2718089 2718037 2026-10-08T13:15:40Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[नाना पाटेकर चित्रपट सूची]] वरुन [[नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2718037 wikitext text/x-wiki '''[[नाना पाटेकर]]''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]] – [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटसृष्टीत]] कार्यरत असलेले अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> एक अभिनेता म्हणून, ते ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' या चित्रपटातील भूमिकेसाठी विशेष ओळखला जातो, ज्यासाठी त्याला [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] मिळाला. त्यांना ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) मधील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि [[फिल्मफेर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला. त्यानंतर त्यांना ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२) या चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कार]] मिळाला. १९९५ मध्ये, त्यांना ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४) चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] तसेच फिल्मफेर आणि स्क्रीन पुरस्कार मिळाला. नंतर त्यांनी ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील भूमिकेसाठी दुसरा [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कारही]] मिळवला. २०१८ मध्ये त्यांना ''[[नटसम्राट|नटसम्राटमधील]]'' अभिनयासाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा फिल्मफेअर]] मराठी पुरस्कार मिळाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|title=Jio Filmfare Awards Marathi 2017: Complete winners' list|last=Rohan Valecha, Vaibhavi V Risbood|date=28 October 2017|website=The Times of India|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725102955/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|archive-date=25 July 2018|access-date=29 September 2018}}</ref> १९७८ साली प्रदर्शित झालेल्या ''[[गमन (चित्रपट)|'गमन']]'' या चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केल्यानंतर पाटेकर यांनी काही [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि बॉलिवूड चित्रपटांमध्ये अभिनय केला. या भूमिकांनंतर, ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) या चित्रपटातील गँगस्टरच्या भूमिकेचे कौतुक झाले, ज्यासाठी त्यांना [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला. नंतर, त्यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|'प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' ' (१९९४) मध्ये अभिनय तसेच प्रथम दिग्दर्शन देखील केले. त्यानंतर पाटेकर यांनी १९९० च्या दशकातील अनेक व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी चित्रपटांमध्ये अभिनय केला आणि त्यांच्या अभिनयासाठी समीक्षकांची प्रशंसा मिळवली, ज्यामध्ये ''[[राजू बन गया जेंटलमन|'राजू बन गया जेंटलमॅन']]'' (१९९२); ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२), ज्यासाठी त्यांना [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला; ''[[भारताचा ध्वज|'तिरंगा']]'' (१९९३); ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आणि फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला; ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' (१९९६), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा दुसरा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला; आणि ''[[खामोशी: द म्युझिकल|'खामोशी: द म्युझिकल]]'' (१९९६) यांचा समावेश आहे. २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, त्यांच्या ''[[शक्ती: द पॉवर|'शक्ती: द पॉवर']]'' (२००२) आणि ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील अभिनयासाठी कौतुक झाले; यापैकी 'अपहरण' चित्रपटासाठी त्याला फिल्मफेअरचा दुसरा सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा पुरस्कार मिळाला. पाटेकर यांचे सर्वाधिक कमाई करणारे चित्रपट तेव्हा प्रदर्शित झाले, जेव्हा त्यांनी ''वेलकम'' (२००७) या विनोदी चित्रपटात आणि त्याच्या सिक्वेल ''वेलकम बॅक'' (२०१५) मध्ये एका गँगस्टरची भूमिका साकारली, आणि ''राजनिती''' (२०१०) या राजकीय थ्रिलरमध्ये एका राजकारण्याची भूमिका साकारली. २०१६ मध्ये त्यांनी ''[[नटसम्राट|'नटसम्राट']]'' या मराठी चित्रपटात मुख्य भूमिका साकारली. त्यांनी ''[[काला (चित्रपट)|'काला]]'' (२०१८) मध्ये काम करण्यापूर्वी, द्विभाषिक ''बोम्मलट्टम'' (२००८) मधून तमिळ चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. == चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! शीर्षक !! भूमिका !! भाषा !! नोंदी !! संदर्भ |- |align="center" | १९७८ || ''गमन'' || वासू |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |title=You might not know the real name of Nana Patekar |url=http://www.indiaherald.com/Movies/Read/994628878/You-might-not-know-the-real-name-of-Nana-Patekar |access-date=2023-12-20 |website=indiaherald.com |language=en}}</ref> |- |align="center" | १९७९ || ''[[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]]'' || स्माग्लर | [[मराठी भाषा|मराठी]]||सहाय्यक भूमिका | rowspan="5" |<ref name=":1">{{Cite web |title=Nana Patekar |url=https://www.india.com/topic/nana-patekar/ |access-date=2023-12-20 |website=www.india.com |language=en}}</ref> |- | align="center" | १९८० || ''[[भालू (चित्रपट)|भालू]]'' || रंगाराव|| rowspan="3" |मराठी || |- | align="center" | १९८२ || ''रघु मैना''|| रघु || |- | align="center" | १९८३ || ''सावित्री''|| बबन || |- |align="center" rowspan="2" | १९८४ || ''आज की आवाज'' || जगमोहनदास | rowspan="2" |हिंदी|| |- | ''गिद्ध'' || वीरप्पन|| |<ref>{{Cite news |title=Giddh: The Vulture |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/giddh-the-vulture/movieshow/61326821.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९८५ || ''गड जेजुरी जेजुरी'' || खंडू |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2001-08-27 |title=Nana Patekar's debut film to be auctioned |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/nana-patekars-debut-film-to-be-auctioned/articleshow/95388417.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=3 | १९८६ || ''अंकुश'' || रविंद्र केळकर 'रवी' |हिंदी|| |<ref name=":2">{{Cite web |title=नाना पाटेकर |url=https://www.lokmatnews.in/topics/nana-patekar/news/ |access-date=2023-12-20 |website=Lokmat News Hindi |language=hi}}</ref> |- || ''माफीचा साक्षीदार'' || राघवेंद्र |मराठी|| |<ref>{{Cite web |title=Maficha Sakshidar - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/maficha_sakshidar |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- || ''फाँसी का फंदा'' || राघवेंद्र | rowspan="38" |हिंदी|| | |- |align="center" rowspan=6 | १९८७ || ''[[शीला (१९८७ चित्रपट)|शीला]]'' || {{लागू नाही}} || |<ref>{{Cite web|url=https://iprmentlaw.com/wp-content/uploads/2021/05/ordjud-2021-04-22T075459.007.pdf|title=IN THE HIGH COURT OF JUDICATURE AT BOMBAY ORDINARY ORIGINAL CIVIL JURISDICTION IN ITS COMMERCIAL DIVISION INTERIM APPLICATION (L) NO 4402 OF 2021 IN COMM (I.P.) SUIT NO. 4398 OF 2021|work=[[मुंबई उच्च न्यायालय]]|date=२१ एप्रिल २०२१|access-date=१९ एप्रिल २०२६}}</ref> |- || ''सूत्रधार'' || कुमार || | |- || ''[[मोहरे]]'' || अब्दुल || |<ref name=":1" /> |- || ''[[अंधा युद्ध]]'' || एस. पी. सुहास दांडेकर || | |- || ''[[प्रतिघात]]'' || माजी-कॉन्स्टेबल करमवीर || |<ref name=":2" /><ref name=":1" /> |- || ''[[अवाम (चित्रपट)|अवाम]]'' || कर्नल मुस्तफा अली झाहिदी || |<ref>{{Cite web |date=2016-11-30 |title=Awam |url=https://www.rottentomatoes.com/m/awam |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=3 | १९८८ || ''[[त्रिषाग्नी]]'' || उच्चंदा || |<ref>{{Cite news |title=Trishagni |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/trishagni/movieshow/61329607.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[सागर संगम]]'' || रामनाथ शास्त्री / रामू उस्ताद || | |- || ''[[सलाम बॉम्बे!]]'' || बाबा || |<ref>{{Cite web |date=1988-10-07 |title=Salaam Bombay! - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/salaam_bombay |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="3" | १९९० || ''[[परिंदा]]'' || अण्णा शेठ || |<ref>{{Cite web |title=दो वक्त की रोटी के लिए आठ किलोमीटर की चढ़ाई कर फिल्मों के पोस्टर पेंट करते थे नाना, फिर यूं पलटी किस्मत और बन गए स्टार |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/nana-patekar-birthday-know-some-interesting-facts-about-actor-career-and-his-personal-life |access-date=2023-12-20 |website=अमर उजाला |language=hi}}</ref> |- || ''[[थोडासा रुमानी हो जायें]]'' || नटवरलाल || |<ref name=":3">{{Cite web |last=DHNS |title=Unmatched star |url=https://www.deccanherald.com/features/unmatched-star-2152214 |access-date=2023-12-20 |website=डेक्कन हेराल्ड |language=en}}</ref> |- || ''[[दिशा (चित्रपट)|दिशा]]''|| वसंत डी. मांद्रे || | |- |align="center" rowspan="2" | १९९१ || ''[[प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' || मेजर चव्हाण || तसेच दिग्दर्शक {{no wrap|आणि पटकथा लेखक}} |<ref name=":3" /> |- || ''[[दीक्षा (चित्रपट)|दीक्षा]]'' || कोगा पंडित || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९२ || ''[[राजू बन गया जंटलमन]]'' || जय || | |- || ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]'' || मजिद खान || |<ref name=":1" /> |- |align="center" | १९९३ || ''[[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]]'' || शिवाजीराव वागळे || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९४ || ''[[क्रांतिवीर]]'' || प्रताप नारायण टिळक || |<ref name=":2" /> |- || ''[[अभय (द फिअरलेस)|अभय]]'' || भूत (घोस्ट) || |<ref>{{Cite news |title=Abhay |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/abhay/movieshow/61329861.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९९५ || ''[[हम दोनो (१९९५ चित्रपट)|हम दोनो]]'' || विशाल सैगल || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९६ || ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]'' || विश्वनाथ || |<ref name=":2" /> |- || ''[[खामोशी: द म्युझिकल]]'' || जोसेफ ब्रागांझा || |<ref>{{Cite web |date=2021-08-07 |title=When Sanjay was 'quite traumatised and harassed' by a cast member of Khamoshi |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/when-sanjay-leela-bhansali-was-quite-traumatised-and-harassed-by-a-cast-member-of-khamoshi-101628331463696.html |access-date=2023-12-20 |website=हिंदुस्तान टाइम्स |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९७ || ''[[गुलाम-ए-मुस्तफा]]'' || गुलाम-ए-मुस्तफा || |<ref>{{Cite web |title=Ghulam-E-Musthafa - Movie - Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=2634 |access-date=2023-12-20 |website=boxofficeindia.com}}</ref> |- || ''[[यशवंत (चित्रपट)|यशवंत]]'' || यशवंत लोहार || |<ref name=":4">{{Cite news |date=2009-03-25 |title=Nana Patekar plays a cop again |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/nana-patekar-plays-a-cop-again/articleshow/4310102.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९८ || ''[[युगपुरुष]]'' || अनिरुद्ध || | |- || ''[[वजूद (१९९८ चित्रपट)|वजूद]]'' || मल्हार गोपाळदास अग्निहोत्री / कर्नल लट्टी || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=2 | १९९९ || ''[[हू तू तू]]'' || भाऊ || | |- || ''[[कोहराम]]'' || मेजर अजित आर्य || |<ref name=":4" /> |- |align="center" rowspan=2 | २००० || ''[[गँग (चित्रपट)|गँग]]'' || अब्दुल || | |- || ''[[तरकीब]]'' || सीबीआय इन्स्पेक्टर जसराज पटेल || | |- |align="center" rowspan=2 | २००२ || ''[[वध (२००२ चित्रपट)|वध]]'' || डॉ. अर्जुन सिंग || | |- || ''[[शक्ती: द पॉवर]]'' || नरसिंहा || | |- |align="center" rowspan=3 | २००३ || ''[[भूत (चित्रपट)|भूत]]'' || इन्स्पेक्टर लियकत कुरेशी || | |- || ''[[डरना मना है]]'' || जॉन रॉड्रिग्स ||भाग: {{no wrap|"गॉस्टली लिफ्ट"}} | |- || ''[[आंच]]'' || महादेव || | |- |align="center" | २००४ || ''[[अब तक छप्पन]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे || |<ref name=":3" /> |- |align="center" rowspan=3 | २००५ || ''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' || तब्रेझ आलम | |<ref name=":1" /> |- || ''[[पक पक पकाक]]'' || भुत्या |मराठी|| |<ref>{{Cite news |title='Pak Pak Pakaak' |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/photofeatures/nana-patekar-marathi-movies-of-the-actor-you-should-not-miss/pak-pak-pakaak/photostory/63529381.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[ब्लफमास्टर!]]'' || चंद्रा पारेश (चंदू) | rowspan="9" |हिंदी|| | |- |align="center" rowspan=2|२००६ |''[[फिर हेरा फेरी]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) |<ref>{{Cite web |date=2006-06-09 |title=Phir Hera Pheri Cast List {{!}} Phir Hera Pheri Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/phir-hera-pheri/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- | ''[[टॅक्सी नंबर ९२११]]'' || राघव शास्त्री || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=5 | २००७ || ''[[हॅट्रिक (चित्रपट)|हॅट्रिक]]'' || डॉक्टर || | |- || ''[[दस कहानियां]]'' || फुगे विकणारा माणूस || भाग: "गुब्बारे" | |- || ''[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|वेलकम]]'' || डॉन उदय शेट्टी || |<ref name=":1" /> |- || ''[[यात्रा (२००७ चित्रपट)|यात्रा]]'' || दशरथ जोगळेकर || | |- || ''[[द पूल (२००७ चित्रपट)|द पूल]]'' || बंगल्याचा मालक || | |- | rowspan="2" align="center" | २००८ || ''[[एक: द पॉवर ऑफ वन]]'' || सीबीआय अधिकारी राणे || | |- | ''[[बोम्मलट्टम (२००८ चित्रपट)|बोम्मलट्टम]]'' || राणा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || || |- |align="center" rowspan="4" | २०१० || ''[[पाठशाला]]'' || प्राचार्य आदित्य सहाय | rowspan="3" | हिंदी|| | |- || ''[[राजनीती]]'' || ब्रिज गोपाळ || |<ref>{{Cite web |last=Kacker |first=Ishan |date=2023-03-29 |title=Raajneeti: A Powerful Ensemble, Fueled By Nuanced Storytelling |url=https://www.filmcompanion.in/readers-articles/raajneeti-netflix-a-powerful-ensemble-fueled-by-nuanced-storytelling-prakash-jha-ranbir-kapoor-katrina-kaif-ajay-devgn |access-date=2023-12-20 |website=www.filmcompanion.in |language=en}}</ref> |- || ''[[तुम मिलो तो सही]]'' || सुब्रह्मण्यम || |<ref>{{Cite web |last2= |title=Tum Milo Toh Sahi: Only if you insist |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews/tum-milo-toh-sahi-only-if-you-insist/articleshow/21894854.cms |access-date=2023-12-20 |website=बेंगलोर मिरर |language=en}}</ref> |- || ''[[यक्ष (चित्रपट)|यक्ष]]'' || पोलीस अधिकारी |[[कन्नड भाषा|कन्नड]]|| |<ref>{{Cite web |title=Nana Patekar all set for Kannada debut |url=https://movies.rediff.com/slide-show/2010/jun/16/slide-show-1-south-nana-patakars-kannada-debut.htm |access-date=2023-12-20 |website=रीडिफ |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०११ || ''[[शागीर्द (२०११ चित्रपट)|शागीर्द]]'' || हनुमंत सिंग |हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com">{{Cite web |date=2023-12-21 |title=Bollywood News, Movie Reviews, Ratings, Latest Videos, Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[देवूळ]]'' || भाऊ गालंडे |मराठी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-08-10 |title=Deool Meme Templates |url=https://bharatiyavishwa.com/deool-meme-templates/ |access-date=2023-12-20 |website=भारतीय विश्व |language=en-GB}}</ref> |- |align="center" | २०१२ || ''[[कमाल धमाल मालामाल]]'' || कल्लू | rowspan="2" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |title=Shreyas Talpade On Apologising For His 2012 Film Scene: I Don't Become A Smaller Person |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/shreyas-talpade-on-apologising-for-his-2012-film-scene-i-don-t-become-a-smaller-person-news-262851 |access-date=2023-12-20 |website=आउटलुक इंडिया|date=17 February 2023 }}</ref> |- |align="center" rowspan="1" | २०१३ || ''[[द अटॅक्स ऑफ २६/११ (चित्रपट)|द अटॅक्स ऑफ २६/११]]'' || [[राकेश मारिया]] || | |<ref>{{Cite web |title=Ramu and Nana reunite after 10 years |url=http://www.koimoi.com/bollywood-news/ramu-and-nana-reunite-after-10-years/ |access-date=2023-12-20 |website=कोइमोई |date=13 September 2012 }}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१४ || ''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हीरो]]'' || डॉ. [[प्रकाश आमटे]] | rowspan="2" |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2017-01-13 |title=Nana loves pairing up with Sonali |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Nana-loves-pairing-up-with-Sonali/articleshow/44501761.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[यशवंतराव चव्हाण - बखर एका वादळाची]]'' || प्रताप देशमुख || | |- |align="center" | २०१५ || ''[[वेलकम बॅक (हिंदी चित्रपट)|वेलकम बॅक]]'' || उदय शेट्टी || |<ref>{{Cite web |date=2015-09-02 |title=There is no replacement for Akshay Kumar: Anees Bazmee |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/there-is-no-replacement-for-akshay-kumar-anees-bazmee/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१५ || ''[[अब तक छप्पन २]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे | rowspan="2" | हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com"/> |- |align="center" rowspan="3" | २०१६ | ''[[द जंगल बुक (२०१६ चित्रपट)|द जंगल बुक]]'' | शेर खान | इंग्रजी | हिंदी डब |<ref name=":1" /> |- || ''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' || गणपतराव रामचंद्र बेलवलकर |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2016-01-04 |title=Natsamrat Review: Nana Patekar brilliance reminds us what Bollywood is missing out on |url=https://www.firstpost.com/entertainment/natsamrat-review-nana-patekar-reminds-us-of-his-greatness-making-us-wonder-if-bollywood-can-get-better-than-this-film-in-2016-2568876.html |access-date=2023-12-20 |website=फर्स्टपोस्ट |language=en}}</ref> |- || ''[[फायनल कट ऑफ डायरेक्टर]]'' || राणा | rowspan="3" | हिंदी|| अंशतः तमिळमध्ये ''बोम्मलट्टम'' (२००८) म्हणून पुनर्रचित |<ref>{{Cite news |title=Final Cut Of DirectorUA |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-details/final-cut-of-director/movieshow/61300033.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१७ || ''[[वेडिंग एनिव्हर्सरी]]'' || नगरजुन || |<ref>{{Cite web |date=2017-02-24 |title=Wedding Anniversary Cast List {{!}} Wedding Anniversary Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/wedding-anniversary/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[गोलमाल अगेन]]'' || स्वतः || अतिथी भूमिका (कॅमिओ) |<ref>{{Cite web |last=Saha |first=Shubha Shetty |date=2017-10-20 |title='Golmaal Again' movie review: It's a side-splitting entertainer – if you don't care for logic |url=https://scroll.in/reel/854774/golmaal-again-movie-review-its-a-side-splitting-entertainer-if-you-dont-care-for-logic |access-date=2023-12-20 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१८ || ''[[आपला माणूस]]'' || मारुती नगरगोजे / आबा गोखले |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2017-12-24 |title=Ajay Devgn announces his first Marathi venture Aapla Manus. Watch Video |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/ajay-devgn-marathi-venture-aapla-manus-watch-video-4997022/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> |- |''[[काला (२०१८ चित्रपट)|काला]]'' || हरिदेव अभ्यंकर |[[तमिळ भाषा|तमिळ]] | |<ref>{{Cite web |last=Keramalu |first=Karthik |date=2018-06-09 |title='Kaala': Decoding Rajinikanth's Nemesis, Nana Patekar as Hari Dada |url=https://www.thequint.com/entertainment/indian-cinema/nana-patekar-hari-dada-in-rajinikanth-kaala-pa-ranjith-film |access-date=2023-12-20 |website=द क्विंट |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२० || ''[[इट्स माय लाइफ (चित्रपट)|इट्स माय लाइफ]]'' || व्यावसायिक | rowspan="4" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-11-29 |title=It's My Life Cast List {{!}} It's My Life Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/its-my-life/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२२ || ''[[तडका (चित्रपट)|तडका]]'' || तुकाराम दळवी || |<ref>{{Cite web |title=Tadka: Prakash Raj to join hands with Ilaiyaraaja for his Bollywood directorial |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/tadka-prakash-raj-to-join-hands-with-ilaiyaraaja-for-his-bollywood-directorial-316667-2016-04-06 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=6 April 2016 |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2| २०२३ | ''[[गदर २]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) | <ref>{{Cite web |title=Nana Patekar gives voiceover for Sunny Deol, Ameesha Patel 'Gadar 2' |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/nana-patekar-voiceover-gadar-2-ameesha-patel-sunny-deol-2401033-2023-07-03 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=3 July 2023 |language=en}}</ref> |- | ''[[द व्हॅक्सीन वॉर]]'' || डॉ. बलराम भार्गव || |<ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Anuj |date=2023-09-28 |title='The Vaccine War' movie review: Nana Patekar and Pallavi Joshi drive this toolkit of a film |language=en-IN |work=द हिंदू |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-vaccine-war-movie-review-nana-patekar-and-pallavi-joshi-drive-this-toolkit-of-a-film/article67357024.ece |access-date=2023-12-20 |issn=0971-751X}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | २०२४ || ''[[ओले आले]]'' || ओंकार लेले |मराठी | |<ref>{{Cite news |date=2023-12-19 |title='Ole Aale': Nana Patekar, Siddharth Chandekar and Sayali Sanjeev starrer is all set to hit screens on January 5, 2024 |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/ole-aale-nana-patekar-siddharth-chandekar-and-sayali-sanjeev-starrer-is-all-set-to-hit-screens-on-january-5-2024/articleshow/106120777.cms?from=mdr |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |''[[वनवास (२०२४ चित्रपट)|वनवास]]'' | प्रताप सिंघानिया (वीरचे काका) | rowspan=4|हिंदी | |<ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/nana-patekar-utkarsh-sharma-star-anil-sharmas-vanvaas-film-release-december-20-2024-first-poster/|title=Nana Patekar and Utkarsh Sharma to star in Anil Sharma's Vanvaas; film to release on December 20, 2024; first poster out |date=21 October 2024|work=बॉलीवूड हंगामा|access-date=21 October 2024}}</ref> |- | align="center" | २०२५ | ''[[हाउसफुल ५]]'' || दगडू हुलगुंद || |<ref>{{Cite news |title=Housefull 5: Akshay Kumar's BTS PICS with Riteish Deshmukh, Johny Lever and Ranjeet go viral on the internet; fan says 'Ab ayega maja' |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/housefull-5-akshay-kumars-bts-pics-with-riteish-deshmukh-johny-lever-and-ranjeet-go-viral-on-the-internet-fan-says-ab-ayega-maja-1349880?amp |work=पिंकव्हिला |date=24 September 2024 |access-date=10 October 2024}}</ref> |- | align="center" rowspan=2 | २०२६ | ''[[ओ रोमियो]]'' | इस्माईल खान | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=6 January 2025 |title=Shahid Kapoor drops FIRST photo from the sets of Sajid Nadiadwala, Vishal Bhardwaj film| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/shahid-kapoor-drops-first-photo-sets-sajid-nadiadwala-vishal-bhardwaj-film/ |access-date=6 January 2025}}</ref> |- |''[[सुबेदार (चित्रपट)|सुबेदार]]'' | नाना वाघमारे |विशेष भूमिका |<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=BREAKING: Uday Bhai and Majnu Bhai reunite; Nana Patekar features in an exciting cameo in Anil Kapoor-starrer Subedaar| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-uday-bhai-majnu-bhai-reunite-nana-patekar-features-exciting-cameo-anil-kapoor-starrer-subedaar/|access-date=5 March 2026}}</ref> |} gecmzw7e3fo5ut699xx67kwm5lxjy5q 2718091 2718089 2026-10-08T13:15:59Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718091 wikitext text/x-wiki '''[[नाना पाटेकर]]''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]] – [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटसृष्टीत]] कार्यरत असलेले अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> एक अभिनेता म्हणून, ते ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' या चित्रपटातील भूमिकेसाठी विशेष ओळखला जातो, ज्यासाठी त्याला [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] मिळाला. त्यांना ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) मधील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि [[फिल्मफेर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला. त्यानंतर त्यांना ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२) या चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कार]] मिळाला. १९९५ मध्ये, त्यांना ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४) चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] तसेच फिल्मफेर आणि स्क्रीन पुरस्कार मिळाला. नंतर त्यांनी ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील भूमिकेसाठी दुसरा [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कारही]] मिळवला. २०१८ मध्ये त्यांना ''[[नटसम्राट|नटसम्राटमधील]]'' अभिनयासाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा फिल्मफेअर]] मराठी पुरस्कार मिळाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|title=Jio Filmfare Awards Marathi 2017: Complete winners' list|last=Rohan Valecha, Vaibhavi V Risbood|date=28 October 2017|website=The Times of India|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725102955/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|archive-date=25 July 2018|access-date=29 September 2018}}</ref> १९७८ साली प्रदर्शित झालेल्या ''[[गमन (चित्रपट)|'गमन']]'' या चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केल्यानंतर पाटेकर यांनी काही [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि बॉलिवूड चित्रपटांमध्ये अभिनय केला. या भूमिकांनंतर, ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) या चित्रपटातील गँगस्टरच्या भूमिकेचे कौतुक झाले, ज्यासाठी त्यांना [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला. नंतर, त्यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|'प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' ' (१९९४) मध्ये अभिनय तसेच प्रथम दिग्दर्शन देखील केले. त्यानंतर पाटेकर यांनी १९९० च्या दशकातील अनेक व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी चित्रपटांमध्ये अभिनय केला आणि त्यांच्या अभिनयासाठी समीक्षकांची प्रशंसा मिळवली, ज्यामध्ये ''[[राजू बन गया जेंटलमन|'राजू बन गया जेंटलमॅन']]'' (१९९२); ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२), ज्यासाठी त्यांना [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला; ''[[भारताचा ध्वज|'तिरंगा']]'' (१९९३); ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आणि फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला; ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' (१९९६), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा दुसरा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला; आणि ''[[खामोशी: द म्युझिकल|'खामोशी: द म्युझिकल]]'' (१९९६) यांचा समावेश आहे. २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, त्यांच्या ''[[शक्ती: द पॉवर|'शक्ती: द पॉवर']]'' (२००२) आणि ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील अभिनयासाठी कौतुक झाले; यापैकी 'अपहरण' चित्रपटासाठी त्याला फिल्मफेअरचा दुसरा सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा पुरस्कार मिळाला. पाटेकर यांचे सर्वाधिक कमाई करणारे चित्रपट तेव्हा प्रदर्शित झाले, जेव्हा त्यांनी ''वेलकम'' (२००७) या विनोदी चित्रपटात आणि त्याच्या सिक्वेल ''वेलकम बॅक'' (२०१५) मध्ये एका गँगस्टरची भूमिका साकारली, आणि ''राजनिती''' (२०१०) या राजकीय थ्रिलरमध्ये एका राजकारण्याची भूमिका साकारली. २०१६ मध्ये त्यांनी ''[[नटसम्राट|'नटसम्राट']]'' या मराठी चित्रपटात मुख्य भूमिका साकारली. त्यांनी ''[[काला (चित्रपट)|'काला]]'' (२०१८) मध्ये काम करण्यापूर्वी, द्विभाषिक ''बोम्मलट्टम'' (२००८) मधून तमिळ चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. == चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! शीर्षक !! भूमिका !! भाषा !! नोंदी !! संदर्भ |- |align="center" | १९७८ || ''गमन'' || वासू |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |title=You might not know the real name of Nana Patekar |url=http://www.indiaherald.com/Movies/Read/994628878/You-might-not-know-the-real-name-of-Nana-Patekar |access-date=2023-12-20 |website=indiaherald.com |language=en}}</ref> |- |align="center" | १९७९ || ''[[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]]'' || स्माग्लर | [[मराठी भाषा|मराठी]]||सहाय्यक भूमिका | rowspan="5" |<ref name=":1">{{Cite web |title=Nana Patekar |url=https://www.india.com/topic/nana-patekar/ |access-date=2023-12-20 |website=www.india.com |language=en}}</ref> |- | align="center" | १९८० || ''[[भालू (चित्रपट)|भालू]]'' || रंगाराव|| rowspan="3" |मराठी || |- | align="center" | १९८२ || ''रघु मैना''|| रघु || |- | align="center" | १९८३ || ''सावित्री''|| बबन || |- |align="center" rowspan="2" | १९८४ || ''आज की आवाज'' || जगमोहनदास | rowspan="2" |हिंदी|| |- | ''गिद्ध'' || वीरप्पन|| |<ref>{{Cite news |title=Giddh: The Vulture |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/giddh-the-vulture/movieshow/61326821.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९८५ || ''गड जेजुरी जेजुरी'' || खंडू |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2001-08-27 |title=Nana Patekar's debut film to be auctioned |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/nana-patekars-debut-film-to-be-auctioned/articleshow/95388417.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=3 | १९८६ || ''अंकुश'' || रविंद्र केळकर 'रवी' |हिंदी|| |<ref name=":2">{{Cite web |title=नाना पाटेकर |url=https://www.lokmatnews.in/topics/nana-patekar/news/ |access-date=2023-12-20 |website=Lokmat News Hindi |language=hi}}</ref> |- || ''माफीचा साक्षीदार'' || राघवेंद्र |मराठी|| |<ref>{{Cite web |title=Maficha Sakshidar - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/maficha_sakshidar |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- || ''फाँसी का फंदा'' || राघवेंद्र | rowspan="38" |हिंदी|| | |- |align="center" rowspan=6 | १९८७ || ''[[शीला (१९८७ चित्रपट)|शीला]]'' || {{लागू नाही}} || |<ref>{{Cite web|url=https://iprmentlaw.com/wp-content/uploads/2021/05/ordjud-2021-04-22T075459.007.pdf|title=IN THE HIGH COURT OF JUDICATURE AT BOMBAY ORDINARY ORIGINAL CIVIL JURISDICTION IN ITS COMMERCIAL DIVISION INTERIM APPLICATION (L) NO 4402 OF 2021 IN COMM (I.P.) SUIT NO. 4398 OF 2021|work=[[मुंबई उच्च न्यायालय]]|date=२१ एप्रिल २०२१|access-date=१९ एप्रिल २०२६}}</ref> |- || ''सूत्रधार'' || कुमार || | |- || ''[[मोहरे]]'' || अब्दुल || |<ref name=":1" /> |- || ''[[अंधा युद्ध]]'' || एस. पी. सुहास दांडेकर || | |- || ''[[प्रतिघात]]'' || माजी-कॉन्स्टेबल करमवीर || |<ref name=":2" /><ref name=":1" /> |- || ''[[अवाम (चित्रपट)|अवाम]]'' || कर्नल मुस्तफा अली झाहिदी || |<ref>{{Cite web |date=2016-11-30 |title=Awam |url=https://www.rottentomatoes.com/m/awam |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=3 | १९८८ || ''[[त्रिषाग्नी]]'' || उच्चंदा || |<ref>{{Cite news |title=Trishagni |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/trishagni/movieshow/61329607.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[सागर संगम]]'' || रामनाथ शास्त्री / रामू उस्ताद || | |- || ''[[सलाम बॉम्बे!]]'' || बाबा || |<ref>{{Cite web |date=1988-10-07 |title=Salaam Bombay! - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/salaam_bombay |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="3" | १९९० || ''[[परिंदा]]'' || अण्णा शेठ || |<ref>{{Cite web |title=दो वक्त की रोटी के लिए आठ किलोमीटर की चढ़ाई कर फिल्मों के पोस्टर पेंट करते थे नाना, फिर यूं पलटी किस्मत और बन गए स्टार |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/nana-patekar-birthday-know-some-interesting-facts-about-actor-career-and-his-personal-life |access-date=2023-12-20 |website=अमर उजाला |language=hi}}</ref> |- || ''[[थोडासा रुमानी हो जायें]]'' || नटवरलाल || |<ref name=":3">{{Cite web |last=DHNS |title=Unmatched star |url=https://www.deccanherald.com/features/unmatched-star-2152214 |access-date=2023-12-20 |website=डेक्कन हेराल्ड |language=en}}</ref> |- || ''[[दिशा (चित्रपट)|दिशा]]''|| वसंत डी. मांद्रे || | |- |align="center" rowspan="2" | १९९१ || ''[[प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' || मेजर चव्हाण || तसेच दिग्दर्शक {{no wrap|आणि पटकथा लेखक}} |<ref name=":3" /> |- || ''[[दीक्षा (चित्रपट)|दीक्षा]]'' || कोगा पंडित || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९२ || ''[[राजू बन गया जंटलमन]]'' || जय || | |- || ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]'' || मजिद खान || |<ref name=":1" /> |- |align="center" | १९९३ || ''[[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]]'' || शिवाजीराव वागळे || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९४ || ''[[क्रांतिवीर]]'' || प्रताप नारायण टिळक || |<ref name=":2" /> |- || ''[[अभय (द फिअरलेस)|अभय]]'' || भूत (घोस्ट) || |<ref>{{Cite news |title=Abhay |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/abhay/movieshow/61329861.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९९५ || ''[[हम दोनो (१९९५ चित्रपट)|हम दोनो]]'' || विशाल सैगल || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९६ || ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]'' || विश्वनाथ || |<ref name=":2" /> |- || ''[[खामोशी: द म्युझिकल]]'' || जोसेफ ब्रागांझा || |<ref>{{Cite web |date=2021-08-07 |title=When Sanjay was 'quite traumatised and harassed' by a cast member of Khamoshi |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/when-sanjay-leela-bhansali-was-quite-traumatised-and-harassed-by-a-cast-member-of-khamoshi-101628331463696.html |access-date=2023-12-20 |website=हिंदुस्तान टाइम्स |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९७ || ''[[गुलाम-ए-मुस्तफा]]'' || गुलाम-ए-मुस्तफा || |<ref>{{Cite web |title=Ghulam-E-Musthafa - Movie - Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=2634 |access-date=2023-12-20 |website=boxofficeindia.com}}</ref> |- || ''[[यशवंत (चित्रपट)|यशवंत]]'' || यशवंत लोहार || |<ref name=":4">{{Cite news |date=2009-03-25 |title=Nana Patekar plays a cop again |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/nana-patekar-plays-a-cop-again/articleshow/4310102.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९८ || ''[[युगपुरुष]]'' || अनिरुद्ध || | |- || ''[[वजूद (१९९८ चित्रपट)|वजूद]]'' || मल्हार गोपाळदास अग्निहोत्री / कर्नल लट्टी || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=2 | १९९९ || ''[[हू तू तू]]'' || भाऊ || | |- || ''[[कोहराम]]'' || मेजर अजित आर्य || |<ref name=":4" /> |- |align="center" rowspan=2 | २००० || ''[[गँग (चित्रपट)|गँग]]'' || अब्दुल || | |- || ''[[तरकीब]]'' || सीबीआय इन्स्पेक्टर जसराज पटेल || | |- |align="center" rowspan=2 | २००२ || ''[[वध (२००२ चित्रपट)|वध]]'' || डॉ. अर्जुन सिंग || | |- || ''[[शक्ती: द पॉवर]]'' || नरसिंहा || | |- |align="center" rowspan=3 | २००३ || ''[[भूत (चित्रपट)|भूत]]'' || इन्स्पेक्टर लियकत कुरेशी || | |- || ''[[डरना मना है]]'' || जॉन रॉड्रिग्स ||भाग: {{no wrap|"गॉस्टली लिफ्ट"}} | |- || ''[[आंच]]'' || महादेव || | |- |align="center" | २००४ || ''[[अब तक छप्पन]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे || |<ref name=":3" /> |- |align="center" rowspan=3 | २००५ || ''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' || तब्रेझ आलम | |<ref name=":1" /> |- || ''[[पक पक पकाक]]'' || भुत्या |मराठी|| |<ref>{{Cite news |title='Pak Pak Pakaak' |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/photofeatures/nana-patekar-marathi-movies-of-the-actor-you-should-not-miss/pak-pak-pakaak/photostory/63529381.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[ब्लफमास्टर!]]'' || चंद्रा पारेश (चंदू) | rowspan="9" |हिंदी|| | |- |align="center" rowspan=2|२००६ |''[[फिर हेरा फेरी]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) |<ref>{{Cite web |date=2006-06-09 |title=Phir Hera Pheri Cast List {{!}} Phir Hera Pheri Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/phir-hera-pheri/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- | ''[[टॅक्सी नंबर ९२११]]'' || राघव शास्त्री || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=5 | २००७ || ''[[हॅट्रिक (चित्रपट)|हॅट्रिक]]'' || डॉक्टर || | |- || ''[[दस कहानियां]]'' || फुगे विकणारा माणूस || भाग: "गुब्बारे" | |- || ''[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|वेलकम]]'' || डॉन उदय शेट्टी || |<ref name=":1" /> |- || ''[[यात्रा (२००७ चित्रपट)|यात्रा]]'' || दशरथ जोगळेकर || | |- || ''[[द पूल (२००७ चित्रपट)|द पूल]]'' || बंगल्याचा मालक || | |- | rowspan="2" align="center" | २००८ || ''[[एक: द पॉवर ऑफ वन]]'' || सीबीआय अधिकारी राणे || | |- | ''[[बोम्मलट्टम (२००८ चित्रपट)|बोम्मलट्टम]]'' || राणा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || || |- |align="center" rowspan="4" | २०१० || ''[[पाठशाला]]'' || प्राचार्य आदित्य सहाय | rowspan="3" | हिंदी|| | |- || ''[[राजनीती]]'' || ब्रिज गोपाळ || |<ref>{{Cite web |last=Kacker |first=Ishan |date=2023-03-29 |title=Raajneeti: A Powerful Ensemble, Fueled By Nuanced Storytelling |url=https://www.filmcompanion.in/readers-articles/raajneeti-netflix-a-powerful-ensemble-fueled-by-nuanced-storytelling-prakash-jha-ranbir-kapoor-katrina-kaif-ajay-devgn |access-date=2023-12-20 |website=www.filmcompanion.in |language=en}}</ref> |- || ''[[तुम मिलो तो सही]]'' || सुब्रह्मण्यम || |<ref>{{Cite web |last2= |title=Tum Milo Toh Sahi: Only if you insist |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews/tum-milo-toh-sahi-only-if-you-insist/articleshow/21894854.cms |access-date=2023-12-20 |website=बेंगलोर मिरर |language=en}}</ref> |- || ''[[यक्ष (चित्रपट)|यक्ष]]'' || पोलीस अधिकारी |[[कन्नड भाषा|कन्नड]]|| |<ref>{{Cite web |title=Nana Patekar all set for Kannada debut |url=https://movies.rediff.com/slide-show/2010/jun/16/slide-show-1-south-nana-patakars-kannada-debut.htm |access-date=2023-12-20 |website=रीडिफ |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०११ || ''[[शागीर्द (२०११ चित्रपट)|शागीर्द]]'' || हनुमंत सिंग |हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com">{{Cite web |date=2023-12-21 |title=Bollywood News, Movie Reviews, Ratings, Latest Videos, Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[देवूळ]]'' || भाऊ गालंडे |मराठी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-08-10 |title=Deool Meme Templates |url=https://bharatiyavishwa.com/deool-meme-templates/ |access-date=2023-12-20 |website=भारतीय विश्व |language=en-GB}}</ref> |- |align="center" | २०१२ || ''[[कमाल धमाल मालामाल]]'' || कल्लू | rowspan="2" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |title=Shreyas Talpade On Apologising For His 2012 Film Scene: I Don't Become A Smaller Person |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/shreyas-talpade-on-apologising-for-his-2012-film-scene-i-don-t-become-a-smaller-person-news-262851 |access-date=2023-12-20 |website=आउटलुक इंडिया|date=17 February 2023 }}</ref> |- |align="center" rowspan="1" | २०१३ || ''[[द अटॅक्स ऑफ २६/११ (चित्रपट)|द अटॅक्स ऑफ २६/११]]'' || [[राकेश मारिया]] || | |<ref>{{Cite web |title=Ramu and Nana reunite after 10 years |url=http://www.koimoi.com/bollywood-news/ramu-and-nana-reunite-after-10-years/ |access-date=2023-12-20 |website=कोइमोई |date=13 September 2012 }}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१४ || ''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हीरो]]'' || डॉ. [[प्रकाश आमटे]] | rowspan="2" |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2017-01-13 |title=Nana loves pairing up with Sonali |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Nana-loves-pairing-up-with-Sonali/articleshow/44501761.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[यशवंतराव चव्हाण - बखर एका वादळाची]]'' || प्रताप देशमुख || | |- |align="center" | २०१५ || ''[[वेलकम बॅक (हिंदी चित्रपट)|वेलकम बॅक]]'' || उदय शेट्टी || |<ref>{{Cite web |date=2015-09-02 |title=There is no replacement for Akshay Kumar: Anees Bazmee |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/there-is-no-replacement-for-akshay-kumar-anees-bazmee/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१५ || ''[[अब तक छप्पन २]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे | rowspan="2" | हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com"/> |- |align="center" rowspan="3" | २०१६ | ''[[द जंगल बुक (२०१६ चित्रपट)|द जंगल बुक]]'' | शेर खान | इंग्रजी | हिंदी डब |<ref name=":1" /> |- || ''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' || गणपतराव रामचंद्र बेलवलकर |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2016-01-04 |title=Natsamrat Review: Nana Patekar brilliance reminds us what Bollywood is missing out on |url=https://www.firstpost.com/entertainment/natsamrat-review-nana-patekar-reminds-us-of-his-greatness-making-us-wonder-if-bollywood-can-get-better-than-this-film-in-2016-2568876.html |access-date=2023-12-20 |website=फर्स्टपोस्ट |language=en}}</ref> |- || ''[[फायनल कट ऑफ डायरेक्टर]]'' || राणा | rowspan="3" | हिंदी|| अंशतः तमिळमध्ये ''बोम्मलट्टम'' (२००८) म्हणून पुनर्रचित |<ref>{{Cite news |title=Final Cut Of DirectorUA |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-details/final-cut-of-director/movieshow/61300033.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१७ || ''[[वेडिंग एनिव्हर्सरी]]'' || नगरजुन || |<ref>{{Cite web |date=2017-02-24 |title=Wedding Anniversary Cast List {{!}} Wedding Anniversary Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/wedding-anniversary/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[गोलमाल अगेन]]'' || स्वतः || अतिथी भूमिका (कॅमिओ) |<ref>{{Cite web |last=Saha |first=Shubha Shetty |date=2017-10-20 |title='Golmaal Again' movie review: It's a side-splitting entertainer – if you don't care for logic |url=https://scroll.in/reel/854774/golmaal-again-movie-review-its-a-side-splitting-entertainer-if-you-dont-care-for-logic |access-date=2023-12-20 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१८ || ''[[आपला माणूस]]'' || मारुती नगरगोजे / आबा गोखले |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2017-12-24 |title=Ajay Devgn announces his first Marathi venture Aapla Manus. Watch Video |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/ajay-devgn-marathi-venture-aapla-manus-watch-video-4997022/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> |- |''[[काला (२०१८ चित्रपट)|काला]]'' || हरिदेव अभ्यंकर |[[तमिळ भाषा|तमिळ]] | |<ref>{{Cite web |last=Keramalu |first=Karthik |date=2018-06-09 |title='Kaala': Decoding Rajinikanth's Nemesis, Nana Patekar as Hari Dada |url=https://www.thequint.com/entertainment/indian-cinema/nana-patekar-hari-dada-in-rajinikanth-kaala-pa-ranjith-film |access-date=2023-12-20 |website=द क्विंट |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२० || ''[[इट्स माय लाइफ (चित्रपट)|इट्स माय लाइफ]]'' || व्यावसायिक | rowspan="4" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-11-29 |title=It's My Life Cast List {{!}} It's My Life Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/its-my-life/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२२ || ''[[तडका (चित्रपट)|तडका]]'' || तुकाराम दळवी || |<ref>{{Cite web |title=Tadka: Prakash Raj to join hands with Ilaiyaraaja for his Bollywood directorial |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/tadka-prakash-raj-to-join-hands-with-ilaiyaraaja-for-his-bollywood-directorial-316667-2016-04-06 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=6 April 2016 |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2| २०२३ | ''[[गदर २]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) | <ref>{{Cite web |title=Nana Patekar gives voiceover for Sunny Deol, Ameesha Patel 'Gadar 2' |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/nana-patekar-voiceover-gadar-2-ameesha-patel-sunny-deol-2401033-2023-07-03 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=3 July 2023 |language=en}}</ref> |- | ''[[द व्हॅक्सीन वॉर]]'' || डॉ. बलराम भार्गव || |<ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Anuj |date=2023-09-28 |title='The Vaccine War' movie review: Nana Patekar and Pallavi Joshi drive this toolkit of a film |language=en-IN |work=द हिंदू |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-vaccine-war-movie-review-nana-patekar-and-pallavi-joshi-drive-this-toolkit-of-a-film/article67357024.ece |access-date=2023-12-20 |issn=0971-751X}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | २०२४ || ''[[ओले आले]]'' || ओंकार लेले |मराठी | |<ref>{{Cite news |date=2023-12-19 |title='Ole Aale': Nana Patekar, Siddharth Chandekar and Sayali Sanjeev starrer is all set to hit screens on January 5, 2024 |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/ole-aale-nana-patekar-siddharth-chandekar-and-sayali-sanjeev-starrer-is-all-set-to-hit-screens-on-january-5-2024/articleshow/106120777.cms?from=mdr |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |''[[वनवास (२०२४ चित्रपट)|वनवास]]'' | प्रताप सिंघानिया (वीरचे काका) | rowspan=4|हिंदी | |<ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/nana-patekar-utkarsh-sharma-star-anil-sharmas-vanvaas-film-release-december-20-2024-first-poster/|title=Nana Patekar and Utkarsh Sharma to star in Anil Sharma's Vanvaas; film to release on December 20, 2024; first poster out |date=21 October 2024|work=बॉलीवूड हंगामा|access-date=21 October 2024}}</ref> |- | align="center" | २०२५ | ''[[हाउसफुल ५]]'' || दगडू हुलगुंद || |<ref>{{Cite news |title=Housefull 5: Akshay Kumar's BTS PICS with Riteish Deshmukh, Johny Lever and Ranjeet go viral on the internet; fan says 'Ab ayega maja' |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/housefull-5-akshay-kumars-bts-pics-with-riteish-deshmukh-johny-lever-and-ranjeet-go-viral-on-the-internet-fan-says-ab-ayega-maja-1349880?amp |work=पिंकव्हिला |date=24 September 2024 |access-date=10 October 2024}}</ref> |- | align="center" rowspan=2 | २०२६ | ''[[ओ रोमियो]]'' | इस्माईल खान | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=6 January 2025 |title=Shahid Kapoor drops FIRST photo from the sets of Sajid Nadiadwala, Vishal Bhardwaj film| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/shahid-kapoor-drops-first-photo-sets-sajid-nadiadwala-vishal-bhardwaj-film/ |access-date=6 January 2025}}</ref> |- |''[[सुबेदार (चित्रपट)|सुबेदार]]'' | नाना वाघमारे |विशेष भूमिका |<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=BREAKING: Uday Bhai and Majnu Bhai reunite; Nana Patekar features in an exciting cameo in Anil Kapoor-starrer Subedaar| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-uday-bhai-majnu-bhai-reunite-nana-patekar-features-exciting-cameo-anil-kapoor-starrer-subedaar/|access-date=5 March 2026}}</ref> |} [[वर्ग:नाना पाटेकर|चित्रपट]] e1xojwy53od3yqx85bjlpqypi328b2i 2718116 2718091 2026-10-08T14:19:08Z संतोष गोरे 135680 /* चित्रपट */ 2718116 wikitext text/x-wiki '''[[नाना पाटेकर]]''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]] – [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटसृष्टीत]] कार्यरत असलेले अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> एक अभिनेता म्हणून, ते ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' या चित्रपटातील भूमिकेसाठी विशेष ओळखला जातो, ज्यासाठी त्याला [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] मिळाला. त्यांना ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) मधील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि [[फिल्मफेर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला. त्यानंतर त्यांना ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२) या चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कार]] मिळाला. १९९५ मध्ये, त्यांना ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४) चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] तसेच फिल्मफेर आणि स्क्रीन पुरस्कार मिळाला. नंतर त्यांनी ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील भूमिकेसाठी दुसरा [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कारही]] मिळवला. २०१८ मध्ये त्यांना ''[[नटसम्राट|नटसम्राटमधील]]'' अभिनयासाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा फिल्मफेअर]] मराठी पुरस्कार मिळाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|title=Jio Filmfare Awards Marathi 2017: Complete winners' list|last=Rohan Valecha, Vaibhavi V Risbood|date=28 October 2017|website=The Times of India|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725102955/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|archive-date=25 July 2018|access-date=29 September 2018}}</ref> १९७८ साली प्रदर्शित झालेल्या ''[[गमन (चित्रपट)|'गमन']]'' या चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केल्यानंतर पाटेकर यांनी काही [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि बॉलिवूड चित्रपटांमध्ये अभिनय केला. या भूमिकांनंतर, ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) या चित्रपटातील गँगस्टरच्या भूमिकेचे कौतुक झाले, ज्यासाठी त्यांना [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला. नंतर, त्यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|'प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' ' (१९९४) मध्ये अभिनय तसेच प्रथम दिग्दर्शन देखील केले. त्यानंतर पाटेकर यांनी १९९० च्या दशकातील अनेक व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी चित्रपटांमध्ये अभिनय केला आणि त्यांच्या अभिनयासाठी समीक्षकांची प्रशंसा मिळवली, ज्यामध्ये ''[[राजू बन गया जेंटलमन|'राजू बन गया जेंटलमॅन']]'' (१९९२); ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२), ज्यासाठी त्यांना [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला; ''[[भारताचा ध्वज|'तिरंगा']]'' (१९९३); ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आणि फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला; ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' (१९९६), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा दुसरा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला; आणि ''[[खामोशी: द म्युझिकल|'खामोशी: द म्युझिकल]]'' (१९९६) यांचा समावेश आहे. २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, त्यांच्या ''[[शक्ती: द पॉवर|'शक्ती: द पॉवर']]'' (२००२) आणि ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील अभिनयासाठी कौतुक झाले; यापैकी 'अपहरण' चित्रपटासाठी त्याला फिल्मफेअरचा दुसरा सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा पुरस्कार मिळाला. पाटेकर यांचे सर्वाधिक कमाई करणारे चित्रपट तेव्हा प्रदर्शित झाले, जेव्हा त्यांनी ''वेलकम'' (२००७) या विनोदी चित्रपटात आणि त्याच्या सिक्वेल ''वेलकम बॅक'' (२०१५) मध्ये एका गँगस्टरची भूमिका साकारली, आणि ''राजनिती''' (२०१०) या राजकीय थ्रिलरमध्ये एका राजकारण्याची भूमिका साकारली. २०१६ मध्ये त्यांनी ''[[नटसम्राट|'नटसम्राट']]'' या मराठी चित्रपटात मुख्य भूमिका साकारली. त्यांनी ''[[काला (चित्रपट)|'काला]]'' (२०१८) मध्ये काम करण्यापूर्वी, द्विभाषिक ''बोम्मलट्टम'' (२००८) मधून तमिळ चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. == चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भूमिका !! भाषा !! नोंदी !! संदर्भ |- |align="center" | १९७८ || ''[[गमन]]'' || वासू | हिंदी || पदार्पण चित्रपट |<ref>{{Cite web |title=You might not know the real name of Nana Patekar |url=http://www.indiaherald.com/Movies/Read/994628878/You-might-not-know-the-real-name-of-Nana-Patekar |access-date=2023-12-20 |website=indiaherald.com |language=en}}</ref> |- |align="center" | १९७९ || ''[[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]]'' || स्मग्लर | मराठी ||सहाय्यक भूमिका | rowspan="5" |<ref name=":1">{{Cite web |title=Nana Patekar |url=https://www.india.com/topic/nana-patekar/ |access-date=2023-12-20 |website=www.india.com |language=en}}</ref> |- | align="center" | १९८० || ''[[भालू (मराठी चित्रपट)|भालू]]'' || रंगाराव|| rowspan="3" |मराठी || |- | align="center" | १९८२ || '' राघू मैना''|| राघू || |- | align="center" | १९८३ || ''सावित्री''|| बबन || |- |align="center" rowspan="2" | १९८४ || ''[[आज की आवाज]]'' || जगमोहन दास | rowspan="2" |हिंदी|| |- | ''गिद्ध: द व्हल्चर'' || वीरप्पन|| |<ref>{{Cite news |title=Giddh: The Vulture |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/giddh-the-vulture/movieshow/61326821.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९८५ || ''गड जेजुरी जेजुरी'' || खंडू |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2001-08-27 |title=Nana Patekar's debut film to be auctioned |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/nana-patekars-debut-film-to-be-auctioned/articleshow/95388417.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=6 | १९८६ || ''[[अंकुश (चित्रपट)|अंकुश]]'' || रविंद्र केळकर 'रवी' |हिंदी|| |<ref name=":2">{{Cite web |title=नाना पाटेकर |url=https://www.lokmatnews.in/topics/nana-patekar/news/ |access-date=2023-12-20 |website=Lokmat News Hindi |language=hi}}</ref> |- || ''[[माफीचा साक्षीदार]]'' || राघवेंद्र/रघु |मराठी|| |<ref>{{Cite web |title=Maficha Sakshidar - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/maficha_sakshidar |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- || ''फाँसी का फंदा'' || राघवेंद्र | rowspan="39" |हिंदी|| |- || दहलीज़ || कर्नल सिंग || | |- |align="center" rowspan=6 | १९८७ || ''[[शीला (१९८७ चित्रपट)|शीला]]'' || लागू नाही || |<ref>{{Cite web|url=https://iprmentlaw.com/wp-content/uploads/2021/05/ordjud-2021-04-22T075459.007.pdf|title=IN THE HIGH COURT OF JUDICATURE AT BOMBAY ORDINARY ORIGINAL CIVIL JURISDICTION IN ITS COMMERCIAL DIVISION INTERIM APPLICATION (L) NO 4402 OF 2021 IN COMM (I.P.) SUIT NO. 4398 OF 2021|work=[[मुंबई उच्च न्यायालय]]|date=२१ एप्रिल २०२१|access-date=१९ एप्रिल २०२६}}</ref> |- || ''[[सूत्रधार (चित्रपट)|सूत्रधार]]'' || कुमार || | |- || ''मोहरे'' || अब्दुल || |<ref name=":1" /> |- || ''अंधा युद्ध'' || एस. पी. सुहास दांडेकर || | |- || ''प्रतिघात'' || माजी-कॉन्स्टेबल करमवीर || |<ref name=":2" /><ref name=":1" /> |- || ''अवाम'' || कर्नल मुस्तफा अली झाहिदी || |<ref>{{Cite web |date=2016-11-30 |title=Awam |url=https://www.rottentomatoes.com/m/awam |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=3 | १९८८ || ''त्रिशाग्नी'' || उच्चंगा || |<ref>{{Cite news |title=Trishagni |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/trishagni/movieshow/61329607.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[सागर संगम]]'' || रामनाथ शास्त्री / रामू उस्ताद || | |- || ''[[सलाम बॉम्बे!]]'' || बाबा || |<ref>{{Cite web |date=1988-10-07 |title=Salaam Bombay! - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/salaam_bombay |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="3" | १९९० || ''[[परिंदा]]'' || अण्णा शेठ || |<ref>{{Cite web |title=दो वक्त की रोटी के लिए आठ किलोमीटर की चढ़ाई कर फिल्मों के पोस्टर पेंट करते थे नाना, फिर यूं पलटी किस्मत और बन गए स्टार |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/nana-patekar-birthday-know-some-interesting-facts-about-actor-career-and-his-personal-life |access-date=2023-12-20 |website=अमर उजाला |language=hi}}</ref> |- || ''थोडासा रुमानी हो जायें'' || नटवरलाल || |<ref name=":3">{{Cite web |last=DHNS |title=Unmatched star |url=https://www.deccanherald.com/features/unmatched-star-2152214 |access-date=2023-12-20 |website=डेक्कन हेराल्ड |language=en}}</ref> |- || ''[[दिशा (चित्रपट)|दिशा]]''|| वसंत डी. मांढरे || | |- |align="center" rowspan="2" | १९९१ || ''[[प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' || मेजर चव्हाण || तसेच दिग्दर्शक (आणि पटकथा लेखक) |<ref name=":3" /> |- || ''[[दीक्षा (चित्रपट)|दीक्षा]]'' || कोगा पंडित || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९२ || ''[[राजू बन गया जंटलमन]]'' || जय || | |- || ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]'' || मजिद खान || |<ref name=":1" /> |- |align="center" | १९९३ || ''[[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]]'' || शिवाजीराव वागळे || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९४ || ''[[क्रांतिवीर]]'' || प्रताप नारायण टिळक || |<ref name=":2" /> |- || ''[[अभय (द फिअरलेस)|अभय]]'' || भूत (घोस्ट) || |<ref>{{Cite news |title=Abhay |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/abhay/movieshow/61329861.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९९५ || ''[[हम दोनो (१९९५ चित्रपट)|हम दोनो]]'' || विशाल सैगल || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९६ || ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]'' || विश्वनाथ || |<ref name=":2" /> |- || ''[[खामोशी: द म्युझिकल]]'' || जोसेफ ब्रागांझा || |<ref>{{Cite web |date=2021-08-07 |title=When Sanjay was 'quite traumatised and harassed' by a cast member of Khamoshi |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/when-sanjay-leela-bhansali-was-quite-traumatised-and-harassed-by-a-cast-member-of-khamoshi-101628331463696.html |access-date=2023-12-20 |website=हिंदुस्तान टाइम्स |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९७ || ''[[गुलाम-ए-मुस्तफा]]'' || गुलाम-ए-मुस्तफा || |<ref>{{Cite web |title=Ghulam-E-Musthafa - Movie - Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=2634 |access-date=2023-12-20 |website=boxofficeindia.com}}</ref> |- || ''[[यशवंत (चित्रपट)|यशवंत]]'' || यशवंत लोहार || |<ref name=":4">{{Cite news |date=2009-03-25 |title=Nana Patekar plays a cop again |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/nana-patekar-plays-a-cop-again/articleshow/4310102.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९८ || ''[[युगपुरुष]]'' || अनिरुद्ध || | |- || ''[[वजूद (१९९८ चित्रपट)|वजूद]]'' || मल्हार गोपाळदास अग्निहोत्री / कर्नल लट्टी || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=2 | १९९९ || ''[[हु तू तू (चित्रपट)|हू तू तू]]'' || भाऊ || | |- || ''[[कोहराम]]'' || मेजर अजित आर्य || |<ref name=":4" /> |- |align="center" rowspan=2 | २००० || ''गँग'' || अब्दुल || | |- || ''[[तरकीब]]'' || सीबीआय इन्स्पेक्टर जसराज पटेल || | |- |align="center" rowspan=2 | २००२ || ''[[वध (२००२ चित्रपट)|वध]]'' || डॉ. अर्जुन सिंग || | |- || ''[[शक्ती: द पॉवर]]'' || नरसिंहा || | |- |align="center" rowspan=3 | २००३ || ''[[भूत (२००३ चित्रपट)|भूत]]'' || इन्स्पेक्टर लियकत कुरेशी || | |- || ''[[डरना मना है]]'' || जॉन रॉड्रिग्स ||भाग: {{no wrap|"गॉस्टली लिफ्ट"}} | |- || ''[[आंच]]'' || महादेव || | |- |align="center" | २००४ || ''[[अब तक छप्पन]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे || |<ref name=":3" /> |- |align="center" rowspan=3 | २००५ || ''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' || तब्रेझ आलम | |<ref name=":1" /> |- || ''[[पक पक पकाक]]'' || भुत्या |मराठी|| |<ref>{{Cite news |title='Pak Pak Pakaak' |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/photofeatures/nana-patekar-marathi-movies-of-the-actor-you-should-not-miss/pak-pak-pakaak/photostory/63529381.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[ब्लफमास्टर!]]'' || चंद्रा पारेश (चंदू) | rowspan="9" |हिंदी|| | |- |align="center" rowspan=2|२००६ |''[[फिर हेरा फेरी]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) |<ref>{{Cite web |date=2006-06-09 |title=Phir Hera Pheri Cast List {{!}} Phir Hera Pheri Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/phir-hera-pheri/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- | ''टॅक्सी नंबर ९२११'' || राघव शास्त्री || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=5 | २००७ || ''[[हॅट्रिक (चित्रपट)|हॅट्रिक]]'' || डॉक्टर प्रधान || | |- || ''[[दस कहानियां]]'' || फुगे विकणारा माणूस || भाग: "गुब्बारे" | |- || ''[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|वेलकम]]'' || डॉन उदय शेट्टी || |<ref name=":1" /> |- || ''[[यात्रा (२००७ चित्रपट)|यात्रा]]'' || दशरथ जोगळेकर || | |- || ''[[द पूल (२००७ चित्रपट)|द पूल]]'' || बंगल्याचा मालक || | |- | rowspan="2" align="center" | २००८ || ''[[एक: द पॉवर ऑफ वन]]'' || सीबीआय अधिकारी राणे || | |- | ''[[बोम्मलट्टम (२००८ चित्रपट)|बोम्मलट्टम]]'' || राणा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || || |- |align="center" rowspan="4" | २०१० || ''[[पाठशाला]]'' || प्राचार्य आदित्य सहाय | rowspan="3" | हिंदी|| | |- || ''[[राजनीती]]'' || ब्रिज गोपाळ || |<ref>{{Cite web |last=Kacker |first=Ishan |date=2023-03-29 |title=Raajneeti: A Powerful Ensemble, Fueled By Nuanced Storytelling |url=https://www.filmcompanion.in/readers-articles/raajneeti-netflix-a-powerful-ensemble-fueled-by-nuanced-storytelling-prakash-jha-ranbir-kapoor-katrina-kaif-ajay-devgn |access-date=2023-12-20 |website=www.filmcompanion.in |language=en}}</ref> |- || ''[[तुम मिलो तो सही]]'' || सुब्रह्मण्यम || |<ref>{{Cite web |last2= |title=Tum Milo Toh Sahi: Only if you insist |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews/tum-milo-toh-sahi-only-if-you-insist/articleshow/21894854.cms |access-date=2023-12-20 |website=बेंगलोर मिरर |language=en}}</ref> |- || ''[[यक्ष (चित्रपट)|यक्ष]]'' || पोलीस अधिकारी |[[कन्नड भाषा|कन्नड]]|| |<ref>{{Cite web |title=Nana Patekar all set for Kannada debut |url=https://movies.rediff.com/slide-show/2010/jun/16/slide-show-1-south-nana-patakars-kannada-debut.htm |access-date=2023-12-20 |website=रीडिफ |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०११ || ''[[शागीर्द (२०११ चित्रपट)|शागीर्द]]'' || हनुमंत सिंग |हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com">{{Cite web |date=2023-12-21 |title=Bollywood News, Movie Reviews, Ratings, Latest Videos, Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]]'' || भाऊ गालंडे |मराठी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-08-10 |title=Deool Meme Templates |url=https://bharatiyavishwa.com/deool-meme-templates/ |access-date=2023-12-20 |website=भारतीय विश्व |language=en-GB}}</ref> |- |align="center" | २०१२ || ''[[कमाल धमाल मालामाल]]'' || कल्लू | rowspan="2" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |title=Shreyas Talpade On Apologising For His 2012 Film Scene: I Don't Become A Smaller Person |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/shreyas-talpade-on-apologising-for-his-2012-film-scene-i-don-t-become-a-smaller-person-news-262851 |access-date=2023-12-20 |website=आउटलुक इंडिया|date=17 February 2023 }}</ref> |- |align="center" rowspan="1" | २०१३ || ''[[द अटॅक्स ऑफ २६/११ (चित्रपट)|द अटॅक्स ऑफ २६/११]]'' || [[राकेश मारिया]] || | |<ref>{{Cite web |title=Ramu and Nana reunite after 10 years |url=http://www.koimoi.com/bollywood-news/ramu-and-nana-reunite-after-10-years/ |access-date=2023-12-20 |website=कोइमोई |date=13 September 2012 }}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१४ || ''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हीरो]]'' || डॉ. [[प्रकाश आमटे]] | rowspan="2" |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2017-01-13 |title=Nana loves pairing up with Sonali |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Nana-loves-pairing-up-with-Sonali/articleshow/44501761.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[यशवंतराव चव्हाण - बखर एका वादळाची]]'' || प्रताप देशमुख || | |- |align="center" | २०१५ || ''वेलकम बॅक'' || उदय शेट्टी || |<ref>{{Cite web |date=2015-09-02 |title=There is no replacement for Akshay Kumar: Anees Bazmee |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/there-is-no-replacement-for-akshay-kumar-anees-bazmee/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> | |- |align="center" | २०१५ ||इट्स माय लाइफ|| हिंदी || बी. आर. शास्त्री |- |align="center" rowspan="2" | २०१५ || ''[[अब तक छप्पन २]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे | rowspan="2" | हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com"/> |- |align="center" rowspan="3" | २०१६ | ''[[द जंगल बुक (२०१६ चित्रपट)|द जंगल बुक]]'' | शेर खान | इंग्रजी | हिंदी डब |<ref name=":1" /> |- || ''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' || गणपतराव रामचंद्र बेलवलकर |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2016-01-04 |title=Natsamrat Review: Nana Patekar brilliance reminds us what Bollywood is missing out on |url=https://www.firstpost.com/entertainment/natsamrat-review-nana-patekar-reminds-us-of-his-greatness-making-us-wonder-if-bollywood-can-get-better-than-this-film-in-2016-2568876.html |access-date=2023-12-20 |website=फर्स्टपोस्ट |language=en}}</ref> |- || ''[[फायनल कट ऑफ डायरेक्टर]]'' || राणा | rowspan="3" | हिंदी|| अंशतः तमिळमध्ये ''बोम्मलट्टम'' (२००८) म्हणून पुनर्रचित |<ref>{{Cite news |title=Final Cut Of DirectorUA |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-details/final-cut-of-director/movieshow/61300033.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१७ || ''[[वेडिंग एनिव्हर्सरी]]'' || नगरजुन || |<ref>{{Cite web |date=2017-02-24 |title=Wedding Anniversary Cast List {{!}} Wedding Anniversary Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/wedding-anniversary/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[गोलमाल अगेन]]'' || स्वतः || अतिथी भूमिका (कॅमिओ) |<ref>{{Cite web |last=Saha |first=Shubha Shetty |date=2017-10-20 |title='Golmaal Again' movie review: It's a side-splitting entertainer – if you don't care for logic |url=https://scroll.in/reel/854774/golmaal-again-movie-review-its-a-side-splitting-entertainer-if-you-dont-care-for-logic |access-date=2023-12-20 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१८ || ''[[आपला माणूस]]'' || मारुती नगरगोजे / आबा गोखले |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2017-12-24 |title=Ajay Devgn announces his first Marathi venture Aapla Manus. Watch Video |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/ajay-devgn-marathi-venture-aapla-manus-watch-video-4997022/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> |- |''[[काला (२०१८ चित्रपट)|काला]]'' || हरिदेव अभ्यंकर |[[तमिळ भाषा|तमिळ]] | |<ref>{{Cite web |last=Keramalu |first=Karthik |date=2018-06-09 |title='Kaala': Decoding Rajinikanth's Nemesis, Nana Patekar as Hari Dada |url=https://www.thequint.com/entertainment/indian-cinema/nana-patekar-hari-dada-in-rajinikanth-kaala-pa-ranjith-film |access-date=2023-12-20 |website=द क्विंट |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२० || ''[[इट्स माय लाइफ (चित्रपट)|इट्स माय लाइफ]]'' || व्यावसायिक | rowspan="4" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-11-29 |title=It's My Life Cast List {{!}} It's My Life Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/its-my-life/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२२ || ''[[तडका (चित्रपट)|तडका]]'' || तुकाराम दळवी || |<ref>{{Cite web |title=Tadka: Prakash Raj to join hands with Ilaiyaraaja for his Bollywood directorial |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/tadka-prakash-raj-to-join-hands-with-ilaiyaraaja-for-his-bollywood-directorial-316667-2016-04-06 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=6 April 2016 |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2| २०२३ | ''[[गदर २]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) | <ref>{{Cite web |title=Nana Patekar gives voiceover for Sunny Deol, Ameesha Patel 'Gadar 2' |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/nana-patekar-voiceover-gadar-2-ameesha-patel-sunny-deol-2401033-2023-07-03 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=3 July 2023 |language=en}}</ref> |- | ''[[द व्हॅक्सीन वॉर]]'' || डॉ. बलराम भार्गव || |<ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Anuj |date=2023-09-28 |title='The Vaccine War' movie review: Nana Patekar and Pallavi Joshi drive this toolkit of a film |language=en-IN |work=द हिंदू |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-vaccine-war-movie-review-nana-patekar-and-pallavi-joshi-drive-this-toolkit-of-a-film/article67357024.ece |access-date=2023-12-20 |issn=0971-751X}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | २०२४ || ''[[ओले आले]]'' || ओंकार लेले |मराठी | |<ref>{{Cite news |date=2023-12-19 |title='Ole Aale': Nana Patekar, Siddharth Chandekar and Sayali Sanjeev starrer is all set to hit screens on January 5, 2024 |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/ole-aale-nana-patekar-siddharth-chandekar-and-sayali-sanjeev-starrer-is-all-set-to-hit-screens-on-january-5-2024/articleshow/106120777.cms?from=mdr |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |''[[वनवास (२०२४ चित्रपट)|वनवास]]'' | प्रताप सिंघानिया (वीरचे काका) | rowspan=4|हिंदी | |<ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/nana-patekar-utkarsh-sharma-star-anil-sharmas-vanvaas-film-release-december-20-2024-first-poster/|title=Nana Patekar and Utkarsh Sharma to star in Anil Sharma's Vanvaas; film to release on December 20, 2024; first poster out |date=21 October 2024|work=बॉलीवूड हंगामा|access-date=21 October 2024}}</ref> |- | align="center" | २०२५ | ''[[हाउसफुल ५]]'' || दगडू हुलगुंद || |<ref>{{Cite news |title=Housefull 5: Akshay Kumar's BTS PICS with Riteish Deshmukh, Johny Lever and Ranjeet go viral on the internet; fan says 'Ab ayega maja' |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/housefull-5-akshay-kumars-bts-pics-with-riteish-deshmukh-johny-lever-and-ranjeet-go-viral-on-the-internet-fan-says-ab-ayega-maja-1349880?amp |work=पिंकव्हिला |date=24 September 2024 |access-date=10 October 2024}}</ref> |- | align="center" rowspan=2 | २०२६ | ''[[ओ रोमियो]]'' | इस्माईल खान | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=6 January 2025 |title=Shahid Kapoor drops FIRST photo from the sets of Sajid Nadiadwala, Vishal Bhardwaj film| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/shahid-kapoor-drops-first-photo-sets-sajid-nadiadwala-vishal-bhardwaj-film/ |access-date=6 January 2025}}</ref> |- |''[[सुबेदार (चित्रपट)|सुबेदार]]'' | नाना वाघमारे |विशेष भूमिका |<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=BREAKING: Uday Bhai and Majnu Bhai reunite; Nana Patekar features in an exciting cameo in Anil Kapoor-starrer Subedaar| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-uday-bhai-majnu-bhai-reunite-nana-patekar-features-exciting-cameo-anil-kapoor-starrer-subedaar/|access-date=5 March 2026}}</ref> |} [[वर्ग:नाना पाटेकर|चित्रपट]] ftw2mjllazfso7thrf4zict084n3hxq 2718120 2718116 2026-10-08T14:43:31Z संतोष गोरे 135680 /* चित्रपट */ 2718120 wikitext text/x-wiki '''[[नाना पाटेकर]]''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]] – [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटसृष्टीत]] कार्यरत असलेले अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> एक अभिनेता म्हणून, ते ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' या चित्रपटातील भूमिकेसाठी विशेष ओळखला जातो, ज्यासाठी त्याला [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] मिळाला. त्यांना ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) मधील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि [[फिल्मफेर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला. त्यानंतर त्यांना ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२) या चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कार]] मिळाला. १९९५ मध्ये, त्यांना ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४) चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] तसेच फिल्मफेर आणि स्क्रीन पुरस्कार मिळाला. नंतर त्यांनी ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील भूमिकेसाठी दुसरा [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कारही]] मिळवला. २०१८ मध्ये त्यांना ''[[नटसम्राट|नटसम्राटमधील]]'' अभिनयासाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा फिल्मफेअर]] मराठी पुरस्कार मिळाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|title=Jio Filmfare Awards Marathi 2017: Complete winners' list|last=Rohan Valecha, Vaibhavi V Risbood|date=28 October 2017|website=The Times of India|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725102955/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|archive-date=25 July 2018|access-date=29 September 2018}}</ref> १९७८ साली प्रदर्शित झालेल्या ''[[गमन (चित्रपट)|'गमन']]'' या चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केल्यानंतर पाटेकर यांनी काही [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि बॉलिवूड चित्रपटांमध्ये अभिनय केला. या भूमिकांनंतर, ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) या चित्रपटातील गँगस्टरच्या भूमिकेचे कौतुक झाले, ज्यासाठी त्यांना [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला. नंतर, त्यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|'प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' ' (१९९४) मध्ये अभिनय तसेच प्रथम दिग्दर्शन देखील केले. त्यानंतर पाटेकर यांनी १९९० च्या दशकातील अनेक व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी चित्रपटांमध्ये अभिनय केला आणि त्यांच्या अभिनयासाठी समीक्षकांची प्रशंसा मिळवली, ज्यामध्ये ''[[राजू बन गया जेंटलमन|'राजू बन गया जेंटलमॅन']]'' (१९९२); ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२), ज्यासाठी त्यांना [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला; ''[[भारताचा ध्वज|'तिरंगा']]'' (१९९३); ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आणि फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला; ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' (१९९६), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा दुसरा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला; आणि ''[[खामोशी: द म्युझिकल|'खामोशी: द म्युझिकल]]'' (१९९६) यांचा समावेश आहे. २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, त्यांच्या ''[[शक्ती: द पॉवर|'शक्ती: द पॉवर']]'' (२००२) आणि ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील अभिनयासाठी कौतुक झाले; यापैकी 'अपहरण' चित्रपटासाठी त्याला फिल्मफेअरचा दुसरा सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा पुरस्कार मिळाला. पाटेकर यांचे सर्वाधिक कमाई करणारे चित्रपट तेव्हा प्रदर्शित झाले, जेव्हा त्यांनी ''वेलकम'' (२००७) या विनोदी चित्रपटात आणि त्याच्या सिक्वेल ''वेलकम बॅक'' (२०१५) मध्ये एका गँगस्टरची भूमिका साकारली, आणि ''राजनिती''' (२०१०) या राजकीय थ्रिलरमध्ये एका राजकारण्याची भूमिका साकारली. २०१६ मध्ये त्यांनी ''[[नटसम्राट|'नटसम्राट']]'' या मराठी चित्रपटात मुख्य भूमिका साकारली. त्यांनी ''[[काला (चित्रपट)|'काला]]'' (२०१८) मध्ये काम करण्यापूर्वी, द्विभाषिक ''बोम्मलट्टम'' (२००८) मधून तमिळ चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. == चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भूमिका !! भाषा !! नोंदी !! संदर्भ |- |align="center" | १९७८ || ''[[गमन]]'' || वासू | हिंदी || पदार्पण चित्रपट |<ref>{{Cite web |title=You might not know the real name of Nana Patekar |url=http://www.indiaherald.com/Movies/Read/994628878/You-might-not-know-the-real-name-of-Nana-Patekar |access-date=2023-12-20 |website=indiaherald.com |language=en}}</ref> |- |align="center" | १९७९ || ''[[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]]'' || स्मग्लर | मराठी ||सहाय्यक भूमिका | rowspan="5" |<ref name=":1">{{Cite web |title=Nana Patekar |url=https://www.india.com/topic/nana-patekar/ |access-date=2023-12-20 |website=www.india.com |language=en}}</ref> |- | align="center" | १९८० || ''[[भालू (मराठी चित्रपट)|भालू]]'' || रंगाराव|| rowspan="3" |मराठी || |- | align="center" | १९८२ || '' राघू मैना''|| राघू || |- | align="center" | १९८३ || ''सावित्री''|| बबन || |- |align="center" rowspan="2" | १९८४ || ''[[आज की आवाज]]'' || जगमोहन दास | rowspan="2" |हिंदी|| |- | ''गिद्ध: द व्हल्चर'' || वीरप्पन|| |<ref>{{Cite news |title=Giddh: The Vulture |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/giddh-the-vulture/movieshow/61326821.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९८५ || ''गड जेजुरी जेजुरी'' || खंडू |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2001-08-27 |title=Nana Patekar's debut film to be auctioned |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/nana-patekars-debut-film-to-be-auctioned/articleshow/95388417.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=6 | १९८६ || ''[[अंकुश (चित्रपट)|अंकुश]]'' || रविंद्र केळकर 'रवी' |हिंदी|| |<ref name=":2">{{Cite web |title=नाना पाटेकर |url=https://www.lokmatnews.in/topics/nana-patekar/news/ |access-date=2023-12-20 |website=Lokmat News Hindi |language=hi}}</ref> |- || ''[[माफीचा साक्षीदार]]'' || राघवेंद्र/रघु |मराठी|| |<ref>{{Cite web |title=Maficha Sakshidar - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/maficha_sakshidar |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- || ''फाँसी का फंदा'' || राघवेंद्र | rowspan="39" |हिंदी|| | |- || दहलीज़ || कर्नल सिंग || | |- |align="center" rowspan=6 | १९८७ || ''[[शीला (१९८७ चित्रपट)|शीला]]'' || |<ref>{{Cite web|url=https://iprmentlaw.com/wp-content/uploads/2021/05/ordjud-2021-04-22T075459.007.pdf|title=IN THE HIGH COURT OF JUDICATURE AT BOMBAY ORDINARY ORIGINAL CIVIL JURISDICTION IN ITS COMMERCIAL DIVISION INTERIM APPLICATION (L) NO 4402 OF 2021 IN COMM (I.P.) SUIT NO. 4398 OF 2021|work=[[मुंबई उच्च न्यायालय]]|date=२१ एप्रिल २०२१|access-date=१९ एप्रिल २०२६}}</ref> |- || ''[[सूत्रधार (चित्रपट)|सूत्रधार]]'' || कुमार | || |- || ''मोहरे'' || अब्दुल | <ref name=":1" /> || |- || ''अंधा युद्ध'' || एस. पी. सुहास दांडेकर | || |- || ''प्रतिघात'' || माजी-कॉन्स्टेबल करमवीर | <ref name=":2" /><ref name=":1" /> || |- || ''अवाम'' || कर्नल मुस्तफा अली झाहिदी || |<ref>{{Cite web |date=2016-11-30 |title=Awam |url=https://www.rottentomatoes.com/m/awam |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=3 | १९८८ || ''त्रिशाग्नी'' || उच्चंगा || |<ref>{{Cite news |title=Trishagni |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/trishagni/movieshow/61329607.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[सागर संगम]]'' || रामनाथ शास्त्री / रामू उस्ताद || | |- || ''[[सलाम बॉम्बे!]]'' || बाबा || |<ref>{{Cite web |date=1988-10-07 |title=Salaam Bombay! - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/salaam_bombay |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="3" | १९९० || ''[[परिंदा]]'' || अण्णा शेठ || |<ref>{{Cite web |title=दो वक्त की रोटी के लिए आठ किलोमीटर की चढ़ाई कर फिल्मों के पोस्टर पेंट करते थे नाना, फिर यूं पलटी किस्मत और बन गए स्टार |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/nana-patekar-birthday-know-some-interesting-facts-about-actor-career-and-his-personal-life |access-date=2023-12-20 |website=अमर उजाला |language=hi}}</ref> |- || ''थोडासा रुमानी हो जायें'' || नटवरलाल || |<ref name=":3">{{Cite web |last=DHNS |title=Unmatched star |url=https://www.deccanherald.com/features/unmatched-star-2152214 |access-date=2023-12-20 |website=डेक्कन हेराल्ड |language=en}}</ref> |- || ''[[दिशा (चित्रपट)|दिशा]]''|| वसंत डी. मांढरे || | |- |align="center" rowspan="2" | १९९१ || ''[[प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' || मेजर चव्हाण || तसेच दिग्दर्शक (आणि पटकथा लेखक) |<ref name=":3" /> |- || ''[[दीक्षा (चित्रपट)|दीक्षा]]'' || कोगा पंडित || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९२ || ''[[राजू बन गया जंटलमन]]'' || जय || | |- || ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]'' || मजिद खान || |<ref name=":1" /> |- |align="center" | १९९३ || ''[[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]]'' || शिवाजीराव वागळे || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९४ || ''[[क्रांतिवीर]]'' || प्रताप नारायण टिळक || |<ref name=":2" /> |- || ''[[अभय (द फिअरलेस)|अभय]]'' || भूत (घोस्ट) || |<ref>{{Cite news |title=Abhay |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/abhay/movieshow/61329861.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९९५ || ''[[हम दोनो (१९९५ चित्रपट)|हम दोनो]]'' || विशाल सैगल || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९६ || ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]'' || विश्वनाथ || |<ref name=":2" /> |- || ''[[खामोशी: द म्युझिकल]]'' || जोसेफ ब्रागांझा || |<ref>{{Cite web |date=2021-08-07 |title=When Sanjay was 'quite traumatised and harassed' by a cast member of Khamoshi |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/when-sanjay-leela-bhansali-was-quite-traumatised-and-harassed-by-a-cast-member-of-khamoshi-101628331463696.html |access-date=2023-12-20 |website=हिंदुस्तान टाइम्स |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९७ || ''[[गुलाम-ए-मुस्तफा]]'' || गुलाम-ए-मुस्तफा || |<ref>{{Cite web |title=Ghulam-E-Musthafa - Movie - Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=2634 |access-date=2023-12-20 |website=boxofficeindia.com}}</ref> |- || ''[[यशवंत (चित्रपट)|यशवंत]]'' || यशवंत लोहार || |<ref name=":4">{{Cite news |date=2009-03-25 |title=Nana Patekar plays a cop again |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/nana-patekar-plays-a-cop-again/articleshow/4310102.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९८ || ''[[युगपुरुष]]'' || अनिरुद्ध || | |- || ''[[वजूद (१९९८ चित्रपट)|वजूद]]'' || मल्हार गोपाळदास अग्निहोत्री / कर्नल लट्टी || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=2 | १९९९ || ''[[हु तू तू (चित्रपट)|हू तू तू]]'' || भाऊ || | |- || ''[[कोहराम]]'' || मेजर अजित आर्य || |<ref name=":4" /> |- |align="center" rowspan=2 | २००० || ''गँग'' || अब्दुल || | |- || ''[[तरकीब]]'' || सीबीआय इन्स्पेक्टर जसराज पटेल || | |- |align="center" rowspan=2 | २००२ || ''[[वध (२००२ चित्रपट)|वध]]'' || डॉ. अर्जुन सिंग || | |- || ''[[शक्ती: द पॉवर]]'' || नरसिंहा || | |- |align="center" rowspan=3 | २००३ || ''[[भूत (२००३ चित्रपट)|भूत]]'' || इन्स्पेक्टर लियकत कुरेशी || | |- || ''[[डरना मना है]]'' || जॉन रॉड्रिग्स ||भाग: {{no wrap|"गॉस्टली लिफ्ट"}} | |- || ''[[आंच]]'' || महादेव || | |- |align="center" | २००४ || ''[[अब तक छप्पन]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे || |<ref name=":3" /> |- |align="center" rowspan=3 | २००५ || ''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' || तब्रेझ आलम | |<ref name=":1" /> |- || ''[[पक पक पकाक]]'' || भुत्या |मराठी|| |<ref>{{Cite news |title='Pak Pak Pakaak' |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/photofeatures/nana-patekar-marathi-movies-of-the-actor-you-should-not-miss/pak-pak-pakaak/photostory/63529381.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[ब्लफमास्टर!]]'' || चंद्रा पारेश (चंदू) | rowspan="9" |हिंदी|| | |- |align="center" rowspan=2|२००६ |''[[फिर हेरा फेरी]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) |<ref>{{Cite web |date=2006-06-09 |title=Phir Hera Pheri Cast List {{!}} Phir Hera Pheri Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/phir-hera-pheri/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- | ''टॅक्सी नंबर ९२११'' || राघव शास्त्री || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=5 | २००७ || ''[[हॅट्रिक (चित्रपट)|हॅट्रिक]]'' || डॉक्टर प्रधान || | |- || ''[[दस कहानियां]]'' || फुगे विकणारा माणूस || भाग: "गुब्बारे" | |- || ''[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|वेलकम]]'' || डॉन उदय शेट्टी || |<ref name=":1" /> |- || ''[[यात्रा (२००७ चित्रपट)|यात्रा]]'' || दशरथ जोगळेकर || | |- || ''[[द पूल (२००७ चित्रपट)|द पूल]]'' || बंगल्याचा मालक || | |- | rowspan="2" align="center" | २००८ || ''[[एक: द पॉवर ऑफ वन]]'' || सीबीआय अधिकारी राणे || | |- | ''[[बोम्मलट्टम (२००८ चित्रपट)|बोम्मलट्टम]]'' || राणा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || || |- |align="center" rowspan="4" | २०१० || ''[[पाठशाला]]'' || प्राचार्य आदित्य सहाय | rowspan="3" | हिंदी|| | |- || ''[[राजनीती]]'' || ब्रिज गोपाळ || |<ref>{{Cite web |last=Kacker |first=Ishan |date=2023-03-29 |title=Raajneeti: A Powerful Ensemble, Fueled By Nuanced Storytelling |url=https://www.filmcompanion.in/readers-articles/raajneeti-netflix-a-powerful-ensemble-fueled-by-nuanced-storytelling-prakash-jha-ranbir-kapoor-katrina-kaif-ajay-devgn |access-date=2023-12-20 |website=www.filmcompanion.in |language=en}}</ref> |- || ''[[तुम मिलो तो सही]]'' || सुब्रह्मण्यम || |<ref>{{Cite web |last2= |title=Tum Milo Toh Sahi: Only if you insist |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews/tum-milo-toh-sahi-only-if-you-insist/articleshow/21894854.cms |access-date=2023-12-20 |website=बेंगलोर मिरर |language=en}}</ref> |- || ''[[यक्ष (चित्रपट)|यक्ष]]'' || पोलीस अधिकारी |[[कन्नड भाषा|कन्नड]]|| |<ref>{{Cite web |title=Nana Patekar all set for Kannada debut |url=https://movies.rediff.com/slide-show/2010/jun/16/slide-show-1-south-nana-patakars-kannada-debut.htm |access-date=2023-12-20 |website=रीडिफ |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०११ || ''[[शागीर्द (२०११ चित्रपट)|शागीर्द]]'' || हनुमंत सिंग |हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com">{{Cite web |date=2023-12-21 |title=Bollywood News, Movie Reviews, Ratings, Latest Videos, Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]]'' || भाऊ गालंडे |मराठी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-08-10 |title=Deool Meme Templates |url=https://bharatiyavishwa.com/deool-meme-templates/ |access-date=2023-12-20 |website=भारतीय विश्व |language=en-GB}}</ref> |- |align="center" | २०१२ || ''[[कमाल धमाल मालामाल]]'' || कल्लू | rowspan="2" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |title=Shreyas Talpade On Apologising For His 2012 Film Scene: I Don't Become A Smaller Person |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/shreyas-talpade-on-apologising-for-his-2012-film-scene-i-don-t-become-a-smaller-person-news-262851 |access-date=2023-12-20 |website=आउटलुक इंडिया|date=17 February 2023 }}</ref> |- |align="center" rowspan="1" | २०१३ || ''[[द अटॅक्स ऑफ २६/११ (चित्रपट)|द अटॅक्स ऑफ २६/११]]'' || [[राकेश मारिया]] || | |<ref>{{Cite web |title=Ramu and Nana reunite after 10 years |url=http://www.koimoi.com/bollywood-news/ramu-and-nana-reunite-after-10-years/ |access-date=2023-12-20 |website=कोइमोई |date=13 September 2012 }}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१४ || ''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हीरो]]'' || डॉ. [[प्रकाश आमटे]] | rowspan="2" |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2017-01-13 |title=Nana loves pairing up with Sonali |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Nana-loves-pairing-up-with-Sonali/articleshow/44501761.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[यशवंतराव चव्हाण - बखर एका वादळाची]]'' || प्रताप देशमुख || | |- |align="center" | २०१५ || ''वेलकम बॅक'' || उदय शेट्टी || |<ref>{{Cite web |date=2015-09-02 |title=There is no replacement for Akshay Kumar: Anees Bazmee |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/there-is-no-replacement-for-akshay-kumar-anees-bazmee/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> | |- |align="center" | २०१५ ||इट्स माय लाइफ|| हिंदी || बी. आर. शास्त्री |- |align="center" rowspan="2" | २०१५ || ''[[अब तक छप्पन २]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे | rowspan="2" | हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com"/> |- |align="center" rowspan="3" | २०१६ | ''[[द जंगल बुक (२०१६ चित्रपट)|द जंगल बुक]]'' | शेर खान | इंग्रजी | हिंदी डब |<ref name=":1" /> |- || ''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' || गणपतराव रामचंद्र बेलवलकर |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2016-01-04 |title=Natsamrat Review: Nana Patekar brilliance reminds us what Bollywood is missing out on |url=https://www.firstpost.com/entertainment/natsamrat-review-nana-patekar-reminds-us-of-his-greatness-making-us-wonder-if-bollywood-can-get-better-than-this-film-in-2016-2568876.html |access-date=2023-12-20 |website=फर्स्टपोस्ट |language=en}}</ref> |- || ''[[फायनल कट ऑफ डायरेक्टर]]'' || राणा | rowspan="3" | हिंदी|| अंशतः तमिळमध्ये ''बोम्मलट्टम'' (२००८) म्हणून पुनर्रचित |<ref>{{Cite news |title=Final Cut Of DirectorUA |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-details/final-cut-of-director/movieshow/61300033.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१७ || ''[[वेडिंग एनिव्हर्सरी]]'' || नगरजुन || |<ref>{{Cite web |date=2017-02-24 |title=Wedding Anniversary Cast List {{!}} Wedding Anniversary Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/wedding-anniversary/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[गोलमाल अगेन]]'' || स्वतः || अतिथी भूमिका (कॅमिओ) |<ref>{{Cite web |last=Saha |first=Shubha Shetty |date=2017-10-20 |title='Golmaal Again' movie review: It's a side-splitting entertainer – if you don't care for logic |url=https://scroll.in/reel/854774/golmaal-again-movie-review-its-a-side-splitting-entertainer-if-you-dont-care-for-logic |access-date=2023-12-20 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१८ || ''[[आपला माणूस]]'' || मारुती नगरगोजे / आबा गोखले |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2017-12-24 |title=Ajay Devgn announces his first Marathi venture Aapla Manus. Watch Video |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/ajay-devgn-marathi-venture-aapla-manus-watch-video-4997022/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> |- |''[[काला (२०१८ चित्रपट)|काला]]'' || हरिदेव अभ्यंकर |[[तमिळ भाषा|तमिळ]] | |<ref>{{Cite web |last=Keramalu |first=Karthik |date=2018-06-09 |title='Kaala': Decoding Rajinikanth's Nemesis, Nana Patekar as Hari Dada |url=https://www.thequint.com/entertainment/indian-cinema/nana-patekar-hari-dada-in-rajinikanth-kaala-pa-ranjith-film |access-date=2023-12-20 |website=द क्विंट |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२० || ''[[इट्स माय लाइफ (चित्रपट)|इट्स माय लाइफ]]'' || व्यावसायिक | rowspan="4" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-11-29 |title=It's My Life Cast List {{!}} It's My Life Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/its-my-life/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२२ || ''[[तडका (चित्रपट)|तडका]]'' || तुकाराम दळवी || |<ref>{{Cite web |title=Tadka: Prakash Raj to join hands with Ilaiyaraaja for his Bollywood directorial |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/tadka-prakash-raj-to-join-hands-with-ilaiyaraaja-for-his-bollywood-directorial-316667-2016-04-06 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=6 April 2016 |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2| २०२३ | ''[[गदर २]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) | <ref>{{Cite web |title=Nana Patekar gives voiceover for Sunny Deol, Ameesha Patel 'Gadar 2' |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/nana-patekar-voiceover-gadar-2-ameesha-patel-sunny-deol-2401033-2023-07-03 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=3 July 2023 |language=en}}</ref> |- | ''[[द व्हॅक्सीन वॉर]]'' || डॉ. बलराम भार्गव || |<ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Anuj |date=2023-09-28 |title='The Vaccine War' movie review: Nana Patekar and Pallavi Joshi drive this toolkit of a film |language=en-IN |work=द हिंदू |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-vaccine-war-movie-review-nana-patekar-and-pallavi-joshi-drive-this-toolkit-of-a-film/article67357024.ece |access-date=2023-12-20 |issn=0971-751X}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | २०२४ || ''[[ओले आले]]'' || ओंकार लेले |मराठी | |<ref>{{Cite news |date=2023-12-19 |title='Ole Aale': Nana Patekar, Siddharth Chandekar and Sayali Sanjeev starrer is all set to hit screens on January 5, 2024 |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/ole-aale-nana-patekar-siddharth-chandekar-and-sayali-sanjeev-starrer-is-all-set-to-hit-screens-on-january-5-2024/articleshow/106120777.cms?from=mdr |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |''[[वनवास (२०२४ चित्रपट)|वनवास]]'' | प्रताप सिंघानिया (वीरचे काका) | rowspan=4|हिंदी | |<ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/nana-patekar-utkarsh-sharma-star-anil-sharmas-vanvaas-film-release-december-20-2024-first-poster/|title=Nana Patekar and Utkarsh Sharma to star in Anil Sharma's Vanvaas; film to release on December 20, 2024; first poster out |date=21 October 2024|work=बॉलीवूड हंगामा|access-date=21 October 2024}}</ref> |- | align="center" | २०२५ | ''[[हाउसफुल ५]]'' || दगडू हुलगुंद || |<ref>{{Cite news |title=Housefull 5: Akshay Kumar's BTS PICS with Riteish Deshmukh, Johny Lever and Ranjeet go viral on the internet; fan says 'Ab ayega maja' |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/housefull-5-akshay-kumars-bts-pics-with-riteish-deshmukh-johny-lever-and-ranjeet-go-viral-on-the-internet-fan-says-ab-ayega-maja-1349880?amp |work=पिंकव्हिला |date=24 September 2024 |access-date=10 October 2024}}</ref> |- | align="center" rowspan=2 | २०२६ | ''[[ओ रोमियो]]'' | इस्माईल खान | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=6 January 2025 |title=Shahid Kapoor drops FIRST photo from the sets of Sajid Nadiadwala, Vishal Bhardwaj film| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/shahid-kapoor-drops-first-photo-sets-sajid-nadiadwala-vishal-bhardwaj-film/ |access-date=6 January 2025}}</ref> |- |''[[सुबेदार (चित्रपट)|सुबेदार]]'' | नाना वाघमारे |विशेष भूमिका |<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=BREAKING: Uday Bhai and Majnu Bhai reunite; Nana Patekar features in an exciting cameo in Anil Kapoor-starrer Subedaar| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-uday-bhai-majnu-bhai-reunite-nana-patekar-features-exciting-cameo-anil-kapoor-starrer-subedaar/|access-date=5 March 2026}}</ref> |} [[वर्ग:नाना पाटेकर|चित्रपट]] 2k9477xjuqms63fx5qgk2i4vj4xfv2a 2718121 2718120 2026-10-08T15:00:17Z संतोष गोरे 135680 /* चित्रपट */ 2718121 wikitext text/x-wiki '''[[नाना पाटेकर]]''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]] – [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटसृष्टीत]] कार्यरत असलेले अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> एक अभिनेता म्हणून, ते ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' या चित्रपटातील भूमिकेसाठी विशेष ओळखला जातो, ज्यासाठी त्याला [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] मिळाला. त्यांना ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) मधील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि [[फिल्मफेर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला. त्यानंतर त्यांना ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२) या चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कार]] मिळाला. १९९५ मध्ये, त्यांना ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४) चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] तसेच फिल्मफेर आणि स्क्रीन पुरस्कार मिळाला. नंतर त्यांनी ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील भूमिकेसाठी दुसरा [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कारही]] मिळवला. २०१८ मध्ये त्यांना ''[[नटसम्राट|नटसम्राटमधील]]'' अभिनयासाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा फिल्मफेअर]] मराठी पुरस्कार मिळाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|title=Jio Filmfare Awards Marathi 2017: Complete winners' list|last=Rohan Valecha, Vaibhavi V Risbood|date=28 October 2017|website=The Times of India|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725102955/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|archive-date=25 July 2018|access-date=29 September 2018}}</ref> १९७८ साली प्रदर्शित झालेल्या ''[[गमन (चित्रपट)|'गमन']]'' या चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केल्यानंतर पाटेकर यांनी काही [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि बॉलिवूड चित्रपटांमध्ये अभिनय केला. या भूमिकांनंतर, ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) या चित्रपटातील गँगस्टरच्या भूमिकेचे कौतुक झाले, ज्यासाठी त्यांना [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला. नंतर, त्यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|'प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' ' (१९९४) मध्ये अभिनय तसेच प्रथम दिग्दर्शन देखील केले. त्यानंतर पाटेकर यांनी १९९० च्या दशकातील अनेक व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी चित्रपटांमध्ये अभिनय केला आणि त्यांच्या अभिनयासाठी समीक्षकांची प्रशंसा मिळवली, ज्यामध्ये ''[[राजू बन गया जेंटलमन|'राजू बन गया जेंटलमॅन']]'' (१९९२); ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२), ज्यासाठी त्यांना [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला; ''[[भारताचा ध्वज|'तिरंगा']]'' (१९९३); ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आणि फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला; ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' (१९९६), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा दुसरा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला; आणि ''[[खामोशी: द म्युझिकल|'खामोशी: द म्युझिकल]]'' (१९९६) यांचा समावेश आहे. २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, त्यांच्या ''[[शक्ती: द पॉवर|'शक्ती: द पॉवर']]'' (२००२) आणि ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील अभिनयासाठी कौतुक झाले; यापैकी 'अपहरण' चित्रपटासाठी त्याला फिल्मफेअरचा दुसरा सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा पुरस्कार मिळाला. पाटेकर यांचे सर्वाधिक कमाई करणारे चित्रपट तेव्हा प्रदर्शित झाले, जेव्हा त्यांनी ''वेलकम'' (२००७) या विनोदी चित्रपटात आणि त्याच्या सिक्वेल ''वेलकम बॅक'' (२०१५) मध्ये एका गँगस्टरची भूमिका साकारली, आणि ''राजनिती''' (२०१०) या राजकीय थ्रिलरमध्ये एका राजकारण्याची भूमिका साकारली. २०१६ मध्ये त्यांनी ''[[नटसम्राट|'नटसम्राट']]'' या मराठी चित्रपटात मुख्य भूमिका साकारली. त्यांनी ''[[काला (चित्रपट)|'काला]]'' (२०१८) मध्ये काम करण्यापूर्वी, द्विभाषिक ''बोम्मलट्टम'' (२००८) मधून तमिळ चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. == चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भूमिका !! भाषा !! नोंदी !! संदर्भ |- |align="center" | १९७८ || ''[[गमन]]'' || वासू | हिंदी || पदार्पण चित्रपट |<ref>{{Cite web |title=You might not know the real name of Nana Patekar |url=http://www.indiaherald.com/Movies/Read/994628878/You-might-not-know-the-real-name-of-Nana-Patekar |access-date=2023-12-20 |website=indiaherald.com |language=en}}</ref> |- |align="center" | १९७९ || ''[[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]]'' || स्मग्लर | मराठी ||सहाय्यक भूमिका | rowspan="5" |<ref name=":1">{{Cite web |title=Nana Patekar |url=https://www.india.com/topic/nana-patekar/ |access-date=2023-12-20 |website=www.india.com |language=en}}</ref> |- | align="center" | १९८० || ''[[भालू (मराठी चित्रपट)|भालू]]'' || रंगाराव|| rowspan="3" |मराठी || |- | align="center" | १९८२ || '' राघू मैना''|| राघू || |- | align="center" | १९८३ || ''सावित्री''|| बबन || |- |align="center" rowspan="2" | १९८४ || ''[[आज की आवाज]]'' || जगमोहन दास | rowspan="2" |हिंदी|| |- | ''गिद्ध: द व्हल्चर'' || वीरप्पन|| |<ref>{{Cite news |title=Giddh: The Vulture |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/giddh-the-vulture/movieshow/61326821.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९८५ || ''गड जेजुरी जेजुरी'' || खंडू |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2001-08-27 |title=Nana Patekar's debut film to be auctioned |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/nana-patekars-debut-film-to-be-auctioned/articleshow/95388417.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=4 | १९८६ || ''[[अंकुश (चित्रपट)|अंकुश]]'' || रविंद्र केळकर 'रवी' |हिंदी|| |<ref name=":2">{{Cite web |title=नाना पाटेकर |url=https://www.lokmatnews.in/topics/nana-patekar/news/ |access-date=2023-12-20 |website=Lokmat News Hindi |language=hi}}</ref> |- || ''[[माफीचा साक्षीदार]]'' || राघवेंद्र/रघु |मराठी|| |<ref>{{Cite web |title=Maficha Sakshidar - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/maficha_sakshidar |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- || ''फाँसी का फंदा'' || राघवेंद्र | rowspan="39" |हिंदी|| | |- || दहलीज़ || कर्नल सिंग || | |- |align="center" rowspan=6 | १९८७ || ''[[शीला (१९८७ चित्रपट)|शीला]]'' || |<ref>{{Cite web|url=https://iprmentlaw.com/wp-content/uploads/2021/05/ordjud-2021-04-22T075459.007.pdf|title=IN THE HIGH COURT OF JUDICATURE AT BOMBAY ORDINARY ORIGINAL CIVIL JURISDICTION IN ITS COMMERCIAL DIVISION INTERIM APPLICATION (L) NO 4402 OF 2021 IN COMM (I.P.) SUIT NO. 4398 OF 2021|work=[[मुंबई उच्च न्यायालय]]|date=२१ एप्रिल २०२१|access-date=१९ एप्रिल २०२६}} ||</ref> |- || ''[[सूत्रधार (चित्रपट)|सूत्रधार]]'' || कुमार || | |- || ''मोहरे'' || अब्दुल | <ref name=":1" /> || |- || ''अंधा युद्ध'' || एस. पी. सुहास दांडेकर || | |- || ''प्रतिघात'' || माजी-कॉन्स्टेबल करमवीर | <ref name=":2" /><ref name=":1" /> || |- || ''अवाम'' || कर्नल मुस्तफा अली झाहिदी || |<ref>{{Cite web |date=2016-11-30 |title=Awam |url=https://www.rottentomatoes.com/m/awam |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=3 | १९८८ || ''त्रिशाग्नी'' || उच्चंगा || |<ref>{{Cite news |title=Trishagni |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/trishagni/movieshow/61329607.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[सागर संगम]]'' || रामनाथ शास्त्री / रामू उस्ताद || | |- || ''[[सलाम बॉम्बे!]]'' || बाबा || |<ref>{{Cite web |date=1988-10-07 |title=Salaam Bombay! - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/salaam_bombay |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="3" | १९९० || ''[[परिंदा]]'' || अण्णा शेठ || |<ref>{{Cite web |title=दो वक्त की रोटी के लिए आठ किलोमीटर की चढ़ाई कर फिल्मों के पोस्टर पेंट करते थे नाना, फिर यूं पलटी किस्मत और बन गए स्टार |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/nana-patekar-birthday-know-some-interesting-facts-about-actor-career-and-his-personal-life |access-date=2023-12-20 |website=अमर उजाला |language=hi}}</ref> |- || ''थोडासा रुमानी हो जायें'' || नटवरलाल || |<ref name=":3">{{Cite web |last=DHNS |title=Unmatched star |url=https://www.deccanherald.com/features/unmatched-star-2152214 |access-date=2023-12-20 |website=डेक्कन हेराल्ड |language=en}}</ref> |- || ''[[दिशा (चित्रपट)|दिशा]]''|| वसंत डी. मांढरे || | |- |align="center" rowspan="2" | १९९१ || ''[[प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' || मेजर चव्हाण || तसेच दिग्दर्शक (आणि पटकथा लेखक) |<ref name=":3" /> |- || ''[[दीक्षा (चित्रपट)|दीक्षा]]'' || कोगा पंडित || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९२ || ''[[राजू बन गया जंटलमन]]'' || जय || | |- || ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]'' || मजिद खान || |<ref name=":1" /> |- |align="center" | १९९३ || ''[[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]]'' || शिवाजीराव वागळे || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९४ || ''[[क्रांतिवीर]]'' || प्रताप नारायण टिळक || |<ref name=":2" /> |- || ''[[अभय (द फिअरलेस)|अभय]]'' || भूत (घोस्ट) || |<ref>{{Cite news |title=Abhay |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/abhay/movieshow/61329861.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९९५ || ''[[हम दोनो (१९९५ चित्रपट)|हम दोनो]]'' || विशाल सैगल || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९६ || ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]'' || विश्वनाथ || |<ref name=":2" /> |- || ''[[खामोशी: द म्युझिकल]]'' || जोसेफ ब्रागांझा || |<ref>{{Cite web |date=2021-08-07 |title=When Sanjay was 'quite traumatised and harassed' by a cast member of Khamoshi |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/when-sanjay-leela-bhansali-was-quite-traumatised-and-harassed-by-a-cast-member-of-khamoshi-101628331463696.html |access-date=2023-12-20 |website=हिंदुस्तान टाइम्स |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९७ || ''[[गुलाम-ए-मुस्तफा]]'' || गुलाम-ए-मुस्तफा || |<ref>{{Cite web |title=Ghulam-E-Musthafa - Movie - Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=2634 |access-date=2023-12-20 |website=boxofficeindia.com}}</ref> |- || ''[[यशवंत (चित्रपट)|यशवंत]]'' || यशवंत लोहार || |<ref name=":4">{{Cite news |date=2009-03-25 |title=Nana Patekar plays a cop again |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/nana-patekar-plays-a-cop-again/articleshow/4310102.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९८ || ''[[युगपुरुष]]'' || अनिरुद्ध || | |- || ''[[वजूद (१९९८ चित्रपट)|वजूद]]'' || मल्हार गोपाळदास अग्निहोत्री / कर्नल लट्टी || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=2 | १९९९ || ''[[हु तू तू (चित्रपट)|हू तू तू]]'' || भाऊ || | |- || ''[[कोहराम]]'' || मेजर अजित आर्य || |<ref name=":4" /> |- |align="center" rowspan=2 | २००० || ''गँग'' || अब्दुल || | |- || ''[[तरकीब]]'' || सीबीआय इन्स्पेक्टर जसराज पटेल || | |- |align="center" rowspan=2 | २००२ || ''[[वध (२००२ चित्रपट)|वध]]'' || डॉ. अर्जुन सिंग || | |- || ''[[शक्ती: द पॉवर]]'' || नरसिंहा || | |- |align="center" rowspan=3 | २००३ || ''[[भूत (२००३ चित्रपट)|भूत]]'' || इन्स्पेक्टर लियकत कुरेशी || | |- || ''[[डरना मना है]]'' || जॉन रॉड्रिग्स ||भाग: {{no wrap|"गॉस्टली लिफ्ट"}} | |- || ''[[आंच]]'' || महादेव || | |- |align="center" | २००४ || ''[[अब तक छप्पन]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे || |<ref name=":3" /> |- |align="center" rowspan=3 | २००५ || ''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' || तब्रेझ आलम | |<ref name=":1" /> |- || ''[[पक पक पकाक]]'' || भुत्या |मराठी|| |<ref>{{Cite news |title='Pak Pak Pakaak' |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/photofeatures/nana-patekar-marathi-movies-of-the-actor-you-should-not-miss/pak-pak-pakaak/photostory/63529381.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[ब्लफमास्टर!]]'' || चंद्रा पारेश (चंदू) | rowspan="9" |हिंदी|| | |- |align="center" rowspan=2|२००६ |''[[फिर हेरा फेरी]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) |<ref>{{Cite web |date=2006-06-09 |title=Phir Hera Pheri Cast List {{!}} Phir Hera Pheri Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/phir-hera-pheri/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- | ''टॅक्सी नंबर ९२११'' || राघव शास्त्री || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=5 | २००७ || ''[[हॅट्रिक (चित्रपट)|हॅट्रिक]]'' || डॉक्टर प्रधान || | |- || ''[[दस कहानियां]]'' || फुगे विकणारा माणूस || भाग: "गुब्बारे" | |- || ''[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|वेलकम]]'' || डॉन उदय शेट्टी || |<ref name=":1" /> |- || ''[[यात्रा (२००७ चित्रपट)|यात्रा]]'' || दशरथ जोगळेकर || | |- || ''[[द पूल (२००७ चित्रपट)|द पूल]]'' || बंगल्याचा मालक || | |- | rowspan="2" align="center" | २००८ || ''[[एक: द पॉवर ऑफ वन]]'' || सीबीआय अधिकारी राणे || | |- | ''[[बोम्मलट्टम (२००८ चित्रपट)|बोम्मलट्टम]]'' || राणा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || || |- |align="center" rowspan="4" | २०१० || ''[[पाठशाला]]'' || प्राचार्य आदित्य सहाय | rowspan="3" | हिंदी|| | |- || ''[[राजनीती]]'' || ब्रिज गोपाळ || |<ref>{{Cite web |last=Kacker |first=Ishan |date=2023-03-29 |title=Raajneeti: A Powerful Ensemble, Fueled By Nuanced Storytelling |url=https://www.filmcompanion.in/readers-articles/raajneeti-netflix-a-powerful-ensemble-fueled-by-nuanced-storytelling-prakash-jha-ranbir-kapoor-katrina-kaif-ajay-devgn |access-date=2023-12-20 |website=www.filmcompanion.in |language=en}}</ref> |- || ''[[तुम मिलो तो सही]]'' || सुब्रह्मण्यम || |<ref>{{Cite web |last2= |title=Tum Milo Toh Sahi: Only if you insist |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews/tum-milo-toh-sahi-only-if-you-insist/articleshow/21894854.cms |access-date=2023-12-20 |website=बेंगलोर मिरर |language=en}}</ref> |- || ''[[यक्ष (चित्रपट)|यक्ष]]'' || पोलीस अधिकारी |[[कन्नड भाषा|कन्नड]]|| |<ref>{{Cite web |title=Nana Patekar all set for Kannada debut |url=https://movies.rediff.com/slide-show/2010/jun/16/slide-show-1-south-nana-patakars-kannada-debut.htm |access-date=2023-12-20 |website=रीडिफ |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०११ || ''[[शागीर्द (२०११ चित्रपट)|शागीर्द]]'' || हनुमंत सिंग |हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com">{{Cite web |date=2023-12-21 |title=Bollywood News, Movie Reviews, Ratings, Latest Videos, Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]]'' || भाऊ गालंडे |मराठी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-08-10 |title=Deool Meme Templates |url=https://bharatiyavishwa.com/deool-meme-templates/ |access-date=2023-12-20 |website=भारतीय विश्व |language=en-GB}}</ref> |- |align="center" | २०१२ || ''[[कमाल धमाल मालामाल]]'' || कल्लू | rowspan="2" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |title=Shreyas Talpade On Apologising For His 2012 Film Scene: I Don't Become A Smaller Person |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/shreyas-talpade-on-apologising-for-his-2012-film-scene-i-don-t-become-a-smaller-person-news-262851 |access-date=2023-12-20 |website=आउटलुक इंडिया|date=17 February 2023 }}</ref> |- |align="center" rowspan="1" | २०१३ || ''[[द अटॅक्स ऑफ २६/११ (चित्रपट)|द अटॅक्स ऑफ २६/११]]'' || [[राकेश मारिया]] || | |<ref>{{Cite web |title=Ramu and Nana reunite after 10 years |url=http://www.koimoi.com/bollywood-news/ramu-and-nana-reunite-after-10-years/ |access-date=2023-12-20 |website=कोइमोई |date=13 September 2012 }}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१४ || ''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हीरो]]'' || डॉ. [[प्रकाश आमटे]] | rowspan="2" |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2017-01-13 |title=Nana loves pairing up with Sonali |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Nana-loves-pairing-up-with-Sonali/articleshow/44501761.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[यशवंतराव चव्हाण - बखर एका वादळाची]]'' || प्रताप देशमुख || | |- |align="center" | २०१५ || ''वेलकम बॅक'' || उदय शेट्टी || |<ref>{{Cite web |date=2015-09-02 |title=There is no replacement for Akshay Kumar: Anees Bazmee |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/there-is-no-replacement-for-akshay-kumar-anees-bazmee/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> | |- |align="center" | २०१५ ||इट्स माय लाइफ|| हिंदी || बी. आर. शास्त्री |- |align="center" rowspan="2" | २०१५ || ''[[अब तक छप्पन २]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे | rowspan="2" | हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com"/> |- |align="center" rowspan="3" | २०१६ | ''[[द जंगल बुक (२०१६ चित्रपट)|द जंगल बुक]]'' | शेर खान | इंग्रजी | हिंदी डब |<ref name=":1" /> |- || ''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' || गणपतराव रामचंद्र बेलवलकर |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2016-01-04 |title=Natsamrat Review: Nana Patekar brilliance reminds us what Bollywood is missing out on |url=https://www.firstpost.com/entertainment/natsamrat-review-nana-patekar-reminds-us-of-his-greatness-making-us-wonder-if-bollywood-can-get-better-than-this-film-in-2016-2568876.html |access-date=2023-12-20 |website=फर्स्टपोस्ट |language=en}}</ref> |- || ''[[फायनल कट ऑफ डायरेक्टर]]'' || राणा | rowspan="3" | हिंदी|| अंशतः तमिळमध्ये ''बोम्मलट्टम'' (२००८) म्हणून पुनर्रचित |<ref>{{Cite news |title=Final Cut Of DirectorUA |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-details/final-cut-of-director/movieshow/61300033.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१७ || ''[[वेडिंग एनिव्हर्सरी]]'' || नगरजुन || |<ref>{{Cite web |date=2017-02-24 |title=Wedding Anniversary Cast List {{!}} Wedding Anniversary Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/wedding-anniversary/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[गोलमाल अगेन]]'' || स्वतः || अतिथी भूमिका (कॅमिओ) |<ref>{{Cite web |last=Saha |first=Shubha Shetty |date=2017-10-20 |title='Golmaal Again' movie review: It's a side-splitting entertainer – if you don't care for logic |url=https://scroll.in/reel/854774/golmaal-again-movie-review-its-a-side-splitting-entertainer-if-you-dont-care-for-logic |access-date=2023-12-20 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१८ || ''[[आपला माणूस]]'' || मारुती नगरगोजे / आबा गोखले |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2017-12-24 |title=Ajay Devgn announces his first Marathi venture Aapla Manus. Watch Video |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/ajay-devgn-marathi-venture-aapla-manus-watch-video-4997022/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> |- |''[[काला (२०१८ चित्रपट)|काला]]'' || हरिदेव अभ्यंकर |[[तमिळ भाषा|तमिळ]] | |<ref>{{Cite web |last=Keramalu |first=Karthik |date=2018-06-09 |title='Kaala': Decoding Rajinikanth's Nemesis, Nana Patekar as Hari Dada |url=https://www.thequint.com/entertainment/indian-cinema/nana-patekar-hari-dada-in-rajinikanth-kaala-pa-ranjith-film |access-date=2023-12-20 |website=द क्विंट |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२० || ''[[इट्स माय लाइफ (चित्रपट)|इट्स माय लाइफ]]'' || व्यावसायिक | rowspan="4" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-11-29 |title=It's My Life Cast List {{!}} It's My Life Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/its-my-life/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२२ || ''[[तडका (चित्रपट)|तडका]]'' || तुकाराम दळवी || |<ref>{{Cite web |title=Tadka: Prakash Raj to join hands with Ilaiyaraaja for his Bollywood directorial |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/tadka-prakash-raj-to-join-hands-with-ilaiyaraaja-for-his-bollywood-directorial-316667-2016-04-06 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=6 April 2016 |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2| २०२३ | ''[[गदर २]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) | <ref>{{Cite web |title=Nana Patekar gives voiceover for Sunny Deol, Ameesha Patel 'Gadar 2' |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/nana-patekar-voiceover-gadar-2-ameesha-patel-sunny-deol-2401033-2023-07-03 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=3 July 2023 |language=en}}</ref> |- | ''[[द व्हॅक्सीन वॉर]]'' || डॉ. बलराम भार्गव || |<ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Anuj |date=2023-09-28 |title='The Vaccine War' movie review: Nana Patekar and Pallavi Joshi drive this toolkit of a film |language=en-IN |work=द हिंदू |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-vaccine-war-movie-review-nana-patekar-and-pallavi-joshi-drive-this-toolkit-of-a-film/article67357024.ece |access-date=2023-12-20 |issn=0971-751X}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | २०२४ || ''[[ओले आले]]'' || ओंकार लेले |मराठी | |<ref>{{Cite news |date=2023-12-19 |title='Ole Aale': Nana Patekar, Siddharth Chandekar and Sayali Sanjeev starrer is all set to hit screens on January 5, 2024 |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/ole-aale-nana-patekar-siddharth-chandekar-and-sayali-sanjeev-starrer-is-all-set-to-hit-screens-on-january-5-2024/articleshow/106120777.cms?from=mdr |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |''[[वनवास (२०२४ चित्रपट)|वनवास]]'' | प्रताप सिंघानिया (वीरचे काका) | rowspan=4|हिंदी | |<ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/nana-patekar-utkarsh-sharma-star-anil-sharmas-vanvaas-film-release-december-20-2024-first-poster/|title=Nana Patekar and Utkarsh Sharma to star in Anil Sharma's Vanvaas; film to release on December 20, 2024; first poster out |date=21 October 2024|work=बॉलीवूड हंगामा|access-date=21 October 2024}}</ref> |- | align="center" | २०२५ | ''[[हाउसफुल ५]]'' || दगडू हुलगुंद || |<ref>{{Cite news |title=Housefull 5: Akshay Kumar's BTS PICS with Riteish Deshmukh, Johny Lever and Ranjeet go viral on the internet; fan says 'Ab ayega maja' |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/housefull-5-akshay-kumars-bts-pics-with-riteish-deshmukh-johny-lever-and-ranjeet-go-viral-on-the-internet-fan-says-ab-ayega-maja-1349880?amp |work=पिंकव्हिला |date=24 September 2024 |access-date=10 October 2024}}</ref> |- | align="center" rowspan=2 | २०२६ | ''[[ओ रोमियो]]'' | इस्माईल खान | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=6 January 2025 |title=Shahid Kapoor drops FIRST photo from the sets of Sajid Nadiadwala, Vishal Bhardwaj film| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/shahid-kapoor-drops-first-photo-sets-sajid-nadiadwala-vishal-bhardwaj-film/ |access-date=6 January 2025}}</ref> |- |''[[सुबेदार (चित्रपट)|सुबेदार]]'' | नाना वाघमारे |विशेष भूमिका |<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=BREAKING: Uday Bhai and Majnu Bhai reunite; Nana Patekar features in an exciting cameo in Anil Kapoor-starrer Subedaar| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-uday-bhai-majnu-bhai-reunite-nana-patekar-features-exciting-cameo-anil-kapoor-starrer-subedaar/|access-date=5 March 2026}}</ref> |} [[वर्ग:नाना पाटेकर|चित्रपट]] jlcihncwrv8easlp0703ps3vo50fxfm 2718122 2718121 2026-10-08T15:03:09Z संतोष गोरे 135680 /* चित्रपट */ 2718122 wikitext text/x-wiki '''[[नाना पाटेकर]]''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]] – [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटसृष्टीत]] कार्यरत असलेले अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> एक अभिनेता म्हणून, ते ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' या चित्रपटातील भूमिकेसाठी विशेष ओळखला जातो, ज्यासाठी त्याला [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] मिळाला. त्यांना ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) मधील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि [[फिल्मफेर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला. त्यानंतर त्यांना ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२) या चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कार]] मिळाला. १९९५ मध्ये, त्यांना ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४) चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] तसेच फिल्मफेर आणि स्क्रीन पुरस्कार मिळाला. नंतर त्यांनी ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील भूमिकेसाठी दुसरा [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कारही]] मिळवला. २०१८ मध्ये त्यांना ''[[नटसम्राट|नटसम्राटमधील]]'' अभिनयासाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा फिल्मफेअर]] मराठी पुरस्कार मिळाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|title=Jio Filmfare Awards Marathi 2017: Complete winners' list|last=Rohan Valecha, Vaibhavi V Risbood|date=28 October 2017|website=The Times of India|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725102955/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|archive-date=25 July 2018|access-date=29 September 2018}}</ref> १९७८ साली प्रदर्शित झालेल्या ''[[गमन (चित्रपट)|'गमन']]'' या चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केल्यानंतर पाटेकर यांनी काही [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि बॉलिवूड चित्रपटांमध्ये अभिनय केला. या भूमिकांनंतर, ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) या चित्रपटातील गँगस्टरच्या भूमिकेचे कौतुक झाले, ज्यासाठी त्यांना [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला. नंतर, त्यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|'प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' ' (१९९४) मध्ये अभिनय तसेच प्रथम दिग्दर्शन देखील केले. त्यानंतर पाटेकर यांनी १९९० च्या दशकातील अनेक व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी चित्रपटांमध्ये अभिनय केला आणि त्यांच्या अभिनयासाठी समीक्षकांची प्रशंसा मिळवली, ज्यामध्ये ''[[राजू बन गया जेंटलमन|'राजू बन गया जेंटलमॅन']]'' (१९९२); ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२), ज्यासाठी त्यांना [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला; ''[[भारताचा ध्वज|'तिरंगा']]'' (१९९३); ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आणि फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला; ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' (१९९६), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा दुसरा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला; आणि ''[[खामोशी: द म्युझिकल|'खामोशी: द म्युझिकल]]'' (१९९६) यांचा समावेश आहे. २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, त्यांच्या ''[[शक्ती: द पॉवर|'शक्ती: द पॉवर']]'' (२००२) आणि ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील अभिनयासाठी कौतुक झाले; यापैकी 'अपहरण' चित्रपटासाठी त्याला फिल्मफेअरचा दुसरा सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा पुरस्कार मिळाला. पाटेकर यांचे सर्वाधिक कमाई करणारे चित्रपट तेव्हा प्रदर्शित झाले, जेव्हा त्यांनी ''वेलकम'' (२००७) या विनोदी चित्रपटात आणि त्याच्या सिक्वेल ''वेलकम बॅक'' (२०१५) मध्ये एका गँगस्टरची भूमिका साकारली, आणि ''राजनिती''' (२०१०) या राजकीय थ्रिलरमध्ये एका राजकारण्याची भूमिका साकारली. २०१६ मध्ये त्यांनी ''[[नटसम्राट|'नटसम्राट']]'' या मराठी चित्रपटात मुख्य भूमिका साकारली. त्यांनी ''[[काला (चित्रपट)|'काला]]'' (२०१८) मध्ये काम करण्यापूर्वी, द्विभाषिक ''बोम्मलट्टम'' (२००८) मधून तमिळ चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. == चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भूमिका !! भाषा !! नोंदी !! संदर्भ |- |align="center" | १९७८ || ''[[गमन]]'' || वासू | हिंदी || पदार्पण चित्रपट |<ref>{{Cite web |title=You might not know the real name of Nana Patekar |url=http://www.indiaherald.com/Movies/Read/994628878/You-might-not-know-the-real-name-of-Nana-Patekar |access-date=2023-12-20 |website=indiaherald.com |language=en}}</ref> |- |align="center" | १९७९ || ''[[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]]'' || स्मग्लर | मराठी ||सहाय्यक भूमिका | rowspan="5" |<ref name=":1">{{Cite web |title=Nana Patekar |url=https://www.india.com/topic/nana-patekar/ |access-date=2023-12-20 |website=www.india.com |language=en}}</ref> |- | align="center" | १९८० || ''[[भालू (मराठी चित्रपट)|भालू]]'' || रंगाराव|| rowspan="3" |मराठी || |- | align="center" | १९८२ || '' राघू मैना''|| राघू || |- | align="center" | १९८३ || ''सावित्री''|| बबन || |- |align="center" rowspan="2" | १९८४ || ''[[आज की आवाज]]'' || जगमोहन दास | rowspan="2" |हिंदी|| |- | ''गिद्ध: द व्हल्चर'' || वीरप्पन|| |<ref>{{Cite news |title=Giddh: The Vulture |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/giddh-the-vulture/movieshow/61326821.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९८५ || ''गड जेजुरी जेजुरी'' || खंडू |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2001-08-27 |title=Nana Patekar's debut film to be auctioned |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/nana-patekars-debut-film-to-be-auctioned/articleshow/95388417.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=4 | १९८६ || ''[[अंकुश (चित्रपट)|अंकुश]]'' || रविंद्र केळकर 'रवी' |हिंदी|| |<ref name=":2">{{Cite web |title=नाना पाटेकर |url=https://www.lokmatnews.in/topics/nana-patekar/news/ |access-date=2023-12-20 |website=Lokmat News Hindi |language=hi}}</ref> |- || ''[[माफीचा साक्षीदार]]'' || राघवेंद्र/रघु |मराठी|| |<ref>{{Cite web |title=Maficha Sakshidar - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/maficha_sakshidar |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- || ''फाँसी का फंदा'' || राघवेंद्र | rowspan="39" |हिंदी|| | |- || दहलीज़ || कर्नल सिंग || | |- |align="center" rowspan=6 | १९८७ || ''[[शीला (१९८७ चित्रपट)|शीला]]'' || | |<ref>{{Cite web|url=https://iprmentlaw.com/wp-content/uploads/2021/05/ordjud-2021-04-22T075459.007.pdf|title=IN THE HIGH COURT OF JUDICATURE AT BOMBAY ORDINARY ORIGINAL CIVIL JURISDICTION IN ITS COMMERCIAL DIVISION INTERIM APPLICATION (L) NO 4402 OF 2021 IN COMM (I.P.) SUIT NO. 4398 OF 2021|work=[[मुंबई उच्च न्यायालय]]|date=२१ एप्रिल २०२१|access-date=१९ एप्रिल २०२६}} </ref> |- || ''[[सूत्रधार (चित्रपट)|सूत्रधार]]'' || कुमार || | |- || ''मोहरे'' || अब्दुल || | <ref name=":1" /> |- || ''अंधा युद्ध'' || एस. पी. सुहास दांडेकर || | |- || ''प्रतिघात'' || माजी-कॉन्स्टेबल करमवीर|| | <ref name=":2" /><ref name=":1" /> |- || ''अवाम'' || कर्नल मुस्तफा अली झाहिदी || |<ref>{{Cite web |date=2016-11-30 |title=Awam |url=https://www.rottentomatoes.com/m/awam |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=3 | १९८८ || ''त्रिशाग्नी'' || उच्चंगा || |<ref>{{Cite news |title=Trishagni |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/trishagni/movieshow/61329607.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[सागर संगम]]'' || रामनाथ शास्त्री / रामू उस्ताद || | |- || ''[[सलाम बॉम्बे!]]'' || बाबा || |<ref>{{Cite web |date=1988-10-07 |title=Salaam Bombay! - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/salaam_bombay |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="3" | १९९० || ''[[परिंदा]]'' || अण्णा शेठ || |<ref>{{Cite web |title=दो वक्त की रोटी के लिए आठ किलोमीटर की चढ़ाई कर फिल्मों के पोस्टर पेंट करते थे नाना, फिर यूं पलटी किस्मत और बन गए स्टार |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/nana-patekar-birthday-know-some-interesting-facts-about-actor-career-and-his-personal-life |access-date=2023-12-20 |website=अमर उजाला |language=hi}}</ref> |- || ''थोडासा रुमानी हो जायें'' || नटवरलाल || |<ref name=":3">{{Cite web |last=DHNS |title=Unmatched star |url=https://www.deccanherald.com/features/unmatched-star-2152214 |access-date=2023-12-20 |website=डेक्कन हेराल्ड |language=en}}</ref> |- || ''[[दिशा (चित्रपट)|दिशा]]''|| वसंत डी. मांढरे || | |- |align="center" rowspan="2" | १९९१ || ''[[प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' || मेजर चव्हाण || तसेच दिग्दर्शक (आणि पटकथा लेखक) |<ref name=":3" /> |- || ''[[दीक्षा (चित्रपट)|दीक्षा]]'' || कोगा पंडित || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९२ || ''[[राजू बन गया जंटलमन]]'' || जय || | |- || ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]'' || मजिद खान || |<ref name=":1" /> |- |align="center" | १९९३ || ''[[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]]'' || शिवाजीराव वागळे || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९४ || ''[[क्रांतिवीर]]'' || प्रताप नारायण टिळक || |<ref name=":2" /> |- || ''[[अभय (द फिअरलेस)|अभय]]'' || भूत (घोस्ट) || |<ref>{{Cite news |title=Abhay |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/abhay/movieshow/61329861.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९९५ || ''[[हम दोनो (१९९५ चित्रपट)|हम दोनो]]'' || विशाल सैगल || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९६ || ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]'' || विश्वनाथ || |<ref name=":2" /> |- || ''[[खामोशी: द म्युझिकल]]'' || जोसेफ ब्रागांझा || |<ref>{{Cite web |date=2021-08-07 |title=When Sanjay was 'quite traumatised and harassed' by a cast member of Khamoshi |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/when-sanjay-leela-bhansali-was-quite-traumatised-and-harassed-by-a-cast-member-of-khamoshi-101628331463696.html |access-date=2023-12-20 |website=हिंदुस्तान टाइम्स |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९७ || ''[[गुलाम-ए-मुस्तफा]]'' || गुलाम-ए-मुस्तफा || |<ref>{{Cite web |title=Ghulam-E-Musthafa - Movie - Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=2634 |access-date=2023-12-20 |website=boxofficeindia.com}}</ref> |- || ''[[यशवंत (चित्रपट)|यशवंत]]'' || यशवंत लोहार || |<ref name=":4">{{Cite news |date=2009-03-25 |title=Nana Patekar plays a cop again |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/nana-patekar-plays-a-cop-again/articleshow/4310102.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९८ || ''[[युगपुरुष]]'' || अनिरुद्ध || | |- || ''[[वजूद (१९९८ चित्रपट)|वजूद]]'' || मल्हार गोपाळदास अग्निहोत्री / कर्नल लट्टी || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=2 | १९९९ || ''[[हु तू तू (चित्रपट)|हू तू तू]]'' || भाऊ || | |- || ''[[कोहराम]]'' || मेजर अजित आर्य || |<ref name=":4" /> |- |align="center" rowspan=2 | २००० || ''गँग'' || अब्दुल || | |- || ''[[तरकीब]]'' || सीबीआय इन्स्पेक्टर जसराज पटेल || | |- |align="center" rowspan=2 | २००२ || ''[[वध (२००२ चित्रपट)|वध]]'' || डॉ. अर्जुन सिंग || | |- || ''[[शक्ती: द पॉवर]]'' || नरसिंहा || | |- |align="center" rowspan=3 | २००३ || ''[[भूत (२००३ चित्रपट)|भूत]]'' || इन्स्पेक्टर लियकत कुरेशी || | |- || ''[[डरना मना है]]'' || जॉन रॉड्रिग्स ||भाग: {{no wrap|"गॉस्टली लिफ्ट"}} | |- || ''[[आंच]]'' || महादेव || | |- |align="center" | २००४ || ''[[अब तक छप्पन]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे || |<ref name=":3" /> |- |align="center" rowspan=3 | २००५ || ''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' || तब्रेझ आलम | |<ref name=":1" /> |- || ''[[पक पक पकाक]]'' || भुत्या |मराठी|| |<ref>{{Cite news |title='Pak Pak Pakaak' |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/photofeatures/nana-patekar-marathi-movies-of-the-actor-you-should-not-miss/pak-pak-pakaak/photostory/63529381.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[ब्लफमास्टर!]]'' || चंद्रा पारेश (चंदू) | rowspan="9" |हिंदी|| | |- |align="center" rowspan=2|२००६ |''[[फिर हेरा फेरी]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) |<ref>{{Cite web |date=2006-06-09 |title=Phir Hera Pheri Cast List {{!}} Phir Hera Pheri Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/phir-hera-pheri/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- | ''टॅक्सी नंबर ९२११'' || राघव शास्त्री || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=5 | २००७ || ''[[हॅट्रिक (चित्रपट)|हॅट्रिक]]'' || डॉक्टर प्रधान || | |- || ''[[दस कहानियां]]'' || फुगे विकणारा माणूस || भाग: "गुब्बारे" | |- || ''[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|वेलकम]]'' || डॉन उदय शेट्टी || |<ref name=":1" /> |- || ''[[यात्रा (२००७ चित्रपट)|यात्रा]]'' || दशरथ जोगळेकर || | |- || ''[[द पूल (२००७ चित्रपट)|द पूल]]'' || बंगल्याचा मालक || | |- | rowspan="2" align="center" | २००८ || ''[[एक: द पॉवर ऑफ वन]]'' || सीबीआय अधिकारी राणे || | |- | ''[[बोम्मलट्टम (२००८ चित्रपट)|बोम्मलट्टम]]'' || राणा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || || |- |align="center" rowspan="4" | २०१० || ''[[पाठशाला]]'' || प्राचार्य आदित्य सहाय | rowspan="3" | हिंदी|| | |- || ''[[राजनीती]]'' || ब्रिज गोपाळ || |<ref>{{Cite web |last=Kacker |first=Ishan |date=2023-03-29 |title=Raajneeti: A Powerful Ensemble, Fueled By Nuanced Storytelling |url=https://www.filmcompanion.in/readers-articles/raajneeti-netflix-a-powerful-ensemble-fueled-by-nuanced-storytelling-prakash-jha-ranbir-kapoor-katrina-kaif-ajay-devgn |access-date=2023-12-20 |website=www.filmcompanion.in |language=en}}</ref> |- || ''[[तुम मिलो तो सही]]'' || सुब्रह्मण्यम || |<ref>{{Cite web |last2= |title=Tum Milo Toh Sahi: Only if you insist |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews/tum-milo-toh-sahi-only-if-you-insist/articleshow/21894854.cms |access-date=2023-12-20 |website=बेंगलोर मिरर |language=en}}</ref> |- || ''[[यक्ष (चित्रपट)|यक्ष]]'' || पोलीस अधिकारी |[[कन्नड भाषा|कन्नड]]|| |<ref>{{Cite web |title=Nana Patekar all set for Kannada debut |url=https://movies.rediff.com/slide-show/2010/jun/16/slide-show-1-south-nana-patakars-kannada-debut.htm |access-date=2023-12-20 |website=रीडिफ |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०११ || ''[[शागीर्द (२०११ चित्रपट)|शागीर्द]]'' || हनुमंत सिंग |हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com">{{Cite web |date=2023-12-21 |title=Bollywood News, Movie Reviews, Ratings, Latest Videos, Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]]'' || भाऊ गालंडे |मराठी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-08-10 |title=Deool Meme Templates |url=https://bharatiyavishwa.com/deool-meme-templates/ |access-date=2023-12-20 |website=भारतीय विश्व |language=en-GB}}</ref> |- |align="center" | २०१२ || ''[[कमाल धमाल मालामाल]]'' || कल्लू | rowspan="2" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |title=Shreyas Talpade On Apologising For His 2012 Film Scene: I Don't Become A Smaller Person |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/shreyas-talpade-on-apologising-for-his-2012-film-scene-i-don-t-become-a-smaller-person-news-262851 |access-date=2023-12-20 |website=आउटलुक इंडिया|date=17 February 2023 }}</ref> |- |align="center" rowspan="1" | २०१३ || ''[[द अटॅक्स ऑफ २६/११ (चित्रपट)|द अटॅक्स ऑफ २६/११]]'' || [[राकेश मारिया]] || | |<ref>{{Cite web |title=Ramu and Nana reunite after 10 years |url=http://www.koimoi.com/bollywood-news/ramu-and-nana-reunite-after-10-years/ |access-date=2023-12-20 |website=कोइमोई |date=13 September 2012 }}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१४ || ''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हीरो]]'' || डॉ. [[प्रकाश आमटे]] | rowspan="2" |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2017-01-13 |title=Nana loves pairing up with Sonali |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Nana-loves-pairing-up-with-Sonali/articleshow/44501761.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[यशवंतराव चव्हाण - बखर एका वादळाची]]'' || प्रताप देशमुख || | |- |align="center" | २०१५ || ''वेलकम बॅक'' || उदय शेट्टी || |<ref>{{Cite web |date=2015-09-02 |title=There is no replacement for Akshay Kumar: Anees Bazmee |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/there-is-no-replacement-for-akshay-kumar-anees-bazmee/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> | |- |align="center" | २०१५ ||इट्स माय लाइफ|| हिंदी || बी. आर. शास्त्री |- |align="center" rowspan="2" | २०१५ || ''[[अब तक छप्पन २]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे | rowspan="2" | हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com"/> |- |align="center" rowspan="3" | २०१६ | ''[[द जंगल बुक (२०१६ चित्रपट)|द जंगल बुक]]'' | शेर खान | इंग्रजी | हिंदी डब |<ref name=":1" /> |- || ''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' || गणपतराव रामचंद्र बेलवलकर |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2016-01-04 |title=Natsamrat Review: Nana Patekar brilliance reminds us what Bollywood is missing out on |url=https://www.firstpost.com/entertainment/natsamrat-review-nana-patekar-reminds-us-of-his-greatness-making-us-wonder-if-bollywood-can-get-better-than-this-film-in-2016-2568876.html |access-date=2023-12-20 |website=फर्स्टपोस्ट |language=en}}</ref> |- || ''[[फायनल कट ऑफ डायरेक्टर]]'' || राणा | rowspan="3" | हिंदी|| अंशतः तमिळमध्ये ''बोम्मलट्टम'' (२००८) म्हणून पुनर्रचित |<ref>{{Cite news |title=Final Cut Of DirectorUA |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-details/final-cut-of-director/movieshow/61300033.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१७ || ''[[वेडिंग एनिव्हर्सरी]]'' || नगरजुन || |<ref>{{Cite web |date=2017-02-24 |title=Wedding Anniversary Cast List {{!}} Wedding Anniversary Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/wedding-anniversary/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[गोलमाल अगेन]]'' || स्वतः || अतिथी भूमिका (कॅमिओ) |<ref>{{Cite web |last=Saha |first=Shubha Shetty |date=2017-10-20 |title='Golmaal Again' movie review: It's a side-splitting entertainer – if you don't care for logic |url=https://scroll.in/reel/854774/golmaal-again-movie-review-its-a-side-splitting-entertainer-if-you-dont-care-for-logic |access-date=2023-12-20 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१८ || ''[[आपला माणूस]]'' || मारुती नगरगोजे / आबा गोखले |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2017-12-24 |title=Ajay Devgn announces his first Marathi venture Aapla Manus. Watch Video |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/ajay-devgn-marathi-venture-aapla-manus-watch-video-4997022/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> |- |''[[काला (२०१८ चित्रपट)|काला]]'' || हरिदेव अभ्यंकर |[[तमिळ भाषा|तमिळ]] | |<ref>{{Cite web |last=Keramalu |first=Karthik |date=2018-06-09 |title='Kaala': Decoding Rajinikanth's Nemesis, Nana Patekar as Hari Dada |url=https://www.thequint.com/entertainment/indian-cinema/nana-patekar-hari-dada-in-rajinikanth-kaala-pa-ranjith-film |access-date=2023-12-20 |website=द क्विंट |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२० || ''[[इट्स माय लाइफ (चित्रपट)|इट्स माय लाइफ]]'' || व्यावसायिक | rowspan="4" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-11-29 |title=It's My Life Cast List {{!}} It's My Life Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/its-my-life/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२२ || ''[[तडका (चित्रपट)|तडका]]'' || तुकाराम दळवी || |<ref>{{Cite web |title=Tadka: Prakash Raj to join hands with Ilaiyaraaja for his Bollywood directorial |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/tadka-prakash-raj-to-join-hands-with-ilaiyaraaja-for-his-bollywood-directorial-316667-2016-04-06 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=6 April 2016 |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2| २०२३ | ''[[गदर २]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) | <ref>{{Cite web |title=Nana Patekar gives voiceover for Sunny Deol, Ameesha Patel 'Gadar 2' |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/nana-patekar-voiceover-gadar-2-ameesha-patel-sunny-deol-2401033-2023-07-03 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=3 July 2023 |language=en}}</ref> |- | ''[[द व्हॅक्सीन वॉर]]'' || डॉ. बलराम भार्गव || |<ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Anuj |date=2023-09-28 |title='The Vaccine War' movie review: Nana Patekar and Pallavi Joshi drive this toolkit of a film |language=en-IN |work=द हिंदू |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-vaccine-war-movie-review-nana-patekar-and-pallavi-joshi-drive-this-toolkit-of-a-film/article67357024.ece |access-date=2023-12-20 |issn=0971-751X}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | २०२४ || ''[[ओले आले]]'' || ओंकार लेले |मराठी | |<ref>{{Cite news |date=2023-12-19 |title='Ole Aale': Nana Patekar, Siddharth Chandekar and Sayali Sanjeev starrer is all set to hit screens on January 5, 2024 |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/ole-aale-nana-patekar-siddharth-chandekar-and-sayali-sanjeev-starrer-is-all-set-to-hit-screens-on-january-5-2024/articleshow/106120777.cms?from=mdr |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |''[[वनवास (२०२४ चित्रपट)|वनवास]]'' | प्रताप सिंघानिया (वीरचे काका) | rowspan=4|हिंदी | |<ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/nana-patekar-utkarsh-sharma-star-anil-sharmas-vanvaas-film-release-december-20-2024-first-poster/|title=Nana Patekar and Utkarsh Sharma to star in Anil Sharma's Vanvaas; film to release on December 20, 2024; first poster out |date=21 October 2024|work=बॉलीवूड हंगामा|access-date=21 October 2024}}</ref> |- | align="center" | २०२५ | ''[[हाउसफुल ५]]'' || दगडू हुलगुंद || |<ref>{{Cite news |title=Housefull 5: Akshay Kumar's BTS PICS with Riteish Deshmukh, Johny Lever and Ranjeet go viral on the internet; fan says 'Ab ayega maja' |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/housefull-5-akshay-kumars-bts-pics-with-riteish-deshmukh-johny-lever-and-ranjeet-go-viral-on-the-internet-fan-says-ab-ayega-maja-1349880?amp |work=पिंकव्हिला |date=24 September 2024 |access-date=10 October 2024}}</ref> |- | align="center" rowspan=2 | २०२६ | ''[[ओ रोमियो]]'' | इस्माईल खान | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=6 January 2025 |title=Shahid Kapoor drops FIRST photo from the sets of Sajid Nadiadwala, Vishal Bhardwaj film| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/shahid-kapoor-drops-first-photo-sets-sajid-nadiadwala-vishal-bhardwaj-film/ |access-date=6 January 2025}}</ref> |- |''[[सुबेदार (चित्रपट)|सुबेदार]]'' | नाना वाघमारे |विशेष भूमिका |<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=BREAKING: Uday Bhai and Majnu Bhai reunite; Nana Patekar features in an exciting cameo in Anil Kapoor-starrer Subedaar| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-uday-bhai-majnu-bhai-reunite-nana-patekar-features-exciting-cameo-anil-kapoor-starrer-subedaar/|access-date=5 March 2026}}</ref> |} [[वर्ग:नाना पाटेकर|चित्रपट]] 1sqo5vwag8h987riw35ygyjmrtkigsn 2718141 2718122 2026-10-08T16:59:43Z संतोष गोरे 135680 2718141 wikitext text/x-wiki '''[[नाना पाटेकर]]''' ([[१ जानेवारी]], [[इ.स. १९५१|१९५१]] – [[८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] आणि [[मराठी भाषा|मराठी चित्रपटसृष्टीत]] कार्यरत असलेले अभिनेते, लेखक आणि चित्रपट निर्माते होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at 75, found unresponsive at Goa flat|last=India Today Entertainment|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> एक अभिनेता म्हणून, ते ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' या चित्रपटातील भूमिकेसाठी विशेष ओळखला जातो, ज्यासाठी त्याला [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] मिळाला. त्यांना ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) मधील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि [[फिल्मफेर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला. त्यानंतर त्यांना ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२) या चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कार]] मिळाला. १९९५ मध्ये, त्यांना ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४) चित्रपटातील भूमिकेसाठी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] तसेच फिल्मफेर आणि स्क्रीन पुरस्कार मिळाला. नंतर त्यांनी ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील भूमिकेसाठी दुसरा [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट खलनायक पुरस्कारही]] मिळवला. २०१८ मध्ये त्यांना ''[[नटसम्राट|नटसम्राटमधील]]'' अभिनयासाठी [[फिल्मफेर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा फिल्मफेअर]] मराठी पुरस्कार मिळाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|title=Jio Filmfare Awards Marathi 2017: Complete winners' list|last=Rohan Valecha, Vaibhavi V Risbood|date=28 October 2017|website=The Times of India|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725102955/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|archive-date=25 July 2018|access-date=29 September 2018}}</ref> १९७८ साली प्रदर्शित झालेल्या ''[[गमन (चित्रपट)|'गमन']]'' या चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केल्यानंतर पाटेकर यांनी काही [[मराठी भाषा|मराठी]] आणि बॉलिवूड चित्रपटांमध्ये अभिनय केला. या भूमिकांनंतर, ''[[परिंदा|'परिंदा']]'' (१९८९) या चित्रपटातील गँगस्टरच्या भूमिकेचे कौतुक झाले, ज्यासाठी त्यांना [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता|सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला. नंतर, त्यांनी ''[[प्रहार (चित्रपट)|'प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' ' (१९९४) मध्ये अभिनय तसेच प्रथम दिग्दर्शन देखील केले. त्यानंतर पाटेकर यांनी १९९० च्या दशकातील अनेक व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी चित्रपटांमध्ये अभिनय केला आणि त्यांच्या अभिनयासाठी समीक्षकांची प्रशंसा मिळवली, ज्यामध्ये ''[[राजू बन गया जेंटलमन|'राजू बन गया जेंटलमॅन']]'' (१९९२); ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|'अंगार']]'' (१९९२), ज्यासाठी त्यांना [[फिल्मफेर सर्वोत्तम खलनायक पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा फिल्मफेअर पुरस्कार]] मिळाला; ''[[भारताचा ध्वज|'तिरंगा']]'' (१९९३); ''[[क्रांतिवीर|'क्रांतिवीर']]'' (१९९४), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आणि फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला; ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|'अग्नि साक्षी']]'' (१९९६), ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा दुसरा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला; आणि ''[[खामोशी: द म्युझिकल|'खामोशी: द म्युझिकल]]'' (१९९६) यांचा समावेश आहे. २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, त्यांच्या ''[[शक्ती: द पॉवर|'शक्ती: द पॉवर']]'' (२००२) आणि ''[[अपहरण (चित्रपट)|'अपहरण']]'' (२००५) मधील अभिनयासाठी कौतुक झाले; यापैकी 'अपहरण' चित्रपटासाठी त्याला फिल्मफेअरचा दुसरा सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा पुरस्कार मिळाला. पाटेकर यांचे सर्वाधिक कमाई करणारे चित्रपट तेव्हा प्रदर्शित झाले, जेव्हा त्यांनी ''वेलकम'' (२००७) या विनोदी चित्रपटात आणि त्याच्या सिक्वेल ''वेलकम बॅक'' (२०१५) मध्ये एका गँगस्टरची भूमिका साकारली, आणि ''राजनिती''' (२०१०) या राजकीय थ्रिलरमध्ये एका राजकारण्याची भूमिका साकारली. २०१६ मध्ये त्यांनी ''[[नटसम्राट|'नटसम्राट']]'' या मराठी चित्रपटात मुख्य भूमिका साकारली. त्यांनी ''[[काला (चित्रपट)|'काला]]'' (२०१८) मध्ये काम करण्यापूर्वी, द्विभाषिक ''बोम्मलट्टम'' (२००८) मधून तमिळ चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. == चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भूमिका !! भाषा !! नोंदी !! संदर्भ |- |align="center" | १९७८ || ''[[गमन]]'' || वासू | हिंदी || पदार्पण चित्रपट |<ref>{{Cite web |title=You might not know the real name of Nana Patekar |url=http://www.indiaherald.com/Movies/Read/994628878/You-might-not-know-the-real-name-of-Nana-Patekar |access-date=2023-12-20 |website=indiaherald.com |language=en}}</ref> |- |align="center" | १९७९ || ''[[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]]'' || स्मग्लर | मराठी ||सहाय्यक भूमिका | rowspan="5" |<ref name=":1">{{Cite web |title=Nana Patekar |url=https://www.india.com/topic/nana-patekar/ |access-date=2023-12-20 |website=www.india.com |language=en}}</ref> |- | align="center" | १९८० || ''[[भालू (मराठी चित्रपट)|भालू]]'' || रंगाराव|| rowspan="3" |मराठी || |- | align="center" | १९८२ || '' राघू मैना''|| राघू || |- | align="center" | १९८३ || ''सावित्री''|| बबन || |- |align="center" rowspan="2" | १९८४ || ''[[आज की आवाज]]'' || जगमोहन दास | rowspan="2" |हिंदी|| |- | ''गिद्ध: द व्हल्चर'' || वीरप्पन|| |<ref>{{Cite news |title=Giddh: The Vulture |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/giddh-the-vulture/movieshow/61326821.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९८५ || ''गड जेजुरी जेजुरी'' || खंडू |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2001-08-27 |title=Nana Patekar's debut film to be auctioned |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/nana-patekars-debut-film-to-be-auctioned/articleshow/95388417.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=4 | १९८६ || ''[[अंकुश (चित्रपट)|अंकुश]]'' || रविंद्र केळकर 'रवी' |हिंदी|| |<ref name=":2">{{Cite web |title=नाना पाटेकर |url=https://www.lokmatnews.in/topics/nana-patekar/news/ |access-date=2023-12-20 |website=Lokmat News Hindi |language=hi}}</ref> |- || ''[[माफीचा साक्षीदार]]'' || राघवेंद्र/रघु |मराठी|| |<ref>{{Cite web |title=Maficha Sakshidar - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/maficha_sakshidar |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- || ''फाँसी का फंदा'' || राघवेंद्र | rowspan="39" |हिंदी|| | |- || दहलीज़ || कर्नल सिंग || | |- |align="center" rowspan=6 | १९८७ || ''[[शीला (१९८७ चित्रपट)|शीला]]'' || | |<ref>{{Cite web|url=https://iprmentlaw.com/wp-content/uploads/2021/05/ordjud-2021-04-22T075459.007.pdf|title=IN THE HIGH COURT OF JUDICATURE AT BOMBAY ORDINARY ORIGINAL CIVIL JURISDICTION IN ITS COMMERCIAL DIVISION INTERIM APPLICATION (L) NO 4402 OF 2021 IN COMM (I.P.) SUIT NO. 4398 OF 2021|work=[[मुंबई उच्च न्यायालय]]|date=२१ एप्रिल २०२१|access-date=१९ एप्रिल २०२६}} </ref> |- || ''[[सूत्रधार (चित्रपट)|सूत्रधार]]'' || कुमार || | |- || ''मोहरे'' || अब्दुल || | <ref name=":1" /> |- || ''अंधा युद्ध'' || एस. पी. सुहास दांडेकर || | |- || ''प्रतिघात'' || माजी-कॉन्स्टेबल करमवीर|| | <ref name=":2" /><ref name=":1" /> |- || ''अवाम'' || कर्नल मुस्तफा अली झाहिदी || |<ref>{{Cite web |date=2016-11-30 |title=Awam |url=https://www.rottentomatoes.com/m/awam |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=3 | १९८८ || ''त्रिशाग्नी'' || उच्चंगा || |<ref>{{Cite news |title=Trishagni |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/trishagni/movieshow/61329607.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[सागर संगम]]'' || रामनाथ शास्त्री / रामू उस्ताद || | |- || ''[[सलाम बॉम्बे!]]'' || बाबा || |<ref>{{Cite web |date=1988-10-07 |title=Salaam Bombay! - Rotten Tomatoes |url=https://www.rottentomatoes.com/m/salaam_bombay |access-date=2023-12-20 |website=www.rottentomatoes.com |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="3" | १९९० || ''[[परिंदा]]'' || अण्णा शेठ || |<ref>{{Cite web |title=दो वक्त की रोटी के लिए आठ किलोमीटर की चढ़ाई कर फिल्मों के पोस्टर पेंट करते थे नाना, फिर यूं पलटी किस्मत और बन गए स्टार |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/nana-patekar-birthday-know-some-interesting-facts-about-actor-career-and-his-personal-life |access-date=2023-12-20 |website=अमर उजाला |language=hi}}</ref> |- || ''थोडासा रुमानी हो जायें'' || नटवरलाल || |<ref name=":3">{{Cite web |last=DHNS |title=Unmatched star |url=https://www.deccanherald.com/features/unmatched-star-2152214 |access-date=2023-12-20 |website=डेक्कन हेराल्ड |language=en}}</ref> |- || ''[[दिशा (चित्रपट)|दिशा]]''|| वसंत डी. मांढरे || | |- |align="center" rowspan="2" | १९९१ || ''[[प्रहार: द फायनल अटॅक]]'' || मेजर चव्हाण || तसेच दिग्दर्शक (आणि पटकथा लेखक) |<ref name=":3" /> |- || ''[[दीक्षा (चित्रपट)|दीक्षा]]'' || कोगा पंडित || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९२ || ''[[राजू बन गया जंटलमन]]'' || जय || | |- || ''[[अंगार (१९९२ चित्रपट)|अंगार]]'' || मजिद खान || |<ref name=":1" /> |- |align="center" | १९९३ || ''[[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]]'' || शिवाजीराव वागळे || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९४ || ''[[क्रांतिवीर]]'' || प्रताप नारायण टिळक || |<ref name=":2" /> |- || ''[[अभय (द फिअरलेस)|अभय]]'' || भूत (घोस्ट) || |<ref>{{Cite news |title=Abhay |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/abhay/movieshow/61329861.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" | १९९५ || ''[[हम दोनो (१९९५ चित्रपट)|हम दोनो]]'' || विशाल सैगल || | |- |align="center" rowspan=2 | १९९६ || ''[[अग्नि साक्षी (१९९६ चित्रपट)|अग्नि साक्षी]]'' || विश्वनाथ || |<ref name=":2" /> |- || ''[[खामोशी: द म्युझिकल]]'' || जोसेफ ब्रागांझा || |<ref>{{Cite web |date=2021-08-07 |title=When Sanjay was 'quite traumatised and harassed' by a cast member of Khamoshi |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/when-sanjay-leela-bhansali-was-quite-traumatised-and-harassed-by-a-cast-member-of-khamoshi-101628331463696.html |access-date=2023-12-20 |website=हिंदुस्तान टाइम्स |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९७ || ''[[गुलाम-ए-मुस्तफा]]'' || गुलाम-ए-मुस्तफा || |<ref>{{Cite web |title=Ghulam-E-Musthafa - Movie - Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=2634 |access-date=2023-12-20 |website=boxofficeindia.com}}</ref> |- || ''[[यशवंत (चित्रपट)|यशवंत]]'' || यशवंत लोहार || |<ref name=":4">{{Cite news |date=2009-03-25 |title=Nana Patekar plays a cop again |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/nana-patekar-plays-a-cop-again/articleshow/4310102.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | १९९८ || ''[[युगपुरुष]]'' || अनिरुद्ध || | |- || ''[[वजूद (१९९८ चित्रपट)|वजूद]]'' || मल्हार गोपाळदास अग्निहोत्री / कर्नल लट्टी || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=2 | १९९९ || ''[[हु तू तू (चित्रपट)|हू तू तू]]'' || भाऊ || | |- || ''[[कोहराम]]'' || मेजर अजित आर्य || |<ref name=":4" /> |- |align="center" rowspan=2 | २००० || ''गँग'' || अब्दुल || | |- || ''[[तरकीब]]'' || सीबीआय इन्स्पेक्टर जसराज पटेल || | |- |align="center" rowspan=2 | २००२ || ''[[वध (२००२ चित्रपट)|वध]]'' || डॉ. अर्जुन सिंग || | |- || ''[[शक्ती: द पॉवर]]'' || नरसिंहा || | |- |align="center" rowspan=3 | २००३ || ''[[भूत (२००३ चित्रपट)|भूत]]'' || इन्स्पेक्टर लियकत कुरेशी || | |- || ''[[डरना मना है]]'' || जॉन रॉड्रिग्स ||भाग: {{no wrap|"गॉस्टली लिफ्ट"}} | |- || ''[[आंच]]'' || महादेव || | |- |align="center" | २००४ || ''[[अब तक छप्पन]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे || |<ref name=":3" /> |- |align="center" rowspan=3 | २००५ || ''[[अपहरण (चित्रपट)|अपहरण]]'' || तब्रेझ आलम | |<ref name=":1" /> |- || ''[[पक पक पकाक]]'' || भुत्या |मराठी|| |<ref>{{Cite news |title='Pak Pak Pakaak' |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/photofeatures/nana-patekar-marathi-movies-of-the-actor-you-should-not-miss/pak-pak-pakaak/photostory/63529381.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[ब्लफमास्टर!]]'' || चंद्रा पारेश (चंदू) | rowspan="9" |हिंदी|| | |- |align="center" rowspan=2|२००६ |''[[फिर हेरा फेरी]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) |<ref>{{Cite web |date=2006-06-09 |title=Phir Hera Pheri Cast List {{!}} Phir Hera Pheri Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/phir-hera-pheri/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- | ''टॅक्सी नंबर ९२११'' || राघव शास्त्री || |<ref name=":1" /> |- |align="center" rowspan=5 | २००७ || ''[[हॅट्रिक (चित्रपट)|हॅट्रिक]]'' || डॉक्टर प्रधान || | |- || ''[[दस कहानियां]]'' || फुगे विकणारा माणूस || भाग: "गुब्बारे" | |- || ''[[वेलकम (२००७ चित्रपट)|वेलकम]]'' || डॉन उदय शेट्टी || |<ref name=":1" /> |- || ''[[यात्रा (२००७ चित्रपट)|यात्रा]]'' || दशरथ जोगळेकर || | |- || ''[[द पूल (२००७ चित्रपट)|द पूल]]'' || बंगल्याचा मालक || | |- | rowspan="2" align="center" | २००८ || ''[[एक: द पॉवर ऑफ वन]]'' || सीबीआय अधिकारी राणे || | |- | ''[[बोम्मलट्टम (२००८ चित्रपट)|बोम्मलट्टम]]'' || राणा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || || |- |align="center" rowspan="4" | २०१० || ''[[पाठशाला]]'' || प्राचार्य आदित्य सहाय | rowspan="3" | हिंदी|| | |- || ''[[राजनीती]]'' || ब्रिज गोपाळ || |<ref>{{Cite web |last=Kacker |first=Ishan |date=2023-03-29 |title=Raajneeti: A Powerful Ensemble, Fueled By Nuanced Storytelling |url=https://www.filmcompanion.in/readers-articles/raajneeti-netflix-a-powerful-ensemble-fueled-by-nuanced-storytelling-prakash-jha-ranbir-kapoor-katrina-kaif-ajay-devgn |access-date=2023-12-20 |website=www.filmcompanion.in |language=en}}</ref> |- || ''[[तुम मिलो तो सही]]'' || सुब्रह्मण्यम || |<ref>{{Cite web |last2= |title=Tum Milo Toh Sahi: Only if you insist |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews/tum-milo-toh-sahi-only-if-you-insist/articleshow/21894854.cms |access-date=2023-12-20 |website=बेंगलोर मिरर |language=en}}</ref> |- || ''[[यक्ष (चित्रपट)|यक्ष]]'' || पोलीस अधिकारी |[[कन्नड भाषा|कन्नड]]|| |<ref>{{Cite web |title=Nana Patekar all set for Kannada debut |url=https://movies.rediff.com/slide-show/2010/jun/16/slide-show-1-south-nana-patakars-kannada-debut.htm |access-date=2023-12-20 |website=रीडिफ |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०११ || ''[[शागीर्द (२०११ चित्रपट)|शागीर्द]]'' || हनुमंत सिंग |हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com">{{Cite web |date=2023-12-21 |title=Bollywood News, Movie Reviews, Ratings, Latest Videos, Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]]'' || भाऊ गालंडे |मराठी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-08-10 |title=Deool Meme Templates |url=https://bharatiyavishwa.com/deool-meme-templates/ |access-date=2023-12-20 |website=भारतीय विश्व |language=en-GB}}</ref> |- |align="center" | २०१२ || ''[[कमाल धमाल मालामाल]]'' || कल्लू | rowspan="2" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |title=Shreyas Talpade On Apologising For His 2012 Film Scene: I Don't Become A Smaller Person |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/shreyas-talpade-on-apologising-for-his-2012-film-scene-i-don-t-become-a-smaller-person-news-262851 |access-date=2023-12-20 |website=आउटलुक इंडिया|date=17 February 2023 }}</ref> |- |align="center" rowspan="1" | २०१३ || ''[[द अटॅक्स ऑफ २६/११ (चित्रपट)|द अटॅक्स ऑफ २६/११]]'' || [[राकेश मारिया]] || | |<ref>{{Cite web |title=Ramu and Nana reunite after 10 years |url=http://www.koimoi.com/bollywood-news/ramu-and-nana-reunite-after-10-years/ |access-date=2023-12-20 |website=कोइमोई |date=13 September 2012 }}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१४ || ''[[डॉ. प्रकाश बाबा आमटे - द रिअल हीरो]]'' || डॉ. [[प्रकाश आमटे]] | rowspan="2" |मराठी|| |<ref>{{Cite news |date=2017-01-13 |title=Nana loves pairing up with Sonali |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Nana-loves-pairing-up-with-Sonali/articleshow/44501761.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- || ''[[यशवंतराव चव्हाण - बखर एका वादळाची]]'' || प्रताप देशमुख || | |- |align="center" | २०१५ || ''वेलकम बॅक'' || उदय शेट्टी || |<ref>{{Cite web |date=2015-09-02 |title=There is no replacement for Akshay Kumar: Anees Bazmee |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/there-is-no-replacement-for-akshay-kumar-anees-bazmee/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> | |- |align="center" | २०१५ ||इट्स माय लाइफ|| हिंदी || बी. आर. शास्त्री |- |align="center" rowspan="2" | २०१५ || ''[[अब तक छप्पन २]]'' || इन्स्पेक्टर साधू आगाशे | rowspan="2" | हिंदी|| |<ref name="bollywoodhungama.com"/> |- |align="center" rowspan="3" | २०१६ | ''[[द जंगल बुक (२०१६ चित्रपट)|द जंगल बुक]]'' | शेर खान | इंग्रजी | हिंदी डब |<ref name=":1" /> |- || ''[[नटसम्राट (चित्रपट)|नटसम्राट]]'' || गणपतराव रामचंद्र बेलवलकर |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2016-01-04 |title=Natsamrat Review: Nana Patekar brilliance reminds us what Bollywood is missing out on |url=https://www.firstpost.com/entertainment/natsamrat-review-nana-patekar-reminds-us-of-his-greatness-making-us-wonder-if-bollywood-can-get-better-than-this-film-in-2016-2568876.html |access-date=2023-12-20 |website=फर्स्टपोस्ट |language=en}}</ref> |- || ''[[फायनल कट ऑफ डायरेक्टर]]'' || राणा | rowspan="3" | हिंदी|| अंशतः तमिळमध्ये ''बोम्मलट्टम'' (२००८) म्हणून पुनर्रचित |<ref>{{Cite news |title=Final Cut Of DirectorUA |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-details/final-cut-of-director/movieshow/61300033.cms |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१७ || ''[[वेडिंग एनिव्हर्सरी]]'' || नगरजुन || |<ref>{{Cite web |date=2017-02-24 |title=Wedding Anniversary Cast List {{!}} Wedding Anniversary Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/wedding-anniversary/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- || ''[[गोलमाल अगेन]]'' || स्वतः || अतिथी भूमिका (कॅमिओ) |<ref>{{Cite web |last=Saha |first=Shubha Shetty |date=2017-10-20 |title='Golmaal Again' movie review: It's a side-splitting entertainer – if you don't care for logic |url=https://scroll.in/reel/854774/golmaal-again-movie-review-its-a-side-splitting-entertainer-if-you-dont-care-for-logic |access-date=2023-12-20 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref> |- |align="center" rowspan="2" | २०१८ || ''[[आपला माणूस]]'' || मारुती नगरगोजे / आबा गोखले |मराठी||तसेच निर्माता |<ref>{{Cite web |date=2017-12-24 |title=Ajay Devgn announces his first Marathi venture Aapla Manus. Watch Video |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/ajay-devgn-marathi-venture-aapla-manus-watch-video-4997022/ |access-date=2023-12-20 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> |- |''[[काला (२०१८ चित्रपट)|काला]]'' || हरिदेव अभ्यंकर |[[तमिळ भाषा|तमिळ]] | |<ref>{{Cite web |last=Keramalu |first=Karthik |date=2018-06-09 |title='Kaala': Decoding Rajinikanth's Nemesis, Nana Patekar as Hari Dada |url=https://www.thequint.com/entertainment/indian-cinema/nana-patekar-hari-dada-in-rajinikanth-kaala-pa-ranjith-film |access-date=2023-12-20 |website=द क्विंट |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२० || ''[[इट्स माय लाइफ (चित्रपट)|इट्स माय लाइफ]]'' || व्यावसायिक | rowspan="4" |हिंदी|| |<ref>{{Cite web |date=2020-11-29 |title=It's My Life Cast List {{!}} It's My Life Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/its-my-life/cast/ |access-date=2023-12-20 |website=बॉलीवूड हंगामा |language=en}}</ref> |- |align="center" | २०२२ || ''[[तडका (चित्रपट)|तडका]]'' || तुकाराम दळवी || |<ref>{{Cite web |title=Tadka: Prakash Raj to join hands with Ilaiyaraaja for his Bollywood directorial |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/tadka-prakash-raj-to-join-hands-with-ilaiyaraaja-for-his-bollywood-directorial-316667-2016-04-06 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=6 April 2016 |language=en}}</ref> |- |align="center" rowspan=2| २०२३ | ''[[गदर २]]'' | {{लागू नाही}} | सूत्रधार (वॉइस-ओव्हर) | <ref>{{Cite web |title=Nana Patekar gives voiceover for Sunny Deol, Ameesha Patel 'Gadar 2' |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/nana-patekar-voiceover-gadar-2-ameesha-patel-sunny-deol-2401033-2023-07-03 |access-date=2023-12-20 |website=इंडिया टुडे |date=3 July 2023 |language=en}}</ref> |- | ''[[द व्हॅक्सीन वॉर]]'' || डॉ. बलराम भार्गव || |<ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Anuj |date=2023-09-28 |title='The Vaccine War' movie review: Nana Patekar and Pallavi Joshi drive this toolkit of a film |language=en-IN |work=द हिंदू |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-vaccine-war-movie-review-nana-patekar-and-pallavi-joshi-drive-this-toolkit-of-a-film/article67357024.ece |access-date=2023-12-20 |issn=0971-751X}}</ref> |- |align="center" rowspan=2 | २०२४ || ''[[ओले आले]]'' || ओंकार लेले |मराठी | |<ref>{{Cite news |date=2023-12-19 |title='Ole Aale': Nana Patekar, Siddharth Chandekar and Sayali Sanjeev starrer is all set to hit screens on January 5, 2024 |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/ole-aale-nana-patekar-siddharth-chandekar-and-sayali-sanjeev-starrer-is-all-set-to-hit-screens-on-january-5-2024/articleshow/106120777.cms?from=mdr |access-date=2023-12-20 |issn=0971-8257}}</ref> |- |''[[वनवास (२०२४ चित्रपट)|वनवास]]'' | प्रताप सिंघानिया (वीरचे काका) | rowspan=4|हिंदी | |<ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/nana-patekar-utkarsh-sharma-star-anil-sharmas-vanvaas-film-release-december-20-2024-first-poster/|title=Nana Patekar and Utkarsh Sharma to star in Anil Sharma's Vanvaas; film to release on December 20, 2024; first poster out |date=21 October 2024|work=बॉलीवूड हंगामा|access-date=21 October 2024}}</ref> |- | align="center" | २०२५ | ''[[हाउसफुल ५]]'' || दगडू हुलगुंद || |<ref>{{Cite news |title=Housefull 5: Akshay Kumar's BTS PICS with Riteish Deshmukh, Johny Lever and Ranjeet go viral on the internet; fan says 'Ab ayega maja' |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/housefull-5-akshay-kumars-bts-pics-with-riteish-deshmukh-johny-lever-and-ranjeet-go-viral-on-the-internet-fan-says-ab-ayega-maja-1349880?amp |work=पिंकव्हिला |date=24 September 2024 |access-date=10 October 2024}}</ref> |- | align="center" rowspan=2 | २०२६ | ''[[ओ रोमियो]]'' | इस्माईल खान | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=6 January 2025 |title=Shahid Kapoor drops FIRST photo from the sets of Sajid Nadiadwala, Vishal Bhardwaj film| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/shahid-kapoor-drops-first-photo-sets-sajid-nadiadwala-vishal-bhardwaj-film/ |access-date=6 January 2025}}</ref> |- |''[[सुबेदार (चित्रपट)|सुबेदार]]'' | नाना वाघमारे |विशेष भूमिका |<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=BREAKING: Uday Bhai and Majnu Bhai reunite; Nana Patekar features in an exciting cameo in Anil Kapoor-starrer Subedaar| website= बॉलीवूड हंगामा |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-uday-bhai-majnu-bhai-reunite-nana-patekar-features-exciting-cameo-anil-kapoor-starrer-subedaar/|access-date=5 March 2026}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:नाना पाटेकर|चित्रपट]] tog9irr5vlcxt8a7j0vxt2kix3gfuy0 0 385110 2718100 2718011 2026-10-08T13:28:23Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७२-७३]] वरुन [[डी.एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७२-७३]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2718011 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७२-७३ | team1_image = Flag of South Africa (1928–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_name = डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन | from_date = १ जानेवारी १९७३ | to_date = ६ फेब्रुवारी १९७३ | team1_captain = | team2_captain = [[जॉन मरे]] }} '''डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाने''' जानेवारी आणि फेब्रुवारी १९७३ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] दौरा केला.<ref>{{cite web |url=https://img.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1972-73/ROBINS_IN_RSA/ |title=DH Robins' XI in South Africa, Jan/Feb 1973 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन, जानेवारी/फेब्रुवारी १९७३ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> या दौऱ्यात संघाने ईस्टर्न प्रोव्हिन्स, वेस्टर्न प्रोव्हिन्स, ट्रान्सवाल, नताल, कंबाइन्ड बोर्ड इलेव्हन आणि दक्षिण आफ्रिका इन्व्हिटेशनल इलेव्हनविरुद्ध सामने खेळले. एकूण सात सामने खेळले गेले.<ref>{{cite web |url=https://img.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1972-73/ROBINS_IN_RSA/ |title=DH Robins' XI in South Africa, Jan/Feb 1973 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन, जानेवारी/फेब्रुवारी १९७३ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> दौऱ्यात डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हनचे नेतृत्व [[जॉन मरे]]ने केले.<ref>{{cite web |url=https://img.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1972-73/ROBINS_IN_RSA/ROBINS_EPR_01-03JAN1973.html |title=Eastern Province v DH Robins' XI at Port Elizabeth, 1-3 Jan 1973 |trans-title=ईस्टर्न प्रोव्हिन्स विरुद्ध डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन, पोर्ट एलिझाबेथ, १-३ जानेवारी १९७३ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ६ फेब्रुवारी रोजी दक्षिण आफ्रिका इन्व्हिटेशनल इलेव्हनविरुद्ध ५० षटकांचा सामना खेळला गेला, ज्यात दक्षिण आफ्रिका इन्व्हिटेशनल इलेव्हनने एक गडी राखून विजय मिळवला.<ref>{{cite web |url=https://img.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1972-73/ROBINS_IN_RSA/ROBINS_RSA-INV-XI_06FEB1973.html |title=South African Invitational XI v DH Robins' XI at Johannesburg, 6 Feb 1973 |trans-title=दक्षिण आफ्रिका इन्व्हिटेशनल इलेव्हन विरुद्ध डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन, जोहान्सबर्ग, ६ फेब्रुवारी १९७३ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://img.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1972-73/ROBINS_IN_RSA/ क्रिकइन्फोवरील दौऱ्याचे पान] {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} [[वर्ग:इ.स. १९७३ मधील क्रिकेट]] rnynom9mw332aypu0o6oxscdxr3qx3j 0 385111 2718102 2718012 2026-10-08T13:28:43Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७३-७४]] वरुन [[डी.एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७३-७४]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2718012 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७३-७४ | team1_image = Flag of South Africa (1928–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_name = डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन | from_date = ऑक्टोबर १९७३ | to_date = १२ डिसेंबर १९७३ | team1_captain = | team2_captain = ब्रायन क्लोज }} '''डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाने''' ऑक्टोबर ते डिसेंबर १९७३ दरम्यान [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] दौरा केला.<ref>{{cite web |url=https://img.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1973-74/ROBINS_IN_RSA/ |title=DH Robins' XI in South Africa: Oct/Dec 1973 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन: ऑक्टोबर/डिसेंबर १९७३ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> या दौऱ्यात संघाने वेस्टर्न प्रोव्हिन्स, नताल, ट्रान्सवाल आणि ईस्टर्न प्रोव्हिन्स यांच्याविरुद्ध सामने खेळले. त्यानंतर दक्षिण आफ्रिका इन्व्हिटेशन इलेव्हनविरुद्ध केप टाउन, डर्बन आणि जोहान्सबर्ग येथे सामने झाले.<ref>{{cite web |url=https://img.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1973-74/ROBINS_IN_RSA/ |title=DH Robins' XI in South Africa: Oct/Dec 1973 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन: ऑक्टोबर/डिसेंबर १९७३ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> दौऱ्यात डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हनचे नेतृत्व ब्रायन क्लोजने केले.<ref>{{cite web |url=https://i.imgci.com/db/ARCHIVE/1970S/1973-74/ROBINS_IN_RSA/ROBINS_INVIT-XI_07-11DEC1973.html |title=Invitation XI v DH Robins' XI at Johannesburg, 7-11 Dec 1973 |trans-title=इन्व्हिटेशन इलेव्हन विरुद्ध डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन, जोहान्सबर्ग, ७-११ डिसेंबर १९७३ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> दौऱ्याचा अंतिम सामना १२ डिसेंबर रोजी जोहान्सबर्ग येथे दक्षिण आफ्रिका इन्व्हिटेशन इलेव्हनविरुद्ध ५० षटकांचा खेळला गेला. डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हनने हा सामना ३ धावांनी जिंकला.<ref>{{cite web |url=https://img.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1973-74/ROBINS_IN_RSA/ROBINS_RSA-INV-XI_12DEC1973.html |title=South African Invitational XI v DH Robins' XI at Johannesburg, 12 Dec 1973 |trans-title=दक्षिण आफ्रिका इन्व्हिटेशन इलेव्हन विरुद्ध डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन, जोहान्सबर्ग, १२ डिसेंबर १९७३ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://img.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1973-74/ROBINS_IN_RSA/ क्रिकइन्फोवरील दौऱ्याचे पान] {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} [[वर्ग:इ.स. १९७३ मधील क्रिकेट]] rx8akkf0cai8qz8lvc6az0345n6c2bq 0 385112 2718104 2718013 2026-10-08T13:28:57Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७४-७५]] वरुन [[डी.एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७४-७५]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2718013 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७४-७५ | team1_image = Flag of South Africa (1928–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_name = डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन | from_date = १ मार्च १९७५ | to_date = १ एप्रिल १९७५ | team1_captain = | team2_captain = ब्रायन क्लोज }} '''डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाने''' मार्च आणि एप्रिल १९७५ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] दौरा केला.<ref>{{cite web |url=https://img.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1974-75/ROBINS_IN_RSA/ |title=DH Robins' XI in South Africa : Mar 1975 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन : मार्च १९७५ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> या दौऱ्यात संघाने नताल, ईस्टर्न प्रोव्हिन्स, ट्रान्सवाल, वेस्टर्न प्रोव्हिन्स आणि दक्षिण आफ्रिका बोर्ड प्रेसिडेंट्स इलेव्हनविरुद्ध सामने खेळले.<ref>{{cite web |url=https://img.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1974-75/ROBINS_IN_RSA/ |title=DH Robins' XI in South Africa : Mar 1975 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन : मार्च १९७५ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हनचे नेतृत्व ब्रायन क्लोजने केले.<ref>{{cite web |url=https://img.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1974-75/ROBINS_IN_RSA/ROBINS_NATAL_01-03MAR1975.html |title=Natal v DH Robins' XI at Durban, 1-3 Mar 1975 |trans-title=नताल विरुद्ध डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन, डर्बन, १-३ मार्च १९७५ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> दौऱ्याचा शेवटचा सामना १ एप्रिल १९७५ रोजी [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] येथे दक्षिण आफ्रिका बोर्ड प्रेसिडेंट्स इलेव्हनविरुद्ध ४० षटकांचा खेळला गेला. दक्षिण आफ्रिका बोर्ड प्रेसिडेंट्स इलेव्हनने हा सामना ५ गडी राखून जिंकला.<ref>{{cite web |url=https://i.imgci.com/link_to_database/ARCHIVE/1970S/1974-75/ROBINS_IN_RSA/ROBINS_RSA-BPRES-XI_01APR1975.html |title=South African Board President's XI v DH Robins' XI at Cape Town, 1 Apr 1975 |trans-title=दक्षिण आफ्रिका बोर्ड प्रेसिडेंट्स इलेव्हन विरुद्ध डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन, केप टाउन, १ एप्रिल १९७५ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://img.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1974-75/ROBINS_IN_RSA/ क्रिकइन्फोवरील दौऱ्याचे पान] {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} [[वर्ग:इ.स. १९७५ मधील क्रिकेट]] 9niwgq6fe9coaggo6zdey1oitc3uvx6 0 385113 2718106 2718014 2026-10-08T13:29:21Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७५-७६]] वरुन [[डी.एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७५-७६]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2718014 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७५-७६ | team1_image = Flag of South Africa (1928–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_name = डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन | from_date = १७ जानेवारी १९७६ | to_date = ७ फेब्रुवारी १९७६ | team1_captain = | team2_captain = [[डेव्हिड लॉईड]] }} '''डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाने''' जानेवारी आणि फेब्रुवारी १९७६ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] दौरा केला.<ref>{{cite web |url=https://i.imgci.com/db/ARCHIVE/1970S/1975-76/ROBINS_IN_RSA/ |title=DH Robins' XI in South Africa : Jan/Feb 1976 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन : जानेवारी/फेब्रुवारी १९७६ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> या दौऱ्यात संघाने नताल, वेस्टर्न प्रोव्हिन्स, दक्षिण आफ्रिका इन्व्हिटेशनल इलेव्हन, ट्रान्सवाल आणि ईस्टर्न प्रोव्हिन्स यांच्याविरुद्ध पाच सामने खेळले.<ref>{{cite web |url=https://i.imgci.com/db/ARCHIVE/1970S/1975-76/ROBINS_IN_RSA/ |title=DH Robins' XI in South Africa : Jan/Feb 1976 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन : जानेवारी/फेब्रुवारी १९७६ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हनचे नेतृत्व [[डेव्हिड लॉईड]]ने केले.<ref>{{cite web |url=https://i.imgci.com/db/ARCHIVE/1970S/1975-76/ROBINS_IN_RSA/ROBINS_NATAL_17-19JAN1976.html |title=Natal v DH Robins' XI at Durban, 17-19 Jan 1976 |trans-title=नताल विरुद्ध डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन, डर्बन, १७-१९ जानेवारी १९७६ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> दौऱ्यातील एकमेव मर्यादित षटकांचा सामना २८ जानेवारी रोजी [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] येथे दक्षिण आफ्रिका इन्व्हिटेशनल इलेव्हनविरुद्ध खेळला गेला.<ref>{{cite web |url=https://i.imgci.com/db/ARCHIVE/1970S/1975-76/ROBINS_IN_RSA/ |title=DH Robins' XI in South Africa : Jan/Feb 1976 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन : जानेवारी/फेब्रुवारी १९७६ |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://i.imgci.com/db/ARCHIVE/1970S/1975-76/ROBINS_IN_RSA/ क्रिकइन्फोवरील दौऱ्याचे पान] {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} [[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील क्रिकेट]] 8d0009a4csk2nhsw5zkb03fwdakzlrc 0 385116 2718108 2718023 2026-10-08T13:30:29Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९९-२०००]] वरुन [[मॅरिलिबॉन क्रिकेट क्लब क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९९-२०००]] ला हलविला: शुद्धलेखन 2718023 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = मेरीलिबॉन क्रिकेट क्लब क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९९-२००० | team1_image = Flag of South Africa.svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_name = मेरीलिबॉन क्रिकेट क्लब | from_date = ९ जानेवारी २००० | to_date = १२ जानेवारी २००० | team1_captain = | team2_captain = }} '''[[मेरीलिबॉन क्रिकेट क्लब]] क्रिकेट संघाने''' जानेवारी २००० मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] दौरा केला.<ref>{{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/RSA.html |title=Marylebone Cricket Club in South Africa 1999/00 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील मेरीलिबॉन क्रिकेट क्लब, १९९९/०० |website=क्रिकेट आर्काइव्ह |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> या दौऱ्यात मेरीलिबॉन क्रिकेट क्लबने [[केप टाउन]] येथे दोन सामने खेळले. ९ जानेवारी रोजी वेस्टर्न प्रोव्हिन्स क्रिकेट क्लबविरुद्ध आणि १२ जानेवारी रोजी क्लेरमाँटविरुद्ध सामना खेळला गेला.<ref>{{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Grounds/23/1574_misc.html |title=Miscellaneous Matches played on Western Province Cricket Club Ground |trans-title=वेस्टर्न प्रोव्हिन्स क्रिकेट क्लब मैदानावर खेळलेले इतर सामने |website=क्रिकेट आर्काइव्ह |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref><ref>{{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Teams/5/5449/Miscellaneous_Matches.html |title=Miscellaneous Matches played by Claremont |trans-title=क्लेरमाँटने खेळलेले इतर सामने |website=क्रिकेट आर्काइव्ह |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://cricketarchive.com/Archive/Events/RSA.html क्रिकेट आर्काइव्हवरील दौऱ्याची नोंद] {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} [[वर्ग:इ.स. २००० मधील क्रिकेट]] k9vcar7y1flnwxwk546ifbze5e1g7w9 0 385123 2718036 2026-10-08T11:59:34Z Ganesh591 62733 नवीन पान: अनेक देशांतील आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंचा समावेश असलेल्या इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स संघाने १९७६ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] दौरा केला. त्यांनी दक्षिण आफ्रिका निमंत्रित इल... 2718036 wikitext text/x-wiki अनेक देशांतील आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंचा समावेश असलेल्या इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स संघाने १९७६ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] दौरा केला. त्यांनी दक्षिण आफ्रिका निमंत्रित इलेव्हन संघाविरुद्ध चार सामने आणि स्थानिक संघांविरुद्ध इतर चार प्रदर्शनीय सामने खेळले.<ref>{{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/2/International_Wanderers_in_South_Africa_1975-76.html |publisher=[[क्रिकेटआर्काइव्ह]] |title=International Wanderers in South Africa 1975/76 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स, १९७५-७६ |access-date=२ मे २०२६ |url-access=subscription }}</ref> ==खेळाडू== खालील खेळाडूंनी इंटरनॅशनल वॉन्डरर्सकडून एक किंवा अधिक सामने खेळले:<ref>{{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/CHP19760224.2.155 |title=G. Chappell to lead Wanderers |trans-title=जी. चॅपल वॉन्डरर्सचे नेतृत्व करणार |work=[[द प्रेस]] |date=२४ फेब्रुवारी १९७६ |volume=CXVI |issue=३४०८५ |page=१६ }}</ref> {| class="wikitable" |- ! width="25%" |खेळाडू !width="18%"|जन्मतारीख !width="12%"|फलंदाजीची शैली !width="20%"|गोलंदाजीची शैली !width="20%"|देश |- | [[माइक डेनिस]] | १ डिसेंबर १९४० | उजव्या हाताने | उजव्या हाताची [[ऑफ स्पिन|ऑफ ब्रेक]] | {{cr|ENG}} |- | [[फिल एडमंड्स]] | ८ मार्च १९५१ | उजव्या हाताने | [[डावखोरा ऑर्थोडॉक्स स्पिन|मंदगती डावखुरी ऑर्थोडॉक्स]] | {{cr|ENG}} |- | [[ग्रेग चॅपल]] (कर्णधार) | ७ ऑगस्ट १९४८ | उजव्या हाताने | उजव्या हाताची [[जलदगती गोलंदाजी|मध्यमगती]] | {{cr|AUS}} |- | [[इयान चॅपल]] | २६ सप्टेंबर १९४३ | उजव्या हाताने | उजव्या हाताची [[लेग स्पिन|लेग ब्रेक]] | {{cr|AUS}} |- | [[गॅरी गिलमोर]] | २६ जून १९५१ | डाव्या हाताने | डाव्या हाताची [[जलदगती गोलंदाजी|जलद-मध्यमगती]] | {{cr|AUS}} |- | [[ॲलन हर्स्ट]] | १५ जुलै १९५० | उजव्या हाताने | उजव्या हाताची [[जलदगती गोलंदाजी|जलदगती]] | {{cr|AUS}} |- | [[मार्टिन केंट]] | २३ नोव्हेंबर १९५३ | उजव्या हाताने | - | {{cr|AUS}} |- | [[डेनिस लिली]] | १८ जुलै १९४९ | उजव्या हाताने | उजव्या हाताची [[जलदगती गोलंदाजी|जलदगती]] | {{cr|AUS}} |- | [[ॲशली मॅलेट]] | १३ जुलै १९४५ | उजव्या हाताने | उजव्या हाताची [[ऑफ स्पिन|ऑफ ब्रेक]] | {{cr|AUS}} |- | [[जॉन मॉरिसन]] | २७ ऑगस्ट १९४७ | उजव्या हाताने | [[डावखोरा ऑर्थोडॉक्स स्पिन|मंदगती डावखुरी ऑर्थोडॉक्स]] | {{cr|NZ}} |- | [[जॉन शेफर्ड]] | ९ नोव्हेंबर १९४३ | उजव्या हाताने | उजव्या हाताची [[जलदगती गोलंदाजी|मध्यमगती]] | {{cr|BAR}} |- | [[बॉब टेलर]] | १७ जुलै १९४१ | उजव्या हाताने | [[यष्टिरक्षक]] | {{cr|ENG}} |- | [[ग्लेन टर्नर]] | २६ मे १९४७ | उजव्या हाताने | उजव्या हाताची [[ऑफ स्पिन|ऑफ ब्रेक]] | {{cr|NZL}} |- | [[डेरेक अंडरवूड]] | ८ जून १९४५ | उजव्या हाताने | [[डावखोरा ऑर्थोडॉक्स स्पिन|मंदगती डावखुरी ऑर्थोडॉक्स]] | {{cr|ENG}} |- | [[मॅक्स वॉकर]] | १२ सप्टेंबर १९४८ | उजव्या हाताने | उजव्या हाताची [[जलदगती गोलंदाजी|जलद-मध्यमगती]] | {{cr|AUS}} |- |} ==दौऱ्यातील सामने== {{Single-innings cricket match |date = १२ मार्च १९७६<br>(१-दिवसीय एक डावाचा सामना) |team1 = [[विश्व इलेव्हन (क्रिकेट)|इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स]] |team2 = दक्षिण आफ्रिका आफ्रिकन इलेव्हन |score1 = ३३१/७ घोषित (६२ षटके) |runs1 = [[जॉन मॉरिसन]] ७४ |wickets1 = एडमंड न्टिकिन्का ५/६२ (१२ षटके) |score2 = ४७ (३१.३ षटके) |runs2 = स्टॅनफोर्ड सोम्यो ९ |wickets2 = [[डेरेक अंडरवूड]] ३/६ (१० षटके) |result = इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स २८४ धावांनी विजयी |venue = [[सोवेटो क्रिकेट ओव्हल]], [[सोवेटो]] |umpires = |motm = |report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/139/139985.html धावफलक] |toss = दक्षिण आफ्रिका आफ्रिकन इलेव्हनने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला |rain = }} ---- {{Single-innings cricket match |date = १३ मार्च १९७६<br>(१-दिवसीय एक डावाचा सामना) |team1 = [[विश्व इलेव्हन (क्रिकेट)|इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स]] |team2 = बहुवांशिक इलेव्हन |score1 = २४७ (५५.२ षटके) |runs1 = [[इयान चॅपल]] ८८ |wickets1 = [[रॉडनी ओंटॉंग]] ७/८३ (१९.२ षटके) |score2 = १७३/४ (५४ षटके) |runs2 = [[केप्लर वेसल्स]] ५६ |wickets2 = [[ग्रेग चॅपल]] १/४ (१ षटक) |result = सामना अनिर्णित |venue = बेरिया पार्क, [[प्रिटोरिया]] |umpires = |motm = |report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/139/139986.html धावफलक] |toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही |rain = }} ---- {{Test match |date = १८-२२ मार्च १९७६<br>(४-दिवसीय सामना) |team1 = [[विश्व इलेव्हन (क्रिकेट)|इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स]] |team2 = {{cr|RSA|1928|name=दक्षिण आफ्रिका निमंत्रित इलेव्हन}} |score-team1-inns1 = २२० (८२.४ षटके) |runs-team1-inns1 = [[माइक डेनिस]] ८१ |wickets-team1-inns1 = [[अब्दुललतीफ बार्न्स]] २/८ (३.४ षटके) |score-team2-inns1 = २९० (८९.३ षटके) |runs-team2-inns1 = [[क्लाइव्ह राइस]] ९७ |wickets-team2-inns1 = [[ॲलन हर्स्ट]] ५/५७ (२० षटके) |score-team1-inns2 = ३२४ (९४.३ षटके) |runs-team1-inns2 = [[गॅरी गिलमोर]] ८०* |wickets-team1-inns2 = हॉवर्ड बर्गिन्स ३/४४ (११.३ षटके) |score-team2-inns2 = ६९ (३५.४ षटके) |runs-team2-inns2 = [[हेन्री फॉदरिंगहॅम]] २१ |wickets-team2-inns2 = [[ॲशली मॅलेट]] ४/२४ (९.४ षटके) |result = इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स १८५ धावांनी विजयी |venue = [[न्यूलँड्स, केप टाउन|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] |umpires = हर्बर्ट मार्टिन आणि ऑसी स्कूफ |motm = |report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/35/35940.html धावफलक] |toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही |rain = |notes = }} ---- {{Single-innings cricket match |date = २४ मार्च १९७६<br>(५० षटकांचा सामना) |team1 = {{cr-rt|RSA|1928|name=दक्षिण आफ्रिका निमंत्रित इलेव्हन}} |team2 = [[विश्व इलेव्हन (क्रिकेट)|इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स]] |score1 = १७६/६ (५० षटके) |runs1 = [[बॅरी रिचर्ड्स]] ६७ |wickets1 = [[ॲशली मॅलेट]] ३/५३ (१० षटके) |score2 = १७७/५ (४१.५ षटके) |runs2 = [[ग्रेग चॅपल]] ५४ |wickets2 = [[डग्लस नीलसन]] २/२८ (८.५ षटके) |result = इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स ५ गडी राखून विजयी |venue = [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] |umpires = |motm = |report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/35/35949.html धावफलक] |toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही |rain = }} ---- {{Test match |date = २६-२९ मार्च १९७६<br>(३-दिवसीय सामना) |team1 = {{cr-rt|RSA|1928|name=दक्षिण आफ्रिका बोर्ड अध्यक्ष इलेव्हन}} |team2 = [[विश्व इलेव्हन (क्रिकेट)|इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स]] |score-team1-inns1 = ३२१ (१११.५ षटके) |runs-team1-inns1 = [[लॉरी विलमॉट]] ११७ |wickets-team1-inns1 = [[ॲशली मॅलेट]] ३/४५ (१५ षटके) |score-team2-inns1 = २४५/d (६३.१ षटके) |runs-team2-inns1 = [[मार्टिन केंट]]* ६७ |wickets-team2-inns1 = [[रुपर्ट हॅन्ली]] ३/५७ (१७ षटके) |score-team1-inns2 = १८२ (७९ षटके) |runs-team1-inns2 = [[केप्लर वेसल्स]] ८८* |wickets-team1-inns2 = [[डेरेक अंडरवूड]] ३/११ (९ षटके) |score-team2-inns2 = २१०/९ (४७ षटके) |runs-team2-inns2 = [[मार्टिन केंट]] ५४ |wickets-team2-inns2 = [[रॉडनी ओंटॉंग]] ६/५२ (१५ षटके) |result = सामना अनिर्णित |venue = |umpires = डडली स्कूफ आणि [[कार्ल कोएत्झी]] |motm = |report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/35/35951.html धावफलक] |toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही |rain = |notes = }} ---- {{Test match |date = २-७ एप्रिल १९७६<br>(४-दिवसीय सामना) |team1 = {{cr-rt|RSA|1928|name=दक्षिण आफ्रिका निमंत्रित इलेव्हन}} |team2 = [[विश्व इलेव्हन (क्रिकेट)|इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स]] |score-team1-inns1 = १३४ (४३ षटके) |runs-team1-inns1 = [[गॅरी गिलमोर]] ३२* |wickets-team1-inns1 = [[क्लाइव्ह राइस]] ४/३६ (१३ षटके) |score-team2-inns1 = ३२४ (८५.५ षटके) |runs-team2-inns1 = [[ग्रेम पोलॉक]] १२४ |wickets-team2-inns1 = [[ॲशली मॅलेट]] ३/४७ (१२.५ षटके) |score-team1-inns2 = ४६६ (१४७.४ षटके) |runs-team1-inns2 = [[मार्टिन केंट]] १५५ |wickets-team1-inns2 = [[विन्सेंट वान डर बिजल]] ४/८७ (४२ षटके) |score-team2-inns2 = ९१/८ (३६ षटके) |runs-team2-inns2 = [[ली अर्व्हाइन]] ३१ |wickets-team2-inns2 = [[डेनिस लिली]] ७/२७ (१४ षटके) |result = सामना अनिर्णित |venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि सिडनी मूर |motm = |report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/35/35955.html धावफलक] |toss = इंटरनॅशनल वॉन्डरर्सने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला |rain = दुसऱ्या दिवशी पावसामुळे खेळ होऊ न शकल्याने सामना पाचव्या दिवसापर्यंत वाढवण्याचे मान्य करण्यात आले |notes = }} ---- {{Test match |date = ८-१२ एप्रिल १९७६<br>(४-दिवसीय सामना) |team1 = {{cr-rt|RSA|1928|name=दक्षिण आफ्रिका निमंत्रित इलेव्हन}} |team2 = [[विश्व इलेव्हन (क्रिकेट)|इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स]] |score-team1-inns1 = १७८ (५०.४ षटके) |runs-team1-inns1 = [[टोनी स्मिथ (दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू)|टोनी स्मिथ]] ५२ |wickets-team1-inns1 = [[डेनिस लिली]] ४/४२ (१२.४ षटके) |score-team2-inns1 = ९९ (३९.२ षटके) |runs-team2-inns1 = [[ग्रेग चॅपल]] २८ |wickets-team2-inns1 = [[विन्सेंट वान डर बिजल]] ४/२० (१३.२ षटके) |score-team1-inns2 = २६९ (८२.२ षटके) |runs-team1-inns2 = [[बॅरी रिचर्ड्स]] ८० |wickets-team1-inns2 = [[डेनिस लिली]] ४/४७ (२० षटके) |score-team2-inns2 = २२६ (८४.१ षटके) |runs-team2-inns2 = [[माइक डेनिस]] ८४ |wickets-team2-inns2 = [[इस्माइल इब्राहिम]] ६/६६ (२९.१ षटके) |result = दक्षिण आफ्रिका निमंत्रित इलेव्हन १२२ धावांनी विजयी |venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] |umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि डडली स्कूफ |motm = |report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/35/35957.html धावफलक] |toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही |rain = |notes = }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{DEFAULTSORT:इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७५-७६}} [[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे दक्षिण आफ्रिका दौरे]] nhkku1wxz9vz6fsbgyboygabnewrn5y 0 385124 2718038 2026-10-08T12:04:28Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = नामिबिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९२-९३ | team1_image = Flag of South Africa.svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Namibia.svg | team2_name = नामिबिया | from_date = नोव्हेंबर १९९२ }} नामि... 2718038 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = नामिबिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९२-९३ | team1_image = Flag of South Africa.svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Namibia.svg | team2_name = नामिबिया | from_date = नोव्हेंबर १९९२ }} [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नामिबिया क्रिकेट संघाने]] नोव्हेंबर १९९२ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] दौरा केला. या दौऱ्यात नामिबियाने दक्षिण आफ्रिकेतील स्थानिक संघांविरुद्ध चार सामने खेळले.<ref>{{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/8/Namibia_in_South_Africa_1992-93.html |title=Namibia in South Africa 1992/93 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील नामिबिया, १९९२-९३ |publisher=क्रिकेटआर्काइव्ह |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} [[वर्ग:इ.स. १९९२ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:नामिबिया क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे दक्षिण आफ्रिका दौरे]] 1u9mi1ucyigenpnwjdpm4gma9smmvgx 0 385125 2718039 2026-10-08T12:07:52Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = नामिबिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९३-९४ | team1_image = Flag of South Africa.svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Namibia.svg | team2_name = नामिबिया | from_date = २१ नोव्हेंबर | to_date = २५ न... 2718039 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = नामिबिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९३-९४ | team1_image = Flag of South Africa.svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Namibia.svg | team2_name = नामिबिया | from_date = २१ नोव्हेंबर | to_date = २५ नोव्हेंबर १९९३ }} [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नामिबिया क्रिकेट संघाने]] नोव्हेंबर १९९३ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] दौरा केला. या दौऱ्यात नामिबियाने २१ ते २५ नोव्हेंबरदरम्यान दक्षिण आफ्रिकेतील स्थानिक संघांविरुद्ध चार सामने खेळले. नामिबियाचे सामने नॉर्दर्न ट्रान्सवाल बी, ट्रान्सवाल बी, नॉर्दर्न ट्रान्सवाल कोल्ट्स आणि नॉर्दर्न ट्रान्सवाल प्रेसिडेंट्स इलेव्हनविरुद्ध झाले.<ref>{{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/8/Namibia_in_South_Africa_1993-94.html |title=Namibia in South Africa 1993/94 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील नामिबिया, १९९३-९४ |publisher=क्रिकेटआर्काइव्ह |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://cricketarchive.com/Archive/Events/8/Namibia_in_South_Africa_1993-94.html क्रिकेटआर्काइव्हवरील दौऱ्याचे पान] {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} [[वर्ग:इ.स. १९९३ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:नामिबिया क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे दक्षिण आफ्रिका दौरे]] ov0n8bjb19foxywwdvp6olqo88a272h 0 385126 2718040 2026-10-08T12:11:18Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = स्कॉटिश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९१-९२ | team1_image = Flag of South Africa.svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Scotland.svg | team2_name = स्कॉटलंड | from_date = २० मार्च | to_date = २९ मार्च १... 2718040 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = स्कॉटिश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९१-९२ | team1_image = Flag of South Africa.svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Scotland.svg | team2_name = स्कॉटलंड | from_date = २० मार्च | to_date = २९ मार्च १९९२ }} [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटिश क्रिकेट संघाने]] मार्च १९९२ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] दौरा केला. २० ते २९ मार्चदरम्यान झालेल्या या दौऱ्यात स्कॉटलंडने दक्षिण आफ्रिकेतील विविध स्थानिक आणि प्रतिनिधी संघांविरुद्ध सहा सामने खेळले. या सामन्यांमध्ये रँड आफ्रिकान्स विद्यापीठ, ट्रान्सवाल विद्यापीठ, ए. एम. फेरेराचे इलेव्हन, डब्ल्यू. जे. एच. आयझॅक्सचे इलेव्हन, ट्रान्सवाल अंडर-२३ आणि नॉर्दर्न ट्रान्सवाल लीग हे प्रतिस्पर्धी होते.<ref>{{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/5/Scotland_in_South_Africa_1991-92.html |title=Scotland in South Africa 1991/92 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील स्कॉटलंड, १९९१-९२ |publisher=क्रिकेटआर्काइव्ह |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://cricketarchive.com/Archive/Events/5/Scotland_in_South_Africa_1991-92.html क्रिकेटआर्काइव्हवरील दौऱ्याचे पान] {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} [[वर्ग:इ.स. १९९२ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:स्कॉटलंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे दक्षिण आफ्रिका दौरे]] 9d0e145u9lh6pfs6ud88ry98ggofv86 0 385127 2718041 2026-10-08T12:14:30Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = स्कॉटिश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९२-९३ | team1_image = Flag of South Africa.svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Scotland.svg | team2_name = स्कॉटलंड | from_date = २३ मार्च | to_date = ३१ मार्च १... 2718041 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = स्कॉटिश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९२-९३ | team1_image = Flag of South Africa.svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Scotland.svg | team2_name = स्कॉटलंड | from_date = २३ मार्च | to_date = ३१ मार्च १९९३ }} [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटिश क्रिकेट संघाने]] मार्च १९९३ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] दौरा केला. २३ ते ३१ मार्चदरम्यान झालेल्या या दौऱ्यात स्कॉटलंडने दक्षिण आफ्रिकेतील स्थानिक आणि प्रतिनिधी संघांविरुद्ध सात सामने खेळले. या दौऱ्यात स्टेलनबॉश फार्मर्स वायनरी, बेलव्हिल निमंत्रित इलेव्हन, केप टाउन विद्यापीठ, टेक्स-म्युच्युअल, वेस्टर्न प्रोव्हिन्स अंडर-२४ आणि [[यॉर्कशायर काउंटी क्रिकेट क्लब|यॉर्कशायर]] यांच्याविरुद्ध सामने झाले.<ref>{{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/5/Scotland_in_South_Africa_1992-93.html |title=Scotland in South Africa 1992/93 |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील स्कॉटलंड, १९९२-९३ |publisher=क्रिकेटआर्काइव्ह |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://cricketarchive.com/Archive/Events/5/Scotland_in_South_Africa_1992-93.html क्रिकेटआर्काइव्हवरील दौऱ्याचे पान] {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} [[वर्ग:इ.स. १९९३ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:स्कॉटलंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे दक्षिण आफ्रिका दौरे]] d0fi3lfb6lhyhe8s8p93ipalc4ist1x 0 385128 2718042 2026-10-08T12:16:28Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = स्कॉटिश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०१२-१३ | team1_image = Flag of South Africa.svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Scotland.svg | team2_name = स्कॉटलंड | from_date = ११ ऑक्टोबर | to_date = २ नोव्ह... 2718042 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = स्कॉटिश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०१२-१३ | team1_image = Flag of South Africa.svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Scotland.svg | team2_name = स्कॉटलंड | from_date = ११ ऑक्टोबर | to_date = २ नोव्हेंबर २०१२ }} [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटिश क्रिकेट संघाने]] ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबर २०१२ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] दौरा केला. ११ ऑक्टोबर ते २ नोव्हेंबरदरम्यान झालेल्या या दौऱ्यात स्कॉटलंडने दक्षिण आफ्रिकेतील स्थानिक आणि प्रतिनिधी संघांविरुद्ध दहा सामने खेळले. या दौऱ्यात स्कॉटलंडचे सामने नॉर्थ वेस्ट, नॉर्थ वेस्ट निमंत्रित इलेव्हन, लायन्स आणि इम्पालास यांच्याविरुद्ध झाले.<ref>{{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Teams/0/312/Miscellaneous_Matches.html |title=Scotland Miscellaneous Matches |trans-title=स्कॉटलंडचे विविध सामने |publisher=क्रिकेटआर्काइव्ह |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://cricketarchive.com/Archive/Teams/0/312/Miscellaneous_Matches.html क्रिकेटआर्काइव्हवरील स्कॉटलंडच्या सामन्यांची नोंद] {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} [[वर्ग:इ.स. २०१२ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:स्कॉटलंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे दक्षिण आफ्रिका दौरे]] n73hi66q99umiwvxi25bwkz4pwzmos0 0 385129 2718043 2026-10-08T12:19:46Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = १९८२ मधील दक्षिण आफ्रिकेतील एआरओएसए श्रीलंका | team1_image = Flag of South Africa (1928–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Sri Lanka.svg | team2_name = एआरओ... 2718043 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = १९८२ मधील दक्षिण आफ्रिकेतील एआरओएसए श्रीलंका | team1_image = Flag of South Africa (1928–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Sri Lanka.svg | team2_name = एआरओएसए श्रीलंका | from_date = २६ ऑक्टोबर १९८२ | to_date = १३ डिसेंबर १९८२ | team1_captain = [[पीटर कर्स्टन]] | team2_captain = [[बंदुला वर्णपुरा]] | no_of_tests = २ | team1_tests_won = २ | team2_tests_won = ० | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = | no_of_ODIs = ४ | team1_ODIs_won = ४ | team2_ODIs_won = ० | team1_ODIs_most_runs = | team2_ODIs_most_runs = | team1_ODIs_most_wickets = | team2_ODIs_most_wickets = | player_of_ODI_series = }} ऑक्टोबर १९८२ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेच्या]] [[क्रिकेट]] खेळाडूंच्या एका प्रतिनिधी संघाने [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] [[दक्षिण आफ्रिकेचे बंडखोर क्रिकेट दौरे|तथाकथित "बंडखोर दौरा"]] केला. या दौऱ्यात त्यांनी [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका संघाविरुद्ध]] सामन्यांची मालिका खेळली, ज्याला बोलचालीत 'कुकू दौरा' असे म्हटले गेले. त्या वेळी, दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारच्या [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेदाच्या]] धोरणामुळे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांच्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यांवर [[स्थगन (कायदा)|स्थगन]] घातले होते, त्यामुळे दक्षिण आफ्रिकेला कोणतीही आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा खेळता येत नव्हती. 4bi58bolaybt06hi2li58dv8lvlb6sx 2718045 2718043 2026-10-08T12:26:06Z Ganesh591 62733 2718045 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = १९८२ मधील दक्षिण आफ्रिकेतील एआरओएसए श्रीलंका | team1_image = Flag of South Africa (1928–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Sri Lanka.svg | team2_name = एआरओएसए श्रीलंका | from_date = २६ ऑक्टोबर १९८२ | to_date = १३ डिसेंबर १९८२ | team1_captain = [[पीटर कर्स्टन]] | team2_captain = [[बंदुला वर्णपुरा]] | no_of_tests = २ | team1_tests_won = २ | team2_tests_won = ० | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = | no_of_ODIs = ४ | team1_ODIs_won = ४ | team2_ODIs_won = ० | team1_ODIs_most_runs = | team2_ODIs_most_runs = | team1_ODIs_most_wickets = | team2_ODIs_most_wickets = | player_of_ODI_series = }} ऑक्टोबर १९८२ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेच्या]] [[क्रिकेट]] खेळाडूंच्या एका प्रतिनिधी संघाने [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] [[दक्षिण आफ्रिकेचे बंडखोर क्रिकेट दौरे|तथाकथित "बंडखोर दौरा"]] केला. या दौऱ्यात त्यांनी [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका संघाविरुद्ध]] सामन्यांची मालिका खेळली, ज्याला बोलचालीत 'कुकू दौरा' असे म्हटले गेले. त्या वेळी, दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारच्या [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेदाच्या]] धोरणामुळे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांच्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यांवर [[स्थगन (कायदा)|स्थगन]] घातले होते, त्यामुळे दक्षिण आफ्रिकेला कोणतीही आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा खेळता येत नव्हती. ==दौरा== हा दौरा अरोसा श्रीलंका संघासाठी अत्यंत निराशाजनक ठरला आणि संघाला एकही सामना जिंकता आला नाही. दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धचे सर्व एकदिवसीय आणि "कसोटी" सामने त्यांनी मोठ्या फरकाने गमावले. श्रीलंका संघाला प्रांतीय संघांविरुद्ध केवळ तीन सामने अनिर्णित राखता आले, तर उर्वरित सामनेही पराभवात संपले.<ref>{{cite web |first=लुईस |last=व्हॅन डॉम्प्सेलार |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1980S/1982-83/OTHERS+ICC/AROSA-SL_IN_RSA/AROSA-SL_IN_RSA_1982_SUMMARY.html |title=Arosa Sri Lanka in South Africa: Summary of results |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील अरोसा श्रीलंका: निकालांचा सारांश |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ डिसेंबर २०२२ }}</ref> डायस आणि मेंडिस यांसारख्या चांगली कामगिरी करणाऱ्या खेळाडूंच्या अनुपस्थितीमुळे संघाला फटका बसला, तर स्टार फिरकी गोलंदाज [[अजित डि सिल्व्हा]]लाही अपेक्षेप्रमाणे कामगिरी करता आली नाही. तणावाशी झुंज देताना तो दौऱ्यादरम्यान मानसिकदृष्ट्या खचला.<ref name="Cricinfo">{{cite web |first=ल्यूक |last=अल्फ्रेड |url=https://www.espncricinfo.com/story/luke-alfred-on-the-sri-lankan-rebel-tour-of-south-africa-in-1982-1079798 |title=When Sri Lanka went to cuckoo land |trans-title=जेव्हा श्रीलंका कुकू लँडमध्ये गेली |website=[[क्रिकइन्फो]] |date=१६ जानेवारी २०१९ |access-date=५ डिसेंबर २०२२ }}</ref> ;पहिला एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ६ नोव्हेंबर १९८२<br>(५५ षटकांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|SA|1928}} | team2 = {{flagicon|SRI}} अरोसा श्रीलंका | score1 = २९१/४ (५५ षटके) | runs1 = [[जिमी कूक]] १२० | wickets1 = [[अनुरा रणसिंघे]] २/४६ (११ षटके) | score2 = १०२ (५० षटके) | runs2 = बर्नार्ड परेरा ३० | wickets2 = विन्सेंट व्हॅन डर बिजल २/९ (७ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका १८९ धावांनी विजयी | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/42/42959.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = जेम्स पीकॉक आणि सिडनी मूर | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;दुसरा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ८ नोव्हेंबर १९८२<br>(५५ षटकांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|SA|1928}} | team2 = {{flagicon|SRI}} अरोसा श्रीलंका | score1 = २८१/५ (५५ षटके) | runs1 = [[जिमी कूक]] १३१ | wickets1 = [[अनुरा रणसिंघे]] २/५४ (१० षटके) | score2 = १७४/५ (५५ षटके) | runs2 = निर्मल हेट्टीआरच्ची ५० | wickets2 = गार्थ ले रॉक्स २/२७ (११ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका १०७ धावांनी विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/42/42962.html धावफलक] | venue = बेरिया पार्क, [[प्रिटोरिया]] | umpires = एडवर्ड कार्टर आणि जॉर्ज हॉकिन्स | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;तिसरा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = १७ नोव्हेंबर १९८२<br>(५५ षटकांचा सामना) | team1 = अरोसा श्रीलंका {{flagicon|SRI}} | team2 = {{cr|SA|1928}} | score1 = १४० (४९.४ षटके) | runs1 = निर्मल हेट्टीआरच्ची ३२ | wickets1 = विन्सेंट व्हॅन डर बिजल ४/१२ (८.४ षटके) | score2 = १७४/५ (५५ षटके) | runs2 = [[बॅरी रिचर्ड्स]] ७४ | wickets2 = जेरिल वॉटर्स १/९ (५ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ८ गडी राखून विजयी | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/42/42980.html धावफलक] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि बॅरी स्मिथ | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;पहिली कसोटी {{Two-innings cricket match | date = १९-२२ नोव्हेंबर १९८२<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = अरोसा श्रीलंका {{flagicon|SRI}} | team2 = {{cr|SA|1928}} | score-team1-inns1 = २१३ (७२.३ षटके) | runs-team1-inns1 = बंदुला डी सिल्वा ७० | wickets-team1-inns1 = गार्थ ले रॉक्स ६/५५ (१८.३ षटके) | score-team2-inns1 = ३७८ (१०६.५ षटके) | runs-team2-inns1 = [[जिमी कूक]] १६९ | wickets-team2-inns1 = [[ललित कालुपेरुमा]] ५/१२३ (४५ षटके) | score-team1-inns2 = १४१ (६२.१ षटके) | runs-team1-inns2 = फ्लेवियन अपोन्सो ४४ | wickets-team1-inns2 = ॲलन कुरी ५/४४ (२२ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका एक डाव आणि २४ धावांनी विजयी | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/42/42983.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = सिरिल मिचली आणि ऑस्वाल्ड स्कूफ | motm = | toss = अरोसा श्रीलंकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = अरोसा श्रीलंकेच्या दुसऱ्या डावात बंदुला डी सिल्वा ३ धावांवर दुखापतग्रस्त निवृत्त झाला (संघाची धावसंख्या ८/१); धावसंख्या ४९/४ असताना तो पुन्हा फलंदाजीसाठी परतला. }} ---- ;चौथा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = १ डिसेंबर १९८२<br>(५५ षटकांचा सामना) | team1 = अरोसा श्रीलंका {{flagicon|SRI}} | team2 = {{cr|SA|1928}} | score1 = २७६/९ (५५ षटके) | runs1 = [[अनुरा रणसिंघे]] १०० | wickets1 = गार्थ ले रॉक्स २/५७ (११ षटके) | score2 = २७८/४ (५२.५ षटके) | runs2 = लॉरेन्स सीफ १४२ | wickets2 = सुसंथा करुणारत्ने २/२७ (८.५ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ६ गडी राखून विजयी | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/42/42980.html धावफलक] | venue = सेंट जॉर्ज पार्क, [[पोर्ट एलिझाबेथ]] | umpires = कार्ल कोएत्झी आणि सँडी मॅथ्यूज | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;दुसरी कसोटी {{Two-innings cricket match | date = ९-१३ डिसेंबर १९८२<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = अरोसा श्रीलंका {{flagicon|SRI}} | team2 = {{cr|SA|1928}} | score-team1-inns1 = २८२ (९०.५ षटके) | runs-team1-inns1 = फ्लेवियन अपोन्सो ८१ | wickets-team1-inns1 = स्टीफन जेफरीज ३/४३ (१८ षटके) | score-team2-inns1 = ६६३/६ घोषित (१५९.३ षटके) | runs-team2-inns1 = [[ग्रेम पोलॉक]] १९७ | wickets-team2-inns1 = बर्नार्ड परेरा २/१५४ (४२.३ षटके) | score-team1-inns2 = २८१ (८१.२ षटके) | runs-team1-inns2 = बर्नार्ड परेरा १०२ | wickets-team1-inns2 = स्टीफन जेफरीज ३/७६ (१९ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका एक डाव आणि १०० धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43035.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = डडली स्कूफ आणि बॅरी स्मिथ | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} 18df7djfe269sofubjuawfjm9mlhri7 2718046 2718045 2026-10-08T12:28:02Z Ganesh591 62733 /* दौरा */ 2718046 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = १९८२ मधील दक्षिण आफ्रिकेतील एआरओएसए श्रीलंका | team1_image = Flag of South Africa (1928–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = Flag of Sri Lanka.svg | team2_name = एआरओएसए श्रीलंका | from_date = २६ ऑक्टोबर १९८२ | to_date = १३ डिसेंबर १९८२ | team1_captain = [[पीटर कर्स्टन]] | team2_captain = [[बंदुला वर्णपुरा]] | no_of_tests = २ | team1_tests_won = २ | team2_tests_won = ० | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = | no_of_ODIs = ४ | team1_ODIs_won = ४ | team2_ODIs_won = ० | team1_ODIs_most_runs = | team2_ODIs_most_runs = | team1_ODIs_most_wickets = | team2_ODIs_most_wickets = | player_of_ODI_series = }} ऑक्टोबर १९८२ मध्ये, [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेच्या]] [[क्रिकेट]] खेळाडूंच्या एका प्रतिनिधी संघाने [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] [[दक्षिण आफ्रिकेचे बंडखोर क्रिकेट दौरे|तथाकथित "बंडखोर दौरा"]] केला. या दौऱ्यात त्यांनी [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका संघाविरुद्ध]] सामन्यांची मालिका खेळली, ज्याला बोलचालीत 'कुकू दौरा' असे म्हटले गेले. त्या वेळी, दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारच्या [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेदाच्या]] धोरणामुळे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांच्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यांवर [[स्थगन (कायदा)|स्थगन]] घातले होते, त्यामुळे दक्षिण आफ्रिकेला कोणतीही आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा खेळता येत नव्हती. ==दौरा== हा दौरा अरोसा श्रीलंका संघासाठी अत्यंत निराशाजनक ठरला आणि संघाला एकही सामना जिंकता आला नाही. दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धचे सर्व एकदिवसीय आणि "कसोटी" सामने त्यांनी मोठ्या फरकाने गमावले. श्रीलंका संघाला प्रांतीय संघांविरुद्ध केवळ तीन सामने अनिर्णित राखता आले, तर उर्वरित सामनेही पराभवात संपले.<ref>{{cite web |first=लुईस |last=व्हॅन डॉम्प्सेलार |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1980S/1982-83/OTHERS+ICC/AROSA-SL_IN_RSA/AROSA-SL_IN_RSA_1982_SUMMARY.html |title=Arosa Sri Lanka in South Africa: Summary of results |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेतील अरोसा श्रीलंका: निकालांचा सारांश |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=५ डिसेंबर २०२२ }}</ref> डायस आणि मेंडिस यांसारख्या चांगली कामगिरी करणाऱ्या खेळाडूंच्या अनुपस्थितीमुळे संघाला फटका बसला, तर स्टार फिरकी गोलंदाज [[अजित डि सिल्व्हा]]लाही अपेक्षेप्रमाणे कामगिरी करता आली नाही. तणावाशी झुंज देताना तो दौऱ्यादरम्यान मानसिकदृष्ट्या खचला.<ref name="Cricinfo">{{cite web |first=ल्यूक |last=अल्फ्रेड |url=https://www.espncricinfo.com/story/luke-alfred-on-the-sri-lankan-rebel-tour-of-south-africa-in-1982-1079798 |title=When Sri Lanka went to cuckoo land |trans-title=जेव्हा श्रीलंका कुकू लँडमध्ये गेली |website=[[क्रिकइन्फो]] |date=१६ जानेवारी २०१९ |access-date=५ डिसेंबर २०२२ }}</ref> ;पहिला एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ६ नोव्हेंबर १९८२<br>(५५ षटकांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|SA|1928}} | team2 = {{flagicon|SRI}} अरोसा श्रीलंका | score1 = २९१/४ (५५ षटके) | runs1 = [[जिमी कूक]] १२० | wickets1 = [[अनुरा रणसिंघे]] २/४६ (११ षटके) | score2 = १०२ (५० षटके) | runs2 = बर्नार्ड परेरा ३० | wickets2 = विन्सेंट व्हॅन डर बिजल २/९ (७ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका १८९ धावांनी विजयी | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/42/42959.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = जेम्स पीकॉक आणि सिडनी मूर | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;दुसरा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ८ नोव्हेंबर १९८२<br>(५५ षटकांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|SA|1928}} | team2 = {{flagicon|SRI}} अरोसा श्रीलंका | score1 = २८१/५ (५५ षटके) | runs1 = [[जिमी कूक]] १३१ | wickets1 = [[अनुरा रणसिंघे]] २/५४ (१० षटके) | score2 = १७४/५ (५५ षटके) | runs2 = निर्मल हेट्टीआरच्ची ५० | wickets2 = गार्थ ले रॉक्स २/२७ (११ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका १०७ धावांनी विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/42/42962.html धावफलक] | venue = बेरिया पार्क, [[प्रिटोरिया]] | umpires = एडवर्ड कार्टर आणि जॉर्ज हॉकिन्स | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;तिसरा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = १७ नोव्हेंबर १९८२<br>(५५ षटकांचा सामना) | team1 = अरोसा श्रीलंका {{flagicon|SRI}} | team2 = {{cr|SA|1928}} | score1 = १४० (४९.४ षटके) | runs1 = निर्मल हेट्टीआरच्ची ३२ | wickets1 = विन्सेंट व्हॅन डर बिजल ४/१२ (८.४ षटके) | score2 = १७४/५ (५५ षटके) | runs2 = [[बॅरी रिचर्ड्स]] ७४ | wickets2 = जेरिल वॉटर्स १/९ (५ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ८ गडी राखून विजयी | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/42/42980.html धावफलक] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि बॅरी स्मिथ | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;पहिली कसोटी {{Two-innings cricket match | date = १९-२२ नोव्हेंबर १९८२<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = अरोसा श्रीलंका {{flagicon|SRI}} | team2 = {{cr|SA|1928}} | score-team1-inns1 = २१३ (७२.३ षटके) | runs-team1-inns1 = बंदुला डी सिल्वा ७० | wickets-team1-inns1 = गार्थ ले रॉक्स ६/५५ (१८.३ षटके) | score-team2-inns1 = ३७८ (१०६.५ षटके) | runs-team2-inns1 = [[जिमी कूक]] १६९ | wickets-team2-inns1 = [[ललित कालुपेरुमा]] ५/१२३ (४५ षटके) | score-team1-inns2 = १४१ (६२.१ षटके) | runs-team1-inns2 = फ्लेवियन अपोन्सो ४४ | wickets-team1-inns2 = ॲलन कुरी ५/४४ (२२ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका एक डाव आणि २४ धावांनी विजयी | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/42/42983.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = सिरिल मिचली आणि ऑस्वाल्ड स्कूफ | motm = | toss = अरोसा श्रीलंकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = अरोसा श्रीलंकेच्या दुसऱ्या डावात बंदुला डी सिल्वा ३ धावांवर दुखापतग्रस्त निवृत्त झाला (संघाची धावसंख्या ८/१); धावसंख्या ४९/४ असताना तो पुन्हा फलंदाजीसाठी परतला. }} ---- ;चौथा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = १ डिसेंबर १९८२<br>(५५ षटकांचा सामना) | team1 = अरोसा श्रीलंका {{flagicon|SRI}} | team2 = {{cr|SA|1928}} | score1 = २७६/९ (५५ षटके) | runs1 = [[अनुरा रणसिंघे]] १०० | wickets1 = गार्थ ले रॉक्स २/५७ (११ षटके) | score2 = २७८/४ (५२.५ षटके) | runs2 = लॉरेन्स सीफ १४२ | wickets2 = सुसंथा करुणारत्ने २/२७ (८.५ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ६ गडी राखून विजयी | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/42/42980.html धावफलक] | venue = सेंट जॉर्ज पार्क, [[पोर्ट एलिझाबेथ]] | umpires = कार्ल कोएत्झी आणि सँडी मॅथ्यूज | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;दुसरी कसोटी {{Two-innings cricket match | date = ९-१३ डिसेंबर १९८२<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = अरोसा श्रीलंका {{flagicon|SRI}} | team2 = {{cr|SA|1928}} | score-team1-inns1 = २८२ (९०.५ षटके) | runs-team1-inns1 = फ्लेवियन अपोन्सो ८१ | wickets-team1-inns1 = स्टीफन जेफरीज ३/४३ (१८ षटके) | score-team2-inns1 = ६६३/६ घोषित (१५९.३ षटके) | runs-team2-inns1 = [[ग्रेम पोलॉक]] १९७ | wickets-team2-inns1 = बर्नार्ड परेरा २/१५४ (४२.३ षटके) | score-team1-inns2 = २८१ (८१.२ षटके) | runs-team1-inns2 = बर्नार्ड परेरा १०२ | wickets-team1-inns2 = स्टीफन जेफरीज ३/७६ (१९ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका एक डाव आणि १०० धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43035.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = डडली स्कूफ आणि बॅरी स्मिथ | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==पुढील वाचन== * पीटर मे, ''The Rebel Tours: Cricket's Crisis of Conscience'', स्पोर्ट्सबुक्स, २००९. ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/arosa-sri-lanka-tour-of-south-africa-1982-83-438115 क्रिकइन्फोवरील अरोसा श्रीलंकेच्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्याचे पान] {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{DEFAULTSORT:अरोसा श्रीलंका क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९८२-८३}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट संघाचे दक्षिण आफ्रिका दौरे]] [[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील क्रिकेट]] ldugypkj1u1ip54d2o5u9tn2v5q9nsr 3 385130 2718044 2026-10-08T12:23:33Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2718044 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=पिराजी निवृत्ती थोरवडे}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १७:५३, ८ ऑक्टोबर २०२६ (IST) 14y0trbsyu4iz6n5wa4p4ft542q0y40 0 385131 2718047 2026-10-08T12:31:39Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९८२-८३ | team1_image = Flag of South Africa (1982–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = WestIndiesCricketFlagPre1999.svg | team2_na... 2718047 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९८२-८३ | team1_image = Flag of South Africa (1982–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = WestIndiesCricketFlagPre1999.svg | team2_name = वेस्ट इंडीज | from_date = १५ जानेवारी १९८३ | to_date = १३ फेब्रुवारी १९८३ | team1_captain = [[पीटर कर्स्टन]] | team2_captain = [[लॉरेंस रोव]] | no_of_tests = २ | team1_tests_won = १ | team2_tests_won = १ | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = | no_of_ODIs = ६ | team1_ODIs_won = ४ | team2_ODIs_won = २ | team1_ODIs_most_runs = | team2_ODIs_most_runs = | team1_ODIs_most_wickets = | team2_ODIs_most_wickets = | player_of_ODI_series = }} जानेवारी आणि फेब्रुवारी १९८३ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीजच्या]] [[क्रिकेट]] खेळाडूंच्या एका प्रतिनिधी संघाने [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] तथाकथित "बंडखोर दौरा" केला. या दौऱ्यात त्यांनी [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका संघाविरुद्ध]] सामन्यांची मालिका खेळली. त्या वेळी, दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारच्या [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेदाच्या]] धोरणामुळे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांच्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यांवर स्थगन घातले होते, त्यामुळे दक्षिण आफ्रिकेला कोणतीही अधिकृत आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा खेळता येत नव्हती. c467tg5r62in95eav5dj0ipz6d12jog 2718048 2718047 2026-10-08T12:35:43Z Ganesh591 62733 2718048 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९८२-८३ | team1_image = Flag of South Africa (1982–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = WestIndiesCricketFlagPre1999.svg | team2_name = वेस्ट इंडीज | from_date = १५ जानेवारी १९८३ | to_date = १३ फेब्रुवारी १९८३ | team1_captain = [[पीटर कर्स्टन]] | team2_captain = [[लॉरेंस रोव]] | no_of_tests = २ | team1_tests_won = १ | team2_tests_won = १ | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = | no_of_ODIs = ६ | team1_ODIs_won = ४ | team2_ODIs_won = २ | team1_ODIs_most_runs = | team2_ODIs_most_runs = | team1_ODIs_most_wickets = | team2_ODIs_most_wickets = | player_of_ODI_series = }} जानेवारी आणि फेब्रुवारी १९८३ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीजच्या]] [[क्रिकेट]] खेळाडूंच्या एका प्रतिनिधी संघाने [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] तथाकथित "बंडखोर दौरा" केला. या दौऱ्यात त्यांनी [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका संघाविरुद्ध]] सामन्यांची मालिका खेळली. त्या वेळी, दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारच्या [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेदाच्या]] धोरणामुळे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांच्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यांवर स्थगन घातले होते, त्यामुळे दक्षिण आफ्रिकेला कोणतीही अधिकृत आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा खेळता येत नव्हती. ==दौऱ्यातील सामने== {{Single-innings cricket match | date = १५ जानेवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = वेस्टर्न प्रोव्हिन्स | score1 = २०४/९ (५० षटके) | runs1 = [[कोलिस किंग]] ७९* | wickets1 = स्टीफन जेफरीज ४/३१ (१० षटके) | score2 = १८३ (४९.४ षटके) | runs2 = [[ग्रॅहाम गूच]] ६४ | wickets2 = [[एझ्रा मोझली]] ४/२३ (९.४ षटके) | result = वेस्ट इंडीज २१ धावांनी विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43157.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = आल्बर्ट माश आणि हर्बर्ट मार्टिन | motm = [[कोलिस किंग]] (वेस्ट इंडीज) | toss = वेस्टर्न प्रोव्हिन्सने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १५ जानेवारी १९८३ | team1 = बॉर्डर | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = १००/८ (५० षटके) | runs1 = रेमंड रेंजर २३ | wickets1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] २/१८ (७ षटके) | score2 = १०३/३ (२३ षटके) | runs2 = [[कोलिस किंग]] ५७* | wickets2 = डर्क स्कॉट २/३२ (७ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/141/141369.html धावफलक] | venue = जान स्मट्स मैदान, [[ईस्ट लंडन]] | umpires = ऑस्वाल्ड स्कूफ आणि डडली स्कूफ | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १९ जानेवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = ईस्टर्न प्रोव्हिन्स | score1 = २४३ (४९.२ षटके) | runs1 = [[कोलिस किंग]] ७१ | wickets1 = जेम्स कार्स ४/३१ (९.२ षटके) | score2 = १५८ (४४.२ षटके) | runs2 = रॉबर्ट आर्मिटेज ५८ | wickets2 = फ्रँकलिन स्टीफन्सन ५/२० (७.२ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ८५ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43164.html धावफलक] | venue = [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] | umpires = सँडी मॅथ्यूज आणि टिमोथी पोल | motm = फ्रँकलिन स्टीफन्सन (वेस्ट इंडीज) | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;पहिली कसोटी {{two-innings cricket match | date = २१-२५ जानेवारी १९८३<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|SA|1982}} | team2 = {{cr|WIN}} | score-team1-inns1 = ४४९ (१३२.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[ग्रेम पोलॉक]] १०० | wickets-team1-inns1 = [[डेरिक पॅरी]] ५/११७ (४३ षटके) | score-team2-inns1 = २४६ (७५ षटके) | runs-team2-inns1 = [[रिचर्ड ऑस्टिन]] ९३ | wickets-team2-inns1 = व्हिन्सेंट व्हॅन डर बिजल ४/४४ (२० षटके) | score-team2-inns2 = ३०९ (१२२.४ षटके) फॉलो-ऑन | runs-team2-inns2 = [[अल्विन कालिचरण]] ८९ | wickets-team2-inns2 = स्टीफन जेफरीज ४/५८ (३५.४ षटके) | score-team1-inns2 = १०८/५ (३० षटके) | runs-team1-inns2 = [[ग्रेम पोलॉक]] ४३* | wickets-team1-inns2 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] २/२२ (१५ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ५ गडी राखून विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43176.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = बॅरी स्मिथ आणि ऑस्वाल्ड स्कूफ | motm = | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = २३ जानेवारी हा विश्रांतीचा दिवस होता }} ---- ;दुसरी कसोटी {{two-innings cricket match | date = २८ जानेवारी-१ फेब्रुवारी १९८३<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|SA|1982}} | score-team1-inns1 = २६७ (७८ षटके) | runs-team1-inns1 = [[कोलिस किंग]] १०१ | wickets-team1-inns1 = ॲलन कुरी ६/५५ (२९ षटके) | score-team2-inns1 = २३३ (७८.३ षटके) | runs-team2-inns1 = [[ग्रेम पोलॉक]] ७३ | wickets-team2-inns1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ५/६६ (२३.३ षटके) | score-team1-inns2 = १७६ (६२.१ षटके) | runs-team1-inns2 = [[अल्विन ग्रीनिज]] ४८ | wickets-team1-inns2 = गार्थ ले रॉक्स ३/४६ (१५.१ षटके) | score-team2-inns2 = १८१ (७१.२ षटके) | runs-team2-inns2 = [[बॅरी रिचर्ड्स]] ५९ | wickets-team2-inns2 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ७/३४ (२२.२ षटके) | result = वेस्ट इंडीज २९ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43200.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|न्यू वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = सिरिल मिचली आणि डडली स्कूफ | motm = | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = ३० जानेवारी हा विश्रांतीचा दिवस होता }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३ फेब्रुवारी १९८३ | team1 = नाताल | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २०२/८ (५० षटके) | runs1 = [[बॅरी रिचर्ड्स]] ५४ | wickets1 = फ्रँकलिन स्टीफन्सन ४/४६ (९ षटके) | score2 = ११८ (३८.३ षटके) | runs2 = [[कॉलिन क्रॉफ्ट]] ३३ | wickets2 = केनेथ कूपर ३/२६ (६ षटके) | result = नाताल ८४ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43218.html धावफलक] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि कार्ल लिबेनबर्ग | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;पहिला एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ५ फेब्रुवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|SA|1982}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २५०/७ (५० षटके) | runs1 = [[बॅरी रिचर्ड्स]] १०२ | wickets1 = [[एझ्रा मोझली]] २/४३ (१० षटके) | score2 = १५९ (४४.३ षटके) | runs2 = [[अल्विन ग्रीनिज]] ३२ | wickets2 = ॲलन कुरी ३/२४ (१० षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ९१ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43227.html धावफलक] | venue = [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] | umpires = डेस्मंड सॅन्सम आणि डडली स्कूफ | motm = | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;दुसरा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ७ फेब्रुवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|SA|1982}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = १९४/८ (५० षटके) | runs1 = केन मॅकइवान ६१ | wickets1 = [[बर्नाड ज्युलियन]] ३/१७ (१० षटके) | score2 = १५१ (४०.४ षटके) | runs2 = एमरसन ट्रॉटमन ४६ | wickets2 = स्टीफन जेफरीज ३/२१ (१० षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ४३ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43231.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = सिरिल मिचली आणि डेन्झिल बेझुइडेनहाउट | motm = | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;तिसरा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ९ फेब्रुवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|SA|1982}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = १७९/९ (५० षटके) | runs1 = केन मॅकइवान ३८ | wickets1 = [[एझ्रा मोझली]] ४/२७ (१० षटके) | score2 = १६७ (४७ षटके) | runs2 = फ्रँकलिन स्टीफन्सन ३५ | wickets2 = व्हिन्सेंट व्हॅन डर बिजल ३/२१ (८ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका १२ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43234.html धावफलक] | venue = बेरिया पार्क, [[प्रिटोरिया]] | umpires = सिरिल मिचली आणि डडली स्कूफ | motm = | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;चौथा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ११ फेब्रुवारी १९८३ | daynight = yes | team1 = {{cr-rt|SA|1982}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = १३९ (४२.१ षटके) | runs1 = [[ग्रेम पोलॉक]] २३ | wickets1 = फ्रँकलिन स्टीफन्सन ३/३० (७.१ षटके) | score2 = १४१/३ (३७.४ षटके) | runs2 = [[लॉरेंस रोव]] ३२* | wickets2 = स्टीफन जेफरीज २/२२ (१० षटके) | result = वेस्ट इंडीज ७ गडी राखून विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43252.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|न्यू वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = ऑस्वाल्ड स्कूफ आणि सिडनी मूर | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;पाचवा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = १२ फेब्रुवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|SA|1982}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २२८/६ (५० षटके) | runs1 = रॉबर्ट आर्मिटेज ४६ | wickets1 = [[डेरिक पॅरी]] २/३८ (१० षटके) | score2 = १७१ (४१.३ षटके) | runs2 = [[लॉरेंस रोव]] ७१ | wickets2 = रुपर्ट हॅन्ली ४/२५ (१० षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ५७ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43256.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|न्यू वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = सिरिल मिचली आणि ऑस्वाल्ड स्कूफ | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = रुपर्ट हॅन्लीने वेस्ट इंडीजच्या डावात हॅटट्रिक घेतली (रोव, पॅरी, क्लार्क) }} ---- ;सहावा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = १३ फेब्रुवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|SA|1982}} | score1 = १५५ (३६.५ षटके) | runs1 = [[कोलिस किंग]] ६० | wickets1 = स्टीफन जेफरीज ३/२१ (९ षटके) | score2 = ७१ (२५.५ षटके) | runs2 = [[जिमी कूक]] २९ | wickets2 = फ्रँकलिन स्टीफन्सन ६/९ (६.५ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ८४ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43259.html धावफलक] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि डडली स्कूफ | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;[[क्लाइव्ह राइस|सी. ई. बी. राइस]] लाभार्थी सामना {{Single-innings cricket match | date = १५ फेब्रुवारी १९८३<br>(४५ षटकांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|SA|1982}} | score1 = २५४/९ घोषित (४२ षटके) | runs1 = [[रिचर्ड ऑस्टिन]] ९१ | wickets1 = रुपर्ट हॅन्ली ३/४८ (८ षटके) | score2 = २२८ (४०.४ षटके) | runs2 = [[ग्रेम पोलॉक]] ६२ | wickets2 = [[अल्विन कालिचरण]] ३/६९ (९ षटके) | result = वेस्ट इंडीज २६ धावांनी विजयी | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/141/141370.html धावफलक] | venue = रोव्हर्स क्रिकेट क्लब, वेलकम | umpires = | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = [[लॉरेंस रोव|रोव]]ने डाव घोषित केला, कारण [[डेव्हिड मरे]]ला फलंदाजीसाठी वेळेत त्याची क्रिकेटची पँट सापडली नाही }} 3l3pt26ob124hb11xar6ds51n4nmpif 2718049 2718048 2026-10-08T12:37:43Z Ganesh591 62733 /* दौऱ्यातील सामने */ 2718049 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९८२-८३ | team1_image = Flag of South Africa (1982–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = WestIndiesCricketFlagPre1999.svg | team2_name = वेस्ट इंडीज | from_date = १५ जानेवारी १९८३ | to_date = १३ फेब्रुवारी १९८३ | team1_captain = [[पीटर कर्स्टन]] | team2_captain = [[लॉरेंस रोव]] | no_of_tests = २ | team1_tests_won = १ | team2_tests_won = १ | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = | no_of_ODIs = ६ | team1_ODIs_won = ४ | team2_ODIs_won = २ | team1_ODIs_most_runs = | team2_ODIs_most_runs = | team1_ODIs_most_wickets = | team2_ODIs_most_wickets = | player_of_ODI_series = }} जानेवारी आणि फेब्रुवारी १९८३ मध्ये, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीजच्या]] [[क्रिकेट]] खेळाडूंच्या एका प्रतिनिधी संघाने [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] तथाकथित "बंडखोर दौरा" केला. या दौऱ्यात त्यांनी [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका संघाविरुद्ध]] सामन्यांची मालिका खेळली. त्या वेळी, दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारच्या [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेदाच्या]] धोरणामुळे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांच्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यांवर स्थगन घातले होते, त्यामुळे दक्षिण आफ्रिकेला कोणतीही अधिकृत आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा खेळता येत नव्हती. ==दौऱ्यातील सामने== {{Single-innings cricket match | date = १५ जानेवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = वेस्टर्न प्रोव्हिन्स | score1 = २०४/९ (५० षटके) | runs1 = [[कोलिस किंग]] ७९* | wickets1 = स्टीफन जेफरीज ४/३१ (१० षटके) | score2 = १८३ (४९.४ षटके) | runs2 = [[ग्रॅहाम गूच]] ६४ | wickets2 = [[एझ्रा मोझली]] ४/२३ (९.४ षटके) | result = वेस्ट इंडीज २१ धावांनी विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43157.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = आल्बर्ट माश आणि हर्बर्ट मार्टिन | motm = [[कोलिस किंग]] (वेस्ट इंडीज) | toss = वेस्टर्न प्रोव्हिन्सने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १५ जानेवारी १९८३ | team1 = बॉर्डर | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = १००/८ (५० षटके) | runs1 = रेमंड रेंजर २३ | wickets1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] २/१८ (७ षटके) | score2 = १०३/३ (२३ षटके) | runs2 = [[कोलिस किंग]] ५७* | wickets2 = डर्क स्कॉट २/३२ (७ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/141/141369.html धावफलक] | venue = जान स्मट्स मैदान, [[ईस्ट लंडन]] | umpires = ऑस्वाल्ड स्कूफ आणि डडली स्कूफ | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १९ जानेवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = ईस्टर्न प्रोव्हिन्स | score1 = २४३ (४९.२ षटके) | runs1 = [[कोलिस किंग]] ७१ | wickets1 = जेम्स कार्स ४/३१ (९.२ षटके) | score2 = १५८ (४४.२ षटके) | runs2 = रॉबर्ट आर्मिटेज ५८ | wickets2 = फ्रँकलिन स्टीफन्सन ५/२० (७.२ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ८५ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43164.html धावफलक] | venue = [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] | umpires = सँडी मॅथ्यूज आणि टिमोथी पोल | motm = फ्रँकलिन स्टीफन्सन (वेस्ट इंडीज) | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;पहिली कसोटी {{two-innings cricket match | date = २१-२५ जानेवारी १९८३<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|SA|1982}} | team2 = {{cr|WIN}} | score-team1-inns1 = ४४९ (१३२.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[ग्रेम पोलॉक]] १०० | wickets-team1-inns1 = [[डेरिक पॅरी]] ५/११७ (४३ षटके) | score-team2-inns1 = २४६ (७५ षटके) | runs-team2-inns1 = [[रिचर्ड ऑस्टिन]] ९३ | wickets-team2-inns1 = व्हिन्सेंट व्हॅन डर बिजल ४/४४ (२० षटके) | score-team2-inns2 = ३०९ (१२२.४ षटके) फॉलो-ऑन | runs-team2-inns2 = [[अल्विन कालिचरण]] ८९ | wickets-team2-inns2 = स्टीफन जेफरीज ४/५८ (३५.४ षटके) | score-team1-inns2 = १०८/५ (३० षटके) | runs-team1-inns2 = [[ग्रेम पोलॉक]] ४३* | wickets-team1-inns2 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] २/२२ (१५ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ५ गडी राखून विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43176.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = बॅरी स्मिथ आणि ऑस्वाल्ड स्कूफ | motm = | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = २३ जानेवारी हा विश्रांतीचा दिवस होता }} ---- ;दुसरी कसोटी {{two-innings cricket match | date = २८ जानेवारी-१ फेब्रुवारी १९८३<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|SA|1982}} | score-team1-inns1 = २६७ (७८ षटके) | runs-team1-inns1 = [[कोलिस किंग]] १०१ | wickets-team1-inns1 = ॲलन कुरी ६/५५ (२९ षटके) | score-team2-inns1 = २३३ (७८.३ षटके) | runs-team2-inns1 = [[ग्रेम पोलॉक]] ७३ | wickets-team2-inns1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ५/६६ (२३.३ षटके) | score-team1-inns2 = १७६ (६२.१ षटके) | runs-team1-inns2 = [[अल्विन ग्रीनिज]] ४८ | wickets-team1-inns2 = गार्थ ले रॉक्स ३/४६ (१५.१ षटके) | score-team2-inns2 = १८१ (७१.२ षटके) | runs-team2-inns2 = [[बॅरी रिचर्ड्स]] ५९ | wickets-team2-inns2 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ७/३४ (२२.२ षटके) | result = वेस्ट इंडीज २९ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43200.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|न्यू वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = सिरिल मिचली आणि डडली स्कूफ | motm = | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = ३० जानेवारी हा विश्रांतीचा दिवस होता }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३ फेब्रुवारी १९८३ | team1 = नाताल | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २०२/८ (५० षटके) | runs1 = [[बॅरी रिचर्ड्स]] ५४ | wickets1 = फ्रँकलिन स्टीफन्सन ४/४६ (९ षटके) | score2 = ११८ (३८.३ षटके) | runs2 = [[कॉलिन क्रॉफ्ट]] ३३ | wickets2 = केनेथ कूपर ३/२६ (६ षटके) | result = नाताल ८४ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43218.html धावफलक] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि कार्ल लिबेनबर्ग | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;पहिला एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ५ फेब्रुवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|SA|1982}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २५०/७ (५० षटके) | runs1 = [[बॅरी रिचर्ड्स]] १०२ | wickets1 = [[एझ्रा मोझली]] २/४३ (१० षटके) | score2 = १५९ (४४.३ षटके) | runs2 = [[अल्विन ग्रीनिज]] ३२ | wickets2 = ॲलन कुरी ३/२४ (१० षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ९१ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43227.html धावफलक] | venue = [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] | umpires = डेस्मंड सॅन्सम आणि डडली स्कूफ | motm = | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;दुसरा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ७ फेब्रुवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|SA|1982}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = १९४/८ (५० षटके) | runs1 = केन मॅकइवान ६१ | wickets1 = [[बर्नाड ज्युलियन]] ३/१७ (१० षटके) | score2 = १५१ (४०.४ षटके) | runs2 = एमरसन ट्रॉटमन ४६ | wickets2 = स्टीफन जेफरीज ३/२१ (१० षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ४३ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43231.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = सिरिल मिचली आणि डेन्झिल बेझुइडेनहाउट | motm = | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;तिसरा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ९ फेब्रुवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|SA|1982}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = १७९/९ (५० षटके) | runs1 = केन मॅकइवान ३८ | wickets1 = [[एझ्रा मोझली]] ४/२७ (१० षटके) | score2 = १६७ (४७ षटके) | runs2 = फ्रँकलिन स्टीफन्सन ३५ | wickets2 = व्हिन्सेंट व्हॅन डर बिजल ३/२१ (८ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका १२ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43234.html धावफलक] | venue = बेरिया पार्क, [[प्रिटोरिया]] | umpires = सिरिल मिचली आणि डडली स्कूफ | motm = | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;चौथा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ११ फेब्रुवारी १९८३ | daynight = yes | team1 = {{cr-rt|SA|1982}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = १३९ (४२.१ षटके) | runs1 = [[ग्रेम पोलॉक]] २३ | wickets1 = फ्रँकलिन स्टीफन्सन ३/३० (७.१ षटके) | score2 = १४१/३ (३७.४ षटके) | runs2 = [[लॉरेंस रोव]] ३२* | wickets2 = स्टीफन जेफरीज २/२२ (१० षटके) | result = वेस्ट इंडीज ७ गडी राखून विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43252.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|न्यू वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = ऑस्वाल्ड स्कूफ आणि सिडनी मूर | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = }} ---- ;पाचवा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = १२ फेब्रुवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|SA|1982}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २२८/६ (५० षटके) | runs1 = रॉबर्ट आर्मिटेज ४६ | wickets1 = [[डेरिक पॅरी]] २/३८ (१० षटके) | score2 = १७१ (४१.३ षटके) | runs2 = [[लॉरेंस रोव]] ७१ | wickets2 = रुपर्ट हॅन्ली ४/२५ (१० षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ५७ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43256.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|न्यू वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = सिरिल मिचली आणि ऑस्वाल्ड स्कूफ | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = रुपर्ट हॅन्लीने वेस्ट इंडीजच्या डावात हॅटट्रिक घेतली (रोव, पॅरी, क्लार्क) }} ---- ;सहावा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = १३ फेब्रुवारी १९८३ | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|SA|1982}} | score1 = १५५ (३६.५ षटके) | runs1 = [[कोलिस किंग]] ६० | wickets1 = स्टीफन जेफरीज ३/२१ (९ षटके) | score2 = ७१ (२५.५ षटके) | runs2 = [[जिमी कूक]] २९ | wickets2 = फ्रँकलिन स्टीफन्सन ६/९ (६.५ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ८४ धावांनी विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/43/43259.html धावफलक] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि डडली स्कूफ | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;[[क्लाइव्ह राइस|सी. ई. बी. राइस]] लाभार्थी सामना {{Single-innings cricket match | date = १५ फेब्रुवारी १९८३<br>(४५ षटकांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|SA|1982}} | score1 = २५४/९ घोषित (४२ षटके) | runs1 = [[रिचर्ड ऑस्टिन]] ९१ | wickets1 = रुपर्ट हॅन्ली ३/४८ (८ षटके) | score2 = २२८ (४०.४ षटके) | runs2 = [[ग्रेम पोलॉक]] ६२ | wickets2 = [[अल्विन कालिचरण]] ३/६९ (९ षटके) | result = वेस्ट इंडीज २६ धावांनी विजयी | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/141/141370.html धावफलक] | venue = रोव्हर्स क्रिकेट क्लब, वेलकम | umpires = | motm = | toss = नाणेफेकीची माहिती उपलब्ध नाही | round = | rain = | notes = [[लॉरेंस रोव|रोव]]ने डाव घोषित केला, कारण [[डेव्हिड मरे]]ला फलंदाजीसाठी वेळेत त्याची क्रिकेटची पँट सापडली नाही }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==पुढील वाचन== * {{cite book |last=मे |first=पीटर |title=The Rebel Tours: Cricket's Crisis of Conscience |year=२००९ |publisher=स्पोर्ट्सबुक्स |location= |isbn=978-1899807802 }} {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{DEFAULTSORT:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९८२-८३}} [[वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे दक्षिण आफ्रिका दौरे]] [[वर्ग:इ.स. १९८३ मधील क्रिकेट]] o3ulc1e5tiuf8n2xf109qjrdrd9tdkb 0 385132 2718050 2026-10-08T12:39:54Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९८३-८४ | team1_image = Flag of South Africa (1982–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = WestIndiesCricketFlagPre1999.svg | team2_name... 2718050 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९८३-८४ | team1_image = Flag of South Africa (1982–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = WestIndiesCricketFlagPre1999.svg | team2_name = वेस्ट इंडीज | from_date = १९ नोव्हेंबर १९८३ | to_date = ३१ जानेवारी १९८४ | team1_captain = [[पीटर कर्स्टन]] <small>(१० जानेवारी १९८४ पर्यंत)</small> <br/> [[क्लाइव्ह राइस]] <small>(१३ जानेवारी १९८४ पासून)</small> | team2_captain = [[लॉरेंस रोव]] | no_of_tests = ४ | team1_tests_won = १ | team2_tests_won = २ | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = | no_of_ODIs = ६ | team1_ODIs_won = २ | team2_ODIs_won = ४ | team1_ODIs_most_runs = | team2_ODIs_most_runs = | team1_ODIs_most_wickets = | team2_ODIs_most_wickets = | player_of_ODI_series = }} १९८३ च्या उत्तरार्धात आणि १९८४ च्या सुरुवातीला, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीजच्या]] [[क्रिकेट]] खेळाडूंच्या एका प्रतिनिधी संघाने [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] तथाकथित "बंडखोर दौरा" केला.<ref>{{Cite web |date=१९ मे २०१७ |title=How South African cricket has changed since England's 1982 rebel tour |trans-title=इंग्लंडच्या १९८२ च्या बंडखोर दौऱ्यापासून दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट कसे बदलले |work=द गार्डियन |url=https://www.theguardian.com/sport/2017/may/19/south-african-cricket-changed-1982-rebel-tour-england |access-date=४ जानेवारी २०२४}}</ref> या दौऱ्यात त्यांनी [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका संघाविरुद्ध]] सामन्यांची मालिका खेळली. त्या वेळी, दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारच्या [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेदाच्या]] धोरणामुळे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांच्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यांवर स्थगन घातले होते, त्यामुळे दक्षिण आफ्रिकेला कोणतीही अधिकृत आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा खेळता येत नव्हती. m9zdmrlc9a1vs4ol9p5hcj31q6ge46l 2718051 2718050 2026-10-08T12:40:23Z Ganesh591 62733 2718051 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९८३-८४ | team1_image = Flag of South Africa (1982–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = WestIndiesCricketFlagPre1999.svg | team2_name = वेस्ट इंडीज | from_date = १९ नोव्हेंबर १९८३ | to_date = ३१ जानेवारी १९८४ | team1_captain = [[पीटर कर्स्टन]] <small>(१० जानेवारी १९८४ पर्यंत)</small> <br/> [[क्लाइव्ह राइस]] <small>(१३ जानेवारी १९८४ पासून)</small> | team2_captain = [[लॉरेंस रोव]] | no_of_tests = 4 | team1_tests_won = 1 | team2_tests_won = 2 | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = | no_of_ODIs = 6 | team1_ODIs_won = 2 | team2_ODIs_won = 4 | team1_ODIs_most_runs = | team2_ODIs_most_runs = | team1_ODIs_most_wickets = | team2_ODIs_most_wickets = | player_of_ODI_series = }} १९८३ च्या उत्तरार्धात आणि १९८४ च्या सुरुवातीला, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीजच्या]] [[क्रिकेट]] खेळाडूंच्या एका प्रतिनिधी संघाने [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] तथाकथित "बंडखोर दौरा" केला.<ref>{{Cite web |date=१९ मे २०१७ |title=How South African cricket has changed since England's 1982 rebel tour |trans-title=इंग्लंडच्या १९८२ च्या बंडखोर दौऱ्यापासून दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट कसे बदलले |work=द गार्डियन |url=https://www.theguardian.com/sport/2017/may/19/south-african-cricket-changed-1982-rebel-tour-england |access-date=४ जानेवारी २०२४}}</ref> या दौऱ्यात त्यांनी [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका संघाविरुद्ध]] सामन्यांची मालिका खेळली. त्या वेळी, दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारच्या [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेदाच्या]] धोरणामुळे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांच्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यांवर स्थगन घातले होते, त्यामुळे दक्षिण आफ्रिकेला कोणतीही अधिकृत आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा खेळता येत नव्हती. j05t06dd8jisgu2dtag3vkdl1rvk9a1 2718052 2718051 2026-10-08T12:43:31Z Ganesh591 62733 2718052 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९८३-८४ | team1_image = Flag of South Africa (1982–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = WestIndiesCricketFlagPre1999.svg | team2_name = वेस्ट इंडीज | from_date = १९ नोव्हेंबर १९८३ | to_date = ३१ जानेवारी १९८४ | team1_captain = [[पीटर कर्स्टन]] <small>(१० जानेवारी १९८४ पर्यंत)</small> <br/> [[क्लाइव्ह राइस]] <small>(१३ जानेवारी १९८४ पासून)</small> | team2_captain = [[लॉरेंस रोव]] | no_of_tests = 4 | team1_tests_won = 1 | team2_tests_won = 2 | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = | no_of_ODIs = 6 | team1_ODIs_won = 2 | team2_ODIs_won = 4 | team1_ODIs_most_runs = | team2_ODIs_most_runs = | team1_ODIs_most_wickets = | team2_ODIs_most_wickets = | player_of_ODI_series = }} १९८३ च्या उत्तरार्धात आणि १९८४ च्या सुरुवातीला, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीजच्या]] [[क्रिकेट]] खेळाडूंच्या एका प्रतिनिधी संघाने [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] तथाकथित "बंडखोर दौरा" केला.<ref>{{Cite web |date=१९ मे २०१७ |title=How South African cricket has changed since England's 1982 rebel tour |trans-title=इंग्लंडच्या १९८२ च्या बंडखोर दौऱ्यापासून दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट कसे बदलले |work=द गार्डियन |url=https://www.theguardian.com/sport/2017/may/19/south-african-cricket-changed-1982-rebel-tour-england |access-date=४ जानेवारी २०२४}}</ref> या दौऱ्यात त्यांनी [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका संघाविरुद्ध]] सामन्यांची मालिका खेळली. त्या वेळी, दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारच्या [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेदाच्या]] धोरणामुळे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांच्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यांवर स्थगन घातले होते, त्यामुळे दक्षिण आफ्रिकेला कोणतीही अधिकृत आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा खेळता येत नव्हती. ==दौऱ्यातील सामने== {{two-innings cricket match | date = १९-२२ नोव्हेंबर १९८३<br>(३ दिवसांचा सामना) | team1 = नॉर्दर्न ट्रान्सवाल | team2 = {{cr|West Indies}} | score-team1-inns1 = २८८/९[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (७७ षटके) | runs-team1-inns1 = ली बर्नार्ड ६० | wickets-team1-inns1 = [[कॉलिन क्रॉफ्ट]] ४/४१ (१३ षटके) | score-team2-inns1 = १५३ (४०.२ षटके) | runs-team2-inns1 = [[एव्हर्टन मॅटिस]] ३५ | wickets-team2-inns1 = फ्रान्स्वा वेडेमन ४/३५ (१२ षटके) | score-team1-inns2 = १३६/५[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (४९ षटके) | runs-team1-inns2 = नोएल डे ४१ | wickets-team1-inns2 = [[कॉलिन क्रॉफ्ट]] २/२० (१३ षटके) | score-team2-inns2 = १८३/५ (५१ षटके) | runs-team2-inns2 = [[अल्विन कालिचरण]] ९२ | wickets-team2-inns2 = युजीन क्लॉपर १/२० (११ षटके) | result = सामना अनिर्णित | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44175.html धावफलक] | venue = बेरिया पार्क, [[प्रिटोरिया]] | umpires = जॉर्ज बेकर आणि जॉर्ज हॉकिन्स | motm = | toss = नॉर्दर्न ट्रान्सवालने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- {{two-innings cricket match | date = २५-२८ नोव्हेंबर १९८३<br>(३ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|West Indies}} | team2 = वेस्टर्न प्रोव्हिन्स | score-team1-inns1 = २९१ (७३ षटके) | runs-team1-inns1 = [[माँटे लिंच]] १०५ | wickets-team1-inns1 = डेनिस हॉब्सन ५/९२ (२३ षटके) | score-team2-inns1 = ३२२/८[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (९१ षटके) | runs-team2-inns1 = [[पीटर कर्स्टन]] ७१ | wickets-team2-inns1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ३/८७ (२७ षटके) | score-team1-inns2 = ३०० (७२.३ षटके) | runs-team1-inns2 = [[कोलिस किंग]] ७५ | wickets-team1-inns2 = डेनिस हॉब्सन ७/१२९ (३२ षटके) | score-team2-inns2 = ५७/१ (२० षटके) | runs-team2-inns2 = [[ग्रॅहाम गूच]] २८ | wickets-team2-inns2 = फ्रँकलिन स्टीफन्सन १/२४ (७ षटके) | result = सामना अनिर्णित | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44190.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = बर्नार्ड ग्लास आणि टॅफी रॉसिटर | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- {{two-innings cricket match | date = २-४ डिसेंबर १९८३<br>(३ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|West Indies}} | team2 = नाताल | score-team1-inns1 = ३९७ (९२.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[फौद बच्चूस]] ८८ | wickets-team1-inns1 = मायकेल क्लेअर ४/६८ (१६.४ षटके) | score-team2-inns1 = २३९ (६९ षटके) | runs-team2-inns1 = [[माइक प्रॉक्टर]] १०२ | wickets-team2-inns1 = [[एझ्रा मोझली]] ४/३६ (१९ षटके) | score-team1-inns2 = १६८/९[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (२८.४ षटके) | runs-team1-inns2 = [[अल्विन कालिचरण]] ७९ | wickets-team1-inns2 = ब्रेट प्रॉक्टर ३/२९ (५.४ षटके) | score-team2-inns2 = १६०/३ (४१ षटके) | runs-team2-inns2 = रॉबर्ट बेंटली ६५ | wickets-team2-inns2 = [[एझ्रा मोझली]] २/२३ (९ षटके) | result = सामना अनिर्णित | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44208.html धावफलक] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि कार्ल लिबेनबर्ग | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;पहिला एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ७ डिसेंबर १९८३ | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score1 = २३३/७ (५० षटके) | runs1 = [[पीटर कर्स्टन]] ५५ (८२) | wickets1 = [[कॉलिन क्रॉफ्ट]] ३/४८ (१० षटके) | score2 = २३५/८ (४९.२ षटके) | runs2 = [[अल्विन कालिचरण]] ८० (९८) | wickets2 = गार्थ ले रॉक्स ३/३९ (१० षटके) | result = वेस्ट इंडीज २ गडी राखून विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44221.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = सिरिल मिचली आणि ऑस्वाल्ड स्कूफ | motm = [[अल्विन कालिचरण]] (वेस्ट इंडीज) | toss = वेस्ट इंडीजने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- {{two-innings cricket match | date = १२-१५ डिसेंबर १९८३<br>(३ दिवसांचा सामना) | team1 = ईस्टर्न प्रोव्हिन्स | team2 = {{cr|West Indies}} | score-team1-inns1 = ३१४ (११८ षटके) | runs-team1-inns1 = डेव्हिड एम्स्ली ६० | wickets-team1-inns1 = [[कोलिस किंग]] ३/३० (७ षटके) | score-team2-inns1 = २४२/७[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (६२ षटके) | runs-team2-inns1 = एमरसन ट्रॉटमन ९६ | wickets-team2-inns1 = केनी वॉटसन ४/७० (१७ षटके) | score-team1-inns2 = १६१ (५६.१ षटके) | runs-team1-inns2 = डेव्हिड एम्स्ली ५०* | wickets-team1-inns2 = हार्टली ॲलीन ४/२६ (१२ षटके) | score-team2-inns2 = १८१/७ (४९ षटके) | runs-team2-inns2 = [[कोलिस किंग]] ३५* | wickets-team2-inns2 = मायकेल व्हॅन व्ह्यूरेन ३/७४ (१६ षटके) | result = सामना अनिर्णित | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44235.html धावफलक] | venue = [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] | umpires = कार्ल कोएत्झी आणि लुईस रॉटेनबाख | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- {{two-innings cricket match | date = १७-१९ डिसेंबर १९८३<br>(३ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|West Indies}} | team2 = ट्रान्सवाल | score-team1-inns1 = २३० (६७.२ षटके) | runs-team1-inns1 = [[एव्हर्टन मॅटिस]] ५१ | wickets-team1-inns1 = सिरिल मिचली ६/५३ (१४.२ षटके) | score-team2-inns1 = ३१०/९[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (८२.४ षटके) | runs-team2-inns1 = केविन मॅकेन्झी ८४ | wickets-team2-inns1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] २/४५ (२१ षटके) | score-team1-inns2 = १७२ (६४.२ षटके) | runs-team1-inns2 = [[माँटे लिंच]] ३७ | wickets-team1-inns2 = ॲलन कुरी ४/५८ (२४ षटके) | score-team2-inns2 = ९४/६ (२३.१ षटके) | runs-team2-inns2 = [[क्लाइव्ह राइस]] ३६* | wickets-team2-inns2 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ३/३८ (१२ षटके) | result = ट्रान्सवाल ४ गडी राखून विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44253.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = आर्थर नॉर्टन आणि जेम्स पीकॉक | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;पहिली कसोटी {{two-innings cricket match | date = २३-२७ डिसेंबर १९८३<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|West Indies}} | team2 = {{cr|South Africa|1982}} | score-team1-inns1 = ५२९/७[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (१३५ षटके) | runs-team1-inns1 = [[लॉरेंस रोव]] १५७ (३२१) | wickets-team1-inns1 = गार्थ ले रॉक्स ३/८८ (२७ षटके) | score-team2-inns1 = ३३३ (१०६.१ षटके) | runs-team2-inns1 = [[पीटर कर्स्टन]] ८४ (१९५) | wickets-team2-inns1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ५/१०५ (३२.१ षटके) | score-team2-inns2 = ५९/० (२४ षटके) | runs-team2-inns2 = [[जिमी कूक]] ३० (६७) | wickets-team2-inns2 = | result = सामना अनिर्णित | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44270.html धावफलक] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि डडली स्कूफ | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;दुसरी कसोटी {{two-innings cricket match | date = ३० डिसेंबर १९८३-३ जानेवारी १९८४<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|West Indies}} | team2 = {{cr|South Africa|1982}} | score-team1-inns1 = २५२ (८७.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[कोलिस किंग]] ८३ (१३६) | wickets-team1-inns1 = ॲलन कुरी ५/६६ (२२ षटके) | score-team2-inns1 = ४०४ (१३२.५ षटके) | runs-team2-inns1 = [[ग्रेम पोलॉक]] १०२ (१३५) | wickets-team2-inns1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ५/९२ (३७.५ षटके) | score-team1-inns2 = २६८ (९६.३ षटके) | runs-team1-inns2 = [[डेरिक पॅरी]] ५८ (१३५) | wickets-team1-inns2 = ॲलन कुरी ३/६१ (२७ षटके) | score-team2-inns2 = ११७/० (२१.२ षटके) | runs-team2-inns2 = हेन्री फॉदरिंगहॅम ७१* (८३) | wickets-team2-inns2 = | result = दक्षिण आफ्रिका १० गडी राखून विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44288.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = सिरिल मिचली आणि सिडनी मूर | motm = ॲलन कुरी (दक्षिण आफ्रिका) | toss = वेस्ट इंडीजने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = १ जानेवारी हा विश्रांतीचा दिवस होता | notes = }} ---- ;दुसरा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ६ जानेवारी १९८४ | team1 = {{cr-rt|West Indies}} | team2 = {{cr|South Africa|1982}} | score1 = २६०/८ (५० षटके) | runs1 = [[एझ्रा मोझली]] ६३* (४८) | wickets1 = स्टीफन जेफरीज ४/७९ (१० षटके) | score2 = २६१/६ (४४.४ षटके) | runs2 = हेन्री फॉदरिंगहॅम ७८ (९७) | wickets2 = हार्टली ॲलीन २/२६ (७ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ४ गडी राखून विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44318.html धावफलक] | venue = [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] | umpires = डडली स्कूफ आणि पेरी हर्विट्झ | motm = हेन्री फॉदरिंगहॅम (दक्षिण आफ्रिका) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;तिसरा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ८ जानेवारी १९८४ | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score1 = २२० (४९.५ षटके) | runs1 = केन मॅकइवान ५० (६१) | wickets1 = [[एझ्रा मोझली]] ४/५३ (९.५ षटके) | score2 = १९४/४ (४० षटके) | runs2 = [[लॉरेंस रोव]] ४५* | wickets2 = [[क्लाइव्ह राइस]] २/३१ (७ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44326.html धावफलक] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि ऑस्वाल्ड स्कूफ | motm = [[लॉरेंस रोव]] (वेस्ट इंडीज) | toss = वेस्ट इंडीजने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = वेस्ट इंडीजचे लक्ष्य ४४ षटकांत १९४ धावांचे करण्यात आले | notes = }} ---- ;चौथा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = १० जानेवारी १९८४ | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score1 = १४९ (४१.२ षटके) | runs1 = [[ग्रेम पोलॉक]] ४५ (८०) | wickets1 = [[एझ्रा मोझली]] ४/३८ (१० षटके) | score2 = १५०/२ (३९.५ षटके) | runs2 = एमरसन ट्रॉटमन ९४ (१३२) | wickets2 = ॲलन कुरी १/२४ (१० षटके) | result = वेस्ट इंडीज ८ गडी राखून विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44329.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = हर्बर्ट मार्टिन आणि पेरी हर्विट्झ | motm = [[एझ्रा मोझली]] (वेस्ट इंडीज) | toss = वेस्ट इंडीजने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;तिसरी कसोटी {{two-innings cricket match | date = १३-१७ जानेवारी १९८४<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score-team1-inns1 = १६० (४५.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[पीटर कर्स्टन]] ६७ (९६) | wickets-team1-inns1 = [[एझ्रा मोझली]] ४/४५ (१०.४ षटके) | score-team2-inns1 = १९३ (५२.५ षटके) | runs-team2-inns1 = [[कोलिस किंग]] ५४ (५०) | wickets-team2-inns1 = [[एड्रियन कुइपर]] ५/५० (११.५ षटके) | score-team1-inns2 = २३६ (५६.३ षटके) | runs-team1-inns2 = [[पीटर कर्स्टन]] ६१ (७३) | wickets-team1-inns2 = हार्टली ॲलीन ५/६२ (१४ षटके) | score-team2-inns2 = २०५/९ (५३.२ षटके) | runs-team2-inns2 = [[अल्विन ग्रीनिज]] ४३ (५७) | wickets-team2-inns2 = केनी वॉटसन ४/६३ (१६.२ षटके) | result = वेस्ट इंडीज १ गडी राखून विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44340.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = डडली स्कूफ आणि सिडनी मूर | motm = हार्टली ॲलीन (वेस्ट इंडीज) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;पाचवा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = २१ जानेवारी १९८४ | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score1 = २७९/३ (५० षटके) | runs1 = [[मँडी याचाड]] १२३ (१५९) | wickets1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] १/४३ (१० षटके) | score2 = २०८/७ (३४.२ षटके) | runs2 = [[लॉरेंस रोव]] ८७ (६९) | wickets2 = रुपर्ट हॅन्ली २/३७ (१० षटके) | result = वेस्ट इंडीज ३ गडी राखून विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44362.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = सिरिल मिचली आणि डेन्झिल बेझुइडेनहाउट | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = वेस्ट इंडीजचे लक्ष्य ३७ षटकांत २०७ धावांचे करण्यात आले | notes = }} ---- ;सहावा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = २३ जानेवारी १९८४ | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score1 = २२७/७ (५० षटके) | runs1 = [[क्लाइव्ह राइस]] ५४ (८७) | wickets1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ३/३१ (१० षटके) | score2 = ५४ (२०.१ षटके) | runs2 = [[लॉरेंस रोव]] १२ (२१) | wickets2 = रुपर्ट हॅन्ली ६/२२ (१० षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका १७३ धावांनी विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44370.html धावफलक] | venue = बेरिया पार्क, [[प्रिटोरिया]] | umpires = डडली स्कूफ आणि सिडनी मूर | motm = रुपर्ट हॅन्ली (दक्षिण आफ्रिका) | toss = वेस्ट इंडीजने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;चौथी कसोटी {{two-innings cricket match | date = २७-३१ जानेवारी १९८४<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score-team1-inns1 = २७७ (८२ षटके) | runs-team1-inns1 = केन मॅकइवान १२० (१५१) | wickets-team1-inns1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ५/३६ (२३ षटके) | score-team2-inns1 = १९९ (८१ षटके) | runs-team2-inns1 = [[फौद बच्चूस]] ६६ (१८६) | wickets-team2-inns1 = केनी वॉटसन ३/४६ (२४ षटके) | score-team1-inns2 = १२७ (४६.४ षटके) | runs-team1-inns2 = [[ग्रेम पोलॉक]] ४२ (६६) | wickets-team1-inns2 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ५/३२ (१३.४ षटके) | score-team2-inns2 = २०६/४ (४९ षटके) | runs-team2-inns2 = एमरसन ट्रॉटमन ७७ (११८) | wickets-team2-inns2 = [[पीटर कर्स्टन]] १/१७ (६ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44383.html धावफलक] | venue = [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] | umpires = सिरिल मिचली आणि हर्बर्ट मार्टिन | motm = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] (वेस्ट इंडीज) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} odjflj8d1uwp36e9f6xh0bkmzg1rtyr 2718055 2718052 2026-10-08T12:44:38Z Ganesh591 62733 /* दौऱ्यातील सामने */ 2718055 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९८३-८४ | team1_image = Flag of South Africa (1982–1994).svg | team1_name = दक्षिण आफ्रिका | team2_image = WestIndiesCricketFlagPre1999.svg | team2_name = वेस्ट इंडीज | from_date = १९ नोव्हेंबर १९८३ | to_date = ३१ जानेवारी १९८४ | team1_captain = [[पीटर कर्स्टन]] <small>(१० जानेवारी १९८४ पर्यंत)</small> <br/> [[क्लाइव्ह राइस]] <small>(१३ जानेवारी १९८४ पासून)</small> | team2_captain = [[लॉरेंस रोव]] | no_of_tests = 4 | team1_tests_won = 1 | team2_tests_won = 2 | team1_tests_most_runs = | team2_tests_most_runs = | team1_tests_most_wickets = | team2_tests_most_wickets = | player_of_test_series = | no_of_ODIs = 6 | team1_ODIs_won = 2 | team2_ODIs_won = 4 | team1_ODIs_most_runs = | team2_ODIs_most_runs = | team1_ODIs_most_wickets = | team2_ODIs_most_wickets = | player_of_ODI_series = }} १९८३ च्या उत्तरार्धात आणि १९८४ च्या सुरुवातीला, [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीजच्या]] [[क्रिकेट]] खेळाडूंच्या एका प्रतिनिधी संघाने [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेचा]] तथाकथित "बंडखोर दौरा" केला.<ref>{{Cite web |date=१९ मे २०१७ |title=How South African cricket has changed since England's 1982 rebel tour |trans-title=इंग्लंडच्या १९८२ च्या बंडखोर दौऱ्यापासून दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट कसे बदलले |work=द गार्डियन |url=https://www.theguardian.com/sport/2017/may/19/south-african-cricket-changed-1982-rebel-tour-england |access-date=४ जानेवारी २०२४}}</ref> या दौऱ्यात त्यांनी [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका संघाविरुद्ध]] सामन्यांची मालिका खेळली. त्या वेळी, दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारच्या [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेदाच्या]] धोरणामुळे [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांच्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यांवर स्थगन घातले होते, त्यामुळे दक्षिण आफ्रिकेला कोणतीही अधिकृत आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा खेळता येत नव्हती. ==दौऱ्यातील सामने== {{two-innings cricket match | date = १९-२२ नोव्हेंबर १९८३<br>(३ दिवसांचा सामना) | team1 = नॉर्दर्न ट्रान्सवाल | team2 = {{cr|West Indies}} | score-team1-inns1 = २८८/९[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (७७ षटके) | runs-team1-inns1 = ली बर्नार्ड ६० | wickets-team1-inns1 = [[कॉलिन क्रॉफ्ट]] ४/४१ (१३ षटके) | score-team2-inns1 = १५३ (४०.२ षटके) | runs-team2-inns1 = [[एव्हर्टन मॅटिस]] ३५ | wickets-team2-inns1 = फ्रान्स्वा वेडेमन ४/३५ (१२ षटके) | score-team1-inns2 = १३६/५[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (४९ षटके) | runs-team1-inns2 = नोएल डे ४१ | wickets-team1-inns2 = [[कॉलिन क्रॉफ्ट]] २/२० (१३ षटके) | score-team2-inns2 = १८३/५ (५१ षटके) | runs-team2-inns2 = [[अल्विन कालिचरण]] ९२ | wickets-team2-inns2 = युजीन क्लॉपर १/२० (११ षटके) | result = सामना अनिर्णित | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44175.html धावफलक] | venue = बेरिया पार्क, [[प्रिटोरिया]] | umpires = जॉर्ज बेकर आणि जॉर्ज हॉकिन्स | motm = | toss = नॉर्दर्न ट्रान्सवालने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- {{two-innings cricket match | date = २५-२८ नोव्हेंबर १९८३<br>(३ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|West Indies}} | team2 = वेस्टर्न प्रोव्हिन्स | score-team1-inns1 = २९१ (७३ षटके) | runs-team1-inns1 = [[माँटे लिंच]] १०५ | wickets-team1-inns1 = डेनिस हॉब्सन ५/९२ (२३ षटके) | score-team2-inns1 = ३२२/८[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (९१ षटके) | runs-team2-inns1 = [[पीटर कर्स्टन]] ७१ | wickets-team2-inns1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ३/८७ (२७ षटके) | score-team1-inns2 = ३०० (७२.३ षटके) | runs-team1-inns2 = [[कोलिस किंग]] ७५ | wickets-team1-inns2 = डेनिस हॉब्सन ७/१२९ (३२ षटके) | score-team2-inns2 = ५७/१ (२० षटके) | runs-team2-inns2 = [[ग्रॅहाम गूच]] २८ | wickets-team2-inns2 = फ्रँकलिन स्टीफन्सन १/२४ (७ षटके) | result = सामना अनिर्णित | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44190.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = बर्नार्ड ग्लास आणि टॅफी रॉसिटर | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- {{two-innings cricket match | date = २-४ डिसेंबर १९८३<br>(३ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|West Indies}} | team2 = नाताल | score-team1-inns1 = ३९७ (९२.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[फौद बच्चूस]] ८८ | wickets-team1-inns1 = मायकेल क्लेअर ४/६८ (१६.४ षटके) | score-team2-inns1 = २३९ (६९ षटके) | runs-team2-inns1 = [[माइक प्रॉक्टर]] १०२ | wickets-team2-inns1 = [[एझ्रा मोझली]] ४/३६ (१९ षटके) | score-team1-inns2 = १६८/९[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (२८.४ षटके) | runs-team1-inns2 = [[अल्विन कालिचरण]] ७९ | wickets-team1-inns2 = ब्रेट प्रॉक्टर ३/२९ (५.४ षटके) | score-team2-inns2 = १६०/३ (४१ षटके) | runs-team2-inns2 = रॉबर्ट बेंटली ६५ | wickets-team2-inns2 = [[एझ्रा मोझली]] २/२३ (९ षटके) | result = सामना अनिर्णित | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44208.html धावफलक] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि कार्ल लिबेनबर्ग | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;पहिला एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ७ डिसेंबर १९८३ | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score1 = २३३/७ (५० षटके) | runs1 = [[पीटर कर्स्टन]] ५५ (८२) | wickets1 = [[कॉलिन क्रॉफ्ट]] ३/४८ (१० षटके) | score2 = २३५/८ (४९.२ षटके) | runs2 = [[अल्विन कालिचरण]] ८० (९८) | wickets2 = गार्थ ले रॉक्स ३/३९ (१० षटके) | result = वेस्ट इंडीज २ गडी राखून विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44221.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = सिरिल मिचली आणि ऑस्वाल्ड स्कूफ | motm = [[अल्विन कालिचरण]] (वेस्ट इंडीज) | toss = वेस्ट इंडीजने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- {{two-innings cricket match | date = १२-१५ डिसेंबर १९८३<br>(३ दिवसांचा सामना) | team1 = ईस्टर्न प्रोव्हिन्स | team2 = {{cr|West Indies}} | score-team1-inns1 = ३१४ (११८ षटके) | runs-team1-inns1 = डेव्हिड एम्स्ली ६० | wickets-team1-inns1 = [[कोलिस किंग]] ३/३० (७ षटके) | score-team2-inns1 = २४२/७[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (६२ षटके) | runs-team2-inns1 = एमरसन ट्रॉटमन ९६ | wickets-team2-inns1 = केनी वॉटसन ४/७० (१७ षटके) | score-team1-inns2 = १६१ (५६.१ षटके) | runs-team1-inns2 = डेव्हिड एम्स्ली ५०* | wickets-team1-inns2 = हार्टली ॲलीन ४/२६ (१२ षटके) | score-team2-inns2 = १८१/७ (४९ षटके) | runs-team2-inns2 = [[कोलिस किंग]] ३५* | wickets-team2-inns2 = मायकेल व्हॅन व्ह्यूरेन ३/७४ (१६ षटके) | result = सामना अनिर्णित | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44235.html धावफलक] | venue = [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] | umpires = कार्ल कोएत्झी आणि लुईस रॉटेनबाख | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- {{two-innings cricket match | date = १७-१९ डिसेंबर १९८३<br>(३ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|West Indies}} | team2 = ट्रान्सवाल | score-team1-inns1 = २३० (६७.२ षटके) | runs-team1-inns1 = [[एव्हर्टन मॅटिस]] ५१ | wickets-team1-inns1 = सिरिल मिचली ६/५३ (१४.२ षटके) | score-team2-inns1 = ३१०/९[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (८२.४ षटके) | runs-team2-inns1 = केविन मॅकेन्झी ८४ | wickets-team2-inns1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] २/४५ (२१ षटके) | score-team1-inns2 = १७२ (६४.२ षटके) | runs-team1-inns2 = [[माँटे लिंच]] ३७ | wickets-team1-inns2 = ॲलन कुरी ४/५८ (२४ षटके) | score-team2-inns2 = ९४/६ (२३.१ षटके) | runs-team2-inns2 = [[क्लाइव्ह राइस]] ३६* | wickets-team2-inns2 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ३/३८ (१२ षटके) | result = ट्रान्सवाल ४ गडी राखून विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44253.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = आर्थर नॉर्टन आणि जेम्स पीकॉक | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;पहिली कसोटी {{two-innings cricket match | date = २३-२७ डिसेंबर १९८३<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|West Indies}} | team2 = {{cr|South Africa|1982}} | score-team1-inns1 = ५२९/७[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (१३५ षटके) | runs-team1-inns1 = [[लॉरेंस रोव]] १५७ (३२१) | wickets-team1-inns1 = गार्थ ले रॉक्स ३/८८ (२७ षटके) | score-team2-inns1 = ३३३ (१०६.१ षटके) | runs-team2-inns1 = [[पीटर कर्स्टन]] ८४ (१९५) | wickets-team2-inns1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ५/१०५ (३२.१ षटके) | score-team2-inns2 = ५९/० (२४ षटके) | runs-team2-inns2 = [[जिमी कूक]] ३० (६७) | wickets-team2-inns2 = | result = सामना अनिर्णित | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44270.html धावफलक] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि डडली स्कूफ | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;दुसरी कसोटी {{two-innings cricket match | date = ३० डिसेंबर १९८३-३ जानेवारी १९८४<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|West Indies}} | team2 = {{cr|South Africa|1982}} | score-team1-inns1 = २५२ (८७.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[कोलिस किंग]] ८३ (१३६) | wickets-team1-inns1 = ॲलन कुरी ५/६६ (२२ षटके) | score-team2-inns1 = ४०४ (१३२.५ षटके) | runs-team2-inns1 = [[ग्रेम पोलॉक]] १०२ (१३५) | wickets-team2-inns1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ५/९२ (३७.५ षटके) | score-team1-inns2 = २६८ (९६.३ षटके) | runs-team1-inns2 = [[डेरिक पॅरी]] ५८ (१३५) | wickets-team1-inns2 = ॲलन कुरी ३/६१ (२७ षटके) | score-team2-inns2 = ११७/० (२१.२ षटके) | runs-team2-inns2 = हेन्री फॉदरिंगहॅम ७१* (८३) | wickets-team2-inns2 = | result = दक्षिण आफ्रिका १० गडी राखून विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44288.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = सिरिल मिचली आणि सिडनी मूर | motm = ॲलन कुरी (दक्षिण आफ्रिका) | toss = वेस्ट इंडीजने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = १ जानेवारी हा विश्रांतीचा दिवस होता | notes = }} ---- ;दुसरा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ६ जानेवारी १९८४ | team1 = {{cr-rt|West Indies}} | team2 = {{cr|South Africa|1982}} | score1 = २६०/८ (५० षटके) | runs1 = [[एझ्रा मोझली]] ६३* (४८) | wickets1 = स्टीफन जेफरीज ४/७९ (१० षटके) | score2 = २६१/६ (४४.४ षटके) | runs2 = हेन्री फॉदरिंगहॅम ७८ (९७) | wickets2 = हार्टली ॲलीन २/२६ (७ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ४ गडी राखून विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44318.html धावफलक] | venue = [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] | umpires = डडली स्कूफ आणि पेरी हर्विट्झ | motm = हेन्री फॉदरिंगहॅम (दक्षिण आफ्रिका) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;तिसरा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = ८ जानेवारी १९८४ | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score1 = २२० (४९.५ षटके) | runs1 = केन मॅकइवान ५० (६१) | wickets1 = [[एझ्रा मोझली]] ४/५३ (९.५ षटके) | score2 = १९४/४ (४० षटके) | runs2 = [[लॉरेंस रोव]] ४५* | wickets2 = [[क्लाइव्ह राइस]] २/३१ (७ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44326.html धावफलक] | venue = [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] | umpires = डेन्झिल बेझुइडेनहाउट आणि ऑस्वाल्ड स्कूफ | motm = [[लॉरेंस रोव]] (वेस्ट इंडीज) | toss = वेस्ट इंडीजने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = वेस्ट इंडीजचे लक्ष्य ४४ षटकांत १९४ धावांचे करण्यात आले | notes = }} ---- ;चौथा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = १० जानेवारी १९८४ | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score1 = १४९ (४१.२ षटके) | runs1 = [[ग्रेम पोलॉक]] ४५ (८०) | wickets1 = [[एझ्रा मोझली]] ४/३८ (१० षटके) | score2 = १५०/२ (३९.५ षटके) | runs2 = एमरसन ट्रॉटमन ९४ (१३२) | wickets2 = ॲलन कुरी १/२४ (१० षटके) | result = वेस्ट इंडीज ८ गडी राखून विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44329.html धावफलक] | venue = [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] | umpires = हर्बर्ट मार्टिन आणि पेरी हर्विट्झ | motm = [[एझ्रा मोझली]] (वेस्ट इंडीज) | toss = वेस्ट इंडीजने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;तिसरी कसोटी {{two-innings cricket match | date = १३-१७ जानेवारी १९८४<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score-team1-inns1 = १६० (४५.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[पीटर कर्स्टन]] ६७ (९६) | wickets-team1-inns1 = [[एझ्रा मोझली]] ४/४५ (१०.४ षटके) | score-team2-inns1 = १९३ (५२.५ षटके) | runs-team2-inns1 = [[कोलिस किंग]] ५४ (५०) | wickets-team2-inns1 = [[एड्रियन कुइपर]] ५/५० (११.५ षटके) | score-team1-inns2 = २३६ (५६.३ षटके) | runs-team1-inns2 = [[पीटर कर्स्टन]] ६१ (७३) | wickets-team1-inns2 = हार्टली ॲलीन ५/६२ (१४ षटके) | score-team2-inns2 = २०५/९ (५३.२ षटके) | runs-team2-inns2 = [[अल्विन ग्रीनिज]] ४३ (५७) | wickets-team2-inns2 = केनी वॉटसन ४/६३ (१६.२ षटके) | result = वेस्ट इंडीज १ गडी राखून विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44340.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = डडली स्कूफ आणि सिडनी मूर | motm = हार्टली ॲलीन (वेस्ट इंडीज) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;पाचवा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = २१ जानेवारी १९८४ | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score1 = २७९/३ (५० षटके) | runs1 = [[मँडी याचाड]] १२३ (१५९) | wickets1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] १/४३ (१० षटके) | score2 = २०८/७ (३४.२ षटके) | runs2 = [[लॉरेंस रोव]] ८७ (६९) | wickets2 = रुपर्ट हॅन्ली २/३७ (१० षटके) | result = वेस्ट इंडीज ३ गडी राखून विजयी | report = [http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44362.html धावफलक] | venue = [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] | umpires = सिरिल मिचली आणि डेन्झिल बेझुइडेनहाउट | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = वेस्ट इंडीजचे लक्ष्य ३७ षटकांत २०७ धावांचे करण्यात आले | notes = }} ---- ;सहावा एकदिवसीय सामना {{Single-innings cricket match | date = २३ जानेवारी १९८४ | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score1 = २२७/७ (५० षटके) | runs1 = [[क्लाइव्ह राइस]] ५४ (८७) | wickets1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ३/३१ (१० षटके) | score2 = ५४ (२०.१ षटके) | runs2 = [[लॉरेंस रोव]] १२ (२१) | wickets2 = रुपर्ट हॅन्ली ६/२२ (१० षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका १७३ धावांनी विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44370.html धावफलक] | venue = बेरिया पार्क, [[प्रिटोरिया]] | umpires = डडली स्कूफ आणि सिडनी मूर | motm = रुपर्ट हॅन्ली (दक्षिण आफ्रिका) | toss = वेस्ट इंडीजने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ---- ;चौथी कसोटी {{two-innings cricket match | date = २७-३१ जानेवारी १९८४<br>(४ दिवसांचा सामना) | team1 = {{cr-rt|South Africa|1982}} | team2 = {{cr|West Indies}} | score-team1-inns1 = २७७ (८२ षटके) | runs-team1-inns1 = केन मॅकइवान १२० (१५१) | wickets-team1-inns1 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ५/३६ (२३ षटके) | score-team2-inns1 = १९९ (८१ षटके) | runs-team2-inns1 = [[फौद बच्चूस]] ६६ (१८६) | wickets-team2-inns1 = केनी वॉटसन ३/४६ (२४ षटके) | score-team1-inns2 = १२७ (४६.४ षटके) | runs-team1-inns2 = [[ग्रेम पोलॉक]] ४२ (६६) | wickets-team1-inns2 = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] ५/३२ (१३.४ षटके) | score-team2-inns2 = २०६/४ (४९ षटके) | runs-team2-inns2 = एमरसन ट्रॉटमन ७७ (११८) | wickets-team2-inns2 = [[पीटर कर्स्टन]] १/१७ (६ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी | report = [http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/44/44383.html धावफलक] | venue = [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] | umpires = सिरिल मिचली आणि हर्बर्ट मार्टिन | motm = [[सिल्व्हेस्टर क्लार्क]] (वेस्ट इंडीज) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला | round = | rain = | notes = }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==पुढील वाचन== * {{cite book |last=मे |first=पीटर |title=The Rebel Tours: Cricket's Crisis of Conscience |year=२००९ |publisher=स्पोर्ट्सबुक्स |location= |isbn=978-1899807802 }} {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{DEFAULTSORT:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९८३-८४}} [[वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे दक्षिण आफ्रिका दौरे]] [[वर्ग:इ.स. १९८३ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. १९८४ मधील क्रिकेट]] 6vo85qx92dj64kv9pdrvtxkhhbjrv5p 0 385133 2718056 2026-10-08T12:46:38Z Ganesh591 62733 नवीन पान: '''१९७१ ते १९८१ दरम्यान दक्षिण आफ्रिकेतील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट'''मध्ये इंग्लिश क्रीडा प्रवर्तक डेरिक रॉबिन्स यांनी आयोजित केलेले चार खाजगी दौरे, "इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स" नावाच्या... 2718056 wikitext text/x-wiki '''१९७१ ते १९८१ दरम्यान दक्षिण आफ्रिकेतील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट'''मध्ये इंग्लिश क्रीडा प्रवर्तक डेरिक रॉबिन्स यांनी आयोजित केलेले चार खाजगी दौरे, "इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स" नावाच्या खाजगी संघाचे दोन दौरे आणि महिलांचा एक [[कसोटी सामना]] यांचा समावेश होता. त्या काळातील दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारांनी अवलंबलेल्या [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेदाच्या]] धोरणामुळे कसोटी क्रिकेट खेळणारा कोणताही देश दक्षिण आफ्रिकेचा दौरा करण्यास तयार नव्हता. परिणामी जागतिक क्रिकेटला [[ग्रेम पोलॉक]], [[बॅरी रिचर्ड्स]], [[क्लाइव्ह राइस]] आणि [[एडी बार्लो]] यांसारख्या आघाडीच्या खेळाडूंच्या खेळापासून वंचित राहावे लागले. qagjvzntdowkiik2wprzpz1wl3piqt2 2718057 2718056 2026-10-08T12:48:58Z Ganesh591 62733 2718057 wikitext text/x-wiki '''१९७१ ते १९८१ दरम्यान दक्षिण आफ्रिकेतील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट'''मध्ये इंग्लिश क्रीडा प्रवर्तक डेरिक रॉबिन्स यांनी आयोजित केलेले चार खाजगी दौरे, "इंटरनॅशनल वॉन्डरर्स" नावाच्या खाजगी संघाचे दोन दौरे आणि महिलांचा एक [[कसोटी सामना]] यांचा समावेश होता. त्या काळातील दक्षिण आफ्रिकेच्या सरकारांनी अवलंबलेल्या [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद|वर्णभेदाच्या]] धोरणामुळे कसोटी क्रिकेट खेळणारा कोणताही देश दक्षिण आफ्रिकेचा दौरा करण्यास तयार नव्हता. परिणामी जागतिक क्रिकेटला [[ग्रेम पोलॉक]], [[बॅरी रिचर्ड्स]], [[क्लाइव्ह राइस]] आणि [[एडी बार्लो]] यांसारख्या आघाडीच्या खेळाडूंच्या खेळापासून वंचित राहावे लागले. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==पुढील वाचन== * [https://cricketarchive.com/Archive/Events/RSA.html दक्षिण आफ्रिकेच्या दौऱ्यांच्या क्रिकेटआर्काइव्ह यादीचा दुवा] (४ फेब्रुवारी २००५ रोजी पाहिले) * [https://web.archive.org/web/20050504185003/http://stgeorgespark.upe.ac.za/content/matches/displayarticle.asp?artid=rebel_001 जानेवारी-फेब्रुवारी १९७३ मधील डेरिक रॉबिन्स इलेव्हनवरील सेंट जॉर्ज पार्कचा लेख] (४ फेब्रुवारी २००५ रोजी पाहिले) * [https://web.archive.org/web/20050301062222/http://stgeorgespark.upe.ac.za/content/unification/ दक्षिण आफ्रिका प्रजासत्ताकातील क्रिकेटच्या राष्ट्रीय एकीकरण प्रक्रियेवरील सेंट जॉर्ज पार्कचा लेख] (४ फेब्रुवारी २००५ रोजी पाहिले) * [https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/1390135.stm जून १९७६ मधील उठावांवरील बीबीसीचा लेख] (४ फेब्रुवारी २००५ रोजी पाहिले) * [https://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/june/16/newsid_2514000/2514467.stm बीबीसी ऑन धिस डे - १६ जून १९७६] (४ फेब्रुवारी २००५ रोजी पाहिले) * [https://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/july/17/newsid_3555000/3555450.stm बीबीसी ऑन धिस डे - १७ जुलै १९७६] (४ फेब्रुवारी २००५ रोजी पाहिले) * रॉडनी हार्टमन यांचे ''Ali, The Life of Ali Bacher'' {{ISBN|0-670-04796-1}} {{दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे|state=collapsed}} {{DEFAULTSORT:१९७१ ते १९८१ दरम्यान दक्षिण आफ्रिकेतील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे दक्षिण आफ्रिका दौरे]] t61abo8ymctpnrl65hvbysw17kkvbno 0 385134 2718058 2026-10-08T12:49:28Z अभय नातू 206 पूर्ण नाव 2718058 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[कुडझाई चिगोरा]] 8rim3hu7eui4bcescafnynukfb2nboo 0 385135 2718062 2026-10-08T12:51:14Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[क्रिस्टीना मुतासा]] वरुन [[क्रिस्टीन मुतासा]] ला हलविला: शुद्धलेखन 2718062 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[क्रिस्टीन मुतासा]] b33u7ifxddnslp25yr6dtzkc5cxh3h6 0 385136 2718071 2026-10-08T12:55:40Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[झिम्बाब्वे महिला एकदिवसीय खेळाडूंची यादी]] वरुन [[झिम्बाब्वेच्या महिला एकदिवसीय खेळाडूंची यादी]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2718071 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[झिम्बाब्वेच्या महिला एकदिवसीय खेळाडूंची यादी]] 0pndsfplky4xduvqi3hy4lwmotzzlcc 0 385137 2718074 2026-10-08T12:57:01Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[वेस्ट इंडीजच्या महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंची नामसूची]] वरुन [[वेस्ट इंडीजच्या महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंची यादी]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2718074 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[वेस्ट इंडीजच्या महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंची यादी]] 1o7peq32jf90rq3jq7jfz9vecounhdd 0 385138 2718075 2026-10-08T12:57:25Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2718075 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[वेस्ट इंडीजच्या महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडूंची यादी]] 1o7peq32jf90rq3jq7jfz9vecounhdd 0 385139 2718079 2026-10-08T12:59:20Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[झिम्बाब्वे महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंची यादी]] वरुन [[झिम्बाब्वेच्या महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंची यादी]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2718079 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[झिम्बाब्वेच्या महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंची यादी]] j96g7nb74zggdwiifekln61xvlupmuy 0 385140 2718086 2026-10-08T13:13:20Z अभय नातू 206 पूर्ण नाव 2718086 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[सॅम हार्पर]] jzjcas8zrl7vk9o7dmt23vo89beeaay 0 385141 2718090 2026-10-08T13:15:40Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[नाना पाटेकर चित्रपट सूची]] वरुन [[नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2718090 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[नाना पाटेकरच्या चित्रपटांची यादी]] 2m5bhbjivdq9ez2mhtcgkwbsktd3q6s 14 385142 2718093 2026-10-08T13:17:08Z अभय नातू 206 नवीन 2718093 wikitext text/x-wiki * {{DEFAULTSORT:पाटेकर, नाना}} [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] jlnud0tqa2s88w15vg6w0knc9h716yc 0 385143 2718101 2026-10-08T13:28:23Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७२-७३]] वरुन [[डी.एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७२-७३]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2718101 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[डी.एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७२-७३]] jijyo5fqv3xrab1uzqoo6n5v8l5135v 0 385144 2718103 2026-10-08T13:28:44Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७३-७४]] वरुन [[डी.एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७३-७४]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2718103 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[डी.एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७३-७४]] eo9kgbyth18l0jhwyfn9g96q0tjd4uv 0 385145 2718105 2026-10-08T13:28:58Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७४-७५]] वरुन [[डी.एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७४-७५]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2718105 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[डी.एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७४-७५]] ma99xu1i9r5h7v0nxs8bpfed4clentc 0 385146 2718107 2026-10-08T13:29:21Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[डी. एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७५-७६]] वरुन [[डी.एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७५-७६]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2718107 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[डी.एच. रॉबिन्स इलेव्हन क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९७५-७६]] 3g9r2eqf9c3iukcm27ioqwhlzz66dpn 0 385147 2718109 2026-10-08T13:30:29Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९९-२०००]] वरुन [[मॅरिलिबॉन क्रिकेट क्लब क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९९-२०००]] ला हलविला: शुद्धलेखन 2718109 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मॅरिलिबॉन क्रिकेट क्लब क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, १९९९-२०००]] 6riwfxdrw906y30o2aqcqgz1fnctj9i 0 385148 2718112 2026-10-08T13:35:09Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2718112 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[आत्मपॅम्फ्लेट]] pl0ya50w5s453xvqko1y75dmvyjyiy0 3 385149 2718114 2026-10-08T13:48:15Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2718114 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Sahiltaje magar patil}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १९:१८, ८ ऑक्टोबर २०२६ (IST) ijqfxspynn00ixot57p9x8fed0slopp 0 385150 2718126 2026-10-08T15:05:26Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2718126 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[विली ब्रांट]] nur25knnufoor7rgwxyeglhfjaf3vmp 3 385151 2718131 2026-10-08T15:18:29Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2718131 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Raiter beed}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २०:४८, ८ ऑक्टोबर २०२६ (IST) 35tgqsybkqthz31vjb5xa53971ckadb 3 385152 2718136 2026-10-08T16:02:52Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2718136 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Datta navnath patil}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २१:३२, ८ ऑक्टोबर २०२६ (IST) 217lqraea4bd1jnw8gqktvgxo26rlwb 0 385153 2718149 2026-10-08T17:25:09Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2718149 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[सम्राट याँगचंग]] sh4upsf20xg6wd5eezkg9eq9q1xns4k 3 385155 2718287 2026-10-08T20:00:34Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2718287 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Jadhav kiran}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०१:३०, ९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) lim5mw0cpzvgwawm14m9rzwkn7mt2j1 0 385156 2718293 2026-10-08T20:49:00Z अभय नातू 206 निःसंदिग्ध शीर्षक 2718293 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[आनंदग्राम]] baax5qti6qoj2983109xuj1z6acvq1e 0 385157 2718296 2026-10-08T20:53:26Z अभय नातू 206 नामभेद 2718296 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[भारताची जनगणना २०११]] ng2utc5qdwolny152jwmbqgomc5gq0x 0 385158 2718301 2026-10-08T21:02:51Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2718301 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[क्लेमेंट ॲटली]] db3cd69xe4zm7uw49xyt414vh4qusaq 0 385159 2718306 2026-10-08T21:48:14Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2718306 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[एमिलियो गे]] mwh6bhy8thz4lruwhrck6k54l47wdiy 0 385160 2718307 2026-10-08T21:48:35Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2718307 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[सोनी बेकर]] ltiaz25q79k11syxhnrrekmmkb76iua 0 385161 2718308 2026-10-08T21:49:18Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2718308 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[जेम्स रेव]] ovo5m80m9br9cl963bb3tcoxambge45 0 385162 2718310 2026-10-08T22:28:25Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[साल्सियो फियोरेंतिनो]] वरुन [[काल्चियो फियोरेंतिनो]] ला हलविला: शुद्धलेखन 2718310 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[काल्चियो फियोरेंतिनो]] 2bcrrk7rj1mspzscnlv9wr4d6b8grp4 0 385163 2718319 2026-10-09T03:03:53Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक<br/>आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब | image = | fromdate = ८ | todate = १४ ऑक्टोबर २०२६ | administrator = आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आयसीस... 2718319 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक<br/>आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब | image = | fromdate = ८ | todate = १४ ऑक्टोबर २०२६ | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आयसीसी आशिया]] | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | host = [[मलेशिया]] | champions = | runner up = | participants = ६ | matches = १५ | player of the series = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब | next_year = | next_tournament = }} '''२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब''' ही एक क्रिकेट स्पर्धा असून ती २०२८ पुरुष टी२० विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेचा भाग आहे. ही स्पर्धा [[मलेशिया]]मध्ये ८ ते १४ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान आयोजित केली जात आहे.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/2028-icc-mens-t20-world-cup-asia-sub-regional-qualifier-b/ |title=Malaysia Cricket to host 2028 ICC Men’s T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier B in October 2026 |trans-title=मलेशिया क्रिकेट ऑक्टोबर २०२६ मध्ये २०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा बचे यजमानपद भूषवणार |work=झारस्पोर्ट्स |date=२८ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेतील अव्वल संघ प्रादेशिक अंतिम फेरीत प्रवेश करतील, जिथे त्यांच्यासोबत [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ|उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ]]मधील संघ सहभागी होतील. ifwlci65j3f3softph9x64kj9sqym8x 2718321 2718319 2026-10-09T03:09:25Z Ganesh591 62733 2718321 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक<br/>आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब | image = | fromdate = ८ | todate = १४ ऑक्टोबर २०२६ | administrator = [[आयसीसी आशिया]] | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | host = {{flag|मलेशिया}} | champions = | runner up = | participants = ६ | matches = १५ | player of the series = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता ब | next_year = | next_tournament = }} '''२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब''' ही एक क्रिकेट स्पर्धा असून ती [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया|२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेचा]] भाग आहे. ही स्पर्धा [[मलेशिया]]मध्ये ८ ते १४ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान आयोजित केली जात आहे.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/2028-icc-mens-t20-world-cup-asia-sub-regional-qualifier-b/ |title=Malaysia Cricket to host 2028 ICC Men’s T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier B in October 2026 |trans-title=मलेशिया क्रिकेट ऑक्टोबर २०२६ मध्ये २०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा बचे यजमानपद भूषवणार |work=झारस्पोर्ट्स |date=२८ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेतील अव्वल संघ प्रादेशिक अंतिम फेरीत प्रवेश करतील, जिथे त्यांच्यासोबत [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ|उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ]]मधील संघ सहभागी होतील. ru1xcs03oka5xl7xx7s6tyirpv0cuya 2718322 2718321 2026-10-09T03:09:57Z Ganesh591 62733 2718322 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक<br/>आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब | image = | fromdate = ८ | todate = १४ ऑक्टोबर २०२६ | administrator = [[आयसीसी आशिया]] | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | host = {{flag|मलेशिया}} | champions = | runner up = | participants = ६ | matches = १५ | player of the series = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता ब | next_year = | next_tournament = }} '''२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब''' ही एक क्रिकेट स्पर्धा असून ती [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया|२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेचा]] भाग आहे. ही स्पर्धा [[मलेशिया]]मध्ये ८ ते १४ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान आयोजित केली जात आहे.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/2028-icc-mens-t20-world-cup-asia-sub-regional-qualifier-b/ |title=Malaysia Cricket to host 2028 ICC Men’s T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier B in October 2026 |trans-title=मलेशिया क्रिकेट ऑक्टोबर २०२६ मध्ये २०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा बचे यजमानपद भूषवणार |work=झारस्पोर्ट्स |date=२८ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेतील अव्वल संघ प्रादेशिक अंतिम फेरीत प्रवेश करतील, जिथे त्यांच्यासोबत [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ|उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ]]मधील संघ सहभागी होतील. ==गुणतालिका== <section begin=qualB /> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |title=पात्रता स्पर्धा ब गुणतालिका |show_tie=no |source=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/series/t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-2026-2026-27-1554555/points-table-standings |title=T20 World Cup Sub Regional Asia Qualifier 2026 Points Table & Team Standings |trans-title=टी२० विश्वचषक उप-प्रादेशिक आशिया पात्रता स्पर्धा २०२६ गुणतालिका आणि संघांची क्रमवारी |work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |update=८ ऑक्टोबर २०२६ |team_order= MDV, SAU, HK, MAS, SIN, CHN |win_CHN= |loss_CHN=1 |nr_CHN= |nrr_CHN=-5.036 |win_HK=1 |loss_HK= |nr_HK= |nrr_HK=0.700 |win_MAS= |loss_MAS=1 |nr_MAS= |nrr_MAS=-0.700 |status_MAS=H |win_MDV=1 |loss_MDV= |nr_MDV= |nrr_MDV=5.036 |win_SAU=1 |loss_SAU= |nr_SAU= |nrr_SAU=3.750 |win_SIN= |loss_SIN=1 |nr_SIN= |nrr_SIN=-3.750 |name_CHN={{cr|CHN}} |name_HK={{cr|HK}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_MDV={{cr|MDV}} |name_SAU={{cr|SAU}} |name_SIN={{cr|SIN}} |result1=Q |result2=Q |result3=Q |result4= |result5= |result6= |res_col_header=पात्रता |text_Q={{nobr|प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र}} |col_Q=green1 |text_E=बाद }}<section end=qualB /> ldbvzsdr6am312emnepprup0i3uy4bb 2718325 2718322 2026-10-09T03:15:23Z Ganesh591 62733 /* गुणतालिका */ 2718325 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक<br/>आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब | image = | fromdate = ८ | todate = १४ ऑक्टोबर २०२६ | administrator = [[आयसीसी आशिया]] | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | host = {{flag|मलेशिया}} | champions = | runner up = | participants = ६ | matches = १५ | player of the series = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता ब | next_year = | next_tournament = }} '''२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब''' ही एक क्रिकेट स्पर्धा असून ती [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया|२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेचा]] भाग आहे. ही स्पर्धा [[मलेशिया]]मध्ये ८ ते १४ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान आयोजित केली जात आहे.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/2028-icc-mens-t20-world-cup-asia-sub-regional-qualifier-b/ |title=Malaysia Cricket to host 2028 ICC Men’s T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier B in October 2026 |trans-title=मलेशिया क्रिकेट ऑक्टोबर २०२६ मध्ये २०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा बचे यजमानपद भूषवणार |work=झारस्पोर्ट्स |date=२८ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेतील अव्वल संघ प्रादेशिक अंतिम फेरीत प्रवेश करतील, जिथे त्यांच्यासोबत [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ|उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ]]मधील संघ सहभागी होतील. ==गुणतालिका== <section begin=qualB /> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |title=पात्रता स्पर्धा ब गुणतालिका |show_tie=no |source=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/series/t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-2026-2026-27-1554555/points-table-standings |title=T20 World Cup Sub Regional Asia Qualifier 2026 Points Table & Team Standings |trans-title=टी२० विश्वचषक उप-प्रादेशिक आशिया पात्रता स्पर्धा २०२६ गुणतालिका आणि संघांची क्रमवारी |work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |update=८ ऑक्टोबर २०२६ |team_order= MDV, SAU, HK, MAS, SIN, CHN |win_CHN= |loss_CHN=1 |nr_CHN= |nrr_CHN=-5.036 |win_HK=1 |loss_HK= |nr_HK= |nrr_HK=0.700 |win_MAS= |loss_MAS=1 |nr_MAS= |nrr_MAS=-0.700 |status_MAS=H |win_MDV=1 |loss_MDV= |nr_MDV= |nrr_MDV=5.036 |win_SAU=1 |loss_SAU= |nr_SAU= |nrr_SAU=3.750 |win_SIN= |loss_SIN=1 |nr_SIN= |nrr_SIN=-3.750 |name_CHN={{cr|CHN}} |name_HK={{cr|HK}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_MDV={{cr|MDV}} |name_SAU={{cr|SAU}} |name_SIN={{cr|SIN}} |result1=Q |result2=Q |result3=Q |result4= |result5= |result6= |res_col_header=पात्रता |text_Q={{nobr|प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र}} |col_Q=green1 |text_E=बाद }}<section end=qualB /> ==सामने== {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|CHN}} | team2 = {{cr|MDV}} | score1 = ९६ (१६.३ षटके) | runs1 = झोंग युएचाओ १५ (१५) | wickets1 = अझ्यान फरहात ३/३३ (४ षटके) | score2 = १००/० (१०.१ षटके) | runs2 = अझ्यान फरहात ५२[[नाबाद|*]] (३३) | wickets2 = | result = मालदीव १० गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554568.html धावफलक] | venue = [[बायुयेमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[तबारक दर]] (हाँग काँग) आणि [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) | motm = अझ्यान फरहात (मालदीव) | toss = चीनने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | notes = याओ जुनटिंग, लिऊ छिंगझे (चीन), हर्षा अमरसिंघे, शेराझ इक्बाल, थरुषा कविंदा आणि अशान यापा (मालदीव) या सर्वांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|SAU}} | team2 = {{cr|SIN}} | score1 = १७४/७ (२० षटके) | runs1 = अब्दुल वहीद ५४ (३२) | wickets1 = दक्ष त्यागी ३/३८ (४ षटके) | score2 = ९९/७ (२० षटके) | runs2 = दक्ष त्यागी १८ (१७) | wickets2 = उस्मान खालिद २/१६ (३ षटके) | result = सौदी अरेबिया ७५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554569.html धावफलक] | venue = [[यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = आसिफ इक्बाल (संयुक्त अरब अमिराती) आणि [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) | motm = अब्दुल वहीद (सौदी अरेबिया) | toss = सौदी अरेबियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. * मुहम्मद आतिफ (सौदी अरेबिया) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|HK}} | team2 = {{cr|MAS}} | score1 = १४०/५ (२० षटके) | runs1 = [[झीशान आली]] ४८ (३८) | wickets1 = विजय उन्नी ३/१६ (४ षटके) | score2 = ७२/५ (१० षटके) | runs2 = [[सय्यद अझीज]] ४० (२१) | wickets2 = [[आयुष शुक्ला]] ३/२४ (३ षटके) | result = हाँग काँग ७ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]]) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554570.html धावफलक] | venue = [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[क्वालालंपूर]] | umpires = [[अहमद शाह दुराणी (पंच)|अहमद शाह दुराणी]] (अफगाणिस्तान) आणि [[बुद्धी प्रधान]] (नेपाळ) | motm = [[आयुष शुक्ला]] (हाँग काँग) | toss = हाँग काँगने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे मलेशियासमोर १० षटकांत ८० धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. | notes = रेयांश शर्मा (हाँग काँग) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} f3uwajmgj1e2bkhsadysho5y1e3kirf 2718327 2718325 2026-10-09T03:26:32Z Ganesh591 62733 /* सामने */ 2718327 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक<br/>आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब | image = | fromdate = ८ | todate = १४ ऑक्टोबर २०२६ | administrator = [[आयसीसी आशिया]] | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | host = {{flag|मलेशिया}} | champions = | runner up = | participants = ६ | matches = १५ | player of the series = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता ब | next_year = | next_tournament = }} '''२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब''' ही एक क्रिकेट स्पर्धा असून ती [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया|२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेचा]] भाग आहे. ही स्पर्धा [[मलेशिया]]मध्ये ८ ते १४ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान आयोजित केली जात आहे.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/2028-icc-mens-t20-world-cup-asia-sub-regional-qualifier-b/ |title=Malaysia Cricket to host 2028 ICC Men’s T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier B in October 2026 |trans-title=मलेशिया क्रिकेट ऑक्टोबर २०२६ मध्ये २०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा बचे यजमानपद भूषवणार |work=झारस्पोर्ट्स |date=२८ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेतील अव्वल संघ प्रादेशिक अंतिम फेरीत प्रवेश करतील, जिथे त्यांच्यासोबत [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ|उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ]]मधील संघ सहभागी होतील. ==गुणतालिका== <section begin=qualB /> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |title=पात्रता स्पर्धा ब गुणतालिका |show_tie=no |source=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/series/t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-2026-2026-27-1554555/points-table-standings |title=T20 World Cup Sub Regional Asia Qualifier 2026 Points Table & Team Standings |trans-title=टी२० विश्वचषक उप-प्रादेशिक आशिया पात्रता स्पर्धा २०२६ गुणतालिका आणि संघांची क्रमवारी |work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |update=८ ऑक्टोबर २०२६ |team_order= MDV, SAU, HK, MAS, SIN, CHN |win_CHN= |loss_CHN=1 |nr_CHN= |nrr_CHN=-5.036 |win_HK=1 |loss_HK= |nr_HK= |nrr_HK=0.700 |win_MAS= |loss_MAS=1 |nr_MAS= |nrr_MAS=-0.700 |status_MAS=H |win_MDV=1 |loss_MDV= |nr_MDV= |nrr_MDV=5.036 |win_SAU=1 |loss_SAU= |nr_SAU= |nrr_SAU=3.750 |win_SIN= |loss_SIN=1 |nr_SIN= |nrr_SIN=-3.750 |name_CHN={{cr|CHN}} |name_HK={{cr|HK}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_MDV={{cr|MDV}} |name_SAU={{cr|SAU}} |name_SIN={{cr|SIN}} |result1=Q |result2=Q |result3=Q |result4= |result5= |result6= |res_col_header=पात्रता |text_Q={{nobr|प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र}} |col_Q=green1 |text_E=बाद }}<section end=qualB /> ==सामने== {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|CHN}} | team2 = {{cr|MDV}} | score1 = ९६ (१६.३ षटके) | runs1 = झोंग युएचाओ १५ (१५) | wickets1 = अझ्यान फरहात ३/३३ (४ षटके) | score2 = १००/० (१०.१ षटके) | runs2 = अझ्यान फरहात ५२[[नाबाद|*]] (३३) | wickets2 = | result = मालदीव १० गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554568.html धावफलक] | venue = [[बायुयेमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[तबारक दर]] (हाँग काँग) आणि [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) | motm = अझ्यान फरहात (मालदीव) | toss = चीनने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | notes = याओ जुनटिंग, लिऊ छिंगझे (चीन), हर्षा अमरसिंघे, शेराझ इक्बाल, थरुषा कविंदा आणि अशान यापा (मालदीव) या सर्वांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|SAU}} | team2 = {{cr|SIN}} | score1 = १७४/७ (२० षटके) | runs1 = अब्दुल वहीद ५४ (३२) | wickets1 = दक्ष त्यागी ३/३८ (४ षटके) | score2 = ९९/७ (२० षटके) | runs2 = दक्ष त्यागी १८ (१७) | wickets2 = उस्मान खालिद २/१६ (३ षटके) | result = सौदी अरेबिया ७५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554569.html धावफलक] | venue = [[यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = आसिफ इक्बाल (संयुक्त अरब अमिराती) आणि [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) | motm = अब्दुल वहीद (सौदी अरेबिया) | toss = सौदी अरेबियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. * मुहम्मद आतिफ (सौदी अरेबिया) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|HK}} | team2 = {{cr|MAS}} | score1 = १४०/५ (२० षटके) | runs1 = [[झीशान आली]] ४८ (३८) | wickets1 = विजय उन्नी ३/१६ (४ षटके) | score2 = ७२/५ (१० षटके) | runs2 = [[सय्यद अझीज]] ४० (२१) | wickets2 = [[आयुष शुक्ला]] ३/२४ (३ षटके) | result = हाँग काँग ७ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]]) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554570.html धावफलक] | venue = [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[क्वालालंपूर]] | umpires = [[अहमद शाह दुराणी (पंच)|अहमद शाह दुराणी]] (अफगाणिस्तान) आणि [[बुद्धी प्रधान]] (नेपाळ) | motm = [[आयुष शुक्ला]] (हाँग काँग) | toss = हाँग काँगने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे मलेशियासमोर १० षटकांत ८० धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. | notes = रेयांश शर्मा (हाँग काँग) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} ==हेही पहा== * [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-2026-2026-27-1554555 क्रिकइन्फोवरील स्पर्धेचे पान] <!--{{२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक}}-->{{२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} {{DEFAULTSORT:२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] oij1gqb4sbpjk3m4feuwr6m2wbq14qv 2718328 2718327 2026-10-09T03:28:33Z Ganesh591 62733 /* सामने */ 2718328 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक<br/>आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब | image = | fromdate = ८ | todate = १४ ऑक्टोबर २०२६ | administrator = [[आयसीसी आशिया]] | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = [[साखळी सामने]] | host = {{flag|मलेशिया}} | champions = | runner up = | participants = ६ | matches = १५ | player of the series = | most runs = | most wickets = | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता ब | next_year = | next_tournament = }} '''२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब''' ही एक क्रिकेट स्पर्धा असून ती [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया|२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषकाच्या पात्रता प्रक्रियेचा]] भाग आहे. ही स्पर्धा [[मलेशिया]]मध्ये ८ ते १४ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान आयोजित केली जात आहे.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/2028-icc-mens-t20-world-cup-asia-sub-regional-qualifier-b/ |title=Malaysia Cricket to host 2028 ICC Men’s T20 World Cup Asia Sub-regional Qualifier B in October 2026 |trans-title=मलेशिया क्रिकेट ऑक्टोबर २०२६ मध्ये २०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा बचे यजमानपद भूषवणार |work=झारस्पोर्ट्स |date=२८ ऑगस्ट २०२६ |access-date=३१ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेतील अव्वल संघ प्रादेशिक अंतिम फेरीत प्रवेश करतील, जिथे त्यांच्यासोबत [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ|उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ]]मधील संघ सहभागी होतील. ==गुणतालिका== <section begin=qualB /> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |title=पात्रता स्पर्धा ब गुणतालिका |show_tie=no |source=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/series/t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-2026-2026-27-1554555/points-table-standings |title=T20 World Cup Sub Regional Asia Qualifier 2026 Points Table & Team Standings |trans-title=टी२० विश्वचषक उप-प्रादेशिक आशिया पात्रता स्पर्धा २०२६ गुणतालिका आणि संघांची क्रमवारी |work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]] |access-date=८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |update=८ ऑक्टोबर २०२६ |team_order= MDV, SAU, HK, MAS, SIN, CHN |win_CHN= |loss_CHN=1 |nr_CHN= |nrr_CHN=-5.036 |win_HK=1 |loss_HK= |nr_HK= |nrr_HK=0.700 |win_MAS= |loss_MAS=1 |nr_MAS= |nrr_MAS=-0.700 |status_MAS=H |win_MDV=1 |loss_MDV= |nr_MDV= |nrr_MDV=5.036 |win_SAU=1 |loss_SAU= |nr_SAU= |nrr_SAU=3.750 |win_SIN= |loss_SIN=1 |nr_SIN= |nrr_SIN=-3.750 |name_CHN={{cr|CHN}} |name_HK={{cr|HK}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_MDV={{cr|MDV}} |name_SAU={{cr|SAU}} |name_SIN={{cr|SIN}} |result1=Q |result2=Q |result3=Q |result4= |result5= |result6= |res_col_header=पात्रता |text_Q={{nobr|प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र}} |col_Q=green1 |text_E=बाद }}<section end=qualB /> ==सामने== {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|CHN}} | team2 = {{cr|MDV}} | score1 = ९६ (१६.३ षटके) | runs1 = झोंग युएचाओ १५ (१५) | wickets1 = अझ्यान फरहात ३/३३ (४ षटके) | score2 = १००/० (१०.१ षटके) | runs2 = अझ्यान फरहात ५२[[नाबाद|*]] (३३) | wickets2 = | result = मालदीव १० गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554568.html धावफलक] | venue = [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] | umpires = [[तबारक दर]] (हाँग काँग) आणि [[विश्वनादन कालिदास]] (मलेशिया) | motm = अझ्यान फरहात (मालदीव) | toss = चीनने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | notes = याओ जुनटिंग, लिऊ छिंगझे (चीन), हर्षा अमरसिंघे, शेराझ इक्बाल, थरुषा कविंदा आणि अशान यापा (मालदीव) या सर्वांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|SAU}} | team2 = {{cr|SIN}} | score1 = १७४/७ (२० षटके) | runs1 = अब्दुल वहीद ५४ (३२) | wickets1 = दक्ष त्यागी ३/३८ (४ षटके) | score2 = ९९/७ (२० षटके) | runs2 = दक्ष त्यागी १८ (१७) | wickets2 = उस्मान खालिद २/१६ (३ षटके) | result = सौदी अरेबिया ७५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554569.html धावफलक] | venue = [[यूकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] | umpires = आसिफ इक्बाल (संयुक्त अरब अमिराती) आणि [[दुर्गा सुबेदी]] (नेपाळ) | motm = अब्दुल वहीद (सौदी अरेबिया) | toss = सौदी अरेबियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. * मुहम्मद आतिफ (सौदी अरेबिया) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|HK}} | team2 = {{cr|MAS}} | score1 = १४०/५ (२० षटके) | runs1 = [[झीशान आली]] ४८ (३८) | wickets1 = विजय उन्नी ३/१६ (४ षटके) | score2 = ७२/५ (१० षटके) | runs2 = [[सय्यद अझीज]] ४० (२१) | wickets2 = [[आयुष शुक्ला]] ३/२४ (३ षटके) | result = हाँग काँग ७ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]]) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1554570.html धावफलक] | venue = [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[क्वालालंपूर]] | umpires = [[अहमद शाह दुराणी (पंच)|अहमद शाह दुराणी]] (अफगाणिस्तान) आणि [[बुद्धी प्रधान]] (नेपाळ) | motm = [[आयुष शुक्ला]] (हाँग काँग) | toss = हाँग काँगने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे मलेशियासमोर १० षटकांत ८० धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. | notes = रेयांश शर्मा (हाँग काँग) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} ==हेही पहा== * [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा अ]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/t20-world-cup-sub-regional-asia-qualifier-2026-2026-27-1554555 क्रिकइन्फोवरील स्पर्धेचे पान] <!--{{२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक}}-->{{२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} {{DEFAULTSORT:२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] p4p1wku0w9zrvnit496mbfhzxdf8en0 0 385164 2718332 2026-10-09T03:37:51Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा साइडबार}} [[File:ICC Cricket World Cup Trophy.jpg|thumb|[[क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी]]]] [[क्रिकेट विश्वचषक|आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] ही १९७५ मध्ये सुरू झालेली आंतरराष्ट्रीय ... 2718332 wikitext text/x-wiki {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा साइडबार}} [[File:ICC Cricket World Cup Trophy.jpg|thumb|[[क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी]]]] [[क्रिकेट विश्वचषक|आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक]] ही १९७५ मध्ये सुरू झालेली आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] स्पर्धा आहे.<ref>{{Cite web | url = http://icc-cricket.yahoo.net/events_and_awards/CWC/cwc_history.php | title = ICC CWC History | trans-title = आयसीसी क्रिकेट विश्वचषकाचा इतिहास | publisher = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] | access-date = ३० नोव्हेंबर २०११ | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20111121195448/http://icc-cricket.yahoo.net/events_and_awards/CWC/cwc_history.php | archive-date = २१ नोव्हेंबर २०११ }}</ref> या खेळाची जागतिक प्रशासकीय संस्था असलेल्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेच्या (आयसीसी) सदस्य देशांचे पुरुष राष्ट्रीय संघ या स्पर्धेत भाग घेतात.<ref name=espn>{{cite web|url=http://espn.go.com/extra/cricket/topics//page/icc-cricket-world-cup|publisher=[[ईएसपीएन]]|title=ICC Cricket World Cup|trans-title=आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक|access-date=१० जानेवारी २०१२|archive-url=https://web.archive.org/web/20120209203339/http://espn.go.com/extra/cricket/topics//page/icc-cricket-world-cup|archive-date=९ फेब्रुवारी २०१२|url-status=dead}}</ref> ही स्पर्धा साधारणपणे दर चार वर्षांनी आयोजित केली जाते. सर्वात अलीकडे भारताने यजमानपद भूषवलेल्या [[क्रिकेट विश्वचषक, २०२३|२०२३ क्रिकेट विश्वचषकात]] ऑस्ट्रेलियाने भारताचा पराभव करून विजेतेपद पटकावले. सध्याची ट्रॉफी १९९९ मध्ये सुरू करण्यात आली. ती कायम आयसीसीकडेच राहते आणि विजेत्या संघाला तिची प्रतिकृती दिली जाते.<ref name=cwctrophy>{{cite web|title=Big money for winner of World Cup 2007 |trans-title=विश्वचषक २००७ च्या विजेत्यासाठी मोठी बक्षीस रक्कम |url=http://www.dailynews.lk/2007/04/11/spo01.asp |access-date=१२ जानेवारी २०१२ |work=डेली न्यूज |date=११ एप्रिल २००७ |first=Elmo |last=Rodrigopulle |publisher=श्रीलंका मंत्रिमंडळ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019054344/http://www.dailynews.lk/2007/04/11/spo01.asp |archive-date=१९ ऑक्टोबर २०१२ }}</ref><ref name=lk2007>{{cite web|title=Battle for World cricket supremacy |trans-title=जागतिक क्रिकेटमधील वर्चस्वासाठी लढत |url=http://www.dailynews.lk/2007/04/28/fea53.asp |first=Lionel |last=Wijesiri |access-date=१२ जानेवारी २०१२ |work=डेली न्यूज |date=२८ एप्रिल २०११ |publisher=श्रीलंका मंत्रिमंडळ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019054522/http://www.dailynews.lk/2007/04/28/fea53.asp |archive-date=१९ ऑक्टोबर २०१२ }}</ref> २०१९ आणि २०२३ विश्वचषकांसाठी यजमान देश आणि इतर सात सर्वोच्च मानांकन असलेले देश विश्वचषकासाठी आपोआप पात्र ठरतात, तर [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश|आयसीसीचे सहयोगी आणि संलग्न सदस्य]] असलेल्या इतर देशांना [[आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने|विश्वचषक पात्रता स्पर्धेत]] खेळावे लागते. अद्याप कोणताही सहयोगी सदस्य अंतिम सामन्यात पोहोचलेला नसला, तरी [[केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|केन्या]] २००३ मध्ये उपांत्य फेरीत पोहोचला होता.<ref name=th2007>{{cite web|title=Outsiders seek to prove their worth|trans-title=बाहेरील संघ आपली क्षमता सिद्ध करण्याच्या प्रयत्नात|url=http://www.hindu.com/2007/03/04/stories/2007030401711700.htm|access-date=१२ जानेवारी २०१२|work=[[द हिंदू]]|location=चेन्नई|publisher=द हिंदू समूह|date=४ मार्च २००७|archive-url=https://web.archive.org/web/20110919134406/http://www.hindu.com/2007/03/04/stories/2007030401711700.htm|archive-date=१९ सप्टेंबर २०११|url-status=dead}}</ref> [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] हा स्पर्धेच्या इतिहासातील सर्वात यशस्वी संघ असून त्याने सहा स्पर्धा जिंकल्या आहेत आणि दोन वेळा उपविजेतेपद मिळवले आहे.<ref name=espncr1>{{cite web|title=World Cup / Records / Series results|trans-title=विश्वचषक / विक्रम / मालिका निकाल|url=http://stats.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/engine/records/team/series_results.html?id=12;type=trophy|work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]]|publisher=[[ईएसपीएन]]|access-date=४ एप्रिल २०११|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110227112333/http://stats.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/engine/records/team/series_results.html?id=12%3Btype%3Dtrophy|archive-date=२७ फेब्रुवारी २०११}}</ref> दोन वेळा संघांनी सलग स्पर्धा जिंकल्या आहेत: [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]]ने पहिल्या दोन स्पर्धा ([[क्रिकेट विश्वचषक, १९७५|१९७५]] आणि [[क्रिकेट विश्वचषक, १९७९|१९७९]]) जिंकल्या, तर ऑस्ट्रेलियाने सलग तीन स्पर्धा ([[क्रिकेट विश्वचषक, १९९९|१९९९]], [[क्रिकेट विश्वचषक, २००३|२००३]] आणि [[क्रिकेट विश्वचषक, २००७|२००७]]) जिंकल्या. ऑस्ट्रेलियाने सर्वाधिक अंतिम सामने खेळले आहेत (तेरा पैकी आठ: [[क्रिकेट विश्वचषक, १९७५ - अंतिम सामना|१९७५]], [[क्रिकेट विश्वचषक, १९८७ - अंतिम सामना|१९८७]], [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९६|१९९६]], [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९९ - अंतिम सामना|१९९९]], [[क्रिकेट विश्वचषक, २००३ - अंतिम सामना|२००३]], [[क्रिकेट विश्वचषक, २००७ - अंतिम सामना|२००७]], [[क्रिकेट विश्वचषक, २०१५ - अंतिम सामना|२०१५]] आणि [[क्रिकेट विश्वचषक, २०२३ - अंतिम सामना|२०२३]]). [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]]ने सर्वाधिक विश्वचषक अंतिम सामने गमावले असून, २०१९ स्पर्धेत विजय मिळवण्यापूर्वीच्या तिन्ही अंतिम सामन्यांत तो उपविजेता ठरला होता.<ref name="WCHistory">{{Cite web|url=http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|first=Martin|last=Williamson|work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]]|publisher=[[ईएसपीएन]]|title=The World Cup – A brief history|trans-title=विश्वचषक – संक्षिप्त इतिहास|access-date=४ एप्रिल २०११|archive-url=https://web.archive.org/web/20080328095116/http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|archive-date=२८ मार्च २००८|url-status=live}}</ref><ref name=fox>{{cite web|title=A history of the Cricket World Cup from 1975 to 2007|trans-title=१९७५ ते २००७ या काळातील क्रिकेट विश्वचषकाचा इतिहास|url=http://www.foxsports.com.au/cricket/cricket-world-cup-2011/a-history-of-the-cricket-world-cup-from-1975-to-2007/story-e6frf3ju-1226004599394|work=फॉक्स स्पोर्ट्स|first=Manoj|last=Vatsyayana|date=१४ फेब्रुवारी २०११|access-date=४ एप्रिल २०११|archive-url=https://web.archive.org/web/20121006065716/http://www.foxsports.com.au/cricket/cricket-world-cup-2011/a-history-of-the-cricket-world-cup-from-1975-to-2007/story-e6frf3ju-1226004599394|archive-date=६ ऑक्टोबर २०१२|url-status=live}}</ref> किमान एका क्रिकेट विश्वचषकासाठी पात्र ठरलेल्या वीस संघांपैकी सात संघांनी स्पर्धेचा अंतिम सामना खेळला आहे.<ref name=participation>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12;type=trophy |publisher=[[ईएसपीएन]] |title=Records / World Cup / Result summary |trans-title=विक्रम / विश्वचषक / निकालांचा सारांश |access-date=४ एप्रिल २०११ |work=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110227115818/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12%3Btype%3Dtrophy |archive-date=२७ फेब्रुवारी २०११ }}</ref> सात मैदानांनी अंतिम सामन्याचे यजमानपद भूषवले आहे; त्यांपैकी केवळ दोन – लंडनमधील [[लॉर्ड्स]] आणि [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]] – यांनी एकापेक्षा अधिक अंतिम सामन्यांचे यजमानपद भूषवले आहे.<ref name=ht2011>{{cite web|title=Mumbai now also becomes cricket capital|trans-title=मुंबई आता क्रिकेटचीही राजधानी बनली|url=http://www.hindustantimes.com/Mumbai-now-also-becomes-cricket-capital/Article1-680397.aspx|access-date=१२ जानेवारी २०१२|work=[[हिंदुस्तान टाइम्स]]|location=नवी दिल्ली|publisher=एचटी मीडिया लिमिटेड|date=२ एप्रिल २०११|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829002847/http://www.hindustantimes.com/Mumbai-now-also-becomes-cricket-capital/Article1-680397.aspx|archive-date=२९ ऑगस्ट २०११}}</ref> एकापेक्षा अधिक मैदानांवर विश्वचषक अंतिम सामन्याचे यजमानपद भूषवणारा भारत हा एकमेव देश आहे; [[इडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] येथे १९८७ मध्ये, [[मुंबई]]च्या [[वानखेडे स्टेडियम]]वर २०११ मध्ये आणि [[अहमदाबाद]]मधील [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]]वर २०२३ मध्ये अंतिम सामने झाले. mlf49cyq0pjvjf4crp90p9eo55o8nec 2718349 2718332 2026-10-09T05:05:03Z अभय नातू 206 असलेला लेख 2718349 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामन्यांची यादी]] ox7b3c7p4ttqq09cq34xxyalaa3lx2i 3 385165 2718340 2026-10-09T04:11:14Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2718340 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=प्रणव जाधव}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०९:४१, ९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) lfljrrimwe02m3e3jaywls2x0tykkwd 0 385166 2718343 2026-10-09T04:30:40Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1282517675|Fourteenth Amendment of the Constitution of India]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2718343 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''[[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाची]] चौदावी घटनादुरुस्ती''', जी अधिकृतपणे '''संविधान (चौदावी घटनादुरुस्ती) अधिनियम, १९६२''' म्हणून ओळखली जाते, हिने पाँडिचेरीला (आता [[पुडुचेरी (केंद्रशासित प्रदेश)|पुडुचेरी]]) भारताचे नववे [[केंद्रशासित प्रदेश]] म्हणून समाविष्ट केले. तसेच [[हिमाचल प्रदेश]], [[मणिपूर]], [[त्रिपुरा]], [[गोवा]], [[दमण आणि दीव]] आणि पुडुचेरी या केंद्रशासित प्रदेशांसाठी कायद्याद्वारे विधिमंडळे आणि मंत्रिमंडळे तयार करण्याचा अधिकार केंद्र [[भारतीय संसद|संसदेला]] दिला. भारत आणि [[फ्रान्स]] यांनी [[Treaty of Cession|हस्तांतरण कराराला]] मान्यता दिल्यानंतर, १६ ऑगस्ट १९६२ रोजी [[पाँडिचेरी]], [[करैकल]], [[माहे]] आणि [[यानम]] हे फ्रेंच वसाहती भारतीय संघराज्याचे प्रदेश बनले. १४ वी घटनादुरुस्ती २८ डिसेंबर १९६२ रोजी अंमलात आली.{{भारताचे संविधान}}''संविधान (चौदावी दुरुस्ती) विधेयक, १९६२'' (विधेयक क्रमांक ८६, १९६२) हे ३० ऑगस्ट १९६२ रोजी [[लोकसभा|लोकसभेत]] सादर करण्यात आले. तत्कालीन गृहमंत्री [[लाल बहादूर शास्त्री]] यांनी हे विधेयक सादर केले होते आणि त्याद्वारे संविधानाच्या कलम ८१ आणि २४०, तसेच पहिल्या आणि चौथ्या अनुसूचीमध्ये दुरुस्ती करण्याचा प्रस्ताव होता. त्यासोबतच संविधानात नवीन कलम २३९अ समाविष्ट करण्याचा प्रयत्नही करण्यात आला.<ref name="Constitution Amendment in India">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=4yp0yhzdKWIC|title=Constitution Amendment in India|date=1 January 1995|publisher=Northern Book Centre|isbn=9788172110659|editor-last=R.C. Bhardwaj|edition=Sixth|location=New Delhi|pages=32–33;171–172;299–301|access-date=3 December 2013}}</ref> या विधेयकाला तत्कालीन राष्ट्रपती [[सर्वेपल्ली राधाकृष्णन|सर्वपल्ली राधाकृष्णन]] यांची २८ डिसेंबर १९६२ रोजी संमती मिळाली आणि ते त्याच दिवशी अंमलात आले.<ref name="Constitution Amendment in India" /> २९ डिसेंबर १९६२ रोजी ''[[भारतीय राजपत्र|<nowiki/>'द गॅझेट ऑफ इंडिया'मध्ये]]'' याची अधिसूचना प्रसिद्ध झाली.<ref name="Lok Sabha Secretariat">{{cite web|url=http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|title=Constitution Amendment in India|work=Lok Sabha Secretariat|page=87|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203013122/http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|archive-date=3 December 2013|access-date=2 December 2013}} {{PD-notice}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:नेहरुकाळातील प्रशासन]] [[वर्ग:भारतीय संविधानातील घटनादुरुस्त्या]] [[वर्ग:१९६२ मधील भारत]] qjzk0d9fvxv80z8t1feyhds6z4u0f31 2718354 2718343 2026-10-09T05:24:42Z Dharmadhyaksha 28394 2718354 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{भारताचे संविधान}} '''[[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाची]] चौदावी घटनादुरुस्ती''', जी अधिकृतपणे '''संविधान (चौदावी घटनादुरुस्ती) अधिनियम, १९६२''' म्हणून ओळखली जाते, हिने पाँडिचेरीला (आता [[पुडुचेरी (केंद्रशासित प्रदेश)|पुडुचेरी]]) भारताचे नववे [[केंद्रशासित प्रदेश]] म्हणून समाविष्ट केले. तसेच [[हिमाचल प्रदेश]], [[मणिपूर]], [[त्रिपुरा]], [[गोवा]], [[दमण आणि दीव]] आणि पुडुचेरी या केंद्रशासित प्रदेशांसाठी कायद्याद्वारे विधिमंडळे आणि मंत्रिमंडळे तयार करण्याचा अधिकार केंद्र [[भारतीय संसद|संसदेला]] दिला. भारत आणि [[फ्रान्स]] यांनी [[Treaty of Cession|हस्तांतरण कराराला]] मान्यता दिल्यानंतर, १६ ऑगस्ट १९६२ रोजी [[पाँडिचेरी]], [[करैकल]], [[माहे]] आणि [[यानम]] हे फ्रेंच वसाहती भारतीय संघराज्याचे प्रदेश बनले. १४ वी घटनादुरुस्ती २८ डिसेंबर १९६२ रोजी अंमलात आली.''संविधान (चौदावी दुरुस्ती) विधेयक, १९६२'' (विधेयक क्रमांक ८६, १९६२) हे ३० ऑगस्ट १९६२ रोजी [[लोकसभा|लोकसभेत]] सादर करण्यात आले. तत्कालीन गृहमंत्री [[लाल बहादूर शास्त्री]] यांनी हे विधेयक सादर केले होते आणि त्याद्वारे संविधानाच्या कलम ८१ आणि २४०, तसेच पहिल्या आणि चौथ्या अनुसूचीमध्ये दुरुस्ती करण्याचा प्रस्ताव होता. त्यासोबतच संविधानात नवीन कलम २३९अ समाविष्ट करण्याचा प्रयत्नही करण्यात आला.<ref name="Constitution Amendment in India">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=4yp0yhzdKWIC|title=Constitution Amendment in India|date=1 January 1995|publisher=Northern Book Centre|isbn=9788172110659|editor-last=R.C. Bhardwaj|edition=Sixth|location=New Delhi|pages=32–33;171–172;299–301|access-date=3 December 2013}}</ref> या विधेयकाला तत्कालीन राष्ट्रपती [[सर्वेपल्ली राधाकृष्णन|सर्वपल्ली राधाकृष्णन]] यांची २८ डिसेंबर १९६२ रोजी संमती मिळाली आणि ते त्याच दिवशी अंमलात आले.<ref name="Constitution Amendment in India" /> २९ डिसेंबर १९६२ रोजी ''[[भारतीय राजपत्र|<nowiki/>'द गॅझेट ऑफ इंडिया'मध्ये]]'' याची अधिसूचना प्रसिद्ध झाली.<ref name="Lok Sabha Secretariat">{{cite web|url=http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|title=Constitution Amendment in India|work=Lok Sabha Secretariat|page=87|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203013122/http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|archive-date=3 December 2013|access-date=2 December 2013}} {{PD-notice}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:नेहरुकाळातील प्रशासन]] [[वर्ग:भारतीय संविधानातील घटनादुरुस्त्या]] [[वर्ग:१९६२ मधील भारत]] bq7p2kn6aq5cvvjy1ibi6grhhnh775p 0 385167 2718348 2026-10-09T05:03:07Z अभय नातू 206 नवीन 2718348 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पुस्तक | नाव = सायोनारा | मूळ_नाव = Sayonara | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | लेखक = [[जेम्स ए. मिशनर]] | देश = [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] | भाषा = [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] | प्रकार = [[ऐतिहासिक कादंबरी]] / [[प्रणयरम्य कादंबरी]] | प्रकाशक = [[रँडम हाऊस|रँडम हाउस]] | प्रकाशन_दिनांक = १९५४ | माध्यम_प्रकार = छापील (पुठ्ठा व कागदी आवृत्ती) | पृष्ठे = २०८ (कागदी आवृत्ती) | आयएसबीएन = 978-0375760372 }} '''सायोनारा''' ही अमेरिकन लेखक [[जेम्स ए. मिशनर]] यांनी १९५४ मध्ये लिहिलेली एक [[ऐतिहासिक कादंबरी]] आणि [[प्रणयरम्य कादंबरी]] आहे.<ref>{{cite web |title=सायोनारा - जेम्स ए. मिशनर |url=https://www.penguinrandomhouse.com/books/114693/sayonara-by-james-a-michener/ |website=पेंग्विन रँडम हाऊस |language=mr |access-date=२०२६-१०-०८}}</ref> [[कोरियाई युद्ध|कोरिया युद्धाच्या]] पार्श्वभूमीवर [[जपान]]मध्ये घडणारी ही कथा अमेरिकन लष्करी अधिकारी आणि जपानी स्त्र्यांमधील आंतरसांस्कृतिक प्रेमसंबंध, वंशाभिमान आणि त्यातून निर्माण होणाऱ्या सामाजिक संघर्षांवर प्रकाश टाकते.<ref name="japanhistory">{{cite web |title=युद्धोत्तर जपान आणि अमेरिकन लष्करी संबंध इतिहास |url=https://www.japan-guide.com/e/e2124.html |website=जपान गाईड ऐतिहासिक संग्रह |language=mr |access-date=२०२६-१०-०८}}</ref> == प्रस्तावना आणि पार्श्वभूमी == जेम्स मिशनर यांनी [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धानंतर]] आणि [[कोरियन युद्ध|कोरियन युद्धाच्या]] काळात [[जपान]]मध्ये तैनात असलेल्या [[अमेरिकेचे सैन्य|अमेरिकन सैनिकांच्या]] जीवनाचा जवळून अभ्यास केला होता. त्या काळात अमेरिकन लष्कराचे जपानी स्त्रियांशी विवाह करण्याबाबत कडक निर्बंध आणि वांशिक भेदभावाचे धोरण होते. मिशनर यांनी या कादंबरीद्वारे [[अमेरिका]] आणि जपान या दोन भिन्न संस्कृतींमधील दरी, पूर्वग्रह आणि प्रेमाच्या बळावर मानवाने त्यांवर मात करण्याचा केलेला प्रयत्न अत्यंत संवेदनशीलपणे मांडला आहे.<ref name="japanhistory" /> == कथानक == कादंबरीची कथा कोरिया युद्धाच्या काळात जपानमधील [[कोबे]] शहराच्या आणि लष्करी तळाच्या पार्श्वभूमीवर आकार घेते. कादंबरीचा नायक मेजर ॲस लॉइड हा [[अमेरिकन हवाई दल|अमेरिकन हवाई दलाचा]] एक शूर आणि नामांकित लढाऊ वैमानिक असतो, ज्याला युद्धाच्या आघाडीवरून काही काळासाठी विश्रांती म्हणून जपानमध्ये पाठवले जाते. सुरुवातीला लॉइड हा पाश्चात्य पूर्वग्रहांनी वेढलेला असतो आणि जपानी संस्कृती व तेथील परंपरांकडे संशयाने पाहतो. मात्र, जपानमधील वास्तव्यादरम्यान त्याची भेट 'ताकाराझुका' या जगप्रसिद्ध जपानी नाट्यगृहातील अत्यंत प्रतिभासंपन्न आणि अव्वल नर्तकी हाना-ओगी हिच्याशी होते. हळूहळू या दोघांमध्ये गाढ प्रेम फुलते आणि लॉइडच्या मनातील वांशिक पूर्वग्रह गळून पडतात. दुसऱ्या बाजूला, लॉइडचा निष्ठावंत सहकारी सैनिक जो केली हा कात्सुमी नावाच्या एका सोशिक जपानी स्त्रीच्या प्रेमात पडतो आणि समाजात व सैन्यात विरोध असतानाही तिच्याशी विवाह करतो. जो केली आणि कात्सुमी यांचे साधे, प्रेमळ वैवाहिक जीवन हे आंतरसांस्कृतिक आत्मीयतेचे प्रतीक ठरते. परंतु, अमेरिकन लष्कराचे कडक वांशिक कायदे, सामाजिक दबाव आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची असहिष्णुता या नवविवाहित दांपत्याच्या आयुष्यात भीषण वादळ निर्माण करते. लष्कराकडून होणारा सततचा छळ आणि मूळ देशात परत पाठवण्याच्या धमक्यांमुळे हवालदिल होऊन जो केली आणि कात्सुमी हे दांपत्य अत्यंत करुण टोकाचा निर्णय घेते. जो आणि कात्सुमीच्या दुर्दैवी शोकांतिकेचा ॲस लॉइड आणि हाना-ओगी यांच्या नातेसंबंधावरही प्रचंड परिणाम होतो. लष्कराकडून येणारा राजकीय व सैनिकी दबाव आणि स्वतःच्या सांस्कृतिक ओळखीचे जतन करण्याची गरज यामुळे हाना-ओगी आणि लॉइड यांना आपल्या प्रेमाचा त्याग करावा लागतो. शेवटी सैनिकांच्या बदल्यांचे हुकूम सुटतात आणि परस्पर प्रेमाची जाणीव असूनही दोन्ही प्रेमी जिवांना एकमेकांचा कायमचा निरोप घ्यावा लागतो, जो जपानी भाषेत 'सायोनारा' या कारुण्यपूर्ण शब्दाने व्यक्त होतो. == प्रमुख पात्रे == * '''मेजर लॉइड (ॲस):''' अमेरिकन हवाई दलाचा लढाऊ वैमानिक आणि कादंबरीचा नायक. * '''हाना-ओगी:''' ताकाराझुका नाट्यगृहातील अत्यंत प्रतिभासंपन्न जपानी नर्तकी. * '''जो केली:''' लॉइडचा निष्ठावंत मित्र आणि अमेरिकन सैनिक. * '''कात्सुमी:''' जो केलीची जपानी पत्नी, जी अत्यंत सोशिक आणि सोयीस्कर जपानी कौटुंबिक मूल्यांचे प्रतिनिधित्व करते. == मुख्य संकल्पना आणि विषय == या कादंबरीचा मुख्य विषय म्हणजे युद्धोत्तर काळातील अमेरिकन लष्कर आणि प्रशासन यांच्यात असलेला वांशिक पूर्वग्रह आणि कायदेशीर भेदभाव होय. दुसऱ्या महायुद्धात शत्रू देश राहिलेल्या जपानमधील नागरिकांकडे पाहाण्याचा पाश्चात्य दृष्टिकोन आणि स्वतःच्या सैनिकांना जपानी स्त्रियांशी विवाह करण्यापासून रोखणारे लष्करी नियम यांतील क्रूरता मिशनर यांनी स्पष्टपणे उघड केली आहे. कादंबरीत पौर्वात्य आणि पाश्चात्य या दोन भिन्न संस्कृतींमधील संघर्षासोबतच त्यांचा निसर्गदत्त संगमही प्रभावीपणे चित्रित केला आहे. कला, भाषा आणि परंपरा यांतील तफावत ओलांडून मानवी मनात निर्माण होणारी आत्मीयता आणि प्रेमाची ताकद यात अधोरेखित केली आहे. तसेच, वैयक्तिक आनंद आणि सामाजिक किंवा लष्करी कर्तव्य यांमधील अटळ संघर्षामुळे मानवी आयुष्यात येणारा त्याग आणि विरहाचे कारुण्य हा या कादंबरीचा मुख्य गाभा आहे. == रूपांतरे == * '''चित्रपट (१९५७):''' या कादंबरीवर आधारित १९५७ मध्ये 'सायोनारा' नावाचा अतिशय गाजलेला चित्रपट प्रदर्शित झाला, ज्याचे दिग्दर्शन जोशुआ लोगन यांनी केले होते. या चित्रपटात [[मार्लन ब्रँडो]] यांनी मुख्य भूमिका केली होती. या चित्रपटाला १० ऑस्कर (अकॅडमी) नामांकने मिळाली होती आणि ४ ऑस्कर पुरस्कार मिळाले होते.<ref>{{cite web |title=सायोनारा (१९५७ चित्रपट) पुरस्कार व माहिती |url=https://www.imdb.com/title/tt0050938/ |website=आयएमडीबी |language=mr |access-date=२०२६-१०-०८}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जेम्स मिशनर यांचे साहित्य]] [[वर्ग:अमेरिकन ऐतिहासिक कादंबऱ्या]] [[वर्ग:जपानचा इतिहास]] if45m0e0t28rwvu8h0n191z8584io1g 0 385168 2718360 2026-10-09T06:23:34Z Pathan Matin99 188313 नवीन लेख 2718360 wikitext text/x-wiki इमाम बुर्हान भाई पठान (इमामभाई पठान) हे महाराष्ट्र राज्यातील संगमनेर तालुक्यातील मेंढवण गावचे माजी सरपंच आणि निष्ठावान सामाजिक कार्यकर्ते आहेत. त्यांनी भारतातील जलसंभर विकासाचे जनक मानले जाणारे फादर हर्मन बाकर (बाकर बाबा) यांच्यासोबत अत्यंत जवळून काम केले. १९८६ च्या दुष्काळात त्यांनी सरपंच म्हणून पुढाकार घेऊन गावात जलसंधारणाचे काम सुरू केले आणि मेंढवण हे भारताच्या पहिल्या इंडो-जर्मन पाणलोट विकास कार्यक्रमाचे मॉडेल बनले.<ref>{{जर्नल स्रोत|last=आचार्य|first=उज्ज्वल|date=2023-05|title=मिडिया र सूचना साक्षरता: प्रशिक्षक स्रोत पुस्तिका|url=https://doi.org/10.62657/cmr10211|doi=10.62657/cmr10211}}</ref> mwlv7j4kia7rjfkhm8yxlj56f6bvgff 0 385169 2718363 2026-10-09T07:46:02Z Nitin.kunjir 4684 नवीन पान: {{Infobox cricket tour | series_name = झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७ | team1_image = Flag of India.svg | team1_name = भारत | team2_image = Flag of Zimbabwe.svg | team2_name = झिम्बाब्वे | from_date = १६ | to_date... 2718363 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७ | team1_image = Flag of India.svg | team1_name = भारत | team2_image = Flag of Zimbabwe.svg | team2_name = झिम्बाब्वे | from_date = १६ | to_date = २८ ऑक्टोबर २०२६ | team1_captain = [[स्मृती मंधाना]] | team2_captain = | no_of_ODIs = 3 | team1_ODIs_won = | team2_ODIs_won = | team1_ODIs_most_runs = | team2_ODIs_most_runs = | team1_ODIs_most_wickets = | team2_ODIs_most_wickets = | player_of_ODI_series = | no_of_twenty20s = 3 | team1_twenty20s_won = | team2_twenty20s_won = | team1_twenty20s_most_runs = | team2_twenty20s_most_runs = | team1_twenty20s_most_wickets = | team2_twenty20s_most_wickets = | player_of_twenty20_series = }} [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ]] ऑक्टोबर २०२६ मध्ये [[भारतीय महिला क्रिकेट संघ]]ाविरुद्ध सामने खेळण्यासाठी [[भारत]]ाचा दौरा करणार आहे.<ref name=FTP>{{cite web | trans-title=महिलांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम | title=Women’s Future Tours Programme |url=https://images.icc-cricket.com/image/upload/prd/momiku5h9eyqzp5tohdb.pdf |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=४ नोव्हेंबर २०२४}}</ref> या दौऱ्यात तीन [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय |आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि तीन [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामन्यांचा समावेश असेल. <ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/india-to-host-zimbabwe-for-maiden-women-s-bilateral-series-1535578 | trans-title=भारत झिम्बाब्वेविरुद्ध महिलांची पहिली द्विपक्षीय मालिका आयोजित करणार | title=India to host Zimbabwe for maiden women's bilateral series |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> एकदिवसीय मालिका ही [[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] स्पर्धेचा भाग असेल. <ref name=FTP></ref> या दोन्ही संघांमधील ही पहिलीच द्विपक्षीय मालिका असेल. <ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/138673/india-women-to-host-zimbabwe-for-their-first-ever-bilateral-series | trans-title=भारतीय महिला संघ झिम्बाब्वेविरुद्धच्या आपल्या पहिल्यावहिल्या द्विपक्षीय मालिकेचे यजमानपद भूषवणार. | title=India women to host Zimbabwe for their first-ever bilateral series |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मे २०२६ मध्ये, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]]ाने (बीसीसीआय) या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web | trans-title= बीसीसीआयतर्फे भारतीय संघ (वरिष्ठ महिला), इंडिया 'अ' आणि भारत १९-वर्षांखालील यांच्या द्विपक्षीय मालिकांसाठीची ठिकाणे आणि वेळापत्रक जाहीर केले. | title=BCCI announces venues and fixtures for Team India (Senior Women), India A and India U19 bilateral series |url=https://www.bcci.tv/news/article/bcci-announces-venues-and-fixtures-for-team-india-senior-women-india-a-and-india-u19-bilateral-series |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:लेफ्ट;margin:auto" |- !colspan=2|{{crw|IND}} !colspan=2|{{crw|ZIM}} |- !आं.ए.दि.<ref>{{cite web | trans-title=झिम्बाब्वेविरुद्धच्या टी२० आणि एकदिवसीय मालिकेसाठी भारतीय महिला संघांची घोषणा | title=India women's squads for T20I and ODI series against Zimbabwe announced |url=https://www.bcci.tv/news/article/india-womens-squads-for-t20i-and-odi-series-against-zimbabwe-announced |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web | trans-title= मंधानाच्या नेतृत्वाखालील व्हाईट-बॉल संघांमध्ये प्रसाद, कलिता आणि नंदनी हे नवीन चेहरे. | title=Prasad, Kalita and Nandani the new faces in Mandhana-led white-ball sides |url=https://www.cricinfo.com/story/ind-vs-zim-niki-prasad-jintimani-kalita-nandani-sharma-the-new-faces-in-smriti-mandhana-led-white-ball-sides-1557351 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !आं.ए.दि. !आं.टी२० |- |- style="vertical-align:top" | * [[स्मृती मंधाना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[दीप्ती शर्मा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[ऋचा घोष]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[क्रांती गौड]] * [[तेजल हसबनीस]] * [[नंदनी शर्मा]] * [[प्रतिका रावल]] * [[यस्तिका भाटिया]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रेणुका सिंग]] * [[वैष्णवी शर्मा]] * [[शफाली वर्मा]] * [[श्री चरणी]] * [[सायली सातघरे]] * [[हरमनप्रीत कौर]] * [[हरलीन देओल]] | * [[स्मृती मंधाना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[शफाली वर्मा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * अनुष्का शर्मा * [[अरुंधती रेड्डी]] * [[ऋचा घोष]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[क्रांती गौड]] * [[गुणलन कमलिनी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जिंतीमणी कलिता]] * [[दीप्ती शर्मा]] * [[नंदनी शर्मा]] * निकी प्रसाद * [[प्रेमा रावत]] * [[मिन्नू मणी]] * [[श्री चरणी]] * [[हरमनप्रीत कौर]] | | |} ==आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका== ===१ला आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १६ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|ZIM}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535652.html धावफलक] | venue = [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] | umpires = | motm = | toss = | notes = }} ===२रा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|ZIM}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535653.html धावफलक] | venue = [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] | umpires = | motm = | toss = | notes = }} ===३रा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = २० ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|ZIM}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535654.html धावफलक] | venue = [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] | umpires = | motm = | toss = | notes = }} ==आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका== ===१ला आं.ए.दि.=== {{Single-innings cricket match | date = २३ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|ZIM}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535655.html धावफलक] | venue = [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ===२रा आं.ए.दि.=== {{Single-innings cricket match | date = २५ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|ZIM}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535656.html धावफलक] | venue = [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ===३रा आं.ए.दि.=== {{Single-innings cricket match | date = २८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|ZIM}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535657.html धावफलक] | venue = [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} == संदर्भयादी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/zimbabwe-women-in-india-2026-27-1535648 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} {{भारताचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}} {{२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद}} [[वर्ग:झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचे भारत दौरे|२०२६]] [[वर्ग:झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|भारत]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे भारत दौरे]] eqpc7fr32p70a5i2wumappiygtpnfc2 14 385170 2718364 2026-10-09T07:46:46Z Nitin.kunjir 4684 नवीन पान: * 2718364 wikitext text/x-wiki * q37hcqzkhu1rsia7lbtbi2g7lh7y9gh 2718365 2718364 2026-10-09T07:47:22Z Nitin.kunjir 4684 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2718365 wikitext text/x-wiki * [[वर्ग:झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे]] kly00t9a38q4irpz9ls4v82rx76yzaq 3 385171 2718377 2026-10-09T10:42:27Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2718377 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Mr Omkar Sanjay koli}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १६:१२, ९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) 4rr7khrd5scs9z6sskzn4wldufey0p7 0 385172 2718378 2026-10-09T10:42:33Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1284797451|Eighteenth Amendment of the Constitution of India]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2718378 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''[[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाची]] अठरावी घटनादुरुस्ती''', जी अधिकृतपणे '''संविधान (अठरावी दुरुस्ती) अधिनियम, १९६६''' म्हणून ओळखली जाते. ह्या दुरुस्तीने संविधानाच्या अनुच्छेद ३ मध्ये दुरुस्ती करून त्या अनुच्छेदाच्या खंड (अ) ते (इ) मधील "राज्य" या संज्ञेमध्ये "केंद्रशासित प्रदेशांचा" समावेश होतो हे स्पष्ट केले. त्यात आणखी एक "स्पष्टीकरण" जोडण्यात आले की, कलम (अ) अन्वये संसदेला प्रदान केलेल्या अधिकारात, कोणत्याही राज्याचा किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा भाग दुसऱ्या कोणत्याही राज्यात किंवा केंद्रशासित प्रदेशात विलीन करून नवीन राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेश तयार करणे वा त्यांचे नाव बदलणे हे अधिकार देखील समाविष्ट आहे.{{भारताचे संविधान}}हे विधेयक ९ मे १९६६ रोजी तत्कालीन गृह मंत्रालयाचे राज्यमंत्री जयसुखलाल हाथी यांनी [[लोकसभा|लोकसभेत]] सादर केले होते. तथापि, १६ मे १९६६ रोजी विधेयकावर विचार करण्याचा प्रस्ताव लोकसभेत आवश्यक बहुमत मिळवू शकला नाही. विधेयकात प्रस्तावित केलेल्या दुरुस्त्या नंतर ''संविधान (विसावी दुरुस्ती) विधेयक, १९६६'' मध्ये समाविष्ट करण्यात आल्या. पण दोन्ही विधेयकांमध्ये अगदी सारखाच मजकूर होता. १० ऑगस्ट १९६६ रोजी लोकसभेत या विधेयकावर चर्चा झाली आणि कलम १ मध्ये फक्त एक औपचारिक दुरुस्ती करून, संक्षिप्त शीर्षक बदलून "संविधान (अठरावी दुरुस्ती) अधिनियम" असे ठेवून ते मंजूर करण्यात आले. लोकसभेने मंजूर केलेले विधेयक, २४ ऑगस्टला [[राज्यसभा|राज्यसभेत]] विचारात घेऊन मंजूर करण्यात आले.<ref name="Constitution Amendment in India">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=4yp0yhzdKWIC|title=Constitution Amendment in India|date=1 January 1995|publisher=Northern Book Centre|isbn=9788172110659|editor-last=R.C. Bhardwaj|edition=Sixth|location=New Delhi|pages=37–38;178;243;499|access-date=3 December 2013}}</ref> या विधेयकाला तत्कालीन राष्ट्रपती [[झाकिर हुसेन]] यांची २७ ऑगस्ट १९६६ रोजी संमती मिळाली आणि ते त्याच दिवशी अंमलात आले.<ref name="Constitution Amendment in India" /> २९ ऑगस्ट १९६६ रोजी ''[[भारतीय राजपत्र|<nowiki/>'द गॅझेट ऑफ इंडिया'मध्ये]]'' याची अधिसूचना प्रसिद्ध झाली.<ref name="Lok Sabha Secretariat2">{{cite web|url=http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|title=Constitution Amendment in India|work=Lok Sabha Secretariat|page=87|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203013122/http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|archive-date=3 December 2013|access-date=2 December 2013}} {{PD-notice}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय संविधानातील घटनादुरुस्त्या]] [[वर्ग:इंदिरा गांधी]] [[वर्ग:१९६६ मधील भारत]] 3ouydyho8boyi5c43z784k9ciy7txrp 2718379 2718378 2026-10-09T10:43:36Z Dharmadhyaksha 28394 2718379 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{भारताचे संविधान}} '''[[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाची]] अठरावी घटनादुरुस्ती''', जी अधिकृतपणे '''संविधान (अठरावी दुरुस्ती) अधिनियम, १९६६''' म्हणून ओळखली जाते. ह्या दुरुस्तीने संविधानाच्या अनुच्छेद ३ मध्ये दुरुस्ती करून त्या अनुच्छेदाच्या खंड (अ) ते (इ) मधील "राज्य" या संज्ञेमध्ये "केंद्रशासित प्रदेशांचा" समावेश होतो हे स्पष्ट केले. त्यात आणखी एक "स्पष्टीकरण" जोडण्यात आले की, कलम (अ) अन्वये संसदेला प्रदान केलेल्या अधिकारात, कोणत्याही राज्याचा किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा भाग दुसऱ्या कोणत्याही राज्यात किंवा केंद्रशासित प्रदेशात विलीन करून नवीन राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेश तयार करणे वा त्यांचे नाव बदलणे हे अधिकार देखील समाविष्ट आहे. हे विधेयक ९ मे १९६६ रोजी तत्कालीन गृह मंत्रालयाचे राज्यमंत्री [[जयसुखलाल हाथी]] यांनी [[लोकसभा|लोकसभेत]] सादर केले होते. तथापि, १६ मे १९६६ रोजी विधेयकावर विचार करण्याचा प्रस्ताव लोकसभेत आवश्यक बहुमत मिळवू शकला नाही. विधेयकात प्रस्तावित केलेल्या दुरुस्त्या नंतर ''संविधान (विसावी दुरुस्ती) विधेयक, १९६६'' मध्ये समाविष्ट करण्यात आल्या. पण दोन्ही विधेयकांमध्ये अगदी सारखाच मजकूर होता. १० ऑगस्ट १९६६ रोजी लोकसभेत या विधेयकावर चर्चा झाली आणि कलम १ मध्ये फक्त एक औपचारिक दुरुस्ती करून, संक्षिप्त शीर्षक बदलून "संविधान (अठरावी दुरुस्ती) अधिनियम" असे ठेवून ते मंजूर करण्यात आले. लोकसभेने मंजूर केलेले विधेयक, २४ ऑगस्टला [[राज्यसभा|राज्यसभेत]] विचारात घेऊन मंजूर करण्यात आले.<ref name="Constitution Amendment in India">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=4yp0yhzdKWIC|title=Constitution Amendment in India|date=1 January 1995|publisher=Northern Book Centre|isbn=9788172110659|editor-last=R.C. Bhardwaj|edition=Sixth|location=New Delhi|pages=37–38;178;243;499|access-date=3 December 2013}}</ref> या विधेयकाला तत्कालीन राष्ट्रपती [[झाकिर हुसेन]] यांची २७ ऑगस्ट १९६६ रोजी संमती मिळाली आणि ते त्याच दिवशी अंमलात आले.<ref name="Constitution Amendment in India" /> २९ ऑगस्ट १९६६ रोजी ''[[भारतीय राजपत्र|<nowiki/>'द गॅझेट ऑफ इंडिया'मध्ये]]'' याची अधिसूचना प्रसिद्ध झाली.<ref name="Lok Sabha Secretariat2">{{cite web|url=http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|title=Constitution Amendment in India|work=Lok Sabha Secretariat|page=87|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203013122/http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|archive-date=3 December 2013|access-date=2 December 2013}} {{PD-notice}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय संविधानातील घटनादुरुस्त्या]] [[वर्ग:इंदिरा गांधी]] [[वर्ग:१९६६ मधील भारत]] i42qunjct598jo3f72v583wlb4eze44 14 385173 2718380 2026-10-09T10:45:37Z Dharmadhyaksha 28394 नवीन पान: [[वर्ग:इ.स. १९६६]] [[वर्ग:वर्षानुसार भारत]] 2718380 wikitext text/x-wiki [[वर्ग:इ.स. १९६६]] [[वर्ग:वर्षानुसार भारत]] 8snx315fmsevch00gdvr91fkn48nctx 0 385174 2718381 2026-10-09T10:46:43Z Nitin.kunjir 4684 नवीन पान: {{Infobox cricket series | series = २०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका | image = | date = १७ – २३ ऑक्टोबर २०२६ | place = [[संयुक्त अरब अमिराती]] | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|AFG|२०१३}} | team2 = {{cr|BAN}} | team3 = {{cr|ZIM}} | captain1 = [[रहमत शाह]] | captain2 = | captain3 = | runs1 = | runs... 2718381 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका | image = | date = १७ – २३ ऑक्टोबर २०२६ | place = [[संयुक्त अरब अमिराती]] | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|AFG|२०१३}} | team2 = {{cr|BAN}} | team3 = {{cr|ZIM}} | captain1 = [[रहमत शाह]] | captain2 = | captain3 = | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = | next = }} '''२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका''' ही ऑक्टोबर २०२६ मध्ये [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे होणारी एक क्रिकेट स्पर्धा आहे. ही [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान]], [[बांगलादेश क्रिकेट संघ |बांगलादेश]] आणि [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी मालिका असेल.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/140105/afghanistan-to-host-zimbabwe-bangladesh-in-odi-tri-series | trans-title= अफगाणिस्तान झिम्बाब्वे आणि बांगलादेशसोबतच्या एकदिवसीय तिरंगी मालिकेचे यजमानपद भूषवणार | title=Afghanistan to host Zimbabwe, Bangladesh in ODI tri-series |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/afghanistan-to-host-bangladesh-and-zimbabwe-in-the-uae-in-three-format-home-season-1553233 | trans-title= अफगाणिस्तान संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये बांगलादेश आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार, घरच्या मैदानावर तीन फॉरमॅटचा हंगाम खेळवला जाईल. | title=Afghanistan to host Bangladesh and Zimbabwe in the UAE in three-format home season |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सप्टेंबर २०२६ मध्ये, अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]]ाने या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले. <ref>{{cite web|url=https://acb.af/en-US/post/afghanistan-to-host-bangladesh-and-zimbabwe-for-multi-format-series-in-uae | trans-title= अफगाणिस्तान संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये बांगलादेश आणि झिम्बाब्वेविरुद्ध बहू- प्रारूप मालिकेचे आयोजन करणार. | title=Afghanistan to Host Bangladesh and Zimbabwe for Multi-Format Series in UAE |work=[[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/afghanistan-announce-multi-format-series-against-bangladesh-and-zimbabwe | trans-title= अफगाणिस्तानकडून बांगलादेश आणि झिम्बाब्वेविरुद्धच्या बहु-प्रारूप मालिकेची घोषणा. | title=Afghanistan announce multi-format series against Bangladesh and Zimbabwe |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap; margin:auto" |- !{{cr|AFG|२०१३}}<ref>{{cite web |url=https://acb.af/en-US/post/acb-names-squads-for-bangladesh-and-zimbabwe-series | trans-title= बांगलादेश आणि झिम्बाब्वे मालिकेसाठी एसीबीने संघांची घोषणा केली. | title=ACB Names Squads for Bangladesh and Zimbabwe Series |work=[[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |date=१ ऑक्टोबर २०२६ |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !{{cr|BAN}} !{{cr|ZIM}} |- |valign="top"| * [[रहमत शाह]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[रहमानुल्लाह गुरबाझ]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अझमतुल्लाह ओमरझाई]] * [[अल्लाह मोहम्मद गझनफर]] * [[इक्राम अलिखिल]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[इब्राहिम झद्रान]] * [[झियाउर रहमान]] * [[नांग्यालाय खरोटी]] * [[फझलहक फारूखी]] * [[बिलाल सामी]] * [[मोहम्मद नबी]] * [[यामीन अहमदझाई]] * [[राशिद खान]] * [[सेदीकुल्लाह अटल]] * [[हशमतुल्ला शाहिदी]] |valign="top"| |valign="top"| |} ==साखळी सामने== === गुणफलक === <section begin="PTS" /> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-<--style="background:#cfc;"--> | १ || style="text-align:left" | {{Cr|AFG|२०१३}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |- | २ || style="text-align:left" | {{Cr|ZIM}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |- | ३ || style="text-align:left" | {{Cr|BAN}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |} स्रोत: [https://www.cricinfo.com/series/uae-odi-tri-series-2026-27-1555109 ईएसपीएन क्रिकइन्फो]<br> <section end="PTS" /> ===सामने=== ====१ला आं.ए.दि.==== {{Single-innings cricket match | date = १७ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|ZIM}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555117.html धावफलक] | venue = [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] | umpires = | toss = | rain = }} ====२रा आं.ए.दि.==== {{Single-innings cricket match | date = १९ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|AFG|२०१३}} | team2 = {{cr|ZIM}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555118.html धावफलक] | venue = [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] | umpires = | toss = | rain = }} ====३रा आं.ए.दि.==== {{Single-innings cricket match | date = २१ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|AFG|२०१३}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]] | umpires = | toss = | rain = }} ==अंतिम सामना== {{Single-innings cricket match | date = २३ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०४:०० | daynight = | team1 = TBD | team2 = TBD | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1556871.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]] | umpires = | toss = | rain = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/uae-odi-tri-series-2026-27-1555109 Series home] at [[क्रिकइन्फो]] {{अफगाणिस्तानचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} 1k0fz14x87wo0nyxi9wi48ta4ckxphw 0 385175 2718387 2026-10-09T11:28:53Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1375942614|Nineteenth Amendment of the Constitution of India]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2718387 wikitext text/x-wiki '''[[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाची]] एकोणिसावी घटनादुरुस्ती''', ही अधिकृतपणे '''संविधान (एकोणिसावी घटनादुरुस्ती) अधिनियम, १९६६''' म्हणून ओळखली जाते. ह्या दुरुस्तीने भारतातील निवडणूक न्यायाधिकरणे रद्द केली आणि [[भारतामधील उच्च न्यायालयांची यादी|उच्च न्यायालयांना]] निवडणूक याचिकांवर सुनावणी घेण्यास सक्षम केले. याने संविधानाच्या अनुच्छेद ३२४ च्या खंड (१) मध्ये सुधारणा केली, ज्यामध्ये निवडणुकांचे पर्यवेक्षण, निर्देशन आणि नियंत्रण करण्याचे अधिकार निवडणूक आयोगाकडे सोपवण्याची तरतूद आहे. १९ व्या घटनादुरुस्तीने "संसदेच्या आणि राज्यांच्या विधानमंडळांच्या निवडणुकांमधून किंवा त्यांच्याशी संबंधित उद्भवणाऱ्या शंका आणि विवादांवर निर्णय घेण्यासाठी निवडणूक न्यायाधिकरणांची नियुक्ती करण्याच्या" अधिकाराशी संबंधित तरतूद काढून टाकली. आता, लोकप्रतिनिधित्व अधिनियम, १९५१ मध्ये दुरुस्ती करून, निवडणूक न्यायाधिकरणांऐवजी उच्च न्यायालयांमार्फत निवडणूक याचिकांची सुनावणी करण्याची तरतूद करण्यात आली. ''संविधान (एकोणिसावी दुरुस्ती) अधिनियम, १९६६ हा'' २९ ऑगस्ट १९६६ रोजी लोकसभेत सादर करण्यात आला. तत्कालीन कायदामंत्री [[गोपाल स्वरूप पाठक]] यांनी हे विधेयक सादर केले. ह्याद्वारे संविधानाच्या कलम ३२४ मध्ये दुरुस्ती करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला होता. अनुच्छेद ३२४ मध्ये निवडणुकांचे पर्यवेक्षण, निर्देशन आणि नियंत्रण करण्याचे अधिकार निवडणूक आयोगाकडे सोपवण्याची तरतूद आहे.<ref name="Constitution Amendment in India">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=4yp0yhzdKWIC|title=Constitution Amendment in India|date=1 January 1995|publisher=Northern Book Centre|isbn=9788172110659|editor-last=R.C. Bhardwaj|edition=Sixth|location=New Delhi|pages=37–38;178;243;499|access-date=3 December 2013}}</ref>{{भारताचे संविधान}}या विधेयकावर लोकसभेत ८, ९, १० आणि २२ नोव्हेंबर रोजी चर्चा झाली आणि २२ नोव्हेंबर १९६६ रोजी, कलम १ मध्ये केवळ औपचारिक दुरुस्ती करून ते मंजूर करण्यात आले. ३० नोव्हेंबर १९६६ रोजी ते राज्यसभेत विचारात घेऊन मंजूर करण्यात आले.<ref name="Constitution Amendment in India" /> या विधेयकाला तत्कालीन राष्ट्रपती [[झाकिर हुसेन]] यांनी ११ डिसेंबर १९६६ रोजी संमती दिली.<ref name="Constitution Amendment in India" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.constitution.org/cons/india/amendment.htm|title=The Constitution (Amendment) Acts|publisher=Constitution.org|access-date=2013-12-01}}</ref> ते त्याच तारखेला अंमलात आले आणि ''[[भारतीय राजपत्र|<nowiki/>'द गॅझेट ऑफ इंडिया'मध्ये]]'' अधिसूचित करण्यात आले. <ref name="Lok Sabha Secretariat">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|title=Constitution Amendment in India|website=Lok Sabha Secretariat|page=87|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203013122/http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|archive-date=3 December 2013|access-date=2 December 2013}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय संविधानातील घटनादुरुस्त्या]] [[वर्ग:१९६६ मधील भारत]] [[वर्ग:इंदिरा गांधी]] ok11grqe7v92uvl9dbgp27ydzgjkk5r 2718388 2718387 2026-10-09T11:28:54Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य दीर्घ वेलांटी ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य दीर्घ वेलांटी|अधिक माहिती]]) 2718388 wikitext text/x-wiki '''[[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाची]] एकोणिसावी घटनादुरुस्ती''', ही अधिकृतपणे '''संविधान (एकोणिसावी घटनादुरुस्ती) अधिनियम, १९६६''' म्हणून ओळखली जाते. ह्या दुरुस्तीने भारतातील निवडणूक न्यायाधीकरणे रद्द केली आणि [[भारतामधील उच्च न्यायालयांची यादी|उच्च न्यायालयांना]] निवडणूक याचिकांवर सुनावणी घेण्यास सक्षम केले. याने संविधानाच्या अनुच्छेद ३२४ च्या खंड (१) मध्ये सुधारणा केली, ज्यामध्ये निवडणुकांचे पर्यवेक्षण, निर्देशन आणि नियंत्रण करण्याचे अधिकार निवडणूक आयोगाकडे सोपवण्याची तरतूद आहे. १९ व्या घटनादुरुस्तीने "संसदेच्या आणि राज्यांच्या विधानमंडळांच्या निवडणुकांमधून किंवा त्यांच्याशी संबंधित उद्भवणाऱ्या शंका आणि विवादांवर निर्णय घेण्यासाठी निवडणूक न्यायाधीकरणांची नियुक्ती करण्याच्या" अधिकाराशी संबंधित तरतूद काढून टाकली. आता, लोकप्रतिनिधित्व अधिनियम, १९५१ मध्ये दुरुस्ती करून, निवडणूक न्यायाधीकरणांऐवजी उच्च न्यायालयांमार्फत निवडणूक याचिकांची सुनावणी करण्याची तरतूद करण्यात आली. ''संविधान (एकोणिसावी दुरुस्ती) अधिनियम, १९६६ हा'' २९ ऑगस्ट १९६६ रोजी लोकसभेत सादर करण्यात आला. तत्कालीन कायदामंत्री [[गोपाल स्वरूप पाठक]] यांनी हे विधेयक सादर केले. ह्याद्वारे संविधानाच्या कलम ३२४ मध्ये दुरुस्ती करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला होता. अनुच्छेद ३२४ मध्ये निवडणुकांचे पर्यवेक्षण, निर्देशन आणि नियंत्रण करण्याचे अधिकार निवडणूक आयोगाकडे सोपवण्याची तरतूद आहे.<ref name="Constitution Amendment in India">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=4yp0yhzdKWIC|title=Constitution Amendment in India|date=1 January 1995|publisher=Northern Book Centre|isbn=9788172110659|editor-last=R.C. Bhardwaj|edition=Sixth|location=New Delhi|pages=37–38;178;243;499|access-date=3 December 2013}}</ref>{{भारताचे संविधान}}या विधेयकावर लोकसभेत ८, ९, १० आणि २२ नोव्हेंबर रोजी चर्चा झाली आणि २२ नोव्हेंबर १९६६ रोजी, कलम १ मध्ये केवळ औपचारिक दुरुस्ती करून ते मंजूर करण्यात आले. ३० नोव्हेंबर १९६६ रोजी ते राज्यसभेत विचारात घेऊन मंजूर करण्यात आले.<ref name="Constitution Amendment in India" /> या विधेयकाला तत्कालीन राष्ट्रपती [[झाकिर हुसेन]] यांनी ११ डिसेंबर १९६६ रोजी संमती दिली.<ref name="Constitution Amendment in India" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.constitution.org/cons/india/amendment.htm|title=The Constitution (Amendment) Acts|publisher=Constitution.org|access-date=2013-12-01}}</ref> ते त्याच तारखेला अंमलात आले आणि ''[[भारतीय राजपत्र|<nowiki/>'द गॅझेट ऑफ इंडिया'मध्ये]]'' अधिसूचित करण्यात आले. <ref name="Lok Sabha Secretariat">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|title=Constitution Amendment in India|website=Lok Sabha Secretariat|page=87|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203013122/http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|archive-date=3 December 2013|access-date=2 December 2013}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय संविधानातील घटनादुरुस्त्या]] [[वर्ग:१९६६ मधील भारत]] [[वर्ग:इंदिरा गांधी]] kf1stf4skww4km9d59or0yfexb2zkb3 2718389 2718388 2026-10-09T11:33:25Z Dharmadhyaksha 28394 2718389 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} {{भारताचे संविधान}} '''[[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाची]] एकोणिसावी घटनादुरुस्ती''', ही अधिकृतपणे '''संविधान (एकोणिसावी घटनादुरुस्ती) अधिनियम, १९६६''' म्हणून ओळखली जाते. ह्या दुरुस्तीने भारतातील निवडणूक न्यायाधीकरणे रद्द केली आणि [[भारतामधील उच्च न्यायालयांची यादी|उच्च न्यायालयांना]] निवडणूक याचिकांवर सुनावणी घेण्यास सक्षम केले. याने संविधानाच्या अनुच्छेद ३२४ च्या खंड (१) मध्ये सुधारणा केली, ज्यामध्ये निवडणुकांचे पर्यवेक्षण, निर्देशन आणि नियंत्रण करण्याचे अधिकार निवडणूक आयोगाकडे सोपवण्याची तरतूद आहे. १९ व्या घटनादुरुस्तीने "संसदेच्या आणि राज्यांच्या विधानमंडळांच्या निवडणुकांमधून किंवा त्यांच्याशी संबंधित उद्भवणाऱ्या शंका आणि विवादांवर निर्णय घेण्यासाठी निवडणूक न्यायाधीकरणांची नियुक्ती करण्याच्या" अधिकाराशी संबंधित तरतूद काढून टाकली. आता, लोकप्रतिनिधित्व अधिनियम, १९५१ मध्ये दुरुस्ती करून, निवडणूक न्यायाधीकरणांऐवजी उच्च न्यायालयांमार्फत निवडणूक याचिकांची सुनावणी करण्याची तरतूद करण्यात आली. ''संविधान (एकोणिसावी दुरुस्ती) अधिनियम, १९६६ हा'' २९ ऑगस्ट १९६६ रोजी लोकसभेत सादर करण्यात आला. तत्कालीन कायदामंत्री [[गोपाल स्वरूप पाठक]] यांनी हे विधेयक सादर केले. ह्याद्वारे संविधानाच्या कलम ३२४ मध्ये दुरुस्ती करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला होता. अनुच्छेद ३२४ मध्ये निवडणुकांचे पर्यवेक्षण, निर्देशन आणि नियंत्रण करण्याचे अधिकार निवडणूक आयोगाकडे सोपवण्याची तरतूद आहे.<ref name="Constitution Amendment in India">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=4yp0yhzdKWIC|title=Constitution Amendment in India|date=1 January 1995|publisher=Northern Book Centre|isbn=9788172110659|editor-last=R.C. Bhardwaj|edition=Sixth|location=New Delhi|pages=37–38;178;243;499|access-date=3 December 2013}}</ref> या विधेयकावर लोकसभेत ८, ९, १० आणि २२ नोव्हेंबर रोजी चर्चा झाली आणि २२ नोव्हेंबर १९६६ रोजी, कलम १ मध्ये केवळ औपचारिक दुरुस्ती करून ते मंजूर करण्यात आले. ३० नोव्हेंबर १९६६ रोजी ते राज्यसभेत विचारात घेऊन मंजूर करण्यात आले.<ref name="Constitution Amendment in India" /> या विधेयकाला तत्कालीन राष्ट्रपती [[झाकिर हुसेन]] यांनी ११ डिसेंबर १९६६ रोजी संमती दिली.<ref name="Constitution Amendment in India" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.constitution.org/cons/india/amendment.htm|title=The Constitution (Amendment) Acts|publisher=Constitution.org|access-date=2013-12-01}}</ref> ते त्याच तारखेला अंमलात आले आणि ''[[भारतीय राजपत्र|<nowiki/>'द गॅझेट ऑफ इंडिया'मध्ये]]'' अधिसूचित करण्यात आले. <ref name="Lok Sabha Secretariat">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|title=Constitution Amendment in India|website=Lok Sabha Secretariat|page=87|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203013122/http://164.100.47.134/intranet/CAI/2.pdf|archive-date=3 December 2013|access-date=2 December 2013}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय संविधानातील घटनादुरुस्त्या]] [[वर्ग:१९६६ मधील भारत]] [[वर्ग:इंदिरा गांधी]] sq32ouu4zz4dmxytcfwwc1ciadqois6