विकिपीडिया mrwiki https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा मसुदा मसुदा चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 0 2465 2723085 2704917 2026-10-19T09:44:57Z Vishnu888 82059 /* */ आंतरराष्ट्रीय संस्कृत वर्णमाला लिप्यंतरण 2723085 wikitext text/x-wiki {{मुखपृष्ठ सदर टीप |तारीख = १३ ऑक्टोबर |वर्ष = २०१७ }} [[चित्र:Woman_lighting_the_candles_for_the_Festival_of_Lights_in_India_(cropped).jpg|इवलेसे|दिवाळी उत्सवासाठी दिवे लावणारी महिला]] '''दिवाळी''' किंवा '''दीपावली''' ([[आंतरराष्ट्रीय संस्कृत वर्णमाला लिप्यंतरण|IAST]]: Dīpāvalī) हा प्रकाशाचा [[हिंदू सण]] आहे, जो इतर रुपांत इतर [[भारतीय धर्म|भारतीय धर्मांमध्येही]] साजरा केला जातो. "अंधारावर प्रकाशाचा, वाईटावर चांगल्याचा आणि अज्ञानावर ज्ञानाच्या विजयाचे" प्रतीक म्हणून या सणाला ओळखतात.<ref name="Heiligman31">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=rdTJJEQsDHoC&pg=PA31|title=Celebrate Diwali|last=Vasudha Narayanan|last2=Deborah Heiligman|publisher=National Geographic Society|year=2008|isbn=978-1-4263-0291-6|page=31|quote=All the stories associated with Deepavali, however, speak of the joy connected with the victory of light over darkness, knowledge over ignorance, and good over evil.|access-date=14 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102023011/https://books.google.com/books?id=rdTJJEQsDHoC&pg=PA31|archive-date=2 January 2017}}</ref><ref name="htoday">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=yTiPAQAAQBAJ&pg=PA78|title=Musical Performance in the Diaspora|last=Tina K Ramnarine|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-1-317-96956-3|page=78|quote=Light, in the form of candles and lamps, is a crucial part of Diwali, representing the triumph of light over darkness, goodness over evil and hope for the future.|access-date=14 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102013829/https://books.google.com/books?id=yTiPAQAAQBAJ&pg=PA78|archive-date=2 January 2017}}</ref><ref name="ReferenceA">Jean Mead, ''How and why Do Hindus Celebrate Divali?''</ref> <ref name="melton252">{{Harvard citation no brackets|Constance Jones|2011}}</ref> हिंदू [[चांद्रमास|चंद्रमास]] [[आश्विन]] (अमंता परंपरेनुसार) आणि [[कार्तिक]] या महिन्यांत म्हणजे [[सप्टेंबर]] आणि [[नोव्हेंबर]]च्या मध्यात दिवाळी साजरी केली जाते.<ref name="OED-Diwali">''The New Oxford Dictionary of English'' (1998) {{ISBN|978-0-19-861263-6}} – p. 540 "'''Diwali''' /dɪwɑːli/ (also '''Diwali''') '''noun''' a Hindu festival with lights...".</ref><ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/166786/Diwali Diwali] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150501153023/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/166786/Diwali}} ''Encyclopædia Britannica'' (2009)</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/life-style/diwali-2020-date-in-india-when-is-diwali-in-2020-7013223/|title=Diwali 2020 Date in India: When is Diwali in 2020?|date=11 November 2020|website=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201116074618/https://indianexpress.com/article/lifestyle/life-style/diwali-2020-date-in-india-when-is-diwali-in-2020-7013223/|archive-date=16 November 2020|access-date=2020-11-13}}</ref> हा उत्सव साधारणपणे पाच ते सहा दिवस चालतो.<ref name=":2">{{स्रोत पुस्तक|title=Food, Feasts, and Faith: An Encyclopedia of Food Culture in World Religions [2 volumes]|last=Fieldhouse|first=Paul|date=2017-04-17|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-412-4|pages=150|language=en}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Religious Studies: Made Simple|last=Stent|first=David|date=2013-10-22|publisher=Elsevier|isbn=978-1-4831-8320-6|pages=137|language=en}}</ref> विविध धार्मिक कार्यक्रम, देवता आणि व्यक्तिमत्त्वांशी दिवाळी जोडलेली आहे, जसे की [[राक्षस]] राजा [[रावण|रावणाचा]] पराभव करून [[राम]] आपली पत्नी [[सीता]] आणि भाऊ [[लक्ष्मण]] यांच्यासह अयोध्येत परतले. समृद्धीची देवी [[लक्ष्मी]] आणि बुद्धीची देवता आणि अडथळे दूर करणारा देव [[गणेश]] यांच्याशी देखील व्यापकपणे हा सण संबंधित आहे.<ref name="Suzanne Barchers 2013">Suzanne Barchers (2013).</ref> इतर प्रादेशिक परंपरा या सणाला [[विष्णू]], [[कृष्ण]], [[दुर्गा]], [[शिव]], [[काली]], [[हनुमान]], [[कुबेर]], [[यम]], यमी, [[धन्वंतरी]], किंवा [[विश्वकर्मा]] यांच्याशी जोडतात. प्रामुख्याने हिंदू सण असला तरी दिवाळीचे विविध प्रकार इतर धर्मांचे लोक देखील साजरे करतात.<ref name=":2" /> [[जैन]] लोक त्यांची स्वतःची दिवाळी पाळतात, जी [[वर्धमान महावीर|महावीरांच्या]] अंतिम मुक्तिचे प्रतीक आहे.<ref name="Sharma2006">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=wPPr9HdmnHcC&q=diwali+mahavira+527&pg=PA79|title=Fairs and Festivals of India|last=Sharma|first=S.P.|last2=Gupta|first2=Seema|publisher=Pustak Mahal|year=2006|isbn=978-81-223-0951-5|page=79|access-date=10 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126200725/https://books.google.com/books?id=wPPr9HdmnHcC&q=diwali+mahavira+527&pg=PA79|archive-date=26 January 2021}}</ref><ref name="N. Upadhye, Review 1982 pp. 231–232">{{जर्नल स्रोत|last=Upadhye|first=A.N.|date=Jan–Mar 1982|editor-last=Cohen|editor-first=Richard J.|title=Mahavira and His Teachings|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-american-oriental-society_january-march-1982_102_1/page/231|journal=Journal of the American Oriental Society|volume=102|issue=1|pages=231–232|doi=10.2307/601199|jstor=601199}}</ref> [[मुघल]] तुरुंगातून [[गुरू हरगोबिंद]] यांची सुटका झाल्याबद्दल [[शीख|शीख लोक]] बंदिछोर दिवस साजरा करतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=kJO1WIABhPQC&pg=PA23|title=Sikhism|last=Geoff Teece|publisher=Smart Apple Media|year=2005|isbn=978-1-58340-469-0|page=23|access-date=14 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102024403/https://books.google.com/books?id=kJO1WIABhPQC&pg=PA23|archive-date=2 January 2017}}</ref> नेवार [[बौद्ध]] हे इतर बौद्धांच्या विपरीत लक्ष्मीची पूजा करून दिवाळी साजरी करतात, तर [[पूर्व भारत]] आणि [[बांगलादेश|बांगलादेशातील]] हिंदू सामान्यतः देवी [[काली]]ची पूजा करून दिवाळी साजरी करतात.<ref name="MK72">McDermott and Kripal p.72</ref><ref name="diwaliBuddhist">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=whZ5kAPSwl8C&pg=PA118|title=Popular Buddhist Texts from Nepal: Narratives and Rituals of Newar Buddhism|author=Todd T. Lewis|date=7 September 2000|publisher=State University of New York Press|isbn=978-0-7914-9243-7|pages=118–119|access-date=14 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102030235/https://books.google.com/books?id=whZ5kAPSwl8C&pg=PA118|archive-date=2 January 2017|url-status=live}}</ref><ref name="Prem Saran 2012 175">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5-DfCgAAQBAJ&pg=PA175|title=Yoga, Bhoga and Ardhanariswara: Individuality, Wellbeing and Gender in Tantra|author=Prem Saran|publisher=[[Routledge]]|year=2012|isbn=978-1-136-51648-1|page=175|access-date=14 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102021020/https://books.google.com/books?id=5-DfCgAAQBAJ&pg=PA175|archive-date=2 January 2017|url-status=live}}</ref> [[चित्र:Sparkles_phuljhari_fireworks_on_DIWALI,_festival_of_lights.jpg|इवलेसे|फुलबाजी खेळणारी एक मुलगी]] या उत्सवादरम्यान लोक त्यांची घरे, मंदिरे आणि कार्यस्थळे ''दिवे'', मेणबत्त्या आणि कंदीलांनी प्रकाशित करतात.<ref name="melton2522">{{Harvard citation no brackets|Constance Jones|2011}}</ref> हिंदू उत्सवाच्या प्रत्येक दिवशी पहाटे तेलाने स्नान करतात.<ref name="YustJohnson2006">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=_dWh0l-iXHUC&pg=PA223|title=Nurturing Child and Adolescent Spirituality: Perspectives from the World's Religious Traditions|last=Karen-Marie Yust|last2=Aostre N. Johnson|last3=Sandy Eisenberg Sasso|publisher=Rowman & Littlefield|year=2006|isbn=978-0-7425-4463-5|pages=232–233|access-date=29 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20220110120611/https://books.google.com/books?id=_dWh0l-iXHUC&pg=PA223|archive-date=10 January 2022}}</ref> [[फटाके]] आणि ''[[रांगोळी]]च्या'' सजावटीसाठी देखील दिवाळी ओळखली जाते. मेजवानी आणि ''[[मिठाई]]'' हा या सणाचा मुख्य भाग आहे.<ref name="jgl">{{Harvard citation no brackets|James G. Lochtefeld|2002}}</ref> केवळ कुटुंबांसाठीच नव्हे तर समुदाय आणि<ref name="Suzanne Barchers 20132">Suzanne Barchers (2013).</ref> विशेषतः शहरी भागातील लोकांसाठी दिवाळी म्हणजे वार्षिक एकत्र येण्याचा कालावधी असतो. {{Sfn|Christopher H. Johnson|Simon Teuscher|David Warren Sabean|2011}} {{Sfn|Manju N. Shah|1995}} शहरांतील उद्यानांमध्ये संगीत आणि नृत्य सादरीकरणासह सामुदायिक मेळ्यांचे आयोजन केले जाते. {{Sfn|Paul Fieldhouse|2017}} काही हिंदू, जैन आणि शीख लोक सणासुदीच्या काळात जवळच्या आणि दूरच्या कुटुंबांना दिवाळी ग्रीटिंग कार्ड आणि [[भारतीय मिठाई]] पाठवतात. {{Sfn|Paul Fieldhouse|2017}} सणाचा आणखी एक पैलू म्हणजे पूर्वजांचे स्मरण.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=iczwAAAAQBAJ|title=Everyday Life in South Asia, Second Edition|last=Diane P. Mines|last2=Sarah E. Lamb|publisher=Indiana University Press|year=2010|isbn=978-0-253-01357-6|page=243|access-date=25 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20210702103809/https://books.google.com/books?id=iczwAAAAQBAJ|archive-date=2 July 2021}}</ref> हिंदू, शीख आणि जैन लोकांसाठी दिवाळी हा एक प्रमुख सांस्कृतिक कार्यक्रम आहे.<ref name="wsj">[https://web.archive.org/web/20130421024513/http://blogs.wsj.com/indiarealtime/2010/08/23/india-journal-tis-the-season-to-be-shopping/ India Journal: ‘Tis the Season to be Shopping] Devita Saraf, The Wall Street Journal (August 2010)</ref> दिवाळीच्या सणाचा मुख्य दिवस ([[लक्ष्मीपूजन|लक्ष्मीपूजनाचा]] दिवस) हा [[फिजी]],<ref>[http://www.fiji.gov.fj/Events/2016-FIJI-PUBLIC-HOLIDAYS.aspx Public Holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180916055429/http://www.fiji.gov.fj/Events/2016-FIJI-PUBLIC-HOLIDAYS.aspx}}, Government of Fiji</ref> [[गयाना]],<ref>[https://publicholidays.gy/ Public Holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019163247/https://publicholidays.gy/}}, Guyana</ref> [[भारत]], [[मलेशिया]],<ref>[http://www.hrdf.com.my/wps/portal/PSMB/MainEN/Resources/Public-Holiday Public Holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190305093432/http://www.hrdf.com.my/wps/portal/PSMB/MainEN/Resources/Public-Holiday}}, Government of Malaysia</ref> [[मॉरिशस]], [[म्यानमार]],<ref>[https://evisa.moip.gov.mm/public_holiday.aspx Public Holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180817060609/https://evisa.moip.gov.mm/public_holiday.aspx}}, Government of Myanmar</ref> [[नेपाळ]],<ref>[http://www.mos.com.np/holidaylist.php Public Holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019163545/http://www.mos.com.np/holidaylist.php}}, Government of Nepal</ref> [[पाकिस्तान]],<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/world/pakistan/Pakistan-parliament-adopts-resolution-for-Holi-Diwali-Easter-holidays/articleshow/51423609.cms Pakistan parliament adopts resolution for Holi, Diwali, Easter holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180306175436/https://timesofindia.indiatimes.com/world/pakistan/Pakistan-parliament-adopts-resolution-for-Holi-Diwali-Easter-holidays/articleshow/51423609.cms}}, The Times of India (16 March 2016)</ref> [[सिंगापूर]],<ref>[http://www.mom.gov.sg/newsroom/press-releases/2016/0405-singapore-public-holidays-2017 Public Gazetted Holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215719/http://www.mom.gov.sg/newsroom/press-releases/2016/0405-singapore-public-holidays-2017}}, Government of Singapore</ref> [[श्रीलंका]], [[सुरीनाम]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] येथे अधिकृत सुट्टीचा दिवस असतो.<ref>[https://www.ttconnect.gov.tt/gortt/portal/ttconnect/!ut/p/a1/jdDBDoIwDAbgp-FKC8tUvHFARUwMGBV2MWjmwCAjY4KPL3ozKNpbm-9P_hQYxMDKtMlFqnNZpsVzZ6NDENpIfYfgOkQH7ci3PKQBmY9JB5I3EM1nHfCotQh2BBH_y-OXcX_mN7yEPbBBtqQ90K_5AgM9lsBEIY-vnyRueSQTAUzxM1dcmTfVnTOtq3pqoIFt25pCSlFw8ySvBn6KZLLWEL9LqK7b-O5faNGs3AdjOzzp/dl5/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/gortt/wcm/connect/gortt+web+content/ttconnect/non-national/role/anationalabroad/generalinformation/official+public+holidays Official Public Holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210303062241/https://www.ttconnect.gov.tt/gortt/portal/ttconnect/!ut/p/a1/jdDBDoIwDAbgp-FKC8tUvHFARUwMGBV2MWjmwCAjY4KPL3ozKNpbm-9P_hQYxMDKtMlFqnNZpsVzZ6NDENpIfYfgOkQH7ci3PKQBmY9JB5I3EM1nHfCotQh2BBH_y-OXcX_mN7yEPbBBtqQ90K_5AgM9lsBEIY-vnyRueSQTAUzxM1dcmTfVnTOtq3pqoIFt25pCSlFw8ySvBn6KZLLWEL9LqK7b-O5faNGs3AdjOzzp/dl5/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/?WCM_GLOBAL_CONTEXT=%2Fgortt%2Fwcm%2Fconnect%2Fgortt+web+content%2Fttconnect%2Fnon-national%2Frole%2Fanationalabroad%2Fgeneralinformation%2Fofficial+public+holidays}}, Government of Trinidad & Tobago</ref> ==प्राचीनत्व== उपलब्ध पुराव्यांनुसार दिवाळी हा सण किमान तीन हजार वर्षे जुना आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=भारतीय संस्कृती कोष खंड चौथा (१९७३)|last=जोशी|first=महादेवशास्त्री|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> या सणाचा उगम फार प्राचीन काळी, आर्यांचे वास्तव्य उत्तर ध्रुव प्रदेशात होते, त्या काळातच झाला असा समज आहे. तथापि वैदिक काळात आश्विन महिन्यात शरद ऋतूचे औचित्य साधून आश्वयुजी किंवा आग्रयण यासारखे यज्ञ केले जात असत, ज्यांचा समावेश सात पाकयज्ञांमध्ये होतो. परंतु या धार्मिक आचारात दिवाळीचे प्राचीन संदर्भ सापडतात, असे नेमके म्हणता येतेच असे नाही, असे मत बी.के. गुप्ते यांनी आपल्या फोकलोअर ऑफ दिवाली या पुस्तकात मांडले आहे. काही लोकांची अशी श्रद्धा आहे की चौदा वर्षांचा वनवास संपवून [[राम]]चंद्र सीतेसह [[अयोध्येला]] परत आले. तो याच दिवसात.<ref name=":0" /> पण त्यावेळी त्याचे स्वरूप आजच्यापेक्षा खूपच भिन्न होते. प्राचीन काळी हा यक्षांचा उत्सव मानला जायचा. अंधार दूर करून प्रकाश निर्माण करणारा दीप मांगल्याचे प्रतीक मानला जातो. त्याच्या प्रकाशाने आपल्या जीवनातील अंधकार दूर व्हावा म्हणून हा दीपोत्सव साजरा केला जातो. पावसाळ्यातील समृद्धीच्या, आनंद उत्सवाचा, कृतज्ञतेचा हा सोहळा मानला जातो. या दिवसांत सायंकाळी दारात रांगोळ्या काढून पणत्या लावतात, घरांच्या दारात आकाशदिवे लावले जातात. महाराष्ट्रात व इतर ठिकाणी लहान मुले या काळात मातीचा [[किल्ला]] तयार करतात. त्यावर मातीची खेळणी मांडतात. धान्य पेरतात. यामागची परंपरा कशी व केव्हा सुरू झाली याची नोंद नाही. [[चित्र:दिवाळीतील तयार किल्ले प्रतिकृती विक्री.jpg|दिवाळी किल्ले प्रतिकृती|विनाचौकट]] [[चित्र:Forts for diwali.jpg|दिवाळीसाठी किल्ल्यांची विक्री, पुणे, महाराष्ट्र]] [[चित्र:Forts for diwali.jpg|दिवाळीसाठी किल्ल्यांची आकर्षक मांडणी]] == शब्दउत्पत्ती आणि दीपावलीची विविध नावे == [[चित्र:Decorative_items_1.jpg|अल्ट=दिवाळीसाठी सजावटीच्या वस्तूंची दुकानात मांडणी|उजवे]] दिवाळी या सणाला दीपावली असे देखील म्हणले जाते. '''दीपावली''' या शब्दाची उत्पत्ती संस्कृत मधील दोन शब्दांच्या उच्चाराने झाली. "दीप" म्हणजे "दिवा" आणि "आवली" म्हणजेच "ओळ". याचा संपूर्ण अर्थ पाहिला तर '''दिव्यांची एका ओळीत केलेली रचना''' अर्थात '''दिवाळी'''. काही जण '''दिपवाळी''' असे देखील म्हणतात, पण शुद्ध शब्द हा दीपावली आहे. वेगवेगळ्या शब्द प्रयोगानुसार त्याचा उच्चार बदलतो. पण अर्थ एकच आहे. दीपावलीचे मूळचे नाव ''यक्षरात्री'' असे होते हे हेमचंद्राने नोंदवले आहे, तसेच [[वात्स्यायन|वात्स्यायना]]च्या कामसूत्रातही हेच नाव नोंदलेले आहे. [[नीलमत पुराण]] या ग्रंथात या सणास "दीपमाला" असे म्हणले आहे. कनोजाचा राजा [[हर्षवर्धन]] याने नागानंद नाटकात या सणाला "दीपप्रतिपदुत्सव" असे नाव दिले आहे. ज्योतिषरत्नमाला या ग्रंथात "दिवाळी" हा शब्द वापरला आहे.<ref name=":0" /> भविष्योत्तर पुराणात दिवाळीला "दीपालिका" म्हणले आहे, तसेच काल्विवेक या ग्रंथात तिचा उल्लेख "सुखरात्रि" असा येतो. व्रतप्रकाश नावाच्या ग्रंथात "सुख सुप्तिका" म्हणून दिवाळी ओळखली जाते.<ref name=":0" /> [[चित्र:Rangoli in goa.JPG|thumb|दीपावली रांगोळी]] ==दिवाळी या सणाचे दिवस== दिवाळीच्या प्रत्येक दिवसाचे महत्त्व विशेष आहे ते या प्रमाणे, ===वसुबारस=== {{मुख्य| वसुबारस}} [[चित्र:वसुबारस_पूजा.jpg|अल्ट=वसुबारस पूजा|इवलेसे|वसुबारस पूजा]] [[आश्विन कृष्ण द्वादशी]]स, म्हणजेच गोवत्सद्वादशीस, ''वसुबारस'' हा सण साजरा केला जातो. वसुबारस ह्याचा अर्थ-वसु म्हणजे द्रव्य (धन) त्यासाठी असलेली बारस म्हणजे [[द्वादशी]]. या दिवसाला गोवत्स द्वादशी असेही म्हणतात. भारताची संस्कृती [[कृषी|कृषिप्रधान]] असल्याने या दिवसाचे महत्त्व विशेष आहे. या दिवशी संध्याकाळी [[गाय|गाईची]] पाडसासह पूजा करतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=ienxrTPHzzwC&pg=PA160&dq=%E0%A4%B5%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjj9IL6tZneAhXKfH0KHbp5DJ4Q6AEIOzAD#v=onepage&q=%E0%A4%B5%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8&f=false|title=South Asian Folklore: An Encyclopedia : Afghanistan, Bangladesh, India, Nepal, Pakistan, Sri Lanka|last=Claus|first=Peter J.|last2=Diamond|first2=Sarah|last3=Mills|first3=Margaret Ann|date=2003|publisher=Taylor & Francis|isbn=9780415939195|language=en}}</ref> घरांत [[लक्ष्मी|लक्ष्मीचे]] आगमन व्हावे या हेतूनेही या दिवशी सवत्स [[गाय|धेनूची]] पूजा करण्याची पद्धत आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=YghGAQAAIAAJ&q=%E0%A4%B5%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8&dq=%E0%A4%B5%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjj9IL6tZneAhXKfH0KHbp5DJ4Q6AEISTAF|title=Amola ṭhevā, Hindū saṇa va sãskāra|last=Vāgha|first=Nirmalā Ha|date=1991|publisher=Morayā Prakāśana|language=mr}}</ref><ref name=":1">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=MAXXPPPEmyMC&pg=PA12&dq=vasubaras+in+diwali&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjL48fGtOnaAhWFnZQKHQjOAPIQ6AEIJjAA#v=onepage&q=vasubaras%20in%20diwali&f=false|title=Festivals of India|publisher=Vedic Quest|language=en}}</ref> ज्यांच्याकडे घरी गुरे, वासरे आहेत त्यांच्याकडे ह्या दिवशी पुरणाचा स्वयंपाक करतात. घरातील [[सवाष्ण]] बायका गाईच्या पायावर पाणी घालतात. नंतर हळद-कुंकू, फुले, अक्षता वाहून फुलांची माळ त्यांच्या गळ्यात घालतात. निरांजनाने ओवाळून [[केळ|केळीच्या]] पानावर [[पुरणपोळी]] वगैरे पदार्थ वाढून गाईला खाऊ घालतात. ह्या दिवसापासून अंगणात [[रांगोळी]] काढण्यास सुरुवात होते. पुष्कळ स्त्रियांचा या दिवशी उपवास असतो. ह्या दिवशी [[गहू]], [[मूग]] खात नाहीत. स्त्रिया [[बाजरी|बाजरीची]] [[भाकरी]] व [[गवार|गवारीच्या शेंगांची]] भाजी खाऊन उपवास सोडतात. आपल्या मुला-बाळांना चांगले आरोग्य मिळावे व सुख लाभावे म्हणून ही [[पूजा]] असते. [[चित्र:Diwali Diya.jpg|thumb|250px|दिवाळीतील पणत्यांची आरास]] === धनत्रयोदशी === {{मुख्य|धनत्रयोदशी }} [[आश्विन कृष्ण त्रयोदशी]]स ''धनत्रयोदशी'' हा सण साजरा केला जातो.<ref name=":1" /> धनत्रयोदशी या सणामागे एक मनोवेधक कथा आहे. कथित भविष्यवाणीप्रमाणे हेमा राजाचा पुत्र आपल्या सोळाव्या वर्षी मृत्युमुखी पडणार असतो. आपल्या पुत्राने जीवनाची सर्व सुखे उपभोगावीत म्हणून राजा व राणी त्याचे लग्न करतात. लग्नानंतर चौथा दिवस हा तो मृत्युमुखी पडण्याचा दिवस असतो. या रात्री त्याची पत्‍नी त्यास झोपू देत नाही. त्याच्या अवतीभवती [[सोने|सोन्या]]-[[चांदी|चांदीच्या]] मोहरा ठेवल्या जातात. महालाचे प्रवेशद्वारही असेच सोन्या-चांदीने भरून रोखले जाते. सर्व महालात मोठमोठ्या दिव्यांनी लखलखीत प्रकाश केला जातो. वेगवेगळी गाणी व गोष्टी सांगून पत्‍नी त्याला जागे ठेवते. जेव्हा [[यम]] राजकुमाराच्या खोलीत सर्परूपात प्रवेश करण्याचा प्रयत्‍न करतो तेव्हा त्याचे डोळे सोन्या-चांदीने दिपतात. या कारणास्तव, यम आपल्या जगात (यमलोकात) परततो. अशा प्रकारे राजकुमाराचे प्राण वाचतात अशी आख्यायिका आहे. म्हणूनच या दिवसास [[यम]]दीपदान असेही म्हणतात. या दिवशी सायंकाळी घराबाहेर दिवा लावून त्याच्या वातीचे टोक [[दक्षिण दिशा|दक्षिण दिशेस]] करतात. त्यानंतर त्या दिव्यास नमस्कार करतात. याने अपमृत्यू टळतो असा समज आहे. धनत्रयोदशीबद्दल अजून एक दंतकथा आहे. ती म्हणजे जेव्हा असुरांबरोबर [[इंद्र]]देव यांनी महर्षि दुर्वास यांच्या शाप निवारणाकरिता समुद्र मंथन केले, तेव्हा त्यातून देवी [[लक्ष्मी]] प्रगट झाली.तसेच समुद्र मंथनातून [[धन्वंतरी]] अमृतकुंभ बाहेर घेऊन आला. म्हणून [[धन्वंतरी]]चीही या दिवशी पूजा केली जाते. धन्वंतरी हा वैद्यराज असून त्याच्या हातातील कमंडलू अमृताने भरलेला असतो असे म्हणले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.japi.org/march_2015/003_lord_dhanvantari.pdf|title=Lord Dhanvantari|last=Pai-Dhuangat|first=|date=|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20150314233920/http://japi.org/march_2015/003_lord_dhanvantari.pdf|archive-date=2015-03-14|dead-url=|access-date=|url-status=dead}}</ref> आयुर्वेदाच्या दृष्टीने हा दिवस धन्वंतरी जयंतीचा आहे. वैद्य मंडळी या दिवशी धन्वंतरीची (देवांचा वैद्य) पूजा करतात. लोकांस प्रसाद म्हणून कडुनिंबाच्या पानांचे बारीक केलेले तुकडे व साखर असे लोकांना देतात. (याला तेलुगूमध्ये गुडोदकम् म्हणतात.) यात मोठा अर्थ आहे. धन्वंतरी हा अमृतत्त्व देणारा आहे, हे त्यातून प्रतीत होते. कडुनिंबाची पाच-सहा पाने जर रोज खाल्ली तर व्याधी होण्याचा संभव नाही, असे काहीजणांची समजूत आहे. कडुनिंबाचे एवढे महत्त्व आहे, म्हणून या दिवशी तोच धन्वंतरीचा प्रसाद म्हणून देण्यात येतो. या दिवशी वस्त्रालंकार खरेदी करणे शुभ मानतात. उपवास करून घरातले द्रव्य व अलंकार पेटीतून काढून ते साफसूफ करतात. कुबेर,विष्णू -लक्ष्मी, योगिनी, गणेश, नाग आणि द्रव्यनिधी यांची पूजा करून पायसाचा नैवेद्य दाखवितात.<ref name=":0"/> हा दिवस भारतात राष्ट्रीय आयुर्वेद दिवस म्हणूनही साजरा होतो. जैनधर्मीय या दिवसाला 'धन्य तेरस' वा 'ध्यान तेरस' म्हणतात. भगवान महावीर या दिवशी ३ऱ्या व ४थ्या ध्यानात जाण्यासाठी योगनिद्रेत गेले होते. तीन दिवसाच्या योगनिद्रेनंतर त्यांना दिवाळीच्या दिवशी निर्वाणप्राप्ती झाली. तेव्हापासून हा दिवस धन्य तेरस या नावाने प्रसिद्ध झाला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=MoGkDAAAQBAJ&pg=PT37&dq=diwali+in+jainism&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjg-LbNtenaAhUGU7wKHQDCAwcQ6AEILTAB#v=onepage&q=diwali%20in%20jainism&f=false|title=Diwali|last=Singh|first=Rina|date=2016-09-27|publisher=Orca Book Publishers|isbn=9781459810099|language=en}}</ref> === नरक चतुर्दशी === {{मुख्य|नरक चतुर्दशी}} [[चित्र:दीपोत्सव पुणे.jpg|thumb|दीपोत्सव पुणे]] आख्यायिका - नरक चतुर्दशी या सणाशी संबंधित नरकासुरवधाची आख्यायिका प्रचलित आहे. या दिवशी [[कृष्ण|कृष्णाने]] [[नरकासुर|नरकासुराचा]] वध करून प्रजेला त्याच्या जुलुमी राजवटीतून सोडवले. [[नरकासुर|नरकासुराने]] तप करून [[ब्रह्मदेव|ब्रह्मदेवाला]] प्रसन्न करून घेतले व अवध्यत्वाचा - म्हणजेच कुणाकडूनही वध होणार नाही - असा वर मागून घेतला. त्या वराच्या योगाने त्याने अनेक राजांना हरवून त्यांच्या कन्या व त्या राज्यांतील स्त्रियांचे अपहरण केले. नरकासुराने अश्या एकूण १६,१०० स्त्रियांना पळवून नेले व मणिपर्वतावर एक नगर वसवून त्यात त्यांना बंदी बनवून ठेवले. त्याने अगणित संपत्ती लुटली व अश्याच हावेपोटी त्याने देवमाता [[अदिती|अदितीची]] कुंडले व [[वरुण|वरुणाचे]] विशाल छ्त्रही बळकावले. त्याला मिळालेल्या वरामुळे तो देव, [[गंधर्व]] व [[मानव|मानवांना]] तापदायक झाला होता. अनेक गिरिदुर्गांनी वेढलेले प्राग्ज्योतिषपूर हे नगर त्याची राजधानी होती. ही राजधानी अनेक वेगवेगळ्या प्रकारच्या खंदकांनी, अग्नी, पाणी इत्यादींनी वेढलेली होती. या दुर्जय राजधानीवर कृष्णाने [[गरुड|गरुडावर]] स्वार होऊन चाल केली. कृष्णाने नरकासुराच्या देहाचे दोन तुकडे करत त्याचा वध केला. नरकासुरवधाने देवादिकांना, तसेच प्रजेला आनंद झाला. नरकासुराच्या बंदिवासातील कुमारिकांना त्यांचे स्वजन स्वीकारणार नाहीत, हे जाणून कृष्णाने या १६,१०० कन्यांसोबत विवाह केला व त्यांना सामाजिक प्रतिष्ठा मिळवून दिली. कृष्णाच्या पराक्रमाचे स्मरण म्हणून [[आश्विन कृष्ण चतुर्दशी]]स ''नरक चतुर्दशी'' हा सण साजरा केला जातो.<ref name=":1" /><ref>डॉ.काणे पांडुरंग वामन,धर्मशास्त्र का इतिहास, चतुर्थ भाग,१९७३</ref> नरकचतुर्दशीच्या दिवशी अलक्ष्मीचे पहाटे मर्दन करून आपल्यातील नरकरूपी पापवासनांचा नायनाट व अहंकाराचे उच्चाटन करायचे आहे. तेव्हाच आत्म्यावरील अहंचा पडदा दूर होऊन आत्मज्योत प्रकाशित होईल असा यामागील संकेत आहे. या दिवशी [[अभ्यंगस्नान|अभ्यंगस्नानाचे]] महत्त्व असते. सकाळी लवकर उठून, संपूर्ण शरीरास तेलाचे मर्दन करून, सुवासिक [[उटणे]] लावून, सूर्योदयापूर्वी केलेले स्नान म्हणजे अभ्यंगस्नान.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune-news/abhayagesanan-diwali-dawn-and-fragal/articleshow/66527522.cms|title=अभ्यंगस्नान, ‘दिवाळी पहाट’अन् फराळाचा आस्वाद|date=७ नोव्हेंबर २०१९|work=[[महाराष्ट्र टाइम्स]]|access-date=२३ ऑक्टोबर २०१९|archive-date=2019-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20191023071755/https://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune-news/abhayagesanan-diwali-dawn-and-fragal/articleshow/66527522.cms|url-status=dead}}</ref> या दिवशी पहाटे यमासाठी [[नरक चतुर्दशी|नरका]]त, म्हणजे आधुनिक परिभाषेत घरातील आदल्या दिवशी घासून पुसून स्वच्छ केलेल्या स्वच्छतागृहात पणती लावण्याची प्रथा आहे. वर्षक्रियाकौमुदी, धर्मसिंधु इ. ग्रंथांमध्ये सांगितले आहे की आश्विन कृष्ण चतुर्दशी आणि अमावास्येला संध्याकाळी लोकांनी आपल्या हातात मशाली घेऊन त्या आपल्या दिवंगत पूर्वजांसाठी दाखवाव्यात आणि प्रार्थना करावी.<ref>धर्मशास्त्राचा इतिहास, चौथा भाग, १९७३ (लेखक - डॉ. पां.वा. काणे)</ref> नरक चतुर्दशीच्या पहाटेपासून फटाके उडवायला सुरुवात होते, तिचा शेवट भाऊबीजेच्या रात्री होतो. त्यानंतर घरात उरलेले फटाके [[तुलसी विवाह|तुळशीच्या लग्नादिवशी]] उडवून संपवतात. === लक्ष्मीपूजन === {{मुख्य|लक्ष्मीपूजन}} [[चित्र:Lakshmi_idols_for_Lakshmipoojan_in_Diwali.jpg|अल्ट=लक्ष्मीपूजनासाठी लक्ष्मी मूर्ती विक्री|इवलेसे]] [[चित्र:MarigoldFlowers.jpg|अल्ट=लक्ष्मीपूजनासाठी झेंडूच्या फुलांची विक्री, सातारा, महाराष्ट्र|इवलेसे]] [[चित्र:SaliLahya.jpg|अल्ट=लक्ष्मीपूजनासाठी साळीच्या लाह्यांची विक्री|उजवे|विनाचौकट]] [[चित्र:Bhend_battase.jpg|अल्ट=लक्ष्मीपूजनासाठी भेंड-बत्तासे विक्री|उजवे|विनाचौकट]] आश्विन अमावास्येस ''लक्ष्मीपूजन'' केले जाते. या दिवशी प्रदोषकाळी (संध्याकाळी) लक्ष्मीचे पूजन केले जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=xb1xAgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=lakshmi+pooja+in+diwali&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiPwcTRtunaAhXEppQKHcgdAjwQ6AEIJjAA#v=onepage&q&f=false|title=Diwali|last=Murray|first=Julie|date=2014-01-01|publisher=ABDO Publishing Company|isbn=9781629680675|language=en}}</ref> [[लक्ष्मी]] ही फार चंचल असते असा समज आहे. त्यामुळे, शक्यतोवर हिंदू शास्त्राप्रमाणे लक्ष्मीपूजन हे, लक्ष्मी स्थिर रहावी म्हणून, स्थिर लग्नावर करतात. त्याने [[लक्ष्मी]] स्थिर राहते असा समज आहे. अनेक घरांत श्रीसूक्तपठणही केले जाते. व्यापारी लोकांचे हिशोबाचे नवीन वर्ष (विक्रमसंवत्) लक्ष्मीपूजनानंतर सुरू होते. या दिवशी सर्व अभ्यंग स्नान करतात. पाटावर रांगोळी काढून तांदूळ ठेवतात. त्यावर वाटी किंवा तबक ठेवतात. त्यात सोन्याचे दागिने, चांदीचा रुपया, दागिने ठेवून त्यांची पूजा करतात. महाराष्ट्रात लक्ष्मी पूजनाला भेंड, बत्तासे, साळीच्या लाह्यांचा नेवैद्य दाखवण्याची पद्धत आहे. हा दिवस व्यापारी लोक फार उत्साहात साजरा करतात. या दिवशी लोक स्वच्छता करण्यासाठी लागणारी नवी [[केरसुणी]] विकत घेतात. तिलाच लक्ष्मी मानून तिच्यावर पाणी घालून [[हळद]]-[[कुंकू]] वाहून घरात वापरण्यास सुरुवात करतात.केरसुणीने घर स्वच्छ होवून घरातील अलक्ष्मी म्हणजे दारिद्य्र दूर होते असे मानले जाते. प्राचीन काळी या रात्री कुबेरपूजन करण्याची रीत होती. कुबेर हा देवांचा खजिनदार आणि धनसंपत्तीचा स्वामी मानला जातो.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=wliGimM1qsUC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA202&dq=kuber+god+of+treasure&hl=en|title=Remedial Vaastushastra|last=Dwivedi|first=Dr Bhojraj|date=200?|publisher=Diamond Pocket Books (P) Ltd.|isbn=978-81-7182-016-0|language=en}}</ref> दीपप्रज्वलन करून [[यक्ष]] आणि त्यांचा अधिपती कुबेराला निमंत्रित करून त्याची पूजा करणे हा मूळचा सांस्कृतिक कार्यक्रम होता. परंतु गुप्तकाळात वैष्णव पंथाला राजाश्रय मिळाल्याने आधी कुबेराबरोबरच लक्ष्मीचीही पूजा होऊ लागली. भारतात, विविध ठिकाणी झालेल्या उत्खननात कुशाण काळातील अनेक मूर्ती सापडल्या आहेत. त्यांमध्ये कुबेर आणि लक्ष्मी एकत्र दर्शविले आहेत. काही मूर्तींमध्ये कुबेर त्याची पत्‍नी इरितीसह दाखविला आहे. यावरून असे दिसते की प्राचीन काळी कुबेर आणि त्यांची पत्‍नी इरिती यांची पूजा केली जात असावी. कालांतराने इरितीचे स्थान लक्ष्मीने घेतले आणि पुढे कुबेराच्या जागी गणपतीला प्रतिस्थापित केले गेले. अलक्ष्मी म्हणून ज्या देवतेला मध्यरात्री हाकलून देण्याची प्रथा आहे, तीच खरी या सणाची इष्ट देवता असल्याचेही म्हणले जाते. तिला ज्येष्ठा, षष्टी वा सटवी, निर्ऋती या नावांनीही ओळखतात. निर्ऋती ही सिंधू-संस्कृतीतील मातृदेवता समजली जाते. तिला ब्राह्मणी संस्कृतीने अलक्ष्मी म्हणून तिरस्कारले असले तरी ती राक्षसांची लक्ष्मी आहे असे देव मानत असल्याचे उल्लेख दुर्गासप्तशतीमध्ये आहेत. [[चित्र:Goddess_Lakshmi_inside_a_home_for_Diwali_Puja.jpg|अल्ट=लक्ष्मीपूजन|उजवे|विनाचौकट]] लक्ष्मीपूजनाच्या निमित्ताने 'आर्थिक व्यवहारातील सचोटी व नीती' आणि 'अर्थप्राप्तीच्या साधनांविषयी कृतज्ञता' अशी दोन महत्त्वाची मूल्ये मनात रुजतात, ही या पूजेची विशेषता आहे. भगवान महावीर मोक्षाला गेल्यानंतर त्याच दिवशी संध्याकाळी महावीरांचे प्रमुख शिष्य गौतम गणधर यांना केवल ज्ञान प्राप्त झाले म्हणूनच दिवाळीच्या संध्याकाळी लक्ष्मीपूजन केले जाते ते संपत्तीरूपी लक्ष्मी मिळवण्यासाठी नव्हे, तर मोक्ष-लक्ष्मी किंवा आत्मकल्याणरूपी लक्ष्मी मिळवण्यासाठी. गणधर त्यांचा दिव्य-ध्वनी सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचवितात. दिवाळीसाठी पूर्वी जमिनीवर आणि राजस्थानातील प्रथेप्रमाणे तांदळाच्या ओल्या पिठाची रांगोळी काढतात. त्याला 'मांडणे' असे म्हणतात. त्यावर पाट मांडून लक्ष्मीपूजन किंवा ओवाळणे आदी विधी केले जातात. === बलिप्रतिपदा === {{मुख्य|बलिप्रतिपदा }} [[कार्तिक शुद्ध प्रतिपदा|कार्तिक शुद्ध प्रतिपदेस]] ''बलिप्रतिपदा'' हा सण साजरा केला जातो. हा दिवस ''दिवाळी पाडवा'' म्हणून ही ओळखतात,<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?hl=en&lr=&id=Z6OYRUEAF7oC&oi=fnd&pg=PA65&dq=ancient+names+of+diwali+festival&ots=ivcfO1eyOJ&sig=V6NB1p621RgbJNNd_skPlnIK_30#v=onepage&q=ancient%20names%20of%20diwali%20festival&f=false|title=Festivals In Indian Society (2 Vols. Set)|last=Sharma|first=Usha|date=2008-01-01|publisher=Mittal Publications|isbn=9788183241137|language=en}}</ref> या दिवशी बळी राजाचे रांगोळीने चित्र काढतात व त्याची पूजा करतात आणि 'इडा पीडा टळो व बळीचे राज्य येवो' असे म्हणतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=1drfCgAAQBAJ&pg=PA76&dq=diwali+in+rural+maharashtra&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjl1eKOt-naAhVGa7wKHeU-CMcQ6AEIKTAA#v=onepage&q=diwali%20in%20rural%20maharashtra&f=false|title=History and the Making of a Modern Hindu Self|last=Devare|first=Aparna|date=2013-04-03|publisher=Routledge|isbn=9781136197086|language=en}}</ref> साडेतीन मुहूर्तातील एक मुहूर्त म्हणून या दिवसाला विशेष महत्त्व आहे. शेतकरी पहाटे स्नान करून डोक्यावर घोंगडी घेतात व एका मडक्यात कणकेचा पेटता दिवा घेऊन शेतात जातात व ते मडके शेताच्या बांधावर खड्डा करून पुरतात. काही ठिकाणी बळीची अश्वारूढ प्रतिमा करून तिची पूजा केली जाते.शेणाचा बळीराजा करण्याची प्रथाही अस्तित्वात आहे. या शेणाला "शुभा" असे म्हणतात. असा हा लोककल्याणकारी राजा बळी, त्याच्या पूजनाचा दिवस. या दिवशी [[विक्रम संवत]] सुरू होतो. पाडवा हा [[साडेतीन मुहूर्त|साडेतीन मुहूर्तांपैकी]] हा एक मुहूर्त आहे. आर्थिक हिशोबाच्या दृष्टीने व्यापारी लोक दिवाळीतील पाडवा ही नववर्षाची सुरुवात मानतात. लक्ष्मीप्राप्तीसाठी नव्या वह्यांचे पूजन करून व्यापारी लोक वर्षाचा प्रारंभ करतात. व्यापारी लोकांच्या जमा-खर्चाच्या कीर्द-खतावणीच्या नवीन वह्या ह्या दिवशी सुरू होतोत. नवीन वह्या सुरू करण्यापूर्वी वह्यांना हळद-कुंकू, गंध, फूल, [[अक्षता]] वाहून पूजा करतात. व्यापारी या दिवशी मुहूर्ताने व्यवहार सुद्धा करतात. घरोघरी सायंकाळी पाटाभोवती रांगोळी काढून पत्‍नी पतीला औक्षण करते व पती पत्‍नीला ओवाळणी घालतो. नवविवाहित दांपत्याची पहिली दिवाळी पत्‍नीच्या माहेरी साजरी करतात. ह्यालाच "दिवाळसण" म्हणतात. त्यानिमित्त यादिवशी जावयास आहेर करतात. दक्षिण भारतात या दिवशी बलीची प्रतिमा तयार करून ती गोठ्यात ठेवतात व तिची पूजा करतात. गायी - बैलांना रंग लावून रंग लावून व माळा लावून सजवतात. पाताणे प्रभू (पाठारे प्रभू) लोकांत बळीची अश्वारूढ प्रतिमा उंच जागी उभी करून तिच्या भोवती एकवीस दिवे मांडण्याचीही चाल आहे.<ref>भारतीय संस्कृती कोश, खंड चौथा</ref> [[चित्र:Govardhan -1.JPG|thumb|बलीची पूजा]] * गोवर्धन पूजा मथुरेकडील लोक बलिप्रतिपदेच्या दिवशी सकाळी गोवर्धन पर्वताची पूजा करतात. ते ज्यांना शक्य नसेल ते गोवर्धनाची प्रतिकृती करून त्याची पूजा करतात. अन्नकूट म्हणजे वास्तवात गोवर्धनाची पूजा होय. प्राचीन काळी हा उत्सव इंद्राप्रीत्यर्थ होत असे. पण [[वैष्णव]] संप्रदाय बलवान झाल्यावर इंद्रपूजेचे रूपांतर गोवर्धनपूजेत झाले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=RYUaBgAAQBAJ&pg=PT22&dq=govardhan+pooja+in+diwali&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjgwsOKuOvaAhURUI8KHdIxDHYQ6AEIMTAC#v=onepage&q=govardhan%20pooja%20in%20diwali&f=false|title=Festivals of India|last=Mukundananda|first=Swami|date=2015-01-04|publisher=Jagadguru Kripaluji Yog|language=en}}</ref> विविध प्रकारची पक्वान्ने आणि खाद्य पदार्थ तयार करून ते कृष्णाच्या मूर्तीच्या पुढे मांडणे व कृष्णाला त्याचा नैवेद्य दाखविणे याला अन्नकूट म्हणतात.<ref>भारतीय संस्कृती कोश खंड पहिला</ref> [[चित्र:Daan ghati Goverdhan.png|गोवर्धन पूजा]] === भाऊबीज === {{मुख्य|भाऊबीज}} [[कार्तिक शुद्ध द्वितीया|कार्तिक शुद्ध द्वितीयेस]] ''भाऊबीज'' हा सण साजरा केला जातो.या दिवशी यम आपली बहीण यमी हिच्या घरी जेवायला गेला म्हणून या दिवसाला "यमद्वितीया" असे नाव मिळाले असे मानले जाते. बंधु-भगिनींचा प्रेमसंवर्धनाचा हा दिवस आहे. या दिवशी बहिणीच्या घरी भाऊ गोडधोड भोजन करतो आणि सायंकाळी चंद्राची कोर दिसल्यानंतर बहीण प्रथम चंद्रकोरीस व नंतर भावाला ओवाळते. भाऊ मग ओवाळणीच्या ताटात '[[ओवाळणी]]' देऊन बहिणीचा सत्कार करतो.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=0rA3DAAAQBAJ&pg=PT211&dq=bhaiya+dooj+in+diwali&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiPwLbLuOvaAhUCvbwKHcHUBS4Q6AEIODAD#v=onepage&q=bhaiya%20dooj%20in%20diwali&f=false|title=Arc Of The Goddess|last=Patterson|first=Rachel|last2=Roberts|first2=Tracey|date=2016-06-24|publisher=John Hunt Publishing|isbn=9781785353192|language=en}}</ref> भावा-बहिणीच्या नात्याचा एक तरी सण प्रत्येक समाजात असतोच. भाऊबीजेच्या दिवशी [[चित्रगुप्त]]ाची पूजा होते. हा दिवस कायस्थ समाजाचे लोक [[चित्रगुप्त]]ाची जयंती म्हणून साजरा करतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=7-7xDAAAQBAJ&pg=PT32&dq=chitrgupta+pooja+in+diwali&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiJ9duxuevaAhXHebwKHb-3AHUQ6AEIJjAA#v=onepage&q=chitrgupta%20pooja%20in%20diwali&f=false|title=Mrs LC's Table: Stories about Kayasth Food and Culture|last=Vishal|first=Anoothi|date=2016-09-25|publisher=Hachette India|isbn=9789350095928|language=en}}</ref> ==भारतातील विविध समाजांची दिवाळी== * जैन समाज : आश्विन अमावास्येला जैनांचे २४वे तीर्थंकर भगवान महावीर मोक्षाला गेले. त्या दिवशी महावीरांना जलाभिषेक करून त्यांची पूजा करतात, दिवे उजळतात आणि त्यांना 'निर्वाण लाडूं'चा भोग चढवतात. आणि नंतर फटाक्यांची आतशबाजी करतात. * आंध्रातील तेलुगू समाज : ही मंडळी नरक चतुर्दशीलाच दिवाळी म्हणतात. त्या दिवशी कागदाचा किंबा बांबूचा नरकासुराचा पुतळा करून त्याचे दहन करतात, मग दिवे लावतात व लक्ष्मीपूजन करतात. * बंगाली समाज : दिवाळीच्या दिवशी बंगाली लोक कालीबाड्यांत जाऊन कालीची पूजा करतात. रात्री जागरण करून भजने म्हणतात. दीपावलीच्या रात्री घरोघर व मंदिरांत दिवे लावतात. त्यांचे लक्ष्मीपूजन पंधरा दिवस आधी, म्हणजे शरद पैर्णिमेलाच झालेले असते. * बौद्ध समाज : गौतम बुद्ध दिवाळीच्या दिवसांतच तप करून परत आले होते. त्याच दिवशी बुद्धांचा प्रिय सहकारी अरहंत मुगलयान हा निर्वाणाला गेला. त्याची आठवण काढून बौद्ध मंडळी गौतम बुद्धाला प्रणाम करून दिवे लावतात. * तमिळ समाज : प्रत्येक घरातून स्त्री-पुरुष एकेक जळती पणती देवळात नेऊन ठेवतात, आणि तेथेच बसून रात्रभर भजन करतात. * महाराष्ट्रातील मराठी समाज : लक्ष्मी पूजन सोडले तर मराठी लोकांच्या दिवाळी कुठलाही धार्मिक विधी नाही. खाणे-पिणे सणांचा आनंद लुटणे, मित्र-मैत्रिणींच्या, आप्तांच्या भेटी घेणे, एकमेकांच्या घरी फराळाला जाणे, त्यांना आपल्या घरी बोलावणे, रात्री फटाक्यांची आतशबाजी करणे ही यांची दिवाळी. ती रमा एकादशीपासून (आश्विन कृष्ण एकादशीपासून) सुरू होते. त्या रात्री फक्त तुळशीपुढे तेल-वात घालून उजळवलेली पणती ठेवतात. दुसरा दिवस वसू बारस. या दिवसापासून रोज भरपूर पणत्या लावून विजेच्या दिव्यांची रोषणाई करतात. घराबाहेर रांगोळी काढतात. आकाशकंदील लावतात. घरात गवारीची भाजी आणि बाजरीच्या भाकरीचा बेत असतो. तिसरा दिवस धन त्रयोदशी. ज्या बायकांनी आधीपासूनच दिवाळीचा फराळ, म्हणजे लाडू, करंज्या, शंकरपाळी, कडबोळी, शेव-चकली-चिवडा करायला सुरुवात केली नसेल तर ती करून काम लवकरात लवकर संपवतात. ज्या घरात फार माणसे असतील त्या घरातील स्त्रिया या दिवशी 'बायकांची न्हाणी' उरकून घेतात. चौथा दिवस - नरक चतुर्दशी. अगदी पहाटे उठून आधल्या दिवशी स्वच्छ केलेल्या संडासात पणती ठेवतात. पहाटेच घराबाहेर पणत्या ठेवतात आणि रोषणाई करतात. घरातील लोकांचे, विशेषतः पुरुषांचे, सूर्योदयापूर्वीच तेल उटणे लावून अभ्यंगस्नान होते. लोक आंघोळ करत असताना फुलबाज्या लावतात आणि फटाके फोडतात. नंतर सर्वजण फोडणीचे किंवा दडपे पोहे खातात. दिवाळीचा फराळ खाणे येता जाता चालूच असते. शेजारा-पाजाऱ्यांना फराळाची ताटे पाठवतात. त्यांच्याकडूनही ताटे येतात. ज्यांच्या घरात काही अशुभ घडल्याने दिवाळी नसते त्यांना आवर्जून फराळाचे जिन्नस आणि मुलांसाठी फटाके पाठवतात. पुढचा दिवस लक्ष्मीपूजनाचा. या दिवशी संध्याकाळी लक्ष्मीची साग्रसंगीत पूजा होते. ही पूजा घरातला कर्ता पुरुष करतो. लक्ष्मीच्या मूर्तीशेजारी, काही दागिने आणि बंदे रुपये ठेवतात. त्यांचीही पूजा होते. प्रसादासाठी लाह्या-बत्तासे-डाळिंबाचे दाणे एकत्र करून एका तबकात ठेवलेले असतात. घरात या दिवसासाठी मुद्दाम केलेले अनरसेही ठेवतात. पूजेनंतर प्रसाद वाटतात व खातात. पुढचा दिवस दिवाळीच्या पाडव्याचा. जेवणाचा बेत श्रीखंडपुरी, उकडलेल्या बटाट्याची सुकी भाजी. या दिवशी स्त्रिया नवरा, दीर, सासरे आदींना ओवाळतात. नंतरचा दिवस भाऊबीजेचा. यासाठी भाऊ बहिणींच्या घरी जाऊन फराळ करतात किंवा जेवतात आणि ओवाळून घेतात. घराबाहेर पणत्या लावायचा आणि फटाके उडवण्याचा हा दिवाळीतला शेवटचा दिवस. कार्तिक शुद्ध एकादशीच्या दिवसापासून पौर्णिमेपर्यंत पुन्हा एकदा छोट्या प्रमाणात रोषणाई करून घरातले उरलेसुरले फटाके फोडून संपवतात. दिवाळीत बनवलेले व न संपलेले फराळाचे जिन्नस पुढच्या दिवसांत खाऊन संपवतात. दिवाळी अंक: महारा़्ष्ट्राचे वाङ्मयीन भूषण म्हणजे मराठी दिवाळी अंक. दरवर्षी सुमारे ८०० दिवाळी अंक प्रसिद्ध होतात. मराठी माणसे किमान एक दिवाळी अंक विकत घेतात आणि इतर अनेक अंक लोकांकडून किंवा वाचनालयातून आणतात व वाचतात. दिवाळीच्या दिवसांत मुले किल्ले करतात. आकाशदिवा बनवतात. किल्ल्यांची तिकीट लावून प्रदर्शने भरतात. रांगोळीची प्रदर्शनेही असतात. शहरातील अजून शिल्लक असलेल्या हौदांच्या पाण्यावर काही कलावंत तरंगती रांगोळी काढतात. लोक हौसेने या रांगोळया पाहण्यासाठी रांगा लावून तिकिटे काढतात. * केरळमधील मल्याळी समाज : दिवाळीच्या दिवशी अय्यप्पा देवाची पूजा करतात. घरांभोवती आणि मंदिरांत रांगोळी काढून दिवे लावतात. दक्षिण भारतीय मिष्टान्ने बनवून लोकांना केळीच्या पानांमधून प्रसाद वाटतात. * पंजाबातील शीख समाज : शीखांच्या ६व्या गुरूंना [[जहांगीर]] बादशहाने कैद करून ठेवले, त्यांची आश्विन अमावास्येला सुटका झाली. म्हणून शीख तो दिवस 'दाता बंदी छोड दिवस' म्हणून साजरा करतात. * सिंधी समाज : पूर्वी सिंधू नदीच्या काठी दिवे लावायची सिंधी परंपरा होती. आता घरात गणेशाची आणि लक्षमीची पूजा करून घराच्या दरवाज्यांत दिवे लावतात. ==स्थानिक उत्सव / सांस्कृतिक कार्यक्रम== दिवाळीच्या सणासाठी स्थानिक पातळीवर विविध ठिकाणी कार्यक्रम आयोजित केले जातात. उदा. वसुबारस या दिवशी सवत्स धेनूच्या पूजेचे आयोजन चौकाचौकांत केले जाते.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.loksatta.com/pune-news/vasubaras-festival-celebrate-1158487/|title=गोपूजनाने झगमगत्या दीपोत्सवाचा प्रारंभ|date=८ नोव्हेंबर २०१५|work=[[लोकसत्ता]]|access-date=२३ ऑक्टोबर २०१९}}</ref> दिवाळीच्या फटाक्यांची आतषबाजी मोकळ्या मैदानात योजली जाते. फराळ वाटप, कला अभिव्यक्ती असे कार्यक्रमही योजले जातात. दिवाळीचे औचित्य साधून विविध शहरांमध्ये दिवाळी पहाट, पाडवा पहाट यासारखे [[संगीत]], [[नृत्य]], वादन अशा विविध कलांचा आस्वाद घेण्यासाठी कार्यक्रमाचे आयोजन होते.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.esakal.com/pune/sakal-diwali-pahat-event-sakal-225512|title=https://www.esakal.com/pune/sakal-diwali-pahat-event-sakal-225512|date=१८ ऑक्टोबर २०१९|work=[[सकाळ (वृत्तपत्र)|सकाळ]]|access-date=२३ ऑक्टोबर २०१९|्}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.loksatta.com/manoranjan-news/diwali-pahat-program-1328537/|title=‘दिवाळी पहाट’चे बदलते सूर|date=३० ऑक्टोबर २०१६|work=[[लोकसत्ता]]|access-date=२३ ऑक्टोबर २०१९}}</ref> तसेच काही ठिकाणी वसुबारस, नरकचतुर्दशी अशा निमित्ताने सामूहिक दीपोत्सव कार्यक्रम केले जातात, ज्यामध्ये नागरिकही सहभागी होतात. ===महाराष्ट्रातील लोकसंस्कृती=== [[मराठवाडा|मराठवाड्या]]तील किंबहुना महाराष्ट्रातील दिवाळी शेतीभातीशी जोडलेली आहे. १. दिन दिन दिवाळी, गायी म्हशी ओवाळी, गायी म्हशी कोणाच्या, लक्ष्मणाच्या ... ||<br> २. दिवाळी दिवाळी आन्घुलीची जल्दी करा<br> आज मारील नरकासुरा, किसन देव <br> ३. गाई म्हशीने भरले वाडे <br> दह्या दुधानं भरले डेरे, बळीचं राज्य येवो.<br> अशा ओव्यातून वा गाण्यातून दिवाळीचे प्रतिबिंब दिसते.<ref>भूमी आणि स्त्री (२००२) (लेखिका -डॉ.लोहिया शैला)</ref> ==किल्ल्याच्या प्रतिकृती== [[चित्र:दिवाळी_किल्ला.jpg|अल्ट=दिवाळीत केलेला किल्ला|इवलेसे]] दिवाळीत मुलांनी किल्ला तयार करणे हे महाराष्ट्राचे वैशिष्ट्य सांगता येते. महाराष्ट्रात दिवाळीच्या सुट्टीत मुले आणि मुली आपल्या घराच्या परिसरात डोंगरी किल्लयांच्या प्रतिकृती तयार करतात.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.loksatta.com/lifestyle-news/diwali-2019-know-detail-information-about-diwali-killa-fort-sas-89-1999983/|title=लहानांच्या विश्वातला व मोठ्यांच्या आठवणीतला दिवाळीचा किल्ला!|date=२३ ऑक्टोबर २०१९|work=[[लोकसत्ता]]|access-date=२३ ऑक्टोबर २०१९}}</ref> दगड, माती, विटा असे साहित्य वापरून ही प्रतिकृती तयार केली जाते. ऐतिहासिक वारसा मुलांपर्यंत पोहोचवावा यासाठी ही पद्धत सुरू झाली असावी असे मानले जाते. महाराष्ट्रातील विविध सामाजिक संस्था किल्ला तयार करण्याच्या स्पर्धाही आयोजित करून मुलांना प्रोत्साहन देतात.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=http://prahaar.in/diwali-fort/|title=दिवाळीत किल्ले का बांधतात?|date=३० ऑक्टोबर २०१६|work=प्रहार|access-date=२३ ऑक्टोबर २०१९|archive-date=2019-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20191023071241/http://prahaar.in/diwali-fort/|url-status=dead}}</ref> ===संतांची दिवाळी=== मी अविवेकाची काजळी।<br> फेडोनी विवेक दीप उजळी॥<br>ते योगिया पाहे दिवाळी॥<br>निरंतर॥<br>[[संत ज्ञानेश्वर|ज्ञानेश्वर]]<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=-y9MDwAAQBAJ&pg=PT73&dq=%E0%A4%AE%E0%A5%80+%E0%A4%85%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%80+%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%B3%E0%A5%80&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiNrd2AuuvaAhVBr48KHVEbDDEQ6AEIKTAA#v=onepage&q=%E0%A4%AE%E0%A5%80%20%E0%A4%85%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%B3%E0%A5%80&f=false|title=Dainandin Dnyaneshwari|last=Kanitkar|first=Madhav|date=2008-07-01|publisher=Diamond Publications|isbn=9788184830989|language=mr}}</ref> # साधू संत येती घरा। तोची दिवाळी दसरा॥ .. [[संत तुकाराम]] # दसरा-दिवाळी तोची आम्हा सण। सखे संतजन भेटतील॥ .. [[संत तुकाराम]] # तुका म्हणे त्यांच्या घरची उष्टावळी। मज ते दिवाळी दसरा सण॥ -- संत [[तुकाराम]] आनंदाची दिवाळी।<br> घरी बोलवा वनमाळी॥<br> घालीते मी रांगोळी।<br> गोविंद गोविंद॥ -- संत [[जनाबाई]]   सण दिवाळीचा आला।<br> नामा राऊळाशी गेला॥<br> हाती धरोनी देवाशी।<br> चला आमुच्या घराशी॥ -- संत [[नामदेव]]   ==अन्य कवींची दिवाळी== * आयी अब की साल दिवाली, मुंह पर अपने खून मले (हिंदी चित्रपटगीत, चित्रपट - हकीकत, गायिका - [[लता मंगेशकर]]. संगीतकार - [[मदन मोहन]], कवी - [[कैफी आझमी]]) * आयी दिवाली, आयी, कैसे उजाले लायी (हिंदी चित्रपट - खजांची-१९५८, गायिका - [[आशा भोसले]], संगीतकार - [[मदनमोहन]], गीतकार राजेंद्रकृष्ण) * आई दिवाली आई दिवाली, आई दिवाली आई दिवाली, दीपक संग नाचे पतंगा, मैं किसके संग नाचू बता जा (हिंदी चित्रपटगीत, चित्रपट - रतन, गीतकार - [[डी.एन. मधोक]], संगीतकार - [[नौशाद]], गायिका - [[जोहराबाई अंबालेवाली]]) * आली दिपवाळी, गड्यांनो आली दिपवाळी, लाडू करंज्या शंकरपाळी खाऊ कडबोळी. नळे चंद्रज्योती, फटाके फुलबाज्या वाती... (चौथ्या इयत्तेच्या जुन्या पाठ्यपुस्तकातली कविता) * आली दिवाळी मंगलदायी, आनंद झाला घरोघरी (चित्रपट ?, गायिका - [[लता मंगेशकर]], गीतकार व कवी - [[दत्ता डावजेकर]]) * आली माझ्या घरी ही दिवाळी (चित्रपट - अष्टविनायक, गायिका [[अनुराधा पौडवाल]], संगीतकार - अनिल-अरुण, कवी - [[शांताराम नांदगावकर]], [[शांता शेळके]]) * ओवाळिते मी लाडक्या भाऊराया, .... दिवाळीची शोभा या उजेडात न्हाली, कळस होऊनी भाऊबीज आली (चित्रपटगीत, चित्रपट - ओवाळिते भाऊराया, कवी - [[जगदीश खेबूडकर]], संगीतकार - [[प्रभाकर जोग]], गायिका - कु. शुभांगी आणि [[आशा भोसले]], [[राग भैरवी|राग - भैरवी]]) * घर घर में दिवाली है मेरे घर मे अंधेरा (हिंदी चित्रपट - किस्मत-१९४३, गायिका - [[अमीरबाई कर्नाटकी]], संगीत - [[अनिल विश्वास]]) * दिवाली की रात पिया घर आनेवाला हैं (हिंदी चित्रपटगीत, चित्रपट - अमर कहानी, गायिका - [[सुरैया]] * दिवाळी दिवाळी आली, हासत नाचत खेळत आली (चित्रपट - माणूस, गायिका - [[शांता हुबळीकर]], संगीतकार - [[मास्टर कृष्णराव]], कवी - [[अनंत काणेकर]]?) * दिवाळी येणार, अंगण सजणार, आनंद फुलणार, घरोघरी (चित्रपट - माझा मुलगा-१९७६, गायिका - [[अनुराधा पौडवाल]], कवी आणि संगीतकार - [[यशवंत देव]]) * दिव्या दिव्यांचा सण हा आला, बहुमौजेचा, गड्यांनो, आनंद लुटू या चला (कवयित्री : मृण्मयी लिमये) * दीप जलाओ, दीप जलाओ, आज दीवाली रे (संगीतकार - खय्याम) * दीप जलेंगे दीप दिवाली आई हो (हिंदी चित्रपटगीत, चित्रपट - पैसा, गायिका [[गीता दत्त]], संगीतकार - राम गांगुली, कवी - लालचंद बिस्मिल) * नवलाख तळपती दीप विजेचे येथ, उतरली तारकादळे जणू नगरात.. ([[कुसुमाग्रज]]ांची स्मृती नावाची कविता. संगीत दिग्दर्शक आणि गायक - [[सी. रामवंद्र]]) * भाऊबीज बघ उद्या सकाळी, तेल लावू मज न्हावू घालू, अंगा माझ्या येइल वास, घम घम घम, ताई घम घम घम (जुन्या पाठ्यपुस्तकातली कविता){{संदर्भ हवा}} * भाऊबीजेला आला माझा भाऊ घरी (भावगीत, गायिका - [[लता मंगेशकर]], कवी आणी संगीतकार - [[दत्ता डावजेकर]]) * लाखों तारे आसमान में, एक मगर ढूंढे न मिला, देख की दुनिया की दीवाली, दिल मेरा चुपचाप जला (हिंदी चित्रपटगीत, चित्रपट - हरियाली और रास्ता, गायक - [[मुकेश]] व [[लता मंगेशकर]], गीतकार [[शैलेंद्र]], संगीतकार - [[शंकर जयकिशन]]) * लाविते मी निरांजन तुळशीच्या पायापाशी, भाग्य घेउनिया आली, आज धनत्रयोदशी (नाट्यगीत, नाटक - वाहतो ही दुर्वांची जुडी; गायिका - [[माणिक वर्मा]], कवी आणि संगीतकार - [[बाळ कोल्हटकर]], [[राग पिलू|राग - पिलू]]) * सोनियाच्या ताटी उजळल्या ज्योती, ओवाळिते भाऊराया, वेड्या बहिणीची ही वेडी माया (मराठी चित्रपट - भाऊबीज, गायिका - आशा भोसले, संगीतकार वसंत मोहिते, कवी संजीव) [[चित्र:दिवाळीसाठी_पणत्या.jpg|अल्ट=दिवाळीसाठी पणत्या|इवलेसे]] ==मेळघाट== मेळघाटातील दिवाळी ही लक्ष्मीपूजनापासून सुरू होते आणि पुढील दहा दिवस हा सण साजरा होतो. लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी गाई व म्हशींना जंगलातील [[नदी]]वर नेऊन आंघोळ घातली जाते. त्यानंतर नदीवरच कुलदैवताची पूजा केली जाते. घरी परतल्यानंतर सायंकाळी गोठ्यात शिरण्याआधी गाईंच्या पायावर पाणी घातले जाते. यथासांग पूजा केली जाते. लक्ष्मीपूजनाच्या दुसऱ्या दिवशी बलिप्रतिपदेला दुभत्या जनावरांची विशेष पूजा केली जाते. त्यांना गोडधोड खाऊ घातले जाते. गवळी समाजाच्या दिवाळीत हा दिवस सर्वांत महत्त्वाचा मानला जातो. यादिवशी घरातील सर्वजण नवीन कपडे परिधान करतात. अंगावर [[घोंगडी]] घेऊन गाई-म्हशींची पूजा करण्याचीही प्रथा आहे. घरातील सर्व सदस्य या दिवशी गुराख्याच्या पाया पडतात. त्यानंतर गाई, म्हशींचेही पाय धरले जातात. घरातील मायलेकी या गुरांची पूजा करतात. सारे सदस्य गोधनाकडून आशीर्वाद घेतात. पुढील प्रत्येक दिवशी गाई-म्हशींना दूध किंवा दुग्धपदार्थांनी आंघोळ घातली जाते. पुढील सात दिवस हा उत्सव सुरू असतो. गुराख्याला या दिवशी मोठा मान असतो. त्याला गाई, म्हशींचा मालक नवे कपडे देतो. यंदाही लक्ष्मीपूजन आणि बलिप्रतिपदेचा हा आनंद मेळघाट परिसरात अनुभवास आला. काळाच्या ओघात गावेही आधुनिक होत आहेत. मात्र गावकऱ्यांनी परंपरा तितक्याच निष्ठेने जपल्या आहेत. परंपरा या जगण्याचा आधार असतात, असा ग्रामस्थांचा ठाम समज. हाच समज गवळीबांधवांनी पारंपरिक उत्सवप्रियतेतून जपला आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/nagpur-vidarbha-news/nagpur/melghat-treditional-diwali/articleshow/55134797.cms|title=महाराष्ट्र टाइम्स, मेळघाट जपतेय वेगळेपण|date=३० ऑक्टोबर २०१६|work=[[महाराष्ट्र टाइम्स]]}}{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==अन्य प्रांतांतील दिवाळी== [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रा]]च्या उत्तरेकडील प्रांतांत पौर्णिमेनंतरच्या दिवसापासून पुढचा महिना सुरू होतो, त्यामुळे जेव्हा महाराष्ट्रात, कर्नाटकात आणि आंध्र प्रदेशात आश्विन महिन्याचा कृष्ण पक्ष चालू असतो, तेव्हा या प्रांतांत तो कार्तिक महिन्याचा कृष्ण पक्ष असतो. ===राजस्थान=== [[राजस्थान|राजस्थानी]] लोक दिवाळीचा संबंध राम वनवासातून परत आला, त्या मंगल घटनेशी जोडतात. काही ठिकाणी लंकादहनाचा देखावा उभा करून त्यातून शोभेची दारू उडवतात. मांजरीला लक्ष्मी मानून तिचे कौतुक करतात. तिने कितीही त्रास दिला तरी तिला मारत नाहीत. दिवाळीतल्या चतुर्दशीला रूपचौदस म्हणतात. त्या दिवशी ब्राह्मण व वैश्य स्त्रिया सूर्योदयापूर्वी स्नान करून विशेष शृंगार करतात. संध्याकाळी मुली मस्तकावर 'घुड्ल्या' घेऊन घरोघर फिरतात. घुडल्या म्हणजे सच्छिद्र घडा असतो व त्यात दिवा लावलेला असतो. अमावास्येला लक्ष्मीपूजन फार थाटाने करतात. प्रतिपदेला खेंखरा म्हणतात. त्या दिवशी गोवर्धन पूजा व अन्नकूट करतात. याच्या दुसऱ्या दिवशी राजदरबारी व घरोघरी दौतीची व लेखणीची पूजा होते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=gXstAAAAMAAJ&q=diwali+in+rajasthan&dq=diwali+in+rajasthan&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiKrtmFvOvaAhUGvY8KHdnWDpAQ6AEIJjAA|title=Rajasthan|last=Chib|first=Sukhdev Singh|date=1979|publisher=Light & Life Publishers|language=en}}</ref> ===पंजाब=== [[चित्र:Diwali_in_Ahmedabad,_India_(4588909061).jpg|अल्ट=गुरुद्वारातील पूजन|इवलेसे]] [[पंजाब|पंजाबा]]तील लोक रामराज्याभिषेकाच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ दिवाळीची दीपोत्सव करतात. तिथले शीख लोक अमृतसरच्या सुवर्ण मंदिराच्या स्थापनेचा स्मृतीदिन म्हणून हा सण पाळतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=Dy-pOAnlQL0C&pg=PT182&dq=diwali+in+Punjab&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjppvyzvOvaAhUDSo8KHTgYBgYQ6AEIJjAA#v=onepage&q=diwali%20in%20Punjab&f=false|title=Discover Punjab: Attractions of Punjab|last=Moga|first=Parminder Singh Grover|last2=Singh|first2=Davinderjit|date=2011-05-20|publisher=Parminder Singh Grover|language=en}}</ref> सहावे गुरू हर गोविंद सिंह जी यांची मुघलांच्या कैदेतून या दिवशी सुटका झाल्याने शीख बांधव दिवाळीचा दिवस उत्साहाने साजरा करतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=MhrzDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA306&dq=diwali+in+punjab&hl=en|title=Know Your State Punjab|last=Experts|first=Arihant|date=2019-06-04|publisher=Arihant Publications India limited|isbn=978-93-131-6766-2|language=en}}</ref> ===हरियाणा=== दिव्यांची आरास करतात, मुलांचे दारुकाम असते. लक्ष्मीपूजन हा दिवाळीतील मुख्य कार्यक्रम असतो. ===उत्तर प्रदेश=== [[उत्तर प्रदेश]]मधील डोंगराळ भागातले लोक दिवाळीच्या दिवशी गायींची पूजा करतात व रात्री गावाच्या सीमेवर जाऊन मशालींच्या प्रकाशात नाचतात. काही लोक कुबेराची पूजा करतात, तर काही लोक देवीची पूजा करून तूपभात व साखर खातात. ===नेपाळ=== [[चित्र:28102008.jpg|अल्ट=नेपाळमधील लक्ष्मीपूजन|इवलेसे]] [[नेपाळ]]मध्ये दिवाळीच्या दिवसात द्यूतक्रीडेला विशेष महत्त्व आहे. नेपाळी लोक लक्ष्मीपूजन तर करतातच, पण शिवाय कुत्रे, गायी, बैल यांचीही पूजा करतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=K9IYYO09408C&pg=PA71&dq=diwali+in+nepal&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiW57iIvevaAhUCyrwKHatNAJsQ6AEIODAD#v=onepage&q=diwali%20in%20nepal&f=false|title=Notes on Nepal|last=Vansittart|first=Eden|date=1896|publisher=Asian Educational Services|isbn=9788120607743|language=en}}</ref> ===गोवा=== [[गोवा|गोव्या]]तील दिवाळी सामुदायिक आतिथ्याची असते. शेजारी पाजारी एकत्र जमून प्रत्येकाकडे जातात आणि दूधगुळाच्या पोह्यांचा फराळ करतात. गोव्यातील विविध गावांमध्ये आणि शहरी भागात नरकासुर राक्षसाचे पुतळे तयार करून त्यांचे दहन करण्याची स्पर्धा दरवर्षी आयोजित केली जाते. हे दिवाळीचे आकर्षण मानले जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=NRT7CAAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA43&dq=diwali+in+Goa&hl=en|title=Goa, Kovalam Pocket Travel Guide|last=Guides|first=Bluworlds|date=2015-05-06|publisher=Bluworlds Guides|language=en}}</ref> ===दक्षिण भारत=== [[चित्र:Diwali_offerings_to_god_in_Tamil_Nadu_JEG2437.jpg|अल्ट=तमिलनाडू मधील दीपावली नैवेद्य|इवलेसे]] [[चित्र:India_-_Chennai_-_Festival_of_Lamps_-_10_(3100833224).jpg|अल्ट=दक्षिण भारतातील सजवलेले मंदिर|इवलेसे]] [[दक्षिण भारत|दक्षिण भारता]]त या दिवशी सूर्योदयापूर्वी केलेले स्नान गंगास्नानाइतके पवित्र मानले जाते. [[तमिळनाडू]]मध्येही काही लोक नरकचतुर्दशीला सूर्योदयापूर्वी दोनदा स्नान करतात. आंध्र प्रदेशातील लोक घरासमोर एक मचाण बांधून त्यावर पणत्या लावतात व स्त्रिया त्याच्यावर बसून रात्रभर लक्ष्मीच्या स्वागताची गाणी गातात. लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी रेड्यांच्या टकरी लावतात. आश्विनी अमावास्येला केलेले पितृतर्पण विशेष फलप्रद मानतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=b7gOBW8oDFgC&pg=PA53&dq=ancient+names++of+diwali&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi02fSBsunaAhUEE7wKHfkeBbUQ6AEIWTAJ#v=onepage&q=ancient%20names%20%20of%20diwali&f=false|title=History Of Ancient India (a New Version) : From 7300 Bb To 4250 Bc,|last=Mittal|first=J. P.|date=2006|publisher=Atlantic Publishers & Dist|isbn=9788126906154|language=en}}</ref> ==अन्य धर्मीयांची दिवाळी== ===जैन धर्म=== हिंदूंमधील दिवाळी सणाला जसा पौराणिक कथांचा आधार आहे तसाच [[जैन]] पुराणांतदेखील याचा उल्लेख आहे. इसवी सन पूर्व ५९९ या साली २४वे जैन र्तीथकर वर्धमान [[महावीर]] यांचे आश्विन महिन्यातील अमावास्येच्या पहाटे चार वाजता बिहार राज्यातील पावापुरी येथे निर्वाण झाले, त्यांनी मोक्ष मिळवला त्या आनंदाप्रीत्यर्थ पहाटेच्या अंधारात असंख्य दिवे उजळून दीपावली साजरी करण्याची प्रथा जैन धर्मीयांत सुरू झाली. या दिवाळीला 'निर्वाण महोत्सव' असेही म्हणतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=tTAkDwAAQBAJ&pg=PA35&dq=nirvana+laddau+of+jains+in+diwali&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjpmtHnvevaAhXMjLwKHXB_A9IQ6AEIJjAA#v=onepage&q=nirvana%20laddau%20of%20jains%20in%20diwali&f=false|title=Jain Food: Compassionate and Healthy Cooking, - Vegetarian Cook Book: A Guide to Compassionate, Healt|last=MD|first=Laxmi Jain, Tarla Dalal, Manoj Jain|publisher=MJain.net|isbn=9780977317806|language=en}}</ref> ;निर्वाण लाडू या दिवशी सर्व जैन धर्मीय लोक पहाटे चार वाजता जैनमंदिरांत जाऊन 'निर्वाण लाडू' चढवतात. हा लाडू जुन्या काळातील पायलीच्या वजनाचा, मोठ्ठा असतो. त्यावर आणखी एक छोटा लाडू ठेवतात. काही ठिकाणी तो बुंदीचा किंवा तिळाचा बनवतात. एका ताटात हा लाडू, साळीच्या लाह्या, आवळे, विड्याची पाने, तांदूळ, झेंडूची फुले आदी ठेवतात. या वेळेस महावीरांंपूर्वी झालेल्या आणि मोक्षाला गेलेल्या तेवीस तीर्थंकरांचा आणि कोट्यवधी जैन साधूंपकी काही प्रमुख साधूंचा उल्लेख असलेले 'निर्वाणकांड' हे स्तुति-स्तोत्र म्हणून, जयजयकार करत हा लाडू चढवला जातो. समाजाच्या वतीने मुख्य लाडू चढवला जात असताना प्रत्येक जण आपल्या हातातील एका ताटलीत एक छोटा लाडू घेऊन चढवत असतो. जैन धर्मातील सर्वच पुरुष आणि बहुतेक स्त्रियाही याच पद्धतीने पहाटे 'निर्वाणलाडू' चढवतात. अशा प्रकारे जैन समाज सणा-उत्सवाच्या वेळीही आपलीच परंपरा जपण्याचा आणि खाद्यसंस्कृती टिकवण्याचा प्रयत्‍न करतात. मात्र, सुशिक्षित जैन मंडळी जीवितहिंसा टाळून [[पर्यावरण]] रक्षणालाही हातभार लागावा म्हणून सार्वजनिक ठिकाणी नाहीच, पण घरीही फटाके वाजवत नाहीत. ===सिंधी=== सिंधी लोक दिवाळीच्या रात्री गावाबाहेर मशाली लावून नृत्य करतात. नंतर तलावाच्या काठी माती आणून ते एक चबुतरा करतात व त्यावर कात्री वृक्षाची फांदी लावून तिची पूजा करतात.<ref name=":0"/> ===अन्य समाजांतील प्रथा=== पण काही विशिष्ट समाजातील (उदा. बघेरवाल) स्त्रियांसाठी ''दिवा देणे'' ही वेगळी प्रथा असते. (हा मारवाडी भाषेतील ''दिवो दिखानो''चा अपभ्रंश असावा). देवासमोरील वेदीवर ओल्या कुंकवाचे [[स्वस्तिक]] आणि पद्म काढून त्यावर रव्याच्या आठ पातळसर पुऱ्या (साळ्या) ठेवतात. त्यांतील चार पुऱ्यांवर प्रथम गूळ घालून केलेली जाडसर लहान दशमी (गुण्या) ठेवतात. त्यावर सुत्तरफेणी (सूत्रफेणी), मग फेनला आणि त्यावर तिळाचा लाडू ठेवतात. उरलेल्या चार पुऱ्यांवर एखादे मोठे फळ, बहुतेक [[सीताफळ]] ठेवतात. याच्या चारही बाजूंना पाच विड्याची पाने ठेवून त्यावर आवळे, [[तांदूळ]], साळीच्या लाह्या, झेंडूची फुले इत्यादी ठेवतात. नंतर या सर्वांवर प्रत्येकी एक-एक कणकेचा दिवा लावतात. यांतील आठ पुऱ्या हे अष्टकर्माचे प्रतीक, सुत्तरफेणीमध्ये बारीक बारीक अशी अनेक सूत्रे असतात म्हणून ते ८४ लक्ष योनींचे प्रतीक, [[तीळ]] हे एक दलीय अखंड धान्य शिवाय स्निग्धतेचें भांडार. फळ हे मोक्षरूपी फळाचे प्रतीक, असे हे सर्व पदार्थ प्रतीकरूपी आहेत. पूर्वी आणि आताही काही ठिकाणी रोजचा स्वयंपाक करताना किंवा सणावाराला तसेच नवीन फळ खाण्यापूर्वी प्रथम देवाला वाहण्याची पद्धत आहे. त्यानुसार दिवाळीच्या फराळातील करंजी धनत्रयोदशीला, चतुर्दशीला लाडू, अमावास्या आणि पाडवा हे मुख्य दिवस म्हणून फेणी-फेनल्याचा मान आणि भाऊबीजेला सांजोरी असे पदार्थ प्रथम देवाला आणि मग स्वतः खायला घेतात शिवाय या दिवसांतच सीताफळ, आवळे, [[झेंडू]]ची फुले इत्यादी येत असतात, म्हणून तीही देवाला अर्पण करण्याचा प्रघात पडला असेल. ==फटाके== [[चित्र:Diwali_P1030145_(4019225815).jpg|अल्ट=फटाके|इवलेसे]] दिवाळीच्या आनंदाप्रीत्यर्थ शोभेचे दारूकाम केले जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=fQB3Fkc3Tl4C&pg=PA24&dq=crackers+in+diwali&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj4i8qZvuvaAhVEYo8KHWOgDrkQ6AEIODAD#v=onepage&q=crackers%20in%20diwali&f=false|title=Encyclopaedia of India|last=Bansal|first=Sunita Pant|date=2005-06|publisher=Smriti Books|isbn=9788187967712|language=en}}</ref> लहान थोर सर्वजण फटाके उडविण्याचा आनंद घेतात. तथापि फटाके उडविल्यामुळे होणारे अपघात लक्षात घेऊन संभाव्य सूचना दिल्या जातात तसेच हवेचे प्रदूषण टाळण्यासाठी आवाहन ही केले जाते.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/nagpur-vidarbha-news/nagpur/blowing-fireworks-careful/articleshow/71727056.cms|title=फटाके उडवताय? सावधान!|date=२४ ऑक्टोबर २०१९|work=[[महाराष्ट्र टाइम्स]]|access-date=२४ ऑक्टोबर २०१९|archive-date=2019-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20191024093018/https://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/nagpur-vidarbha-news/nagpur/blowing-fireworks-careful/articleshow/71727056.cms|url-status=dead}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.saamana.com/delhi-diwali-fircrackers-ban/|title=सावधान! फटाके उडवाल तर जेलमधे जाल|date=२३ ऑक्टोबर २०१९|work=<nowiki>]]सामना (वृत्तपत्र)</nowiki>|<nowiki>सामना]]</nowiki>|access-date=२४ ऑक्टोबर २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20191024110711/https://www.saamana.com/delhi-diwali-fircrackers-ban/|archive-date=2019-10-24|dead-url=|url-status=dead}}</ref> ==जागतिक स्वरूप== या सणाला आता जागतिक स्वरूप येत चालले आहे. जगभरातले भारतीय आपापल्या शहरात दिवाळी साजरी करतात. [[अमेरिका]] येथे [[न्यू जर्सी]] भागात भारतासारखी दुकाने सजवलेली आढळतात. [[लंडन]] शहरातही दिवाळी साजरी केली जाते. दिवाळी हा प्रामुख्याने [[हिंदू धर्म|हिंदू]], तसेच [[दक्षिण आशिया]] व [[आग्नेय आशिया]]तील अन्य धर्मीय समाजांत काही प्रमाणात साजरा केला जाणारा उत्सव आहे. [[भारत]],<ref>{{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://india.gov.in/calendar/calendar.php | title = भारतीय केंद्रशासनाची सार्वजनिक सुट्ट्यांची वार्षिक दिनदर्शिका | भाषा = इंग्लिश | अ‍ॅक्सेसदिनांक = २५ ऑक्टोबर, इ.स. २०११ }}</ref> [[गयाना]], [[त्रिनिदाद व टोबॅगो]], [[फिजी]], [[मलेशिया]], [[म्यानमार]], [[मॉरिशस]], [[श्रीलंका]], [[सिंगापूर]]<ref>{{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.yoursingapore.com/content/traveller/en/browse/whats-on/festivals-and-events/deepavali.html | title = दीपावली | प्रकाशक = युअरसिंगापूर.कॉम | भाषा = इंग्लिश | अ‍ॅक्सेसदिनांक = २५ ऑक्टोबर, इ.स. २०११ }}</ref> व [[सुरिनाम]] या देशांमध्ये दिवाळीनिमित्त सार्वजनिक सुट्टी असते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=fFwi7qRRgosC&q=diwali+in+different+parts+of+the+world&dq=diwali+in+different+parts+of+the+world&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjWs6jmvuvaAhXLjLwKHRlEBKgQ6AEIVjAI|title=World Encyclopaedia of Interfaith Studies: World religions|date=2009|publisher=Jnanada Prakashan|isbn=9788171392803|language=en}}</ref> [[चित्र:Diwali Celebrations indian flag Melbourne.jpg|इवलेसे|भारतीय ध्वज मेलबर्न येथे दिवाळी निमित्त लावला जातो.]] [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये [[मेलबर्न]] येथे सरकारी खर्चाने दिवाळीचा कार्यक्रम साजरा केला जातो. इ.स.२०१० मध्ये भारत सरकारने या कार्यक्रमाला एक लाख [[ऑस्ट्रेलियन डॉलर|डॉलर]] दिले होते. यामध्ये शहराच्या प्रमुख फेडरेशन चौकात [[भारतीय संस्कृती]]वर आधारीत अनेक कार्यक्रम सादर होतात. त्या नंतर फटाक्यांच्या आतषबाजीचा कार्यक्रम होतो. ==दिवाळी अंक== {{मुख्यलेख|दिवाळी अंक}} दिवाळीनिमित्त प्रतिवर्षी [[मराठी]] तसेच अन्य भाषिक साहित्य क्षेत्रात दिवाळी अंक प्रकाशित केले जातात. यातील विशेष औचित्यपूर्ण अंकांना पारितोषिकही दिले जाते. ==हे सुद्धा पहा== *[[वसुबारस]] *[[धनत्रयोदशी]] *[[नरक चतुर्दशी]] *[[लक्ष्मीपूजन]] *[[बलिप्रतिपदा]] *[[भाऊबीज]] *[[आकाशकंदील]] * == चित्रदालन == <gallery> File:Deepavali Firework fountain.jpg|भुईनळे File:Deepavali Firework Circle in swing.jpg|भुईचक्र File:रांगोळीचे रंग.jpg|रांगोळीचे रंग File:Dipavali Rangoli.jpg|दिवाळीनिमित्त रेखलेली रांगोळी File:Stalls selling Fireworks.jpg|फटाक्यांची दुकाने File:दिवाळीसाठी साहित्य विक्री.jpg|दिवाळीसाठी साहित्य विक्री File:दिवाळिनिमित्त फुलबाजार.jpg|दिवाळीसाठी झेंडूची फुले आणि तोरणे File:दिवाळी खरेदीसाठी बाजारपेठेतील दुकान.jpg|दिवाळी खरेदीसाठी बाजारपेठेतील दुकान File:Flower Garlands for Dipavali garnishing.jpg|सजावट करण्यासाठी वापरण्यात येणाऱ्या झेंडूच्या फुलांच्या माळा File:Abhyangsnaan Ovalanichetaat Diwali.jpg|उटणे असलेले अभ्यंगस्नाना नंतरचे ओवाळणीचे ताट File:दीपोत्सव.jpg|दीपोत्सव File:Diwali Farsan.jpg|दिवाळी फराळ File:Diwali Lanterns in Pun Maharashtra.jpg|आकाशकंदील विक्री File:Hyderabad bull.jpg|दिवाळी पूजनासाठी सजविलेला बैल File:Bhaitika krital.jpg|नेपाळमधील दिवाळी चित्र:Multicultural program diwali celebration2014.jpg|[[मेलबर्न]] शहरात चाललेला दिवाळीचा कार्यक्रम वर्ष २०१४ File:दिवाळी फराळ पदार्थ विक्री.jpg|दिवाळी फराळ पदार्थ विक्री File:Jain Diwali 3.jpg|जैन मंदिरातील दिवाळी File:Diwali Festival street shop.jpg|दिवाळी साहित्य विक्री दुकान File:दिवाळी रोषणाई.jpg|दिवाळी रोषणाई </gallery> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय सण आणि उत्सव}} {{हिंदू सण}} [[वर्ग:दिवाळी|*]] [[वर्ग:हिंदू पंचांग]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील सण आणि उत्सव]] [[वर्ग:हिंदू धर्मातील सण आणि उत्सव]] [[वर्ग:भारतीय सण आणि उत्सव]] [[वर्ग:भारतीय संस्कृती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील सार्वजनिक सुट्ट्या]] [[वर्ग:भारतातील सार्वजनिक सुट्ट्या]] [[वर्ग:भारतातील हिंदू सण]] j5zz9dc92ze3c6feofbrg45vkwpn196 0 2756 2722948 2694096 2026-10-18T21:18:43Z Rotondus 62531 /* संदर्भ */ साचा 2722948 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट हिंदू देवता | नाव = श्रीराम | चित्र = Ramapanchayan,_Raja_Ravi_Varma_(Lithograph).jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = श्रीराम | आधिपत्य = विष्णूचा अवतार | नाव_मराठी_देवनागरी_लेखन = राम | नाव_संस्कृत_देवनागरी_लेखन = राम: | नाव_पाली_लेखन = | नाव_कन्नड_लेखन = ರಾಮ | नाव_तमिळ_लेखन = இராமர் | नाव_अन्य_लिपी = | नाव_अन्य_लिपी_लेखन = | निवासस्थान = [[अयोध्या]], [[उत्तर प्रदेश]], [[भारत]] | लोक = | वाहन = | शस्त्र = [[धनुष्य]], [[बाण]] | वडील_नाव = [[दशरथ]] | आई_नाव = [[कौसल्या]] | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[सीता]] | अपत्ये = [[लव]]<br>[[कुश]] | अन्य_नावे = कौसल्येय, दाशरथी, रघुनंदन, रघुनायक, रघुपती, भरताग्रज, इ. | या_देवतेचे_अन्य_अवतार = | या_अवताराची_मुख्य_देवता = [[विष्णू]] | मंत्र = श्रीराम जय राम जय जय राम | नामोल्लेख_धार्मिक_साहित्य = [[रामायण]] | मुख्य_तीर्थक्षेत्रे = [[अयोध्या]] | तळटिपा = }} '''भगवान राम''' किंवा '''श्रीराम''' हे एक [[हिंदू]] धर्मातील दैवत व '''भगवान नारायणांचे सातवे अवतार''' आहेत. [[वाल्मिकी ऋषी|वाल्मिकिींनी]] रचलेल्या ’[[रामायण]]’ या महाकाव्याचे ते नायक आहेत. श्रीराम हे भगवान [[विष्णू]] यांचे सातवा अवतार होते. ते अयोध्या नगरीचे सूर्यवंशी महाराजा [[दशरथ]] आणि त्यांची ज्येष्ठ महाराणी [[कौसल्या]] यांचे पुत्र होते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=9K6KDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PT20&dq=%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%B0%E0%A4%A5+%E0%A4%86%E0%A4%A3%E0%A4%BF+%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%B8%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE+%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&hl=en|title=TRISHANKU|last=MURTY|first=SUDHA|date=2019-02-01|publisher=Mehta Publishing House|isbn=978-93-5317-214-5|language=mr}}</ref> त्यांचा जन्म चैत्र शुद्ध नवमी या तिथीला झाला. भगवान रामचंद्रांना पुरुषोत्तम म्हणले जाते. प्रभु श्री राम '''सत्यवचनी''' व '''एकपत्नीव्रत''' व '''परम दयाळू''' होते. ==धार्मिक व्यक्तिरेखा== राम हा भगवान [[विष्णु|विष्णू]]चा अवतार आहे आणि त्याला श्री राम आणि श्री रामचंद्र या नावांनीही ओळखले जाते. रामायणातील वर्णनानुसार, अयोध्येचा सूर्यवंशी राजा, चक्रवर्ती सम्राट दशरथ याने पुत्रेष्टी यज्ञ (पुत्रप्राप्ती यज्ञ) केला ज्यामुळे त्यांना पुत्रांचा जन्म झाला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=MzBMDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PT16&dq=%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%80&hl=en|title=Sampurna Katha Ramayan|last=Phadke|first=V. K.|date=2012-06-01|publisher=Diamond Publications|isbn=978-81-8483-434-5|language=mr}}</ref> सूर्यप्रकाशामुळे त्यांचा जन्म अयोध्येत कौशल्या देवीच्या पोटी झाला. वायूच्या आशीर्वादाने भरताचा जन्म झाला. यमराजापासून लक्ष्मणाचा जन्म झाला आणि इंद्राच्या आशीर्वादाने शत्रुघ्नाचा जन्म झाला. श्री रामजी हे चार भावांमध्ये सर्वात मोठे होते. पण तो त्याच्या बहिणीपेक्षा लहान होता. भगवान रामाची खरी बहीण शांता होती जी श्री राम आणि त्यांच्या तीन भावांची मोठी बहीण होती. दरवर्षी चैत्र महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या नवव्या दिवशी श्री राम जयंती किंवा राम नवमी या उत्सवाचे वर्णन संस्कृत महाकाव्य रामायण म्हणून केले जाते. गोस्वामी तुलसीदास यांनी त्यांच्या जीवनावर केंद्रस्थानी असलेल्या भक्तीचे सुप्रसिद्ध महाकाव्य रामचरितमानस देखील रचले आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=dxrxDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA179&dq=%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE&hl=en|title=Shri Ramcharitmanas: Chintan Avem Tulsi Darshan|last=Dubey|first=Bhagwant Rao|date=2020-07-15|publisher=Kitabwallah|isbn=978-81-944793-3-8|language=hi}}</ref> या दोघांशिवाय, रामायण इतर भारतीय भाषांमध्ये देखील रचले गेले आहे, जे खूप प्रसिद्ध आहेत. श्री राम हे भारतात अत्यंत पूजनीय आणि एक आदर्श पुरुष आहेत आणि जगातील अनेक देशांमध्ये श्री राम यांना थायलंड, इंडोनेशिया इत्यादी आदर्श म्हणून पूजले जाते. त्याला पुरुषोत्तम या शब्दाने सुशोभित केले आहे. मर्यादा-पुरुषोत्तम राम हे अयोध्येचा राजा दशरथ आणि राणी कौशल्ये यांचे ज्येष्ठ पुत्र होते. रामाच्या पत्नीचे नाव [[सीता]] होते, त्यांना तीन भाऊ होते- लक्ष्मण, भरत आणि शत्रुघ्न. [[हनुमान]] हा रामाचा सर्वात मोठा भक्त मानला जातो. रामाने लंकेचा राजा (ज्याने अधर्माचा मार्ग स्वीकारला होता) [[रावण|रावणा]]चा वध केला. श्रीरामांची मर्यादा पुरुषोत्तम अशी ख्याती आहे. श्रीरामाने राज्य, मित्र, आई-वडील, अगदी पत्नीलाही सन्मानाचे पालन करण्यासाठी सोडले. त्यांचे कुटुंब आदर्श भारतीय कुटुंबाचे प्रतिनिधित्व करते. रामाचा जन्म रघुकुलमध्ये झाला, ज्यांच्या परंपरेने रघुकुल विधी नेहमी चालत आले, पण आयुष्य गेले नाही. रामाचे वडील दशरथ यांनी त्यांची सावत्र आई कैकेयीला त्यांच्या कोणत्याही दोन इच्छा पूर्ण करण्याचे वचन दिले होते. दासी मंथरा हिच्या वेषात कैकेयीने आपला मुलगा भरतासाठी अयोध्येचे सिंहासन आणि राजा दशरथाकडून रामासाठी चौदा वर्षांचा वनवास या वरदानांच्या रूपात मागितला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=BTWcDAAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA56&dq=ram+katha+kaikeyi+vanvas&hl=en|title=Jeena Sikhati hai Ramkatha|last=Mehta|first=Pt Vijay Shankar|date=2021-02-01|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=978-93-5186-832-3|language=hi}}</ref> वडिलांच्या वचनाचे रक्षण करण्यासाठी रामाने चौदा वर्षांचा [[वनवास]] आनंदाने स्वीकारला. आदर्श पत्नीचे उदाहरण देताना पत्नी सीतेने पतीसोबत वनवास जाणे योग्य मानले. भाऊ लक्ष्मणानेही चौदा वर्षे रामासोबत वनात घालवली. भरताने न्यायासाठी मातेचा आदेश धुडकावून लावला आणि मोठा भाऊ राम याच्याकडे जंगलात गेला आणि त्याची [[पादुका]] आणली. नंतर गादीवर ठेवून राज्य केले. राम जेव्हा वनवासी होते तेव्हा त्यांची पत्नी सीता हिला रावणाने पळवून नेले होते. जंगलात रामाला हनुमानासारखा मित्र आणि भक्त सापडला ज्याने रामाची सर्व कामे पूर्ण केली. हनुमान, सुग्रीव इत्यादी वानर जातीतील महापुरुषांच्या मदतीने रामाने सीता शोधली. त्याने समुद्रावर पूल बांधून लंकेत पोहोचले<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=-Z9ODwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PT252&dq=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE+%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A5%82+%E0%A4%B2%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A4%BE&hl=en|title=Discovery of Prehistory Ancient India: Krishna & Radha|last=Motwani|first=Dr Jagat K.|date=2018-02-22|publisher=iUniverse|isbn=978-1-5320-3790-0|language=en}}</ref> आणि रावणाशी युद्ध केले. त्याचा वध करून त्यांनी सीतेला परत आणले. राम अयोध्येला परतल्यावर भरताने राज्य त्यांच्या हाती दिले. राम फक्त होता. त्यांनी चांगले राज्य केले, त्यामुळे आजही लोक सुशासनाची उपमा रामराज्य म्हणून देतात. त्याचे दोन पुत्र कुश आणि लव यांनी त्यांचे राज्य घेतले. हिंदू धर्मातील अनेक सण, दसरा, रामनवमी आणि दीपावली, रामाच्या वन-कथेशी संबंधित आहेत. ==श्रीरामाच्या काही नावांचा उगम (व्युत्पत्ती आणि अर्थ)== 'रम्' या मूळातील 'घञ्' प्रत्यय जोडल्याने 'राम' हा शब्द तयार झाला आहे. तो सर्व प्राणिमात्रांच्या हृदयात 'रमन' (वास) आहे, म्हणून तो 'राम' आहे आणि भक्त त्याच्यामध्ये 'रमन' (ध्यान) करतात, म्हणूनच तो 'राम' देखील आहे - "रमते कणे कणे इति रामः". 'विष्णुसहस्रनाम' वरील आपल्या भाष्यात, आदि शंकराने पद्म पुराणाचे उदाहरण देत म्हणले आहे की, योगी नित्यानंदाच्या रूपात परमभगवानामध्ये आनंद मानतात, म्हणून ते 'राम' आहेत. * राम : राम म्हणजे स्वतः आनंदात रममाण असलेला आणि दुसऱ्यांना आनंदात रममाण करणारा. * रामचंद्र : रामाचा जन्म सूर्यवंशात झाला. त्याचा जन्म दुपारी १२ वाजता झाला, तरी त्याला रामभानु अशा तऱ्हेचे नावात सूर्य असलेले नाव दिले नाही. पुढे रामाने चंद्राचा हट्ट केल्याच्या प्रसंगावरून त्याला रामचंद्र हे नाव पडले होते. * श्रीराम : दुष्ट रावणाचा वध करून आणि लंका जिंकून घेतल्यानंतर, राम जेव्हा सीतेसह अयोध्येला परतला, तेव्हा सर्व अयोध्यावासी त्याला ‘श्रीराम’ म्हणू लागले. ==अवतारात पुरातनता== वैदिक वाङ्मयात 'राम'चा उल्लेख प्रचलित स्वरूपात नाही. 'राम' हा शब्द ऋग्वेदात फक्त दोनच ठिकाणी वापरला आहे (१०-३-३ आणि १०-९३-१४). त्यांपैकी एक स्थान काळा रंग (रात्रीचा अंधार) या अर्थाने वापरला जातो आणि उरलेले एक स्थान व्यक्ती या अर्थाने वापरले जाते; पण तरीही तो अवतारपुरुष किंवा दशरथाचा पुत्र असण्याची चिन्हे नाहीत. नीळकंठ चतुर्धर यांनी ऋग्वेदातील अनेक स्तोत्रे निवडून त्यांचा रामायणाचा अर्थ दिला असला तरी ही त्यांची वैयक्तिक धारणा आहे. त्या मंत्रांचा रामायणाचा अर्थ खुद्द ऋग्वेदाच्या त्या भागांत किंवा इतर कोणत्याही भाष्यकाराने सिद्ध केलेला नाही. ऋग्वेदात 'इक्ष्वाकुह' (१०-६०-४) आणि एका ठिकाणी 'दशरथ' (१-१२६-४) हा शब्दही वापरला गेला आहे. पण रामाशी त्याच्या सहवासाचे कोणतेही संकेत मिळत नाहीत. ऐतरेय ब्राह्मण (७-५-१{=७-२७} आणि ७-५-८{=७-३४}) मध्ये 'राम' हा शब्द ब्राह्मणी साहित्यात दोन ठिकाणी वापरला आहे; परंतु तेथे त्याला 'रामो मार्गवेयह' म्हणतात, म्हणजे आचार्य सायनाप्रमाणे 'मृगवु' नावाच्या स्त्रीचा पुत्र. (४-६-१-७). येथे 'राम' हे यज्ञ आचार्याच्या रूपात असून त्यांना 'राम औपतपस्विनी' म्हणले आहे. ==जन्म== काही हिंदू ग्रंथांमध्ये, रामाचे वास्तव्य त्रेतायुग किंवा द्वापार युगात होते असे म्हणले जाते की त्यांच्या लेखकांचा अंदाज सुमारे ५,००० ईसापूर्व होता. काही इतर संशोधकांनी रामाला १२५० ईसापूर्वच्या आसपास राहण्यासाठी अधिक योग्य स्थान मानले, कुरु आणि वृष्णी नेत्यांच्या पुनर्सूचीवर आधारित, जे अधिक वास्तववादी कारकिर्दीत दिले तर त्या काळातले असेल. रामाचे समकालीन भरत आणि सत्त्वाचे स्थान. भारतीय पुरातत्त्वशास्त्रज्ञ हसमुख धीरजलाल संकलिया यांच्या मते, ज्यांनी प्रोटो- आणि प्राचीन भारतीय इतिहासात विशेष प्राविण्य प्राप्त केले आहे, हे सर्व "शुद्ध अनुमान" आहे. रामाची महाकथा, सध्याचे रामायण, साधारणपणे 7व्या आणि 4व्या शतकाच्या दरम्यानचे आहे. ऑक्सफर्डमधील संस्कृतचे प्राध्यापक जॉन ब्रॉकिंग्टन यांच्या मते, रामायणावरील प्रकाशनांसाठी, मूळ मजकूर कदाचित अधिक प्राचीन काळात रचला गेला होता आणि तोंडी प्रसारित केला गेला होता, आणि आधुनिक विद्वानांनी बीसीई 1 ली सहस्राब्दी विविध शतके सांगितली आहेत. ब्रॉकिंग्टनच्या मते, "कामाची भाषा, शैली आणि सामग्रीवर आधारित, तारीख अंदाजे इ.स.पू. पाचव्या शतकाची आहे". ==आदर्श व्यक्तिमत्त्व== श्रीराम आदर्श पुत्र होता. रामाने आईवडिलांच्या आज्ञांचे सदैव पालन केले. आदर्श अशा बंधुप्रेमाला अजूनही राम-लक्ष्मणाचीच उपमा देतात. श्रीराम एकपत्‍नीव्रती व राजधर्माचे पालन करण्यात तत्पर आदर्श राजा होता. प्रजेने सीतेबाबत संशय व्यक्‍त केल्यावर त्याने आपल्या वैयक्‍तिक सुखाचा विचार न करता, राजधर्म म्हणून आपल्या धर्मपत्‍नीचा त्याग केला. श्रीराम हा आदर्श शत्रूसुद्धा होता. रावणाच्या मृत्यूनंतर अग्निसंस्कार करायला त्याचा भाऊ बिभीषण नकार देतो, तेव्हा राम त्याला सांगतो, ‘‘मरणाबरोबर वैर संपते. तू जर रावणाचा अंत्यसंस्कार करणार नसलास, तर मी करीन. तो माझाही भाऊच आहे.’’ श्रीरामाने धर्माच्या सर्व मर्यादा पाळल्या असे रामायणातील उल्लेखांंवरून दिसून येते. म्हणूनच त्यांना भारतीय जनमानसात ‘मर्यादापुरुषोत्तम’ असे म्हणले जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=NeyEDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%BE+%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%B7%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%AE+%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE&hl=en|title=Kalyug Me Ramayan – Sri Ram Charan Sparsh|last=HARSH|first=DR ALKA|date=2019-01-24|publisher=Zorba Books|isbn=978-93-87456-67-9|language=en}}</ref> ==रामाच्या जीवनातील प्रमुख घटना== ===बालपण आणि सीता-स्वयंवर=== [[File:Lord Rama with arrows.jpg|thumb|धनुष्यधारी राम]] श्रीरामाचा जन्म सध्याच्या उत्तर प्रदेशातील अयोध्या नावाच्या नगरीत झाल्याचा पुराणात स्पष्ट पुरावा आहे. अयोध्या, जी रामाच्या पूर्वजांची राजधानी होती. रामचंद्रांचे पूर्वज रघू होते. भगवान राम लहानपणापासूनच शांत स्वभावाचे शूर पुरुष होते. मर्यादांना त्यांनी नेहमीच सर्वोच्च स्थान दिले. म्हणूनच त्यांना मरियदा पुरुषोत्तम राम म्हणून ओळखले जाते. त्याचे राज्य न्याय्य आणि सुखी मानले जात असे. म्हणून जेव्हा जेव्हा भारतात सुरजची (चांगल्या राज्याची) चर्चा होते तेव्हा रामराजा किंवा रामराज्याचे उदाहरण दिले जाते. धर्ममार्गावर चालणाऱ्या रामाने आपल्या तीन भावांसह गुरू वशिष्ठांकडून शिक्षण घेतले. किशोरवयातच, गुरू विश्वामित्रांनी जंगलात राक्षसांनी निर्माण केलेली दंगल संपवण्यासाठी त्याला सोबत घेतले. या कार्यात रामासोबत त्याचा धाकटा भाऊ लक्ष्मणही सोबत होता. बिहारमधील बक्सर जिल्हा हे ब्रह्म ऋषी विश्वामित्र यांचे स्थान आहे, जे ब्रह्म ऋषी होण्यापूर्वी राजा विश्वरथ होते. ब्रह्मा ऋषी विश्वामित्र हे वेदमाता गायत्रीचे पहिले उपासक आहेत, वेदांचा महान गायत्री मंत्र ब्रह्मा ऋषी विश्वामित्र यांच्या मुखातून प्रथम निघाला. नंतर विश्वामित्रांच्या तपोभूमीला राक्षसांचा प्रादुर्भाव झाला. तडका नावाच्या राक्षसी विश्वामित्राची तपोभूमी बक्सर (बिहार) येथे राहू लागली आणि आपल्या राक्षसी सैन्याने बक्सरच्या लोकांना त्रास देत असे. जेव्हा वेळ आली तेव्हा विश्वामित्रांच्या मार्गदर्शनाखाली भगवान श्रीरामांनी त्यांचा वध केला. त्या वेळी रामाने तडक नावाच्या राक्षसाचा वध केला आणि मारिचाला पळून जाण्यास भाग पाडले. यावेळी गुरू विश्वामित्र त्यांना मिथिला येथे घेऊन गेले. विदेह राजा जनक याने आपली कन्या सीतेच्या लग्नासाठी स्वयंवर सोहळा आयोजित केला होता. जिथे भगवान शिवाचे धनुष्य होते, ज्यासाठी सीताजींचा विवाह त्या शूर शूरवीराशी होणार होता ज्याने ते देऊ केले होते. त्या सोहळ्याला अनेक राजे-महाराजे आले होते. जेव्हा अनेक राजे प्रयत्न करूनही धनुष्य उचलू शकले नाहीत, तेव्हा विश्वामित्राची परवानगी मिळाल्यावर श्रीरामांनी धनुष्य हाती घेतले आणि अर्पण करण्याचा प्रयत्न केला. त्यांना धनुष्य अर्पण करण्याचा प्रयत्न करत असतानाच ते महान धनुष्य मोठ्या आवाजाने तुटले. महर्षि परशुरामांनी जेव्हा हा भयानक आवाज ऐकला तेव्हा ते तिथे आले आणि आपल्या गुरूचे (शिवाचे) धनुष्य तुटल्याने संताप व्यक्त करू लागले. लक्ष्मणजी हे उग्र स्वभावाचे होते. त्यांचा परशुरामजींशी वाद झाला. (असा संदर्भ वाल्मिकी रामायणात सापडत नाही.) तेव्हा श्रीरामांनी मध्यस्थी केली. अशा प्रकारे सीतेचा रामाशी विवाह झाला आणि परशुरामासह सर्वांनी तिला आशीर्वाद दिला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=O4M5EAAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PT44&dq=%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%A4%E0%A4%BE+%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%B5%E0%A4%B0&hl=en|title=वाल्मीकि रामायण प्रतिपादित सामाजिक व्यवस्था की आधुनिक परिप्रेक्ष्य में प्रासंगिकता|last=वर्मा|first=डॉ रंजना|date=2021-07-19|publisher=Pencil|isbn=978-93-5458-301-8|language=hi}}</ref> राम सीता अयोध्येत सुखाने राहू लागली. रामावर लोकांचे खूप प्रेम होते. त्यांच्या मवाळ, लोकसेवेची भावना आणि न्याय यामुळे ते विशेष लोकप्रिय होते. राजा दशरथ वानप्रस्थकडे निघाले होते. त्यामुळे त्याने रामाकडे राज्य सोपवण्याचा विचार केला. त्यांचा लाडका राजा आपल्या लाडक्या राजपुत्राची राजापदी नियुक्ती करणार असल्याची सुखद लहरही जनतेत होती. त्यावेळी रामाचे इतर दोन भाऊ भरत आणि शत्रुघ्न हे आपल्या आजी कैकेय्याकडे गेले होते. कैकेयीची दासी मंथरा हिने कैकेयीला फसवले की राजा तुझ्यावर अन्याय करत आहे. जर तुम्ही राजाची लाडकी राणी असाल तर तुमचा मुलगा राजा झाला पाहिजे, पण राजा दशरथला रामाला राजा बनवायचे आहे. स्वामी तुलसीदासांच्या रामचरितमानस या बालखंडात भगवान रामाच्या बालपणाचे तपशीलवार वर्णन आढळते. ===निर्वासन (वनवास)=== [[File:Rama in forest.jpg|thumb|चित्र - वनवास काळात राम, सीता, लक्ष्मण]] दशरथ राजाला कौशल्या, सुमित्रा आणि कैकेयी या तीन राण्या होत्या. भगवान राम कौशल्येचे पुत्र होते, लक्ष्मण हे सुमित्रा चे पुत्र होते आणि भरत व शत्रुघ्न हे कैकयी चे पुत्र होते. नियमांनुसार, राजाचा ज्येष्ठ पुत्रच राजा होण्यास पात्र आहे, त्यामुळे श्रीराम अयोध्येचा राजा होणार हे निश्चित होते. कैकेयी ज्याने राजा दशरथाचे दोनदा प्राण वाचवले होते आणि दशरथाने त्याला असे वरदान दिले होते की ती आयुष्याच्या कोणत्याही क्षणी त्याच्याकडून दोन वर मागू शकते. कैकेयीला रामाने राजा व्हावे आणि भविष्य पाहता, आपला मुलगा भरत हा अयोध्येचा राजा व्हावा, अशी इच्छा होती, म्हणून त्याने राजा दशरथाकडून रामाला १४ वर्षे निर्वासित केले आणि आपला मुलगा भरतासाठी अयोध्येचे राज्य मागितले. शब्दांत बांधलेल्या राजा दशरथाला हे स्वीकारण्यास भाग पाडले. श्रीरामांनी वडिलांच्या आज्ञेचे पालन केले. श्रीरामाची पत्नी देवी सीता आणि त्यांचे भाऊ लक्ष्मणजी देखील वनवासात गेले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=0Lkiri81Q4cC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA119&dq=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE+%E0%A4%B5%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8&hl=en|title=Maryada Purshottam Sri Ram|last=Parashar|first=Dr Ashwini|publisher=Diamond Pocket Books (P) Ltd.|isbn=978-81-288-0805-0|language=hi}}</ref> ===सीतेचे अपहरण=== * वनवासात रावणाने सीतेचे अपहरण केले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=rdcJpe0px4QC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA16&dq=%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%A4%E0%A4%BE+%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A4%A3&hl=en|title=Laṅkāpati Rāvaṇa|last=Nagar|first=Shanti Lal|date=2009|publisher=Atmaram & Sons|isbn=978-81-904819-3-9|language=hi}}</ref> रावण हा राक्षस आणि लंकेचा राजा होता. रामायणानुसार, राम, सीता आणि लक्ष्मण झोपडीत असताना सोन्याच्या हरणाचा आवाज ऐकून, पर्णकुटीजवळ सोन्याचे हरण पाहून देवी सीता व्याकुळ झाली. देवी सीतेला त्या सुंदर हरीणाला पकडण्याची इच्छा होताच हरीण किंवा हरिण घनदाट जंगलाकडे धावले. * प्रत्यक्षात देवी सीतेचे अपहरण करण्याचा असुरांचा कट होता. ते स्वर्णमृग किंवा सोन्याचे मृग हे दैत्य राजा रावणाचे मामा मारीच होते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=8UIqAQAAMAAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%A8+%E0%A4%AE%E0%A5%83%E0%A4%97+%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A3&q=%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%A8+%E0%A4%AE%E0%A5%83%E0%A4%97+%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A3&hl=en|title=Rāmāyaṇīya amr̥tabindu|last=Śaradā|first=Vidyā|date=2010|publisher=Satyam Pabliśiṅga Hāusa|isbn=978-93-80190-29-7|language=hi}}</ref> रावणाच्या सांगण्यावरून त्याने सोन्याच्या हरणाचे रूप धारण केले जेणेकरून योजनेनुसार तो राम आणि लक्ष्मण यांना सीताजींकडून काढून घेऊ शकेल आणि सीताजींचे अपहरण करू शकेल. दुसरीकडे, षड्यंत्राबद्दल अनभिज्ञ असलेल्या सीताजी त्यांना पाहून मोहित झाल्या आणि त्यांनी रामचंद्रजींना त्या सोन्याचे हरण जिवंत आणि सुरक्षित पकडण्याची विनंती केली जेणेकरून अयोध्येला परतल्यानंतर ते अद्भूत सुंदर हरण तिथे नेले जाईल. * रामचंद्रजी आपल्या पत्नीची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी गेले आणि त्यांनी लक्ष्मणजींना सीतेचे रक्षण करण्यास सांगितले. कपटी मारीच रामजींना दूर घेऊन गेला. श्रीरामाला घेऊन मारिच मोठ्याने ओरडला, "हे सीता! हे लक्ष्मणा!" तो आवाज ऐकून सीताजी चिंतित होतात आणि लक्ष्मणाला रामाकडे जाण्यास सांगतात, जेणेकरून रावण सीताजींचे सहज अपहरण करू शकेल. अशा प्रकारे फसवणूक किंवा फसवणुकीची संधी पाहून श्रीरामांनी बाण मारून सोन्याच्या हरणाचे रूप घेतलेल्या मारीच राक्षसाचा वध केला. * दुसरीकडे, मारीचने केलेले त्यांचे आणि लक्ष्मणाच्या नावाचा आवाज ऐकून सीताजी खूप चिंताग्रस्त झाल्या आणि काही प्रकारची अप्रिय घटना जाणून घेऊन लक्ष्मणजींना श्रीरामाकडे जाण्यास सांगू लागले. लक्ष्मणजींना राक्षसांची फसवणूक समजली, म्हणून लक्ष्मण जी देवी सीतेला एकटे असुरक्षित सोडू इच्छित नव्हते, परंतु देवी सीतेच्या जबरदस्तीने विनंती केल्यावर लक्ष्मणजी आपल्या वहिनीचे शब्द नाकारू शकले नाहीत. * वनात जाण्यापूर्वी लक्ष्मणजींनी सीताजींच्या रक्षणासाठी बाणाने एक रेषा काढली आणि सीताजींना विनंती केली की कोणत्याही परिस्थितीत या रेषेचे उल्लंघन करू नये, ही रेषा मंत्राचा उच्चार करून काढण्यात आली होती, त्यामुळे या रेषेत कोणीही प्रवेश करू शकणार नाही. ती रेषा ओलांडून. देवी सीतेचे रक्षण करण्यासाठी लक्ष्मणजींनी बाणाने रेखाटलेली उर्जा रेखा लक्ष्मण रेखा या नावाने प्रसिद्ध आहे. * लक्ष्मणजींनी भयंकर जंगलात प्रवेश करताच आणि देवी सीतेला एकटी शोधताच, आधीच कट रचून बसलेल्या रावणाला सीताजींचे अपहरण करण्याची सुवर्ण संधी मिळाली. रावण लवकरच राम-लक्ष्मण-सीतेच्या निवासस्थानी आला, त्या पर्णकुटी किंवा झोपडीत जेथे परिस्थितीमुळे देवी सीता यावेळी एकटी होती. तो साधूच्या वेशात होता. सुरुवातीला त्याने थेट त्या सुरक्षित झोपडीत प्रवेश करण्याचा प्रयत्न केला पण लक्ष्मण रेखा ओढल्या गेल्यामुळे त्याला देवी सीता असलेल्या झोपडीत प्रवेश करता आला नाही. * मग त्याने दुसरी पद्धत अवलंबली, त्याने साधूचा वेष घातला होता, म्हणून तो झोपडीच्या बाहेरच्या दारात उभा राहिला आणि "भिक्षम देही - भिक्षम देही" अशी घोषणा करू लागला. हा आवाज ऐकून देवी सीता झोपडीतून (लक्ष्मण रेखाचे उल्लंघन न करता) बाहेर आली. साधू दारात येत असल्याचे पाहून तिने झोपडीच्या दाराच्या चौकटीतून (लक्ष्मण रेखामधून) त्याला अन्न व फळे इत्यादी दान करण्यास सुरुवात केली. तेव्हा धूर्त रावणाने सीतेला लक्ष्मणरेषेतून बाहेर काढण्यासाठी अन्न मागितले आणि स्वतःला भूक लागली आणि तहान लागली. * आर्यावर्ताच्या परंपरेनुसार दारात आलेल्या आणि भुकेल्या भिकाऱ्याला रिकाम्या हाताने परत न करण्याचा विचार करून ती अन्नपाणी वगैरे घेऊन चुकून लक्ष्मणरेषेतून निघून गेली. सीता लक्ष्मणरेषेबाहेर येताच रावणाने घात करून तिला पळवून नेले. रावण सीतेला बळजबरीने पुष्पक विमानात बसवून घेऊन जाऊ लागला. * पुष्पक विमानात अपहरण होत असताना, सीताजींनी श्री राम आणि लक्ष्मणजींना मोठ्या आवाजात हाक मारली आणि आपल्या संरक्षणाची याचना केली. हा मोठा आवाज ऐकून जटायू नावाचा मोठा गिधाड पक्षी जो मनुष्यासारखा स्पष्ट बोलू शकत होता आणि पूर्वी राजा दशरथाचा परम मित्र होता, तो वनक्षेत्र सोडून आकाशात उडाला. जटायू पाहतो की अधर्मी रावण एका सुंदर मुलीचे अपहरण करत आहे आणि ती तिच्या रक्षणासाठी याचना करत आहे. * हा अन्याय पाहून जटायू रावणाला आव्हान देतो आणि त्या मुलीला सोडून जाण्याचा इशारा देतो, पण अहंकारी रावण कुठे मानणार होता, म्हणून रावण आणि जटायूमध्ये आकाशात युद्ध सुरू होते. पराक्रमी रावणाने आपल्या न मिटणाऱ्या चाकूने जटायूचे दोन्ही पंख कापले, त्यामुळे जटायू असहाय्य होऊन पृथ्वीवर पडला. रावण सीताजींसोबत पुष्पक विमानात फिरू लागतो. * आपल्या रक्षणासाठी आलेला मानवासारखा बोलू शकणारा विशाल गिधाड पक्षी रावणाच्या प्रहारामुळे कोसळल्याचे सीताजींनी पाहिले, तेव्हा पुष्पक विमानात आकाशातून वा हवेतून जात असताना सीताजींनी आपले दागिने काढून घेतले. जमिनीवर फेकणे. * भगवान राम आपला भाऊ लक्ष्मणासह सीतेच्या शोधात घरोघरी फिरत होते. त्यानंतर त्याला हनुमान आणि सुग्रीव नावाची दोन वानर भेटली. हनुमान रामाचे परम भक्त झाले. * रामायणात सीतेच्या शोधात श्रीलंकेला जाण्यासाठी ४८ किमी लांबीचा ३ किमी रुंद दगडी पूल बांधल्याचा उल्लेख आहे, त्याला राम सेतू म्हणतात. ===रावणाचा वध=== [[File:Maruti meets Rama.jpg|thumb|हनुमान आणि श्रीराम यांची भेट दाखविणारे चित्र]] सीतेला परत मिळवण्यासाठी रामाने हनुमान, विभीषण आणि वानर सैन्याच्या मदतीने रावणाच्या सर्व भाऊ-बहिणींचा आणि त्याच्या वंशजांचा पराभव केला आणि परत येताना विभीषणाला लंकेचा राजा बनवून चांगला शासक होण्यासाठी मार्गदर्शन केले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=u8A3DwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PT189&dq=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%A3+%E0%A4%B5%E0%A4%A7&hl=en|title=Ramayan Ke Amar Patra : Mahabali Ravan : महाबली रावण|last=Vinay|first=Dr|date=2017-09-29|publisher=Diamond Pocket Books Pvt Ltd|isbn=978-93-5278-582-7|language=hi}}</ref> ===अयोध्येला परत आले=== रामाने रावणाचा युद्धात पराभव केला आणि त्याचा धाकटा भाऊ विभीषण याला लंकेचा राजा बनवले. राम, सीता, लक्ष्मण आणि काही वानर पुष्पक विमानात अयोध्येला निघाले. तेथे भेटल्यानंतर अयोध्येत राम आणि सीतेचा राज्याभिषेक झाला. संपूर्ण राज्य कार्यक्षमतेने वेळ घालवू लागला. ===शारीरिक त्याग=== जेव्हा रामचंद्रजींचे आयुष्य पूर्ण झाले तेव्हा यमराजांच्या संमतीने त्यांनी सरयू नदीच्या काठी गुप्तर घाटावर देह त्याग केला आणि पुन्हा बैकुंठ धाममध्ये विष्णूच्या रूपात विराजमान झाले. ==रामराज्य== पंचज्ञानेंद्रिये, पंचकर्मेंद्रिये, मन, चित्त, बुद्धि आणि अहंकार यांच्यावर हृदयातील रामाचे (आत्मारामाचे) राज्य असणे, हे खरे रामराज्य होय, असे संतांचे सांगणे असते. ==राम आणि त्याच्या जीवनावर आधारित काही ग्रंथ== * [[रामायण]] (या महाकाव्याच्या विविध लेखकांनी लिहिलेल्या अनेक गद्य-पद्य प्रती आहेत. मूळ रामायण हे वाल्मीकी ऋषींनी संस्कृतमध्ये लिहिलेले काव्य आहे.) * अयोध्येचा रावण आणि लंकेचा राम (मूळ गुजराती लेखक दिनकर जोषी, मराठीत अनुवाद करणाऱ्या सुषमा शाळिग्राम) * [[गीत रामायण]] - [[ग.दि.माडगूळकर]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/pune/geet-ramayana-balgandharva-rangmandir-pune-rsn93|title=गीत रामायण’ रसिकांच्या भेटीला|website=eSakal - Marathi Newspaper|language=mr-IN|access-date=2022-04-25}}</ref> ==पहा== * [[रामायणाचा काळ]] ==संदर्भ== *[http://www.sanatan.org/mr/a/583.html प्रभु श्रीराम (मराठी मजकूर)] *[http://www.sanatan.org/mr/a/584.html प्रभु श्रीरामाची वैशिष्ट्ये आणि कार्य (मराठी मजकूर)] {{संदर्भयादी}} {{कॉमन्स वर्ग|वर्ग:Rama|{{लेखनाव}}}} {{हिंदू देवता आणि ग्रंथ}} {{दशावतार}} {{रामायण}} {{Authority control}} [[वर्ग:इक्ष्वाकु कुळ]] [[वर्ग:रामायणातील व्यक्तिरेखा]] [[वर्ग:भारतातील सूर्यवंशी राजे|रामचंद्र]] [[वर्ग:दशावतार]] [[वर्ग:हिंदू देवता]] [[वर्ग:विष्णूचे अवतार]] 6c1hgwh04bcxzbgc0cb9yscuc28znzr 0 2817 2723072 2456792 2026-10-19T07:42:28Z Vishnu888 82059 /* */ इंग्रजी भाषेत भाषांतर,संदर्भ 2723072 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|कंस (चिन्ह)}} {{विस्तार}} [[चित्र:KRISHNA KILLS KANSA.jpg|इवलेसे|कंस वध]] '''कंस''' (संस्कृत: कंस, IAST: Kaṃsa) हा मथुरा येथे राजधानी असलेल्या वृष्णी साम्राज्याचा जुलमी शासक होता. हिंदू साहित्यात त्याचे वर्णन मानव किंवा असुर असे विविध प्रकारे केले आहे. पुराणांमध्ये त्याचे वर्णन [[असुर]] म्हणून केले आहे, तर हरिवंशामध्ये त्याचे वर्णन मनुष्याच्या शरीरात पुनर्जन्म घेतलेला असुर असे केले आहे.त्याच्या राजघराण्याचे नाव भोज होते; त्यामुळे त्याचे दुसरे नाव '''भोजपती''' होते.तो [[देवकी|देवकीचा]] भाऊ होता, जी देव [[कृष्ण|कृष्णाची]] आई आहे; कृष्णाने अखेरीस कंसाचा वध करून एक भविष्यवाणी पूर्ण केली.<ref name=":1">{{जर्नल स्रोत|date=2026-10-03|title=Kamsa|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kamsa&oldid=1378211203|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> कंस हा [[उग्रसेन|राजा उग्रसेन]] आणि राणी पद्मावती यांचा मुलगा होता. तथापि, महत्त्वाकांक्षेपोटी आणि त्याचे खास विश्वासू बाणासुर व [[नरकासुर]] यांच्या सल्ल्यानुसार, कंसाने आपल्या वडिलांना पदच्युत करून मथुरेचा राजा म्हणून स्वतःला स्थापित करण्याचा निर्णय घेतला. म्हणून, चानुरा नावाच्या दुसऱ्या सल्लागाराच्या मार्गदर्शनानुसार, कंसाने मगधचा राजा जरासंध याच्या मुली अस्ती आणि प्राप्ती यांच्याशी विवाह करण्याचे ठरवले.<ref name=":1" /> देवकीचा आठवा पुत्र त्याचा वध करेल अशी दैवी वाणीने भविष्यवाणी केल्यानंतर, कंसाने [[देवकी]] आणि तिचा पती [[वसुदेव]] यांना कैद केले आणि त्यांच्या सर्व मुलांना ठार मारले; तथापि, देवकी आणि वसुदेव यांच्या सातव्या मुलाच्या जन्माच्या अगदी आधी, [[विष्णु|विष्णूने]] देवी महामायेला देवकीच्या गर्भातून ते बाळ [[वसुदेव|वसुदेवाची]] दुसरी पत्नी रोहिणीच्या गर्भात स्थानांतरित करण्याची आज्ञा दिली. लवकरच, रोहिणीने देवकीच्या सातव्या मुलाला जन्म दिला, ज्याचे नाव [[बलराम]] ठेवण्यात आले. आठवा पुत्र, '''[[कृष्ण]]''', जो विष्णूचा अवतार होता, त्याला गोकुळ गावात नेण्यात आले, जिथे गोपाळांचे प्रमुख नंद यांच्या देखरेखीखाली त्याचे पालनपोषण झाले. त्याच्या जन्माची बातमी कळल्यावर, कंसाने बालक कृष्णाला ठार मारण्यासाठी असुरांची फौज पाठवली, परंतु कृष्णाने त्या सर्वांना ठार मारले. अखेरीस, कृष्ण मथुरेत आला आणि त्याने आपला मामा कंस याचा वध केला.<ref name=":1" /> '''कंस''' हा [[महाभारत|महाभारतातील]] [[कृष्ण|कृष्णाचा]] [[मामा]] होता. कंस हिंदू पौराणिक कथेनुसार, चंद्रवंशी हा यादव राजा होता ज्याची राजधानी मथुरा होती. तो भगवान श्रीकृष्णाच्या आई देवकीचा भाऊ होता. कंसाचे वर्णन सुरुवातीच्या स्त्रोतांमध्ये मानव आणि पुराणात राक्षस असे केले आहे. कंसाचा जन्म चंद्रवंशी क्षत्रिय यादव राजा उग्रसेन आणि राणी पद्मावती यांच्या पोटी झाला. जरी महत्वाकांक्षेमुळे आणि त्याच्या वैयक्तिक विश्वासू, बाणासुर आणि नरकासुराच्या सल्ल्यानुसार कंसाने आपल्या वडिलांना पदच्युत केले आणि स्वतःला मथुरेचा राजा म्हणून स्थापित केले, परंतु तो आपल्या बहिणीवर खूप प्रेमळ होता. राजाने जरासंधाच्या मुली अस्ति आणि प्राप्ती यांच्याशी लग्न करण्याचा निर्णय घेतला आणि आपल्या बहिणीचा विवाह आपल्या सरंजामी चंद्रवंशी क्षत्रिय वासुदेवाशी निश्चित केला.[2] [[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]] कृष्ण आणि कंसाचे युद्ध कंसाचा वध विष्णूने कृष्णाच्या रूपात केला होता जेव्हा कंस आपली बहीण देवकी हिच्या विवाहानंतर तिला रथात बसवून निरोप देत होता, त्याचवेळी देवकीचा आठवा मुलगा त्याच्या मृत्यूचे कारण असेल अशी आकाशातून आवाज आली. म्हणून त्याने देवकी आणि तिचा पती वासुदेव यांना तुरुंगात टाकले. कंसाने देवकीच्या सहा मुलांचा वध केला. (बलराम हे त्यांचे सातवे अपत्य होते.) [३] तथापि, आठवा मुलगा, कृष्ण, जो भगवान विष्णूचा अवतार होता, याला गोकुळात नेण्यात आले, जिथे तो गोकुळच्या यादवकुळाचा प्रमुख नंद आणि वासुदेवांच्या देखरेखीखाली वाढला. भाऊ कंसाने कृष्णाला मारण्यासाठी अनेक असुर पाठवले, त्या सर्वांचा कृष्णाने वध केला. शेवटी, कृष्ण अक्रूरासह मथुरेला पोहोचतो आणि आपल्या मामा कंसाचा वध करतो आणि त्याच्या आई-वडिलांची कैदेतून सुटका होते. कंसाचा वध केल्यावरही भगवंताने अनेक करमणूक केली जी जीवांच्या उद्धारासाठी फायदेशीर आहेत.[4] भगवान श्रीकृष्णाच्या मामाचे नाव कंस होते. हा कंस ना राक्षस होता, ना असुर होता, ना दवव. सर्वांना माहित आहे की कंसाबद्दल भाकीत केले होते की त्याची बहीण देवकाचा एकुलता एक मुलगा त्याला मारेल. या भाकितामुळे तो घाबरून जगू लागला. 1. कंसाच्या मागील जन्मी 'कालनेमी' नावाचा असुर होता ज्याचा भगवान विष्णूने वध केला होता. कालनेमी हा विरोचनाचा पुत्र होता. देवासुराच्या युद्धात कालनेमीने आपल्या सिंहावर बसलेल्या अवस्थेत भगवान हरीवर अतिशय वेगाने त्रिशूळ उडवला, परंतु हरीने तो त्रिशूळ पकडून त्याचा व त्याच्या वाहनाचा वध केला. दुसऱ्या कथेनुसार त्याने युद्धात अनेक प्रकारची माया पसरवली आणि ब्रह्मास्त्राचा वापर केला. तारकामयेत हरीच्या चक्रात वराचा मृत्यू झाला. 2. कालनेमीचा जन्म कंसाच्या रूपात उग्रसेनाला झाला. कंस हा अंधक-वृष्णी संघाच्या प्रमुख उग्रसेनचा मुलगा, शूरसेन जिल्ह्याचा राजा आणि भगवान कृष्णाचा मामा होता. अंधक, अहिर, भोज, स्तवत्त, गौर इत्यादी 106 कुळांना त्या काळात यादव गणराज्य म्हणतात. उग्रसेन हा यदुवंशी राजा आहुक याचा पुत्र होता. त्यांना नऊ मुलगे आणि पाच मुली होत्या. कंस हा भावांमध्ये मोठा होता. उग्रसेनच्या इतर मुलींचा विवाह वासुदेवाच्या धाकट्या भावांशी झाला. उग्रसेनची आई कास्य होती, ती माता काशीराजांची कन्या होती, तिला देवक आणि उग्रसेन हे दोन पुत्र होते. 3. कंसाने आपले वडील उग्रसेन यांना पदावरून हटवून तुरुंगात टाकले आणि स्वतः शूरसेन जिल्ह्याचा राजा झाला. मथुरा शूरसेन जिल्ह्यांतर्गत येतो. कंसाचा मामा शूरसेना मथुरेत राज्य करत होता. कंसाने मथुरेलाही आपल्या अधिपत्याखाली आणले होते आणि त्याने अनेक प्रकारे लोकांचा छळ सुरू केला होता. 4. आर्यवर्ताचा तत्कालीन सर्वशक्तिमान राजा जरासंधाच्या मुलीशी विवाह करून कंसाने आपली शक्ती वाढवली होती. जरासंध पौरव घराण्यातील होता आणि मगधच्या विशाल राज्याचा शासक होता. जरासंधाने आपल्या 'अस्ति' आणि 'प्राप्ती' नावाच्या दोन कन्या कंसाला दिल्या होत्या. त्यामुळे दोघांमध्ये जवळचे नाते निर्माण झाले. 5. जरासंधाने चेदीच्या यादव वंशाचा राजा शिशुपाल यालाही आपला जवळचा मित्र बनवले. हा शिशुपाल भगवान श्रीकृष्णाच्या मावशीचा मुलगा होता आणि त्याची कंसावरही श्रद्धा होती. कंसाने कुरुराज दुर्योधनालाही वायव्येला आपला सहाय्यक बनवले होते. जरासंधामुळे त्याने ईशान्येकडे आसामचा राजा भगदंताशी मैत्रीही केली होती. 6. कंसाचा मामा शूरसेना मथुरेवर राज्य करत होता आणि सुरसेनाचा मुलगा वासुदेवाचा विवाह कंसाची बहीण देवकीशी झाला होता. कृष्णाच्या वडिलांचे नाव वासुदेव आणि आईचे नाव देवकी होते. जन्मानंतर त्यांचे संगोपन नंदबाबा आणि यशोदा मातेने केले. वासुदेव यादव यांच्या वडिलांचे नाव 'राजा सुरसेन' आणि बाबा नंद यादव यांच्या वडिलांचे नाव राजा पर्जन्य होते. बाबा पर्जन्य यांच्या नऊ पुत्रांपैकी नंदा हा तिसरा मुलगा होता. सुरसेना आणि पर्जन्य हे दोघे सख्खे भाऊ होते. सुरसेन आणि पर्जन्य यांच्या वडिलांचे नाव महाराज देवमीध होते. 7. कंसाला त्याची चुलत बहीण देवकीवर खूप आवड होती, पण एके दिवशी तो देवकीसोबत रथावर बसून कुठेतरी जात होता, तेव्हा आकाशचा आवाज आला - 'तुला जो पाहिजे, तो देवकीचा आठवा मुलगा तुला मारेल.' हा भयानक आवाज ऐकून कंस घाबरला आणि त्याने आपल्या बहिणीला मारण्यासाठी तलवार काढली. वासुदेवाने त्याला जमेल त्या मार्गाने शांत केले आणि वचन दिले की तो त्याचे पुत्र त्याच्या स्वाधीन करेल. 8. पहिला पुत्र झाल्यावर वसुदेव कंसाला पोहोचले तेव्हा कंस म्हणाला की मला आठवा मुलगा हवा आहे. नंतर नारदांनी सांगितले की देवकीच्या पोटातून भगवान विष्णू तुम्हाला मारण्यासाठी स्वतः जन्म घेतील, तेव्हा कंस अधिक घाबरला आणि त्याने वसुदेव आणि देवकीला कैद केले. पुढे कंसाने देवकीच्या 6 मुलांना जन्मताच एक एक करून मारले. श्रीशेष (अनंत) यांनी ९.७ व्या गर्भात प्रवेश केला. श्रीशेषाचे रक्षण करण्यासाठी भगवान विष्णूंनी देवकीचा गर्भ योगमायेतून व्रजनिवासिनी वासुदेव यांची पत्नी रोहिणीच्या उदरात घातला. त्यानंतर आठव्या पुत्राच्या वळणावर श्रीहरींनी स्वतः देवकीच्या उदरातून अवतार घेतला. कृष्णाचा जन्म होताच सर्व संत्री मायेच्या प्रभावाखाली झोपी गेले आणि तुरुंगाचे दरवाजे आपोआप उघडले. मथुरेच्या तुरुंगातून वासुदेव बाळ कृष्णाला घेऊन नंदाच्या घरी पोहोचले. नंतर कंसाला जेव्हा हे कळले तेव्हा त्याच्या मंत्र्यांनी आपल्या राज्यातील सर्व नवजात बालकांना मारण्यास सुरुवात केली. नंतर जेव्हा त्याला कळले की कृष्ण नंदाचे घर आहे, तेव्हा त्याने अनेक राक्षसी लोकांकडून कृष्णाला मारण्याचा प्रयत्न केला, परंतु कृष्ण आणि बलरामाच्या हातून सर्वांचा वध झाला. त्यानंतर योजनेनुसार कंसाने कृष्ण आणि बलरामांना एका कार्यक्रमाच्या निमित्ताने आमंत्रित केले. त्याला तिथे कृष्णाचा वध करायचा होता, पण त्या समारंभात कृष्णाने कंसाला केसांतून पकडून त्याच्या सिंहासनावरून ओढले, जमिनीवर फेकून दिले आणि नंतर त्याची हत्या केली. कंसाचा वध केल्यावर देवकी व वसुदेव यांची मुक्तता झाली आणि त्यांनी आई-वडिलांच्या चरणी पूजा केली. 10. कंसाचा वध केल्यानंतर कृष्ण आणि बलदेव यांनी कंसाचे वडील उग्रसेन यांना पुन्हा राजा बनवले. उग्रसेनला ९ मुलगे होते, त्यापैकी कंस हा सर्वात मोठा होता. त्यांची नावे न्याग्रोधा, सुनामा, कंका, शंकू अजभु, राष्ट्रपाल, युद्धमुष्टी आणि सुमुष्टीद आहेत. त्याला कंस, कंसावती, सतंतू, राष्ट्रपाली आणि कनका नावाच्या ५ बहिणी होत्या. उग्रसेन आपल्या मुलांसह कुकुर-वंशात जन्माला आला आणि व्रजनाभने राज्यकारभार हाती घेईपर्यंत राज्य केले असे म्हणले जाते. 11. भारतात अशी अनेक गावे आहेत जिथे कंसाची पूजा केली जाते. लखनौहून हरदोईला जाताना कंसाची मूर्ती सापडते. आजूबाजूच्या ठिकाणी कंसाची पूजा करण्याची प्रथा आहे. ओरिसात 'कंस महोत्सव' होतो. येथून धनु यात्रेचा उगम होतो. कंसाचा दरबार सजलेला आहे आणि 11 दिवस कंस हा ओरिसाचा राजा आहे. कंस बनलेले हे पात्र इतके धावते की या 11 दिवसांत राज्याच्या मुख्यमंत्र्यांनाही बोलावू शकते. असे म्हणतात की कंसाच्या राज्यात लोकांवर अत्याचार होत होते परंतु ते सर्व शिस्तीत राहत होते आणि त्यांना सर्व सुविधा उपलब्ध होत्या. a1q6gv1pxxdfxodyqjk1ovnq9mfk4io 0 6706 2722999 2699886 2026-10-19T04:26:39Z ~2026-52310-38 187943 /* राजकारण */ 2722999 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा |जिल्ह्याचे_नाव = गडचिरोली |स्थानिक_नाव = गडचिरोली |चित्र_नकाशा = |अक्षांश-रेखांश = १८.४३ ते २१.५० उत्तर अक्षांश आणि ७९.४५ ते ८०.५३ पूर्व रेखांश |राज्याचे_नाव = महाराष्ट्र |विभागाचे_नाव = नागपूर |मुख्यालयाचे_नाव = गडचिरोली |तालुक्यांची_नावे = [[अहेरी]], [[आरमोरी]], [[एटापल्ली]], [[कुरखेडा]], [[कोरची]], [[गडचिरोली]], [[चामोर्शी]], [[देसाईगंज (वडसा)]], [[धानोरा]], [[भामरागड]] , [[मुलचेरा]], [[सिरोंचा]] (एकूण १२) |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = १४४१२ |लोकसंख्या_एकूण = १०,७१,७९५ |जनगणना_वर्ष = 2011 |लोकसंख्या_घनता = ६७ |शहरी_लोकसंख्या = |साक्षरता_दर = ७०.६ % |लिंग_गुणोत्तर = ९७६/१००० |प्रमुख_शहरे = |जिल्हाधिकार्यांचे_नाव = |लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] |विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = |खासदारांची_नावे = [[नामदेव किरसान]] |पर्जन्यमान_मिमी = ८४०.७ |संकेतस्थळ = }} [[चित्र:Gadchiroli in Maharashtra (India).svg|thumb]] '''गडचिरोली जिल्हा''' २६ ऑगस्ट १९८२ रोजी [[चंद्रपूर जिल्हा|चंद्रपूर जिल्ह्यापासून]] वेगळा करण्यात आला, तेव्हा हा महाराष्ट्राचा ३१ वा जिल्हा म्हणून अस्तित्त्वात आला. गडचिरोली जिल्हा महाराष्ट्र राज्यात ईशान्य दिशेला असून [[तेलंगणा]] व [[छत्तीसगड]] राज्यांच्या सीमेलगत आहे. जिल्हा जवळपास ७६% जंगलाने व्यापलेला असल्याने घनदाट जंगलात नक्षलसमर्थक लोक आश्रय घेतात.{{जिल्हा सूचना|जिल्हा_नाव=गडचिरोली}} हा जिल्हा महाराष्ट्र राज्याच्या विदर्भ प्रादेशिक भागात येतो. [[चित्र:Vidarbha Map.jpg|250px|thumb|]] ==इतिहास== फार प्राचीन काळी ह्या प्रदेशावर राष्ट्कूट यांचे राज्य होते. त्यानंतर चालुक्य वंशाचे व नंतर देवगिरीच्या यादवांचे राज्य आले. यानंतर गडचिरोलीवर गोंड राजांनी राज्य केले. * तेराव्या शतकात, [[खांडक्या बल्लाळशाह]] यांनी चंद्रपूरची स्थापना केली. त्यांनी आपली राजधानी सिरपूर येथून चंद्रपूर येथे हलविली. याच काळात चंद्रपूर प्रदेश हा मराठ्याच्या सत्तेखाली आला. * १८५३ मध्ये, बेरार हा चंद्रपूर (पूर्वीचे चांदा) प्रदेशाचा भाग ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या ताब्यात आला. * १८५४ मध्ये चंद्रपूर हा बेरार या प्रदेशामधला स्वतंत्र जिल्हा म्हणून अस्तित्त्वात आला. * ब्रिटिशांनी १९०५ मध्ये चंद्रपूरमधील व ब्रह्मपुरीमधील जमीनदारी व मालमत्ता हस्तांतरण करून गडचिरोली तालुक्याची निर्मिती केली. ** राज्याची पुनर्रचना होण्यापूर्वी हा भाग १९५६ पर्यंत केंद्रीय अधिपत्याखाली होता. * त्यानंतर राज्यपुनर्रचनेनुसार चंद्रपूर बॉम्बे स्टेटमध्ये समाविष्ट करण्यात आले. १९६०मध्ये महाराष्ट्र राज्य निर्माण झाले, त्यांत चंद्रपूर हा जिल्हा समाविष्ट झाला. * १९८२ मध्ये चंद्रपूर जिल्ह्याचे विभाजन करून स्वतंत्र गडचिरोली जिल्हा हा भारताच्या ५५६ वा जिल्हा म्हणून अस्तित्त्वात आला. ** वैनगंगा नदीला सीमारेषा मानून चंद्रपूर (पूर्वीचे चांदा) जिल्ह्याचे विभाजन करण्यात आले होते. == भूगोल == जिल्ह्याच्या ईशान्य भागात, धानोरा, एटापल्ली, अहेरी व सिरोंचा हे तालुके असून ते घनदाट जंगलाने व्यापलेले आहेत. *जिल्ह्याच्या भामरागड, टिपागड, पलसगड व सुरजागड भागात उंच टेकड्या आहेत. महाराष्ट्र राज्यातील गडचिरोली जिल्हा हा आदिवासी, मागासलेला, डोंगरदऱ्यांनी व घनदाट जंगलाने व्याप्त असून अविकसित समजला जातो. महाराष्ट्राच्या पूर्वेकडे असलेल्या गडचिरोली जिल्ह्याच्या उत्तरेस भंडारा जिल्हा, पूर्वेस छत्तीसगड राज्य, दक्षिणेस व काहीसा नैऋृत्तेस Telangana राज्य, पश्चिमेस चंद्रपूर जिल्हा आहे. पश्चिमेकडून पूर्वेकडे वाहत जाणाऱ्या गोदावरी नदीचे पात्र जिल्ह्याच्या सीमेला लागून असून तिच्या दक्षिण तीरावर हा जिल्हा वसलेला आहे. प्राणहिता (वैनगंगा व वर्धा या नद्यांच्या संगमाने बनलेली नदी) व इंद्रावती ह्या गोदावरीच्या उपनद्या जिल्ह्याच्या सीमाभागात वाहतात. ्ह्याचे हवामान उन्हाळ्यात खूप उष्ण तर हिवाळ्यात खूप थंड असते. जिल्ह्याची सरासरी आर्द्रता ६२ टक्के आहे. <br /> जिल्ह्यामध्ये आतापर्यंत २० मे १९९२ रोजीला सर्वात जास्त ४६.३ अंश.से. एवढे व ५ जानेवारी १९९२ रोजी सर्वात कमी ५.० अंश से. एवढे तापमान नोंदले गेले आहे. ==जनता== जिल्ह्यात अनुसूचित जातीच्या लोकांची संख्या १,०८,८२४ एवढी असून तिची एकूण टक्केवारी ११.२ होते. आदिवासी जमातींच्या लोकांची संख्या ३,७१,६९६ एवढी असून त्यांचे प्रमाण जिल्ह्यात जास्त आहे. त्यांची टक्केवारी ३८.३० एवढी आहे. जिल्ह्यात एकूण लोकसंख्येपैकी ३८ टक्के लोकसंख्या ही अनुसूचित जमातीची असल्याने हा जिल्हा महाराष्ट्रातला आदिवासी जिल्हा समजला जातो. अनुसूचित जमातीमध्ये मुख्यत्वे गोंड, कोलाम, माडिया, परधान इत्यादी जमातीचे लोक आहेत. त्यांच्या बोलीभाषा '''गोंडी, माडिया''' ह्या आहेत. * गडचिरोली जिल्ह्यामध्ये यांशिवाय मराठी,हिंदी, तेलुगू,बंगाली व छत्तीसगडी इत्यादी भाषा बोलल्या जातात. == लोकजीवन == जिल्ह्यातील [[आदिवासी|आदिवासीची]] विशिष्ट अशी संस्कृती आहे. येथील [[आदिवासी]] लोकांचे "पेरसापेन" हे दैवत आहे. ही लोक शुभकार्यप्रसंगी किवा पिकांचे उत्पादन झाल्यावर "रेला" नावाचे नृत्य करून आनंद व्यक्त करतात. " ढोल " हे सुद्धा त्यांचे आवडीचे [[नृत्य]] आहे. होळी, दसरा व दिवाळी हे त्यांचे मुख्य सण आहेत. आदिवासी जमात ही मुख्यतः जिल्ह्याच्या घनदाट जंगलात वास्तव्य करून आहे.<br/> जिल्ह्यातील इतर जातीतील लोक त्यांचे गणपती, दसरा, दिवाळी, होळी इत्यादी सण साजरे करतात. जिल्ह्याच्या काही भागात झाडीपट्टीतील प्रसिद्ध "नाटक, तमाशा" इत्यादी मनोरंजनाच्या कार्यक्रमाचे दिवाळी ते होळी या कालावधीत झाडीपट्टीतील भागात आयोजन केल्या जाते या मुळे झाडीपट्टी नाटकासाठी वडसा हे तालुका ठिकाण प्रसिद्ध आहे गणपती, दसरा, होळी या सणाचे वेळी तसेच शंकरपटाच्या निमित्ताने आयोजन होते. ==झाडीपट्टी रंगभूमी== झाडीपट्टी रंगभूमी ही आपले वेगळेपण जपत कार्यशील आहे. या रंगभूमीने हजारो कलावंत घडवले आहेत. या झाडीपट्टी प्रदेशात जवळपास पन्नास नाट्यमंडळे असून, येथे दोनशेहून अधिक नाटकांचे लिखाण झाले आहे. शंभराहून अधिक नाट्यलेखक आपल्या लेखणीद्वारे नाटयलेखन करीत आहेत. सुगीच्या हंगामात दिवाळीनंतर शेतातील पीक हाती आले की, देसाईगंज (वडसा) येथील नाटकांना प्रारंभ होतो. झाडीपट्टी रंगभूमीवर लोककथा, लोकगीते, दशावतार, लळीत, खडीगंमत, दंडार, दंडीगान, गोंधळ, कळसूत्री बाहुल्यांचे खेळ, कीर्तनेे, भारुड, वासुदेव, तमाशे, वग, विविध नृत्यप्रकार असून, चित्र-शिल्प यासारख्या अनेक लोककलांच्या माध्यमातून लोकरंजनाचे कार्य सुरू असते. लोककलांच्या माध्यमातून झाडीपट्टी रंगभूमीवर सतत विविध प्रकारचे महोत्सव होत असतात. नाटकाचे मूळ भगीसोंग, दंडार, राधा, दंडीगान, खडीगंमत, डाहाका, कथासार गोंधळ, बैठकीचे पोवाडे यांतूनच आढळून येते. लोककलांमधूनच नाटकाची उत्क्रांती झाली आहे.असे म्हणता येईल.झाडीपट्टीत पूर्वीपासून दंडार आणि विविध लोककला सादर व्हायच्या असा उल्लेख आढळतो. इसवी सन १८८६मध्ये नागपूरला सांगलीकर नाटक मंडळी आली होती. नाटकाच्या प्रेमापोटी पुण्या-मुंबईतील नाटके पाहण्यासाठी झाडीपट्टीचे कलावंत नागपुरात जात असत. तेथील प्रयोग बघत असत. त्यांना त्यांच्या नाटकांमध्ये वेगळेपणा जाणवत होता. हा वेगळेपणा त्यांना अधिक प्रमाणात प्रेरित करीत होता. त्यामुळे येथील दंडारकर्मींनी तिथून धडे घेणे सुरू केले आणि दंडारीचे रूपांतर नाटकात होऊ लागले. झाडीपट्टी रंगभूमीवर नवरगाव येथील बालाजी पाटील बोरकर यांनी वयाच्या आठव्या वर्षी १९०९ मध्ये चिलिया बाळाची भूमिका केली होती.असे अनेक कलावंत येथे घडले. झाडीपट्टी रंगभूमीवर म्हणावे तेवढे संशोधन झालेले दिसत नाही, झाडीपट्टी रंगभूमीचे योगदान एकूणच मराठी रंगभूमीला समृद्ध करण्यासाठी फार मोलाचे आहे .झाडीपट्टी रंगभूमीवरील संशोधन भावी काळातील संशोधकांसाठी उपयुक्त ठरेल असा मला विश्वास वाटतो.झाडीपट्टी रंगभूमीवर लेखन व सादरीकरण यातील वैविध्यपूर्ण आहे. झाडीपट्टी रंगभूमीला अनेक कलावंतांनी उभे केले आहे.झाडीपट्टी रंगभूमीवर नाट्यकला रुजविण्यात कोहळी समाजाचे लक्षणीय योगदान आहे. हा कोहळी समाज जमीनदारी आणि मालगुजारी करायचा.या कलारसिकांना दंडारी पाहण्याचा छंद होता. त्यांनी स्वतःचे दंडारमंडळ आणि त्यानंतर नाट्यमंडळ गावोगावी सुरू केले.यातून झाडीपट्टी रंगभूमी बहरली.सण-उत्सवात निमित्ताने आगळ्यावेगळ्या पण वैभवशाली, गौरवसंपन्न आणि समृद्ध अशा लोक उत्सवांची रेलचेल या भागात असते. यामध्ये मंडई, शंकरपट, गळ, यात्रा यांचा समावेश आहे. विविध कला प्रकार येथे सादर केले जातात. विविध सण उत्सवांच्या आयोजनातून सामूहिकरीत्या साकार होणारी दंडार, नाटके, गोंधळ, तमाशा, राधा यांचा विशेषत्वाने मनोरंजनात्मक कार्यक्रमांमध्ये समावेश होतो. सर्व लोककला प्रकार झाडीपट्टी रंगभूमीवर सादर केले जातात.नाट्यसादरीकरणासाठी नेपथ्यात पडदे, सिनसिनेरी वापरतात. संगीताचे साहित्य वाद्य तयार केले. झाडीपट्टी रंगभूमीवर तीन-तीन महिने तालीम करून नाटक बसवतात. नाटय निर्माते पेटीमास्टर, दिग्दर्शकाकडून गाणी बसवून घेत असतात. झाडीपट्टी रंगभूमी ही मराठी रंगभूमीवरील एक समृद्ध रंगभूमी म्हणून ओळखली जाते झाडीपट्टी रंगभूमी ने आपले लेखन सादरीकरण यातील वैविध्य यामुळे आपले स्वतंत्र अस्तित्त्व निर्माण केले आहे.या उत्सवांच्या आयोजनातून सामूहिकरिीत्या साकार होणारी दंडार, नाटकं, गोंधळ, तमाशा, राधा यांचा विशेषत्वाने मनोरंजनात्मक कार्यक्रमांमध्ये समावेश होतो. अस्सल झाडीबोली भाषेतील संगीतमयी सांस्कृतिक नाट्यपरंपरेच्या या भूमीला झाडीपट्टी रंगभूमी म्हणून अनेक दशकांपासून ओळख मिळाली आहे.माहिती-तंत्रज्ञानाच्या आजच्या इंटरनेट युगात मानवी मनाला हवे ते अगदी सेकंदात ‘याचि देही याचि डोळा’ पाहायला मिळत असूनही झाडीतला प्रेक्षक मात्र झाडीपट्टी रंगभूमीवरील नाटकांचा दिलदारपणे आस्वाद घेतो, ही झाडीपट्टी रंगभूमीची ही एक खासियत म्हणावी लागेल. रात्री १० वाजेपासून पहाटेपर्यंत चालणारी नाटके हेही एक वैशिष्ट्य! येथील रंगभूमीची मनोभावे सेवा करून आपली कला अर्पण करणारे सारे कलावंत आणि त्यावर जीव ओवाळत प्रेम करणारे रसिक यांच्यामुळे झाडीच्या प्रत्येक नाटकाला आजही तोबा गर्दी उसळते. आजपासून तब्बल ९० वर्षांपूर्वी ब्रिटिशकालीन भारताच्या इंग्रज सत्ताधाऱ्यांनासुद्धा झाडीपट्टी रंगभूमीच्या नाटकांनी पार वेड लावले होते. इंग्रजांना मराठी भाषा समजत नसल्यामुळे भाषांतरकाराची मदत घेऊन मराठीचे हिंदी, इंग्लिश भाषेत रूपांतर केले जात होते. ब्रिटिश सरकारने झाडीपट्टी रंगभूमीवरील नाटकांचा आस्वाद घेतला होता. झाडीपट्टी रंगभूमीचे सामाजिक योगदान*:- कला आणि समाज या दृष्टीने झाडीपट्टी रंगभूमीचे सामाजिक महत्त्व फार आहे. नाटकाच्या माध्यमातून मनोरंजनाबरोबर सामाजिक प्रबोधन साधण्याचे काम होत आहे. समाजातील ज्वलंत प्रश्नांना वाचा फोडण्याचे काम केले जात आहे. अनेकांना रोजगारही उपलब्ध झाला आहे. नोकरीच्या निमित्ताने बाहेर असलेल्या लोकांना नाटकांच्या निमित्ताने गावाची ओढ लागते. त्यांची मातीशी नाळ कायम जुळवून ठेवण्याचे काम झाडीपट्टी रंगभूमीच्या माध्यमातून होत आहे. गावात पाहुणे येत असल्याने अनेक उपवर मुला-मुलींचे विवाह जुळवून आणण्याचा योग या निमित्ताने साधला जातो.सामाजिक, पौराणिक, ऐतिहासिक नाटकांचे प्रयोग झाल्यावर नवेगावबांधच्या नाट्यमंडळाने प्रस्तुत केलेल्या नाटक प्रयोगांनी प्रभावित होऊन तत्कालीन कलेक्टर स्मिथ यांनी श्री बालाजी प्रासादिक नाट्य मंडळाचे कर्तेधर्ते सीताराम पाटील डोंगरवार यांचा पदक देऊन त्यांचा गुणगौरव केला. आजही ते मेडल सीताराम पाटलांचे नातू नारायण माधवराव डोंगरवार, रा.धाबेपवनी (जि.गोंदिया) यांच्या घरी जपून ठेवले आहे. झाडीपट्टी रंगभूमीच्या इतिहासातील हा एक सुवर्णक्षण असून झाडीच्या रंगभूमीचा प्रभाव आणि लोकप्रियता यातून स्पष्ट होते. सीताराम पाटील डोंगरवार यांच्या नेतृत्वात नवेगावबांध येथील कलाकार मंडळींनी सिंहाचा छावा हे संगीत नाटक सादर केले. या नाटकात अरण्यपुत्र माधवराव डोंगरवार, रामकृष्ण डोंगरवार, लटारू पोतदार, गणा गायकवाड, सीताराम पवार, काशिनाथ डोंगरवार, आत्माराम बाळबुद्धे, पंढरी डोंगरवार, हरी खुणे, पांडुरंग बोरकर, रामा डोंगरवार यांनी अभिनय केला होता, अशी माहिती उपलब्ध आहे. कलेला कसलेही बंधन नसतात.केवळ अंगभूत असलेल्या कलेच्या जोरावर येथील कलावंत रंगभूमीवर आपली कला सादर करीत आहे. परंतु झाडीपट्टीमध्ये अभिनय, संगीत यांचे प्रशिक्षण देणाऱ्या संस्था निर्माण झाल्यास झाडीपट्टी रंगभूमीचे भविष्य आणखी उज्ज्वल होऊ शकते.झाडीपट्टी रंगभूमीने आपले वेगळे पण जपत प्रादेशिक भान ठेवून जागतिकीकरणातही आपले स्थान अबाधित ठेवले आहे. झाडीपट्टी रंगभूमी ही महाराष्ट्रातील एक वैशिष्ट्यपूर्ण अशी रंगभूमी आहे या रंगभूमीने समग्र भारतीय रंगभूमीला सशक्त कलावंत दिलेले आहेत .भारतीय रंगभूमी समृद्ध करण्यात झाडीबोलीत पट्टी रंगभूमीचे योगदान हे अनमोल आहे . झाडीपट्टी रंगभूमी या देशातील एक अतिशय समृद्ध अशी रंगभूमी आहे .झाडीपट्टी रंगभूमीवर संशोधन होणे ही काळाची गरज आहे. ==व्यवसाय== हा जिल्हा [[बांबू|बांबूची]] झाडे व तेंदूपानांकरिता प्रसिद्ध आहे. भात हे जिल्ह्याचे मुख्य पीक आहे. याव्यतिरिक्त [[तूर]], [[गहू]], [[ज्वारी]], [[सोयाबीन]], जवस इत्यादी कृषी उत्पादने घेतली जातात. जिल्ह्यातील लोकांचा मुख्य व्यवसाय शेती आहे. ==उद्योग== जिल्ह्यात चामोर्शी तालुक्यामध्ये आष्टी येथे पेपर मिलचा कारखाना असून इतर कोणतेही मोठे उद्योगधंदे नाहीत. यामुळे, [[जिल्हा]] हा आर्थिकदृष्ट्या मागासलेला आहे. जिल्ह्यात भाताचे उत्पादन जास्त होत असल्याने भात गिरण्यांची संख्या जास्त आहे. भातसडीचे उद्योग व कागद कारखाने जिल्ह्यात आहेत पण मोठे उद्योग नाहीत. * जिल्ह्यात कोसाचे उत्पादन होत असून कोसा उत्पादन केंद्र आरमोरी येथे आहे. * जिल्ह्यात फक्त १८.५ कि.मी. लांबीचा रेल्वे मार्ग असून देसाईगंज येथे रेल्वेचे स्टेशन आहे. ==प्रशासन== गडचिरोली जिल्ह्यामध्ये ६ प्रशासकीय उपविभाग (गडचिरोली, वडसा, अहेरी, चामोर्शी, एटापल्ली, कुरखेडा) आहेत. *जिल्ह्यात ४६७ ग्रामपंचायती असून १६८८ महसूली (राजस्व) गावे अस्तित्त्वात आहेत. *जिल्ह्यामध्ये ३ विधानसभा व एक लोकसभा क्षेत्र ([[चंद्रपूर]] जिल्ह्याचा काही भाग मिळून) असून १२ पंचायत समित्या आहेत. *जिल्ह्यात गडचिरोली, आरमोरी व देसाईगंज ही ३ शहरे असून येथे नगरपालिका आहेत. * चंद्रपूर जिल्ह्याच्या विभाजनानंतर गडचिरोली तालुक्यातील ०५ आणि सिरोंचा विभागातील ०३ तालुके असे मिळून ०८ तालुक्यांसह गडचिरोली जिल्ह्याची निर्मिती झाली होती. ** पुढे इ.स. १९९२ला प्रशासन अधिक लोकाभिमुख करण्यासाठी आणखी ०४ तालुक्यांची निर्मिती केली.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गडचिराली जिल्हा सामाजिक व आर्थिक समालोचन|last=महाराष्ट्र शासन|first=|publisher=अर्थ व सांख्यिकी संचालनालय|year=मार्च २०११|isbn=|location=मुंबई|pages=पृ. २}}</ref> === जिल्ह्यातील तालुके === # [[अहेरी]] # [[आरमोरी]] # [[एटापल्ली]] # [[कुरखेडा]] # [[कोरची]] # [[गडचिरोली तालुका|गडचिरोली]] # [[चामोर्शी]] # [[देसाईगंज (वडसा)]] # [[धानोरा]] # [[भामरागड]] # [[मुलचेरा]] # [[सिरोंचा]] ==आकडेवारी== जिल्ह्याचे भौगोलिक क्षेत्र :१४,४१२ किमी^२ <br /> जिल्ह्याचे पृथ्वीवरील स्थान : १८.४३ ते २१.५० उत्तर अक्षांश आणि ७९.४५ ते ८०.५३ पूर्व रेखांश<br /> समुद्रसपाटीपासून सरासरी उंची - २१७ मीटर (७१५ फूट )<br /> जिल्ह्याचे तापमान (इ.स. १९९८) : सर्वात कमी ११.३ अंश सेल्शियस. सर्वात जास्त ४७.७ अंश सेल्शियस.<br /> सरासरी पर्जन्यमान (२०११) : ८४०.७ मिलिमीटर<br /> जिल्ह्यातील एकूण उपविभाग (६) १.गडचिरोली २. देसाईगंज (वडसा) ३. अहेरी ४. कुरखेडा ५. चामोर्शी ६. एटापल्ली<br /> जिल्ह्यातील एकूण तालुके १२<br /> जिल्ह्यातील एकूण गावे १,६७९<br /> जिल्ह्यातील एकूण शहरे २ ( गडचिरोली, देसाईगंज)<br /> जिल्ह्यातील एकूण ग्रामपंचायती ४६७<br /> एकूण नगरपालिका (3) १. गडचिरोली २. देसाईगंज ३.आरमोरी <br /> लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र (१) चिमूर-गडचिरोली <br /> विधानसभा निर्वांचन क्षेत्रे (३) गडचिरोली, आरमोरी, अहेरी<br /> एकूण पोलीस स्टेशन्स २९<br /> पोलिस आऊट पोस्ट ३१<br /> लोकसंख्या (२००१) <br /> एकूण ९,७०,२९४<br /> पैकी पुरुष ४,९१,१०१<br /> आणि स्त्रिया ४,७९,१९३<br /> लोकसंख्या घनता ६७ प्रति चौरस किलोमीटर स्त्रिया / पुरुष प्रमाण ९७६/ १००० <br /> साक्षरता (इ.स. २००१ च्या खानेसुमारीप्रमाणे)<br /> एकूण ६०.१ %<br /> पुरुष ७१.९ %<br /> स्त्रिया ४८.१ % == अर्थकारण == === बाजारपेठ === जिल्हाला एकाच मोठी बाजार पेठ आहे, ती वडसा(देसाईगंज) येथे भरते. वडसा हे शहर वैनगंगा नदीच्या काठावर वसलेले असून, जिल्ह्यातील एकमेव रेल्वे लाईन (गोंदिया-नागभीड-चंद्रपूर) येथून जाते. त्यामुळे येथे मोठी बाजारपेठ आहे. === नागरी प्रशासन === जिल्ह्यात तीन नगरपालिका असून त्या गडचिरोली , वडसा व आरमोरी येथे आहेत. === जिल्हा प्रशासन === == राजकारण == == प्रसारमाध्यमे == लोकमत देशोन्नती पुण्यनगरी सकाळ दैनिक भास्कर लोकशाही वार्ता == शिक्षण == === प्राथमिक व विशेष शिक्षण === ==== महत्त्वाची महाविद्यालये ==== येथील सर्व महाविद्यालये ही [[गोंडवाना विद्यापीठ|गोंडवाना विद्यापीठाच्या]] अंतर्गत येतात. # शासकीय विज्ञान महाविद्यालय , गडचिरोली # शासकीय तंत्रनिकेतन, गडचिरोली === संशोधन संस्था === === लष्कर शिक्षण व संशोधन संस्था === गडचिरोली जिल्ह्यात गोंडवाना सैनिकी विद्यालय नावाचे एक सैनिकी विद्यालय आहे.. ==प्रेक्षणीय स्थळे== # [[हेमलकसा]], # [[चपराळा]], # आलापल्ली, # वैरागड, # कमलापूर हत्ती कॅम्प, # [[मार्कंडा]] गडचिरोली जिल्ह्यात [[चामोर्शी|चामोर्शी तालुक्यातील]] मार्कंडाचे ऐतिहासिक शिवमंदिर व **चपराळा येथील [[हनुमान]] मंदिर ही प्रसिद्ध मंदिरे आहेत. [[File:Markanda Temples.JPG|thumb|मार्कंडा देऊळ]] * कुरखेडा तालुक्यातील मालेवाडा येथून १० किलोमीटर अंतरावर खोब्रामेंढा देवस्थान असून तेथे खूप मोठी मारुतीची मूर्ती आहे. चामोर्शी तालुक्यात माडेमुधोली परिसरातील 'कोठ्री' या गावालगत असलेल्या घनदाट व्यापलेल्या जंगलामध्ये "महामानव तथागत गौतम बुद्ध" यांचे [बौद्ध विहार] आहे. त्यास 'अरण्यवास बुद्ध विहार, नाला संगम कोठ्री, परिसर माडेमुधोली' या नावानेही ओळखले जाते. या ठिकाणी दरवर्षी हिवाळ्यात दिवाळीच्या सुट्ट्यांमध्ये भाऊबीजेच्या दुसऱ्या दिवशी 'वर्षावास समारोपन सोहळा, म्हणून कार्यक्रम घेतला जातो. तेथे सलग 10 दिवस लोकांची गर्दी आपल्याला पाहायला मिळते. ==आरोग्यसेवा== या जिल्ह्यात खालील प्रकारची आरोग्य सेवा उपलब्ध आहे- * जिल्हा रुग्णालय - १ * जिल्हा उपरुग्णालय - महिला व बाल रुग्णालय गडचिरोली * एकूण ग्रामीण रुग्णालये - १३ * एकूण प्राथमिक आरोग्य केंद्रे - ४५ * प्राथमिक आरोग्य पथके - ३६ #या समवेतच डॉ. [[अभय बंग]] व त्यांची पत्नी [[राणी बंग]] यांची ''सर्च'' (शोधग्राम, गडचिरोली) ही संस्था तेथील आदिवासींना आरोग्यसेवा पुरवते. #डॉ. [[प्रकाश आमटे]] यांची लोक-बिरादरी (हेमलकसा, भामरागड) ही संस्थादेखील आदिवासींना सामाजिक व आरोग्यविषयक मदत करते. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == [http://gadchiroli.nic.in/ गडचिरोली एन.आय.सी] {{महाराष्ट्रातील जिल्हे}} [[वर्ग:गडचिरोली जिल्हा]] [[वर्ग:नागपूर विभागातील जिल्हे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे]] om5eft0evhldes7hb969my0emw2io5v 2723000 2722999 2026-10-19T04:27:21Z ~2026-52310-38 187943 /* राजकारण */ 2723000 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा |जिल्ह्याचे_नाव = गडचिरोली |स्थानिक_नाव = गडचिरोली |चित्र_नकाशा = |अक्षांश-रेखांश = १८.४३ ते २१.५० उत्तर अक्षांश आणि ७९.४५ ते ८०.५३ पूर्व रेखांश |राज्याचे_नाव = महाराष्ट्र |विभागाचे_नाव = नागपूर |मुख्यालयाचे_नाव = गडचिरोली |तालुक्यांची_नावे = [[अहेरी]], [[आरमोरी]], [[एटापल्ली]], [[कुरखेडा]], [[कोरची]], [[गडचिरोली]], [[चामोर्शी]], [[देसाईगंज (वडसा)]], [[धानोरा]], [[भामरागड]] , [[मुलचेरा]], [[सिरोंचा]] (एकूण १२) |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = १४४१२ |लोकसंख्या_एकूण = १०,७१,७९५ |जनगणना_वर्ष = 2011 |लोकसंख्या_घनता = ६७ |शहरी_लोकसंख्या = |साक्षरता_दर = ७०.६ % |लिंग_गुणोत्तर = ९७६/१००० |प्रमुख_शहरे = |जिल्हाधिकार्यांचे_नाव = |लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] |विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = |खासदारांची_नावे = [[नामदेव किरसान]] |पर्जन्यमान_मिमी = ८४०.७ |संकेतस्थळ = }} [[चित्र:Gadchiroli in Maharashtra (India).svg|thumb]] '''गडचिरोली जिल्हा''' २६ ऑगस्ट १९८२ रोजी [[चंद्रपूर जिल्हा|चंद्रपूर जिल्ह्यापासून]] वेगळा करण्यात आला, तेव्हा हा महाराष्ट्राचा ३१ वा जिल्हा म्हणून अस्तित्त्वात आला. गडचिरोली जिल्हा महाराष्ट्र राज्यात ईशान्य दिशेला असून [[तेलंगणा]] व [[छत्तीसगड]] राज्यांच्या सीमेलगत आहे. जिल्हा जवळपास ७६% जंगलाने व्यापलेला असल्याने घनदाट जंगलात नक्षलसमर्थक लोक आश्रय घेतात.{{जिल्हा सूचना|जिल्हा_नाव=गडचिरोली}} हा जिल्हा महाराष्ट्र राज्याच्या विदर्भ प्रादेशिक भागात येतो. [[चित्र:Vidarbha Map.jpg|250px|thumb|]] ==इतिहास== फार प्राचीन काळी ह्या प्रदेशावर राष्ट्कूट यांचे राज्य होते. त्यानंतर चालुक्य वंशाचे व नंतर देवगिरीच्या यादवांचे राज्य आले. यानंतर गडचिरोलीवर गोंड राजांनी राज्य केले. * तेराव्या शतकात, [[खांडक्या बल्लाळशाह]] यांनी चंद्रपूरची स्थापना केली. त्यांनी आपली राजधानी सिरपूर येथून चंद्रपूर येथे हलविली. याच काळात चंद्रपूर प्रदेश हा मराठ्याच्या सत्तेखाली आला. * १८५३ मध्ये, बेरार हा चंद्रपूर (पूर्वीचे चांदा) प्रदेशाचा भाग ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या ताब्यात आला. * १८५४ मध्ये चंद्रपूर हा बेरार या प्रदेशामधला स्वतंत्र जिल्हा म्हणून अस्तित्त्वात आला. * ब्रिटिशांनी १९०५ मध्ये चंद्रपूरमधील व ब्रह्मपुरीमधील जमीनदारी व मालमत्ता हस्तांतरण करून गडचिरोली तालुक्याची निर्मिती केली. ** राज्याची पुनर्रचना होण्यापूर्वी हा भाग १९५६ पर्यंत केंद्रीय अधिपत्याखाली होता. * त्यानंतर राज्यपुनर्रचनेनुसार चंद्रपूर बॉम्बे स्टेटमध्ये समाविष्ट करण्यात आले. १९६०मध्ये महाराष्ट्र राज्य निर्माण झाले, त्यांत चंद्रपूर हा जिल्हा समाविष्ट झाला. * १९८२ मध्ये चंद्रपूर जिल्ह्याचे विभाजन करून स्वतंत्र गडचिरोली जिल्हा हा भारताच्या ५५६ वा जिल्हा म्हणून अस्तित्त्वात आला. ** वैनगंगा नदीला सीमारेषा मानून चंद्रपूर (पूर्वीचे चांदा) जिल्ह्याचे विभाजन करण्यात आले होते. == भूगोल == जिल्ह्याच्या ईशान्य भागात, धानोरा, एटापल्ली, अहेरी व सिरोंचा हे तालुके असून ते घनदाट जंगलाने व्यापलेले आहेत. *जिल्ह्याच्या भामरागड, टिपागड, पलसगड व सुरजागड भागात उंच टेकड्या आहेत. महाराष्ट्र राज्यातील गडचिरोली जिल्हा हा आदिवासी, मागासलेला, डोंगरदऱ्यांनी व घनदाट जंगलाने व्याप्त असून अविकसित समजला जातो. महाराष्ट्राच्या पूर्वेकडे असलेल्या गडचिरोली जिल्ह्याच्या उत्तरेस भंडारा जिल्हा, पूर्वेस छत्तीसगड राज्य, दक्षिणेस व काहीसा नैऋृत्तेस Telangana राज्य, पश्चिमेस चंद्रपूर जिल्हा आहे. पश्चिमेकडून पूर्वेकडे वाहत जाणाऱ्या गोदावरी नदीचे पात्र जिल्ह्याच्या सीमेला लागून असून तिच्या दक्षिण तीरावर हा जिल्हा वसलेला आहे. प्राणहिता (वैनगंगा व वर्धा या नद्यांच्या संगमाने बनलेली नदी) व इंद्रावती ह्या गोदावरीच्या उपनद्या जिल्ह्याच्या सीमाभागात वाहतात. ्ह्याचे हवामान उन्हाळ्यात खूप उष्ण तर हिवाळ्यात खूप थंड असते. जिल्ह्याची सरासरी आर्द्रता ६२ टक्के आहे. <br /> जिल्ह्यामध्ये आतापर्यंत २० मे १९९२ रोजीला सर्वात जास्त ४६.३ अंश.से. एवढे व ५ जानेवारी १९९२ रोजी सर्वात कमी ५.० अंश से. एवढे तापमान नोंदले गेले आहे. ==जनता== जिल्ह्यात अनुसूचित जातीच्या लोकांची संख्या १,०८,८२४ एवढी असून तिची एकूण टक्केवारी ११.२ होते. आदिवासी जमातींच्या लोकांची संख्या ३,७१,६९६ एवढी असून त्यांचे प्रमाण जिल्ह्यात जास्त आहे. त्यांची टक्केवारी ३८.३० एवढी आहे. जिल्ह्यात एकूण लोकसंख्येपैकी ३८ टक्के लोकसंख्या ही अनुसूचित जमातीची असल्याने हा जिल्हा महाराष्ट्रातला आदिवासी जिल्हा समजला जातो. अनुसूचित जमातीमध्ये मुख्यत्वे गोंड, कोलाम, माडिया, परधान इत्यादी जमातीचे लोक आहेत. त्यांच्या बोलीभाषा '''गोंडी, माडिया''' ह्या आहेत. * गडचिरोली जिल्ह्यामध्ये यांशिवाय मराठी,हिंदी, तेलुगू,बंगाली व छत्तीसगडी इत्यादी भाषा बोलल्या जातात. == लोकजीवन == जिल्ह्यातील [[आदिवासी|आदिवासीची]] विशिष्ट अशी संस्कृती आहे. येथील [[आदिवासी]] लोकांचे "पेरसापेन" हे दैवत आहे. ही लोक शुभकार्यप्रसंगी किवा पिकांचे उत्पादन झाल्यावर "रेला" नावाचे नृत्य करून आनंद व्यक्त करतात. " ढोल " हे सुद्धा त्यांचे आवडीचे [[नृत्य]] आहे. होळी, दसरा व दिवाळी हे त्यांचे मुख्य सण आहेत. आदिवासी जमात ही मुख्यतः जिल्ह्याच्या घनदाट जंगलात वास्तव्य करून आहे.<br/> जिल्ह्यातील इतर जातीतील लोक त्यांचे गणपती, दसरा, दिवाळी, होळी इत्यादी सण साजरे करतात. जिल्ह्याच्या काही भागात झाडीपट्टीतील प्रसिद्ध "नाटक, तमाशा" इत्यादी मनोरंजनाच्या कार्यक्रमाचे दिवाळी ते होळी या कालावधीत झाडीपट्टीतील भागात आयोजन केल्या जाते या मुळे झाडीपट्टी नाटकासाठी वडसा हे तालुका ठिकाण प्रसिद्ध आहे गणपती, दसरा, होळी या सणाचे वेळी तसेच शंकरपटाच्या निमित्ताने आयोजन होते. ==झाडीपट्टी रंगभूमी== झाडीपट्टी रंगभूमी ही आपले वेगळेपण जपत कार्यशील आहे. या रंगभूमीने हजारो कलावंत घडवले आहेत. या झाडीपट्टी प्रदेशात जवळपास पन्नास नाट्यमंडळे असून, येथे दोनशेहून अधिक नाटकांचे लिखाण झाले आहे. शंभराहून अधिक नाट्यलेखक आपल्या लेखणीद्वारे नाटयलेखन करीत आहेत. सुगीच्या हंगामात दिवाळीनंतर शेतातील पीक हाती आले की, देसाईगंज (वडसा) येथील नाटकांना प्रारंभ होतो. झाडीपट्टी रंगभूमीवर लोककथा, लोकगीते, दशावतार, लळीत, खडीगंमत, दंडार, दंडीगान, गोंधळ, कळसूत्री बाहुल्यांचे खेळ, कीर्तनेे, भारुड, वासुदेव, तमाशे, वग, विविध नृत्यप्रकार असून, चित्र-शिल्प यासारख्या अनेक लोककलांच्या माध्यमातून लोकरंजनाचे कार्य सुरू असते. लोककलांच्या माध्यमातून झाडीपट्टी रंगभूमीवर सतत विविध प्रकारचे महोत्सव होत असतात. नाटकाचे मूळ भगीसोंग, दंडार, राधा, दंडीगान, खडीगंमत, डाहाका, कथासार गोंधळ, बैठकीचे पोवाडे यांतूनच आढळून येते. लोककलांमधूनच नाटकाची उत्क्रांती झाली आहे.असे म्हणता येईल.झाडीपट्टीत पूर्वीपासून दंडार आणि विविध लोककला सादर व्हायच्या असा उल्लेख आढळतो. इसवी सन १८८६मध्ये नागपूरला सांगलीकर नाटक मंडळी आली होती. नाटकाच्या प्रेमापोटी पुण्या-मुंबईतील नाटके पाहण्यासाठी झाडीपट्टीचे कलावंत नागपुरात जात असत. तेथील प्रयोग बघत असत. त्यांना त्यांच्या नाटकांमध्ये वेगळेपणा जाणवत होता. हा वेगळेपणा त्यांना अधिक प्रमाणात प्रेरित करीत होता. त्यामुळे येथील दंडारकर्मींनी तिथून धडे घेणे सुरू केले आणि दंडारीचे रूपांतर नाटकात होऊ लागले. झाडीपट्टी रंगभूमीवर नवरगाव येथील बालाजी पाटील बोरकर यांनी वयाच्या आठव्या वर्षी १९०९ मध्ये चिलिया बाळाची भूमिका केली होती.असे अनेक कलावंत येथे घडले. झाडीपट्टी रंगभूमीवर म्हणावे तेवढे संशोधन झालेले दिसत नाही, झाडीपट्टी रंगभूमीचे योगदान एकूणच मराठी रंगभूमीला समृद्ध करण्यासाठी फार मोलाचे आहे .झाडीपट्टी रंगभूमीवरील संशोधन भावी काळातील संशोधकांसाठी उपयुक्त ठरेल असा मला विश्वास वाटतो.झाडीपट्टी रंगभूमीवर लेखन व सादरीकरण यातील वैविध्यपूर्ण आहे. झाडीपट्टी रंगभूमीला अनेक कलावंतांनी उभे केले आहे.झाडीपट्टी रंगभूमीवर नाट्यकला रुजविण्यात कोहळी समाजाचे लक्षणीय योगदान आहे. हा कोहळी समाज जमीनदारी आणि मालगुजारी करायचा.या कलारसिकांना दंडारी पाहण्याचा छंद होता. त्यांनी स्वतःचे दंडारमंडळ आणि त्यानंतर नाट्यमंडळ गावोगावी सुरू केले.यातून झाडीपट्टी रंगभूमी बहरली.सण-उत्सवात निमित्ताने आगळ्यावेगळ्या पण वैभवशाली, गौरवसंपन्न आणि समृद्ध अशा लोक उत्सवांची रेलचेल या भागात असते. यामध्ये मंडई, शंकरपट, गळ, यात्रा यांचा समावेश आहे. विविध कला प्रकार येथे सादर केले जातात. विविध सण उत्सवांच्या आयोजनातून सामूहिकरीत्या साकार होणारी दंडार, नाटके, गोंधळ, तमाशा, राधा यांचा विशेषत्वाने मनोरंजनात्मक कार्यक्रमांमध्ये समावेश होतो. सर्व लोककला प्रकार झाडीपट्टी रंगभूमीवर सादर केले जातात.नाट्यसादरीकरणासाठी नेपथ्यात पडदे, सिनसिनेरी वापरतात. संगीताचे साहित्य वाद्य तयार केले. झाडीपट्टी रंगभूमीवर तीन-तीन महिने तालीम करून नाटक बसवतात. नाटय निर्माते पेटीमास्टर, दिग्दर्शकाकडून गाणी बसवून घेत असतात. झाडीपट्टी रंगभूमी ही मराठी रंगभूमीवरील एक समृद्ध रंगभूमी म्हणून ओळखली जाते झाडीपट्टी रंगभूमी ने आपले लेखन सादरीकरण यातील वैविध्य यामुळे आपले स्वतंत्र अस्तित्त्व निर्माण केले आहे.या उत्सवांच्या आयोजनातून सामूहिकरिीत्या साकार होणारी दंडार, नाटकं, गोंधळ, तमाशा, राधा यांचा विशेषत्वाने मनोरंजनात्मक कार्यक्रमांमध्ये समावेश होतो. अस्सल झाडीबोली भाषेतील संगीतमयी सांस्कृतिक नाट्यपरंपरेच्या या भूमीला झाडीपट्टी रंगभूमी म्हणून अनेक दशकांपासून ओळख मिळाली आहे.माहिती-तंत्रज्ञानाच्या आजच्या इंटरनेट युगात मानवी मनाला हवे ते अगदी सेकंदात ‘याचि देही याचि डोळा’ पाहायला मिळत असूनही झाडीतला प्रेक्षक मात्र झाडीपट्टी रंगभूमीवरील नाटकांचा दिलदारपणे आस्वाद घेतो, ही झाडीपट्टी रंगभूमीची ही एक खासियत म्हणावी लागेल. रात्री १० वाजेपासून पहाटेपर्यंत चालणारी नाटके हेही एक वैशिष्ट्य! येथील रंगभूमीची मनोभावे सेवा करून आपली कला अर्पण करणारे सारे कलावंत आणि त्यावर जीव ओवाळत प्रेम करणारे रसिक यांच्यामुळे झाडीच्या प्रत्येक नाटकाला आजही तोबा गर्दी उसळते. आजपासून तब्बल ९० वर्षांपूर्वी ब्रिटिशकालीन भारताच्या इंग्रज सत्ताधाऱ्यांनासुद्धा झाडीपट्टी रंगभूमीच्या नाटकांनी पार वेड लावले होते. इंग्रजांना मराठी भाषा समजत नसल्यामुळे भाषांतरकाराची मदत घेऊन मराठीचे हिंदी, इंग्लिश भाषेत रूपांतर केले जात होते. ब्रिटिश सरकारने झाडीपट्टी रंगभूमीवरील नाटकांचा आस्वाद घेतला होता. झाडीपट्टी रंगभूमीचे सामाजिक योगदान*:- कला आणि समाज या दृष्टीने झाडीपट्टी रंगभूमीचे सामाजिक महत्त्व फार आहे. नाटकाच्या माध्यमातून मनोरंजनाबरोबर सामाजिक प्रबोधन साधण्याचे काम होत आहे. समाजातील ज्वलंत प्रश्नांना वाचा फोडण्याचे काम केले जात आहे. अनेकांना रोजगारही उपलब्ध झाला आहे. नोकरीच्या निमित्ताने बाहेर असलेल्या लोकांना नाटकांच्या निमित्ताने गावाची ओढ लागते. त्यांची मातीशी नाळ कायम जुळवून ठेवण्याचे काम झाडीपट्टी रंगभूमीच्या माध्यमातून होत आहे. गावात पाहुणे येत असल्याने अनेक उपवर मुला-मुलींचे विवाह जुळवून आणण्याचा योग या निमित्ताने साधला जातो.सामाजिक, पौराणिक, ऐतिहासिक नाटकांचे प्रयोग झाल्यावर नवेगावबांधच्या नाट्यमंडळाने प्रस्तुत केलेल्या नाटक प्रयोगांनी प्रभावित होऊन तत्कालीन कलेक्टर स्मिथ यांनी श्री बालाजी प्रासादिक नाट्य मंडळाचे कर्तेधर्ते सीताराम पाटील डोंगरवार यांचा पदक देऊन त्यांचा गुणगौरव केला. आजही ते मेडल सीताराम पाटलांचे नातू नारायण माधवराव डोंगरवार, रा.धाबेपवनी (जि.गोंदिया) यांच्या घरी जपून ठेवले आहे. झाडीपट्टी रंगभूमीच्या इतिहासातील हा एक सुवर्णक्षण असून झाडीच्या रंगभूमीचा प्रभाव आणि लोकप्रियता यातून स्पष्ट होते. सीताराम पाटील डोंगरवार यांच्या नेतृत्वात नवेगावबांध येथील कलाकार मंडळींनी सिंहाचा छावा हे संगीत नाटक सादर केले. या नाटकात अरण्यपुत्र माधवराव डोंगरवार, रामकृष्ण डोंगरवार, लटारू पोतदार, गणा गायकवाड, सीताराम पवार, काशिनाथ डोंगरवार, आत्माराम बाळबुद्धे, पंढरी डोंगरवार, हरी खुणे, पांडुरंग बोरकर, रामा डोंगरवार यांनी अभिनय केला होता, अशी माहिती उपलब्ध आहे. कलेला कसलेही बंधन नसतात.केवळ अंगभूत असलेल्या कलेच्या जोरावर येथील कलावंत रंगभूमीवर आपली कला सादर करीत आहे. परंतु झाडीपट्टीमध्ये अभिनय, संगीत यांचे प्रशिक्षण देणाऱ्या संस्था निर्माण झाल्यास झाडीपट्टी रंगभूमीचे भविष्य आणखी उज्ज्वल होऊ शकते.झाडीपट्टी रंगभूमीने आपले वेगळे पण जपत प्रादेशिक भान ठेवून जागतिकीकरणातही आपले स्थान अबाधित ठेवले आहे. झाडीपट्टी रंगभूमी ही महाराष्ट्रातील एक वैशिष्ट्यपूर्ण अशी रंगभूमी आहे या रंगभूमीने समग्र भारतीय रंगभूमीला सशक्त कलावंत दिलेले आहेत .भारतीय रंगभूमी समृद्ध करण्यात झाडीबोलीत पट्टी रंगभूमीचे योगदान हे अनमोल आहे . झाडीपट्टी रंगभूमी या देशातील एक अतिशय समृद्ध अशी रंगभूमी आहे .झाडीपट्टी रंगभूमीवर संशोधन होणे ही काळाची गरज आहे. ==व्यवसाय== हा जिल्हा [[बांबू|बांबूची]] झाडे व तेंदूपानांकरिता प्रसिद्ध आहे. भात हे जिल्ह्याचे मुख्य पीक आहे. याव्यतिरिक्त [[तूर]], [[गहू]], [[ज्वारी]], [[सोयाबीन]], जवस इत्यादी कृषी उत्पादने घेतली जातात. जिल्ह्यातील लोकांचा मुख्य व्यवसाय शेती आहे. ==उद्योग== जिल्ह्यात चामोर्शी तालुक्यामध्ये आष्टी येथे पेपर मिलचा कारखाना असून इतर कोणतेही मोठे उद्योगधंदे नाहीत. यामुळे, [[जिल्हा]] हा आर्थिकदृष्ट्या मागासलेला आहे. जिल्ह्यात भाताचे उत्पादन जास्त होत असल्याने भात गिरण्यांची संख्या जास्त आहे. भातसडीचे उद्योग व कागद कारखाने जिल्ह्यात आहेत पण मोठे उद्योग नाहीत. * जिल्ह्यात कोसाचे उत्पादन होत असून कोसा उत्पादन केंद्र आरमोरी येथे आहे. * जिल्ह्यात फक्त १८.५ कि.मी. लांबीचा रेल्वे मार्ग असून देसाईगंज येथे रेल्वेचे स्टेशन आहे. ==प्रशासन== गडचिरोली जिल्ह्यामध्ये ६ प्रशासकीय उपविभाग (गडचिरोली, वडसा, अहेरी, चामोर्शी, एटापल्ली, कुरखेडा) आहेत. *जिल्ह्यात ४६७ ग्रामपंचायती असून १६८८ महसूली (राजस्व) गावे अस्तित्त्वात आहेत. *जिल्ह्यामध्ये ३ विधानसभा व एक लोकसभा क्षेत्र ([[चंद्रपूर]] जिल्ह्याचा काही भाग मिळून) असून १२ पंचायत समित्या आहेत. *जिल्ह्यात गडचिरोली, आरमोरी व देसाईगंज ही ३ शहरे असून येथे नगरपालिका आहेत. * चंद्रपूर जिल्ह्याच्या विभाजनानंतर गडचिरोली तालुक्यातील ०५ आणि सिरोंचा विभागातील ०३ तालुके असे मिळून ०८ तालुक्यांसह गडचिरोली जिल्ह्याची निर्मिती झाली होती. ** पुढे इ.स. १९९२ला प्रशासन अधिक लोकाभिमुख करण्यासाठी आणखी ०४ तालुक्यांची निर्मिती केली.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गडचिराली जिल्हा सामाजिक व आर्थिक समालोचन|last=महाराष्ट्र शासन|first=|publisher=अर्थ व सांख्यिकी संचालनालय|year=मार्च २०११|isbn=|location=मुंबई|pages=पृ. २}}</ref> === जिल्ह्यातील तालुके === # [[अहेरी]] # [[आरमोरी]] # [[एटापल्ली]] # [[कुरखेडा]] # [[कोरची]] # [[गडचिरोली तालुका|गडचिरोली]] # [[चामोर्शी]] # [[देसाईगंज (वडसा)]] # [[धानोरा]] # [[भामरागड]] # [[मुलचेरा]] # [[सिरोंचा]] ==आकडेवारी== जिल्ह्याचे भौगोलिक क्षेत्र :१४,४१२ किमी^२ <br /> जिल्ह्याचे पृथ्वीवरील स्थान : १८.४३ ते २१.५० उत्तर अक्षांश आणि ७९.४५ ते ८०.५३ पूर्व रेखांश<br /> समुद्रसपाटीपासून सरासरी उंची - २१७ मीटर (७१५ फूट )<br /> जिल्ह्याचे तापमान (इ.स. १९९८) : सर्वात कमी ११.३ अंश सेल्शियस. सर्वात जास्त ४७.७ अंश सेल्शियस.<br /> सरासरी पर्जन्यमान (२०११) : ८४०.७ मिलिमीटर<br /> जिल्ह्यातील एकूण उपविभाग (६) १.गडचिरोली २. देसाईगंज (वडसा) ३. अहेरी ४. कुरखेडा ५. चामोर्शी ६. एटापल्ली<br /> जिल्ह्यातील एकूण तालुके १२<br /> जिल्ह्यातील एकूण गावे १,६७९<br /> जिल्ह्यातील एकूण शहरे २ ( गडचिरोली, देसाईगंज)<br /> जिल्ह्यातील एकूण ग्रामपंचायती ४६७<br /> एकूण नगरपालिका (3) १. गडचिरोली २. देसाईगंज ३.आरमोरी <br /> लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र (१) चिमूर-गडचिरोली <br /> विधानसभा निर्वांचन क्षेत्रे (३) गडचिरोली, आरमोरी, अहेरी<br /> एकूण पोलीस स्टेशन्स २९<br /> पोलिस आऊट पोस्ट ३१<br /> लोकसंख्या (२००१) <br /> एकूण ९,७०,२९४<br /> पैकी पुरुष ४,९१,१०१<br /> आणि स्त्रिया ४,७९,१९३<br /> लोकसंख्या घनता ६७ प्रति चौरस किलोमीटर स्त्रिया / पुरुष प्रमाण ९७६/ १००० <br /> साक्षरता (इ.स. २००१ च्या खानेसुमारीप्रमाणे)<br /> एकूण ६०.१ %<br /> पुरुष ७१.९ %<br /> स्त्रिया ४८.१ % == अर्थकारण == === बाजारपेठ === जिल्हाला एकाच मोठी बाजार पेठ आहे, ती वडसा(देसाईगंज) येथे भरते. वडसा हे शहर वैनगंगा नदीच्या काठावर वसलेले असून, जिल्ह्यातील एकमेव रेल्वे लाईन (गोंदिया-नागभीड-चंद्रपूर) येथून जाते. त्यामुळे येथे मोठी बाजारपेठ आहे. === नागरी प्रशासन === जिल्ह्यात तीन नगरपालिका असून त्या गडचिरोली , वडसा व आरमोरी येथे आहेत. === जिल्हा प्रशासन === == राजकारण == * [[आरमोरी विधानसभा मतदारसंघ]] * [[गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ]] * [[अहेरी विधानसभा मतदारसंघ]] == प्रसारमाध्यमे == लोकमत देशोन्नती पुण्यनगरी सकाळ दैनिक भास्कर लोकशाही वार्ता == शिक्षण == === प्राथमिक व विशेष शिक्षण === ==== महत्त्वाची महाविद्यालये ==== येथील सर्व महाविद्यालये ही [[गोंडवाना विद्यापीठ|गोंडवाना विद्यापीठाच्या]] अंतर्गत येतात. # शासकीय विज्ञान महाविद्यालय , गडचिरोली # शासकीय तंत्रनिकेतन, गडचिरोली === संशोधन संस्था === === लष्कर शिक्षण व संशोधन संस्था === गडचिरोली जिल्ह्यात गोंडवाना सैनिकी विद्यालय नावाचे एक सैनिकी विद्यालय आहे.. ==प्रेक्षणीय स्थळे== # [[हेमलकसा]], # [[चपराळा]], # आलापल्ली, # वैरागड, # कमलापूर हत्ती कॅम्प, # [[मार्कंडा]] गडचिरोली जिल्ह्यात [[चामोर्शी|चामोर्शी तालुक्यातील]] मार्कंडाचे ऐतिहासिक शिवमंदिर व **चपराळा येथील [[हनुमान]] मंदिर ही प्रसिद्ध मंदिरे आहेत. [[File:Markanda Temples.JPG|thumb|मार्कंडा देऊळ]] * कुरखेडा तालुक्यातील मालेवाडा येथून १० किलोमीटर अंतरावर खोब्रामेंढा देवस्थान असून तेथे खूप मोठी मारुतीची मूर्ती आहे. चामोर्शी तालुक्यात माडेमुधोली परिसरातील 'कोठ्री' या गावालगत असलेल्या घनदाट व्यापलेल्या जंगलामध्ये "महामानव तथागत गौतम बुद्ध" यांचे [बौद्ध विहार] आहे. त्यास 'अरण्यवास बुद्ध विहार, नाला संगम कोठ्री, परिसर माडेमुधोली' या नावानेही ओळखले जाते. या ठिकाणी दरवर्षी हिवाळ्यात दिवाळीच्या सुट्ट्यांमध्ये भाऊबीजेच्या दुसऱ्या दिवशी 'वर्षावास समारोपन सोहळा, म्हणून कार्यक्रम घेतला जातो. तेथे सलग 10 दिवस लोकांची गर्दी आपल्याला पाहायला मिळते. ==आरोग्यसेवा== या जिल्ह्यात खालील प्रकारची आरोग्य सेवा उपलब्ध आहे- * जिल्हा रुग्णालय - १ * जिल्हा उपरुग्णालय - महिला व बाल रुग्णालय गडचिरोली * एकूण ग्रामीण रुग्णालये - १३ * एकूण प्राथमिक आरोग्य केंद्रे - ४५ * प्राथमिक आरोग्य पथके - ३६ #या समवेतच डॉ. [[अभय बंग]] व त्यांची पत्नी [[राणी बंग]] यांची ''सर्च'' (शोधग्राम, गडचिरोली) ही संस्था तेथील आदिवासींना आरोग्यसेवा पुरवते. #डॉ. [[प्रकाश आमटे]] यांची लोक-बिरादरी (हेमलकसा, भामरागड) ही संस्थादेखील आदिवासींना सामाजिक व आरोग्यविषयक मदत करते. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == [http://gadchiroli.nic.in/ गडचिरोली एन.आय.सी] {{महाराष्ट्रातील जिल्हे}} [[वर्ग:गडचिरोली जिल्हा]] [[वर्ग:नागपूर विभागातील जिल्हे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे]] 9ju2u5r7uwtfkmz3ijheoegajel9o30 2723001 2723000 2026-10-19T04:28:09Z ~2026-52310-38 187943 /* राजकारण */ 2723001 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा |जिल्ह्याचे_नाव = गडचिरोली |स्थानिक_नाव = गडचिरोली |चित्र_नकाशा = |अक्षांश-रेखांश = १८.४३ ते २१.५० उत्तर अक्षांश आणि ७९.४५ ते ८०.५३ पूर्व रेखांश |राज्याचे_नाव = महाराष्ट्र |विभागाचे_नाव = नागपूर |मुख्यालयाचे_नाव = गडचिरोली |तालुक्यांची_नावे = [[अहेरी]], [[आरमोरी]], [[एटापल्ली]], [[कुरखेडा]], [[कोरची]], [[गडचिरोली]], [[चामोर्शी]], [[देसाईगंज (वडसा)]], [[धानोरा]], [[भामरागड]] , [[मुलचेरा]], [[सिरोंचा]] (एकूण १२) |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = १४४१२ |लोकसंख्या_एकूण = १०,७१,७९५ |जनगणना_वर्ष = 2011 |लोकसंख्या_घनता = ६७ |शहरी_लोकसंख्या = |साक्षरता_दर = ७०.६ % |लिंग_गुणोत्तर = ९७६/१००० |प्रमुख_शहरे = |जिल्हाधिकार्यांचे_नाव = |लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] |विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = |खासदारांची_नावे = [[नामदेव किरसान]] |पर्जन्यमान_मिमी = ८४०.७ |संकेतस्थळ = }} [[चित्र:Gadchiroli in Maharashtra (India).svg|thumb]] '''गडचिरोली जिल्हा''' २६ ऑगस्ट १९८२ रोजी [[चंद्रपूर जिल्हा|चंद्रपूर जिल्ह्यापासून]] वेगळा करण्यात आला, तेव्हा हा महाराष्ट्राचा ३१ वा जिल्हा म्हणून अस्तित्त्वात आला. गडचिरोली जिल्हा महाराष्ट्र राज्यात ईशान्य दिशेला असून [[तेलंगणा]] व [[छत्तीसगड]] राज्यांच्या सीमेलगत आहे. जिल्हा जवळपास ७६% जंगलाने व्यापलेला असल्याने घनदाट जंगलात नक्षलसमर्थक लोक आश्रय घेतात.{{जिल्हा सूचना|जिल्हा_नाव=गडचिरोली}} हा जिल्हा महाराष्ट्र राज्याच्या विदर्भ प्रादेशिक भागात येतो. [[चित्र:Vidarbha Map.jpg|250px|thumb|]] ==इतिहास== फार प्राचीन काळी ह्या प्रदेशावर राष्ट्कूट यांचे राज्य होते. त्यानंतर चालुक्य वंशाचे व नंतर देवगिरीच्या यादवांचे राज्य आले. यानंतर गडचिरोलीवर गोंड राजांनी राज्य केले. * तेराव्या शतकात, [[खांडक्या बल्लाळशाह]] यांनी चंद्रपूरची स्थापना केली. त्यांनी आपली राजधानी सिरपूर येथून चंद्रपूर येथे हलविली. याच काळात चंद्रपूर प्रदेश हा मराठ्याच्या सत्तेखाली आला. * १८५३ मध्ये, बेरार हा चंद्रपूर (पूर्वीचे चांदा) प्रदेशाचा भाग ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या ताब्यात आला. * १८५४ मध्ये चंद्रपूर हा बेरार या प्रदेशामधला स्वतंत्र जिल्हा म्हणून अस्तित्त्वात आला. * ब्रिटिशांनी १९०५ मध्ये चंद्रपूरमधील व ब्रह्मपुरीमधील जमीनदारी व मालमत्ता हस्तांतरण करून गडचिरोली तालुक्याची निर्मिती केली. ** राज्याची पुनर्रचना होण्यापूर्वी हा भाग १९५६ पर्यंत केंद्रीय अधिपत्याखाली होता. * त्यानंतर राज्यपुनर्रचनेनुसार चंद्रपूर बॉम्बे स्टेटमध्ये समाविष्ट करण्यात आले. १९६०मध्ये महाराष्ट्र राज्य निर्माण झाले, त्यांत चंद्रपूर हा जिल्हा समाविष्ट झाला. * १९८२ मध्ये चंद्रपूर जिल्ह्याचे विभाजन करून स्वतंत्र गडचिरोली जिल्हा हा भारताच्या ५५६ वा जिल्हा म्हणून अस्तित्त्वात आला. ** वैनगंगा नदीला सीमारेषा मानून चंद्रपूर (पूर्वीचे चांदा) जिल्ह्याचे विभाजन करण्यात आले होते. == भूगोल == जिल्ह्याच्या ईशान्य भागात, धानोरा, एटापल्ली, अहेरी व सिरोंचा हे तालुके असून ते घनदाट जंगलाने व्यापलेले आहेत. *जिल्ह्याच्या भामरागड, टिपागड, पलसगड व सुरजागड भागात उंच टेकड्या आहेत. महाराष्ट्र राज्यातील गडचिरोली जिल्हा हा आदिवासी, मागासलेला, डोंगरदऱ्यांनी व घनदाट जंगलाने व्याप्त असून अविकसित समजला जातो. महाराष्ट्राच्या पूर्वेकडे असलेल्या गडचिरोली जिल्ह्याच्या उत्तरेस भंडारा जिल्हा, पूर्वेस छत्तीसगड राज्य, दक्षिणेस व काहीसा नैऋृत्तेस Telangana राज्य, पश्चिमेस चंद्रपूर जिल्हा आहे. पश्चिमेकडून पूर्वेकडे वाहत जाणाऱ्या गोदावरी नदीचे पात्र जिल्ह्याच्या सीमेला लागून असून तिच्या दक्षिण तीरावर हा जिल्हा वसलेला आहे. प्राणहिता (वैनगंगा व वर्धा या नद्यांच्या संगमाने बनलेली नदी) व इंद्रावती ह्या गोदावरीच्या उपनद्या जिल्ह्याच्या सीमाभागात वाहतात. ्ह्याचे हवामान उन्हाळ्यात खूप उष्ण तर हिवाळ्यात खूप थंड असते. जिल्ह्याची सरासरी आर्द्रता ६२ टक्के आहे. <br /> जिल्ह्यामध्ये आतापर्यंत २० मे १९९२ रोजीला सर्वात जास्त ४६.३ अंश.से. एवढे व ५ जानेवारी १९९२ रोजी सर्वात कमी ५.० अंश से. एवढे तापमान नोंदले गेले आहे. ==जनता== जिल्ह्यात अनुसूचित जातीच्या लोकांची संख्या १,०८,८२४ एवढी असून तिची एकूण टक्केवारी ११.२ होते. आदिवासी जमातींच्या लोकांची संख्या ३,७१,६९६ एवढी असून त्यांचे प्रमाण जिल्ह्यात जास्त आहे. त्यांची टक्केवारी ३८.३० एवढी आहे. जिल्ह्यात एकूण लोकसंख्येपैकी ३८ टक्के लोकसंख्या ही अनुसूचित जमातीची असल्याने हा जिल्हा महाराष्ट्रातला आदिवासी जिल्हा समजला जातो. अनुसूचित जमातीमध्ये मुख्यत्वे गोंड, कोलाम, माडिया, परधान इत्यादी जमातीचे लोक आहेत. त्यांच्या बोलीभाषा '''गोंडी, माडिया''' ह्या आहेत. * गडचिरोली जिल्ह्यामध्ये यांशिवाय मराठी,हिंदी, तेलुगू,बंगाली व छत्तीसगडी इत्यादी भाषा बोलल्या जातात. == लोकजीवन == जिल्ह्यातील [[आदिवासी|आदिवासीची]] विशिष्ट अशी संस्कृती आहे. येथील [[आदिवासी]] लोकांचे "पेरसापेन" हे दैवत आहे. ही लोक शुभकार्यप्रसंगी किवा पिकांचे उत्पादन झाल्यावर "रेला" नावाचे नृत्य करून आनंद व्यक्त करतात. " ढोल " हे सुद्धा त्यांचे आवडीचे [[नृत्य]] आहे. होळी, दसरा व दिवाळी हे त्यांचे मुख्य सण आहेत. आदिवासी जमात ही मुख्यतः जिल्ह्याच्या घनदाट जंगलात वास्तव्य करून आहे.<br/> जिल्ह्यातील इतर जातीतील लोक त्यांचे गणपती, दसरा, दिवाळी, होळी इत्यादी सण साजरे करतात. जिल्ह्याच्या काही भागात झाडीपट्टीतील प्रसिद्ध "नाटक, तमाशा" इत्यादी मनोरंजनाच्या कार्यक्रमाचे दिवाळी ते होळी या कालावधीत झाडीपट्टीतील भागात आयोजन केल्या जाते या मुळे झाडीपट्टी नाटकासाठी वडसा हे तालुका ठिकाण प्रसिद्ध आहे गणपती, दसरा, होळी या सणाचे वेळी तसेच शंकरपटाच्या निमित्ताने आयोजन होते. ==झाडीपट्टी रंगभूमी== झाडीपट्टी रंगभूमी ही आपले वेगळेपण जपत कार्यशील आहे. या रंगभूमीने हजारो कलावंत घडवले आहेत. या झाडीपट्टी प्रदेशात जवळपास पन्नास नाट्यमंडळे असून, येथे दोनशेहून अधिक नाटकांचे लिखाण झाले आहे. शंभराहून अधिक नाट्यलेखक आपल्या लेखणीद्वारे नाटयलेखन करीत आहेत. सुगीच्या हंगामात दिवाळीनंतर शेतातील पीक हाती आले की, देसाईगंज (वडसा) येथील नाटकांना प्रारंभ होतो. झाडीपट्टी रंगभूमीवर लोककथा, लोकगीते, दशावतार, लळीत, खडीगंमत, दंडार, दंडीगान, गोंधळ, कळसूत्री बाहुल्यांचे खेळ, कीर्तनेे, भारुड, वासुदेव, तमाशे, वग, विविध नृत्यप्रकार असून, चित्र-शिल्प यासारख्या अनेक लोककलांच्या माध्यमातून लोकरंजनाचे कार्य सुरू असते. लोककलांच्या माध्यमातून झाडीपट्टी रंगभूमीवर सतत विविध प्रकारचे महोत्सव होत असतात. नाटकाचे मूळ भगीसोंग, दंडार, राधा, दंडीगान, खडीगंमत, डाहाका, कथासार गोंधळ, बैठकीचे पोवाडे यांतूनच आढळून येते. लोककलांमधूनच नाटकाची उत्क्रांती झाली आहे.असे म्हणता येईल.झाडीपट्टीत पूर्वीपासून दंडार आणि विविध लोककला सादर व्हायच्या असा उल्लेख आढळतो. इसवी सन १८८६मध्ये नागपूरला सांगलीकर नाटक मंडळी आली होती. नाटकाच्या प्रेमापोटी पुण्या-मुंबईतील नाटके पाहण्यासाठी झाडीपट्टीचे कलावंत नागपुरात जात असत. तेथील प्रयोग बघत असत. त्यांना त्यांच्या नाटकांमध्ये वेगळेपणा जाणवत होता. हा वेगळेपणा त्यांना अधिक प्रमाणात प्रेरित करीत होता. त्यामुळे येथील दंडारकर्मींनी तिथून धडे घेणे सुरू केले आणि दंडारीचे रूपांतर नाटकात होऊ लागले. झाडीपट्टी रंगभूमीवर नवरगाव येथील बालाजी पाटील बोरकर यांनी वयाच्या आठव्या वर्षी १९०९ मध्ये चिलिया बाळाची भूमिका केली होती.असे अनेक कलावंत येथे घडले. झाडीपट्टी रंगभूमीवर म्हणावे तेवढे संशोधन झालेले दिसत नाही, झाडीपट्टी रंगभूमीचे योगदान एकूणच मराठी रंगभूमीला समृद्ध करण्यासाठी फार मोलाचे आहे .झाडीपट्टी रंगभूमीवरील संशोधन भावी काळातील संशोधकांसाठी उपयुक्त ठरेल असा मला विश्वास वाटतो.झाडीपट्टी रंगभूमीवर लेखन व सादरीकरण यातील वैविध्यपूर्ण आहे. झाडीपट्टी रंगभूमीला अनेक कलावंतांनी उभे केले आहे.झाडीपट्टी रंगभूमीवर नाट्यकला रुजविण्यात कोहळी समाजाचे लक्षणीय योगदान आहे. हा कोहळी समाज जमीनदारी आणि मालगुजारी करायचा.या कलारसिकांना दंडारी पाहण्याचा छंद होता. त्यांनी स्वतःचे दंडारमंडळ आणि त्यानंतर नाट्यमंडळ गावोगावी सुरू केले.यातून झाडीपट्टी रंगभूमी बहरली.सण-उत्सवात निमित्ताने आगळ्यावेगळ्या पण वैभवशाली, गौरवसंपन्न आणि समृद्ध अशा लोक उत्सवांची रेलचेल या भागात असते. यामध्ये मंडई, शंकरपट, गळ, यात्रा यांचा समावेश आहे. विविध कला प्रकार येथे सादर केले जातात. विविध सण उत्सवांच्या आयोजनातून सामूहिकरीत्या साकार होणारी दंडार, नाटके, गोंधळ, तमाशा, राधा यांचा विशेषत्वाने मनोरंजनात्मक कार्यक्रमांमध्ये समावेश होतो. सर्व लोककला प्रकार झाडीपट्टी रंगभूमीवर सादर केले जातात.नाट्यसादरीकरणासाठी नेपथ्यात पडदे, सिनसिनेरी वापरतात. संगीताचे साहित्य वाद्य तयार केले. झाडीपट्टी रंगभूमीवर तीन-तीन महिने तालीम करून नाटक बसवतात. नाटय निर्माते पेटीमास्टर, दिग्दर्शकाकडून गाणी बसवून घेत असतात. झाडीपट्टी रंगभूमी ही मराठी रंगभूमीवरील एक समृद्ध रंगभूमी म्हणून ओळखली जाते झाडीपट्टी रंगभूमी ने आपले लेखन सादरीकरण यातील वैविध्य यामुळे आपले स्वतंत्र अस्तित्त्व निर्माण केले आहे.या उत्सवांच्या आयोजनातून सामूहिकरिीत्या साकार होणारी दंडार, नाटकं, गोंधळ, तमाशा, राधा यांचा विशेषत्वाने मनोरंजनात्मक कार्यक्रमांमध्ये समावेश होतो. अस्सल झाडीबोली भाषेतील संगीतमयी सांस्कृतिक नाट्यपरंपरेच्या या भूमीला झाडीपट्टी रंगभूमी म्हणून अनेक दशकांपासून ओळख मिळाली आहे.माहिती-तंत्रज्ञानाच्या आजच्या इंटरनेट युगात मानवी मनाला हवे ते अगदी सेकंदात ‘याचि देही याचि डोळा’ पाहायला मिळत असूनही झाडीतला प्रेक्षक मात्र झाडीपट्टी रंगभूमीवरील नाटकांचा दिलदारपणे आस्वाद घेतो, ही झाडीपट्टी रंगभूमीची ही एक खासियत म्हणावी लागेल. रात्री १० वाजेपासून पहाटेपर्यंत चालणारी नाटके हेही एक वैशिष्ट्य! येथील रंगभूमीची मनोभावे सेवा करून आपली कला अर्पण करणारे सारे कलावंत आणि त्यावर जीव ओवाळत प्रेम करणारे रसिक यांच्यामुळे झाडीच्या प्रत्येक नाटकाला आजही तोबा गर्दी उसळते. आजपासून तब्बल ९० वर्षांपूर्वी ब्रिटिशकालीन भारताच्या इंग्रज सत्ताधाऱ्यांनासुद्धा झाडीपट्टी रंगभूमीच्या नाटकांनी पार वेड लावले होते. इंग्रजांना मराठी भाषा समजत नसल्यामुळे भाषांतरकाराची मदत घेऊन मराठीचे हिंदी, इंग्लिश भाषेत रूपांतर केले जात होते. ब्रिटिश सरकारने झाडीपट्टी रंगभूमीवरील नाटकांचा आस्वाद घेतला होता. झाडीपट्टी रंगभूमीचे सामाजिक योगदान*:- कला आणि समाज या दृष्टीने झाडीपट्टी रंगभूमीचे सामाजिक महत्त्व फार आहे. नाटकाच्या माध्यमातून मनोरंजनाबरोबर सामाजिक प्रबोधन साधण्याचे काम होत आहे. समाजातील ज्वलंत प्रश्नांना वाचा फोडण्याचे काम केले जात आहे. अनेकांना रोजगारही उपलब्ध झाला आहे. नोकरीच्या निमित्ताने बाहेर असलेल्या लोकांना नाटकांच्या निमित्ताने गावाची ओढ लागते. त्यांची मातीशी नाळ कायम जुळवून ठेवण्याचे काम झाडीपट्टी रंगभूमीच्या माध्यमातून होत आहे. गावात पाहुणे येत असल्याने अनेक उपवर मुला-मुलींचे विवाह जुळवून आणण्याचा योग या निमित्ताने साधला जातो.सामाजिक, पौराणिक, ऐतिहासिक नाटकांचे प्रयोग झाल्यावर नवेगावबांधच्या नाट्यमंडळाने प्रस्तुत केलेल्या नाटक प्रयोगांनी प्रभावित होऊन तत्कालीन कलेक्टर स्मिथ यांनी श्री बालाजी प्रासादिक नाट्य मंडळाचे कर्तेधर्ते सीताराम पाटील डोंगरवार यांचा पदक देऊन त्यांचा गुणगौरव केला. आजही ते मेडल सीताराम पाटलांचे नातू नारायण माधवराव डोंगरवार, रा.धाबेपवनी (जि.गोंदिया) यांच्या घरी जपून ठेवले आहे. झाडीपट्टी रंगभूमीच्या इतिहासातील हा एक सुवर्णक्षण असून झाडीच्या रंगभूमीचा प्रभाव आणि लोकप्रियता यातून स्पष्ट होते. सीताराम पाटील डोंगरवार यांच्या नेतृत्वात नवेगावबांध येथील कलाकार मंडळींनी सिंहाचा छावा हे संगीत नाटक सादर केले. या नाटकात अरण्यपुत्र माधवराव डोंगरवार, रामकृष्ण डोंगरवार, लटारू पोतदार, गणा गायकवाड, सीताराम पवार, काशिनाथ डोंगरवार, आत्माराम बाळबुद्धे, पंढरी डोंगरवार, हरी खुणे, पांडुरंग बोरकर, रामा डोंगरवार यांनी अभिनय केला होता, अशी माहिती उपलब्ध आहे. कलेला कसलेही बंधन नसतात.केवळ अंगभूत असलेल्या कलेच्या जोरावर येथील कलावंत रंगभूमीवर आपली कला सादर करीत आहे. परंतु झाडीपट्टीमध्ये अभिनय, संगीत यांचे प्रशिक्षण देणाऱ्या संस्था निर्माण झाल्यास झाडीपट्टी रंगभूमीचे भविष्य आणखी उज्ज्वल होऊ शकते.झाडीपट्टी रंगभूमीने आपले वेगळे पण जपत प्रादेशिक भान ठेवून जागतिकीकरणातही आपले स्थान अबाधित ठेवले आहे. झाडीपट्टी रंगभूमी ही महाराष्ट्रातील एक वैशिष्ट्यपूर्ण अशी रंगभूमी आहे या रंगभूमीने समग्र भारतीय रंगभूमीला सशक्त कलावंत दिलेले आहेत .भारतीय रंगभूमी समृद्ध करण्यात झाडीबोलीत पट्टी रंगभूमीचे योगदान हे अनमोल आहे . झाडीपट्टी रंगभूमी या देशातील एक अतिशय समृद्ध अशी रंगभूमी आहे .झाडीपट्टी रंगभूमीवर संशोधन होणे ही काळाची गरज आहे. ==व्यवसाय== हा जिल्हा [[बांबू|बांबूची]] झाडे व तेंदूपानांकरिता प्रसिद्ध आहे. भात हे जिल्ह्याचे मुख्य पीक आहे. याव्यतिरिक्त [[तूर]], [[गहू]], [[ज्वारी]], [[सोयाबीन]], जवस इत्यादी कृषी उत्पादने घेतली जातात. जिल्ह्यातील लोकांचा मुख्य व्यवसाय शेती आहे. ==उद्योग== जिल्ह्यात चामोर्शी तालुक्यामध्ये आष्टी येथे पेपर मिलचा कारखाना असून इतर कोणतेही मोठे उद्योगधंदे नाहीत. यामुळे, [[जिल्हा]] हा आर्थिकदृष्ट्या मागासलेला आहे. जिल्ह्यात भाताचे उत्पादन जास्त होत असल्याने भात गिरण्यांची संख्या जास्त आहे. भातसडीचे उद्योग व कागद कारखाने जिल्ह्यात आहेत पण मोठे उद्योग नाहीत. * जिल्ह्यात कोसाचे उत्पादन होत असून कोसा उत्पादन केंद्र आरमोरी येथे आहे. * जिल्ह्यात फक्त १८.५ कि.मी. लांबीचा रेल्वे मार्ग असून देसाईगंज येथे रेल्वेचे स्टेशन आहे. ==प्रशासन== गडचिरोली जिल्ह्यामध्ये ६ प्रशासकीय उपविभाग (गडचिरोली, वडसा, अहेरी, चामोर्शी, एटापल्ली, कुरखेडा) आहेत. *जिल्ह्यात ४६७ ग्रामपंचायती असून १६८८ महसूली (राजस्व) गावे अस्तित्त्वात आहेत. *जिल्ह्यामध्ये ३ विधानसभा व एक लोकसभा क्षेत्र ([[चंद्रपूर]] जिल्ह्याचा काही भाग मिळून) असून १२ पंचायत समित्या आहेत. *जिल्ह्यात गडचिरोली, आरमोरी व देसाईगंज ही ३ शहरे असून येथे नगरपालिका आहेत. * चंद्रपूर जिल्ह्याच्या विभाजनानंतर गडचिरोली तालुक्यातील ०५ आणि सिरोंचा विभागातील ०३ तालुके असे मिळून ०८ तालुक्यांसह गडचिरोली जिल्ह्याची निर्मिती झाली होती. ** पुढे इ.स. १९९२ला प्रशासन अधिक लोकाभिमुख करण्यासाठी आणखी ०४ तालुक्यांची निर्मिती केली.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गडचिराली जिल्हा सामाजिक व आर्थिक समालोचन|last=महाराष्ट्र शासन|first=|publisher=अर्थ व सांख्यिकी संचालनालय|year=मार्च २०११|isbn=|location=मुंबई|pages=पृ. २}}</ref> === जिल्ह्यातील तालुके === # [[अहेरी]] # [[आरमोरी]] # [[एटापल्ली]] # [[कुरखेडा]] # [[कोरची]] # [[गडचिरोली तालुका|गडचिरोली]] # [[चामोर्शी]] # [[देसाईगंज (वडसा)]] # [[धानोरा]] # [[भामरागड]] # [[मुलचेरा]] # [[सिरोंचा]] ==आकडेवारी== जिल्ह्याचे भौगोलिक क्षेत्र :१४,४१२ किमी^२ <br /> जिल्ह्याचे पृथ्वीवरील स्थान : १८.४३ ते २१.५० उत्तर अक्षांश आणि ७९.४५ ते ८०.५३ पूर्व रेखांश<br /> समुद्रसपाटीपासून सरासरी उंची - २१७ मीटर (७१५ फूट )<br /> जिल्ह्याचे तापमान (इ.स. १९९८) : सर्वात कमी ११.३ अंश सेल्शियस. सर्वात जास्त ४७.७ अंश सेल्शियस.<br /> सरासरी पर्जन्यमान (२०११) : ८४०.७ मिलिमीटर<br /> जिल्ह्यातील एकूण उपविभाग (६) १.गडचिरोली २. देसाईगंज (वडसा) ३. अहेरी ४. कुरखेडा ५. चामोर्शी ६. एटापल्ली<br /> जिल्ह्यातील एकूण तालुके १२<br /> जिल्ह्यातील एकूण गावे १,६७९<br /> जिल्ह्यातील एकूण शहरे २ ( गडचिरोली, देसाईगंज)<br /> जिल्ह्यातील एकूण ग्रामपंचायती ४६७<br /> एकूण नगरपालिका (3) १. गडचिरोली २. देसाईगंज ३.आरमोरी <br /> लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र (१) चिमूर-गडचिरोली <br /> विधानसभा निर्वांचन क्षेत्रे (३) गडचिरोली, आरमोरी, अहेरी<br /> एकूण पोलीस स्टेशन्स २९<br /> पोलिस आऊट पोस्ट ३१<br /> लोकसंख्या (२००१) <br /> एकूण ९,७०,२९४<br /> पैकी पुरुष ४,९१,१०१<br /> आणि स्त्रिया ४,७९,१९३<br /> लोकसंख्या घनता ६७ प्रति चौरस किलोमीटर स्त्रिया / पुरुष प्रमाण ९७६/ १००० <br /> साक्षरता (इ.स. २००१ च्या खानेसुमारीप्रमाणे)<br /> एकूण ६०.१ %<br /> पुरुष ७१.९ %<br /> स्त्रिया ४८.१ % == अर्थकारण == === बाजारपेठ === जिल्हाला एकाच मोठी बाजार पेठ आहे, ती वडसा(देसाईगंज) येथे भरते. वडसा हे शहर वैनगंगा नदीच्या काठावर वसलेले असून, जिल्ह्यातील एकमेव रेल्वे लाईन (गोंदिया-नागभीड-चंद्रपूर) येथून जाते. त्यामुळे येथे मोठी बाजारपेठ आहे. === नागरी प्रशासन === जिल्ह्यात तीन नगरपालिका असून त्या गडचिरोली , वडसा व आरमोरी येथे आहेत. === जिल्हा प्रशासन === == राजकारण == एकुण ३ विधानसभा सदस्य जिल्ह्यातून निवडून जातात. * [[गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ]] * [[अहेरी विधानसभा मतदारसंघ]] * [[आरमोरी विधानसभा मतदारसंघ]] == प्रसारमाध्यमे == लोकमत देशोन्नती पुण्यनगरी सकाळ दैनिक भास्कर लोकशाही वार्ता == शिक्षण == === प्राथमिक व विशेष शिक्षण === ==== महत्त्वाची महाविद्यालये ==== येथील सर्व महाविद्यालये ही [[गोंडवाना विद्यापीठ|गोंडवाना विद्यापीठाच्या]] अंतर्गत येतात. # शासकीय विज्ञान महाविद्यालय , गडचिरोली # शासकीय तंत्रनिकेतन, गडचिरोली === संशोधन संस्था === === लष्कर शिक्षण व संशोधन संस्था === गडचिरोली जिल्ह्यात गोंडवाना सैनिकी विद्यालय नावाचे एक सैनिकी विद्यालय आहे.. ==प्रेक्षणीय स्थळे== # [[हेमलकसा]], # [[चपराळा]], # आलापल्ली, # वैरागड, # कमलापूर हत्ती कॅम्प, # [[मार्कंडा]] गडचिरोली जिल्ह्यात [[चामोर्शी|चामोर्शी तालुक्यातील]] मार्कंडाचे ऐतिहासिक शिवमंदिर व **चपराळा येथील [[हनुमान]] मंदिर ही प्रसिद्ध मंदिरे आहेत. [[File:Markanda Temples.JPG|thumb|मार्कंडा देऊळ]] * कुरखेडा तालुक्यातील मालेवाडा येथून १० किलोमीटर अंतरावर खोब्रामेंढा देवस्थान असून तेथे खूप मोठी मारुतीची मूर्ती आहे. चामोर्शी तालुक्यात माडेमुधोली परिसरातील 'कोठ्री' या गावालगत असलेल्या घनदाट व्यापलेल्या जंगलामध्ये "महामानव तथागत गौतम बुद्ध" यांचे [बौद्ध विहार] आहे. त्यास 'अरण्यवास बुद्ध विहार, नाला संगम कोठ्री, परिसर माडेमुधोली' या नावानेही ओळखले जाते. या ठिकाणी दरवर्षी हिवाळ्यात दिवाळीच्या सुट्ट्यांमध्ये भाऊबीजेच्या दुसऱ्या दिवशी 'वर्षावास समारोपन सोहळा, म्हणून कार्यक्रम घेतला जातो. तेथे सलग 10 दिवस लोकांची गर्दी आपल्याला पाहायला मिळते. ==आरोग्यसेवा== या जिल्ह्यात खालील प्रकारची आरोग्य सेवा उपलब्ध आहे- * जिल्हा रुग्णालय - १ * जिल्हा उपरुग्णालय - महिला व बाल रुग्णालय गडचिरोली * एकूण ग्रामीण रुग्णालये - १३ * एकूण प्राथमिक आरोग्य केंद्रे - ४५ * प्राथमिक आरोग्य पथके - ३६ #या समवेतच डॉ. [[अभय बंग]] व त्यांची पत्नी [[राणी बंग]] यांची ''सर्च'' (शोधग्राम, गडचिरोली) ही संस्था तेथील आदिवासींना आरोग्यसेवा पुरवते. #डॉ. [[प्रकाश आमटे]] यांची लोक-बिरादरी (हेमलकसा, भामरागड) ही संस्थादेखील आदिवासींना सामाजिक व आरोग्यविषयक मदत करते. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == [http://gadchiroli.nic.in/ गडचिरोली एन.आय.सी] {{महाराष्ट्रातील जिल्हे}} [[वर्ग:गडचिरोली जिल्हा]] [[वर्ग:नागपूर विभागातील जिल्हे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे]] s5kuf8xdmdsq7qqqdes1ahi7oe422lc 2723002 2723001 2026-10-19T04:28:10Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#गट २|अधिक माहिती]]) 2723002 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा |जिल्ह्याचे_नाव = गडचिरोली |स्थानिक_नाव = गडचिरोली |चित्र_नकाशा = |अक्षांश-रेखांश = १८.४३ ते २१.५० उत्तर अक्षांश आणि ७९.४५ ते ८०.५३ पूर्व रेखांश |राज्याचे_नाव = महाराष्ट्र |विभागाचे_नाव = नागपूर |मुख्यालयाचे_नाव = गडचिरोली |तालुक्यांची_नावे = [[अहेरी]], [[आरमोरी]], [[एटापल्ली]], [[कुरखेडा]], [[कोरची]], [[गडचिरोली]], [[चामोर्शी]], [[देसाईगंज (वडसा)]], [[धानोरा]], [[भामरागड]] , [[मुलचेरा]], [[सिरोंचा]] (एकूण १२) |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = १४४१२ |लोकसंख्या_एकूण = १०,७१,७९५ |जनगणना_वर्ष = 2011 |लोकसंख्या_घनता = ६७ |शहरी_लोकसंख्या = |साक्षरता_दर = ७०.६ % |लिंग_गुणोत्तर = ९७६/१००० |प्रमुख_शहरे = |जिल्हाधिकार्यांचे_नाव = |लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] |विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = |खासदारांची_नावे = [[नामदेव किरसान]] |पर्जन्यमान_मिमी = ८४०.७ |संकेतस्थळ = }} [[चित्र:Gadchiroli in Maharashtra (India).svg|thumb]] '''गडचिरोली जिल्हा''' २६ ऑगस्ट १९८२ रोजी [[चंद्रपूर जिल्हा|चंद्रपूर जिल्ह्यापासून]] वेगळा करण्यात आला, तेव्हा हा महाराष्ट्राचा ३१ वा जिल्हा म्हणून अस्तित्त्वात आला. गडचिरोली जिल्हा महाराष्ट्र राज्यात ईशान्य दिशेला असून [[तेलंगणा]] व [[छत्तीसगड]] राज्यांच्या सीमेलगत आहे. जिल्हा जवळपास ७६% जंगलाने व्यापलेला असल्याने घनदाट जंगलात नक्षलसमर्थक लोक आश्रय घेतात.{{जिल्हा सूचना|जिल्हा_नाव=गडचिरोली}} हा जिल्हा महाराष्ट्र राज्याच्या विदर्भ प्रादेशिक भागात येतो. [[चित्र:Vidarbha Map.jpg|250px|thumb|]] ==इतिहास== फार प्राचीन काळी ह्या प्रदेशावर राष्ट्कूट यांचे राज्य होते. त्यानंतर चालुक्य वंशाचे व नंतर देवगिरीच्या यादवांचे राज्य आले. यानंतर गडचिरोलीवर गोंड राजांनी राज्य केले. * तेराव्या शतकात, [[खांडक्या बल्लाळशाह]] यांनी चंद्रपूरची स्थापना केली. त्यांनी आपली राजधानी सिरपूर येथून चंद्रपूर येथे हलविली. याच काळात चंद्रपूर प्रदेश हा मराठ्याच्या सत्तेखाली आला. * १८५३ मध्ये, बेरार हा चंद्रपूर (पूर्वीचे चांदा) प्रदेशाचा भाग ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या ताब्यात आला. * १८५४ मध्ये चंद्रपूर हा बेरार या प्रदेशामधला स्वतंत्र जिल्हा म्हणून अस्तित्त्वात आला. * ब्रिटिशांनी १९०५ मध्ये चंद्रपूरमधील व ब्रह्मपुरीमधील जमीनदारी व मालमत्ता हस्तांतरण करून गडचिरोली तालुक्याची निर्मिती केली. ** राज्याची पुनर्रचना होण्यापूर्वी हा भाग १९५६ पर्यंत केंद्रीय अधिपत्याखाली होता. * त्यानंतर राज्यपुनर्रचनेनुसार चंद्रपूर बॉम्बे स्टेटमध्ये समाविष्ट करण्यात आले. १९६०मध्ये महाराष्ट्र राज्य निर्माण झाले, त्यांत चंद्रपूर हा जिल्हा समाविष्ट झाला. * १९८२ मध्ये चंद्रपूर जिल्ह्याचे विभाजन करून स्वतंत्र गडचिरोली जिल्हा हा भारताच्या ५५६ वा जिल्हा म्हणून अस्तित्त्वात आला. ** वैनगंगा नदीला सीमारेषा मानून चंद्रपूर (पूर्वीचे चांदा) जिल्ह्याचे विभाजन करण्यात आले होते. == भूगोल == जिल्ह्याच्या ईशान्य भागात, धानोरा, एटापल्ली, अहेरी व सिरोंचा हे तालुके असून ते घनदाट जंगलाने व्यापलेले आहेत. *जिल्ह्याच्या भामरागड, टिपागड, पलसगड व सुरजागड भागात उंच टेकड्या आहेत. महाराष्ट्र राज्यातील गडचिरोली जिल्हा हा आदिवासी, मागासलेला, डोंगरदऱ्यांनी व घनदाट जंगलाने व्याप्त असून अविकसित समजला जातो. महाराष्ट्राच्या पूर्वेकडे असलेल्या गडचिरोली जिल्ह्याच्या उत्तरेस भंडारा जिल्हा, पूर्वेस छत्तीसगड राज्य, दक्षिणेस व काहीसा नैऋृत्तेस Telangana राज्य, पश्चिमेस चंद्रपूर जिल्हा आहे. पश्चिमेकडून पूर्वेकडे वाहत जाणाऱ्या गोदावरी नदीचे पात्र जिल्ह्याच्या सीमेला लागून असून तिच्या दक्षिण तीरावर हा जिल्हा वसलेला आहे. प्राणहिता (वैनगंगा व वर्धा या नद्यांच्या संगमाने बनलेली नदी) व इंद्रावती ह्या गोदावरीच्या उपनद्या जिल्ह्याच्या सीमाभागात वाहतात. ्ह्याचे हवामान उन्हाळ्यात खूप उष्ण तर हिवाळ्यात खूप थंड असते. जिल्ह्याची सरासरी आर्द्रता ६२ टक्के आहे. <br /> जिल्ह्यामध्ये आतापर्यंत २० मे १९९२ रोजीला सर्वात जास्त ४६.३ अंश.से. एवढे व ५ जानेवारी १९९२ रोजी सर्वात कमी ५.० अंश से. एवढे तापमान नोंदले गेले आहे. ==जनता== जिल्ह्यात अनुसूचित जातीच्या लोकांची संख्या १,०८,८२४ एवढी असून तिची एकूण टक्केवारी ११.२ होते. आदिवासी जमातींच्या लोकांची संख्या ३,७१,६९६ एवढी असून त्यांचे प्रमाण जिल्ह्यात जास्त आहे. त्यांची टक्केवारी ३८.३० एवढी आहे. जिल्ह्यात एकूण लोकसंख्येपैकी ३८ टक्के लोकसंख्या ही अनुसूचित जमातीची असल्याने हा जिल्हा महाराष्ट्रातला आदिवासी जिल्हा समजला जातो. अनुसूचित जमातीमध्ये मुख्यत्वे गोंड, कोलाम, माडिया, परधान इत्यादी जमातीचे लोक आहेत. त्यांच्या बोलीभाषा '''गोंडी, माडिया''' ह्या आहेत. * गडचिरोली जिल्ह्यामध्ये यांशिवाय मराठी,हिंदी, तेलुगू,बंगाली व छत्तीसगडी इत्यादी भाषा बोलल्या जातात. == लोकजीवन == जिल्ह्यातील [[आदिवासी|आदिवासीची]] विशिष्ट अशी संस्कृती आहे. येथील [[आदिवासी]] लोकांचे "पेरसापेन" हे दैवत आहे. ही लोक शुभकार्यप्रसंगी किवा पिकांचे उत्पादन झाल्यावर "रेला" नावाचे नृत्य करून आनंद व्यक्त करतात. " ढोल " हे सुद्धा त्यांचे आवडीचे [[नृत्य]] आहे. होळी, दसरा व दिवाळी हे त्यांचे मुख्य सण आहेत. आदिवासी जमात ही मुख्यतः जिल्ह्याच्या घनदाट जंगलात वास्तव्य करून आहे.<br/> जिल्ह्यातील इतर जातीतील लोक त्यांचे गणपती, दसरा, दिवाळी, होळी इत्यादी सण साजरे करतात. जिल्ह्याच्या काही भागात झाडीपट्टीतील प्रसिद्ध "नाटक, तमाशा" इत्यादी मनोरंजनाच्या कार्यक्रमाचे दिवाळी ते होळी या कालावधीत झाडीपट्टीतील भागात आयोजन केल्या जाते या मुळे झाडीपट्टी नाटकासाठी वडसा हे तालुका ठिकाण प्रसिद्ध आहे गणपती, दसरा, होळी या सणाचे वेळी तसेच शंकरपटाच्या निमित्ताने आयोजन होते. ==झाडीपट्टी रंगभूमी== झाडीपट्टी रंगभूमी ही आपले वेगळेपण जपत कार्यशील आहे. या रंगभूमीने हजारो कलावंत घडवले आहेत. या झाडीपट्टी प्रदेशात जवळपास पन्नास नाट्यमंडळे असून, येथे दोनशेहून अधिक नाटकांचे लिखाण झाले आहे. शंभराहून अधिक नाट्यलेखक आपल्या लेखणीद्वारे नाटयलेखन करीत आहेत. सुगीच्या हंगामात दिवाळीनंतर शेतातील पीक हाती आले की, देसाईगंज (वडसा) येथील नाटकांना प्रारंभ होतो. झाडीपट्टी रंगभूमीवर लोककथा, लोकगीते, दशावतार, लळीत, खडीगंमत, दंडार, दंडीगान, गोंधळ, कळसूत्री बाहुल्यांचे खेळ, कीर्तनेे, भारुड, वासुदेव, तमाशे, वग, विविध नृत्यप्रकार असून, चित्र-शिल्प यासारख्या अनेक लोककलांच्या माध्यमातून लोकरंजनाचे कार्य सुरू असते. लोककलांच्या माध्यमातून झाडीपट्टी रंगभूमीवर सतत विविध प्रकारचे महोत्सव होत असतात. नाटकाचे मूळ भगीसोंग, दंडार, राधा, दंडीगान, खडीगंमत, डाहाका, कथासार गोंधळ, बैठकीचे पोवाडे यांतूनच आढळून येते. लोककलांमधूनच नाटकाची उत्क्रांती झाली आहे.असे म्हणता येईल.झाडीपट्टीत पूर्वीपासून दंडार आणि विविध लोककला सादर व्हायच्या असा उल्लेख आढळतो. इसवी सन १८८६मध्ये नागपूरला सांगलीकर नाटक मंडळी आली होती. नाटकाच्या प्रेमापोटी पुण्या-मुंबईतील नाटके पाहण्यासाठी झाडीपट्टीचे कलावंत नागपुरात जात असत. तेथील प्रयोग बघत असत. त्यांना त्यांच्या नाटकांमध्ये वेगळेपणा जाणवत होता. हा वेगळेपणा त्यांना अधिक प्रमाणात प्रेरित करीत होता. त्यामुळे येथील दंडारकर्मींनी तिथून धडे घेणे सुरू केले आणि दंडारीचे रूपांतर नाटकात होऊ लागले. झाडीपट्टी रंगभूमीवर नवरगाव येथील बालाजी पाटील बोरकर यांनी वयाच्या आठव्या वर्षी १९०९ मध्ये चिलिया बाळाची भूमिका केली होती.असे अनेक कलावंत येथे घडले. झाडीपट्टी रंगभूमीवर म्हणावे तेवढे संशोधन झालेले दिसत नाही, झाडीपट्टी रंगभूमीचे योगदान एकूणच मराठी रंगभूमीला समृद्ध करण्यासाठी फार मोलाचे आहे .झाडीपट्टी रंगभूमीवरील संशोधन भावी काळातील संशोधकांसाठी उपयुक्त ठरेल असा मला विश्वास वाटतो.झाडीपट्टी रंगभूमीवर लेखन व सादरीकरण यातील वैविध्यपूर्ण आहे. झाडीपट्टी रंगभूमीला अनेक कलावंतांनी उभे केले आहे.झाडीपट्टी रंगभूमीवर नाट्यकला रुजविण्यात कोहळी समाजाचे लक्षणीय योगदान आहे. हा कोहळी समाज जमीनदारी आणि मालगुजारी करायचा.या कलारसिकांना दंडारी पाहण्याचा छंद होता. त्यांनी स्वतःचे दंडारमंडळ आणि त्यानंतर नाट्यमंडळ गावोगावी सुरू केले.यातून झाडीपट्टी रंगभूमी बहरली.सण-उत्सवात निमित्ताने आगळ्यावेगळ्या पण वैभवशाली, गौरवसंपन्न आणि समृद्ध अशा लोक उत्सवांची रेलचेल या भागात असते. यामध्ये मंडई, शंकरपट, गळ, यात्रा यांचा समावेश आहे. विविध कला प्रकार येथे सादर केले जातात. विविध सण उत्सवांच्या आयोजनातून सामूहिकरीत्या साकार होणारी दंडार, नाटके, गोंधळ, तमाशा, राधा यांचा विशेषत्वाने मनोरंजनात्मक कार्यक्रमांमध्ये समावेश होतो. सर्व लोककला प्रकार झाडीपट्टी रंगभूमीवर सादर केले जातात.नाट्यसादरीकरणासाठी नेपथ्यात पडदे, सिनसिनेरी वापरतात. संगीताचे साहित्य वाद्य तयार केले. झाडीपट्टी रंगभूमीवर तीन-तीन महिने तालीम करून नाटक बसवतात. नाटय निर्माते पेटीमास्टर, दिग्दर्शकाकडून गाणी बसवून घेत असतात. झाडीपट्टी रंगभूमी ही मराठी रंगभूमीवरील एक समृद्ध रंगभूमी म्हणून ओळखली जाते झाडीपट्टी रंगभूमी ने आपले लेखन सादरीकरण यातील वैविध्य यामुळे आपले स्वतंत्र अस्तित्त्व निर्माण केले आहे.या उत्सवांच्या आयोजनातून सामूहिकरिीत्या साकार होणारी दंडार, नाटकं, गोंधळ, तमाशा, राधा यांचा विशेषत्वाने मनोरंजनात्मक कार्यक्रमांमध्ये समावेश होतो. अस्सल झाडीबोली भाषेतील संगीतमयी सांस्कृतिक नाट्यपरंपरेच्या या भूमीला झाडीपट्टी रंगभूमी म्हणून अनेक दशकांपासून ओळख मिळाली आहे.माहिती-तंत्रज्ञानाच्या आजच्या इंटरनेट युगात मानवी मनाला हवे ते अगदी सेकंदात ‘याचि देही याचि डोळा’ पाहायला मिळत असूनही झाडीतला प्रेक्षक मात्र झाडीपट्टी रंगभूमीवरील नाटकांचा दिलदारपणे आस्वाद घेतो, ही झाडीपट्टी रंगभूमीची ही एक खासियत म्हणावी लागेल. रात्री १० वाजेपासून पहाटेपर्यंत चालणारी नाटके हेही एक वैशिष्ट्य! येथील रंगभूमीची मनोभावे सेवा करून आपली कला अर्पण करणारे सारे कलावंत आणि त्यावर जीव ओवाळत प्रेम करणारे रसिक यांच्यामुळे झाडीच्या प्रत्येक नाटकाला आजही तोबा गर्दी उसळते. आजपासून तब्बल ९० वर्षांपूर्वी ब्रिटिशकालीन भारताच्या इंग्रज सत्ताधाऱ्यांनासुद्धा झाडीपट्टी रंगभूमीच्या नाटकांनी पार वेड लावले होते. इंग्रजांना मराठी भाषा समजत नसल्यामुळे भाषांतरकाराची मदत घेऊन मराठीचे हिंदी, इंग्लिश भाषेत रूपांतर केले जात होते. ब्रिटिश सरकारने झाडीपट्टी रंगभूमीवरील नाटकांचा आस्वाद घेतला होता. झाडीपट्टी रंगभूमीचे सामाजिक योगदान*:- कला आणि समाज या दृष्टीने झाडीपट्टी रंगभूमीचे सामाजिक महत्त्व फार आहे. नाटकाच्या माध्यमातून मनोरंजनाबरोबर सामाजिक प्रबोधन साधण्याचे काम होत आहे. समाजातील ज्वलंत प्रश्नांना वाचा फोडण्याचे काम केले जात आहे. अनेकांना रोजगारही उपलब्ध झाला आहे. नोकरीच्या निमित्ताने बाहेर असलेल्या लोकांना नाटकांच्या निमित्ताने गावाची ओढ लागते. त्यांची मातीशी नाळ कायम जुळवून ठेवण्याचे काम झाडीपट्टी रंगभूमीच्या माध्यमातून होत आहे. गावात पाहुणे येत असल्याने अनेक उपवर मुला-मुलींचे विवाह जुळवून आणण्याचा योग या निमित्ताने साधला जातो.सामाजिक, पौराणिक, ऐतिहासिक नाटकांचे प्रयोग झाल्यावर नवेगावबांधच्या नाट्यमंडळाने प्रस्तुत केलेल्या नाटक प्रयोगांनी प्रभावित होऊन तत्कालीन कलेक्टर स्मिथ यांनी श्री बालाजी प्रासादिक नाट्य मंडळाचे कर्तेधर्ते सीताराम पाटील डोंगरवार यांचा पदक देऊन त्यांचा गुणगौरव केला. आजही ते मेडल सीताराम पाटलांचे नातू नारायण माधवराव डोंगरवार, रा.धाबेपवनी (जि.गोंदिया) यांच्या घरी जपून ठेवले आहे. झाडीपट्टी रंगभूमीच्या इतिहासातील हा एक सुवर्णक्षण असून झाडीच्या रंगभूमीचा प्रभाव आणि लोकप्रियता यातून स्पष्ट होते. सीताराम पाटील डोंगरवार यांच्या नेतृत्वात नवेगावबांध येथील कलाकार मंडळींनी सिंहाचा छावा हे संगीत नाटक सादर केले. या नाटकात अरण्यपुत्र माधवराव डोंगरवार, रामकृष्ण डोंगरवार, लटारू पोतदार, गणा गायकवाड, सीताराम पवार, काशिनाथ डोंगरवार, आत्माराम बाळबुद्धे, पंढरी डोंगरवार, हरी खुणे, पांडुरंग बोरकर, रामा डोंगरवार यांनी अभिनय केला होता, अशी माहिती उपलब्ध आहे. कलेला कसलेही बंधन नसतात.केवळ अंगभूत असलेल्या कलेच्या जोरावर येथील कलावंत रंगभूमीवर आपली कला सादर करीत आहे. परंतु झाडीपट्टीमध्ये अभिनय, संगीत यांचे प्रशिक्षण देणाऱ्या संस्था निर्माण झाल्यास झाडीपट्टी रंगभूमीचे भविष्य आणखी उज्ज्वल होऊ शकते.झाडीपट्टी रंगभूमीने आपले वेगळे पण जपत प्रादेशिक भान ठेवून जागतिकीकरणातही आपले स्थान अबाधित ठेवले आहे. झाडीपट्टी रंगभूमी ही महाराष्ट्रातील एक वैशिष्ट्यपूर्ण अशी रंगभूमी आहे या रंगभूमीने समग्र भारतीय रंगभूमीला सशक्त कलावंत दिलेले आहेत .भारतीय रंगभूमी समृद्ध करण्यात झाडीबोलीत पट्टी रंगभूमीचे योगदान हे अनमोल आहे . झाडीपट्टी रंगभूमी या देशातील एक अतिशय समृद्ध अशी रंगभूमी आहे .झाडीपट्टी रंगभूमीवर संशोधन होणे ही काळाची गरज आहे. ==व्यवसाय== हा जिल्हा [[बांबू|बांबूची]] झाडे व तेंदूपानांकरिता प्रसिद्ध आहे. भात हे जिल्ह्याचे मुख्य पीक आहे. याव्यतिरिक्त [[तूर]], [[गहू]], [[ज्वारी]], [[सोयाबीन]], जवस इत्यादी कृषी उत्पादने घेतली जातात. जिल्ह्यातील लोकांचा मुख्य व्यवसाय शेती आहे. ==उद्योग== जिल्ह्यात चामोर्शी तालुक्यामध्ये आष्टी येथे पेपर मिलचा कारखाना असून इतर कोणतेही मोठे उद्योगधंदे नाहीत. यामुळे, [[जिल्हा]] हा आर्थिकदृष्ट्या मागासलेला आहे. जिल्ह्यात भाताचे उत्पादन जास्त होत असल्याने भात गिरण्यांची संख्या जास्त आहे. भातसडीचे उद्योग व कागद कारखाने जिल्ह्यात आहेत पण मोठे उद्योग नाहीत. * जिल्ह्यात कोसाचे उत्पादन होत असून कोसा उत्पादन केंद्र आरमोरी येथे आहे. * जिल्ह्यात फक्त १८.५ कि.मी. लांबीचा रेल्वे मार्ग असून देसाईगंज येथे रेल्वेचे स्टेशन आहे. ==प्रशासन== गडचिरोली जिल्ह्यामध्ये ६ प्रशासकीय उपविभाग (गडचिरोली, वडसा, अहेरी, चामोर्शी, एटापल्ली, कुरखेडा) आहेत. *जिल्ह्यात ४६७ ग्रामपंचायती असून १६८८ महसूली (राजस्व) गावे अस्तित्त्वात आहेत. *जिल्ह्यामध्ये ३ विधानसभा व एक लोकसभा क्षेत्र ([[चंद्रपूर]] जिल्ह्याचा काही भाग मिळून) असून १२ पंचायत समित्या आहेत. *जिल्ह्यात गडचिरोली, आरमोरी व देसाईगंज ही ३ शहरे असून येथे नगरपालिका आहेत. * चंद्रपूर जिल्ह्याच्या विभाजनानंतर गडचिरोली तालुक्यातील ०५ आणि सिरोंचा विभागातील ०३ तालुके असे मिळून ०८ तालुक्यांसह गडचिरोली जिल्ह्याची निर्मिती झाली होती. ** पुढे इ.स. १९९२ला प्रशासन अधिक लोकाभिमुख करण्यासाठी आणखी ०४ तालुक्यांची निर्मिती केली.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गडचिराली जिल्हा सामाजिक व आर्थिक समालोचन|last=महाराष्ट्र शासन|first=|publisher=अर्थ व सांख्यिकी संचालनालय|year=मार्च २०११|isbn=|location=मुंबई|pages=पृ. २}}</ref> === जिल्ह्यातील तालुके === # [[अहेरी]] # [[आरमोरी]] # [[एटापल्ली]] # [[कुरखेडा]] # [[कोरची]] # [[गडचिरोली तालुका|गडचिरोली]] # [[चामोर्शी]] # [[देसाईगंज (वडसा)]] # [[धानोरा]] # [[भामरागड]] # [[मुलचेरा]] # [[सिरोंचा]] ==आकडेवारी== जिल्ह्याचे भौगोलिक क्षेत्र :१४,४१२ किमी^२ <br /> जिल्ह्याचे पृथ्वीवरील स्थान : १८.४३ ते २१.५० उत्तर अक्षांश आणि ७९.४५ ते ८०.५३ पूर्व रेखांश<br /> समुद्रसपाटीपासून सरासरी उंची - २१७ मीटर (७१५ फूट )<br /> जिल्ह्याचे तापमान (इ.स. १९९८) : सर्वात कमी ११.३ अंश सेल्शियस. सर्वात जास्त ४७.७ अंश सेल्शियस.<br /> सरासरी पर्जन्यमान (२०११) : ८४०.७ मिलिमीटर<br /> जिल्ह्यातील एकूण उपविभाग (६) १.गडचिरोली २. देसाईगंज (वडसा) ३. अहेरी ४. कुरखेडा ५. चामोर्शी ६. एटापल्ली<br /> जिल्ह्यातील एकूण तालुके १२<br /> जिल्ह्यातील एकूण गावे १,६७९<br /> जिल्ह्यातील एकूण शहरे २ ( गडचिरोली, देसाईगंज)<br /> जिल्ह्यातील एकूण ग्रामपंचायती ४६७<br /> एकूण नगरपालिका (3) १. गडचिरोली २. देसाईगंज ३.आरमोरी <br /> लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र (१) चिमूर-गडचिरोली <br /> विधानसभा निर्वांचन क्षेत्रे (३) गडचिरोली, आरमोरी, अहेरी<br /> एकूण पोलीस स्टेशन्स २९<br /> पोलिस आऊट पोस्ट ३१<br /> लोकसंख्या (२००१) <br /> एकूण ९,७०,२९४<br /> पैकी पुरुष ४,९१,१०१<br /> आणि स्त्रिया ४,७९,१९३<br /> लोकसंख्या घनता ६७ प्रति चौरस किलोमीटर स्त्रिया / पुरुष प्रमाण ९७६/ १००० <br /> साक्षरता (इ.स. २००१ च्या खानेसुमारीप्रमाणे)<br /> एकूण ६०.१ %<br /> पुरुष ७१.९ %<br /> स्त्रिया ४८.१ % == अर्थकारण == === बाजारपेठ === जिल्हाला एकाच मोठी बाजार पेठ आहे, ती वडसा(देसाईगंज) येथे भरते. वडसा हे शहर वैनगंगा नदीच्या काठावर वसलेले असून, जिल्ह्यातील एकमेव रेल्वे लाईन (गोंदिया-नागभीड-चंद्रपूर) येथून जाते. त्यामुळे येथे मोठी बाजारपेठ आहे. === नागरी प्रशासन === जिल्ह्यात तीन नगरपालिका असून त्या गडचिरोली , वडसा व आरमोरी येथे आहेत. === जिल्हा प्रशासन === == राजकारण == एकूण ३ विधानसभा सदस्य जिल्ह्यातून निवडून जातात. * [[गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ]] * [[अहेरी विधानसभा मतदारसंघ]] * [[आरमोरी विधानसभा मतदारसंघ]] == प्रसारमाध्यमे == लोकमत देशोन्नती पुण्यनगरी सकाळ दैनिक भास्कर लोकशाही वार्ता == शिक्षण == === प्राथमिक व विशेष शिक्षण === ==== महत्त्वाची महाविद्यालये ==== येथील सर्व महाविद्यालये ही [[गोंडवाना विद्यापीठ|गोंडवाना विद्यापीठाच्या]] अंतर्गत येतात. # शासकीय विज्ञान महाविद्यालय , गडचिरोली # शासकीय तंत्रनिकेतन, गडचिरोली === संशोधन संस्था === === लष्कर शिक्षण व संशोधन संस्था === गडचिरोली जिल्ह्यात गोंडवाना सैनिकी विद्यालय नावाचे एक सैनिकी विद्यालय आहे.. ==प्रेक्षणीय स्थळे== # [[हेमलकसा]], # [[चपराळा]], # आलापल्ली, # वैरागड, # कमलापूर हत्ती कॅम्प, # [[मार्कंडा]] गडचिरोली जिल्ह्यात [[चामोर्शी|चामोर्शी तालुक्यातील]] मार्कंडाचे ऐतिहासिक शिवमंदिर व **चपराळा येथील [[हनुमान]] मंदिर ही प्रसिद्ध मंदिरे आहेत. [[File:Markanda Temples.JPG|thumb|मार्कंडा देऊळ]] * कुरखेडा तालुक्यातील मालेवाडा येथून १० किलोमीटर अंतरावर खोब्रामेंढा देवस्थान असून तेथे खूप मोठी मारुतीची मूर्ती आहे. चामोर्शी तालुक्यात माडेमुधोली परिसरातील 'कोठ्री' या गावालगत असलेल्या घनदाट व्यापलेल्या जंगलामध्ये "महामानव तथागत गौतम बुद्ध" यांचे [बौद्ध विहार] आहे. त्यास 'अरण्यवास बुद्ध विहार, नाला संगम कोठ्री, परिसर माडेमुधोली' या नावानेही ओळखले जाते. या ठिकाणी दरवर्षी हिवाळ्यात दिवाळीच्या सुट्ट्यांमध्ये भाऊबीजेच्या दुसऱ्या दिवशी 'वर्षावास समारोपन सोहळा, म्हणून कार्यक्रम घेतला जातो. तेथे सलग 10 दिवस लोकांची गर्दी आपल्याला पाहायला मिळते. ==आरोग्यसेवा== या जिल्ह्यात खालील प्रकारची आरोग्य सेवा उपलब्ध आहे- * जिल्हा रुग्णालय - १ * जिल्हा उपरुग्णालय - महिला व बाल रुग्णालय गडचिरोली * एकूण ग्रामीण रुग्णालये - १३ * एकूण प्राथमिक आरोग्य केंद्रे - ४५ * प्राथमिक आरोग्य पथके - ३६ #या समवेतच डॉ. [[अभय बंग]] व त्यांची पत्नी [[राणी बंग]] यांची ''सर्च'' (शोधग्राम, गडचिरोली) ही संस्था तेथील आदिवासींना आरोग्यसेवा पुरवते. #डॉ. [[प्रकाश आमटे]] यांची लोक-बिरादरी (हेमलकसा, भामरागड) ही संस्थादेखील आदिवासींना सामाजिक व आरोग्यविषयक मदत करते. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == [http://gadchiroli.nic.in/ गडचिरोली एन.आय.सी] {{महाराष्ट्रातील जिल्हे}} [[वर्ग:गडचिरोली जिल्हा]] [[वर्ग:नागपूर विभागातील जिल्हे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे]] mqtd86unbug0imjhg54hrjpngmkkgxm 0 7595 2722826 2722825 2026-10-18T12:00:39Z Ketaki Modak 21590 2722826 wikitext text/x-wiki {{विकिकरण}} '''अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन''' हा मराठी साहित्यप्रेमी जनतेचा एक आनंदाचा उत्सव असतो. ==इतिहास== १८६५ साली [[महादेव गोविंद रानडे|न्या.रानडे]] यांनी मराठीत प्रसिद्ध झालेल्या पुस्तकांचा आढावा घेतलेला दिसतो. त्यानुसार ४३१ गद्य आणि २३० पद्य पुस्तकांची निर्मिती झाल्याचे दिसते. ग्रंथ प्रसाराला चालना मिळण्याच्या हेतूने, तसेच त्यावर एकत्र येऊन विचार विनिमय करण्याच्या हेतूने [[महादेव गोविंद रानडे|न्या.रानडे]]यांनी [[गोपाळ हरी देशमुख|लोकहितवादींच्या]] सहकार्याने १८७८ च्या मे महिन्यात ग्रंथकारांना एकत्र आणण्याचे ठरविले. त्यासाठीचे आवाहन ज्ञान प्रकाश ([[फेब्रुवारी ७]] १८७८) मधे प्रसिद्ध झाले आणि या आवाहनानुसार [[मे ११]] १८७८ रोजी सायंकाळी [[पुणे|पुण्याच्या]] [[हिराबाग|हिराबागेत]] मराठी ग्रंथकारांचे पहिले संमेलन भरले. याला पहिले '''अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन''' समजले जाते. या संमेलनाचे अध्यक्ष पद [[महादेव गोविंद रानडे|न्या.रानडे]] यांनीच भूषविले. दुसरे ग्रंथकार संमेलन १८८५ साली [[पुणे|पुण्यातच]] भरले. या संमेलनाला पहिल्याच्या मानाने चांगली म्हणजे शे-सव्वाशे नामवंत ग्रंथकारांनी उपस्थिती लावली होती. [[मे २१]] १८८५ रविवार, दुपारी ४ वाजता पुणे सार्वजनिक सभेच्या (दाणे आळी, बुधवार पेठ) जोशी हॉलमध्ये भरले होते. या नंतर जवळ जवळ वीस वर्षांनी तिसरे ग्रंथकार संमेलन १९०५ च्या मे महिन्यात [[सातारा]] येथे भरले. [[लोकमान्य टिळक|लो.टिळकांचे]] एक सहकारी साताऱ्यातले सुप्रसिद्ध वकील र.पां.ऊर्फ दादासाहेब करंदीकर हे संमेलनाचे अध्यक्ष होते. २३ मे च्या केसरीत या संमेलनाचा त्रोटक वृत्तान्त प्रसिद्ध झाला होता. साताऱ्याचा पाठोपाठ चौथे ग्रंथकार संमेलन पुणे येथे २७-२८ मे १९०६ शनिवार, रविवार यां दिवशी सदाशिव पेठेत नागनाथपाराजवळच्या मयेकर वाड्यात भरले होते. हे संमेलन आधीच्या संमेलनांपेक्षा जास्त यशस्वी व विधायक स्वरूपाचे झाले. संमेलनाचे अध्यक्ष प्रसिद्ध कवी, ग्रंथकार आणि भाषांतरकार गोविंद वासुदेव कानिटकर होते. त्या वेळची अनेक मान्यवर ग्रंथकार मंडळी संमेलनासाठी एकत्र आलेली होती. निबंध वाचन, भाषणे, ठराव यामुळे संमेलन दोन दिवस गाजले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.masapaonline.org/node/1 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2010-07-09 |archive-date=2010-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100323180251/http://masapaonline.org/node/1 |url-status=dead }}</ref> ==साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष== {{मुख्यलेख|अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन/माजी अध्यक्ष}} [[मराठी साहित्य महामंडळ|अ. भा. मराठी साहित्य महामंडळाच्या]] स्थापनेपासून आजपर्यंत महामंडळाने ३६ साहित्य संमेलने घेतली असून महाबळेश्वर येथे होत असलेले साहित्य संमेलन, ते भरवत असलेले ३७ वे साहित्य संमेलन होय. महामंडळ अस्तित्वात येण्यापूर्वी [[कुसुमावती देशपांडे]] या एकच लेखिका अध्यक्ष झालेल्या होत्या. महामंडळाच्या स्थापनेनंतर [[दुर्गा भागवत]], [[शांता शेळके]],[[विजया राजाध्यक्ष]],[[अरुणा ढेरे]] या चार लेखिका अध्यक्ष झालेल्या आहेत. तसेच [[शंकरराव खरात]] आणि [[केशव मेश्राम]] लेखक आणि [[यू.म. पठाण|यू.म. पठाण]] हे लेखक अध्यक्ष झालेले आहेत. अरुणा ढेरे या भावी साहित्य (९२ व्या) संमेलनाच्या अध्यक्षा आहेत. (२८-१०-२०१८ च्या घोषणेनुसार) ==राज्य मराठी विकास संस्थेचे निमंत्रित सदस्य== अ. भा. मराठी साहित्य महामंडळातर्फे भरणारे साहित्य संमेलन, अ. भा. मराठी नाट्य परिषदेतर्फे भरणारे नाट्य संमेलन व मराठी विज्ञान परिषदेतर्फे भरणारे विज्ञान संमेलन या तिन्ही संमेलनाचे अध्यक्ष हे [[राज्य मराठी विकास संस्था|राज्य मराठी विकास संस्थेचे]] विशेष निमंत्रित सदस्य असतात ==८४ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== {{मुख्यलेख|८४ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} [[मराठी साहित्य महामंडळ|अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळा]] तर्फे भरवले जाणारे ८४वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन ठाण्यात २५, २६, २७ डिसेंबर, २०११ या तारखांना झाले. दादोजी कोंडदेव स्टेडियम आणि गडकरी रंगायतन या नियोजित ठिकाणी संमेलनाचे कार्यक्रम झाले. मराठी ग्रंथसंग्रहालय (ठाणे) ही या ८४ व्या साहित्य संमेलनाची यजमान संस्था होती, तर [[उत्तम कांबळे]] हे या ८४ व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते. <ref>Google's cache of http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/6076870.cms {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100624042952/http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/6076870.cms |date=2010-06-24 }}. It is a snapshot of the page as it appeared on 28 Aug 2010 23:49:10 GMT.</ref> ==८६ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== {{मुख्यलेख|८६ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} ८६ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन [[चिपळूण]] येथे ११ ते १३ जानेवारी [[इ.स. २०१३]] दरम्यान झाले. हे लोकमान्य टिळक स्मारक वाचन मंदिराने आयोजित केले होते. या साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष ज्येष्ठ साहित्यिक [[नागनाथ कोत्तापल्ले]] होते. ==८७ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== {{मुख्यलेख|८७ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} ८७ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन [[सासवड]] येथे ३ ते ५ जानेवारी [[इ.स. २०१४]] दरम्यान झाले. हे आचार्य विकास प्रतिष्ठान व महाराष्ट्र साहित्य परिषद, शाखा सासवडने आयोजित केलेले आहे. या साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष साहित्यिक [[फ.मुं. शिंदे]] होते. ==८८ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== {{मुख्यलेख|८८ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} ८८ वे साहित्य संमेलन [[घुमान (पंजाब)]] येथे ३ ते ५ एप्रिल [[इ.स. २०१५]] दरम्यान झाले. या साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष डॉ. [[सदानंद मोरे]] होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.sahityasammelanghuman.org/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2015-03-03 |archive-date=2015-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403022339/http://www.sahityasammelanghuman.org/ |url-status=dead }}</ref> या घुमानच्या साहित्य संमेलनाच्या निमित्ताने प्रकाश पायगुडे यांनी घुमान, पंजाब, शीख धर्म आणि या साऱ्या पार्श्वभूमीचा आढावा ’साहित्य वारी’ नावाच्या पुस्तकात घेतला आहे. पुस्तकात प्रारंभी नामदेवांच्या कार्याची ओळख करून दिली आहे. त्यानंतर घुमान आणि नामदेव यांचा परस्पर संबंध उलगडून दाखवला आहे. बाबा नामदेव असे संबोधले जाणारे संत नामदेव कसे होते याची माहिती दिली आहे. शीख धर्म, त्यांचे दहा गुरू आणि पंजाब यांची माहिती या पुस्तकातील एका स्वतंत्र प्रकरणामधून मिळते. आजवरची साहित्य संमेलने, संमेलनांचे अध्यक्ष यांच्या माहितीचा समावेशही पुस्तकात करण्यात आला आहे. पुस्तकाला घुमान संमेलनाचे अध्यक्ष डॉ. [[सदानंद मोरे]] यांची प्रस्तावना लाभली आहे. पुस्तक प्रकाशक - संगत प्रकाशन (नांदेड) == ८९वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन == {{मुख्यलेख|८९ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} हे १५ ते १८ जानेवारी २०१६ या काळात पिंपरी(-चिंचवड) येथे झाले डॉ. [[श्रीपाल सबनीस]] हे संमेलनाध्यक्ष होते. == ९०वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन == {{मुख्यलेख|९० वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} हे ३ ते ५ फेब्रुवारी २०१७ या कालावधीत [[डोंबिवली]] येथे झाले. संमेलनाध्यक्ष [[डॉ. अक्षयकुमार काळे‎]] होते. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/writer-akshaykumar-kale-elected-marathi-literary-meet-prez-661867-2016-12-11|title=Writer Akshaykumar Kale elected Marathi literary meet Prez|first1=P. T. I.|last1=December 11|first2=2016UPDATED:|last2=December 11|first3=2016 16:40|last3=Ist|website=India Today}}</ref> == ९१ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन == {{मुख्यलेख|९१ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} हे संमेलन [[बडोदा]] येथे १६ ते १८ फेब्रुवारी २०१८ दरम्यान झाले. यापूर्वी १९०९ मध्ये सातवे संमेलन, १९२१ मध्ये अकरावे संमेलन आणि १९३४ मध्ये विसावे संमेलन बडोद्यात झाले होते. सेवानिवृत्त [[आयएएस]] अधिकारी [[लक्ष्मीकांत देशमुख]] हे संमेलनाध्यक्ष होते. ==९२ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन == {{मुख्यलेख|९२ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} ११ ते १३ जानेवारी २०१९ या काळात [[यवतमाळ]]मध्ये ९२वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन झाले. [[अरुणा ढेरे]] संमेलनाध्यक्षा होत्या. यवतमाळमध्ये यापूर्वी १९७३मध्ये जेव्हा अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन झाले होते, त्यावेळी [[ग. दि. माडगूळकर]] त्या संमलेनाचे अध्यक्ष होते. == ९३वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन == {{मुख्यलेख|९३ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} हे संमेलन ११, १२, १३ जानेवारी २०२० या काळात उस्मानाबाद येथे. फादर [[फ्रान्सिस दिब्रिटो]] हे संमेलनाध्यक्ष. == ९४वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन, नाशिक-२०२१ == {{मुख्यलेख|९४ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} हे संमेलन [[नाशिक]] नगरीत MET कॉलेज, आडगाव येथे २६ ते २८ मार्च २०२१ या काळात होणार होते. या संमेलनाचे अध्यक्ष - [[जयंत नारळीकर]] आहेत. कोविडच्या उपद्रवामुळे हे संमेलन पुढे ढकलण्यात आले आहे; आता ते ३, ४ व ५ डिसेंबर २०२१ ला होणार आहे. ==९५वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन, उदगीर-२०२२== {{मुख्यलेख|९५ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन}} हे संमेलन [[उदगीर]] नगरीत महाराष्ट्र उदयगिरी महाविद्यालय, उदगीर येथे २२ ते २४ एप्रिल २०२२ या काळात होणार आहे. या संमेलनाचे अध्यक्ष - [[भारत सासणे]] आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://abmss95.mumu.edu.in |title=९५वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन, उदगीर २०२२ |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20220312001111/https://abmss95.mumu.edu.in/ |विदा दिनांक=2022-03-12}}</ref> ==९६वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== ==९७वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== ==९८वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन== ९८वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन, दिल्ली येथे २१, २२ आणि २३ फेब्रुवारी २०२५ असे तीन सत्रात भरवण्यात आले होते. या संमेलनाचे उद्घाटन भारताचे पंतप्रधान [[नरेंद्र मोदी]] यांच्या हस्ते करण्यात आले होते. या संमेलनाच्या अध्यक्षस्थानी डॉ. [[तारा भवाळकर]] होत्या तर स्वागताध्यक्ष म्हणून [[शरद पवार]] आणि प्रमुख पाहुणे म्हणून मुख्यमंत्री [[देवेंद्र फडणवीस]] होते. सदर संमेलनाचे आयोजन सरहद या संस्थेकडे सोपविण्यात आले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://lokmat.com/editorial/editorial-but-its-sad-everything-should-be-fine-except-literature-in-akhil-bharatiya-sahitya-sammelan-delhi-a-a607/ |title=...तरी गमते उदास ! साहित्य वगळता सगळे असावे अन् |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ=दैनिक लोकमत |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२४ फेब्रुवारी २०२५ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> ==९९वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन, सातारा== ९९ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे महामंडळ प्रा. मिलिंद जोशी हे अध्यक्ष म्हणून कार्यरत आहेत. या संमेलनाचे संमेलनाध्यक्ष म्हणून लेखक विश्वास पाटील यांची सर्वमान्य निवड करण्यात आली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/satara/99th-all-india-marathi-sahitya-sammelan-satara-2025-literary-festival-maharashtra-sahitya-parishad-mawala-foundation-srk94|title=Akhil Bharatiya Marathi Sahitya Sammelan: ९९ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन साताऱ्यात, साहित्यिक उत्सवाची नवी पायवाट!|last=Kapde|first=Sandip|date=2025-06-08|website=Marathi News Esakal|language=mr|access-date=2026-01-03}}</ref> ९९ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन महाराष्ट्रातील सातारा येथे आयोजित करण्यात आले होते. या संमेलनात मराठी साहित्य, भाषा व संस्कृती यांचा व्यापक विचार मांडण्यात आला. देश-विदेशातील अनेक नामवंत साहित्यिक, अभ्यासक, विचारवंत आणि रसिक मोठ्या संख्येने या संमेलनात सहभागी झाले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/satara/99th-all-india-marathi-sahitya-sammelan-satara-2025-literary-festival-maharashtra-sahitya-parishad-mawala-foundation-srk94|title=Akhil Bharatiya Marathi Sahitya Sammelan: ९९ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन साताऱ्यात, साहित्यिक उत्सवाची नवी पायवाट!|last=Kapde|first=Sandip|date=2025-06-08|website=Marathi News Esakal|language=mr|access-date=2026-01-03}}</ref> ==मराठी साहित्य संमेलने== {| class="wikitable sortable" |+ !संमेलन क्र. !! वर्ष !! स्थळ !! अध्यक्ष |- |१ ||१८७८ ||[[पुणे]] ||[[महादेव गोविंद रानडे|न्या. महादेव गोविंद रानडे]] |- |२ |१८८५ |[[पुणे]] |[[कृष्णशास्त्री राजवाडे]] |- |३ |१९०५ |[[सातारा]] |[[रघुनाथ पांडुरंग करंदीकर]] |- |४ |१९०६ |[[पुणे]] |[[वासुदेव गोविंद कानिटकर]] |- |५ |१९०७ |[[पुणे]] |[[विष्णू मोरेश्वर महाजनी|विष्णू मोरेश्वर महाजनी]] |- |६ |१९०८ |[[पुणे]] |[[चिंतामण विनायक वैद्य]] |- |७ |१९०९ |[[बडोदे]] |[[कान्होबा रामछोडदास कीर्तिकर]] |- |८ |१९१२ |[[अकोला]] |[[हरी नारायण आपटे]] |- |९ |१९१५ |[[मुंबई]] |[[गंगाधर पटवर्धन]] |- |१० |१९१७ |[[इंदूर]] |[[गणेश जनार्दन आगाशे]] |- |११ |१९२१ |[[बडोदे]] |[[नरसिंह चिंतामण केळकर]] |- |१२ |१९२६ |[[मुंबई]] |[[माधव विनायक किबे]] |- |१३ |१९२७ |[[पुणे]] |[[श्रीपाद कृष्ण कोल्हटकर]] |- |१४ |१९२८ |[[ग्वाल्हेर]] |[[माधव श्रीहरी अणे]] |- |१५ |१९२९ |[[बेळगांव]] |[[शिवराम महादेव परांजपे]] |- |१६ |१९३० |[[मडगांव|मडगांव]] |[[वामन मल्हार जोशी]] |- |१७ |१९३१ |[[हैदराबाद]] |[[श्रीधर व्यंकटेश केतकर]] |- |१८ |१९३२ |[[कोल्हापूर]] |[[महाराजा सयाजीराव गायकवाड]] |- |१९ |१९३३ |[[नागपूर]] |[[कृष्णाजी प्रभाकर खाडिलकर]] |- |२० |१९३४ |[[बडोदे]] |[[ना.गो. चाफेकर|नारायण गोविंद चापेकर]] |- |२१ |१९३५ |[[इंदूर]] |[[भवानराव श्रीनिवासराव पंतप्रतिनिधी]] |- |२२ |१९३६ |[[जळगांव|जळगाव]] |[[माधव जुलियन]]/[[माधव त्रिंबक पटवर्धन]] |- |२३ |१९३८ |[[मुंबई]] |[[विनायक दामोदर सावरकर]] |- |२४ |१९३९ |[[अहमदनगर]] |[[दत्तो वामन पोतदार]] |- |२५ |१९४० |[[रत्‍नागिरी]] |[[नारायण सीताराम फडके]] |- |२६ |१९४१ |[[सोलापूर]] |[[विष्णू सखाराम खांडेकर]] |- |२७ |१९४२ |[[नाशिक]] |[[प्रल्हाद केशव अत्रे]] |- |२८ |१९४३ |[[सांगली]] |[[श्रीपाद महादेव माटे]] |- |२९ |१९४४ |[[धुळे]] |[[भार्गवराम विठ्ठल वरेरकर]] |- |३० |१९४६ |[[बेळगांव]] |[[गजानन त्र्यंबक माडखोलकर]] |- |३१ |१९४७ |[[हैदराबाद]] |[[नरहर रघुनाथ फाटक]] |- |३२ |१९४९ |[[पुणे]] |[[शंकर दत्तात्रेय जावडेकर|शंकर दत्तात्रय जावडेकर]] |- |३३ |१९५० |[[मुंबई]] |[[यशवंत दिनकर पेंढरकर|यशवंत दिनकर पेंढारकर]]/[[यशवंत दिनकर पेंढरकर|कवी यशवंत]] |- |३४ |१९५१ |[[कारवार]] |[[अनंत काकबा प्रियोळकर]] |- |३५ |१९५२ |[[अमळनेर]] |[[कृष्णाजी पांडुरंग कुलकर्णी]] |- |३६ |१९५३ |[[अहमदाबाद]] |[[विठ्ठल दत्तात्रेय घाटे|वि.द. घाटे]] |- |३७ |१९५४ |[[दिल्ली]] |[[लक्ष्मणशास्त्री बाळाजी जोशी]] |- |३८ |१९५५ |[[पंढरपूर|पंढरपूर]] |[[शंकर दामोदर पेंडसे]] |- |३९ |१९५७ |[[औरंगाबाद]] |[[अनंत आत्माराम काणेकर|अनंत काणेकर]] |- |४० |१९५८ |[[मालवण|मालवण]] |[[आत्माराम रावजी देशपांडे|अनिल]]/ [[आत्माराम रावजी देशपांडे]] |- |४१ |१९५९ |[[मिरज]] |[[श्री.के. क्षीरसागर|श्रीकृष्ण केशव क्षीरसागर]] |- |४२ |१९६० |[[ठाणे]] |[[रामचंद्र श्रीपाद जोग]] |- |४३ |१९६१ |[[ग्वाल्हेर]] |[[कुसुमावती देशपांडे]] |- |४४ |१९६२ |[[सातारा]] |[[नरहर विष्णू गाडगीळ]] |- |४५ |१९६४ |[[मडगाव]] |[[वि.वा. शिरवाडकर|वि.वा.शिरवाडकर]]/ [[कुसुमाग्रज]] |- |४६ |१९६५ |[[सातारा]] |[[वामन लक्ष्मण कुलकर्णी]] |- |४७ |१९६7 |[[भोपाळ]] |[[विष्णू भिकाजी कोलते|विष्णू भिकाजी कोलते]] |- |४८ |१९६९ |[[वर्धा]] |[[पुरुषोत्तम शिवराम रेगे|पु.शि.रेगे]] |- |४९ |१९७३ |[[यवतमाळ]] |[[ग.दि. माडगूळकर|गजानन दिगंबर माडगूळकर]] |- |५० |१९७४ |[[इचलकरंजी]] |[[पु.ल. देशपांडे|पु.ल.देशपांडे]] |- |५१ |१९७५ |[[कराड|कऱ्हाड]] |[[दुर्गा भागवत]] |- |५२ |१९७७ |[[पुणे]] |[[पुरुषोत्तम भास्कर भावे|पु.भा.भावे]] |- |५३ |१९७९ |[[चंद्रपूर]] |[[वामन कृष्ण चोरघडे]] |- |५४ |१९८० |[[बार्शी]] |[[गंगाधर बाळकृष्ण सरदार|गं.बा.सरदार]] |- |५५ |१९८१ |[[अकोला]] |[[गो.नी. दांडेकर|गो.नी.दांडेकर]] |- |५६ |१९८१ |[[रायपूर|रायपूर (छत्‍तीसगढ)]] |[[गंगाधर गाडगीळ]] |- |५७ |१९८३ |[[अंबेजोगाई]] |[[व्यंकटेश दिगंबर माडगूळकर]] |- |५८ |१९८४ |[[जळगांव]] |[[शंकरराव खरात|शंकर रामचंद्र खरात]] |- |५९ |१९८५ |[[नांदेड]] |[[शंकर पाटील|शंकर बाबाजी पाटील]] |- |६० |१९८८ |[[मुंबई]] |[[विश्राम बेडेकर]] |- |६१ |१९८८ |[[ठाणे]] |[[वसंत कानेटकर]] |- |६२ |१९८९ |[[अमरावती]] |[[केशव जगन्नाथ पुरोहित]] |- |६३ |१९९० |[[पुणे]] |[[यू.म. पठाण]] |- |६४ |१९९० |[[रत्‍नागिरी]] |[[मधु मंगेश कर्णिक|मधू मंगेश कर्णिक]] |- |६५ |१९९२ |[[कोल्हापूर]] |[[रमेश मंत्री]] |- |६६ |१९९३ |[[सातारा]] |[[विद्याधर गोखले]] |- |६७ |१९९४ |[[पणजी]] |[[राम शेवाळकर]] |- |६८ |१९९५ |[[परभणी]] |[[नारायण सुर्वे]] |- |६९ |१९९६ |[[आळंदी]] |[[शांता शेळके]] |- |७० |१९९७ |[[अहमदनगर]] |[[नागनाथ संतराम इनामदार|ना.सं.इनामदार]] |- |७१ |१९९८ |[[परळी वैजनाथ|परळी-वैजनाथ]] |[[दत्ताराम मारुती मिरासदार|द.मा.मिरासदार]] |- |७२ |१९९९ |[[मुंबई]] |[[वसंत बापट]] |- |७३ |२००० |[[बेळगांव]] |[[यशवंत दिनकर फडके|य.दि.फडके]] |- |७४ |२००१ |[[इंदूर]] |[[विजया राजाध्यक्ष]] |- |७५ |२००२ |[[पुणे]] |[[राजेंद्र बनहट्टी]] |- |७६ |२००३ |[[कराड|कऱ्हाड]] |[[सुभाष भेंडे]] |- |७७ |२००४ |[[औरंगाबाद]] |[[रा.ग. जाधव]] |- |७८ |२००५ |[[नाशिक]] |[[केशव मेश्राम]] |- |७९ |२००६ |[[सोलापूर]] |[[मारुती चितमपल्ली]] |- |८० |२००७ |[[नागपूर]] |[[अरुण साधू]] |- |८१ |२००८ |[[सांगली]] |[[मधुकर दत्तात्रेय हातकणंगलेकर|म.द. हातकणंगलेकर]] |- |८२ |२००९ |[[महाबळेश्वर]] |[[आनंद यादव]] |- |८३ |२०१० |[[पुणे]] |[[दत्तात्रेय भिकाजी कुलकर्णी|द.भि.कुलकर्णी]] |- |८४ |२०१० |[[ठाणे]] |[[उत्तम कांबळे]] |- |८५ |२०१२ |[[चंद्रपूर]] |[[वसंत आबाजी डहाके]] |- |८६ |२०१३ |[[चिपळूण]] |[[नागनाथ कोत्तापल्ले]] |- |८७ |२०१४ |[[सासवड]] |[[फकीरराव मुंजाजी शिंदे|फ. मुं. शिंदे]] |- |८८ |२०१५ |[[घुमान|घुमान (पंजाब)]] |[[सदानंद मोरे]] |- |८९ |२०१६ |[[पिंपरी चिंचवड|पिंपरी-चिंचवड (पुणे)]] |[[श्रीपाल सबनीस]] |- |९० |२०१७ |[[डोंबिवली]] |[[अक्षयकुमार काळे]] |- |९१ |२०१८ |[[बडोदे]] | [[लक्ष्मीकांत देशमुख]] |- |९२ |२०१९ |[[यवतमाळ]] |[[अरुणा ढेरे]] |- |९३ |१०, ११, १२ जानेवारी २०२० |[[उस्मानाबाद]] |[[फादर फ्रान्सिस दिब्रिटो]] |- |९४ |२६, २७, २८ मार्च २०२१ |[[नाशिक]] |[[जयंत नारळीकर]] |- |९५ |२२, २३, २४ एप्रिल २०२२ |[[उदगीर]] |[[भारत सासणे]] |- |९६ || ३, ४, ५ फेब्रुवारी २०२३ || [[वर्धा]] || [[नरेंद्र चपळगावकर]] |- |९७ |२, ३, ४ फेब्रुवारी २०२४ |[[अमळनेर]] ([[जळगाव जिल्हा|जळगाव]]) |[[रवींद्र शोभणे]] |- |९८ || फेब्रुवारी २०२५ | दिल्ली | [[तारा भवाळकर]] |- || ९९ || २०२६ | सातारा | [[विश्वास पाटील]] |- |१०० |२०२७ |पुणे | |} == नांदी शंभर साहित्य संमेलने == २०२७ साली पुण्यात शंभरावे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन होणार आहे. त्याची माहिती देण्यासाठी राज्यभरात ९९ ठिकाणी नांदी शंभरावी साहित्य संमेलने आयोजित केली जात आहेत. <ref name=":1">दै. पुण्यनगरी, ठाणे आवृत्ती, ०५.१०.२०२६</ref> {| class="wikitable" |+ !क्रमांक !तारीख !स्थळ !विषय !संमेलन अध्यक्ष |- |०१ |१४ ऑगस्ट २०२६ |ज्योत्स्ना भोळे सभागृह, हिराबाग, पुणे <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/pune/nandi-literary-conference-pune|title=हिराबागेत शुक्रवारी रंगणार पहिले नांदी संमेलन|last=CD|date=2026-08-11|website=Marathi News Esakal|language=mr|access-date=2026-10-05}}</ref> |उत्तरार्धात ‘सत्यशोधक महात्मा’ या दीर्घांकाचे सादरीकरण |[[विश्वास पाटील]] |- |०२ | | | | |- |०३ | | | | |- |०४ |६ सप्टेंबर २०२६ |मराठी ग्रंथ संग्रहालय, ठाणे |काव्यसाहित्य विशेष | |- |०५ |२६ सप्टेंबर २०२६ |लोकमान्य टिळक सभागृह अ‍ॅम्फी थिएटर, सोलापूर <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dailykesari.com/%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97/61544/%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4-%E0%A4%B6%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80-%E0%A5%AB-%E0%A4%B5%E0%A5%87-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%80-%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF-%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%A8-|title=ब्रेकिंग - Daily Kesari|website=www.dailykesari.com|access-date=2026-10-05}}</ref> |भाषा अनुबंध |[[रवींद्र गुर्जर]], ज्येष्ठ अनुवादक |- |०६ | | | | |- |०७ | | | | |- |०८ |२७ सप्टेंबर २०२६ |[[महाराष्ट्र साहित्य परिषद]], पुणे |[[क्विअर साहित्य]] (५वे अखिल भारतीय क्विअर साहित्य संमेलन) |प्रा. [[संतोष शेणई]] |- |०९ | | | | |- |१० |०६ ऑक्टोबर |वेणूताई चव्हाण हायस्कूल, फलटण | | |- |११ | |डोंबिवली <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.navarashtra.com/maharashtra/thane/dombivli-news-nandi-sammelan-ai-technology-marathi-literature-ravindra-chavan-1348931.html|title=Dombivli News : रविंद्र चव्हाणांच्या उपस्थितीत डोंबिवलीत नांदी संमेलन; AIपासून मराठी भाषेपर्यंत चर्चा|last=विवेक|date=2026-10-05|website=Navarashtra|language=mr|access-date=2026-10-05}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/mumbai/todays-latest-marathi-news-mum26i91207-txt-thane-20261005121208|title=डोंबिवलीत अकरावे ‘नांदी संमेलन’ उत्साहात|last=CD|date=2026-10-05|website=Marathi News Esakal|language=mr|access-date=2026-10-05}}</ref> |माहिती तंत्रज्ञान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) आणि साहित्य |रवींद्र चव्हाण (स्वागताध्यक्ष) |- |१२ | | | | |- |१३ |१८ ऑक्टोबर |साहित्य गौरव ग्रंथालय, बेलवली, बदलापूर |अनुवाद |विद्याचरण पुरंदरे, ज्येष्ठ लेखक |- |१४ | | | | |- |१५ | | | | |- |१६ | | | | |- |१७ | | | | |- |१८ | | | | |- |१९ | | | | |- |२० | | | | |- |२१ | | | | |- |२२ | | | | |- |२३ | | | | |- |२४ | | | | |- |२५ | | | | |- |२६ | | | | |- |२७ | | | | |- |२८ | | | | |- |२९ | | | | |- |३० | | | | |- |३१ | | | | |- |३२ | | | | |- |३३ | | | | |- |३४ | | | | |- |३५ | | | | |} ==संदर्भ== <references/> [[वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलने| ]] 9hu6hl180gs635fh3o6u1utyza8nz1a 0 13570 2722886 2722782 2026-10-18T16:27:33Z अभय नातू 206 /* एकोणिसावे शतक */ 2722886 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१८|२९१|२९२}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === नववे शतक === * [[इ.स. ८७८|८७८]] - [[स्कॉटलंडचा गिरिक|गिरिक]] स्कॉटलंडचा राजा बनला.<ref>{{cite web |title=Giric of Scotland |url=https://www.britannica.com/biography/Giric |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १००९|१००९]] - खलिफा [[अल-हाकिम बि-अम्र अल्लाह]] याने जेरुसलेममधील [[पवित्र थडग्याचे चर्च]] पूर्णपणे उद्ध्वस्त करण्याचे आदेश दिले.<ref>{{cite web |title=Church of the Holy Sepulchre |url=https://www.britannica.com/topic/Church-of-the-Holy-Sepulchre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १०१६|१०१६]] - [[अशांतुनची लढाई|अशांतुनच्या लढाईत]] डेनिश राजकुमार [[महान कनुट|कनुट]] याने इंग्लंडच्या सैन्याचा पराभव केला.<ref>{{cite web |title=Battle of Assandun |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Assandun |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === चौदावे शतक === * [[इ.स. १३५६|१३५६]] - [[बाझेलचा भूकंप]]: मध्य युरोपातील [[बाझेल]] शहरात झालेल्या विनाशकारी भूकंपात संपूर्ण शहर उद्ध्वस्त झाले.<ref>{{cite web |title=1356 Basel earthquake |url=https://www.britannica.com/place/Basel-Switzerland |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५६१|१५६१]] - [[चौथी कावानाकाजिमाची लढाई]]: जपानमधील ताकेदा शिंगेन आणि उएसुगी केनशिन यांच्या सैन्यामध्ये भीषण लढाई झाली.<ref>{{cite web |title=Battles of Kawanakajima |url=https://www.britannica.com/event/Battles-of-Kawanakajima |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सत्रावे शतक === * [[इ.स. १६८५|१६८५]] - [[फ्रान्स]]चा राजा [[चौदावा लुई, फ्रान्स|चौदाव्या लुईने]] [[फॉन्टेनब्लोचा हुकुम]] जारी करून [[प्रोटेस्टंट पंथ|प्रॉटेस्टंट]] ख्रिश्चनांचे धार्मिक हक्क रद्द केले.<ref>{{cite web |title=Edict of Fontainebleau |url=https://www.britannica.com/event/Edict-of-Fontainebleau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७४८|१७४८]] - [[एक्स-ला-शापेलचा तह]]: ऑस्ट्रियन वारसा युद्धाचा अधिकृत अंत झाला.<ref>{{cite web |title=Treaty of Aix-la-Chapelle |url=https://www.britannica.com/event/Treaty-of-Aix-la-Chapelle-1748 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७६७|१७६७]] - मेसन-डिक्सन रेषेचे (Mason-Dixon line) सीमांकन पूर्ण झाले, ज्याने अमेरिका आणि कॅनडा/उत्तर व दक्षिण अमेरिकन राज्यांमधील सीमा निश्चित केली.<ref>{{cite web |title=Mason-Dixon Line |url=https://www.britannica.com/place/Mason-and-Dixon-Line |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[हर्मन मेलव्हिल]]ची कादंबरी [[मोबी-डिक]] [[लंडन]]मध्ये प्रथम प्रकाशित झाली.<ref>{{cite web |title=Moby-Dick |url=https://www.britannica.com/topic/Moby-Dick-novel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६७|१८६७]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] [[रशिया]]कडून [[अलास्का]] प्रदेश औपचारिकपणे ताब्यात घेतला. हा दिवस 'अलास्का दिन' म्हणून साजरा केला जातो.<ref>{{cite web |title=Alaska Purchase |url=https://www.britannica.com/event/Alaska-Purchase |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[थिऑसॉफिकल सोसायटी]]ची पहिली भारतीय शाखा [[मुंबई|मुंबईत]] स्थापन झाली.<ref>{{cite news |title=Theosophical Society in India |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १८९८|१८९८]] - [[स्पॅनिश-अमेरिकन युद्ध|स्पॅनिश-अमेरिकन युद्धानंतर]] अमेरिकेने [[पोर्तो रिको]]चा ताबा घेतला.<ref>{{cite web |title=Puerto Rico History |url=https://www.britannica.com/place/Puerto-Rico |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९०६|१९०६]] - महर्षी [[विठ्ठल रामजी शिंदे]] यांनी मुंबईत [[डिप्रेस्ड क्लासेस मिशन|डिप्रेस्ड क्लासेस मिशनची]] स्थापना केली.<ref>{{cite news |title=महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे आणि डिप्रेस्ड क्लासेस मिशन |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२२|१९२२]] - [[ब्रिटिश ब्रॉडकास्टिंग कॉर्पोरेशन]] (बीबीसी) ची अधिकृतरीत्या स्थापना झाली.<ref>{{cite web |title=BBC History |url=https://www.britannica.com/topic/British-Broadcasting-Corporation |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[सोव्हिएत युनियन]]चे अंतराळयान [[व्हेनेरा-४]] हे [[शुक्र (ग्रह)|शुक्र ग्रहाच्या]] वातावरणात प्रवेश करणारे आणि तेथून माहिती पाठवणारे पहिले मानवनिर्मित यान ठरले.<ref>{{cite web |title=Venera 4 |url=https://www.britannica.com/technology/Venera |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७७|१९७७]] - [[पश्चिम जर्मनी]]च्या कमांडोंनी [[मोगादिशू]] विमानतळावर धाडसी कारवाई करून हायजॅक केलेल्या [[लुफ्तांसा]] विमानातील सर्व प्रवाशांची सुटका केली.<ref>{{cite news |title=Mogadishu Rescue Operation |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[बोलिव्हिया]]चे राष्ट्राध्यक्ष [[गोंझालो सांचेझ दि लोझादा]] यांनी तीव्र जनक्षोभामुळे पदाचा राजीनामा दिला आणि देशाबाहेर पळ काढला.<ref>{{cite news |title=Bolivian President Resigns |url=https://www.theguardian.com/ |work=The Guardian |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००७|२००७]] - आठ वर्षांच्या निर्वासनानंतर पाकिस्तानच्या माजी पंतप्रधान [[बेनझीर भुट्टो]] [[पाकिस्तान|पाकिस्तानात]] परतल्या. त्यांच्या स्वागत रॅलीवर झालेल्या आत्मघातकी हल्ल्यात १४० हून अधिक नागरिक मारले गेले.<ref>{{cite news |title=Benazir Bhutto procession attack |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. ११२७|११२७]] - [[गो-शिरिकावा]], [[:वर्ग:जपानी सम्राट|जपानचे ७७ वे सम्राट]].<ref>{{cite web |title=Go-Shirakawa |url=https://www.britannica.com/biography/Go-Shirakawa |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४०५|१४०५]] - [[पोप पायस दुसरा]], कॅथोलिक चर्चचा २१०वा पोप.<ref>{{cite web |title=Pius II |url=https://www.britannica.com/biography/Pius-II |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५४|१८५४]] - [[बिली मर्डॉक]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |title=Billy Murdoch |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/billy-murdoch-6651 |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७३|१८७३]] - [[इव्हानो बोनोमी]], [[:वर्ग:इटलीचे पंतप्रधान|इटलीचे माजी पंतप्रधान]].<ref>{{cite web |title=Ivanoe Bonomi |url=https://www.britannica.com/biography/Ivanoe-Bonomi |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७५|१८७५]] - [[लेन ब्रॉन्ड]], [[:वर्ग:इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू|इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |title=Len Braund |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/len-braund-9205 |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[पिएर इलियट त्रुदू]], [[:वर्ग:कॅनडाचे पंतप्रधान|कॅनडाचे १५ वे पंतप्रधान]].<ref>{{cite web |title=Pierre Elliott Trudeau |url=https://www.britannica.com/biography/Pierre-Elliott-Trudeau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२७|१९२७]] - [[बक दिवेचा]], [[:वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू|भारतीय क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |title=Rusi Divecha |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/rusi-divecha-28211 |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[दीपक शोधन]], [[:वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू|भारतीय क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |title=Deepak Shodhan |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/deepak-shodhan-34080 |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२९|१९२९]] - [[व्हायोलेटा चमोरो]], [[:वर्ग:निकाराग्वाचे राष्ट्राध्यक्ष|निकाराग्वाच्या पहिल्या महिला राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite web |title=Violeta Barrios de Chamorro |url=https://www.britannica.com/biography/Violeta-Barrios-de-Chamorro |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[ली हार्वे ऑस्वाल्ड]], [[जॉन एफ. केनेडी]] यांचा मारेकरी.<ref>{{cite web |title=Lee Harvey Oswald |url=https://www.britannica.com/biography/Lee-Harvey-Oswald |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[ओम पुरी]], [[:वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते|पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[भारतीय व्यक्ती|भारतीय]] [[अभिनेता]].<ref>{{cite news |title=Om Puri Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[रॉय डायस]], [[:वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू|श्रीलंकेचा माजी क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |title=Roy Dias |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/roy-dias-48425 |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[आमेर हमीद]], [[:वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू|पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |title=Aamer Hameed |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/aamer-hameed-38968 |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५६|१९५६]] - [[मार्टिना नवरातिलोव्हा]], चेकोस्लोव्हाकियामध्ये जन्मलेली अमेरिकन टेनिस खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Martina Navratilova |url=https://www.britannica.com/biography/Martina-Navratilova |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६१|१९६१]] - [[ग्लॅड्स्टन स्मॉल]], [[:वर्ग:इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू|इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |title=Gladstone Small |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/gladstone-small-20162 |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६१|१९६१]] - [[स्टीव्ह स्मिथ (ऑस्ट्रेलियन फलंदाज)|स्टीव स्मिथ]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |title=Steve Smith |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/steve-smith-7639 |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६८|१९६८]] - [[नरेंद्र हिरवाणी]], [[:वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू|भारतीय क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |title=Narendra Hirwani |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/narendra-hirwani-29288 |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६८|१९६८]] - [[स्टुअर्ट लॉ]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |title=Stuart Law |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/stuart-law-6296 |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९८०|१९८०]] - [[रितींदरसिंग सोधी]], [[:वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू|भारतीय क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |title=Reetinder Sodhi |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/reetinder-sodhi-34084 |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९८१|१९८१]] - [[नेथन हॉरित्झ]], [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू|ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू]].<ref>{{cite web |title=Nathan Hauritz |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/nathan-hauritz-5625 |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ७०७|७०७]] - [[पोप जॉन सातवा]], ८५वा पोप.<ref>{{cite web |title=John VII |url=https://www.britannica.com/biography/John-VII |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १०३५|१०३५]] - [[सांचो तिसरा, नव्हार|सांचो तिसरा]], नव्हारचा राजा.<ref>{{cite web |title=Sancho III |url=https://www.britannica.com/biography/Sancho-III-king-of-Navarre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४१७|१४१७]] - [[पोप ग्रेगरी बारावा]], २०५वा पोप.<ref>{{cite web |title=Gregory XII |url=https://www.britannica.com/biography/Gregory-XII |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १५०३|१५०३]] - [[पोप पायस तिसरा]], २१५वा पोप.<ref>{{cite web |title=Pius III |url=https://www.britannica.com/biography/Pius-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६७|१६६७]] - [[फॅसिलिदेस, इथियोपिया|फॅसिलिदेस]], [[:वर्ग:इथियोपियाचे सम्राट|इथियोपियाचा सम्राट]].<ref>{{cite web |title=Fasilides |url=https://www.britannica.com/biography/Fasilides |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१७|१८१७]] - [[एटियेन मेहुल]], फ्रेंच ऑपेरा संगीतकार.<ref>{{cite web |title=Etienne Mehul |url=https://www.britannica.com/biography/Etienne-Nicolas-Mehul |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - [[चार्ल्स बॅबेज]], इंग्लिश [[:वर्ग:गणितज्ञ|गणितज्ञ]], संगणकाचे जनक व संशोधक.<ref>{{cite web |title=Charles Babbage |url=https://www.britannica.com/biography/Charles-Babbage |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[लुडविग तिसरा, बव्हारिया|लुडविग तिसरा]], बव्हारियाचा शेवटचा राजा.<ref>{{cite web |title=Ludwig III |url=https://www.britannica.com/biography/Ludwig-III-king-of-Bavaria |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[थॉमस अल्वा एडिसन]], [[:वर्ग:अमेरिकन शास्त्रज्ञ|अमेरिकन उद्योजक आणि संशोधक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Edison |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Edison |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[सेबास्टियन क्रेस्गि]], अमेरिकन उद्योगपती.<ref>{{cite web |title=Sebastian Kresge |url=https://www.britannica.com/biography/Sebastian-Spering-Kresge |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[लियो स्ट्रॉस]], जर्मन-अमेरिकन राजकीय तत्त्वज्ञ.<ref>{{cite web |title=Leo Strauss |url=https://www.britannica.com/biography/Leo-Strauss |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९८७|१९८७]] - [[वसंतराव तुळपुळे]], भारतीय कम्युनिस्ट नेते आणि कामगार संघटक.<ref>{{cite news |title=ज्येष्ठ डावे नेते वसंतराव तुळपुळे यांचे स्मरण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९९३|१९९३]] - [[मंदाकिनी विश्वनाथ आठवले]], भारतीय चित्रपटसृष्टीतील पहिली मराठी बाल अभिनेत्री.<ref>{{cite news |title=दादासाहेब फाळके यांची कन्या मंदाकिनी आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९९८|१९९८]] - [[शंकर पाटील]], [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी ग्रामीण कथाकार]] आणि लेखक.<ref>{{cite news |title=ग्रामीण कथाकार शंकर पाटील |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[वीरप्पन]], दक्षिण भारतातील प्रसिद्ध चंदनचोर आणि तस्कर.<ref>{{cite news |title=Veerappan killed in encounter |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=19 October 2004 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == * अलास्का दिन - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]]. == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/18}} ---- [[ऑक्टोबर १६]] - [[ऑक्टोबर १७]] - '''ऑक्टोबर १८''' - [[ऑक्टोबर १९]] - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} eelwg5twhjtyfw0lnyh187xx36s2vbv 0 13856 2723032 2636177 2026-10-19T05:01:26Z अभय नातू 206 /* एकपात्री */ 2723032 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = दिलीप प्रभावळकर | चित्र = Dilip Prabhavalkar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = दिलीप प्रभावळकर २०१५ मध्ये | पूर्ण_नाव = | जन्म_दिनांक = [[४ ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४४]] | जन्म_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = मराठी चित्रपट, हिंदी चित्रपट, मराठी नाटके, इंग्रजी नाटके | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[Image:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७२|१९७२]] - चालू | प्रमुख_नाटके = वासूची सासू, एक झुंज वाऱ्याशी, नातीगोती, हसवाफसवी | प्रमुख_चित्रपट = [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]]<br>[[चौकट राजा, चित्रपट|चौकट राजा]]<br>[[झपाटलेला, चित्रपट|झपाटलेला]]<br>[[रात्र आरंभ, चित्रपट|रात्र आरंभ]]<br>[[सरकारनामा (चित्रपट)|सरकारनामा]]<br>[[लगे रहो मुन्नाभाई (चित्रपट)|लगे रहो मुन्नाभाई]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = चिमणराव, झोपी गेलेला जागा झाला, श्रीयुत गंगाधर टिपरे | पुरस्कार = फिल्मफेअर पुरस्कार <br>महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार<br>राजीव गांधी पुरस्कार<br>नाट्यदर्पण,<br>म. टा. सन्मान | वडील_नाव = | आई_नाव = | पती_नाव = | पत्नी_नाव = | अपत्ये = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''दिलीप प्रभावळकर''' हे एक भारतीय मराठी आणि हिंदी चित्रपट अभिनेते आहेत. [[दशावतार (२०२५ चित्रपट)|दशावतार]] 2025 या मराठी चित्रपटामध्ये 'बाबूली मेस्त्री' यांची प्रमुख भूमिका साकारली. [[झपाटलेला]] या मराठी चित्रपटातील '[[तात्या विंचू]]' आणि [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा]] आणि [[एक डाव भुताचा]] या चित्रपटात मुख्य भूमिका बजावली. मराठी दूरचित्रवाणीमध्ये ते नेहमी 'आबा गंगाधर टिपरे ' म्हणून ओळखले जातील आणि चिमणराव -गुंड्याभाऊ यांच्या 'चिमणीव' मराठी रंगभूमीवरील, 'हसवा फसवी' आणि 'वासूची सासू' मधील त्यांच्या भूमिका फार लोकप्रिय झाल्या. प्रभावळकर यांना इ.स. २००६ च्या '[[लगे रहो मुन्ना भाई]]' चित्रपटात [[महात्मा गांधी]] यांच्या भूमिकेसाठी पुरस्कार मिळालेला आहे. तेलगू रिमेक, शंकरदादा जिंदाबादमध्ये गांधींची भूमिका त्यांनीच केली. याशिवाय, प्रभावळकर यांनी अनेक नाटके आणि लहान मुलांसाठी पुस्तके लिहिली. ==जीवन== ==उल्लेखनीय== ==कार्य== ==दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेले मराठी चित्रपट== * {| class="wikitable" ! {| class="wikitable sortable" ! href="एक होता विदूषक, चित्रपट" |वर्ष |} ! {| class="wikitable sortable" ! href="एक होता विदूषक, चित्रपट" |चित्रपट |} ! {| class="wikitable sortable" ! href="एक होता विदूषक, चित्रपट" |भाषा |} ! {| class="wikitable sortable" ! href="एक होता विदूषक, चित्रपट" |भूमिका |} |- |२०१७ |[[दशक्रिया (चित्रपट)]] |मराठी | |- |२०१६ |फॅमिली  कट्टा |[[मराठी]] | |- |२०१५ |गणवेश |[[मराठी]] | |- |२०१४ |विट्टीदांडू |[[मराठी]] | |- |२०१४ |[[झपाटलेला २ (चित्रपट)|झपाटलेला २]] |[[मराठी]] | |- |२०१४ |[[पोस्टरबॉयस (चित्रपट)|पोस्टरबॉयस]] |[[मराठी]] |जगन  देशमुख  (अप्पा ) |- |२०१३ |[[नारबाची वाडी (चित्रपट)|नारबाची वाडी]] |[[मराठी]] |[[नारबाची वाडी (चित्रपट)|नारबा]] |- |२०१२ |[[शाळा (चित्रपट)|शाळा]] |[[मराठी]] |अप्पा |- |२०११ |[[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]] |[[मराठी]] | |- |२०११ |[[मोरया (चित्रपट)|मोरया]] |[[मराठी]] | |- |२००८ |सरकारराज |हिंदी  | |- |२००८ |वळू |[[मराठी]] | |- |२००६ |लगे  राहो  मुन्ना  भाई |हिंदी  | |- |२००५ |पहेली |हिंदी  | |- |२००४ |[[अगं बाई अरेच्चा! (चित्रपट)|अगं बाई अरेच्चा!]] |[[मराठी]] | |- |२००३ |चुपके  से      |हिंदी  | |- |२००२ |[[एन्काउन्टर द किलिंग,चित्रपट|एन्काउन्टर द किलिंग]] |हिंदी  | |- |१९९९ |[[रात्र आरंभ, चित्रपट|रात्र आरंभ]] |[[मराठी]] | |- |१९९७ |[[सरकारनामा, चित्रपट|सरकारनामा]] |[[मराठी]] | |- |१९९६ |[[कथा दोन गणपतरावांची (चित्रपट)|कथा दोन गणपतरावांची]] |[[मराठी]] | |- |१९९५ |[[बेकाबू,चित्रपट|बेकाबू]] |हिंदी  | |- |१९९३ |[[झपाटलेला, चित्रपट|झपाटलेला]] |[[मराठी]] |तात्याविंचू |- |१९९२ |[[एक होता विदूषक, चित्रपट|एक होता विदूषक]] |[[मराठी]] | |- |१९९१ |[[चौकट राजा, चित्रपट|चौकट राजा]] |[[मराठी]] | |- |१९८७ |छक्के  पंजे  |[[मराठी]] | |- |१९८२ |[[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]] |[[मराठी]] | |- | | | |} ==दिलीप प्रभावळकर यांचे इंग्रजी चित्रपट== * [[गॉड ओन्ली नोज]] ==दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेली मराठी नाटके== * [[अलबत्या गलबत्या]] * [[आप्पा आणि बाप्पा]] * [[आरण्यक]] * [[एक झुंज वाऱ्याशी]] * [[एक हट्टी मुलगी]] * [[कलम ३०२]] * [[घर तिघांचं हवं]] * [[चूक भूल द्यावी घ्यावी]] * [[जावई माझा भला]] * [[नातीगोती]] * [[नांदा सौख्यभरे]] * [[पळा पळा कोण पुढे पळें तो]] * [[पोर्ट्रेट]] * [[बटाट्याची चाळ]] * [[वाटचाल]] * [[वासूची सासू]] * [[विठ्ठला]] * [[संध्याछाया]] * [[सूर्याची पिल्ले]] * [[हसवाफसवी]] ==दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेले मराठी दूरचित्रवाणी कार्यक्रम== * [[असंभव (मालिका)|असंभव]] * [[एका हाताची टाळी]] * [[कथनी]] * [[काम फत्ते]] * [[घरकुल]] * [[घेऊन टाक]] * [[चिमणराव]] * [[चिरंजीव]] * [[चूक भूल द्यावी घ्यावी]] * [[झोपी गेलेला जागा झाला]] * [[टूरटूर]] * [[नो प्रॉब्लेम]] * [[बेरीज वजाबाकी]] * [[राजा राजे]] * [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] * [[साळसूद]] ==दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेल्या हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका== * [[अपना अपना स्टाईल]] * [[गुब्बारें]] * [[छोटा मूॅंह और बडी बात]] * [[नॉक नॉक कौन हैं]] ==एकपात्री== दिलीप प्रभावळकर हे [[चिमणराव ते दशावतार]] हा एकपात्री प्रयोग सादर करतात. दशावतार चित्रपट प्रदर्शित होण्याआधी हा प्रयोग ''चिमणराव ते गांधी'' या नावाने सादर होत असे. या एकपात्रीतून 'चिमणराव' या मुंबई दूरदर्शनवरील लोकप्रिय मालिकेपासून सुरू झालेला प्रभावळकरांच्या कारकिर्दीचा प्रवास दृक-श्राव्य माध्यमातून उलगडत जातो. काही दुर्मीळ दृश्यफिती, प्रत्येक व्यक्तिरेखा सादर करताना अभिनेता म्हणून करावी लागलेली तयारी, संबंधित भूमिका साकारताना घडलेल्या रंजक कथा, मोजक्या भूमिकांचे उत्स्फूर्त सादरीकरण आणि कलाकार म्हणून घडविणारे, समृद्ध करणारे अनुभव... असे प्रभावळकरांच्या व्यक्तिरेखेचे अनेक अनवट पैलू या एकपात्रीच्या निमित्ताने सामोरे येतात.. चिमणराव, चेटकीण, नाना कोंबडीवाला, 'नातीगोती' नाटकातील काटदरे, 'चौकट राजा'मधील नंदू, 'सरकारनामा'मधील अण्णा यासारख्या अनेक व्यक्तिरेखा प्रभावळकर यांनी नर्मविनोदी शैलीत उलगडतात. तसेच, त्या भूमिका साकारतानाचे किस्से अन् काही संवेदनशील आठवणी सांगत ते प्रेक्षकांना अंतर्मुख करतात. ==दिलीप प्रभावळकर लिखित पुस्तके== * [[अनुदिनी]] * [[अवतीभवती]] * [[आवाज दिलीप प्रभावळकरांचा]] * [[एका खेळियाने]] * [[कागदी बाण]] * [[गुगली]] * [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] * [[झूम]] * [[दिलीप प्रभावळकरांच्या एकांकिका]], भाग १ (ॲक्सिडेंट; फक्त स्त्रियांसाठी; फॅमिली रूम; हॅलो.. हॅलो), भाग २ (चूक-भूल द्यावी घ्यावी; जेथे जाते, तेथे--; सामना), भाग ३.( समोरासमोर; ते आणि त्या; दात दाखवून अवलक्षण). * [[नवी गुगली]] * [[बोक्या सातबंडे]] भाग १ ते १० * [[हसगत]] * [[हसवा फसवी]] (हे नाट्य आता पुष्कर श्रोत्री, सतीश जोशी व योगिनी पोफळे सादर करतात. २००वा प्रयोग १०-७-२०१६ला झाला) * [[हाउज दॅट!]] ==एकांकिका स्पर्धा== दिलीप प्रभावळकर यांच्या नावाच्या एकांकिका स्पर्धा आहेत. त्या पहिल्यांदा १०-१२ फेब्रुवारी २०११ या काळात मुंबईत झाल्या. ==पुरस्कार== * आशियाई चित्रपट महोत्सवाचा जीवनगौरव पुरस्कार (३०-१-२०१८) * गंधार पुरस्कार (१५-११-२०१८) * गांधींच्या भूमिकेसाठी राष्ट्रीय पारितोषिक * नटवर्य [[मामा पेंडसे]] पुरस्कार * नटसम्राट गणपतराव भागवत पुरस्कार * पुलोत्सवातर्फे देण्यात आलेला पुलं स्मृती सन्मान (२०१५) * महाराष्ट्र सरकारचा पुरस्कार *[[साहित्य अकादमी]]<nowiki/>चा 'बाल साहित्य' पुरस्कार. ('बोक्या सातबंडे' या पुस्तक-मालिकेसाठी)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://sahitya-akademi.gov.in/awards/bal%20sahitya%20samman_suchi_h.jsp|title=..:: साहित्‍य अकादेमी - बाल साहित्‍य पुरस्‍कार ::..|संकेतस्थळ=sahitya-akademi.gov.in|ॲक्सेसदिनांक=2019-08-04}}</ref> *[[शाहू मोडक]] पुरस्कर (२०१८) * संगीत नाटक अकादमीचा राष्ट्रीय पुरस्कार * सर्वोत्कृष्ट उगवता कलावंत पुरस्कार (प्रेमकहाणीसाठी) (१९७२) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.misalpav.com/node/19839|title=दिलीप प्रभावळकरांचा ! &#124; मिसळपाव|website=www.misalpav.com}}</ref> ==संदर्भ== * [http://www.dilipprabhavalkar.com/ दिलीप प्रभावळाकरांचे संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070129010431/http://www.dilipprabhavalkar.com/ |date=2007-01-29 }} * [http://www.marathinayak.com/ मराठी नायक डॉट कॉम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219041303/http://marathinayak.com/ |date=2007-02-19 }} ==बाह्य दुवे== {{मराठी साहित्यिक}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी लेखक|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म]] [[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] https://www.timeoutmumbai.net/film/features/interview-dilip-prabhavalkar{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} rga0qld57ef0nz5moju4tkox8unnz97 2723033 2723032 2026-10-19T05:08:55Z अभय नातू 206 /* दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेले मराठी चित्रपट */ 2723033 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = दिलीप प्रभावळकर | चित्र = Dilip Prabhavalkar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = दिलीप प्रभावळकर २०१५ मध्ये | पूर्ण_नाव = | जन्म_दिनांक = [[४ ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४४]] | जन्म_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = मराठी चित्रपट, हिंदी चित्रपट, मराठी नाटके, इंग्रजी नाटके | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[Image:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७२|१९७२]] - चालू | प्रमुख_नाटके = वासूची सासू, एक झुंज वाऱ्याशी, नातीगोती, हसवाफसवी | प्रमुख_चित्रपट = [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]]<br>[[चौकट राजा, चित्रपट|चौकट राजा]]<br>[[झपाटलेला, चित्रपट|झपाटलेला]]<br>[[रात्र आरंभ, चित्रपट|रात्र आरंभ]]<br>[[सरकारनामा (चित्रपट)|सरकारनामा]]<br>[[लगे रहो मुन्नाभाई (चित्रपट)|लगे रहो मुन्नाभाई]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = चिमणराव, झोपी गेलेला जागा झाला, श्रीयुत गंगाधर टिपरे | पुरस्कार = फिल्मफेअर पुरस्कार <br>महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार<br>राजीव गांधी पुरस्कार<br>नाट्यदर्पण,<br>म. टा. सन्मान | वडील_नाव = | आई_नाव = | पती_नाव = | पत्नी_नाव = | अपत्ये = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''दिलीप प्रभावळकर''' हे एक भारतीय मराठी आणि हिंदी चित्रपट अभिनेते आहेत. [[दशावतार (२०२५ चित्रपट)|दशावतार]] 2025 या मराठी चित्रपटामध्ये 'बाबूली मेस्त्री' यांची प्रमुख भूमिका साकारली. [[झपाटलेला]] या मराठी चित्रपटातील '[[तात्या विंचू]]' आणि [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा]] आणि [[एक डाव भुताचा]] या चित्रपटात मुख्य भूमिका बजावली. मराठी दूरचित्रवाणीमध्ये ते नेहमी 'आबा गंगाधर टिपरे ' म्हणून ओळखले जातील आणि चिमणराव -गुंड्याभाऊ यांच्या 'चिमणीव' मराठी रंगभूमीवरील, 'हसवा फसवी' आणि 'वासूची सासू' मधील त्यांच्या भूमिका फार लोकप्रिय झाल्या. प्रभावळकर यांना इ.स. २००६ च्या '[[लगे रहो मुन्ना भाई]]' चित्रपटात [[महात्मा गांधी]] यांच्या भूमिकेसाठी पुरस्कार मिळालेला आहे. तेलगू रिमेक, शंकरदादा जिंदाबादमध्ये गांधींची भूमिका त्यांनीच केली. याशिवाय, प्रभावळकर यांनी अनेक नाटके आणि लहान मुलांसाठी पुस्तके लिहिली. ==जीवन== ==उल्लेखनीय== ==कार्य== == मराठी चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भाषा !! भूमिका !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | २०२४ || [[पंचक (चित्रपट)|पंचक]] || [[मराठी]] || अनंत खोत || |- | २०२३ || [[बापल्योक]] || [[मराठी]] || || |- | २०२१ || [[झिम्मा (चित्रपट)|झिम्मा]] || [[मराठी]] || || विशेष भूमिका |- | २०१८ || [[मी शिवाजी पार्क]] || [[मराठी]] || विक्रम राजाध्यक्ष || |- | २०१७ || [[दशक्रिया (चित्रपट)|दशक्रिया]] || [[मराठी]] || पात्रेसावकार || |- | २०१६ || [[फॅमिली कट्टा]] || [[मराठी]] || मधुकर सबनिस || |- | २०१५ || [[गणवेश (चित्रपट)|गणवेश]] || [[मराठी]] || विनायकराव देशमुख || |- | २०१४ || [[विट्टीदांडू]] || [[मराठी]] || दाजी || |- | २०१४ || [[पोस्टर बॉइज]] || [[मराठी]] || जगन देशमुख (अप्पा) || |- | २०१३ || [[झपाटलेला २ (चित्रपट)|झपाटलेला २]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || आवाजाद्वारे अभिनय |- | २०१३ || [[नारबाची वाडी (चित्रपट)|नारबाची वाडी]] || [[मराठी]] || नारबा || |- | २०१२ || [[शाळा (चित्रपट)|शाळा]] || [[मराठी]] || अप्पा || |- | २०११ || [[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]] || [[मराठी]] || अण्णा कुलकर्णी || |- | २०११ || [[मोरया (चित्रपट)|मोरया]] || [[मराठी]] || कामत काका || |- | २०१० || [[झेंडा (चित्रपट)|झेंडा]] || [[मराठी]] || || |- | २००८ || [[वळू (चित्रपट)|वळू]] || [[मराठी]] || अण्णा पंडित || |- | २००६ || [[धडाम (चित्रपट)|धडाम]] || [[मराठी]] || || |- | २००५ || [[डोळे (चित्रपट)|डोळे]] || [[मराठी]] || || |- | २००४ || [[अगं बाई अरेच्चा! (चित्रपट)|अगं बाई अरेच्चा!]] || [[मराठी]] || श्रीरंग देशमुख (बाबा) || |- | २००२ || [[कृष्ण काठची माणसं]] || [[मराठी]] || || |- | २००१ || [[ध्यासपर्व]] || [[मराठी]] || || |- | १९९९ || [[रात्र आरंभ]] || [[मराठी]] || श्रीधर फडके || फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट अभिनेता पुरस्कार (मराठी) |- | १९९७ || [[सरकारनामा]] || [[मराठी]] || सांस्कृतिक मंत्री वासुदेव प्रधान || |- | १९९६ || [[कथा दोन गणपतरावांची (चित्रपट)|कथा दोन गणपतरावांची]] || [[मराठी]] || गणपतराव || |- | १९९५ || [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा (चित्रपट)]] || [[मराठी]] || नंदू || महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट अभिनेता) |- | १९९३ || [[झपाटलेला]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || |- | १९९२ || [[एक होता विदूषक]] || [[मराठी]] || मुख्यमंत्री || |- | १९८९ || [[धनुष्यबाण (चित्रपट)|धनुष्यबाण]] || [[मराठी]] || || |- | १९८७ || [[छक्के पंजे]] || [[मराठी]] || राजा बैरागी || |- | १९८२ || [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]] || [[मराठी]] || मास्तर || पदार्पण चित्रपट |} ==दिलीप प्रभावळकर यांचे इंग्रजी चित्रपट== * [[गॉड ओन्ली नोज]] ==दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेली मराठी नाटके== * [[अलबत्या गलबत्या]] * [[आप्पा आणि बाप्पा]] * [[आरण्यक]] * [[एक झुंज वाऱ्याशी]] * [[एक हट्टी मुलगी]] * [[कलम ३०२]] * [[घर तिघांचं हवं]] * [[चूक भूल द्यावी घ्यावी]] * [[जावई माझा भला]] * [[नातीगोती]] * [[नांदा सौख्यभरे]] * [[पळा पळा कोण पुढे पळें तो]] * [[पोर्ट्रेट]] * [[बटाट्याची चाळ]] * [[वाटचाल]] * [[वासूची सासू]] * [[विठ्ठला]] * [[संध्याछाया]] * [[सूर्याची पिल्ले]] * [[हसवाफसवी]] ==दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेले मराठी दूरचित्रवाणी कार्यक्रम== * [[असंभव (मालिका)|असंभव]] * [[एका हाताची टाळी]] * [[कथनी]] * [[काम फत्ते]] * [[घरकुल]] * [[घेऊन टाक]] * [[चिमणराव]] * [[चिरंजीव]] * [[चूक भूल द्यावी घ्यावी]] * [[झोपी गेलेला जागा झाला]] * [[टूरटूर]] * [[नो प्रॉब्लेम]] * [[बेरीज वजाबाकी]] * [[राजा राजे]] * [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] * [[साळसूद]] ==दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेल्या हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका== * [[अपना अपना स्टाईल]] * [[गुब्बारें]] * [[छोटा मूॅंह और बडी बात]] * [[नॉक नॉक कौन हैं]] ==एकपात्री== दिलीप प्रभावळकर हे [[चिमणराव ते दशावतार]] हा एकपात्री प्रयोग सादर करतात. दशावतार चित्रपट प्रदर्शित होण्याआधी हा प्रयोग ''चिमणराव ते गांधी'' या नावाने सादर होत असे. या एकपात्रीतून 'चिमणराव' या मुंबई दूरदर्शनवरील लोकप्रिय मालिकेपासून सुरू झालेला प्रभावळकरांच्या कारकिर्दीचा प्रवास दृक-श्राव्य माध्यमातून उलगडत जातो. काही दुर्मीळ दृश्यफिती, प्रत्येक व्यक्तिरेखा सादर करताना अभिनेता म्हणून करावी लागलेली तयारी, संबंधित भूमिका साकारताना घडलेल्या रंजक कथा, मोजक्या भूमिकांचे उत्स्फूर्त सादरीकरण आणि कलाकार म्हणून घडविणारे, समृद्ध करणारे अनुभव... असे प्रभावळकरांच्या व्यक्तिरेखेचे अनेक अनवट पैलू या एकपात्रीच्या निमित्ताने सामोरे येतात.. चिमणराव, चेटकीण, नाना कोंबडीवाला, 'नातीगोती' नाटकातील काटदरे, 'चौकट राजा'मधील नंदू, 'सरकारनामा'मधील अण्णा यासारख्या अनेक व्यक्तिरेखा प्रभावळकर यांनी नर्मविनोदी शैलीत उलगडतात. तसेच, त्या भूमिका साकारतानाचे किस्से अन् काही संवेदनशील आठवणी सांगत ते प्रेक्षकांना अंतर्मुख करतात. ==दिलीप प्रभावळकर लिखित पुस्तके== * [[अनुदिनी]] * [[अवतीभवती]] * [[आवाज दिलीप प्रभावळकरांचा]] * [[एका खेळियाने]] * [[कागदी बाण]] * [[गुगली]] * [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] * [[झूम]] * [[दिलीप प्रभावळकरांच्या एकांकिका]], भाग १ (ॲक्सिडेंट; फक्त स्त्रियांसाठी; फॅमिली रूम; हॅलो.. हॅलो), भाग २ (चूक-भूल द्यावी घ्यावी; जेथे जाते, तेथे--; सामना), भाग ३.( समोरासमोर; ते आणि त्या; दात दाखवून अवलक्षण). * [[नवी गुगली]] * [[बोक्या सातबंडे]] भाग १ ते १० * [[हसगत]] * [[हसवा फसवी]] (हे नाट्य आता पुष्कर श्रोत्री, सतीश जोशी व योगिनी पोफळे सादर करतात. २००वा प्रयोग १०-७-२०१६ला झाला) * [[हाउज दॅट!]] ==एकांकिका स्पर्धा== दिलीप प्रभावळकर यांच्या नावाच्या एकांकिका स्पर्धा आहेत. त्या पहिल्यांदा १०-१२ फेब्रुवारी २०११ या काळात मुंबईत झाल्या. ==पुरस्कार== * आशियाई चित्रपट महोत्सवाचा जीवनगौरव पुरस्कार (३०-१-२०१८) * गंधार पुरस्कार (१५-११-२०१८) * गांधींच्या भूमिकेसाठी राष्ट्रीय पारितोषिक * नटवर्य [[मामा पेंडसे]] पुरस्कार * नटसम्राट गणपतराव भागवत पुरस्कार * पुलोत्सवातर्फे देण्यात आलेला पुलं स्मृती सन्मान (२०१५) * महाराष्ट्र सरकारचा पुरस्कार *[[साहित्य अकादमी]]<nowiki/>चा 'बाल साहित्य' पुरस्कार. ('बोक्या सातबंडे' या पुस्तक-मालिकेसाठी)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://sahitya-akademi.gov.in/awards/bal%20sahitya%20samman_suchi_h.jsp|title=..:: साहित्‍य अकादेमी - बाल साहित्‍य पुरस्‍कार ::..|संकेतस्थळ=sahitya-akademi.gov.in|ॲक्सेसदिनांक=2019-08-04}}</ref> *[[शाहू मोडक]] पुरस्कर (२०१८) * संगीत नाटक अकादमीचा राष्ट्रीय पुरस्कार * सर्वोत्कृष्ट उगवता कलावंत पुरस्कार (प्रेमकहाणीसाठी) (१९७२) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.misalpav.com/node/19839|title=दिलीप प्रभावळकरांचा ! &#124; मिसळपाव|website=www.misalpav.com}}</ref> ==संदर्भ== * [http://www.dilipprabhavalkar.com/ दिलीप प्रभावळाकरांचे संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070129010431/http://www.dilipprabhavalkar.com/ |date=2007-01-29 }} * [http://www.marathinayak.com/ मराठी नायक डॉट कॉम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219041303/http://marathinayak.com/ |date=2007-02-19 }} ==बाह्य दुवे== {{मराठी साहित्यिक}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी लेखक|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म]] [[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] https://www.timeoutmumbai.net/film/features/interview-dilip-prabhavalkar{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 2d1oom0fwe6dz0i792wcsdxetd8weh1 2723034 2723033 2026-10-19T05:11:45Z अभय नातू 206 /* दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेली मराठी नाटके */ 2723034 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = दिलीप प्रभावळकर | चित्र = Dilip Prabhavalkar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = दिलीप प्रभावळकर २०१५ मध्ये | पूर्ण_नाव = | जन्म_दिनांक = [[४ ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४४]] | जन्म_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = मराठी चित्रपट, हिंदी चित्रपट, मराठी नाटके, इंग्रजी नाटके | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[Image:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७२|१९७२]] - चालू | प्रमुख_नाटके = वासूची सासू, एक झुंज वाऱ्याशी, नातीगोती, हसवाफसवी | प्रमुख_चित्रपट = [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]]<br>[[चौकट राजा, चित्रपट|चौकट राजा]]<br>[[झपाटलेला, चित्रपट|झपाटलेला]]<br>[[रात्र आरंभ, चित्रपट|रात्र आरंभ]]<br>[[सरकारनामा (चित्रपट)|सरकारनामा]]<br>[[लगे रहो मुन्नाभाई (चित्रपट)|लगे रहो मुन्नाभाई]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = चिमणराव, झोपी गेलेला जागा झाला, श्रीयुत गंगाधर टिपरे | पुरस्कार = फिल्मफेअर पुरस्कार <br>महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार<br>राजीव गांधी पुरस्कार<br>नाट्यदर्पण,<br>म. टा. सन्मान | वडील_नाव = | आई_नाव = | पती_नाव = | पत्नी_नाव = | अपत्ये = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''दिलीप प्रभावळकर''' हे एक भारतीय मराठी आणि हिंदी चित्रपट अभिनेते आहेत. [[दशावतार (२०२५ चित्रपट)|दशावतार]] 2025 या मराठी चित्रपटामध्ये 'बाबूली मेस्त्री' यांची प्रमुख भूमिका साकारली. [[झपाटलेला]] या मराठी चित्रपटातील '[[तात्या विंचू]]' आणि [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा]] आणि [[एक डाव भुताचा]] या चित्रपटात मुख्य भूमिका बजावली. मराठी दूरचित्रवाणीमध्ये ते नेहमी 'आबा गंगाधर टिपरे ' म्हणून ओळखले जातील आणि चिमणराव -गुंड्याभाऊ यांच्या 'चिमणीव' मराठी रंगभूमीवरील, 'हसवा फसवी' आणि 'वासूची सासू' मधील त्यांच्या भूमिका फार लोकप्रिय झाल्या. प्रभावळकर यांना इ.स. २००६ च्या '[[लगे रहो मुन्ना भाई]]' चित्रपटात [[महात्मा गांधी]] यांच्या भूमिकेसाठी पुरस्कार मिळालेला आहे. तेलगू रिमेक, शंकरदादा जिंदाबादमध्ये गांधींची भूमिका त्यांनीच केली. याशिवाय, प्रभावळकर यांनी अनेक नाटके आणि लहान मुलांसाठी पुस्तके लिहिली. ==जीवन== ==उल्लेखनीय== ==कार्य== == मराठी चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भाषा !! भूमिका !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | २०२४ || [[पंचक (चित्रपट)|पंचक]] || [[मराठी]] || अनंत खोत || |- | २०२३ || [[बापल्योक]] || [[मराठी]] || || |- | २०२१ || [[झिम्मा (चित्रपट)|झिम्मा]] || [[मराठी]] || || विशेष भूमिका |- | २०१८ || [[मी शिवाजी पार्क]] || [[मराठी]] || विक्रम राजाध्यक्ष || |- | २०१७ || [[दशक्रिया (चित्रपट)|दशक्रिया]] || [[मराठी]] || पात्रेसावकार || |- | २०१६ || [[फॅमिली कट्टा]] || [[मराठी]] || मधुकर सबनिस || |- | २०१५ || [[गणवेश (चित्रपट)|गणवेश]] || [[मराठी]] || विनायकराव देशमुख || |- | २०१४ || [[विट्टीदांडू]] || [[मराठी]] || दाजी || |- | २०१४ || [[पोस्टर बॉइज]] || [[मराठी]] || जगन देशमुख (अप्पा) || |- | २०१३ || [[झपाटलेला २ (चित्रपट)|झपाटलेला २]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || आवाजाद्वारे अभिनय |- | २०१३ || [[नारबाची वाडी (चित्रपट)|नारबाची वाडी]] || [[मराठी]] || नारबा || |- | २०१२ || [[शाळा (चित्रपट)|शाळा]] || [[मराठी]] || अप्पा || |- | २०११ || [[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]] || [[मराठी]] || अण्णा कुलकर्णी || |- | २०११ || [[मोरया (चित्रपट)|मोरया]] || [[मराठी]] || कामत काका || |- | २०१० || [[झेंडा (चित्रपट)|झेंडा]] || [[मराठी]] || || |- | २००८ || [[वळू (चित्रपट)|वळू]] || [[मराठी]] || अण्णा पंडित || |- | २००६ || [[धडाम (चित्रपट)|धडाम]] || [[मराठी]] || || |- | २००५ || [[डोळे (चित्रपट)|डोळे]] || [[मराठी]] || || |- | २००४ || [[अगं बाई अरेच्चा! (चित्रपट)|अगं बाई अरेच्चा!]] || [[मराठी]] || श्रीरंग देशमुख (बाबा) || |- | २००२ || [[कृष्ण काठची माणसं]] || [[मराठी]] || || |- | २००१ || [[ध्यासपर्व]] || [[मराठी]] || || |- | १९९९ || [[रात्र आरंभ]] || [[मराठी]] || श्रीधर फडके || फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट अभिनेता पुरस्कार (मराठी) |- | १९९७ || [[सरकारनामा]] || [[मराठी]] || सांस्कृतिक मंत्री वासुदेव प्रधान || |- | १९९६ || [[कथा दोन गणपतरावांची (चित्रपट)|कथा दोन गणपतरावांची]] || [[मराठी]] || गणपतराव || |- | १९९५ || [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा (चित्रपट)]] || [[मराठी]] || नंदू || महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट अभिनेता) |- | १९९३ || [[झपाटलेला]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || |- | १९९२ || [[एक होता विदूषक]] || [[मराठी]] || मुख्यमंत्री || |- | १९८९ || [[धनुष्यबाण (चित्रपट)|धनुष्यबाण]] || [[मराठी]] || || |- | १९८७ || [[छक्के पंजे]] || [[मराठी]] || राजा बैरागी || |- | १९८२ || [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]] || [[मराठी]] || मास्तर || पदार्पण चित्रपट |} ==दिलीप प्रभावळकर यांचे इंग्रजी चित्रपट== * [[गॉड ओन्ली नोज]] == मराठी नाटके == {| class="wikitable sortable" |- ! नाटक !! भूमिका !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | [[अलबत्या गलबत्या]] || || बालनाट्य |- | [[आप्पा आणि बाप्पा]] || || |- | [[आरण्यक]] || [[विदुर]] || |- | [[एक झुंज वाऱ्याशी]] || || |- | [[एक हट्टी मुलगी]] || || |- | [[कलम ३०२]] || || |- | [[घर तिघांचं हवं]] || || |- | [[चूक भूल द्यावी घ्यावी]] || जोशी || |- | [[जावई माझा भला]] || || |- | [[नातीगोती]] || सर्वेश || |- | [[नांदा सौख्यभरे (मराठी नाटक)|नांदा सौख्यभरे]] || || |- | [[पळा पळा कोण पुढे पळें तो]] || || |- | [[पोर्ट्रेट (मराठी नाटक)|पोर्ट्रेट]] || || |- | [[बटाट्याची चाळ (एकपात्री कार्यक्रम)|बटाट्याची चाळ]] || संपूर्ण एकपात्री || पु. ल. देशपांडे यांच्या कथेवर आधारित |- | [[वाटचाल]] || || |- | [[वासूची सासू]] || वासू / सासू || दुहेरी भूमिका |- | [[विठ्ठला]] || || |- | [[संध्याछाया]] || || |- | [[सूर्याची पिल्ले]] || || |- | [[हसवाफसवी]] || सहा वेगवेगळ्या भूमिका (कृष्णराव हेडाऊ, दीप्ती प्रभावळकर-भाटवडेकर, चिमणराव, प्रिन्स विल्यम, बॉबी आणि इतर) || सर्व भूमिकांसाठी विशेष प्रसिद्धी आणि पुरस्कार |} ==दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेले मराठी दूरचित्रवाणी कार्यक्रम== * [[असंभव (मालिका)|असंभव]] * [[एका हाताची टाळी]] * [[कथनी]] * [[काम फत्ते]] * [[घरकुल]] * [[घेऊन टाक]] * [[चिमणराव]] * [[चिरंजीव]] * [[चूक भूल द्यावी घ्यावी]] * [[झोपी गेलेला जागा झाला]] * [[टूरटूर]] * [[नो प्रॉब्लेम]] * [[बेरीज वजाबाकी]] * [[राजा राजे]] * [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] * [[साळसूद]] ==दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेल्या हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका== * [[अपना अपना स्टाईल]] * [[गुब्बारें]] * [[छोटा मूॅंह और बडी बात]] * [[नॉक नॉक कौन हैं]] ==एकपात्री== दिलीप प्रभावळकर हे [[चिमणराव ते दशावतार]] हा एकपात्री प्रयोग सादर करतात. दशावतार चित्रपट प्रदर्शित होण्याआधी हा प्रयोग ''चिमणराव ते गांधी'' या नावाने सादर होत असे. या एकपात्रीतून 'चिमणराव' या मुंबई दूरदर्शनवरील लोकप्रिय मालिकेपासून सुरू झालेला प्रभावळकरांच्या कारकिर्दीचा प्रवास दृक-श्राव्य माध्यमातून उलगडत जातो. काही दुर्मीळ दृश्यफिती, प्रत्येक व्यक्तिरेखा सादर करताना अभिनेता म्हणून करावी लागलेली तयारी, संबंधित भूमिका साकारताना घडलेल्या रंजक कथा, मोजक्या भूमिकांचे उत्स्फूर्त सादरीकरण आणि कलाकार म्हणून घडविणारे, समृद्ध करणारे अनुभव... असे प्रभावळकरांच्या व्यक्तिरेखेचे अनेक अनवट पैलू या एकपात्रीच्या निमित्ताने सामोरे येतात.. चिमणराव, चेटकीण, नाना कोंबडीवाला, 'नातीगोती' नाटकातील काटदरे, 'चौकट राजा'मधील नंदू, 'सरकारनामा'मधील अण्णा यासारख्या अनेक व्यक्तिरेखा प्रभावळकर यांनी नर्मविनोदी शैलीत उलगडतात. तसेच, त्या भूमिका साकारतानाचे किस्से अन् काही संवेदनशील आठवणी सांगत ते प्रेक्षकांना अंतर्मुख करतात. ==दिलीप प्रभावळकर लिखित पुस्तके== * [[अनुदिनी]] * [[अवतीभवती]] * [[आवाज दिलीप प्रभावळकरांचा]] * [[एका खेळियाने]] * [[कागदी बाण]] * [[गुगली]] * [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] * [[झूम]] * [[दिलीप प्रभावळकरांच्या एकांकिका]], भाग १ (ॲक्सिडेंट; फक्त स्त्रियांसाठी; फॅमिली रूम; हॅलो.. हॅलो), भाग २ (चूक-भूल द्यावी घ्यावी; जेथे जाते, तेथे--; सामना), भाग ३.( समोरासमोर; ते आणि त्या; दात दाखवून अवलक्षण). * [[नवी गुगली]] * [[बोक्या सातबंडे]] भाग १ ते १० * [[हसगत]] * [[हसवा फसवी]] (हे नाट्य आता पुष्कर श्रोत्री, सतीश जोशी व योगिनी पोफळे सादर करतात. २००वा प्रयोग १०-७-२०१६ला झाला) * [[हाउज दॅट!]] ==एकांकिका स्पर्धा== दिलीप प्रभावळकर यांच्या नावाच्या एकांकिका स्पर्धा आहेत. त्या पहिल्यांदा १०-१२ फेब्रुवारी २०११ या काळात मुंबईत झाल्या. ==पुरस्कार== * आशियाई चित्रपट महोत्सवाचा जीवनगौरव पुरस्कार (३०-१-२०१८) * गंधार पुरस्कार (१५-११-२०१८) * गांधींच्या भूमिकेसाठी राष्ट्रीय पारितोषिक * नटवर्य [[मामा पेंडसे]] पुरस्कार * नटसम्राट गणपतराव भागवत पुरस्कार * पुलोत्सवातर्फे देण्यात आलेला पुलं स्मृती सन्मान (२०१५) * महाराष्ट्र सरकारचा पुरस्कार *[[साहित्य अकादमी]]<nowiki/>चा 'बाल साहित्य' पुरस्कार. ('बोक्या सातबंडे' या पुस्तक-मालिकेसाठी)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://sahitya-akademi.gov.in/awards/bal%20sahitya%20samman_suchi_h.jsp|title=..:: साहित्‍य अकादेमी - बाल साहित्‍य पुरस्‍कार ::..|संकेतस्थळ=sahitya-akademi.gov.in|ॲक्सेसदिनांक=2019-08-04}}</ref> *[[शाहू मोडक]] पुरस्कर (२०१८) * संगीत नाटक अकादमीचा राष्ट्रीय पुरस्कार * सर्वोत्कृष्ट उगवता कलावंत पुरस्कार (प्रेमकहाणीसाठी) (१९७२) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.misalpav.com/node/19839|title=दिलीप प्रभावळकरांचा ! &#124; मिसळपाव|website=www.misalpav.com}}</ref> ==संदर्भ== * [http://www.dilipprabhavalkar.com/ दिलीप प्रभावळाकरांचे संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070129010431/http://www.dilipprabhavalkar.com/ |date=2007-01-29 }} * [http://www.marathinayak.com/ मराठी नायक डॉट कॉम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219041303/http://marathinayak.com/ |date=2007-02-19 }} ==बाह्य दुवे== {{मराठी साहित्यिक}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी लेखक|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म]] [[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] https://www.timeoutmumbai.net/film/features/interview-dilip-prabhavalkar{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 9ozgajicupdh59oqzkv6cph8apha5h6 2723035 2723034 2026-10-19T05:13:13Z अभय नातू 206 /* दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेले मराठी दूरचित्रवाणी कार्यक्रम */ 2723035 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = दिलीप प्रभावळकर | चित्र = Dilip Prabhavalkar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = दिलीप प्रभावळकर २०१५ मध्ये | पूर्ण_नाव = | जन्म_दिनांक = [[४ ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४४]] | जन्म_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = मराठी चित्रपट, हिंदी चित्रपट, मराठी नाटके, इंग्रजी नाटके | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[Image:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७२|१९७२]] - चालू | प्रमुख_नाटके = वासूची सासू, एक झुंज वाऱ्याशी, नातीगोती, हसवाफसवी | प्रमुख_चित्रपट = [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]]<br>[[चौकट राजा, चित्रपट|चौकट राजा]]<br>[[झपाटलेला, चित्रपट|झपाटलेला]]<br>[[रात्र आरंभ, चित्रपट|रात्र आरंभ]]<br>[[सरकारनामा (चित्रपट)|सरकारनामा]]<br>[[लगे रहो मुन्नाभाई (चित्रपट)|लगे रहो मुन्नाभाई]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = चिमणराव, झोपी गेलेला जागा झाला, श्रीयुत गंगाधर टिपरे | पुरस्कार = फिल्मफेअर पुरस्कार <br>महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार<br>राजीव गांधी पुरस्कार<br>नाट्यदर्पण,<br>म. टा. सन्मान | वडील_नाव = | आई_नाव = | पती_नाव = | पत्नी_नाव = | अपत्ये = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''दिलीप प्रभावळकर''' हे एक भारतीय मराठी आणि हिंदी चित्रपट अभिनेते आहेत. [[दशावतार (२०२५ चित्रपट)|दशावतार]] 2025 या मराठी चित्रपटामध्ये 'बाबूली मेस्त्री' यांची प्रमुख भूमिका साकारली. [[झपाटलेला]] या मराठी चित्रपटातील '[[तात्या विंचू]]' आणि [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा]] आणि [[एक डाव भुताचा]] या चित्रपटात मुख्य भूमिका बजावली. मराठी दूरचित्रवाणीमध्ये ते नेहमी 'आबा गंगाधर टिपरे ' म्हणून ओळखले जातील आणि चिमणराव -गुंड्याभाऊ यांच्या 'चिमणीव' मराठी रंगभूमीवरील, 'हसवा फसवी' आणि 'वासूची सासू' मधील त्यांच्या भूमिका फार लोकप्रिय झाल्या. प्रभावळकर यांना इ.स. २००६ च्या '[[लगे रहो मुन्ना भाई]]' चित्रपटात [[महात्मा गांधी]] यांच्या भूमिकेसाठी पुरस्कार मिळालेला आहे. तेलगू रिमेक, शंकरदादा जिंदाबादमध्ये गांधींची भूमिका त्यांनीच केली. याशिवाय, प्रभावळकर यांनी अनेक नाटके आणि लहान मुलांसाठी पुस्तके लिहिली. ==जीवन== ==उल्लेखनीय== ==कार्य== == मराठी चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भाषा !! भूमिका !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | २०२४ || [[पंचक (चित्रपट)|पंचक]] || [[मराठी]] || अनंत खोत || |- | २०२३ || [[बापल्योक]] || [[मराठी]] || || |- | २०२१ || [[झिम्मा (चित्रपट)|झिम्मा]] || [[मराठी]] || || विशेष भूमिका |- | २०१८ || [[मी शिवाजी पार्क]] || [[मराठी]] || विक्रम राजाध्यक्ष || |- | २०१७ || [[दशक्रिया (चित्रपट)|दशक्रिया]] || [[मराठी]] || पात्रेसावकार || |- | २०१६ || [[फॅमिली कट्टा]] || [[मराठी]] || मधुकर सबनिस || |- | २०१५ || [[गणवेश (चित्रपट)|गणवेश]] || [[मराठी]] || विनायकराव देशमुख || |- | २०१४ || [[विट्टीदांडू]] || [[मराठी]] || दाजी || |- | २०१४ || [[पोस्टर बॉइज]] || [[मराठी]] || जगन देशमुख (अप्पा) || |- | २०१३ || [[झपाटलेला २ (चित्रपट)|झपाटलेला २]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || आवाजाद्वारे अभिनय |- | २०१३ || [[नारबाची वाडी (चित्रपट)|नारबाची वाडी]] || [[मराठी]] || नारबा || |- | २०१२ || [[शाळा (चित्रपट)|शाळा]] || [[मराठी]] || अप्पा || |- | २०११ || [[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]] || [[मराठी]] || अण्णा कुलकर्णी || |- | २०११ || [[मोरया (चित्रपट)|मोरया]] || [[मराठी]] || कामत काका || |- | २०१० || [[झेंडा (चित्रपट)|झेंडा]] || [[मराठी]] || || |- | २००८ || [[वळू (चित्रपट)|वळू]] || [[मराठी]] || अण्णा पंडित || |- | २००६ || [[धडाम (चित्रपट)|धडाम]] || [[मराठी]] || || |- | २००५ || [[डोळे (चित्रपट)|डोळे]] || [[मराठी]] || || |- | २००४ || [[अगं बाई अरेच्चा! (चित्रपट)|अगं बाई अरेच्चा!]] || [[मराठी]] || श्रीरंग देशमुख (बाबा) || |- | २००२ || [[कृष्ण काठची माणसं]] || [[मराठी]] || || |- | २००१ || [[ध्यासपर्व]] || [[मराठी]] || || |- | १९९९ || [[रात्र आरंभ]] || [[मराठी]] || श्रीधर फडके || फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट अभिनेता पुरस्कार (मराठी) |- | १९९७ || [[सरकारनामा]] || [[मराठी]] || सांस्कृतिक मंत्री वासुदेव प्रधान || |- | १९९६ || [[कथा दोन गणपतरावांची (चित्रपट)|कथा दोन गणपतरावांची]] || [[मराठी]] || गणपतराव || |- | १९९५ || [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा (चित्रपट)]] || [[मराठी]] || नंदू || महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट अभिनेता) |- | १९९३ || [[झपाटलेला]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || |- | १९९२ || [[एक होता विदूषक]] || [[मराठी]] || मुख्यमंत्री || |- | १९८९ || [[धनुष्यबाण (चित्रपट)|धनुष्यबाण]] || [[मराठी]] || || |- | १९८७ || [[छक्के पंजे]] || [[मराठी]] || राजा बैरागी || |- | १९८२ || [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]] || [[मराठी]] || मास्तर || पदार्पण चित्रपट |} ==दिलीप प्रभावळकर यांचे इंग्रजी चित्रपट== * [[गॉड ओन्ली नोज]] == मराठी नाटके == {| class="wikitable sortable" |- ! नाटक !! भूमिका !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | [[अलबत्या गलबत्या]] || || बालनाट्य |- | [[आप्पा आणि बाप्पा]] || || |- | [[आरण्यक]] || [[विदुर]] || |- | [[एक झुंज वाऱ्याशी]] || || |- | [[एक हट्टी मुलगी]] || || |- | [[कलम ३०२]] || || |- | [[घर तिघांचं हवं]] || || |- | [[चूक भूल द्यावी घ्यावी]] || जोशी || |- | [[जावई माझा भला]] || || |- | [[नातीगोती]] || सर्वेश || |- | [[नांदा सौख्यभरे (मराठी नाटक)|नांदा सौख्यभरे]] || || |- | [[पळा पळा कोण पुढे पळें तो]] || || |- | [[पोर्ट्रेट (मराठी नाटक)|पोर्ट्रेट]] || || |- | [[बटाट्याची चाळ (एकपात्री कार्यक्रम)|बटाट्याची चाळ]] || संपूर्ण एकपात्री || पु. ल. देशपांडे यांच्या कथेवर आधारित |- | [[वाटचाल]] || || |- | [[वासूची सासू]] || वासू / सासू || दुहेरी भूमिका |- | [[विठ्ठला]] || || |- | [[संध्याछाया]] || || |- | [[सूर्याची पिल्ले]] || || |- | [[हसवाफसवी]] || सहा वेगवेगळ्या भूमिका (कृष्णराव हेडाऊ, दीप्ती प्रभावळकर-भाटवडेकर, चिमणराव, प्रिन्स विल्यम, बॉबी आणि इतर) || सर्व भूमिकांसाठी विशेष प्रसिद्धी आणि पुरस्कार |} == मराठी दूरचित्रवाणी कार्यक्रम == {| class="wikitable sortable" |- ! कार्यक्रम/मालिका !! भूमिका !! वाहिनी !! नोंदी |- | [[असंभव (मालिका)|असंभव]] || सोपान सांगवडेकर (आबा) || झी मराठी || |- | [[एका हाताची टाळी]] || || || |- | [[कथनी]] || || || |- | [[काम फत्ते]] || || || |- | [[घरकुल (दूरचित्रवाणी मालिका)|घरकुल]] || || || |- | [[घेऊन टाक]] || || || |- | [[चिमणराव (दूरचित्रवाणी मालिका)|चिमणराव]] || चिमणराव || दूरदर्शन || अत्यंत गाजलेली भूमिका |- | [[चिरंजीव (दूरचित्रवाणी मालिका)|चिरंजीव]] || || || |- | [[चूक भूल द्यावी घ्यावी (मालिका)|चूक भूल द्यावी घ्यावी]] || राजाभाऊ जोशी || झी मराठी || |- | [[झोपी गेलेला जागा झाला]] || || || |- | [[टूरटूर]] || || || |- | [[नो प्रॉब्लेम]] || || || |- | [[बेरीज वजाबाकी]] || || || |- | [[राजा राजे]] || || || |- | [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] || गंगाधर टिपरे (आबा) || झी मराठी || अत्यंत गाजलेली शीर्षक भूमिका |- | [[साळसूद]] || || || |} ==दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेल्या हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका== * [[अपना अपना स्टाईल]] * [[गुब्बारें]] * [[छोटा मूॅंह और बडी बात]] * [[नॉक नॉक कौन हैं]] ==एकपात्री== दिलीप प्रभावळकर हे [[चिमणराव ते दशावतार]] हा एकपात्री प्रयोग सादर करतात. दशावतार चित्रपट प्रदर्शित होण्याआधी हा प्रयोग ''चिमणराव ते गांधी'' या नावाने सादर होत असे. या एकपात्रीतून 'चिमणराव' या मुंबई दूरदर्शनवरील लोकप्रिय मालिकेपासून सुरू झालेला प्रभावळकरांच्या कारकिर्दीचा प्रवास दृक-श्राव्य माध्यमातून उलगडत जातो. काही दुर्मीळ दृश्यफिती, प्रत्येक व्यक्तिरेखा सादर करताना अभिनेता म्हणून करावी लागलेली तयारी, संबंधित भूमिका साकारताना घडलेल्या रंजक कथा, मोजक्या भूमिकांचे उत्स्फूर्त सादरीकरण आणि कलाकार म्हणून घडविणारे, समृद्ध करणारे अनुभव... असे प्रभावळकरांच्या व्यक्तिरेखेचे अनेक अनवट पैलू या एकपात्रीच्या निमित्ताने सामोरे येतात.. चिमणराव, चेटकीण, नाना कोंबडीवाला, 'नातीगोती' नाटकातील काटदरे, 'चौकट राजा'मधील नंदू, 'सरकारनामा'मधील अण्णा यासारख्या अनेक व्यक्तिरेखा प्रभावळकर यांनी नर्मविनोदी शैलीत उलगडतात. तसेच, त्या भूमिका साकारतानाचे किस्से अन् काही संवेदनशील आठवणी सांगत ते प्रेक्षकांना अंतर्मुख करतात. ==दिलीप प्रभावळकर लिखित पुस्तके== * [[अनुदिनी]] * [[अवतीभवती]] * [[आवाज दिलीप प्रभावळकरांचा]] * [[एका खेळियाने]] * [[कागदी बाण]] * [[गुगली]] * [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] * [[झूम]] * [[दिलीप प्रभावळकरांच्या एकांकिका]], भाग १ (ॲक्सिडेंट; फक्त स्त्रियांसाठी; फॅमिली रूम; हॅलो.. हॅलो), भाग २ (चूक-भूल द्यावी घ्यावी; जेथे जाते, तेथे--; सामना), भाग ३.( समोरासमोर; ते आणि त्या; दात दाखवून अवलक्षण). * [[नवी गुगली]] * [[बोक्या सातबंडे]] भाग १ ते १० * [[हसगत]] * [[हसवा फसवी]] (हे नाट्य आता पुष्कर श्रोत्री, सतीश जोशी व योगिनी पोफळे सादर करतात. २००वा प्रयोग १०-७-२०१६ला झाला) * [[हाउज दॅट!]] ==एकांकिका स्पर्धा== दिलीप प्रभावळकर यांच्या नावाच्या एकांकिका स्पर्धा आहेत. त्या पहिल्यांदा १०-१२ फेब्रुवारी २०११ या काळात मुंबईत झाल्या. ==पुरस्कार== * आशियाई चित्रपट महोत्सवाचा जीवनगौरव पुरस्कार (३०-१-२०१८) * गंधार पुरस्कार (१५-११-२०१८) * गांधींच्या भूमिकेसाठी राष्ट्रीय पारितोषिक * नटवर्य [[मामा पेंडसे]] पुरस्कार * नटसम्राट गणपतराव भागवत पुरस्कार * पुलोत्सवातर्फे देण्यात आलेला पुलं स्मृती सन्मान (२०१५) * महाराष्ट्र सरकारचा पुरस्कार *[[साहित्य अकादमी]]<nowiki/>चा 'बाल साहित्य' पुरस्कार. ('बोक्या सातबंडे' या पुस्तक-मालिकेसाठी)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://sahitya-akademi.gov.in/awards/bal%20sahitya%20samman_suchi_h.jsp|title=..:: साहित्‍य अकादेमी - बाल साहित्‍य पुरस्‍कार ::..|संकेतस्थळ=sahitya-akademi.gov.in|ॲक्सेसदिनांक=2019-08-04}}</ref> *[[शाहू मोडक]] पुरस्कर (२०१८) * संगीत नाटक अकादमीचा राष्ट्रीय पुरस्कार * सर्वोत्कृष्ट उगवता कलावंत पुरस्कार (प्रेमकहाणीसाठी) (१९७२) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.misalpav.com/node/19839|title=दिलीप प्रभावळकरांचा ! &#124; मिसळपाव|website=www.misalpav.com}}</ref> ==संदर्भ== * [http://www.dilipprabhavalkar.com/ दिलीप प्रभावळाकरांचे संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070129010431/http://www.dilipprabhavalkar.com/ |date=2007-01-29 }} * [http://www.marathinayak.com/ मराठी नायक डॉट कॉम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219041303/http://marathinayak.com/ |date=2007-02-19 }} ==बाह्य दुवे== {{मराठी साहित्यिक}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी लेखक|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म]] [[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] https://www.timeoutmumbai.net/film/features/interview-dilip-prabhavalkar{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} mrpvn75puhjku9eulxsi0r6rp0vclzz 2723036 2723035 2026-10-19T05:14:18Z अभय नातू 206 /* दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेल्या हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका */ 2723036 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = दिलीप प्रभावळकर | चित्र = Dilip Prabhavalkar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = दिलीप प्रभावळकर २०१५ मध्ये | पूर्ण_नाव = | जन्म_दिनांक = [[४ ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४४]] | जन्म_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = मराठी चित्रपट, हिंदी चित्रपट, मराठी नाटके, इंग्रजी नाटके | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[Image:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७२|१९७२]] - चालू | प्रमुख_नाटके = वासूची सासू, एक झुंज वाऱ्याशी, नातीगोती, हसवाफसवी | प्रमुख_चित्रपट = [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]]<br>[[चौकट राजा, चित्रपट|चौकट राजा]]<br>[[झपाटलेला, चित्रपट|झपाटलेला]]<br>[[रात्र आरंभ, चित्रपट|रात्र आरंभ]]<br>[[सरकारनामा (चित्रपट)|सरकारनामा]]<br>[[लगे रहो मुन्नाभाई (चित्रपट)|लगे रहो मुन्नाभाई]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = चिमणराव, झोपी गेलेला जागा झाला, श्रीयुत गंगाधर टिपरे | पुरस्कार = फिल्मफेअर पुरस्कार <br>महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार<br>राजीव गांधी पुरस्कार<br>नाट्यदर्पण,<br>म. टा. सन्मान | वडील_नाव = | आई_नाव = | पती_नाव = | पत्नी_नाव = | अपत्ये = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''दिलीप प्रभावळकर''' हे एक भारतीय मराठी आणि हिंदी चित्रपट अभिनेते आहेत. [[दशावतार (२०२५ चित्रपट)|दशावतार]] 2025 या मराठी चित्रपटामध्ये 'बाबूली मेस्त्री' यांची प्रमुख भूमिका साकारली. [[झपाटलेला]] या मराठी चित्रपटातील '[[तात्या विंचू]]' आणि [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा]] आणि [[एक डाव भुताचा]] या चित्रपटात मुख्य भूमिका बजावली. मराठी दूरचित्रवाणीमध्ये ते नेहमी 'आबा गंगाधर टिपरे ' म्हणून ओळखले जातील आणि चिमणराव -गुंड्याभाऊ यांच्या 'चिमणीव' मराठी रंगभूमीवरील, 'हसवा फसवी' आणि 'वासूची सासू' मधील त्यांच्या भूमिका फार लोकप्रिय झाल्या. प्रभावळकर यांना इ.स. २००६ च्या '[[लगे रहो मुन्ना भाई]]' चित्रपटात [[महात्मा गांधी]] यांच्या भूमिकेसाठी पुरस्कार मिळालेला आहे. तेलगू रिमेक, शंकरदादा जिंदाबादमध्ये गांधींची भूमिका त्यांनीच केली. याशिवाय, प्रभावळकर यांनी अनेक नाटके आणि लहान मुलांसाठी पुस्तके लिहिली. ==जीवन== ==उल्लेखनीय== ==कार्य== == मराठी चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भाषा !! भूमिका !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | २०२४ || [[पंचक (चित्रपट)|पंचक]] || [[मराठी]] || अनंत खोत || |- | २०२३ || [[बापल्योक]] || [[मराठी]] || || |- | २०२१ || [[झिम्मा (चित्रपट)|झिम्मा]] || [[मराठी]] || || विशेष भूमिका |- | २०१८ || [[मी शिवाजी पार्क]] || [[मराठी]] || विक्रम राजाध्यक्ष || |- | २०१७ || [[दशक्रिया (चित्रपट)|दशक्रिया]] || [[मराठी]] || पात्रेसावकार || |- | २०१६ || [[फॅमिली कट्टा]] || [[मराठी]] || मधुकर सबनिस || |- | २०१५ || [[गणवेश (चित्रपट)|गणवेश]] || [[मराठी]] || विनायकराव देशमुख || |- | २०१४ || [[विट्टीदांडू]] || [[मराठी]] || दाजी || |- | २०१४ || [[पोस्टर बॉइज]] || [[मराठी]] || जगन देशमुख (अप्पा) || |- | २०१३ || [[झपाटलेला २ (चित्रपट)|झपाटलेला २]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || आवाजाद्वारे अभिनय |- | २०१३ || [[नारबाची वाडी (चित्रपट)|नारबाची वाडी]] || [[मराठी]] || नारबा || |- | २०१२ || [[शाळा (चित्रपट)|शाळा]] || [[मराठी]] || अप्पा || |- | २०११ || [[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]] || [[मराठी]] || अण्णा कुलकर्णी || |- | २०११ || [[मोरया (चित्रपट)|मोरया]] || [[मराठी]] || कामत काका || |- | २०१० || [[झेंडा (चित्रपट)|झेंडा]] || [[मराठी]] || || |- | २००८ || [[वळू (चित्रपट)|वळू]] || [[मराठी]] || अण्णा पंडित || |- | २००६ || [[धडाम (चित्रपट)|धडाम]] || [[मराठी]] || || |- | २००५ || [[डोळे (चित्रपट)|डोळे]] || [[मराठी]] || || |- | २००४ || [[अगं बाई अरेच्चा! (चित्रपट)|अगं बाई अरेच्चा!]] || [[मराठी]] || श्रीरंग देशमुख (बाबा) || |- | २००२ || [[कृष्ण काठची माणसं]] || [[मराठी]] || || |- | २००१ || [[ध्यासपर्व]] || [[मराठी]] || || |- | १९९९ || [[रात्र आरंभ]] || [[मराठी]] || श्रीधर फडके || फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट अभिनेता पुरस्कार (मराठी) |- | १९९७ || [[सरकारनामा]] || [[मराठी]] || सांस्कृतिक मंत्री वासुदेव प्रधान || |- | १९९६ || [[कथा दोन गणपतरावांची (चित्रपट)|कथा दोन गणपतरावांची]] || [[मराठी]] || गणपतराव || |- | १९९५ || [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा (चित्रपट)]] || [[मराठी]] || नंदू || महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट अभिनेता) |- | १९९३ || [[झपाटलेला]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || |- | १९९२ || [[एक होता विदूषक]] || [[मराठी]] || मुख्यमंत्री || |- | १९८९ || [[धनुष्यबाण (चित्रपट)|धनुष्यबाण]] || [[मराठी]] || || |- | १९८७ || [[छक्के पंजे]] || [[मराठी]] || राजा बैरागी || |- | १९८२ || [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]] || [[मराठी]] || मास्तर || पदार्पण चित्रपट |} ==दिलीप प्रभावळकर यांचे इंग्रजी चित्रपट== * [[गॉड ओन्ली नोज]] == मराठी नाटके == {| class="wikitable sortable" |- ! नाटक !! भूमिका !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | [[अलबत्या गलबत्या]] || || बालनाट्य |- | [[आप्पा आणि बाप्पा]] || || |- | [[आरण्यक]] || [[विदुर]] || |- | [[एक झुंज वाऱ्याशी]] || || |- | [[एक हट्टी मुलगी]] || || |- | [[कलम ३०२]] || || |- | [[घर तिघांचं हवं]] || || |- | [[चूक भूल द्यावी घ्यावी]] || जोशी || |- | [[जावई माझा भला]] || || |- | [[नातीगोती]] || सर्वेश || |- | [[नांदा सौख्यभरे (मराठी नाटक)|नांदा सौख्यभरे]] || || |- | [[पळा पळा कोण पुढे पळें तो]] || || |- | [[पोर्ट्रेट (मराठी नाटक)|पोर्ट्रेट]] || || |- | [[बटाट्याची चाळ (एकपात्री कार्यक्रम)|बटाट्याची चाळ]] || संपूर्ण एकपात्री || पु. ल. देशपांडे यांच्या कथेवर आधारित |- | [[वाटचाल]] || || |- | [[वासूची सासू]] || वासू / सासू || दुहेरी भूमिका |- | [[विठ्ठला]] || || |- | [[संध्याछाया]] || || |- | [[सूर्याची पिल्ले]] || || |- | [[हसवाफसवी]] || सहा वेगवेगळ्या भूमिका (कृष्णराव हेडाऊ, दीप्ती प्रभावळकर-भाटवडेकर, चिमणराव, प्रिन्स विल्यम, बॉबी आणि इतर) || सर्व भूमिकांसाठी विशेष प्रसिद्धी आणि पुरस्कार |} == मराठी दूरचित्रवाणी कार्यक्रम == {| class="wikitable sortable" |- ! कार्यक्रम/मालिका !! भूमिका !! वाहिनी !! नोंदी |- | [[असंभव (मालिका)|असंभव]] || सोपान सांगवडेकर (आबा) || झी मराठी || |- | [[एका हाताची टाळी]] || || || |- | [[कथनी]] || || || |- | [[काम फत्ते]] || || || |- | [[घरकुल (दूरचित्रवाणी मालिका)|घरकुल]] || || || |- | [[घेऊन टाक]] || || || |- | [[चिमणराव (दूरचित्रवाणी मालिका)|चिमणराव]] || चिमणराव || दूरदर्शन || अत्यंत गाजलेली भूमिका |- | [[चिरंजीव (दूरचित्रवाणी मालिका)|चिरंजीव]] || || || |- | [[चूक भूल द्यावी घ्यावी (मालिका)|चूक भूल द्यावी घ्यावी]] || राजाभाऊ जोशी || झी मराठी || |- | [[झोपी गेलेला जागा झाला]] || || || |- | [[टूरटूर]] || || || |- | [[नो प्रॉब्लेम]] || || || |- | [[बेरीज वजाबाकी]] || || || |- | [[राजा राजे]] || || || |- | [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] || गंगाधर टिपरे (आबा) || झी मराठी || अत्यंत गाजलेली शीर्षक भूमिका |- | [[साळसूद]] || || || |} == दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेल्या हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका == {| class="wikitable sortable" |- ! मालिका !! भूमिका !! वाहिनी !! नोंदी |- | [[अपना अपना स्टाईल]] || || स्टार प्लस || |- | [[गुब्बारे (मालिका)|गुब्बारे]] || || झी टीव्ही || |- | [[छोटा मूंह और बडी बात]] || || स्टार प्लस || |- | [[नॉक नॉक कौन है]] || || दूरदर्शन || |- | [[वक्त की रफ्तार]] || || दूरदर्शन || |- | [[रिश्ते (मालिका)|रिश्ते]] || || झी टीव्ही || विविध भागात सहभाग |- | [[आहट (दूरचित्रवाणी मालिकी)|आहट]] || || सोनी टीव्ही || विशेष भाग |} ==एकपात्री== दिलीप प्रभावळकर हे [[चिमणराव ते दशावतार]] हा एकपात्री प्रयोग सादर करतात. दशावतार चित्रपट प्रदर्शित होण्याआधी हा प्रयोग ''चिमणराव ते गांधी'' या नावाने सादर होत असे. या एकपात्रीतून 'चिमणराव' या मुंबई दूरदर्शनवरील लोकप्रिय मालिकेपासून सुरू झालेला प्रभावळकरांच्या कारकिर्दीचा प्रवास दृक-श्राव्य माध्यमातून उलगडत जातो. काही दुर्मीळ दृश्यफिती, प्रत्येक व्यक्तिरेखा सादर करताना अभिनेता म्हणून करावी लागलेली तयारी, संबंधित भूमिका साकारताना घडलेल्या रंजक कथा, मोजक्या भूमिकांचे उत्स्फूर्त सादरीकरण आणि कलाकार म्हणून घडविणारे, समृद्ध करणारे अनुभव... असे प्रभावळकरांच्या व्यक्तिरेखेचे अनेक अनवट पैलू या एकपात्रीच्या निमित्ताने सामोरे येतात.. चिमणराव, चेटकीण, नाना कोंबडीवाला, 'नातीगोती' नाटकातील काटदरे, 'चौकट राजा'मधील नंदू, 'सरकारनामा'मधील अण्णा यासारख्या अनेक व्यक्तिरेखा प्रभावळकर यांनी नर्मविनोदी शैलीत उलगडतात. तसेच, त्या भूमिका साकारतानाचे किस्से अन् काही संवेदनशील आठवणी सांगत ते प्रेक्षकांना अंतर्मुख करतात. ==दिलीप प्रभावळकर लिखित पुस्तके== * [[अनुदिनी]] * [[अवतीभवती]] * [[आवाज दिलीप प्रभावळकरांचा]] * [[एका खेळियाने]] * [[कागदी बाण]] * [[गुगली]] * [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] * [[झूम]] * [[दिलीप प्रभावळकरांच्या एकांकिका]], भाग १ (ॲक्सिडेंट; फक्त स्त्रियांसाठी; फॅमिली रूम; हॅलो.. हॅलो), भाग २ (चूक-भूल द्यावी घ्यावी; जेथे जाते, तेथे--; सामना), भाग ३.( समोरासमोर; ते आणि त्या; दात दाखवून अवलक्षण). * [[नवी गुगली]] * [[बोक्या सातबंडे]] भाग १ ते १० * [[हसगत]] * [[हसवा फसवी]] (हे नाट्य आता पुष्कर श्रोत्री, सतीश जोशी व योगिनी पोफळे सादर करतात. २००वा प्रयोग १०-७-२०१६ला झाला) * [[हाउज दॅट!]] ==एकांकिका स्पर्धा== दिलीप प्रभावळकर यांच्या नावाच्या एकांकिका स्पर्धा आहेत. त्या पहिल्यांदा १०-१२ फेब्रुवारी २०११ या काळात मुंबईत झाल्या. ==पुरस्कार== * आशियाई चित्रपट महोत्सवाचा जीवनगौरव पुरस्कार (३०-१-२०१८) * गंधार पुरस्कार (१५-११-२०१८) * गांधींच्या भूमिकेसाठी राष्ट्रीय पारितोषिक * नटवर्य [[मामा पेंडसे]] पुरस्कार * नटसम्राट गणपतराव भागवत पुरस्कार * पुलोत्सवातर्फे देण्यात आलेला पुलं स्मृती सन्मान (२०१५) * महाराष्ट्र सरकारचा पुरस्कार *[[साहित्य अकादमी]]<nowiki/>चा 'बाल साहित्य' पुरस्कार. ('बोक्या सातबंडे' या पुस्तक-मालिकेसाठी)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://sahitya-akademi.gov.in/awards/bal%20sahitya%20samman_suchi_h.jsp|title=..:: साहित्‍य अकादेमी - बाल साहित्‍य पुरस्‍कार ::..|संकेतस्थळ=sahitya-akademi.gov.in|ॲक्सेसदिनांक=2019-08-04}}</ref> *[[शाहू मोडक]] पुरस्कर (२०१८) * संगीत नाटक अकादमीचा राष्ट्रीय पुरस्कार * सर्वोत्कृष्ट उगवता कलावंत पुरस्कार (प्रेमकहाणीसाठी) (१९७२) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.misalpav.com/node/19839|title=दिलीप प्रभावळकरांचा ! &#124; मिसळपाव|website=www.misalpav.com}}</ref> ==संदर्भ== * [http://www.dilipprabhavalkar.com/ दिलीप प्रभावळाकरांचे संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070129010431/http://www.dilipprabhavalkar.com/ |date=2007-01-29 }} * [http://www.marathinayak.com/ मराठी नायक डॉट कॉम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219041303/http://marathinayak.com/ |date=2007-02-19 }} ==बाह्य दुवे== {{मराठी साहित्यिक}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी लेखक|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म]] [[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] https://www.timeoutmumbai.net/film/features/interview-dilip-prabhavalkar{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} sged7ot61gtm6ewy6s8q7a3yuwx0uma 2723037 2723036 2026-10-19T05:14:33Z अभय नातू 206 /* दिलीप प्रभावळकर यांची भूमिका असलेल्या हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका */ 2723037 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = दिलीप प्रभावळकर | चित्र = Dilip Prabhavalkar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = दिलीप प्रभावळकर २०१५ मध्ये | पूर्ण_नाव = | जन्म_दिनांक = [[४ ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४४]] | जन्म_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = मराठी चित्रपट, हिंदी चित्रपट, मराठी नाटके, इंग्रजी नाटके | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[Image:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७२|१९७२]] - चालू | प्रमुख_नाटके = वासूची सासू, एक झुंज वाऱ्याशी, नातीगोती, हसवाफसवी | प्रमुख_चित्रपट = [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]]<br>[[चौकट राजा, चित्रपट|चौकट राजा]]<br>[[झपाटलेला, चित्रपट|झपाटलेला]]<br>[[रात्र आरंभ, चित्रपट|रात्र आरंभ]]<br>[[सरकारनामा (चित्रपट)|सरकारनामा]]<br>[[लगे रहो मुन्नाभाई (चित्रपट)|लगे रहो मुन्नाभाई]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = चिमणराव, झोपी गेलेला जागा झाला, श्रीयुत गंगाधर टिपरे | पुरस्कार = फिल्मफेअर पुरस्कार <br>महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार<br>राजीव गांधी पुरस्कार<br>नाट्यदर्पण,<br>म. टा. सन्मान | वडील_नाव = | आई_नाव = | पती_नाव = | पत्नी_नाव = | अपत्ये = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''दिलीप प्रभावळकर''' हे एक भारतीय मराठी आणि हिंदी चित्रपट अभिनेते आहेत. [[दशावतार (२०२५ चित्रपट)|दशावतार]] 2025 या मराठी चित्रपटामध्ये 'बाबूली मेस्त्री' यांची प्रमुख भूमिका साकारली. [[झपाटलेला]] या मराठी चित्रपटातील '[[तात्या विंचू]]' आणि [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा]] आणि [[एक डाव भुताचा]] या चित्रपटात मुख्य भूमिका बजावली. मराठी दूरचित्रवाणीमध्ये ते नेहमी 'आबा गंगाधर टिपरे ' म्हणून ओळखले जातील आणि चिमणराव -गुंड्याभाऊ यांच्या 'चिमणीव' मराठी रंगभूमीवरील, 'हसवा फसवी' आणि 'वासूची सासू' मधील त्यांच्या भूमिका फार लोकप्रिय झाल्या. प्रभावळकर यांना इ.स. २००६ च्या '[[लगे रहो मुन्ना भाई]]' चित्रपटात [[महात्मा गांधी]] यांच्या भूमिकेसाठी पुरस्कार मिळालेला आहे. तेलगू रिमेक, शंकरदादा जिंदाबादमध्ये गांधींची भूमिका त्यांनीच केली. याशिवाय, प्रभावळकर यांनी अनेक नाटके आणि लहान मुलांसाठी पुस्तके लिहिली. ==जीवन== ==उल्लेखनीय== ==कार्य== == मराठी चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भाषा !! भूमिका !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | २०२४ || [[पंचक (चित्रपट)|पंचक]] || [[मराठी]] || अनंत खोत || |- | २०२३ || [[बापल्योक]] || [[मराठी]] || || |- | २०२१ || [[झिम्मा (चित्रपट)|झिम्मा]] || [[मराठी]] || || विशेष भूमिका |- | २०१८ || [[मी शिवाजी पार्क]] || [[मराठी]] || विक्रम राजाध्यक्ष || |- | २०१७ || [[दशक्रिया (चित्रपट)|दशक्रिया]] || [[मराठी]] || पात्रेसावकार || |- | २०१६ || [[फॅमिली कट्टा]] || [[मराठी]] || मधुकर सबनिस || |- | २०१५ || [[गणवेश (चित्रपट)|गणवेश]] || [[मराठी]] || विनायकराव देशमुख || |- | २०१४ || [[विट्टीदांडू]] || [[मराठी]] || दाजी || |- | २०१४ || [[पोस्टर बॉइज]] || [[मराठी]] || जगन देशमुख (अप्पा) || |- | २०१३ || [[झपाटलेला २ (चित्रपट)|झपाटलेला २]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || आवाजाद्वारे अभिनय |- | २०१३ || [[नारबाची वाडी (चित्रपट)|नारबाची वाडी]] || [[मराठी]] || नारबा || |- | २०१२ || [[शाळा (चित्रपट)|शाळा]] || [[मराठी]] || अप्पा || |- | २०११ || [[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]] || [[मराठी]] || अण्णा कुलकर्णी || |- | २०११ || [[मोरया (चित्रपट)|मोरया]] || [[मराठी]] || कामत काका || |- | २०१० || [[झेंडा (चित्रपट)|झेंडा]] || [[मराठी]] || || |- | २००८ || [[वळू (चित्रपट)|वळू]] || [[मराठी]] || अण्णा पंडित || |- | २००६ || [[धडाम (चित्रपट)|धडाम]] || [[मराठी]] || || |- | २००५ || [[डोळे (चित्रपट)|डोळे]] || [[मराठी]] || || |- | २००४ || [[अगं बाई अरेच्चा! (चित्रपट)|अगं बाई अरेच्चा!]] || [[मराठी]] || श्रीरंग देशमुख (बाबा) || |- | २००२ || [[कृष्ण काठची माणसं]] || [[मराठी]] || || |- | २००१ || [[ध्यासपर्व]] || [[मराठी]] || || |- | १९९९ || [[रात्र आरंभ]] || [[मराठी]] || श्रीधर फडके || फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट अभिनेता पुरस्कार (मराठी) |- | १९९७ || [[सरकारनामा]] || [[मराठी]] || सांस्कृतिक मंत्री वासुदेव प्रधान || |- | १९९६ || [[कथा दोन गणपतरावांची (चित्रपट)|कथा दोन गणपतरावांची]] || [[मराठी]] || गणपतराव || |- | १९९५ || [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा (चित्रपट)]] || [[मराठी]] || नंदू || महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट अभिनेता) |- | १९९३ || [[झपाटलेला]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || |- | १९९२ || [[एक होता विदूषक]] || [[मराठी]] || मुख्यमंत्री || |- | १९८९ || [[धनुष्यबाण (चित्रपट)|धनुष्यबाण]] || [[मराठी]] || || |- | १९८७ || [[छक्के पंजे]] || [[मराठी]] || राजा बैरागी || |- | १९८२ || [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]] || [[मराठी]] || मास्तर || पदार्पण चित्रपट |} ==दिलीप प्रभावळकर यांचे इंग्रजी चित्रपट== * [[गॉड ओन्ली नोज]] == मराठी नाटके == {| class="wikitable sortable" |- ! नाटक !! भूमिका !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | [[अलबत्या गलबत्या]] || || बालनाट्य |- | [[आप्पा आणि बाप्पा]] || || |- | [[आरण्यक]] || [[विदुर]] || |- | [[एक झुंज वाऱ्याशी]] || || |- | [[एक हट्टी मुलगी]] || || |- | [[कलम ३०२]] || || |- | [[घर तिघांचं हवं]] || || |- | [[चूक भूल द्यावी घ्यावी]] || जोशी || |- | [[जावई माझा भला]] || || |- | [[नातीगोती]] || सर्वेश || |- | [[नांदा सौख्यभरे (मराठी नाटक)|नांदा सौख्यभरे]] || || |- | [[पळा पळा कोण पुढे पळें तो]] || || |- | [[पोर्ट्रेट (मराठी नाटक)|पोर्ट्रेट]] || || |- | [[बटाट्याची चाळ (एकपात्री कार्यक्रम)|बटाट्याची चाळ]] || संपूर्ण एकपात्री || पु. ल. देशपांडे यांच्या कथेवर आधारित |- | [[वाटचाल]] || || |- | [[वासूची सासू]] || वासू / सासू || दुहेरी भूमिका |- | [[विठ्ठला]] || || |- | [[संध्याछाया]] || || |- | [[सूर्याची पिल्ले]] || || |- | [[हसवाफसवी]] || सहा वेगवेगळ्या भूमिका (कृष्णराव हेडाऊ, दीप्ती प्रभावळकर-भाटवडेकर, चिमणराव, प्रिन्स विल्यम, बॉबी आणि इतर) || सर्व भूमिकांसाठी विशेष प्रसिद्धी आणि पुरस्कार |} == मराठी दूरचित्रवाणी कार्यक्रम == {| class="wikitable sortable" |- ! कार्यक्रम/मालिका !! भूमिका !! वाहिनी !! नोंदी |- | [[असंभव (मालिका)|असंभव]] || सोपान सांगवडेकर (आबा) || झी मराठी || |- | [[एका हाताची टाळी]] || || || |- | [[कथनी]] || || || |- | [[काम फत्ते]] || || || |- | [[घरकुल (दूरचित्रवाणी मालिका)|घरकुल]] || || || |- | [[घेऊन टाक]] || || || |- | [[चिमणराव (दूरचित्रवाणी मालिका)|चिमणराव]] || चिमणराव || दूरदर्शन || अत्यंत गाजलेली भूमिका |- | [[चिरंजीव (दूरचित्रवाणी मालिका)|चिरंजीव]] || || || |- | [[चूक भूल द्यावी घ्यावी (मालिका)|चूक भूल द्यावी घ्यावी]] || राजाभाऊ जोशी || झी मराठी || |- | [[झोपी गेलेला जागा झाला]] || || || |- | [[टूरटूर]] || || || |- | [[नो प्रॉब्लेम]] || || || |- | [[बेरीज वजाबाकी]] || || || |- | [[राजा राजे]] || || || |- | [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] || गंगाधर टिपरे (आबा) || झी मराठी || अत्यंत गाजलेली शीर्षक भूमिका |- | [[साळसूद]] || || || |} == हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका == {| class="wikitable sortable" |- ! मालिका !! भूमिका !! वाहिनी !! नोंदी |- | [[अपना अपना स्टाईल]] || || स्टार प्लस || |- | [[गुब्बारे (मालिका)|गुब्बारे]] || || झी टीव्ही || |- | [[छोटा मूंह और बडी बात]] || || स्टार प्लस || |- | [[नॉक नॉक कौन है]] || || दूरदर्शन || |- | [[वक्त की रफ्तार]] || || दूरदर्शन || |- | [[रिश्ते (मालिका)|रिश्ते]] || || झी टीव्ही || विविध भागात सहभाग |- | [[आहट (दूरचित्रवाणी मालिकी)|आहट]] || || सोनी टीव्ही || विशेष भाग |} ==एकपात्री== दिलीप प्रभावळकर हे [[चिमणराव ते दशावतार]] हा एकपात्री प्रयोग सादर करतात. दशावतार चित्रपट प्रदर्शित होण्याआधी हा प्रयोग ''चिमणराव ते गांधी'' या नावाने सादर होत असे. या एकपात्रीतून 'चिमणराव' या मुंबई दूरदर्शनवरील लोकप्रिय मालिकेपासून सुरू झालेला प्रभावळकरांच्या कारकिर्दीचा प्रवास दृक-श्राव्य माध्यमातून उलगडत जातो. काही दुर्मीळ दृश्यफिती, प्रत्येक व्यक्तिरेखा सादर करताना अभिनेता म्हणून करावी लागलेली तयारी, संबंधित भूमिका साकारताना घडलेल्या रंजक कथा, मोजक्या भूमिकांचे उत्स्फूर्त सादरीकरण आणि कलाकार म्हणून घडविणारे, समृद्ध करणारे अनुभव... असे प्रभावळकरांच्या व्यक्तिरेखेचे अनेक अनवट पैलू या एकपात्रीच्या निमित्ताने सामोरे येतात.. चिमणराव, चेटकीण, नाना कोंबडीवाला, 'नातीगोती' नाटकातील काटदरे, 'चौकट राजा'मधील नंदू, 'सरकारनामा'मधील अण्णा यासारख्या अनेक व्यक्तिरेखा प्रभावळकर यांनी नर्मविनोदी शैलीत उलगडतात. तसेच, त्या भूमिका साकारतानाचे किस्से अन् काही संवेदनशील आठवणी सांगत ते प्रेक्षकांना अंतर्मुख करतात. ==दिलीप प्रभावळकर लिखित पुस्तके== * [[अनुदिनी]] * [[अवतीभवती]] * [[आवाज दिलीप प्रभावळकरांचा]] * [[एका खेळियाने]] * [[कागदी बाण]] * [[गुगली]] * [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] * [[झूम]] * [[दिलीप प्रभावळकरांच्या एकांकिका]], भाग १ (ॲक्सिडेंट; फक्त स्त्रियांसाठी; फॅमिली रूम; हॅलो.. हॅलो), भाग २ (चूक-भूल द्यावी घ्यावी; जेथे जाते, तेथे--; सामना), भाग ३.( समोरासमोर; ते आणि त्या; दात दाखवून अवलक्षण). * [[नवी गुगली]] * [[बोक्या सातबंडे]] भाग १ ते १० * [[हसगत]] * [[हसवा फसवी]] (हे नाट्य आता पुष्कर श्रोत्री, सतीश जोशी व योगिनी पोफळे सादर करतात. २००वा प्रयोग १०-७-२०१६ला झाला) * [[हाउज दॅट!]] ==एकांकिका स्पर्धा== दिलीप प्रभावळकर यांच्या नावाच्या एकांकिका स्पर्धा आहेत. त्या पहिल्यांदा १०-१२ फेब्रुवारी २०११ या काळात मुंबईत झाल्या. ==पुरस्कार== * आशियाई चित्रपट महोत्सवाचा जीवनगौरव पुरस्कार (३०-१-२०१८) * गंधार पुरस्कार (१५-११-२०१८) * गांधींच्या भूमिकेसाठी राष्ट्रीय पारितोषिक * नटवर्य [[मामा पेंडसे]] पुरस्कार * नटसम्राट गणपतराव भागवत पुरस्कार * पुलोत्सवातर्फे देण्यात आलेला पुलं स्मृती सन्मान (२०१५) * महाराष्ट्र सरकारचा पुरस्कार *[[साहित्य अकादमी]]<nowiki/>चा 'बाल साहित्य' पुरस्कार. ('बोक्या सातबंडे' या पुस्तक-मालिकेसाठी)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://sahitya-akademi.gov.in/awards/bal%20sahitya%20samman_suchi_h.jsp|title=..:: साहित्‍य अकादेमी - बाल साहित्‍य पुरस्‍कार ::..|संकेतस्थळ=sahitya-akademi.gov.in|ॲक्सेसदिनांक=2019-08-04}}</ref> *[[शाहू मोडक]] पुरस्कर (२०१८) * संगीत नाटक अकादमीचा राष्ट्रीय पुरस्कार * सर्वोत्कृष्ट उगवता कलावंत पुरस्कार (प्रेमकहाणीसाठी) (१९७२) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.misalpav.com/node/19839|title=दिलीप प्रभावळकरांचा ! &#124; मिसळपाव|website=www.misalpav.com}}</ref> ==संदर्भ== * [http://www.dilipprabhavalkar.com/ दिलीप प्रभावळाकरांचे संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070129010431/http://www.dilipprabhavalkar.com/ |date=2007-01-29 }} * [http://www.marathinayak.com/ मराठी नायक डॉट कॉम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219041303/http://marathinayak.com/ |date=2007-02-19 }} ==बाह्य दुवे== {{मराठी साहित्यिक}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी लेखक|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म]] [[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] https://www.timeoutmumbai.net/film/features/interview-dilip-prabhavalkar{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} deas7haws2im234yzogdc8osgqzs6kp 2723038 2723037 2026-10-19T05:16:43Z अभय नातू 206 /* हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका */ 2723038 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = दिलीप प्रभावळकर | चित्र = Dilip Prabhavalkar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = दिलीप प्रभावळकर २०१५ मध्ये | पूर्ण_नाव = | जन्म_दिनांक = [[४ ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४४]] | जन्म_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = मराठी चित्रपट, हिंदी चित्रपट, मराठी नाटके, इंग्रजी नाटके | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[Image:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७२|१९७२]] - चालू | प्रमुख_नाटके = वासूची सासू, एक झुंज वाऱ्याशी, नातीगोती, हसवाफसवी | प्रमुख_चित्रपट = [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]]<br>[[चौकट राजा, चित्रपट|चौकट राजा]]<br>[[झपाटलेला, चित्रपट|झपाटलेला]]<br>[[रात्र आरंभ, चित्रपट|रात्र आरंभ]]<br>[[सरकारनामा (चित्रपट)|सरकारनामा]]<br>[[लगे रहो मुन्नाभाई (चित्रपट)|लगे रहो मुन्नाभाई]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = चिमणराव, झोपी गेलेला जागा झाला, श्रीयुत गंगाधर टिपरे | पुरस्कार = फिल्मफेअर पुरस्कार <br>महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार<br>राजीव गांधी पुरस्कार<br>नाट्यदर्पण,<br>म. टा. सन्मान | वडील_नाव = | आई_नाव = | पती_नाव = | पत्नी_नाव = | अपत्ये = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''दिलीप प्रभावळकर''' हे एक भारतीय मराठी आणि हिंदी चित्रपट अभिनेते आहेत. [[दशावतार (२०२५ चित्रपट)|दशावतार]] 2025 या मराठी चित्रपटामध्ये 'बाबूली मेस्त्री' यांची प्रमुख भूमिका साकारली. [[झपाटलेला]] या मराठी चित्रपटातील '[[तात्या विंचू]]' आणि [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा]] आणि [[एक डाव भुताचा]] या चित्रपटात मुख्य भूमिका बजावली. मराठी दूरचित्रवाणीमध्ये ते नेहमी 'आबा गंगाधर टिपरे ' म्हणून ओळखले जातील आणि चिमणराव -गुंड्याभाऊ यांच्या 'चिमणीव' मराठी रंगभूमीवरील, 'हसवा फसवी' आणि 'वासूची सासू' मधील त्यांच्या भूमिका फार लोकप्रिय झाल्या. प्रभावळकर यांना इ.स. २००६ च्या '[[लगे रहो मुन्ना भाई]]' चित्रपटात [[महात्मा गांधी]] यांच्या भूमिकेसाठी पुरस्कार मिळालेला आहे. तेलगू रिमेक, शंकरदादा जिंदाबादमध्ये गांधींची भूमिका त्यांनीच केली. याशिवाय, प्रभावळकर यांनी अनेक नाटके आणि लहान मुलांसाठी पुस्तके लिहिली. ==जीवन== ==उल्लेखनीय== ==कार्य== == मराठी चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भाषा !! भूमिका !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | २०२४ || [[पंचक (चित्रपट)|पंचक]] || [[मराठी]] || अनंत खोत || |- | २०२३ || [[बापल्योक]] || [[मराठी]] || || |- | २०२१ || [[झिम्मा (चित्रपट)|झिम्मा]] || [[मराठी]] || || विशेष भूमिका |- | २०१८ || [[मी शिवाजी पार्क]] || [[मराठी]] || विक्रम राजाध्यक्ष || |- | २०१७ || [[दशक्रिया (चित्रपट)|दशक्रिया]] || [[मराठी]] || पात्रेसावकार || |- | २०१६ || [[फॅमिली कट्टा]] || [[मराठी]] || मधुकर सबनिस || |- | २०१५ || [[गणवेश (चित्रपट)|गणवेश]] || [[मराठी]] || विनायकराव देशमुख || |- | २०१४ || [[विट्टीदांडू]] || [[मराठी]] || दाजी || |- | २०१४ || [[पोस्टर बॉइज]] || [[मराठी]] || जगन देशमुख (अप्पा) || |- | २०१३ || [[झपाटलेला २ (चित्रपट)|झपाटलेला २]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || आवाजाद्वारे अभिनय |- | २०१३ || [[नारबाची वाडी (चित्रपट)|नारबाची वाडी]] || [[मराठी]] || नारबा || |- | २०१२ || [[शाळा (चित्रपट)|शाळा]] || [[मराठी]] || अप्पा || |- | २०११ || [[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]] || [[मराठी]] || अण्णा कुलकर्णी || |- | २०११ || [[मोरया (चित्रपट)|मोरया]] || [[मराठी]] || कामत काका || |- | २०१० || [[झेंडा (चित्रपट)|झेंडा]] || [[मराठी]] || || |- | २००८ || [[वळू (चित्रपट)|वळू]] || [[मराठी]] || अण्णा पंडित || |- | २००६ || [[धडाम (चित्रपट)|धडाम]] || [[मराठी]] || || |- | २००५ || [[डोळे (चित्रपट)|डोळे]] || [[मराठी]] || || |- | २००४ || [[अगं बाई अरेच्चा! (चित्रपट)|अगं बाई अरेच्चा!]] || [[मराठी]] || श्रीरंग देशमुख (बाबा) || |- | २००२ || [[कृष्ण काठची माणसं]] || [[मराठी]] || || |- | २००१ || [[ध्यासपर्व]] || [[मराठी]] || || |- | १९९९ || [[रात्र आरंभ]] || [[मराठी]] || श्रीधर फडके || फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट अभिनेता पुरस्कार (मराठी) |- | १९९७ || [[सरकारनामा]] || [[मराठी]] || सांस्कृतिक मंत्री वासुदेव प्रधान || |- | १९९६ || [[कथा दोन गणपतरावांची (चित्रपट)|कथा दोन गणपतरावांची]] || [[मराठी]] || गणपतराव || |- | १९९५ || [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा (चित्रपट)]] || [[मराठी]] || नंदू || महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट अभिनेता) |- | १९९३ || [[झपाटलेला]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || |- | १९९२ || [[एक होता विदूषक]] || [[मराठी]] || मुख्यमंत्री || |- | १९८९ || [[धनुष्यबाण (चित्रपट)|धनुष्यबाण]] || [[मराठी]] || || |- | १९८७ || [[छक्के पंजे]] || [[मराठी]] || राजा बैरागी || |- | १९८२ || [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]] || [[मराठी]] || मास्तर || पदार्पण चित्रपट |} ==दिलीप प्रभावळकर यांचे इंग्रजी चित्रपट== * [[गॉड ओन्ली नोज]] == मराठी नाटके == {| class="wikitable sortable" |- ! नाटक !! भूमिका !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | [[अलबत्या गलबत्या]] || || बालनाट्य |- | [[आप्पा आणि बाप्पा]] || || |- | [[आरण्यक]] || [[विदुर]] || |- | [[एक झुंज वाऱ्याशी]] || || |- | [[एक हट्टी मुलगी]] || || |- | [[कलम ३०२]] || || |- | [[घर तिघांचं हवं]] || || |- | [[चूक भूल द्यावी घ्यावी]] || जोशी || |- | [[जावई माझा भला]] || || |- | [[नातीगोती]] || सर्वेश || |- | [[नांदा सौख्यभरे (मराठी नाटक)|नांदा सौख्यभरे]] || || |- | [[पळा पळा कोण पुढे पळें तो]] || || |- | [[पोर्ट्रेट (मराठी नाटक)|पोर्ट्रेट]] || || |- | [[बटाट्याची चाळ (एकपात्री कार्यक्रम)|बटाट्याची चाळ]] || संपूर्ण एकपात्री || पु. ल. देशपांडे यांच्या कथेवर आधारित |- | [[वाटचाल]] || || |- | [[वासूची सासू]] || वासू / सासू || दुहेरी भूमिका |- | [[विठ्ठला]] || || |- | [[संध्याछाया]] || || |- | [[सूर्याची पिल्ले]] || || |- | [[हसवाफसवी]] || सहा वेगवेगळ्या भूमिका (कृष्णराव हेडाऊ, दीप्ती प्रभावळकर-भाटवडेकर, चिमणराव, प्रिन्स विल्यम, बॉबी आणि इतर) || सर्व भूमिकांसाठी विशेष प्रसिद्धी आणि पुरस्कार |} == मराठी दूरचित्रवाणी कार्यक्रम == {| class="wikitable sortable" |- ! कार्यक्रम/मालिका !! भूमिका !! वाहिनी !! नोंदी |- | [[असंभव (मालिका)|असंभव]] || सोपान सांगवडेकर (आबा) || झी मराठी || |- | [[एका हाताची टाळी]] || || || |- | [[कथनी]] || || || |- | [[काम फत्ते]] || || || |- | [[घरकुल (दूरचित्रवाणी मालिका)|घरकुल]] || || || |- | [[घेऊन टाक]] || || || |- | [[चिमणराव (दूरचित्रवाणी मालिका)|चिमणराव]] || चिमणराव || दूरदर्शन || अत्यंत गाजलेली भूमिका |- | [[चिरंजीव (दूरचित्रवाणी मालिका)|चिरंजीव]] || || || |- | [[चूक भूल द्यावी घ्यावी (मालिका)|चूक भूल द्यावी घ्यावी]] || राजाभाऊ जोशी || झी मराठी || |- | [[झोपी गेलेला जागा झाला]] || || || |- | [[टूरटूर]] || || || |- | [[नो प्रॉब्लेम]] || || || |- | [[बेरीज वजाबाकी]] || || || |- | [[राजा राजे]] || || || |- | [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] || गंगाधर टिपरे (आबा) || झी मराठी || अत्यंत गाजलेली शीर्षक भूमिका |- | [[साळसूद]] || || || |} == हिंदी चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भूमिका !! नोंदी / संदर्भ |- | [[इ.स. १९९५|१९९५]] || [[बेकाबू]] || || <ref>{{Cite web |title=Bekabu (1995) Cast and Crew |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/bekabu/cast/ |website=Bollywood Hungama |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २००२|२००२]] || [[एनकाउंटर: द किलिंग]] || पोनप्पा || <ref>{{Cite web |title=Encounter: The Killing |url=https://www.imdb.com/title/tt0340103/ |website=IMDb |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २००३|२००३]] || [[चुपके से]] || मेहेरबान व्होरा || <ref>{{Cite web |title=Chupke Se (2003) |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/chupke-se/ |website=Bollywood Hungama |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २००५|२००५]] || [[पहेली]] || कंवरजी || <ref>{{Cite web |title=Paheli Cast & Crew |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/paheli/cast/ |website=Bollywood Hungama |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २००६|२००६]] || [[लगे रहो मुन्ना भाई]] || [[महात्मा गांधी]] || राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता)<ref>{{Cite web |title=54th National Film Awards |url=https://pib.gov.in/ |website=Press Information Bureau |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २००८|२००८]] || [[सरकार राज]] || कांत कीर्तिकर (रावसाहेब) || <ref>{{Cite web |title=Sarkar Raj Cast & Crew |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/sarkar-raj/cast/ |website=Bollywood Hungama |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २००८|२००८]] || [[सी कंपनी]] || पुरूषोत्तम जोशी || <ref>{{Cite web |title=C Kkompany Cast |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/c-kkompany/cast/ |website=Bollywood Hungama |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २०१२|२०१२]] || [[शाळा (चित्रपट)|शाळा]] || अप्पा || हिंदी व मराठी द्विभाषिक चित्रपट <ref>{{Cite web |title=Shala Movie Details |url=https://www.imdb.com/title/tt2188899/ |website=IMDb |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २०१६|२०१६]] || [[दशक्रिया (चित्रपट)|दशक्रिया]] || पात्रेसावकार || हिंदी व मराठीमध्ये प्रदर्शित <ref>{{Cite web |title=Dashakriya Movie |url=https://www.timesofindia.com/ |website=The Times of India |access-date=18 October 2026}}</ref> |} == हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका == {| class="wikitable sortable" |- ! मालिका !! भूमिका !! वाहिनी !! नोंदी |- | [[अपना अपना स्टाईल]] || || स्टार प्लस || |- | [[गुब्बारे (मालिका)|गुब्बारे]] || || झी टीव्ही || |- | [[छोटा मूंह और बडी बात]] || || स्टार प्लस || |- | [[नॉक नॉक कौन है]] || || दूरदर्शन || |- | [[वक्त की रफ्तार]] || || दूरदर्शन || |- | [[रिश्ते (मालिका)|रिश्ते]] || || झी टीव्ही || विविध भागात सहभाग |- | [[आहट (दूरचित्रवाणी मालिकी)|आहट]] || || सोनी टीव्ही || विशेष भाग |} ==एकपात्री== दिलीप प्रभावळकर हे [[चिमणराव ते दशावतार]] हा एकपात्री प्रयोग सादर करतात. दशावतार चित्रपट प्रदर्शित होण्याआधी हा प्रयोग ''चिमणराव ते गांधी'' या नावाने सादर होत असे. या एकपात्रीतून 'चिमणराव' या मुंबई दूरदर्शनवरील लोकप्रिय मालिकेपासून सुरू झालेला प्रभावळकरांच्या कारकिर्दीचा प्रवास दृक-श्राव्य माध्यमातून उलगडत जातो. काही दुर्मीळ दृश्यफिती, प्रत्येक व्यक्तिरेखा सादर करताना अभिनेता म्हणून करावी लागलेली तयारी, संबंधित भूमिका साकारताना घडलेल्या रंजक कथा, मोजक्या भूमिकांचे उत्स्फूर्त सादरीकरण आणि कलाकार म्हणून घडविणारे, समृद्ध करणारे अनुभव... असे प्रभावळकरांच्या व्यक्तिरेखेचे अनेक अनवट पैलू या एकपात्रीच्या निमित्ताने सामोरे येतात.. चिमणराव, चेटकीण, नाना कोंबडीवाला, 'नातीगोती' नाटकातील काटदरे, 'चौकट राजा'मधील नंदू, 'सरकारनामा'मधील अण्णा यासारख्या अनेक व्यक्तिरेखा प्रभावळकर यांनी नर्मविनोदी शैलीत उलगडतात. तसेच, त्या भूमिका साकारतानाचे किस्से अन् काही संवेदनशील आठवणी सांगत ते प्रेक्षकांना अंतर्मुख करतात. ==दिलीप प्रभावळकर लिखित पुस्तके== * [[अनुदिनी]] * [[अवतीभवती]] * [[आवाज दिलीप प्रभावळकरांचा]] * [[एका खेळियाने]] * [[कागदी बाण]] * [[गुगली]] * [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] * [[झूम]] * [[दिलीप प्रभावळकरांच्या एकांकिका]], भाग १ (ॲक्सिडेंट; फक्त स्त्रियांसाठी; फॅमिली रूम; हॅलो.. हॅलो), भाग २ (चूक-भूल द्यावी घ्यावी; जेथे जाते, तेथे--; सामना), भाग ३.( समोरासमोर; ते आणि त्या; दात दाखवून अवलक्षण). * [[नवी गुगली]] * [[बोक्या सातबंडे]] भाग १ ते १० * [[हसगत]] * [[हसवा फसवी]] (हे नाट्य आता पुष्कर श्रोत्री, सतीश जोशी व योगिनी पोफळे सादर करतात. २००वा प्रयोग १०-७-२०१६ला झाला) * [[हाउज दॅट!]] ==एकांकिका स्पर्धा== दिलीप प्रभावळकर यांच्या नावाच्या एकांकिका स्पर्धा आहेत. त्या पहिल्यांदा १०-१२ फेब्रुवारी २०११ या काळात मुंबईत झाल्या. ==पुरस्कार== * आशियाई चित्रपट महोत्सवाचा जीवनगौरव पुरस्कार (३०-१-२०१८) * गंधार पुरस्कार (१५-११-२०१८) * गांधींच्या भूमिकेसाठी राष्ट्रीय पारितोषिक * नटवर्य [[मामा पेंडसे]] पुरस्कार * नटसम्राट गणपतराव भागवत पुरस्कार * पुलोत्सवातर्फे देण्यात आलेला पुलं स्मृती सन्मान (२०१५) * महाराष्ट्र सरकारचा पुरस्कार *[[साहित्य अकादमी]]<nowiki/>चा 'बाल साहित्य' पुरस्कार. ('बोक्या सातबंडे' या पुस्तक-मालिकेसाठी)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://sahitya-akademi.gov.in/awards/bal%20sahitya%20samman_suchi_h.jsp|title=..:: साहित्‍य अकादेमी - बाल साहित्‍य पुरस्‍कार ::..|संकेतस्थळ=sahitya-akademi.gov.in|ॲक्सेसदिनांक=2019-08-04}}</ref> *[[शाहू मोडक]] पुरस्कर (२०१८) * संगीत नाटक अकादमीचा राष्ट्रीय पुरस्कार * सर्वोत्कृष्ट उगवता कलावंत पुरस्कार (प्रेमकहाणीसाठी) (१९७२) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.misalpav.com/node/19839|title=दिलीप प्रभावळकरांचा ! &#124; मिसळपाव|website=www.misalpav.com}}</ref> ==संदर्भ== * [http://www.dilipprabhavalkar.com/ दिलीप प्रभावळाकरांचे संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070129010431/http://www.dilipprabhavalkar.com/ |date=2007-01-29 }} * [http://www.marathinayak.com/ मराठी नायक डॉट कॉम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219041303/http://marathinayak.com/ |date=2007-02-19 }} ==बाह्य दुवे== {{मराठी साहित्यिक}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी लेखक|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म]] [[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] https://www.timeoutmumbai.net/film/features/interview-dilip-prabhavalkar{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 819py8jj62ujsdnorgk5hy56ghviq78 2723039 2723038 2026-10-19T05:23:36Z अभय नातू 206 /* दिलीप प्रभावळकर लिखित पुस्तके */ 2723039 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{माहितीचौकट अभिनेता | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = दिलीप प्रभावळकर | चित्र = Dilip Prabhavalkar.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = दिलीप प्रभावळकर २०१५ मध्ये | पूर्ण_नाव = | जन्म_दिनांक = [[४ ऑगस्ट]] [[इ.स. १९४४]] | जन्म_स्थान = | इतर_नावे = | कार्यक्षेत्र = मराठी चित्रपट, हिंदी चित्रपट, मराठी नाटके, इंग्रजी नाटके | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[Image:Flag of India.svg|18px]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]] | कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९७२|१९७२]] - चालू | प्रमुख_नाटके = वासूची सासू, एक झुंज वाऱ्याशी, नातीगोती, हसवाफसवी | प्रमुख_चित्रपट = [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]]<br>[[चौकट राजा, चित्रपट|चौकट राजा]]<br>[[झपाटलेला, चित्रपट|झपाटलेला]]<br>[[रात्र आरंभ, चित्रपट|रात्र आरंभ]]<br>[[सरकारनामा (चित्रपट)|सरकारनामा]]<br>[[लगे रहो मुन्नाभाई (चित्रपट)|लगे रहो मुन्नाभाई]] | प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = चिमणराव, झोपी गेलेला जागा झाला, श्रीयुत गंगाधर टिपरे | पुरस्कार = फिल्मफेअर पुरस्कार <br>महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार<br>राजीव गांधी पुरस्कार<br>नाट्यदर्पण,<br>म. टा. सन्मान | वडील_नाव = | आई_नाव = | पती_नाव = | पत्नी_नाव = | अपत्ये = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = }} '''दिलीप प्रभावळकर''' हे एक भारतीय मराठी आणि हिंदी चित्रपट अभिनेते आहेत. [[दशावतार (२०२५ चित्रपट)|दशावतार]] 2025 या मराठी चित्रपटामध्ये 'बाबूली मेस्त्री' यांची प्रमुख भूमिका साकारली. [[झपाटलेला]] या मराठी चित्रपटातील '[[तात्या विंचू]]' आणि [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा]] आणि [[एक डाव भुताचा]] या चित्रपटात मुख्य भूमिका बजावली. मराठी दूरचित्रवाणीमध्ये ते नेहमी 'आबा गंगाधर टिपरे ' म्हणून ओळखले जातील आणि चिमणराव -गुंड्याभाऊ यांच्या 'चिमणीव' मराठी रंगभूमीवरील, 'हसवा फसवी' आणि 'वासूची सासू' मधील त्यांच्या भूमिका फार लोकप्रिय झाल्या. प्रभावळकर यांना इ.स. २००६ च्या '[[लगे रहो मुन्ना भाई]]' चित्रपटात [[महात्मा गांधी]] यांच्या भूमिकेसाठी पुरस्कार मिळालेला आहे. तेलगू रिमेक, शंकरदादा जिंदाबादमध्ये गांधींची भूमिका त्यांनीच केली. याशिवाय, प्रभावळकर यांनी अनेक नाटके आणि लहान मुलांसाठी पुस्तके लिहिली. ==जीवन== ==उल्लेखनीय== ==कार्य== == मराठी चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भाषा !! भूमिका !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | २०२४ || [[पंचक (चित्रपट)|पंचक]] || [[मराठी]] || अनंत खोत || |- | २०२३ || [[बापल्योक]] || [[मराठी]] || || |- | २०२१ || [[झिम्मा (चित्रपट)|झिम्मा]] || [[मराठी]] || || विशेष भूमिका |- | २०१८ || [[मी शिवाजी पार्क]] || [[मराठी]] || विक्रम राजाध्यक्ष || |- | २०१७ || [[दशक्रिया (चित्रपट)|दशक्रिया]] || [[मराठी]] || पात्रेसावकार || |- | २०१६ || [[फॅमिली कट्टा]] || [[मराठी]] || मधुकर सबनिस || |- | २०१५ || [[गणवेश (चित्रपट)|गणवेश]] || [[मराठी]] || विनायकराव देशमुख || |- | २०१४ || [[विट्टीदांडू]] || [[मराठी]] || दाजी || |- | २०१४ || [[पोस्टर बॉइज]] || [[मराठी]] || जगन देशमुख (अप्पा) || |- | २०१३ || [[झपाटलेला २ (चित्रपट)|झपाटलेला २]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || आवाजाद्वारे अभिनय |- | २०१३ || [[नारबाची वाडी (चित्रपट)|नारबाची वाडी]] || [[मराठी]] || नारबा || |- | २०१२ || [[शाळा (चित्रपट)|शाळा]] || [[मराठी]] || अप्पा || |- | २०११ || [[देऊळ (चित्रपट)|देऊळ]] || [[मराठी]] || अण्णा कुलकर्णी || |- | २०११ || [[मोरया (चित्रपट)|मोरया]] || [[मराठी]] || कामत काका || |- | २०१० || [[झेंडा (चित्रपट)|झेंडा]] || [[मराठी]] || || |- | २००८ || [[वळू (चित्रपट)|वळू]] || [[मराठी]] || अण्णा पंडित || |- | २००६ || [[धडाम (चित्रपट)|धडाम]] || [[मराठी]] || || |- | २००५ || [[डोळे (चित्रपट)|डोळे]] || [[मराठी]] || || |- | २००४ || [[अगं बाई अरेच्चा! (चित्रपट)|अगं बाई अरेच्चा!]] || [[मराठी]] || श्रीरंग देशमुख (बाबा) || |- | २००२ || [[कृष्ण काठची माणसं]] || [[मराठी]] || || |- | २००१ || [[ध्यासपर्व]] || [[मराठी]] || || |- | १९९९ || [[रात्र आरंभ]] || [[मराठी]] || श्रीधर फडके || फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट अभिनेता पुरस्कार (मराठी) |- | १९९७ || [[सरकारनामा]] || [[मराठी]] || सांस्कृतिक मंत्री वासुदेव प्रधान || |- | १९९६ || [[कथा दोन गणपतरावांची (चित्रपट)|कथा दोन गणपतरावांची]] || [[मराठी]] || गणपतराव || |- | १९९५ || [[चौकट राजा (चित्रपट)|चौकट राजा (चित्रपट)]] || [[मराठी]] || नंदू || महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट अभिनेता) |- | १९९३ || [[झपाटलेला]] || [[मराठी]] || तात्याविंचू || |- | १९९२ || [[एक होता विदूषक]] || [[मराठी]] || मुख्यमंत्री || |- | १९८९ || [[धनुष्यबाण (चित्रपट)|धनुष्यबाण]] || [[मराठी]] || || |- | १९८७ || [[छक्के पंजे]] || [[मराठी]] || राजा बैरागी || |- | १९८२ || [[एक डाव भुताचा (चित्रपट)|एक डाव भुताचा]] || [[मराठी]] || मास्तर || पदार्पण चित्रपट |} ==दिलीप प्रभावळकर यांचे इंग्रजी चित्रपट== * [[गॉड ओन्ली नोज]] == मराठी नाटके == {| class="wikitable sortable" |- ! नाटक !! भूमिका !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | [[अलबत्या गलबत्या]] || || बालनाट्य |- | [[आप्पा आणि बाप्पा]] || || |- | [[आरण्यक]] || [[विदुर]] || |- | [[एक झुंज वाऱ्याशी]] || || |- | [[एक हट्टी मुलगी]] || || |- | [[कलम ३०२]] || || |- | [[घर तिघांचं हवं]] || || |- | [[चूक भूल द्यावी घ्यावी]] || जोशी || |- | [[जावई माझा भला]] || || |- | [[नातीगोती]] || सर्वेश || |- | [[नांदा सौख्यभरे (मराठी नाटक)|नांदा सौख्यभरे]] || || |- | [[पळा पळा कोण पुढे पळें तो]] || || |- | [[पोर्ट्रेट (मराठी नाटक)|पोर्ट्रेट]] || || |- | [[बटाट्याची चाळ (एकपात्री कार्यक्रम)|बटाट्याची चाळ]] || संपूर्ण एकपात्री || पु. ल. देशपांडे यांच्या कथेवर आधारित |- | [[वाटचाल]] || || |- | [[वासूची सासू]] || वासू / सासू || दुहेरी भूमिका |- | [[विठ्ठला]] || || |- | [[संध्याछाया]] || || |- | [[सूर्याची पिल्ले]] || || |- | [[हसवाफसवी]] || सहा वेगवेगळ्या भूमिका (कृष्णराव हेडाऊ, दीप्ती प्रभावळकर-भाटवडेकर, चिमणराव, प्रिन्स विल्यम, बॉबी आणि इतर) || सर्व भूमिकांसाठी विशेष प्रसिद्धी आणि पुरस्कार |} == मराठी दूरचित्रवाणी कार्यक्रम == {| class="wikitable sortable" |- ! कार्यक्रम/मालिका !! भूमिका !! वाहिनी !! नोंदी |- | [[असंभव (मालिका)|असंभव]] || सोपान सांगवडेकर (आबा) || झी मराठी || |- | [[एका हाताची टाळी]] || || || |- | [[कथनी]] || || || |- | [[काम फत्ते]] || || || |- | [[घरकुल (दूरचित्रवाणी मालिका)|घरकुल]] || || || |- | [[घेऊन टाक]] || || || |- | [[चिमणराव (दूरचित्रवाणी मालिका)|चिमणराव]] || चिमणराव || दूरदर्शन || अत्यंत गाजलेली भूमिका |- | [[चिरंजीव (दूरचित्रवाणी मालिका)|चिरंजीव]] || || || |- | [[चूक भूल द्यावी घ्यावी (मालिका)|चूक भूल द्यावी घ्यावी]] || राजाभाऊ जोशी || झी मराठी || |- | [[झोपी गेलेला जागा झाला]] || || || |- | [[टूरटूर]] || || || |- | [[नो प्रॉब्लेम]] || || || |- | [[बेरीज वजाबाकी]] || || || |- | [[राजा राजे]] || || || |- | [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] || गंगाधर टिपरे (आबा) || झी मराठी || अत्यंत गाजलेली शीर्षक भूमिका |- | [[साळसूद]] || || || |} == हिंदी चित्रपट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! भूमिका !! नोंदी / संदर्भ |- | [[इ.स. १९९५|१९९५]] || [[बेकाबू]] || || <ref>{{Cite web |title=Bekabu (1995) Cast and Crew |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/bekabu/cast/ |website=Bollywood Hungama |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २००२|२००२]] || [[एनकाउंटर: द किलिंग]] || पोनप्पा || <ref>{{Cite web |title=Encounter: The Killing |url=https://www.imdb.com/title/tt0340103/ |website=IMDb |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २००३|२००३]] || [[चुपके से]] || मेहेरबान व्होरा || <ref>{{Cite web |title=Chupke Se (2003) |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/chupke-se/ |website=Bollywood Hungama |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २००५|२००५]] || [[पहेली]] || कंवरजी || <ref>{{Cite web |title=Paheli Cast & Crew |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/paheli/cast/ |website=Bollywood Hungama |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २००६|२००६]] || [[लगे रहो मुन्ना भाई]] || [[महात्मा गांधी]] || राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता)<ref>{{Cite web |title=54th National Film Awards |url=https://pib.gov.in/ |website=Press Information Bureau |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २००८|२००८]] || [[सरकार राज]] || कांत कीर्तिकर (रावसाहेब) || <ref>{{Cite web |title=Sarkar Raj Cast & Crew |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/sarkar-raj/cast/ |website=Bollywood Hungama |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २००८|२००८]] || [[सी कंपनी]] || पुरूषोत्तम जोशी || <ref>{{Cite web |title=C Kkompany Cast |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/c-kkompany/cast/ |website=Bollywood Hungama |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २०१२|२०१२]] || [[शाळा (चित्रपट)|शाळा]] || अप्पा || हिंदी व मराठी द्विभाषिक चित्रपट <ref>{{Cite web |title=Shala Movie Details |url=https://www.imdb.com/title/tt2188899/ |website=IMDb |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | [[इ.स. २०१६|२०१६]] || [[दशक्रिया (चित्रपट)|दशक्रिया]] || पात्रेसावकार || हिंदी व मराठीमध्ये प्रदर्शित <ref>{{Cite web |title=Dashakriya Movie |url=https://www.timesofindia.com/ |website=The Times of India |access-date=18 October 2026}}</ref> |} == हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका == {| class="wikitable sortable" |- ! मालिका !! भूमिका !! वाहिनी !! नोंदी |- | [[अपना अपना स्टाईल]] || || स्टार प्लस || |- | [[गुब्बारे (मालिका)|गुब्बारे]] || || झी टीव्ही || |- | [[छोटा मूंह और बडी बात]] || || स्टार प्लस || |- | [[नॉक नॉक कौन है]] || || दूरदर्शन || |- | [[वक्त की रफ्तार]] || || दूरदर्शन || |- | [[रिश्ते (मालिका)|रिश्ते]] || || झी टीव्ही || विविध भागात सहभाग |- | [[आहट (दूरचित्रवाणी मालिकी)|आहट]] || || सोनी टीव्ही || विशेष भाग |} ==एकपात्री== दिलीप प्रभावळकर हे [[चिमणराव ते दशावतार]] हा एकपात्री प्रयोग सादर करतात. दशावतार चित्रपट प्रदर्शित होण्याआधी हा प्रयोग ''चिमणराव ते गांधी'' या नावाने सादर होत असे. या एकपात्रीतून 'चिमणराव' या मुंबई दूरदर्शनवरील लोकप्रिय मालिकेपासून सुरू झालेला प्रभावळकरांच्या कारकिर्दीचा प्रवास दृक-श्राव्य माध्यमातून उलगडत जातो. काही दुर्मीळ दृश्यफिती, प्रत्येक व्यक्तिरेखा सादर करताना अभिनेता म्हणून करावी लागलेली तयारी, संबंधित भूमिका साकारताना घडलेल्या रंजक कथा, मोजक्या भूमिकांचे उत्स्फूर्त सादरीकरण आणि कलाकार म्हणून घडविणारे, समृद्ध करणारे अनुभव... असे प्रभावळकरांच्या व्यक्तिरेखेचे अनेक अनवट पैलू या एकपात्रीच्या निमित्ताने सामोरे येतात.. चिमणराव, चेटकीण, नाना कोंबडीवाला, 'नातीगोती' नाटकातील काटदरे, 'चौकट राजा'मधील नंदू, 'सरकारनामा'मधील अण्णा यासारख्या अनेक व्यक्तिरेखा प्रभावळकर यांनी नर्मविनोदी शैलीत उलगडतात. तसेच, त्या भूमिका साकारतानाचे किस्से अन् काही संवेदनशील आठवणी सांगत ते प्रेक्षकांना अंतर्मुख करतात. == प्रभावळकर लिखित पुस्तके == {| class="wikitable sortable" |- ! पुस्तक !! प्रकार !! प्रकाशनाचे वर्ष !! नोंदी आणि विशेष पुरस्कार |- | [[अनुदिनी]] || [[ललित लेख]] || [[इ.स. २००९|२००९]] || |- | [[अवतीभवती]] || [[ललित लेख]] || [[इ.स. २००७|२००७]] || |- | [[आवाज दिलीप प्रभावळकरांचा]] || [[ध्वनिमुद्रण]] / [[कथालेखन]] || || विविध विनोदी कथांचे संकलन |- | [[एका खेळियाने]] || [[आत्मचरित्र]] / [[ललित]] || [[इ.स. २००८|२००८]] || प्रभावळकर यांच्या अभिनय प्रवासावर आधारित |- | [[कागदी बाण]] || [[विनोदी लेख संग्रह]] || [[इ.स. १९९१|१९९१]] || |- | [[गुगली]] || [[विनोदी कथासंग्रह]] || [[इ.स. १९९६|१९९६]] || |- | [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] || [[नाटक]] || [[इ.स. १९८९|१९८९]] || |- | [[झूम]] || [[विनोदी कथासंग्रह]] || [[इ.स. २००५|२००५]] || |- | [[दिलीप प्रभावळकरांच्या एकांकिका]] || [[एकांकिकासंग्रह]] || [[इ.स. २००३|२००३]] || भाग १ (ॲक्सिडेंट, फक्त स्त्रियांसाठी, फॅमिली रूम, हॅलो.. हॅलो); भाग २ (चूक-भूल द्यावी घ्यावी, जेथे जाते तेथे--, सामना); भाग ३ (समोरासमोर, ते आणि त्या, दात दाखवून अवलक्षण) |- | [[नवी गुगली]] || [[विनोदी कथासंग्रह]] || [[इ.स. २००२|२००२]] || |- | [[बोक्या सातबंडे]] (भाग १ ते १०) || [[बालसाहित्य]] || [[इ.स. १९९१|१९९१]] पासून || अत्यंत लोकप्रिय बालसाहित्य मालिका; यावर मालिका व चित्रपटही निर्माण झाले |- | [[हसगत]] || [[विनोदी लेख संग्रह]] || [[इ.स. २००१|२००१]] || |- | [[हसवाफसवी (नाटक)|हसवाफसवी]] || [[नाटक]] || [[इ.स. १९९५|१९९५]] || सहा वेगवेगळ्या भूमिका असलेले गाजलेले नाटक; नंतर हे नाटक [[पुष्कर श्रोत्री]], [[सतीश जोशी]] व [[योगिनी पोफळे]] यांनीही सादर केले (२०० वा प्रयोग १० जुलै २०१६) |- | [[हाउज दॅट!]] || [[विनोदी लेख संग्रह]] || [[इ.स. २००४|२००४]] || |} ==एकांकिका स्पर्धा== दिलीप प्रभावळकर यांच्या नावाच्या एकांकिका स्पर्धा आहेत. त्या पहिल्यांदा १०-१२ फेब्रुवारी २०११ या काळात मुंबईत झाल्या. ==पुरस्कार== * आशियाई चित्रपट महोत्सवाचा जीवनगौरव पुरस्कार (३०-१-२०१८) * गंधार पुरस्कार (१५-११-२०१८) * गांधींच्या भूमिकेसाठी राष्ट्रीय पारितोषिक * नटवर्य [[मामा पेंडसे]] पुरस्कार * नटसम्राट गणपतराव भागवत पुरस्कार * पुलोत्सवातर्फे देण्यात आलेला पुलं स्मृती सन्मान (२०१५) * महाराष्ट्र सरकारचा पुरस्कार *[[साहित्य अकादमी]]<nowiki/>चा 'बाल साहित्य' पुरस्कार. ('बोक्या सातबंडे' या पुस्तक-मालिकेसाठी)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://sahitya-akademi.gov.in/awards/bal%20sahitya%20samman_suchi_h.jsp|title=..:: साहित्‍य अकादेमी - बाल साहित्‍य पुरस्‍कार ::..|संकेतस्थळ=sahitya-akademi.gov.in|ॲक्सेसदिनांक=2019-08-04}}</ref> *[[शाहू मोडक]] पुरस्कर (२०१८) * संगीत नाटक अकादमीचा राष्ट्रीय पुरस्कार * सर्वोत्कृष्ट उगवता कलावंत पुरस्कार (प्रेमकहाणीसाठी) (१९७२) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.misalpav.com/node/19839|title=दिलीप प्रभावळकरांचा ! &#124; मिसळपाव|website=www.misalpav.com}}</ref> ==संदर्भ== * [http://www.dilipprabhavalkar.com/ दिलीप प्रभावळाकरांचे संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070129010431/http://www.dilipprabhavalkar.com/ |date=2007-01-29 }} * [http://www.marathinayak.com/ मराठी नायक डॉट कॉम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219041303/http://marathinayak.com/ |date=2007-02-19 }} ==बाह्य दुवे== {{मराठी साहित्यिक}} {{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:मराठी लेखक|प्रभावळकर, दिलीप]] [[वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म]] [[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] https://www.timeoutmumbai.net/film/features/interview-dilip-prabhavalkar{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} l4djwsdahdwx3qxu4sdn6f6fnrushoo 0 14071 2722842 2722789 2026-10-18T13:43:18Z ~2026-55840-69 188665 timing 2722842 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = झी मराठी |चित्र = Zee marathi logo 2025.jpg |चित्रसाईज = 200px |चित्रमाहिती = |चित्र२ = |चित्र२साईज = |चित्र२माहिती = |सुरुवात = १५ ऑगस्ट १९९९ |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = |मालक = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] |ब्रीदवाक्य = मी मराठी, झी मराठी |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = १३५, कॉंटीनेंटल बिल्डींग, डॉ. ॲनी बेझंट मार्ग, [[वरळी]], [[मुंबई]], ४०००१८ |जुने नाव = अल्फा टीव्ही मराठी |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[झी युवा]], [[झी टॉकीज]], [[झी २४ तास]], [[झी वाजवा]], [[झी चित्रमंदिर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते २.३० आणि संध्या. ५.३० ते रात्री ११ (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ = http://www.zeemarathi.com }} '''झी मराठी''' ही [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] समूहाच्या मालकीची भारतातील दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीची सुरुवात १५ ऑगस्ट १९९९ मध्ये झाली. २७ मार्च २००५ पर्यंत ही वाहिनी '''अल्फा टीव्ही मराठी''' या नावाने ओळखली जात होती. ही वाहिनी मराठी प्रेक्षकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. या वाहिनीवर दैनंदिन मालिका आणि कथाबाह्य कार्यक्रम दाखवले जातात. '''झी मराठी एचडी''' वाहिनी ही २० नोव्हेंबर २०१६ रोजी सुरू झाली. महिन्याच्या रविवारी [[झी मराठी महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. == लोगो == [[चित्र:Zee Marathi 2025.svg|100px]] [[चित्र:Zee Marathi Official Logo.jpg|100px]] [[चित्र:Zeemarathi.gif|100px]] == माहिती == सुरुवातीला वाहिनीवर सोमवार ते शुक्रवार मालिका दाखवण्यात येत असे, पण १ जुलै २००७ पासून मालिका सोमवार ते शनिवार दाखवण्यास सुरुवात झाली. २४ जुलै २०१७ पासून झी मराठीने दुपारचा नवा प्राईम टाइम सुरू केला होता, परंतु त्यास लोकांचा प्रतिसाद न मिळाल्याने २५ नोव्हेंबर २०१७ रोजी हा प्राईम टाइम बंद करण्यात आला. १३ फेब्रुवारी २०२३ पासून "आपली दुपार, झी मराठी दुपार" नावाने पुन्हा दुपारी मालिका सुरू केल्या होत्या, पण कमी टीआरपी अभावी दुपारच्या मालिका २७ मे २०२३ रोजी बंद करण्यात आल्या. झी मराठी वाहिनीने ''[[जय मल्हार]]'' आणि ''[[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]]'' या मालिकांच्या एपिसोड्सवरून चित्रपट तयार केले आहेत. कोरोना महामारीमुळे इतिहासात पहिल्यांदाच झी मराठीचे दैनंदिन कार्यक्रम २७ मार्च २०२० ला बंद करण्यात आले, परंतु ८ जून २०२० पासून नवीन लाॅकडाऊन विशेष मालिका सुरू करण्यात आल्या. तसेच १३ जुलै २०२० पासून दैनंदिन कार्यक्रम दाखवण्यास सुरुवात झाली. त्यामुळेच त्यादिवशी मराठी मनोरंजनाच्या शुभारंभानिमित्त संपूर्ण महाराष्ट्रात उत्सव साजरा करण्याचे झी मराठीकडून आवाहन करण्यात आले होते. मुंबई पोलिसांना कामातून थोडी विश्रांती मिळावी म्हणून झी मराठी दरवर्षी '''स्वरतरंग''' हा कार्यक्रम आयोजित करत असे. एप्रिल २०१४ पासून झी मराठीने '''नक्षत्र''' या कार्यक्रमाद्वारे दर रविवारी मराठी रंगभूमीवरील अनेक प्रायोगिक आणि व्यावसायिक नाटके दाखवण्यास सुरुवात केली होती. त्यामुळे नक्षत्र कार्यक्रम अल्पावधीतच लोकप्रिय झाला. तसेच झी मराठीने ''[[नक्षत्रांचे देणे (कार्यक्रम)|नक्षत्रांचे देणे]]'' या कार्यक्रमातून जुन्या लोकप्रिय गायकांची गाणी सादर केली आहेत. ''[[मनोरंजनाचा अधिकमास]]'' याद्वारे झी मराठीतर्फे दरवर्षी मे अथवा ऑक्टोबर महिन्याच्या दर रविवारी मालिका प्रक्षेपित करण्यात येतात. झी मराठी वाहिनीने ''[[झी मराठी दिशा]]'' हे पहिले साप्ताहिक वृत्तपत्र ९ डिसेंबर २०१७ रोजी सुरू केले, पण काही कारणास्तव १२ ऑक्टोबर २०१९ रोजी हे साप्ताहिक बंद करण्यात आले. याबरोबरच '''खाली डोकं वर पाय''' (लहान मुलांसाठी उन्हाळी सुट्टीतील मासिक), '''सुखकर्ता''' (गणेशोत्सव विशेष मासिक) आणि '''उत्सव नात्यांचा''' (दिवाळी विशेष मासिक) ही वार्षिक मासिके सुरू केली होती. तसेच नोव्हेंबर २०१५ साली महिला सक्षमीकरणासाठी झी मराठी जागृती हा नवा उपक्रम सुरू केला. === ॲप्लिकेशन्स === झी मराठीने मोबाईल ॲप्स देखील सुरू केले आहेत. # झी मराठी ॲप (ओझी ॲप / [[झी फाईव्ह]] ॲप) # तुमचं आमचं जमलं ॲप # होम मिनिस्टर ॲप # किसान अभिमान ॲप # टॅलेंट ॲप === नाटक === झी मराठीने २०१८ पासून नाटकांची प्रस्तुती करण्यास सुरुवात केली. # [[हॅम्लेट]] # आरण्यक # नटसम्राट # अलबत्या गलबत्या # एका लग्नाची पुढची गोष्ट # तिला काही सांगायचंय! # इडियट्स # राजाला जावई हवा # कापूसकोंड्याची गोष्ट # झुंड # तीसरे बादशाह हम! # इब्लिस # नियम व अटी लागू == प्रसारित कार्यक्रम == === मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वार ! वेळ ! रूपांतरण |- | २३ सप्टेंबर २०२४ | [[सावळ्याची जणू सावली]] | rowspan="2"| दररोज | दुपारी १ वाजता | बंगाली मालिका कृष्णकोळी |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[लक्ष्मी निवास]] | दुपारी १.३० वाजता | कन्नड मालिका लक्ष्मी निवासा |- | २८ सप्टेंबर २०२६ | [[धाकट्या सूनबाई (मालिका)|धाकट्या सूनबाई]] | rowspan="6"| सोम-शनि | संध्या. ६.३० वाजता | हिंदी मालिका छोटी बहू |- | १५ जून २०२६ | [[कृष्णाईच्या लेकी]] | संध्या. ७ वाजता | तेलुगू मालिका राधाम्मा कुथरू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.३० वाजता | हिंदी मालिका बडे अच्छे लगते हैं |- | १३ एप्रिल २०२६ | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | रात्री ८ वाजता | तमिळ मालिका वीरा |- | १६ मार्च २०२६ | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता | तेलुगू मालिका वरुधिनी परिणायम |- | ३० जून २०२५ | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | तेलुगू मालिका मुत्याला मुग्गू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | rowspan="3"| सोम-शुक्र | रात्री ९.३० वाजता | बंगाली मालिका जगद्धात्री |- | २ जून २०२५ | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १० वाजता | |- | १७ फेब्रुवारी २०२५ | [[तुला जपणार आहे]] | रात्री १०.३० वाजता | कन्नड मालिका ना निन्ना बिडलारे |} === नव्या मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | rowspan="2"| लवकरच... | इच्छाधारी नागीण | रात्री १० वाजता |हिंदी मालिका नागिन - वादों की अग्निपरीक्षा |- | येतेच आता मी नांदायला! |रात्री ८ वाजता |} === कथाबाह्य कार्यक्रम === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! कथाबाह्य कार्यक्रम ! वार ! वेळ |- | ८ जून २०२० | [[वेध भविष्याचा]] | दररोज | सकाळी ७ वाजता |- | ९ ऑगस्ट २०२५ | [[आम्ही सारे खवय्ये]] | rowspan="2"| शनि-रवि | दुपारी १२ वाजता |- | २२ ऑगस्ट २०२६ | [[सा रे ग म प (कार्यक्रम)|सा रे ग म प]] | रात्री ९.३० वाजता |- | ३१ ऑगस्ट २०२६ | [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] | सोम-शनि | संध्या. ५.३० वाजता |} == जुन्या मालिका == # [[१०० डेझ (मालिका)|१०० डेझ]] # [[३६ गुणी जोडी]] # [[४०५ आनंदवन]] # [[अंकुर (मालिका)|अंकुर]] # [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]] # [[अग्गंबाई सासूबाई]] # [[अग्गंबाई सूनबाई]] # [[अजूनही चांदरात आहे]] # [[अधुरी एक कहाणी]] # [[अनुबंध (मालिका)|अनुबंध]] # [[अप्पी आमची कलेक्टर]] # [[अभिलाषा (मालिका)|अभिलाषा]] # [[अमरप्रेम (मालिका)|अमरप्रेम]] # [[अरुंधती (मालिका)|अरुंधती]] # [[अल्टी पल्टी सुमडीत कल्टी]] # [[अवंतिका (मालिका)|अवंतिका]] # [[अवघाचि संसार]] # [[असंभव (मालिका)|असंभव]] # [[असे हे कन्यादान]] # [[अस्मिता (मालिका)|अस्मिता]] # [[आभाळमाया]] # [[आभास हा]] # [[उंच माझा झोका]] # [[ऊन पाऊस (मालिका)|ऊन पाऊस]] # [[एक गाव भुताचा]] # [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]] # [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] # [[एकाच ह्या जन्मी जणू]] # [[कळत नकळत (मालिका)|कळत नकळत]] # [[का रे दुरावा]] # [[काय घडलं त्या रात्री?]] # [[कारभारी लयभारी]] # [[काहे दिया परदेस]] # [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]] # [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]] # [[कॉन्स्टेबल कामना कामतेकर]] # [[खुलता कळी खुलेना]] # [[गाव गाता गजाली]] # [[गुंतता हृदय हे]] # [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]] # [[घरात बसले सारे]] # [[घेतला वसा टाकू नको]] # [[चंद्रविलास]] # [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] # [[जगाची वारी लयभारी]] # [[जय मल्हार]] # [[जाऊ बाई गावात: न पाहिलेली मजा]] # [[जागो मोहन प्यारे]] # [[जाडूबाई जोरात]] # [[जावई विकत घेणे आहे]] # [[जुळून येती रेशीमगाठी]] # [[टोटल हुबलाक]] # [[डिस्कव्हर महाराष्ट्र]] # [[ती परत आलीये]] # [[तुझं माझं जमेना (मालिका)|तुझं माझं जमेना]] # [[तुझं माझं ब्रेकअप]] # [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] # [[तुझ्यात जीव रंगला]] # [[तुझ्याविना (मालिका)|तुझ्याविना]] # [[तुला पाहते रे]] # [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] # [[तू चाल पुढं]] # [[तू तिथे मी]] # [[तू तेव्हा तशी]] # [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] # [[दिल दोस्ती दुनियादारी]] # [[दिल दोस्ती दोबारा]] # [[दिल्या घरी तू सुखी राहा]] # [[देवमाणूस]] # [[देवमाणूस २]] # [[नकटीच्या लग्नाला यायचं हं]] # [[नवरी मिळे हिटलरला]] # [[नवा गडी नवं राज्य]] # [[नांदा सौख्य भरे]] # [[नाममात्र]] # [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] # [[पारू (मालिका)|पारू]] # [[पाहिले न मी तुला]] # [[पिंजरा (मालिका)|पिंजरा]] # [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] # [[प्रदक्षिणा (मालिका)|प्रदक्षिणा]] # [[बंधन (मालिका)|बंधन]] # [[बाजी (मालिका)|बाजी]] # [[भागो मोहन प्यारे]] # [[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]] # [[भाग्याची ही माहेरची साडी]] # [[मन उडु उडु झालं]] # [[मन झालं बाजिंद]] # [[मला सासू हवी]] # [[मस्त महाराष्ट्र]] # [[महाराष्ट्राची किचन क्वीन]] # [[माझा होशील ना]] # [[माझिया प्रियाला प्रीत कळेना]] # [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] # [[माझे पती सौभाग्यवती]] # [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] # [[मालवणी डेझ]] # [[मिसेस मुख्यमंत्री]] # [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]] # [[या सुखांनो या]] # [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] # [[रात्रीस खेळ चाले]] # [[रात्रीस खेळ चाले २]] # [[रात्रीस खेळ चाले ३]] # [[राधा ही बावरी]] # [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] # [[लक्ष्मणरेषा (मालिका)|लक्ष्मणरेषा]] # [[लग्नाची वाईफ वेडिंगची बायकू]] # [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] # [[लाखात एक आमचा दादा]] # [[लागिरं झालं जी]] # [[लाडाची मी लेक गं!]] # [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] # [[वहिनीसाहेब]] # [[वादळवाट]] # [[वारस (मालिका)|वारस]] # [[शिवा (मालिका)|शिवा]] # [[शुभ श्रावणी]] # [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]] # [[शेजारी शेजारी पक्के शेजारी]] # [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] # [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]] # [[साडे माडे तीन (मालिका)|साडे माडे तीन]] # [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] # [[सारं काही तिच्यासाठी]] # [[सावित्री (मालिका)|सावित्री]] # [[साहेब बीबी आणि मी]] # [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] # [[हम तो तेरे आशिक है]] # [[हृदयी प्रीत जागते]] # [[होणार सून मी ह्या घरची]] # अग्निपरीक्षा # आक्रित # अल्फा स्कॉलर्स # अल्फा बातम्या # आमच्यासारखे आम्हीच # आकाश पेलताना # आम्ही ट्रॅव्हलकर # आमने सामने # अर्थ # अभियान # असा मी तसा मी # बुक शेल्फ # बुवा आला # बोल बाप्पा # भटकंती # चक्रव्यूह एक संघर्ष # कॉमेडी डॉट कॉम # क्रिकेट क्लब # शेफ व्हर्सेस फ्रीज # डार्लिंग डार्लिंग # दे धमाल # डिटेक्टिव्ह जय राम # दिलखुलास # दुहेरी # दुनियादारी # एक हा असा धागा सुखाचा # एका श्वासाचे अंतर # गहिरे पाणी # घडलंय बिघडलंय # गुडमॉर्निंग महाराष्ट्र # गीतरामायण # हा कार्यक्रम बघू नका! # हसा चकट फू # हाऊसफुल्ल # होम स्वीट होम # इंद्रधनुष्य # जगावेगळी # जल्लोष गणरायाचा # जिभेला काही हाड # जोडी नं.१ # कथाकथी # खरंच माझं चुकलं का? # किनारा # कोपरखळी # क्या बात है! # मानसी तुमच्या घरी # मेघ दाटले # मिसाळ # मिशा # मृण्मयी # मुंबई पोलीस # नमस्कार अल्फा # नायक # नुपूर # पतंजलि योग # पाऊस येता येता # पेशवाई # पिंपळपान # पोलीस फाईल्स # प्रपंच # राम राम महाराष्ट्र # रिमझिम # रेशीमगाठी # ऋणानुबंध # साईबाबा # सांजभूल # सूरताल # सौदामिनी # शॉपिंग शॉपिंग # श्रावणसरी # थरार # तुंबाडचे खोत # युनिट ९ # वाजवू का? # व्यक्ती आणि वल्ली # वस्त्रहरण # युवा # झी न्यूझ मराठी # झाले मोकळे आकाश # झुंज === अनुवादित मालिका === # [[झाशीची राणी (मालिका)|झाशीची राणी]] # [[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]] == कथाबाह्य कार्यक्रम == # [[चला हवा येऊ द्या]] (१० पर्वे) # [[फू बाई फू]] (९ पर्वे) # [[एका पेक्षा एक]] (७ पर्वे) # [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]] (४ पर्वे) # [[खुपते तिथे गुप्ते]] (३ पर्वे) # [[डान्स महाराष्ट्र डान्स]] (३ पर्वे) # [[तुफान आलंया]] (३ पर्वे) # [[किचन कल्लाकार]] (२ पर्वे) # [[बँड बाजा वरात]] (२ पर्वे) # [[मराठी पाऊल पडते पुढे]] (२ पर्वे) # [[महाराष्ट्राचा सुपरस्टार]] (२ पर्वे) # [[हप्ता बंद]] (२ पर्वे) # [[हास्यसम्राट]] (२ पर्वे) # [[ड्रामा जुनिअर्स]] # [[चल भावा सिटीत]] # [[जाऊ बाई गावात]] # [[अळी मिळी गुपचिळी]] # [[कानाला खडा]] # [[झिंग झिंग झिंगाट]] # [[डब्बा गुल]] # [[डान्सिंग क्वीन (मराठी कार्यक्रम)|डान्सिंग क्वीन]] # [[तुमचं आमचं जमलं]] # [[बस बाई बस]] # [[मधली सुट्टी (मालिका)|मधली सुट्टी]] # [[मधु इथे अन् चंद्र तिथे (मालिका)|मधु इथे अन् चंद्र तिथे]] # [[महा मिनिस्टर]] # [[महाराष्ट्राची लोकधारा]] # [[याला जीवन ऐसे नाव (मालिका)|याला जीवन ऐसे नाव]] # [[हे तर काहीच नाय]] # [[अवघा रंग एक झाला]] == रिॲलिटी शो == झी मराठीने रिॲलिटी शो ही संकल्पना मराठी वाहिनीवर पहिल्यांदा आणली आणि अल्पावधीतच प्रेक्षकांनी तिला डोक्यावर घेतले. या वाहिनीने आतापर्यंत अनेक रिॲलिटी शोजची यशस्वी पर्वे सादर केली आहेत. === चला हवा येऊ द्या === {{मुख्य|चला हवा येऊ द्या}} [[निलेश साबळे]], [[भालचंद्र कदम]], [[सागर कारंडे]], [[श्रेया बुगडे]], [[कुशल बद्रिके]], [[भारत गणेशपुरे]] आणि तुषार देवल यांनी मिळून सुरू केलेला हा कार्यक्रम आहे. याबरोबरच [[योगेश शिरसाट]], [[अंकुर वाढवे]], स्नेहल शिदम, अरविंद जगताप हे सहकलाकार असून रमेश वाणी, [[विनीत भोंडे]], शशिकांत केरकर, [[मानसी नाईक]], संदीप रेडकर यांनी देखील यात काम केलेले आहे. या कार्यक्रमाचे सुद्धा अनेक पर्वे सादर झाली आहेत. महाराष्ट्र दौरा, भारत दौरा, विश्व दौरा, होऊ दे व्हायरल, शेलिब्रिटी पॅटर्न, उत्सव हास्याचा, लेडीज जिंदाबाद, वऱ्हाड निघालंय अमेरिकेला, लहान तोंडी मोठा घास ही ती पर्वे आहेत. हा कार्यक्रम नाटक, चित्रपट, मालिका यांना प्रोत्साहित करण्याचे काम करतो. === फू बाई फू === {{मुख्य|फू बाई फू}} फू बाई फू हा झी मराठीवरील काॅमेडी शो आहे. याची ९ पर्वे सादर झाली. यात धूमधडाका, नया है यह, काॅमेडीचं आधारकार्ड, टोल फ्री कॉमेडी, जिथे असाल तिथे हसाल इत्यादी पर्वे होती. [[निलेश साबळे]], [[वैदेही परशुरामी]], [[सई ताम्हणकर]] हे सूत्रसंचालक आणि [[अश्विनी काळसेकर]], [[उमेश कामत]], [[निर्मिती सावंत]], [[महेश कोठारे]], [[रेणुका शहाणे]] व [[स्वप्नील जोशी]] या सर्वांनी परीक्षकांचे काम केले आहे. === एका पेक्षा एक === {{मुख्य|एका पेक्षा एक}} एका पेक्षा एक हा [[सचिन पिळगांवकर]] यांची निर्मिती असलेला नृत्याचा कार्यक्रम आहे. याची एकूण ७ पर्वे सादर झाली होती ज्यात अप्सरा आली हे पर्व‌ विशेष गाजले. या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन [[आदेश बांदेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]] यांनी केले असून [[सचिन पिळगांवकर]] महागुरू होते. === सा रे ग म प === {{मुख्य|सा रे ग म प (कार्यक्रम)}} सा रे ग म प या कार्यक्रमाने तब्बल १४ पर्वे सादर केली. यामध्ये वेगवेगळी पर्व ठेवले गेले. [[पल्लवी जोशी]] हिने सूत्र संचालनाचे काम केले. त्याची संक्षिप्त माहिती पुढीलप्रमाणे:- * स्वप्न स्वरांचे : यामध्ये १८ ते २५ या वयोगटातील स्पर्धकांचा समावेश होता. हे सारेगमपचे पहिले पर्व होते. या पर्वाचा विजेता महागायक पदाचा मान कोल्हापूरचा [[अभिजीत कोसंबी]] याला मिळाला. त्यानंतरच्या पर्वाची विजेती महागायिका पदाचा मान जळगावची वैशाली भैसने-माडे हिला मिळाला. अशाचप्रकारे [[ऊर्मिला धनगर]] ही देखील विजेती होती. या पर्वांचे परीक्षक गायिका [[देवकी पंडित]], रॉकस्टार [[अवधूत गुप्ते]], संगीतकार [[अजय-अतुल]] इत्यादी दिग्गज व्यक्तींनी भूषवले. * स्वप्न स्वरांचे ४०+ : या कार्यक्रमामध्ये वय वर्ष ४० वर्षे व त्या पुढील वयाच्या स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या कार्यक्रमाच्या विजेता जोडीचा मान संगिता चितळे व यज्ञेश्वर लिंबेकर यांना तर उपविजेता जोडीचा मान मिरजचे गायक महेश मुतालिक व मुंबईच्या अनुजा वर्तक यांना मिळाला. * लिटील चॅम्प्स : या पर्वामध्ये लहानग्यांनी आपल्या सुरांनी जगाला मोहून टाकले. ६ ते १५ वयोगटातील स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या पर्वाला केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर संपूर्ण जगातील प्रेक्षकांनी डोक्यावर घेतले. या कार्यक्रमातील एका भागाला [[लता मंगेशकर]] यांनी उपस्थिती लावून सर्व स्पर्धकांना आशीर्वाद दिला. याशिवाय इतर अनेक दिग्गज गायकांनी लहानग्यांना शाबासकीची थाप दिली. लिटील चॅम्प्सच्या पहिल्या पर्वाने मराठी संगीत विश्वाला पंचरत्न बहाल केले. पंचरत्न म्हणजे * अलिबागची लिटिल मॉनिटर [[मुग्धा वैशंपायन]] * आळंदीची लिटिल मास्टर कार्तिकी गायकवाड * लातूरचा म्युझिक डायरेक्टर [[रोहित राऊत]] * पुण्याची ॲंग्री यंगगर्ल [[आर्या आंबेकर]] * रत्‍नागिरीचा उकडीचा मोदक [[प्रथमेश लघाटे]] या कार्यक्रमातूनच घराघरांत पोहोचलेल्या [[केतकी माटेगांवकर]]ने संगीताबरोबरच मराठी चित्रपटांद्वारे प्रेक्षकांची मने जिंकली. गायिका [[वैशाली सामंत]] व गायक-संगीतकार [[अवधूत गुप्ते]] या पर्वाचे परीक्षक होते. यासोबतच "सा रे ग म प"ने अनेक यशस्वी पर्वं प्रस्तुत केली. त्यामध्ये महाराष्ट्राचा आजचा आवाज, स्वप्न स्वरांचे सूर ताऱ्यांचे, पर्व नव्हे गर्व, सूर नव्या युगाचा, घे पंगा कर दंगा, इत्यादी पर्वांचा समावेश होता. सर्वच पर्वांना प्रेक्षकांनी प्रचंड प्रतिसाद दिला. झी मराठीने "सा रे ग म प" द्वारे मराठी संगीताला एका वेगळ्या उंचीवर नेले आहे. == पुरस्कार सोहळे == {| class="wikitable" !वर्ष !पुरस्कार !संदर्भ |- |२००० – चालू |''झी चित्र गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2019-04-03|title=झी गौरव पुरस्कारात यांनी मारली बाजी, वाचा संपूर्ण यादी|url=https://www.lokmat.com/marathi-cinema/zee-marathi-gaurav-awards-2019-winners/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२००४ – चालू |''[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]]'' |<ref>{{Cite web|date=2019-10-12|url=https://www.lokmat.com/television/agabai-sasubai-and-ratris-khel-chale-2-receives-maximum-awards-zee-marathi-awards-2019/|title=या मालिकेने मारली झी मराठी अवॉर्ड्समध्ये बाजी, नुकतीच सुरु झालीये ही मालिका|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२०१३ – २०२३ |''उंच माझा झोका पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2017-08-22|title=स्त्री कर्तृत्वाचा सन्मान ‘उंच माझा झोका पुरस्कार’|url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/1534718/zee-marathi-unch-maza-zoka-awards/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकसत्ता]]}}</ref> |- |२०१५ – चालू |''झी नाट्य गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2020-09-14|title=दिमाखदार सोहळ्यात संपन्न झाला 'झी नाट्य गौरव पुरस्कार'|url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/zee-natya-gaurav-puraskar-2020/534751|access-date=2021-07-20|website=[[झी २४ तास]]}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]] [[वर्ग:झी मराठी]] 2xtvasj6cjieupco3xt8nlqlcvoperr 2722981 2722842 2026-10-19T02:19:54Z ~2026-55669-32 188614 /* नव्या मालिका */ 2722981 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = झी मराठी |चित्र = Zee marathi logo 2025.jpg |चित्रसाईज = 200px |चित्रमाहिती = |चित्र२ = |चित्र२साईज = |चित्र२माहिती = |सुरुवात = १५ ऑगस्ट १९९९ |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = |मालक = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] |ब्रीदवाक्य = मी मराठी, झी मराठी |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = १३५, कॉंटीनेंटल बिल्डींग, डॉ. ॲनी बेझंट मार्ग, [[वरळी]], [[मुंबई]], ४०००१८ |जुने नाव = अल्फा टीव्ही मराठी |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[झी युवा]], [[झी टॉकीज]], [[झी २४ तास]], [[झी वाजवा]], [[झी चित्रमंदिर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते २.३० आणि संध्या. ५.३० ते रात्री ११ (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ = http://www.zeemarathi.com }} '''झी मराठी''' ही [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] समूहाच्या मालकीची भारतातील दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीची सुरुवात १५ ऑगस्ट १९९९ मध्ये झाली. २७ मार्च २००५ पर्यंत ही वाहिनी '''अल्फा टीव्ही मराठी''' या नावाने ओळखली जात होती. ही वाहिनी मराठी प्रेक्षकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. या वाहिनीवर दैनंदिन मालिका आणि कथाबाह्य कार्यक्रम दाखवले जातात. '''झी मराठी एचडी''' वाहिनी ही २० नोव्हेंबर २०१६ रोजी सुरू झाली. महिन्याच्या रविवारी [[झी मराठी महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. == लोगो == [[चित्र:Zee Marathi 2025.svg|100px]] [[चित्र:Zee Marathi Official Logo.jpg|100px]] [[चित्र:Zeemarathi.gif|100px]] == माहिती == सुरुवातीला वाहिनीवर सोमवार ते शुक्रवार मालिका दाखवण्यात येत असे, पण १ जुलै २००७ पासून मालिका सोमवार ते शनिवार दाखवण्यास सुरुवात झाली. २४ जुलै २०१७ पासून झी मराठीने दुपारचा नवा प्राईम टाइम सुरू केला होता, परंतु त्यास लोकांचा प्रतिसाद न मिळाल्याने २५ नोव्हेंबर २०१७ रोजी हा प्राईम टाइम बंद करण्यात आला. १३ फेब्रुवारी २०२३ पासून "आपली दुपार, झी मराठी दुपार" नावाने पुन्हा दुपारी मालिका सुरू केल्या होत्या, पण कमी टीआरपी अभावी दुपारच्या मालिका २७ मे २०२३ रोजी बंद करण्यात आल्या. झी मराठी वाहिनीने ''[[जय मल्हार]]'' आणि ''[[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]]'' या मालिकांच्या एपिसोड्सवरून चित्रपट तयार केले आहेत. कोरोना महामारीमुळे इतिहासात पहिल्यांदाच झी मराठीचे दैनंदिन कार्यक्रम २७ मार्च २०२० ला बंद करण्यात आले, परंतु ८ जून २०२० पासून नवीन लाॅकडाऊन विशेष मालिका सुरू करण्यात आल्या. तसेच १३ जुलै २०२० पासून दैनंदिन कार्यक्रम दाखवण्यास सुरुवात झाली. त्यामुळेच त्यादिवशी मराठी मनोरंजनाच्या शुभारंभानिमित्त संपूर्ण महाराष्ट्रात उत्सव साजरा करण्याचे झी मराठीकडून आवाहन करण्यात आले होते. मुंबई पोलिसांना कामातून थोडी विश्रांती मिळावी म्हणून झी मराठी दरवर्षी '''स्वरतरंग''' हा कार्यक्रम आयोजित करत असे. एप्रिल २०१४ पासून झी मराठीने '''नक्षत्र''' या कार्यक्रमाद्वारे दर रविवारी मराठी रंगभूमीवरील अनेक प्रायोगिक आणि व्यावसायिक नाटके दाखवण्यास सुरुवात केली होती. त्यामुळे नक्षत्र कार्यक्रम अल्पावधीतच लोकप्रिय झाला. तसेच झी मराठीने ''[[नक्षत्रांचे देणे (कार्यक्रम)|नक्षत्रांचे देणे]]'' या कार्यक्रमातून जुन्या लोकप्रिय गायकांची गाणी सादर केली आहेत. ''[[मनोरंजनाचा अधिकमास]]'' याद्वारे झी मराठीतर्फे दरवर्षी मे अथवा ऑक्टोबर महिन्याच्या दर रविवारी मालिका प्रक्षेपित करण्यात येतात. झी मराठी वाहिनीने ''[[झी मराठी दिशा]]'' हे पहिले साप्ताहिक वृत्तपत्र ९ डिसेंबर २०१७ रोजी सुरू केले, पण काही कारणास्तव १२ ऑक्टोबर २०१९ रोजी हे साप्ताहिक बंद करण्यात आले. याबरोबरच '''खाली डोकं वर पाय''' (लहान मुलांसाठी उन्हाळी सुट्टीतील मासिक), '''सुखकर्ता''' (गणेशोत्सव विशेष मासिक) आणि '''उत्सव नात्यांचा''' (दिवाळी विशेष मासिक) ही वार्षिक मासिके सुरू केली होती. तसेच नोव्हेंबर २०१५ साली महिला सक्षमीकरणासाठी झी मराठी जागृती हा नवा उपक्रम सुरू केला. === ॲप्लिकेशन्स === झी मराठीने मोबाईल ॲप्स देखील सुरू केले आहेत. # झी मराठी ॲप (ओझी ॲप / [[झी फाईव्ह]] ॲप) # तुमचं आमचं जमलं ॲप # होम मिनिस्टर ॲप # किसान अभिमान ॲप # टॅलेंट ॲप === नाटक === झी मराठीने २०१८ पासून नाटकांची प्रस्तुती करण्यास सुरुवात केली. # [[हॅम्लेट]] # आरण्यक # नटसम्राट # अलबत्या गलबत्या # एका लग्नाची पुढची गोष्ट # तिला काही सांगायचंय! # इडियट्स # राजाला जावई हवा # कापूसकोंड्याची गोष्ट # झुंड # तीसरे बादशाह हम! # इब्लिस # नियम व अटी लागू == प्रसारित कार्यक्रम == === मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वार ! वेळ ! रूपांतरण |- | २३ सप्टेंबर २०२४ | [[सावळ्याची जणू सावली]] | rowspan="2"| दररोज | दुपारी १ वाजता | बंगाली मालिका कृष्णकोळी |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[लक्ष्मी निवास]] | दुपारी १.३० वाजता | कन्नड मालिका लक्ष्मी निवासा |- | २८ सप्टेंबर २०२६ | [[धाकट्या सूनबाई (मालिका)|धाकट्या सूनबाई]] | rowspan="6"| सोम-शनि | संध्या. ६.३० वाजता | हिंदी मालिका छोटी बहू |- | १५ जून २०२६ | [[कृष्णाईच्या लेकी]] | संध्या. ७ वाजता | तेलुगू मालिका राधाम्मा कुथरू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.३० वाजता | हिंदी मालिका बडे अच्छे लगते हैं |- | १३ एप्रिल २०२६ | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | रात्री ८ वाजता | तमिळ मालिका वीरा |- | १६ मार्च २०२६ | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता | तेलुगू मालिका वरुधिनी परिणायम |- | ३० जून २०२५ | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | तेलुगू मालिका मुत्याला मुग्गू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | rowspan="3"| सोम-शुक्र | रात्री ९.३० वाजता | बंगाली मालिका जगद्धात्री |- | २ जून २०२५ | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १० वाजता | |- | १७ फेब्रुवारी २०२५ | [[तुला जपणार आहे]] | रात्री १०.३० वाजता | कन्नड मालिका ना निन्ना बिडलारे |} === नव्या मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | rowspan="2"| लवकरच... | इच्छाधारी नागीण | रात्री १०.३०वाजता |हिंदी मालिका नागिन - वादों की अग्निपरीक्षा |- | येतेच आता मी नांदायला! |रात्री ८ वाजता |} === कथाबाह्य कार्यक्रम === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! कथाबाह्य कार्यक्रम ! वार ! वेळ |- | ८ जून २०२० | [[वेध भविष्याचा]] | दररोज | सकाळी ७ वाजता |- | ९ ऑगस्ट २०२५ | [[आम्ही सारे खवय्ये]] | rowspan="2"| शनि-रवि | दुपारी १२ वाजता |- | २२ ऑगस्ट २०२६ | [[सा रे ग म प (कार्यक्रम)|सा रे ग म प]] | रात्री ९.३० वाजता |- | ३१ ऑगस्ट २०२६ | [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] | सोम-शनि | संध्या. ५.३० वाजता |} == जुन्या मालिका == # [[१०० डेझ (मालिका)|१०० डेझ]] # [[३६ गुणी जोडी]] # [[४०५ आनंदवन]] # [[अंकुर (मालिका)|अंकुर]] # [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]] # [[अग्गंबाई सासूबाई]] # [[अग्गंबाई सूनबाई]] # [[अजूनही चांदरात आहे]] # [[अधुरी एक कहाणी]] # [[अनुबंध (मालिका)|अनुबंध]] # [[अप्पी आमची कलेक्टर]] # [[अभिलाषा (मालिका)|अभिलाषा]] # [[अमरप्रेम (मालिका)|अमरप्रेम]] # [[अरुंधती (मालिका)|अरुंधती]] # [[अल्टी पल्टी सुमडीत कल्टी]] # [[अवंतिका (मालिका)|अवंतिका]] # [[अवघाचि संसार]] # [[असंभव (मालिका)|असंभव]] # [[असे हे कन्यादान]] # [[अस्मिता (मालिका)|अस्मिता]] # [[आभाळमाया]] # [[आभास हा]] # [[उंच माझा झोका]] # [[ऊन पाऊस (मालिका)|ऊन पाऊस]] # [[एक गाव भुताचा]] # [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]] # [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] # [[एकाच ह्या जन्मी जणू]] # [[कळत नकळत (मालिका)|कळत नकळत]] # [[का रे दुरावा]] # [[काय घडलं त्या रात्री?]] # [[कारभारी लयभारी]] # [[काहे दिया परदेस]] # [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]] # [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]] # [[कॉन्स्टेबल कामना कामतेकर]] # [[खुलता कळी खुलेना]] # [[गाव गाता गजाली]] # [[गुंतता हृदय हे]] # [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]] # [[घरात बसले सारे]] # [[घेतला वसा टाकू नको]] # [[चंद्रविलास]] # [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] # [[जगाची वारी लयभारी]] # [[जय मल्हार]] # [[जाऊ बाई गावात: न पाहिलेली मजा]] # [[जागो मोहन प्यारे]] # [[जाडूबाई जोरात]] # [[जावई विकत घेणे आहे]] # [[जुळून येती रेशीमगाठी]] # [[टोटल हुबलाक]] # [[डिस्कव्हर महाराष्ट्र]] # [[ती परत आलीये]] # [[तुझं माझं जमेना (मालिका)|तुझं माझं जमेना]] # [[तुझं माझं ब्रेकअप]] # [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] # [[तुझ्यात जीव रंगला]] # [[तुझ्याविना (मालिका)|तुझ्याविना]] # [[तुला पाहते रे]] # [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] # [[तू चाल पुढं]] # [[तू तिथे मी]] # [[तू तेव्हा तशी]] # [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] # [[दिल दोस्ती दुनियादारी]] # [[दिल दोस्ती दोबारा]] # [[दिल्या घरी तू सुखी राहा]] # [[देवमाणूस]] # [[देवमाणूस २]] # [[नकटीच्या लग्नाला यायचं हं]] # [[नवरी मिळे हिटलरला]] # [[नवा गडी नवं राज्य]] # [[नांदा सौख्य भरे]] # [[नाममात्र]] # [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] # [[पारू (मालिका)|पारू]] # [[पाहिले न मी तुला]] # [[पिंजरा (मालिका)|पिंजरा]] # [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] # [[प्रदक्षिणा (मालिका)|प्रदक्षिणा]] # [[बंधन (मालिका)|बंधन]] # [[बाजी (मालिका)|बाजी]] # [[भागो मोहन प्यारे]] # [[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]] # [[भाग्याची ही माहेरची साडी]] # [[मन उडु उडु झालं]] # [[मन झालं बाजिंद]] # [[मला सासू हवी]] # [[मस्त महाराष्ट्र]] # [[महाराष्ट्राची किचन क्वीन]] # [[माझा होशील ना]] # [[माझिया प्रियाला प्रीत कळेना]] # [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] # [[माझे पती सौभाग्यवती]] # [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] # [[मालवणी डेझ]] # [[मिसेस मुख्यमंत्री]] # [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]] # [[या सुखांनो या]] # [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] # [[रात्रीस खेळ चाले]] # [[रात्रीस खेळ चाले २]] # [[रात्रीस खेळ चाले ३]] # [[राधा ही बावरी]] # [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] # [[लक्ष्मणरेषा (मालिका)|लक्ष्मणरेषा]] # [[लग्नाची वाईफ वेडिंगची बायकू]] # [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] # [[लाखात एक आमचा दादा]] # [[लागिरं झालं जी]] # [[लाडाची मी लेक गं!]] # [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] # [[वहिनीसाहेब]] # [[वादळवाट]] # [[वारस (मालिका)|वारस]] # [[शिवा (मालिका)|शिवा]] # [[शुभ श्रावणी]] # [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]] # [[शेजारी शेजारी पक्के शेजारी]] # [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] # [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]] # [[साडे माडे तीन (मालिका)|साडे माडे तीन]] # [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] # [[सारं काही तिच्यासाठी]] # [[सावित्री (मालिका)|सावित्री]] # [[साहेब बीबी आणि मी]] # [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] # [[हम तो तेरे आशिक है]] # [[हृदयी प्रीत जागते]] # [[होणार सून मी ह्या घरची]] # अग्निपरीक्षा # आक्रित # अल्फा स्कॉलर्स # अल्फा बातम्या # आमच्यासारखे आम्हीच # आकाश पेलताना # आम्ही ट्रॅव्हलकर # आमने सामने # अर्थ # अभियान # असा मी तसा मी # बुक शेल्फ # बुवा आला # बोल बाप्पा # भटकंती # चक्रव्यूह एक संघर्ष # कॉमेडी डॉट कॉम # क्रिकेट क्लब # शेफ व्हर्सेस फ्रीज # डार्लिंग डार्लिंग # दे धमाल # डिटेक्टिव्ह जय राम # दिलखुलास # दुहेरी # दुनियादारी # एक हा असा धागा सुखाचा # एका श्वासाचे अंतर # गहिरे पाणी # घडलंय बिघडलंय # गुडमॉर्निंग महाराष्ट्र # गीतरामायण # हा कार्यक्रम बघू नका! # हसा चकट फू # हाऊसफुल्ल # होम स्वीट होम # इंद्रधनुष्य # जगावेगळी # जल्लोष गणरायाचा # जिभेला काही हाड # जोडी नं.१ # कथाकथी # खरंच माझं चुकलं का? # किनारा # कोपरखळी # क्या बात है! # मानसी तुमच्या घरी # मेघ दाटले # मिसाळ # मिशा # मृण्मयी # मुंबई पोलीस # नमस्कार अल्फा # नायक # नुपूर # पतंजलि योग # पाऊस येता येता # पेशवाई # पिंपळपान # पोलीस फाईल्स # प्रपंच # राम राम महाराष्ट्र # रिमझिम # रेशीमगाठी # ऋणानुबंध # साईबाबा # सांजभूल # सूरताल # सौदामिनी # शॉपिंग शॉपिंग # श्रावणसरी # थरार # तुंबाडचे खोत # युनिट ९ # वाजवू का? # व्यक्ती आणि वल्ली # वस्त्रहरण # युवा # झी न्यूझ मराठी # झाले मोकळे आकाश # झुंज === अनुवादित मालिका === # [[झाशीची राणी (मालिका)|झाशीची राणी]] # [[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]] == कथाबाह्य कार्यक्रम == # [[चला हवा येऊ द्या]] (१० पर्वे) # [[फू बाई फू]] (९ पर्वे) # [[एका पेक्षा एक]] (७ पर्वे) # [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]] (४ पर्वे) # [[खुपते तिथे गुप्ते]] (३ पर्वे) # [[डान्स महाराष्ट्र डान्स]] (३ पर्वे) # [[तुफान आलंया]] (३ पर्वे) # [[किचन कल्लाकार]] (२ पर्वे) # [[बँड बाजा वरात]] (२ पर्वे) # [[मराठी पाऊल पडते पुढे]] (२ पर्वे) # [[महाराष्ट्राचा सुपरस्टार]] (२ पर्वे) # [[हप्ता बंद]] (२ पर्वे) # [[हास्यसम्राट]] (२ पर्वे) # [[ड्रामा जुनिअर्स]] # [[चल भावा सिटीत]] # [[जाऊ बाई गावात]] # [[अळी मिळी गुपचिळी]] # [[कानाला खडा]] # [[झिंग झिंग झिंगाट]] # [[डब्बा गुल]] # [[डान्सिंग क्वीन (मराठी कार्यक्रम)|डान्सिंग क्वीन]] # [[तुमचं आमचं जमलं]] # [[बस बाई बस]] # [[मधली सुट्टी (मालिका)|मधली सुट्टी]] # [[मधु इथे अन् चंद्र तिथे (मालिका)|मधु इथे अन् चंद्र तिथे]] # [[महा मिनिस्टर]] # [[महाराष्ट्राची लोकधारा]] # [[याला जीवन ऐसे नाव (मालिका)|याला जीवन ऐसे नाव]] # [[हे तर काहीच नाय]] # [[अवघा रंग एक झाला]] == रिॲलिटी शो == झी मराठीने रिॲलिटी शो ही संकल्पना मराठी वाहिनीवर पहिल्यांदा आणली आणि अल्पावधीतच प्रेक्षकांनी तिला डोक्यावर घेतले. या वाहिनीने आतापर्यंत अनेक रिॲलिटी शोजची यशस्वी पर्वे सादर केली आहेत. === चला हवा येऊ द्या === {{मुख्य|चला हवा येऊ द्या}} [[निलेश साबळे]], [[भालचंद्र कदम]], [[सागर कारंडे]], [[श्रेया बुगडे]], [[कुशल बद्रिके]], [[भारत गणेशपुरे]] आणि तुषार देवल यांनी मिळून सुरू केलेला हा कार्यक्रम आहे. याबरोबरच [[योगेश शिरसाट]], [[अंकुर वाढवे]], स्नेहल शिदम, अरविंद जगताप हे सहकलाकार असून रमेश वाणी, [[विनीत भोंडे]], शशिकांत केरकर, [[मानसी नाईक]], संदीप रेडकर यांनी देखील यात काम केलेले आहे. या कार्यक्रमाचे सुद्धा अनेक पर्वे सादर झाली आहेत. महाराष्ट्र दौरा, भारत दौरा, विश्व दौरा, होऊ दे व्हायरल, शेलिब्रिटी पॅटर्न, उत्सव हास्याचा, लेडीज जिंदाबाद, वऱ्हाड निघालंय अमेरिकेला, लहान तोंडी मोठा घास ही ती पर्वे आहेत. हा कार्यक्रम नाटक, चित्रपट, मालिका यांना प्रोत्साहित करण्याचे काम करतो. === फू बाई फू === {{मुख्य|फू बाई फू}} फू बाई फू हा झी मराठीवरील काॅमेडी शो आहे. याची ९ पर्वे सादर झाली. यात धूमधडाका, नया है यह, काॅमेडीचं आधारकार्ड, टोल फ्री कॉमेडी, जिथे असाल तिथे हसाल इत्यादी पर्वे होती. [[निलेश साबळे]], [[वैदेही परशुरामी]], [[सई ताम्हणकर]] हे सूत्रसंचालक आणि [[अश्विनी काळसेकर]], [[उमेश कामत]], [[निर्मिती सावंत]], [[महेश कोठारे]], [[रेणुका शहाणे]] व [[स्वप्नील जोशी]] या सर्वांनी परीक्षकांचे काम केले आहे. === एका पेक्षा एक === {{मुख्य|एका पेक्षा एक}} एका पेक्षा एक हा [[सचिन पिळगांवकर]] यांची निर्मिती असलेला नृत्याचा कार्यक्रम आहे. याची एकूण ७ पर्वे सादर झाली होती ज्यात अप्सरा आली हे पर्व‌ विशेष गाजले. या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन [[आदेश बांदेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]] यांनी केले असून [[सचिन पिळगांवकर]] महागुरू होते. === सा रे ग म प === {{मुख्य|सा रे ग म प (कार्यक्रम)}} सा रे ग म प या कार्यक्रमाने तब्बल १४ पर्वे सादर केली. यामध्ये वेगवेगळी पर्व ठेवले गेले. [[पल्लवी जोशी]] हिने सूत्र संचालनाचे काम केले. त्याची संक्षिप्त माहिती पुढीलप्रमाणे:- * स्वप्न स्वरांचे : यामध्ये १८ ते २५ या वयोगटातील स्पर्धकांचा समावेश होता. हे सारेगमपचे पहिले पर्व होते. या पर्वाचा विजेता महागायक पदाचा मान कोल्हापूरचा [[अभिजीत कोसंबी]] याला मिळाला. त्यानंतरच्या पर्वाची विजेती महागायिका पदाचा मान जळगावची वैशाली भैसने-माडे हिला मिळाला. अशाचप्रकारे [[ऊर्मिला धनगर]] ही देखील विजेती होती. या पर्वांचे परीक्षक गायिका [[देवकी पंडित]], रॉकस्टार [[अवधूत गुप्ते]], संगीतकार [[अजय-अतुल]] इत्यादी दिग्गज व्यक्तींनी भूषवले. * स्वप्न स्वरांचे ४०+ : या कार्यक्रमामध्ये वय वर्ष ४० वर्षे व त्या पुढील वयाच्या स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या कार्यक्रमाच्या विजेता जोडीचा मान संगिता चितळे व यज्ञेश्वर लिंबेकर यांना तर उपविजेता जोडीचा मान मिरजचे गायक महेश मुतालिक व मुंबईच्या अनुजा वर्तक यांना मिळाला. * लिटील चॅम्प्स : या पर्वामध्ये लहानग्यांनी आपल्या सुरांनी जगाला मोहून टाकले. ६ ते १५ वयोगटातील स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या पर्वाला केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर संपूर्ण जगातील प्रेक्षकांनी डोक्यावर घेतले. या कार्यक्रमातील एका भागाला [[लता मंगेशकर]] यांनी उपस्थिती लावून सर्व स्पर्धकांना आशीर्वाद दिला. याशिवाय इतर अनेक दिग्गज गायकांनी लहानग्यांना शाबासकीची थाप दिली. लिटील चॅम्प्सच्या पहिल्या पर्वाने मराठी संगीत विश्वाला पंचरत्न बहाल केले. पंचरत्न म्हणजे * अलिबागची लिटिल मॉनिटर [[मुग्धा वैशंपायन]] * आळंदीची लिटिल मास्टर कार्तिकी गायकवाड * लातूरचा म्युझिक डायरेक्टर [[रोहित राऊत]] * पुण्याची ॲंग्री यंगगर्ल [[आर्या आंबेकर]] * रत्‍नागिरीचा उकडीचा मोदक [[प्रथमेश लघाटे]] या कार्यक्रमातूनच घराघरांत पोहोचलेल्या [[केतकी माटेगांवकर]]ने संगीताबरोबरच मराठी चित्रपटांद्वारे प्रेक्षकांची मने जिंकली. गायिका [[वैशाली सामंत]] व गायक-संगीतकार [[अवधूत गुप्ते]] या पर्वाचे परीक्षक होते. यासोबतच "सा रे ग म प"ने अनेक यशस्वी पर्वं प्रस्तुत केली. त्यामध्ये महाराष्ट्राचा आजचा आवाज, स्वप्न स्वरांचे सूर ताऱ्यांचे, पर्व नव्हे गर्व, सूर नव्या युगाचा, घे पंगा कर दंगा, इत्यादी पर्वांचा समावेश होता. सर्वच पर्वांना प्रेक्षकांनी प्रचंड प्रतिसाद दिला. झी मराठीने "सा रे ग म प" द्वारे मराठी संगीताला एका वेगळ्या उंचीवर नेले आहे. == पुरस्कार सोहळे == {| class="wikitable" !वर्ष !पुरस्कार !संदर्भ |- |२००० – चालू |''झी चित्र गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2019-04-03|title=झी गौरव पुरस्कारात यांनी मारली बाजी, वाचा संपूर्ण यादी|url=https://www.lokmat.com/marathi-cinema/zee-marathi-gaurav-awards-2019-winners/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२००४ – चालू |''[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]]'' |<ref>{{Cite web|date=2019-10-12|url=https://www.lokmat.com/television/agabai-sasubai-and-ratris-khel-chale-2-receives-maximum-awards-zee-marathi-awards-2019/|title=या मालिकेने मारली झी मराठी अवॉर्ड्समध्ये बाजी, नुकतीच सुरु झालीये ही मालिका|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२०१३ – २०२३ |''उंच माझा झोका पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2017-08-22|title=स्त्री कर्तृत्वाचा सन्मान ‘उंच माझा झोका पुरस्कार’|url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/1534718/zee-marathi-unch-maza-zoka-awards/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकसत्ता]]}}</ref> |- |२०१५ – चालू |''झी नाट्य गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2020-09-14|title=दिमाखदार सोहळ्यात संपन्न झाला 'झी नाट्य गौरव पुरस्कार'|url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/zee-natya-gaurav-puraskar-2020/534751|access-date=2021-07-20|website=[[झी २४ तास]]}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]] [[वर्ग:झी मराठी]] g2fscxszsi4rbmp1zwkmbf1lnx7hgui 0 14328 2723043 2623191 2026-10-19T05:47:55Z CommonsDelinker 685 मूळ स्रोतातून हे चित्र काढले गेल्यामुळे मराठी विकिपीडियावरुनही ते काढण्यात येत आहे. 2723043 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट मैदान | मैदान_नाव= ग्रीन पार्क स्टेडियम | टोपणनाव= बिलियर्ड्स टेबल, वूल्मर्स टर्फ | चित्र= Green Park Stadium Kanpur.jpg | देश=भारत |देश_इंग्लिश_नाव = India | स्थळ= [[कानपूर]], [[भारत]] | स्थापना= [[इ.स. १९४५|१९४५]] | coordinates = {{coord|26|28|55|N|80|20|52|E|type:landmark|display=it}} | बसण्याची_क्षमता= ३३,०००<ref name="GreenParkTOI">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kanpur/IPL-Fever-Grips-Kanpur/articleshow/52198918.cms|title=कानपूरमध्ये आयपीएलचा ज्वर|प्रकाशक=टाइम्स ऑफ इंडिया|ॲक्सेसदिनांक=३ नोव्हेंबर २०१६|दिनांक=१० मे २०१६|भाषा=इंग्लिश}}</ref> | floodlights= Yes | मालक= [[उत्तर प्रदेश सरकार]] | प्रचालक= [[उत्तर प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन]] | एंड1= मिल पॅव्हिलीयन एंड | एंड2= होस्टेल एंड | आंतरराष्ट्रीय= true | प्रथम_कसौटी_दिनांक= १२-१४ जानेवारी | प्रथम_कसौटी_वर्ष= १९५२ | प्रथम_कसौटी_संघ१= {{crName|IND}} | प्रथम_कसौटी_संघ२= {{crName|ENG}} | अंतिम_कसौटी_दिनांक= २२-२६ सप्टेंबर | अंतिम_कसौटी_वर्ष= २०१६ | अंतिम_कसौटी_संघ१= {{crName|IND}} | अंतिम_कसौटी_संघ२= {{crName|NZL}} | प्रथम_एकदिवसीय_दिनांक= २४ डिसेंबर | प्रथम_एकदिवसीय_वर्ष= १९८६ | प्रथम_एकदिवसीय_संघ१= {{crName|IND}} | प्रथम_एकदिवसीय_संघ२= {{crName|SRI}} | अंतिम_एकदिवसीय_दिनांक= ११ ऑक्टोबर | अंतिम_एकदिवसीय_वर्ष= २०१५ | अंतिम_एकदिवसीय_संघ१= भारत | अंतिम_एकदिवसीय_संघ२= दक्षिण आफ्रिका | केवळ_२०-२०_दिनांक= २६ जानेवारी | केवळ_२०-२०_वर्ष= २०१७ | केवळ_२०-२०_संघ१= {{crName|IND}} | केवळ_२०-२०_संघ२= {{crName|ENG}} | वर्ष1= २००९-सद्य | क्लब1= [[उत्तर प्रदेश क्रिकट असोसिएशन]] | वर्ष2= | क्लब2= | दिनांक= ३ नोव्हेंबर | वर्ष= २०१६ | स्रोत= http://www.espncricinfo.com/india/content/ground/58204.html क्रिकइन्फो }} [[उत्तर प्रदेश क्रिकेट संघ]]ाचे होम ग्राउंड असलेले आणि प्रकाशझोताची सुविधा असलेले भारतातील [[कानपूर]] शहरामध्ये वसलेल्या '''ग्रीन पार्क स्टेडियम''' ह्या बहुउपयोगी मैदानाची आसनक्षमता ३३,००० इतकी आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://matchpredictions.in/green-park-kanpur-tickets-prediction-highlights-schedule/|title=ग्रीन पार्क कानपूर टिकेट्स प्रेडिक्शन हायलाईट्स शेड्यूल|प्रकाशक=मॅचप्रेडिक्शन्स.इन|ॲक्सेसदिनांक=३ नोव्हेंबर २०१६|भाषा=इंग्लिश|archive-date=2017-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20171206144015/http://matchpredictions.in/green-park-kanpur-tickets-prediction-highlights-schedule/|url-status=dead}}</ref> सदर मैदान उत्तर प्रदेश क्रीडा विभागाच्या नियंत्रणात आहे. [[उत्तर प्रदेश]]तील ह्या एकमेव आंतरराष्ट्रीय मैदानावर अनेक आंतरराष्ट्रीय कसोटी आणि एकदिवसीय सामने खेळवले गेले आहेत. त्याशिवाय विवो [[इंडियन प्रीमियर लीग|आयपीएल]]चे २ सामने १९ आणि २१ मे २०१६ रोजी येथे खेळवले गेले होते. जगातील सर्वात मोठा हाताने बदलावा लागणारा धावफलक ह्या मैदानावर आहे. [[गंगा नदी]] जवळ वसलेले हे मैदान भारतातील दुसरे सर्वात मोठे मैदान आहे. मैदानाचे नाव हे येथे घोडदौडीला येणारी ब्रिटिश महिला मॅडम ग्रीनच्या नावावरून ठेवण्यात आले आहे. ह्या मैदानाचे टोपण नाव 'बिलियर्ड्स टेबल' असे आहे. मैदाना समोर असलेल्या मॅकरॉबर्ट हॉस्पिटलमध्ये जन्मलेला दिवंगत क्रिकेट खेळाडू आणि प्रशिक्षक [[बॉब वूल्मर]]च्या आठवणीत सदर मैदानाला '''वूल्मर्स टर्फ''' असेही संबोधले जाते. ==इतिहास== १९४० च्या दशकात घोडदौडीचा सराव करणाऱ्या मॅडम ग्रीनच्या नावावरून ह्या मैदानाचे नाव ग्रीन पार्क असे पडले. मैदानाच्या मागून वाहणाऱ्या गंगा नदीच्या किनाऱ्याजवळ कानपूर शहराच्या इशान्येकडील सिव्हिल लाईन्स येथे हे मैदान वसलेले आहे. भारतातील हे एकमेव मैदान आहे जेथे विद्यार्थ्यांसाठी एक गॅलरी उपलब्ध आहे. ग्रीन पार्क वर जगातील सर्वात मोठा हाताने बदलावा लागणारा धावफलक आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा= http://www.indiatvnews.com/sports/cricket/kanpur-has-largest-manually-operated-scoreboard-18227.html |title= कानपूर बोस्ट्स वर्ल्ड्स लार्जेस्ट मॅन्युएली ऑपरेटेड स्कोअरबोर्ड|ॲक्सेसदिनांक=३ नोव्हेंबर २०१६|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०१५|भाषा=इंग्लिश|कृती=इंडिया टीव्ही}}</ref> त्याशिवाय मैदानामध्ये आंतरराष्ट्रीय सामन्यांदरम्यान वापरल्या जाणाऱ्या दोन व्हिडियो स्क्रीन सुद्धा आहेत. भारताने ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध पहिला कसोटी विजय डिसेंबर १९५९ मध्ये येथे नोंदवला होता. टर्फवर खेळवला गेलेला हा पहिलाच सामना होता <ref>[http://www.rediff.com/cricket/2008/apr/10biks.htm ग्रीन पार्कने मिळवून दिला भारताला ऑस्ट्रेलियावर पहिला विजय ]</ref> ऑफ-स्पिनर [[जसु पटेल]] ह्यांची १४ बळींची कामगिरी भारताला विजय मिळवून देण्यात मोलाची ठरली. १९५८/५९ मध्ये [[सुभाष गुप्ते]]ने वेस्ट इंडीजचे १०२ धावांमध्ये ९ गडी बाद केले, यष्टिरक्षक [[नरेन ताम्हाणे]]ने झेल सोडल्यामुळे तो केवळ [[लान्स गिब्स]]ला बाद करु शकला नाही. १९५७ नंतर ह्या मैदानावर भारताने आजवर फक्त दोन कसोटी सामने गमावले आहेत ते वेस्ट इंडीज विरुद्ध. १९५८ मधील सुभाष गुप्तेची स्वप्नवत कामगिरी [[वेस हॉल]]च्या १० बळींमुळे झाकोळून गेली आणि भारताच्या १९८३ च्या विश्वचषक विजयाचा आनंद [[माल्कम मार्शल]]च्या भीतीदायक गोलंदाजीने हिरावून घेतला. ह्या मैदानावर सर्वात जास्त कसोटी धावा करण्याचा विक्रम [[गुंडप्पा विश्वनाथ]]च्या (७७६ धावा) नावावर आहे. ज्यामागोमाग [[सुनील गावस्कर]] (६२९ धावा) आणि [[मोहम्मद अझरुद्दीन]] (५४३ धावा) ह्यांचा क्रमांक लागतो. कसोटी क्रिकेटमध्य [[कपिल देव]]ने मैदानावर सर्वात जास्त २१ गडी बाद केले आहेत आणि त्यामागोमाग [[हरभजनसिंग]]ने २० गड्यांना तंबूत धाडले आहे. एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये [[सचिन तेंडुलकर]]ने ह्या मैदानावर सर्वाधिक ३४२ धावा केल्या आहेत, त्यान तर [[विनोद कांबळी]]ने २१७ तर [[सौरभ गांगुली]]ने २०८ धावा फटकावल्या आहेत. सर्वात जास्त ९ एकदिवसीय बळी [[जवागल श्रीनाथ]] आणि त्यानंतर [[अजित आगरकर]]च्या (८ बळी) नावावर आहेत. ==सुविधा== [[File:Kanpur pitch.jpg|thumb|250px|right|ग्रीन पार्क मैदानावरील खेळपट्टी]] '''एंड्स''' मैदानाजवळ असलेल्या एल्गिन मिल आणि डीएव्ही कॉलेजमुळे येथील एंडला मिल एंड आणि होस्टेल एंड अशी नावे दिली गेली आहेत. '''खेळपट्टी''' मैदानाची खेळपट्टी नेहमीच फिरकी गोलंदाजांना मदत करत असलेली आहे. [[जसु पटेल]], [[सुभाष गुप्ते]] आदींनी याचा फायदा घेतला. ==आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांची यादी == ===कसोटी सामने=== ह्या मैदानांवर खेळवल्य गेलेल्या कसोटी सामन्यांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.<ref>[http://stats.espncricinfo.com/india/engine/records/team/match_results.html?class=1;id=419;type=ground ग्रीन पार्क, कानपूर / नोंदी / कसोटी सामने / निकाल]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! दिनांक !! यजमान संघ !! विरोधी संघ !! निकाल !! फरक !! धावफलक |- | १२–१४ जानेवारी १९५२ || {{cr|India}} || {{cr|England}} || style="background:red; color:black;"|पराभूत || ८ गडी राखून ||[http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/62728.html धावफलक] |- | १२–१७ डिसेंबर १९५८ || {{cr|India}} || {{cr|West Indies}} || style="background:red; color:black"|पराभूत || २०३ धावा || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/62846.html धावफलक] |- | १९–२४ डिसेंबर १९५९ || {{cr|India}} || {{cr|Australia}} || style="background:green; color:white;"|विजयी || ११९ धावा || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/62869.html धावफलक] |- | १६–२१ डिसेंबर १९६० || {{cr|India}} || {{cr|Pakistan}} || अनिर्णित || - || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/62884.html धावफलक] |- | १–६ डिसेंबर १९६१ || {{cr|India}} || {{cr|England}} || अनिर्णित || - || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/62902.html धावफलक] |- | १५–२० फेब्रुवारी १९६४ || {{cr|India}} || {{cr|England}} || अनिर्णित || - || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/62943.html धावफलक] |- | १५–२० नोव्हेंबर १९६९ || {{cr|India}} || {{cr|Australia}} || अनिर्णित || - || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/63052.html धावफलक] |- | २५–३० जानेवारी १९७३ || {{cr|India}} || {{cr|England}} || अनिर्णित || - || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/63092.html धावफलक] |- | १८–२३ नोव्हेंबर १९७६ || {{cr|India}} || {{cr|New Zealand}} || अनिर्णित || - || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/63172.html धावफलक] |- | २–८ फेब्रुवारी १९७९ || {{cr|India}} || {{cr|West Indies}} || अनिर्णित || - || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/63231.html धावफलक] |- | २–७ ऑक्टोबर १९७९ || {{cr|India}} || {{cr|Australia}} || style="background:green; color:white"|विजयी || २५३ धावा || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/63243.html धावफलक] |- | २५–३० डिसेंबर १९७९ || {{cr|India}} || {{cr|Pakistan}} || अनिर्णित || - || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/63250.html धावफलक] |- | ३० जानेवारी – ४ फेब्रुवारी १९८२|| {{cr|India}} || {{cr|England}} || अनिर्णित || - || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/63303.html धावफलक] |- | २१–२५ ऑक्टोबर १९८३ || {{cr|India}} || {{cr|West Indies}} || style="background:red; color:black"|पराभूत|| १ डाव आणि ८३ धावा || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/63350.html धावफलक] |- | ३१ जानेवारी – ५ फेब्रुवारी १९८५|| {{cr|India}} || {{cr|England}} || अनिर्णित || - || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/63395.html धावफलक] |- | १७–२२ डिसेंबर १९८६ || {{cr|India}} || {{cr|Sri Lanka}} || अनिर्णित || - || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/63449.html धावफलक] |- | ८–१२ डिसेंबर १९९६ || {{cr|India}} || {{cr|South Africa}} || style="background:green; color:white"| विजयी || २८० धावा || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/63726.html धावफलक] |- | २२–२५ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|India}} || {{cr|New Zealand}} || style="background:green; color:white"|विजयी || ८ गडी|| [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/63849.html धावफलक] |- | २०–२४ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|India}} || {{cr|South Africa}} || अनिर्णित || - || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/64109.html धावफलक] |- | ११–१३ एप्रिल २००८ || {{cr|India}} || {{cr|South Africa}} || style="background:green; color:white"|विजयी || ८ गडी || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/332913.html धावफलक] |- | २४–२७ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|India}} || {{cr|Sri Lanka}} || style="background:green; color:white"|विजयी || १ डाव आणि १४४ धावा || [http://www.espncricinfo.com/india/engine/match/430882.html धावफलक] |- | २२–२६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|India}} || {{cr|NZ}} || style="background:green; color:white" |विजयी || १९७ धावांनी || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1030213.html धावफलक] |} ===आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय=== ह्या मैदानांवर खेळवल्या गेलेल्या कसोटी सामन्यांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.<ref>[http://stats.espncricinfo.com/india/engine/records/team/match_results.html?class=2;id=419;type=ground ग्रीन पार्क, कानपूर / नोंदी / आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय / निकाल]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! दिनांक !! स्पर्धा !! संघ १ !! संघ २ !! विजेते !! फरक !! धावफलक !! नोंदी |- | बुधवार, २४ डिसेंबर १९८६ || द्विदेशीय मालिका || {{cr|India}} || {{cr|Sri Lanka}} || {{flagicon|Sri Lanka}} || ११७ धावा || [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/64296.html धावफलक] || |- | बुधवार, २१ ऑक्टोबर १९८७ || [[क्रिकेट विश्वचषक, १९८७|रिलायन्स विश्वचषक]] || {{cr|Sri Lanka}} || {{cr|West Indies}} || {{flagicon|West Indies}} || २५ धावा || [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/65104.html धावफलक]|| |- | बुधवार, २५ ऑक्टोबर १९८९|| [[नेहरू चषक, १९८९|नेहरु चषक]] || {{cr|India}} || {{cr|England}} || {{flagicon|India}} || ६ गडी || [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/65923.html धावफलक]|| |- | रविवार, ७ नोव्हेंबर १९९३|| [[हिरो चषक, १९९३-९४|हिरो चषक]] || {{cr|India}} || {{cr|Sri Lanka}} || {{flagicon|India}} || ७ गडी || [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/65961.html धावफलक] || जवागल श्रीनाथ २४-५ |- | रविवार, ३० ऑक्टोबर १९९४ || [[विल्स विश्व मालिका, १९९४-९५|विल्स विश्व मालिका]]|| {{cr|India}} || {{cr|West Indies}} || {{flagicon|West Indies}} || ४६ धावा || [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/66000.html धावफलक]|| |- | बुधवार, ६ मार्च १९९६ || [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९६|विल्स विश्वचषक]] || {{cr|India}} || {{cr|Zimbabwe}} || {{flagicon|India}} || ४० धावा || [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/65184.html धावफलक]|| |- | मंगळवार, ७ एप्रिल १९९८ || [[पेप्सी त्रिकोणी मालिका, १९९७-९८|पेप्सी त्रिकोणी मालिका]] || {{cr|India}} || {{cr|Australia}} || {{flagicon|India}} || ६ गडी || [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/66140.html धावफलक]|| |- | सोमवार, ११ डिसेंबर २००० || [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०००-०१|द्विदेशीय मालिका]] || {{cr|India}} || {{cr|Zimbabwe}} || {{flagicon|India}} || ९ गडी || [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/64683.html धावफलक]|| |- | सोमवार, २८ जानेवारी २००२ || [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००१-०२|द्विदेशीय मालिका]] || {{cr|India}} || {{cr|England}} || {{flagicon|India}} || ८ गडी || [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/64742.html धावफलक]|| |- | शुक्रवार, १५ एप्रिल २००५ || [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००४-०५|द्विदेशीय मालिका]] || {{cr|India}} || {{cr|Pakistan}} || {{flagicon|Pakistan}} || ५ गडी || [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/64942.html धावफलक]|| |- | रविवार, ११ नोव्हेंबर २००७ || [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००७-०८|द्विदेशीय मालिका]] || {{cr|India}} || {{cr|Pakistan}} || {{flagicon|India}} || ४६ धावा|| [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/297803.html धावफलक]|| |- | गुरुवार, २० नोव्हेंबर २००८ || [[इंग्लिश क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००८-०९|द्विदेशीय मालिका]] || {{cr|India}} || {{cr|England}} || {{flagicon|India}} || १६ धावांनी|| [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/361045.html धावफलक]|| |- | बुधवार, २७ नोव्हेंबर २०१३ || [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१३|द्विदेशीय मालिका]] || {{cr|India}} || {{cr|West Indies}} || {{flagicon|India}} || ५ गडी || [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/676533.html धावफलक]|| |- | रविवार, ११ ऑक्टोबर २०१५ || [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१५|गांधी-मंडेला मालिका]] || {{cr|India}} || {{cr|South Africa}} || {{flagicon|South Africa}} || ५ धावा || [http://www.espncricinfo.com/India/engine/match/903593.html धावफलक] || द.आ. ३०३/५; रोहित शर्मा १५० (१३३) |} ===आंतरराष्ट्रीय टी२०=== ह्या मैदानांवर खेळवल्या गेलेल्या टी२० सामन्यांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.<ref>[http://stats.espncricinfo.com/india/engine/records/team/match_results.html?class=3;id=419;type=ground ग्रीन पार्क, कानपूर / नोंदी / आंतरराष्ट्रीय टी२० / निकाल]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! दिनांक !! संघ १ !! संघ २ !! निकाल !! फरक !! धावफलक |- | २६ जानेवारी २०१७ || {{cr|IND}} || {{cr|ENG}} || {{cr|ENG}} || ५ धावा || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034825.html धावफलक] |} ==संदर्भ आणि नोंदी== {{संदर्भयादी|2}} {{भारतातील क्रिकेट मैदाने}} [[वर्ग:भारतातील क्रिकेट मैदाने]] [[वर्ग:कानपूर]] [[वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीग मैदाने‎]] dzklwl3eagjdmb3kzreuocmsl37lhcr 0 19445 2723109 2717800 2026-10-19T11:38:23Z Vishnu888 82059 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2723109 wikitext text/x-wiki [[चित्र:VenusClub,Khidderpore.JPG|thumb|right|[[कोलकाता]] येथील दुर्गापुजेचे एक दृश्य]] '''दुर्गा''' ही हिंदू धर्मातील प्रमुख देवींपैकी एक असून तिला शक्ती किंवा देवीच्या विविध रूपांपैकी एक मानले जाते. दुर्गेचे वर्णन विविध हिंदू धार्मिक ग्रंथांमध्ये आढळते. देवी माहात्म्य आणि [[भागवत पुराण|श्रीमद्देवी भागवत पुराण]] यांसारख्या ग्रंथांमध्ये तिच्या स्वरूपाचे आणि शक्तीचे विविध प्रकारे वर्णन केले आहे. दुर्गेशी संबंधित प्रमुख धार्मिक उत्सवांमध्ये [[नवरात्र]] आणि [[दुर्गा पूजा]] यांचा समावेश होतो. == स्वरूप आणि संकल्पना == === नाव व स्वरूप === दुर्गेला विविध परंपरांमध्ये ''देवी, शक्ती, भगवती, जगदंबा, भवानी, प्रकृती, महामाया'' आणि ''अष्टांगी'' अशा नावांनी संबोधले जाते. देवी भागवत पुराणात तिला ''जगदंबिका'', ''महाविद्या'', ''महामाया'', ''पूर्ण प्रकृती'', ''विश्वेश्वरी'', ''आदिमाया'', ''त्रिदेवजननी'' आणि ''प्रकृती देवी'' अशी संबोधने दिली आहेत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=श्रीमद्देवी भागवत पुराण|chapter=तृतीय स्कंध, अध्याय ४–५|pages=१०–१२, ११४–११५}}</ref> === दुर्गा आणि शक्तीची संकल्पना === [[शाक्त पंथ|शाक्त]] परंपरेत देवी किंवा शक्तीला विश्वातील सर्जनशील आणि कार्यकारी शक्ती म्हणून महत्त्वाचे स्थान आहे. देवीविषयक ग्रंथांमध्ये तिच्या विविध रूपांचे वर्णन आढळते. देवी भागवत पुराणातील संबंधित वर्णनात दुर्गेला प्रकृतीशी जोडले असून [[ब्रह्मा]], [[विष्णू]] आणि [[शिव]] यांच्या कार्यांशी तिच्या गुणांचा संबंध वर्णिला आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=श्रीमद्देवी भागवत पुराण|chapter=तृतीय स्कंध, अध्याय ४–५|pages=१०–१२}}</ref> == ग्रंथांमधील उल्लेख आणि कथानके == === त्रिदेवांची माता === देवी भागवत पुराणात दुर्गेला (जगदंबिका, पूर्ण प्रकृती, विश्वेश्वरी) ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव यांची माता म्हणून वर्णन केले आहे. या वर्णनात विष्णू देवीला आपली माता संबोधतो आणि ब्रह्मा, विष्णू व शंकर हे तिच्या कृपेने अस्तित्वात असल्याचे सांगतो. शिवही विष्णू आणि ब्रह्मा हे देवीपासून उत्पन्न झाले असल्याचे तसेच स्वतःही तिचे अपत्य असल्याचे नमूद करतो. याच वर्णनात ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव हे प्रकृतीच्या तीन गुणांशी संबंधित असून अनुक्रमे सृष्टीची निर्मिती, पालन आणि संहार ही कार्ये करतात, असे सांगितले आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=श्रीमद् देवी भागवत पुराण|chapter=तृतीय स्कंध, अध्याय ४–५|pages=१०–१२}}</ref> संत कबीरांच्या वाणीतही दुर्गेला ''अष्टांगी'' म्हणून ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव यांची माता म्हणून वर्णन केले आहे: ''तीन पुत्र अष्टंगी जाये। ब्रह्मा विष्णू शिव नाम धराये।'' यानुसार अष्टांगीपासून तीन पुत्र उत्पन्न झाले असून त्यांना ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव अशी नावे देण्यात आली. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=कबीर सागर|chapter=ज्ञान बोध}}</ref> === पतीविषयी विविध मते === देवी दुर्गेच्या प्रतिमा आणि मूर्तींमध्ये त्यांना अनेकदा कुंकू किंवा सिंदूर धारण केलेल्या सुवासिनीच्या स्वरूपात दर्शवले जाते. हिंदू परंपरेत सिंदूर हे विवाहित स्त्रीच्या वैवाहिक स्थितीचे प्रतीक मानले जाते. काही धार्मिक व्याख्यांनुसार, दुर्गेचे पती ''ब्रह्म'' किंवा ''काळ'' असल्याचे प्रतिपादन केले जाते. या मतानुसार ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव हे दुर्गा व काळ यांचे पुत्र मानले जातात. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=श्रीमद् देवी भागवत पुराण|chapter=तृतीय स्कंध, अध्याय ५|pages=११४–११५}}</ref> [[श्रीमद्भगवद्गीता|श्रीमद्भगवद्गीतेच्या]] चौदाव्या अध्यायातील तिसऱ्या ते पाचव्या श्लोकांमध्ये प्रकृती आणि पुरुष यांच्या संबंधाचे वर्णन केले आहे. या संकल्पनांचा काही धार्मिक विवेचनांमध्ये दुर्गा आणि काळ यांच्या संबंधाच्या संदर्भात अर्थ लावला जातो. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=श्रीमद्भगवद्गीता|chapter=अध्याय १४, श्लोक ३–५}}</ref> == रूप आणि प्रतिमाशास्त्र == दुर्गेचे प्रचलित चित्रण अनेक हात असलेल्या देवीच्या रूपात केले जाते. तिच्या हातांमध्ये विविध आयुधे असतात आणि ती सिंह किंवा वाघावर आरूढ असल्याचे चित्रण आढळते. या रूपातून तिचे योद्धा देवीचे स्वरूप अधोरेखित होते. दुर्गेच्या प्रतिमेशी महिषासुरवधाची कथा विशेषतः जोडली जाते. दुर्गेने महिषासुराचा वध केला, म्हणून तिला ''महिषासुरमर्दिनी'' असेही संबोधले जाते. या कथेला दुर्गापूजा आणि नवरात्राच्या धार्मिक परंपरांशी जोडले जाते. == उपासना आणि उत्सव == === दुर्गापूजा === दुर्गापूजा हा देवी दुर्गेच्या उपासनेशी संबंधित प्रमुख हिंदू धार्मिक उत्सव आहे. हा उत्सव विशेषतः पश्चिम बंगालमध्ये मोठ्या प्रमाणावर साजरा केला जातो; तसेच भारतातील इतर भागांत आणि बंगाली प्रवासी समुदायांमध्येही त्याचे आयोजन केले जाते. उत्सवामध्ये दुर्गेच्या प्रतिमांची निर्मिती व प्रतिष्ठापना, सजवलेले मंडप, पूजा आणि विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांचा समावेश होतो. दहाव्या दिवशी प्रतिमांचे विसर्जन केले जाते. दुर्गापूजेचा संबंध महिषासुरावर दुर्गेने मिळवलेल्या विजयाच्या आख्यायिकेशी जोडला जातो. कोलकात्यातील दुर्गापूजेला धार्मिकतेसोबतच कला आणि सार्वजनिक-सांस्कृतिक सहभागाचे महत्त्व प्राप्त झाले आहे. २०२१ मध्ये ‘दुर्गा पूजा इन कोलकाता’चा मानवतेच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाच्या प्रतिनिधी यादीत [[युनेस्को]]ने समावेश केला.<ref name=":1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://ich.unesco.org/en/RL/durga-puja-in-kolkata-00703|title=Durga Puja in Kolkata|website=Unesco|url-status=live}}</ref><ref name=":2">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.incredibleindia.gov.in/en/festivals-and-events/durga-puja|title=Durga Puja: An incomparable celebration of devotion and art|website=Incredible India|language=en|access-date=2026-10-07}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.britannica.com/topic/Durga-Puja|title=Durga Puja {{!}} Festival, Mythology, Story, Traditions, & Facts {{!}} Britannica|date=2026-09-26|website=www.britannica.com|language=en|access-date=2026-10-07}}</ref> === नवरात्र === नवरात्र हा देवी दुर्गा आणि तिच्या विविध रूपांच्या उपासनेशी संबंधित हिंदू धार्मिक उत्सव आहे. ‘नवरात्र’ या नावाचा अर्थ नऊ रात्री असा आहे. या कालावधीत देवीच्या नऊ रूपांची, नवदुर्गांची, पूजा केली जाते. ही रूपे पुढीलप्रमाणे दिली जातात: # शैलपुत्री # ब्रह्मचारिणी # चंद्रघंटा # कूष्मांडा # स्कंदमाता # कात्यायनी # कालरात्री # महागौरी # सिद्धिदात्री भारताच्या विविध भागांत नवरात्र वेगवेगळ्या धार्मिक आणि सांस्कृतिक पद्धतींनी साजरे केले जाते. गुजरातमध्ये [[गरबा]] आणि [[दांडिया रास|दांडिया]] यांसारख्या नृत्यपरंपरा, पश्चिम बंगालमध्ये दुर्गापूजा आणि दक्षिण भारतात गोलूसारख्या परंपरा आढळतात. नवरात्राचा संबंध दुर्गा आणि महिषासुर यांच्यातील युद्धाच्या आख्यायिकेशी तसेच चांगल्याच्या वाईटावर झालेल्या विजयाशी जोडला जातो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.incredibleindia.gov.in/en/festivals-and-events/navratri|title=Navratri: Nine nights of divine celebration|website=Incredible India|language=en|access-date=2026-10-07}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.britannica.com/topic/Navratri|title=Navratri {{!}} Description, Importance, Goddess, & Facts {{!}} Britannica|date=2026-09-13|website=www.britannica.com|language=en|access-date=2026-10-07}}</ref> नवरात्रादरम्यान उपवास, पूजा, प्रार्थना, धार्मिक विधी, संगीत, नृत्य आणि इतर सांस्कृतिक कार्यक्रम यांसारख्या विविध प्रथा आढळतात. या प्रथांचे स्वरूप प्रदेश आणि स्थानिक परंपरेनुसार बदलते.<ref name=":3">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.incredibleindia.gov.in/en/festivals-and-events/navratri|title=Navratri: Nine nights of divine celebration|website=Incredible India|language=en|access-date=2026-10-07}}</ref> === दुर्गा अष्टमी === दुर्गा अष्टमी ही नवरात्रातील आठव्या दिवशी साजरी केली जाणारी तिथी आहे. दिलेल्या स्रोतांमध्ये या दिवशी दुर्गेच्या आठव्या रूपाची, महागौरीची, पूजा केली जाते असे नमूद केले आहे. दुर्गा अष्टमीचा संबंध दुर्गेच्या महिषासुरावरील विजयाशीही जोडला जातो. == सांस्कृतिक महत्त्व == दुर्गेची उपासना भारतीय धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत विविध स्वरूपांत आढळते. नवरात्र आणि दुर्गापूजा या उत्सवांमधून तिच्या उपासनेला धार्मिकतेसोबतच सार्वजनिक आणि सांस्कृतिक स्वरूप प्राप्त झाले आहे. विविध प्रदेशांमध्ये पूजा, संगीत, नृत्य, प्रतिमाकला, सजावट आणि सामुदायिक कार्यक्रम यांच्या माध्यमातून या परंपरांचे आयोजन केले जाते. विशेषतः कोलकात्यातील दुर्गापूजा ही धार्मिक उत्सवासोबतच कला, सार्वजनिक सहभाग आणि सांस्कृतिक अभिव्यक्तीचे महत्त्वाचे माध्यम मानली जाते. या परंपरेला २०२१ मध्ये युनेस्कोच्या मानवतेच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाच्या प्रतिनिधी यादीत स्थान मिळाले.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /> ==हे सुद्धा पहा== * [[भागवत पुराण]] * [[नवदुर्गा]] * [[दुर्गापूजा]] * [[हुदुर दुर्गा]] {{हिंदू देवता आणि ग्रंथ}} [[वर्ग:हिंदू दैवते]] [[वर्ग:शाक्त पंथ]] f5nx0lifiueta9wqkobyt13hyde1i80 0 20376 2722851 2608990 2026-10-18T14:03:42Z ~2026-55882-31 188666 2722851 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = कुवेत | image = Flag of Kuwait.svg | image_size = 140px | caption = | nickname = | association = [[क्रिकेट कुवेत]] | coach = कासिम अली | captain = [[मोहम्मद अस्लम]] | icc_status = संलग्न | icc_member_year = १९९८ | icc_status2 = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी | सहयोगी सदस्य]] | icc_member_year2 = २००५ | icc_region = [[आशियाई क्रिकेट परिषद|आशिया]] | t20i_rank = २५वा | t20i_rank_best = २५वा (२१-ऑगस्ट-२०२२) <!-- तिचा संघ प्रथमच सर्वकालीन सर्वोत्तम रँकिंगवर पोहोचल्याची तारीख --> | first_match = वि {{cr|Bahrain|1972}} [[कुवैत सिटी]] येथे; ३० ऑक्टोबर १९७९ | first_t20i = वि {{cr|MDV}} [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी ग्राउंड टर्फ १]], [[अल अमरात]]; २० जानेवारी २०१९ | most_recent_t20i = वि {{cr|OMA}} [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी ग्राउंड टर्फ २]], [[अल अमरात]]; १७ एप्रिल २०२४ | num_t20is = ५४ | num_t20is_this_year = ९ | t20i_record = २९/२२<br>(३ बरोबरीत, ० निकाल नाही) | t20i_record_this_year = ५/४<br>(० बरोबरीत, ० निकाल नाही) | wt20q_apps = १{{efn|टी-२० विश्वचषक पात्रता २०२३ आवृत्तीपासून आयसीसी आशिया क्षेत्राच्या प्रादेशिक अंतिम फेरीचा संदर्भ देते.}} | wt20q_first = [[२०२३ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक आशिया पात्रता#प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२३]] | wt20q_best = गट फेरी ([[२०२३ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक आशिया पात्रता#प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२३]]) | a_pattern_la = _light_blue_edge | a_pattern_b = _kuw_t20i26 | a_pattern_ra = _light_blue_edge | a_pattern_pants = _kuw_t20i26 | a_leftarm = EA0B0B | a_body = 1CADFF | a_rightarm = EA0B0B | a_pants = 29292B | a_title = लिस्ट अ आणि टी२०आ किट | asofdate = १७ एप्रिल २०२४ }} '''कुवेत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ''' हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये कुवेतचे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे. ==इतिहास== ==क्रिकेट संघटन == ==महत्त्वाच्या स्पर्धा== ==माहिती== ==बाह्य दुवे== [[वर्ग:रिकामी पाने]] [[वर्ग:कुवैतमधील क्रिकेट|संघ]] d8hcteu89sih83hy730917hxre42afx 0 20650 2722849 2614297 2026-10-18T13:51:46Z ~2026-55882-31 188666 2722849 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = कतार | image = Flag_of_Qatar.svg | image_size = | caption = कतारचा ध्वज | nickname = | association = [[कतार क्रिकेट असोसिएशन]] | coach = [[मुहम्मद हारून]] | captain = [[मुहम्मद तनवीर]] | icc_status = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|सहयोगी सदस्य]]<ref name="Assoc">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]|date=22 June 2017|access-date=1 September 2018}}</ref> | icc_member_year = २०१७ | icc_status2 = संलग्न सदस्य | icc_member_year2 = १९९९ | icc_region = [[आशियाई क्रिकेट परिषद|आशिया]] | t20i_rank = २८वा | t20i_rank_best = २१वा <small>(२ मे २०१९)</small><!-- तिचा संघ प्रथमच सर्वकालीन सर्वोत्तम रँकिंगवर पोहोचल्याची तारीख --> | first_match = {{flagicon|Qatar}} '''कतार''' वि [[संयुक्त अरब अमिरातीचा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|शारजाह]] {{flagicon|शारजाह}}<br/>([[कुवेत सिटी]]; ३० ऑक्टोबर १९७९) | first_t20i = वि {{cr|SAU}} [[अल इमारात क्रिकेट स्टेडियम]], [[मस्कत]]; २१ जानेवारी २०१९ | most_recent_t20i = वि {{cr|SAU}} [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी ग्राउंड टर्फ १]], [[अल अमरात]]; १६ एप्रिल २०२४ | num_t20is = ५१ | num_t20is_this_year = ७ | t20i_record = २७/१९<br>(३ बरोबरीत, २ निकाल नाही) | t20i_record_this_year = ३/३<br>(१ बरोबरीत, ० निकाल नाही) | a_pattern_la = _maroonborder | a_pattern_b = _qat_t20i26 | a_pattern_ra = _maroonborder | a_pattern_pants = _half_whitesides | a_leftarm = 991F3F | a_body = 991F3F | a_rightarm = 991F3F | a_pants = AA1426 | a_title = लिस्ट अ आणि टी२०आ किट | asofdate = १६ एप्रिल २०२४ }} '''कतार राष्ट्रीय क्रिकेट संघ''' हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये कतारचे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे. ==इतिहास== ==क्रिकेट संघटन == ==महत्त्वाच्या स्पर्धा== ==माहिती== ==बाह्य दुवे== [[वर्ग:कतार|क्रिकेट संघटना]] [[वर्ग:रिकामी पाने]] 7p6yju2khpgzci42c7xhccla8fjpo4v 0 20651 2722850 2434833 2026-10-18T13:55:46Z ~2026-55882-31 188666 2722850 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = सौदी अरेबिया | image = Flag of Saudi Arabia.svg | image_size = 160px | caption = सौदी अरेबियाचा ध्वज | nickname = | association = [[सौदी अरेबिया क्रिकेट फेडरेशन]] | coach = [[कबीर खान (क्रिकेटर)|कबीर खान]] | captain = हिशाम शेख | icc_status = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|सहयोगी सदस्य]] | icc_member_year = २०१६ | icc_status2 = संलग्न सदस्य | icc_member_year2 = २००३ | icc_region = [[आशियाई क्रिकेट परिषद|आशिया]] | t20i_rank = ३२वा | t20i_rank_best = २२वा <small>(२ मे २०१९)</small> <!-- तिचा संघ प्रथमच सर्वकालीन सर्वोत्तम रँकिंगवर पोहोचल्याची तारीख --> | first_t20i = वि {{cr|BHR}} [[अल इमारात क्रिकेट स्टेडियम]], [[मस्कत]]; २० जानेवारी २०१९ | most_recent_t20i = वि {{cr|NEP}} [[ओमान क्रिकेट अकादमी ग्राउंड|ओमान क्रिकेट अकादमी ग्राउंड टर्फ २]], [[अल अमरात]]; १७ एप्रिल २०२४ | num_t20is = ४३ | num_t20is_this_year = १३ | t20i_record = २३/२०<br>(० बरोबरीत, ० निकाल नाही) | t20i_record_this_year = १०/३<br>(० बरोबरीत, ० निकाल नाही) | t_pattern_la = _ksa_t20i26 | t_pattern_b = _ksa_t20i26 | t_pattern_ra = _ksa_t20i26 | t_pattern_pants = _whitesides | t_leftarm = 004145 | t_body = 004145 | t_rightarm = 004145 | t_pants = 004145 | asofdate = १७ एप्रिल २०२४ }} '''सौदी अरेबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ''' हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये सौदी अरेबिया देशाचे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे. [[वर्ग:सौदी अरेबिया|क्रिकेट संघटना]] [[वर्ग:रिकामी पाने]] oeevlq20fyigykqdn42cd3iqfnxitc5 0 20721 2722939 2206377 2026-10-18T19:57:39Z अभय नातू 206 इतरत्र सापडलेला मजकूर येथे हलवला 2722939 wikitext text/x-wiki '''ॲलिझा इझेटबेगोव्हिच''' ([[३ मार्च]], [[इ.स. १९२५|१९२५]] – [[१९ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २००३|२००३]]) हे [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे राजकीय नेते, [[तत्त्वज्ञ]], [[लेखक]] आणि देशाचे पहिले [[राष्ट्राध्यक्ष]] होते. त्यांनी १९९० ते १९९६ या काळात [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे प्रजासत्ताक|बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना प्रजासत्ताकाचे]] राष्ट्राध्यक्ष म्हणून आणि १९९६ ते २००० या काळात बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाच्या तीन सदस्य प्रेसिडेन्सीचे अध्यक्ष म्हणून काम केले. [[बॉस्नियन युद्ध|बॉस्नियन युद्धाच्या]] अत्यंत कठीण काळात त्यांनी देशाचे नेतृत्व केले आणि [[डेटन करार|डेटन करारावर]] स्वाक्षरी करून शांतता प्रस्थापित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegović |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=18 October 2026}}</ref> == सुरुवातीचे जीवन == इझेटबेगोव्हिच यांचा जन्म वायव्य [[बॉस्निया]]तील [[बॉसान्स्की शामात्स]] या शहरात एका मुस्लिम कुटुंबात झाला. १९२८ मध्ये त्यांचे कुटुंब [[सारायेव्हो]] येथे स्थलांतरित झाले. त्यांनी तेथेच आपले प्राथमिक आणि माध्यमिक शिक्षण पूर्ण केले. [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धाच्या]] काळात त्यांनी ''मंगदी मुस्लिमानि'' (तरुण मुस्लिम) नावाच्या संघटनेत भाग घेतला. ही संघटना मुस्लिम समुदायाच्या धार्मिक आणि सामाजिक हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी कार्य करत होती.<ref>{{cite news |title=Obituary: Alija Izetbegović |url=https://www.theguardian.com/news/2003/oct/20/guardianobituaries |work=The Guardian |date=20 October 2003 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> महायुद्धानंतर [[युगोस्लाव्हिया]]मध्ये साम्यवादी (कम्युनिस्ट) सत्ता स्थापन झाली. साम्यवादी राजवटीत त्यांच्या धार्मिक आणि राजकीय विचारांमुळे त्यांच्यावर अनेक बंधने लादली गेली. १९४६ मध्ये त्यांना साम्यवादी विरोधी चळवळीत सहभागी असल्याच्या आरोपावरून तीन वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा झाली. तुरुंगातून सुटल्यानंतर त्यांनी [[सारायेव्हो विद्यापीठ|सारायेव्हो विद्यापीठातून]] कायद्याची पदवी प्राप्त केली आणि पुढील तीन दशके त्यांनी कायदेशीर सल्लागार म्हणून कार्य केले.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegović Biography |url=https://www.biography.com/ |website=Biography |access-date=18 October 2026}}</ref> == साहित्यिक कारकीर्द == [[चित्र:Izetbegovic.jpg|thumb|right|अलिजा इझेत्बेगोव्हिक]] इझेटबेगोव्हिच हे एक विचारवंत आणि लेखक होते. १९७० मध्ये त्यांनी ''इस्लामस्की डिक्लेरासिजा'' (इस्लामिक जाहीरनामा) नावाचा निबंध लिहिला, ज्यामध्ये त्यांनी आधुनिक जगात इस्लाम, राजकारण आणि समाज यांच्या संबंधांवर भाष्य केले. १९८० मध्ये त्यांनी ''इस्लाम इझ्म्युजु इस्तोक आइ ज़ापादा'' (पूर्व आणि पश्चिमेमधील इस्लाम) हे पुस्तक लिहिले. या पुस्तकात त्यांनी पाश्चात्य तत्त्वज्ञान आणि इस्लामिक संस्कृतीचा तुलनात्मक अभ्यास मांडला. १९८३ मध्ये युगोस्लाव्ह राजवटीने त्यांच्यावर ''राष्ट्रविरोधी कार्य आणि इस्लामिक मूलतत्त्ववाद'' पसरवल्याचा आरोप ठेवून १४ वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा ठोठावली. तथापि, राजकीय बदलांमुळे आणि आंतरराष्ट्रीय दबावामुळे १९८८ मध्ये त्यांची तुरुंगातून सुटका झाली.<ref>{{cite news |title=Former Bosnian President Izetbegovic Dies |url=https://www.washingtonpost.com/ |work=The Washington Post |date=19 October 2003 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == राजकीय कारकीर्द आणि राष्ट्राध्यक्षपद == १९९० मध्ये युगोस्लाव्हियातील साम्यवादी राजवट कमकुवत झाल्यानंतर त्यांनी ''पार्टिया देमोग्रात्स्के अकसिये' - एसडीए (लोकशाही कृती पक्ष) या राजकीय पक्षाची स्थापना केली. १९९० च्या निवडणुकीत त्यांच्या पक्षाने मोठा विजय मिळवला आणि ते बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष बनले. [[युगोस्लाव्हियाचे विघटन|युगोस्लाव्हियाच्या विघटनाच्या]] काळात त्यांनी बॉस्नियाचे स्वातंत्र्य टिकवून ठेवण्यासाठी प्रयत्न केले. फेब्रुवारी-मार्च १९९२ मध्ये झालेल्या सार्वमत कौलानुसार बॉस्नियाच्या जनतेने स्वातंत्र्याच्या बाजूने मतदान केले आणि ३ मार्च १९९२ रोजी बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाने स्वातंत्र्याची घोषणा केली.<ref>{{cite web |title=Bosnia and Herzegovina Independence |url=https://www.history.com/ |website=History.com |access-date=18 October 2026}}</ref> == बॉस्नियन युद्ध == स्वातंत्र्याच्या घोषणेनंतर लागलीच [[सर्बियन सैन्य]] आणि [[बॉस्नियन सर्ब]] दलांनी देशावर आक्रमण केले, ज्यामुळे [[बॉस्नियन युद्ध]] (१९९२-१९९५) सुरू झाले. राजधानी सारायेव्होला चार वर्षांपेक्षा जास्त काळ वेढा घालण्यात आला होता. युद्धाच्या या अत्यंत भीषण प्रसंगी, आंतरराष्ट्रीय शस्त्रास्त्र बंदी असूनही, इझेटबेगोव्हिच यांनी बॉस्नियन सैन्याचे नेतृत्व केले आणि देशाचे अस्तित्व टिकवून ठेवले. नवंबर १९९५ मध्ये अमेरिकेच्या मध्यस्थीने [[डेटन, ओहायो]] येथे झालेल्या वाटाघाटींनंतर त्यांनी [[डेटन करार|डेटन करारावर]] स्वाक्षरी केली, ज्यामुळे युद्ध समाप्त झाले आणि बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे सार्वभौमत्व मान्य करण्यात आले.<ref>{{cite news |title=Dayton Peace Accords |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == नंतरचे जीवन आणि मृत्यू == युद्धाच्या समाप्तीनंतर १९९६ मध्ये झालेल्या निवडणुकीत ते तीन-सदस्यीय अध्यक्षीय मंडळाचे पहिले अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. आरोग्याच्या कारणास्तव त्यांनी ऑक्टोबर २००० मध्ये राजकीय पदांवरून निवृत्ती घेतली. १९ ऑक्टोबर २००३ रोजी वयाच्या ७८ व्या वर्षी सारायेव्हो येथील रुग्णालयात हृदयरोगाने त्यांचे निधन झाले. सारायेव्हो येथील 'कोव्हाची' हुतात्मा स्मशानभूमीत त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले. त्यांच्या अंत्ययात्रेला १५०,००० हून अधिक लोक उपस्थित होते.<ref>{{cite news |title=Alija Izetbegović buried in Sarajevo |url=https://www.theguardian.com/world/2003/oct/23/bosnia |work=The Guardian |date=23 October 2003 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [[:वर्ग:बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष|बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष]] {{DEFAULTSORT:इझेटबेगोव्हिच, ॲलिझा}} [[वर्ग:बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष]] [[वर्ग:बॉस्नियन राजकारणी]] [[वर्ग:बॉस्नियन लेखक]] [[वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 3o0qyfcufjbrwv3wltcrfi1yd6gqjwl 2722940 2722939 2026-10-18T19:58:06Z अभय नातू 206 साचा 2722940 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''अलिजा इझेत्बेगोव्हिक''' ([[३ मार्च]], [[इ.स. १९२५|१९२५]] – [[१९ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २००३|२००३]]) हे [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे राजकीय नेते, [[तत्त्वज्ञ]], [[लेखक]] आणि देशाचे पहिले [[राष्ट्राध्यक्ष]] होते. त्यांनी १९९० ते १९९६ या काळात [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे प्रजासत्ताक|बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना प्रजासत्ताकाचे]] राष्ट्राध्यक्ष म्हणून आणि १९९६ ते २००० या काळात बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाच्या तीन सदस्य प्रेसिडेन्सीचे अध्यक्ष म्हणून काम केले. [[बॉस्नियन युद्ध|बॉस्नियन युद्धाच्या]] अत्यंत कठीण काळात त्यांनी देशाचे नेतृत्व केले आणि [[डेटन करार|डेटन करारावर]] स्वाक्षरी करून शांतता प्रस्थापित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegović |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=18 October 2026}}</ref> == सुरुवातीचे जीवन == इझेटबेगोव्हिच यांचा जन्म वायव्य [[बॉस्निया]]तील [[बॉसान्स्की शामात्स]] या शहरात एका मुस्लिम कुटुंबात झाला. १९२८ मध्ये त्यांचे कुटुंब [[सारायेव्हो]] येथे स्थलांतरित झाले. त्यांनी तेथेच आपले प्राथमिक आणि माध्यमिक शिक्षण पूर्ण केले. [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धाच्या]] काळात त्यांनी ''मंगदी मुस्लिमानि'' (तरुण मुस्लिम) नावाच्या संघटनेत भाग घेतला. ही संघटना मुस्लिम समुदायाच्या धार्मिक आणि सामाजिक हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी कार्य करत होती.<ref>{{cite news |title=Obituary: Alija Izetbegović |url=https://www.theguardian.com/news/2003/oct/20/guardianobituaries |work=The Guardian |date=20 October 2003 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> महायुद्धानंतर [[युगोस्लाव्हिया]]मध्ये साम्यवादी (कम्युनिस्ट) सत्ता स्थापन झाली. साम्यवादी राजवटीत त्यांच्या धार्मिक आणि राजकीय विचारांमुळे त्यांच्यावर अनेक बंधने लादली गेली. १९४६ मध्ये त्यांना साम्यवादी विरोधी चळवळीत सहभागी असल्याच्या आरोपावरून तीन वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा झाली. तुरुंगातून सुटल्यानंतर त्यांनी [[सारायेव्हो विद्यापीठ|सारायेव्हो विद्यापीठातून]] कायद्याची पदवी प्राप्त केली आणि पुढील तीन दशके त्यांनी कायदेशीर सल्लागार म्हणून कार्य केले.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegović Biography |url=https://www.biography.com/ |website=Biography |access-date=18 October 2026}}</ref> == साहित्यिक कारकीर्द == [[चित्र:Izetbegovic.jpg|thumb|right|अलिजा इझेत्बेगोव्हिक]] इझेटबेगोव्हिच हे एक विचारवंत आणि लेखक होते. १९७० मध्ये त्यांनी ''इस्लामस्की डिक्लेरासिजा'' (इस्लामिक जाहीरनामा) नावाचा निबंध लिहिला, ज्यामध्ये त्यांनी आधुनिक जगात इस्लाम, राजकारण आणि समाज यांच्या संबंधांवर भाष्य केले. १९८० मध्ये त्यांनी ''इस्लाम इझ्म्युजु इस्तोक आइ ज़ापादा'' (पूर्व आणि पश्चिमेमधील इस्लाम) हे पुस्तक लिहिले. या पुस्तकात त्यांनी पाश्चात्य तत्त्वज्ञान आणि इस्लामिक संस्कृतीचा तुलनात्मक अभ्यास मांडला. १९८३ मध्ये युगोस्लाव्ह राजवटीने त्यांच्यावर ''राष्ट्रविरोधी कार्य आणि इस्लामिक मूलतत्त्ववाद'' पसरवल्याचा आरोप ठेवून १४ वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा ठोठावली. तथापि, राजकीय बदलांमुळे आणि आंतरराष्ट्रीय दबावामुळे १९८८ मध्ये त्यांची तुरुंगातून सुटका झाली.<ref>{{cite news |title=Former Bosnian President Izetbegovic Dies |url=https://www.washingtonpost.com/ |work=The Washington Post |date=19 October 2003 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == राजकीय कारकीर्द आणि राष्ट्राध्यक्षपद == १९९० मध्ये युगोस्लाव्हियातील साम्यवादी राजवट कमकुवत झाल्यानंतर त्यांनी ''पार्टिया देमोग्रात्स्के अकसिये' - एसडीए (लोकशाही कृती पक्ष) या राजकीय पक्षाची स्थापना केली. १९९० च्या निवडणुकीत त्यांच्या पक्षाने मोठा विजय मिळवला आणि ते बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष बनले. [[युगोस्लाव्हियाचे विघटन|युगोस्लाव्हियाच्या विघटनाच्या]] काळात त्यांनी बॉस्नियाचे स्वातंत्र्य टिकवून ठेवण्यासाठी प्रयत्न केले. फेब्रुवारी-मार्च १९९२ मध्ये झालेल्या सार्वमत कौलानुसार बॉस्नियाच्या जनतेने स्वातंत्र्याच्या बाजूने मतदान केले आणि ३ मार्च १९९२ रोजी बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाने स्वातंत्र्याची घोषणा केली.<ref>{{cite web |title=Bosnia and Herzegovina Independence |url=https://www.history.com/ |website=History.com |access-date=18 October 2026}}</ref> == बॉस्नियन युद्ध == स्वातंत्र्याच्या घोषणेनंतर लागलीच [[सर्बियन सैन्य]] आणि [[बॉस्नियन सर्ब]] दलांनी देशावर आक्रमण केले, ज्यामुळे [[बॉस्नियन युद्ध]] (१९९२-१९९५) सुरू झाले. राजधानी सारायेव्होला चार वर्षांपेक्षा जास्त काळ वेढा घालण्यात आला होता. युद्धाच्या या अत्यंत भीषण प्रसंगी, आंतरराष्ट्रीय शस्त्रास्त्र बंदी असूनही, इझेटबेगोव्हिच यांनी बॉस्नियन सैन्याचे नेतृत्व केले आणि देशाचे अस्तित्व टिकवून ठेवले. नवंबर १९९५ मध्ये अमेरिकेच्या मध्यस्थीने [[डेटन, ओहायो]] येथे झालेल्या वाटाघाटींनंतर त्यांनी [[डेटन करार|डेटन करारावर]] स्वाक्षरी केली, ज्यामुळे युद्ध समाप्त झाले आणि बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे सार्वभौमत्व मान्य करण्यात आले.<ref>{{cite news |title=Dayton Peace Accords |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == नंतरचे जीवन आणि मृत्यू == युद्धाच्या समाप्तीनंतर १९९६ मध्ये झालेल्या निवडणुकीत ते तीन-सदस्यीय अध्यक्षीय मंडळाचे पहिले अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. आरोग्याच्या कारणास्तव त्यांनी ऑक्टोबर २००० मध्ये राजकीय पदांवरून निवृत्ती घेतली. १९ ऑक्टोबर २००३ रोजी वयाच्या ७८ व्या वर्षी सारायेव्हो येथील रुग्णालयात हृदयरोगाने त्यांचे निधन झाले. सारायेव्हो येथील 'कोव्हाची' हुतात्मा स्मशानभूमीत त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले. त्यांच्या अंत्ययात्रेला १५०,००० हून अधिक लोक उपस्थित होते.<ref>{{cite news |title=Alija Izetbegović buried in Sarajevo |url=https://www.theguardian.com/world/2003/oct/23/bosnia |work=The Guardian |date=23 October 2003 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [[:वर्ग:बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष|बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष]] {{DEFAULTSORT:इझेटबेगोव्हिच, ॲलिझा}} [[वर्ग:बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष]] [[वर्ग:बॉस्नियन राजकारणी]] [[वर्ग:बॉस्नियन लेखक]] [[वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] li0r07w6iib66zm2akk2ill1zy1cc0k 2722941 2722940 2026-10-18T19:58:19Z अभय नातू 206 /* साहित्यिक कारकीर्द */ 2722941 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''अलिजा इझेत्बेगोव्हिक''' ([[३ मार्च]], [[इ.स. १९२५|१९२५]] – [[१९ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २००३|२००३]]) हे [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे राजकीय नेते, [[तत्त्वज्ञ]], [[लेखक]] आणि देशाचे पहिले [[राष्ट्राध्यक्ष]] होते. त्यांनी १९९० ते १९९६ या काळात [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे प्रजासत्ताक|बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना प्रजासत्ताकाचे]] राष्ट्राध्यक्ष म्हणून आणि १९९६ ते २००० या काळात बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाच्या तीन सदस्य प्रेसिडेन्सीचे अध्यक्ष म्हणून काम केले. [[बॉस्नियन युद्ध|बॉस्नियन युद्धाच्या]] अत्यंत कठीण काळात त्यांनी देशाचे नेतृत्व केले आणि [[डेटन करार|डेटन करारावर]] स्वाक्षरी करून शांतता प्रस्थापित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegović |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=18 October 2026}}</ref> == सुरुवातीचे जीवन == इझेटबेगोव्हिच यांचा जन्म वायव्य [[बॉस्निया]]तील [[बॉसान्स्की शामात्स]] या शहरात एका मुस्लिम कुटुंबात झाला. १९२८ मध्ये त्यांचे कुटुंब [[सारायेव्हो]] येथे स्थलांतरित झाले. त्यांनी तेथेच आपले प्राथमिक आणि माध्यमिक शिक्षण पूर्ण केले. [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धाच्या]] काळात त्यांनी ''मंगदी मुस्लिमानि'' (तरुण मुस्लिम) नावाच्या संघटनेत भाग घेतला. ही संघटना मुस्लिम समुदायाच्या धार्मिक आणि सामाजिक हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी कार्य करत होती.<ref>{{cite news |title=Obituary: Alija Izetbegović |url=https://www.theguardian.com/news/2003/oct/20/guardianobituaries |work=The Guardian |date=20 October 2003 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> महायुद्धानंतर [[युगोस्लाव्हिया]]मध्ये साम्यवादी (कम्युनिस्ट) सत्ता स्थापन झाली. साम्यवादी राजवटीत त्यांच्या धार्मिक आणि राजकीय विचारांमुळे त्यांच्यावर अनेक बंधने लादली गेली. १९४६ मध्ये त्यांना साम्यवादी विरोधी चळवळीत सहभागी असल्याच्या आरोपावरून तीन वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा झाली. तुरुंगातून सुटल्यानंतर त्यांनी [[सारायेव्हो विद्यापीठ|सारायेव्हो विद्यापीठातून]] कायद्याची पदवी प्राप्त केली आणि पुढील तीन दशके त्यांनी कायदेशीर सल्लागार म्हणून कार्य केले.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegović Biography |url=https://www.biography.com/ |website=Biography |access-date=18 October 2026}}</ref> == साहित्यिक कारकीर्द == इझेटबेगोव्हिच हे एक विचारवंत आणि लेखक होते. १९७० मध्ये त्यांनी ''इस्लामस्की डिक्लेरासिजा'' (इस्लामिक जाहीरनामा) नावाचा निबंध लिहिला, ज्यामध्ये त्यांनी आधुनिक जगात इस्लाम, राजकारण आणि समाज यांच्या संबंधांवर भाष्य केले. १९८० मध्ये त्यांनी ''इस्लाम इझ्म्युजु इस्तोक आइ ज़ापादा'' (पूर्व आणि पश्चिमेमधील इस्लाम) हे पुस्तक लिहिले. या पुस्तकात त्यांनी पाश्चात्य तत्त्वज्ञान आणि इस्लामिक संस्कृतीचा तुलनात्मक अभ्यास मांडला. १९८३ मध्ये युगोस्लाव्ह राजवटीने त्यांच्यावर ''राष्ट्रविरोधी कार्य आणि इस्लामिक मूलतत्त्ववाद'' पसरवल्याचा आरोप ठेवून १४ वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा ठोठावली. तथापि, राजकीय बदलांमुळे आणि आंतरराष्ट्रीय दबावामुळे १९८८ मध्ये त्यांची तुरुंगातून सुटका झाली.<ref>{{cite news |title=Former Bosnian President Izetbegovic Dies |url=https://www.washingtonpost.com/ |work=The Washington Post |date=19 October 2003 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == राजकीय कारकीर्द आणि राष्ट्राध्यक्षपद == १९९० मध्ये युगोस्लाव्हियातील साम्यवादी राजवट कमकुवत झाल्यानंतर त्यांनी ''पार्टिया देमोग्रात्स्के अकसिये' - एसडीए (लोकशाही कृती पक्ष) या राजकीय पक्षाची स्थापना केली. १९९० च्या निवडणुकीत त्यांच्या पक्षाने मोठा विजय मिळवला आणि ते बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष बनले. [[युगोस्लाव्हियाचे विघटन|युगोस्लाव्हियाच्या विघटनाच्या]] काळात त्यांनी बॉस्नियाचे स्वातंत्र्य टिकवून ठेवण्यासाठी प्रयत्न केले. फेब्रुवारी-मार्च १९९२ मध्ये झालेल्या सार्वमत कौलानुसार बॉस्नियाच्या जनतेने स्वातंत्र्याच्या बाजूने मतदान केले आणि ३ मार्च १९९२ रोजी बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाने स्वातंत्र्याची घोषणा केली.<ref>{{cite web |title=Bosnia and Herzegovina Independence |url=https://www.history.com/ |website=History.com |access-date=18 October 2026}}</ref> == बॉस्नियन युद्ध == स्वातंत्र्याच्या घोषणेनंतर लागलीच [[सर्बियन सैन्य]] आणि [[बॉस्नियन सर्ब]] दलांनी देशावर आक्रमण केले, ज्यामुळे [[बॉस्नियन युद्ध]] (१९९२-१९९५) सुरू झाले. राजधानी सारायेव्होला चार वर्षांपेक्षा जास्त काळ वेढा घालण्यात आला होता. युद्धाच्या या अत्यंत भीषण प्रसंगी, आंतरराष्ट्रीय शस्त्रास्त्र बंदी असूनही, इझेटबेगोव्हिच यांनी बॉस्नियन सैन्याचे नेतृत्व केले आणि देशाचे अस्तित्व टिकवून ठेवले. नवंबर १९९५ मध्ये अमेरिकेच्या मध्यस्थीने [[डेटन, ओहायो]] येथे झालेल्या वाटाघाटींनंतर त्यांनी [[डेटन करार|डेटन करारावर]] स्वाक्षरी केली, ज्यामुळे युद्ध समाप्त झाले आणि बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे सार्वभौमत्व मान्य करण्यात आले.<ref>{{cite news |title=Dayton Peace Accords |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == नंतरचे जीवन आणि मृत्यू == युद्धाच्या समाप्तीनंतर १९९६ मध्ये झालेल्या निवडणुकीत ते तीन-सदस्यीय अध्यक्षीय मंडळाचे पहिले अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. आरोग्याच्या कारणास्तव त्यांनी ऑक्टोबर २००० मध्ये राजकीय पदांवरून निवृत्ती घेतली. १९ ऑक्टोबर २००३ रोजी वयाच्या ७८ व्या वर्षी सारायेव्हो येथील रुग्णालयात हृदयरोगाने त्यांचे निधन झाले. सारायेव्हो येथील 'कोव्हाची' हुतात्मा स्मशानभूमीत त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले. त्यांच्या अंत्ययात्रेला १५०,००० हून अधिक लोक उपस्थित होते.<ref>{{cite news |title=Alija Izetbegović buried in Sarajevo |url=https://www.theguardian.com/world/2003/oct/23/bosnia |work=The Guardian |date=23 October 2003 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [[:वर्ग:बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष|बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष]] {{DEFAULTSORT:इझेटबेगोव्हिच, ॲलिझा}} [[वर्ग:बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष]] [[वर्ग:बॉस्नियन राजकारणी]] [[वर्ग:बॉस्नियन लेखक]] [[वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 6vyviiwlrrgpoav7egbzrufleoty83i 0 20849 2722852 2432547 2026-10-18T14:04:50Z ~2026-55882-31 188666 2722852 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = [[मालदीव]] | captain = हसन हाजिक रशीद | nickname = लाल समुद्र काकडी | association = [[मालदीव क्रिकेट बोर्ड]] | caption = मालदीव क्रिकेट बोर्डाचा लोगो | coach = पसिंदु लियानाराचि | icc_member_year = २०१७ | icc_status = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|सहयोगी सदस्य]]<ref name="Assoc">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/422449|title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]|date=22 June 2017|access-date=1 September 2018}}</ref> | icc_region = [[आशियाई क्रिकेट परिषद|आशिया]] | t20i_rank = ७९वा | t20i_rank_best = ६६वा (२ मे २०२२) <!-- तिचा संघ प्रथमच सर्वकालीन सर्वोत्तम रँकिंगवर पोहोचल्याची तारीख --> | first_match = वि {{cr|PNG}} [[क्वालालंपूर]], मलेशिया येथे, ७ सप्टेंबर १९९६ | first_t20i = वि {{cr|KUW}} [[अल इमारात क्रिकेट स्टेडियम]], [[मस्कत]]; २० जानेवारी २०१९ | most_recent_t20i = वि {{cr|BHU}} [[तेर्दथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] येथे; १६ फेब्रुवारी २०२४ | num_t20is = ४० | num_t20is_this_year = ८ | t20i_record = ७/३२<br>(० बरोबरीत, १ निकाल नाही) | t20i_record_this_year = २/६<br>(० बरोबरीत, ० निकाल नाही) | t_pattern_la = | t_pattern_b = _mdv_t20i26 | t_pattern_ra = | t_pattern_pants = _redsides | t_leftarm = FF3748 | t_body = FF3748 | t_rightarm = FF3748 | t_pants = 090026 | asofdate = ११ मे २०२४ }} '''मालदीव राष्ट्रीय पुरुष क्रिकेट संघ''' आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये मालदीव देशाचे प्रतिनिधित्व करतो. ==इतिहास== ==क्रिकेट संघटन == ==महत्त्वाच्या स्पर्धा== ==माहिती== ==बाह्य दुवे== [[वर्ग:रिकामी पाने]] [[वर्ग:मालदीव|क्रिकेट]] do6110qxfifz1z9io5qps24222gmfi5 0 23298 2722894 2721976 2026-10-18T18:07:27Z Jonathansammy 17110 wikilink added 2722894 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्य US | पूर्ण नाव = न्यू जर्सी<br />New Jersey | नाव = | ध्वज = Flag of New Jersey.svg | चिन्ह = Seal of New Jersey.svg | टोपणनाव = ''द गार्डन स्टेट (The Garden State)'' | ब्रीदवाक्य = ''Liberty and prosperity'' | पूर्वीचे नाव = | पूर्वीचा ध्वज = | नकाशा = Map of USA NJ.svg | अधिकृत भाषा = [[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]] | इतर भाषा = | रहिवासी = | राजधानी = [[ट्रेंटन, न्यू जर्सी|ट्रेंटन]] | सर्वात मोठे शहर = [[न्यूअर्क]] | सर्वात मोठे महानगर = | क्षेत्रफळ क्रमांक = ४७ | एकूण क्षेत्रफळ वर्गमैल = | एकूण क्षेत्रफळ वर्गकिमी = २२,६०८ | रुंदी किमी =११२ | लांबी किमी = २७३ | जलव्याप्त क्षेत्रफळ टक्केवारी = १४.९ | लोकसंख्या क्रमांक = ११ | लोकसंख्या घनता क्रमांक = १ | सन २००० लोकसंख्या = ८७,९१,८९४ | सन २००० लोकसंख्या घनता प्रति वर्गकिमी = ४५८ | सरासरी घरगुती उत्पन्न = $७०,३७८ | उत्पन्न क्रमांक = २ | प्रवेशदिनांक = १८ डिसेंबर १७८७ | प्रवेशक्रम = १८ | आयएसओकोड = US-NJ | संकेतस्थळ = www.nj.gov | तळटिपा = }} '''न्यू जर्सी''' ({{lang-en|New Jersey}}, {{ध्वनी-मदतीविना|En-us-New_Jersey.ogg|न्यू जर्झी}}) हे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] सर्वाधिक [[लोकसंख्या घनता|लोकसंख्या घनतेचे]] राज्य आहे. अमेरिकेच्या पूर्व किनाऱ्यावर वसलेले न्यू जर्सी क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ४७वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने अकराव्या क्रमांकाचे राज्य आहे. न्यू जर्सीच्या पूर्वेला व दक्षिणेला [[अटलांटिक महासागर]], पश्चिमेला [[डेलावेर]] व [[पेनसिल्व्हेनिया]] व उत्तरेला [[न्यू यॉर्क]] ही राज्ये आहेत. [[ट्रेंटन, न्यू जर्सी|ट्रेंटन]] ही न्यू जर्सीची राजधानी तर [[न्यूअर्क]] हे सर्वात मोठे शहर आहे. न्यू जर्सीमधील बव्हंशी लोक [[न्यू यॉर्क शहर]] व [[फिलाडेल्फिया]] ह्या महानगरांच्या क्षेत्रांत राहतात. दरडोई उत्पन्नाच्या दृष्टीने न्यू जर्सी हे अमेरिकेमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे राज्य आहे. येथील अर्थव्यवस्था बऱ्याच प्रमाणावर न्यू यॉर्क शहरावर अवलंबून आहे व न्यू यॉर्क शहरामध्ये काम करणारे हजारो लोक न्यू जर्सीमध्ये वास्तव्य करतात. [[भारत]]ीय वंशाच्या रहिवाशांच्या संख्येमध्ये न्यू जर्सीचा अमेरिकेत तिसरा क्रमांक लागतो. == मोठी शहरे == *[[न्यूअर्क]] - २,७७,१४० *[[जर्सी सिटी (न्यू जर्सी)|जर्सी सिटी]] - २,४७,५९७ *[[पॅटरसन, न्यू जर्सी|पॅटरसन]] - १,४६,१९९ == गॅलरी == <Gallery> चित्र:0328Jersey City Statue of Liberty.JPG|[[स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळा]] व [[जर्सी सिटी]]. चित्र:George Washington Bridge, HAER NY-129-66.jpg|न्यू जर्सीला [[न्यू यॉर्क शहर]]ासोबत जोडणारा जॉर्ज वॉशिंग्टन पूल हा जगातील सर्वात वर्दळीचा पूल आहे. चित्र:Hard Rock Hotel & Casino Atlantic City from Boardwalk.jpg|[[अटलांटिक सिटी]]मधील हार्ड रॉक हॉटेल चित्र:Map of New Jersey NA.png|न्यू जर्सीमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग चित्र:New Jersey State House.jpg|न्यू जर्सीचे विधानभवन. चित्र:1999 NJ Proof.png|न्यू जर्सीचे २५ सेंट्सचे नाणे. </Gallery> == बाह्य दुवे == *[http://www.nj.gov/ अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ] *[http://www.visitnj.org/ पर्यटन] {{कॉमन्स|New Jersey|न्यू जर्सी}} {{अमेरिकेचे राजकीय विभाग}} [[वर्ग:अमेरिकेची राज्ये]] [[वर्ग:न्यू जर्सी| ]] lo7ptucmwekwqabnrgdgag6owpz13gp 2722910 2722894 2026-10-18T18:19:31Z Jonathansammy 17110 /* मोठी शहरे */ लिन्क घातली 2722910 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्य US | पूर्ण नाव = न्यू जर्सी<br />New Jersey | नाव = | ध्वज = Flag of New Jersey.svg | चिन्ह = Seal of New Jersey.svg | टोपणनाव = ''द गार्डन स्टेट (The Garden State)'' | ब्रीदवाक्य = ''Liberty and prosperity'' | पूर्वीचे नाव = | पूर्वीचा ध्वज = | नकाशा = Map of USA NJ.svg | अधिकृत भाषा = [[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]] | इतर भाषा = | रहिवासी = | राजधानी = [[ट्रेंटन, न्यू जर्सी|ट्रेंटन]] | सर्वात मोठे शहर = [[न्यूअर्क]] | सर्वात मोठे महानगर = | क्षेत्रफळ क्रमांक = ४७ | एकूण क्षेत्रफळ वर्गमैल = | एकूण क्षेत्रफळ वर्गकिमी = २२,६०८ | रुंदी किमी =११२ | लांबी किमी = २७३ | जलव्याप्त क्षेत्रफळ टक्केवारी = १४.९ | लोकसंख्या क्रमांक = ११ | लोकसंख्या घनता क्रमांक = १ | सन २००० लोकसंख्या = ८७,९१,८९४ | सन २००० लोकसंख्या घनता प्रति वर्गकिमी = ४५८ | सरासरी घरगुती उत्पन्न = $७०,३७८ | उत्पन्न क्रमांक = २ | प्रवेशदिनांक = १८ डिसेंबर १७८७ | प्रवेशक्रम = १८ | आयएसओकोड = US-NJ | संकेतस्थळ = www.nj.gov | तळटिपा = }} '''न्यू जर्सी''' ({{lang-en|New Jersey}}, {{ध्वनी-मदतीविना|En-us-New_Jersey.ogg|न्यू जर्झी}}) हे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] सर्वाधिक [[लोकसंख्या घनता|लोकसंख्या घनतेचे]] राज्य आहे. अमेरिकेच्या पूर्व किनाऱ्यावर वसलेले न्यू जर्सी क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ४७वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने अकराव्या क्रमांकाचे राज्य आहे. न्यू जर्सीच्या पूर्वेला व दक्षिणेला [[अटलांटिक महासागर]], पश्चिमेला [[डेलावेर]] व [[पेनसिल्व्हेनिया]] व उत्तरेला [[न्यू यॉर्क]] ही राज्ये आहेत. [[ट्रेंटन, न्यू जर्सी|ट्रेंटन]] ही न्यू जर्सीची राजधानी तर [[न्यूअर्क]] हे सर्वात मोठे शहर आहे. न्यू जर्सीमधील बव्हंशी लोक [[न्यू यॉर्क शहर]] व [[फिलाडेल्फिया]] ह्या महानगरांच्या क्षेत्रांत राहतात. दरडोई उत्पन्नाच्या दृष्टीने न्यू जर्सी हे अमेरिकेमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे राज्य आहे. येथील अर्थव्यवस्था बऱ्याच प्रमाणावर न्यू यॉर्क शहरावर अवलंबून आहे व न्यू यॉर्क शहरामध्ये काम करणारे हजारो लोक न्यू जर्सीमध्ये वास्तव्य करतात. [[भारत]]ीय वंशाच्या रहिवाशांच्या संख्येमध्ये न्यू जर्सीचा अमेरिकेत तिसरा क्रमांक लागतो. == मोठी शहरे == *[[न्यूअर्क]] - २,७७,१४० *[[जर्सी सिटी (न्यू जर्सी)|जर्सी सिटी]] - २,४७,५९७ *[[पॅटर्सन, न्यू जर्सी|पॅटरसन]] - १,४६,१९९ == गॅलरी == <Gallery> चित्र:0328Jersey City Statue of Liberty.JPG|[[स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळा]] व [[जर्सी सिटी]]. चित्र:George Washington Bridge, HAER NY-129-66.jpg|न्यू जर्सीला [[न्यू यॉर्क शहर]]ासोबत जोडणारा जॉर्ज वॉशिंग्टन पूल हा जगातील सर्वात वर्दळीचा पूल आहे. चित्र:Hard Rock Hotel & Casino Atlantic City from Boardwalk.jpg|[[अटलांटिक सिटी]]मधील हार्ड रॉक हॉटेल चित्र:Map of New Jersey NA.png|न्यू जर्सीमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग चित्र:New Jersey State House.jpg|न्यू जर्सीचे विधानभवन. चित्र:1999 NJ Proof.png|न्यू जर्सीचे २५ सेंट्सचे नाणे. </Gallery> == बाह्य दुवे == *[http://www.nj.gov/ अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ] *[http://www.visitnj.org/ पर्यटन] {{कॉमन्स|New Jersey|न्यू जर्सी}} {{अमेरिकेचे राजकीय विभाग}} [[वर्ग:अमेरिकेची राज्ये]] [[वर्ग:न्यू जर्सी| ]] rfnsi2mxh6a1br5lgiw9kanaf6zomup 0 25362 2722895 2384444 2026-10-18T18:12:16Z अभय नातू 206 /* जन्म */ 2722895 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१९|२९२|२९३}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[इंग्लंड]]च्या राजा [[जॉन, इंग्लंड|जॉनच्या]] मृत्युपश्चात त्याचा नऊ वर्षांचा मुलगा [[हेन्री, इंग्लंड|हेन्री]] राजेपदी. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४६६|१४६६]] - [[थॉर्नचा तह]]. * [[इ.स. १४६९|१४६९]] - [[आरागोन|अरागॉनच्या]] राजा [[फर्डिनांड दुसरा, अरागॉन|अरागॉनचे]] [[कास्तिया]]च्या इझाबेलाशी लग्न. यानंतर कास्तिया व अरागॉन राज्ये एकत्र होऊन [[स्पेन]]च्या राष्ट्राचा पाया घातला गेला. === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८१|१७८१]] - [[यॉर्कटाउन, व्हर्जिनिया]] येथे [[लॉर्ड कॉर्नवॉलिस]]च्या वतीने त्याची तलवार [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]]च्या हवाली करून ब्रिटिश सैन्याने अमेरिकेसमोर शरणागती पत्करली. * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[जॉन जे]]चा [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायाधीश|अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायाधीशपदी]] शपथविधी. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]]ने [[मॉस्को]]च्या सीमेवरून माघार घेतली. * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[लीपझीगची लढाई|लीपझीगच्या लढाईत]] [[नेपोलियन बोनापार्ट]]चा सडकून पराभव. * [[इ.स. १८८२|१८८२]] - [[महात्मा फुले]] यांनी [[हंटर आयोग]]ापुढे निवेदन सादर केले. === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[ओस्मानी साम्राज्य|ऑट्टोमन साम्राज्यानेने]] [[त्रिपोली]] [[इटली]]च्या हवाली केले. * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[डॅल्लास, टेक्सास]] येथील [[लव्ह फील्ड विमानतळ]]ाचे उद्घाटन. * १९२१ - [[पोर्तुगाल]]च्या पंतप्रधान [[ॲंतोनियो ग्रान्हो]]सह अनेक राजकारण्यांची [[लिस्बन]]मध्ये हत्या. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[जर्मनी]]ने [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून अंग काढून घेतले. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[इथियोपिया]]वर आक्रमण केल्याबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]]ने इटलीवर आर्थिक बंदी घातली. * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] सैन्याचे [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्समध्ये]] आगमन. * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[चीन]]ने [[तिबेट]]च्या [[काम्डो]] शहर काबीज करून तिबेटवरील चढाई सुरू केली. * १९५० - [[चीन]]ने [[यालु नदी]]पल्याड ५०,००० सैनिक पाठवून [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांच्या]] सैन्यावर चढाई केली. * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[चो ओयू]]वर पहिली चढाई. == जन्म == === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४३३|१४३३]] - [[मार्सिलिओ फिचिनो]], [[इटली|इटालियन]] [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि विद्वान.<ref>{{cite web |title=Marsilio Ficino |url=https://www.britannica.com/biography/Marsilio-Ficino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५८५|१५८५]] - [[जॉन ॲडम्स (संगीतकार)|जॉन ॲडम्स]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[संगीतकार]].<ref>{{cite web |title=John Adams |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सत्रावे शतक === * [[इ.स. १६०५|१६०५]] - [[थॉमस ब्राऊन|सर थॉमस ब्राउन]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[लेखक]], बहुश्रुत आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Browne |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Browne |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६०|१६६०]] - [[जॅकोबस आर्मिनियस]], [[नेदरलँड्स|डच]] [[धर्मशास्त्र|धर्मशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jacobus Arminius |url=https://www.britannica.com/biography/Jacobus-Arminius |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[ली हंट]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[कवी]] आणि [[निबंध|निबंधकार]].<ref>{{cite web |title=Leigh Hunt |url=https://www.britannica.com/biography/Leigh-Hunt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१०|१८१८]] - [[कॅसियस मार्सेलस क्ले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[मुत्सद्दी]] आणि [[वृत्तपत्र]] संपादक.<ref>{{cite web |title=Cassius Marcellus Clay |url=https://www.britannica.com/biography/Cassius-Marcellus-Clay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[सम्राज्ञी म्यॉंगसाँग|सम्राज्ञी म्यॉंगलांग]], [[कोरिया]]ची सम्राज्ञी.<ref>{{cite web |title=Empress Myeongseong |url=https://www.britannica.com/biography/Empress-Myeongseong |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[ऑगस्ट ल्युमिएर]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[चित्रपट|चित्रपटनिर्मितीचे]] जनक आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]].<ref>{{cite web |title=Auguste and Louis Lumiere |url=https://www.britannica.com/biography/Lumiere-brothers |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - डॉ. [[वॉल्टर कॅनन]], [[वैद्यकीय शास्त्र|वैद्यकीय चिकित्सेसाठी]] [[क्ष-किरण|क्ष-किरणांचा]] प्रथम उपयोग करणारे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[शरीरशास्त्र|शरीरशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.britannica.com/biography/Walter-Bradford-Cannon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९९|१८९९]] - [[मिगेल एंजेल अस्टुरियास]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[ग्वाटेमाला|ग्वाटेमालाचे]] [[लेखक]] आणि [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Miguel Angel Asturias |url=https://www.britannica.com/biography/Miguel-Angel-Asturias |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[दिवाकर कृष्ण]] केळकर, [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी कथाकार]].<ref>{{cite news |title=मराठी कथाकार दिवाकर कृष्ण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९१०|१९१०]] - [[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर|चंद्रशेखर सुब्रमण्यम]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[:वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ|भारतीय-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Subrahmanyan Chandrasekhar |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/chandrasekhar/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[ज्याँ दूसे]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[रोगप्रतिकारशास्त्र|रोगप्रतिकारशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jean Dausset |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/dausset/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[पांडुरंगशास्त्री आठवले]], [[:वर्ग:मॅगसेसे पुरस्कार विजेते|मॅगसेसे पुरस्कारविजेते]] आणि [[स्वाध्याय परिवार|स्वाध्याय परिवाराचे]] संस्थापक.<ref>{{cite news |title=स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंगशास्त्री आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - डॉ. [[वा.द. वर्तक]], [[:वर्ग:वनस्पतिशास्त्रज्ञ|वनस्पतिशास्त्रज्ञ]] व [[देवराई]] अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=देवराई अभ्यासक डॉ. वा. द. वर्तक |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[जॉन ल कारे]], प्रसिद्ध [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[कादंबरी|कादंबरीकार]] व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=John le Carre |url=https://www.britannica.com/biography/John-le-Carre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[प्राची चिकटे]], [[:वर्ग:मराठी साहित्यिक|मराठी बाल साहित्यिक]].<ref>{{cite news |title=बाल साहित्यिक प्राची चिकटे |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[सनी देओल]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते|हिंदी चित्रपट अभिनेते]] व [[राजकारण|राजकारणी]].<ref>{{cite news |title=Sunny Deol Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५९|१९५९]] - [[प्रिया तेंडुलकर]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|अभिनेत्री]] आणि [[:वर्ग:लेखक|मराठी कथालेखिका]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री प्रिया तेंडुलकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[इव्हँडर हॉलीफील्ड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व्यावसायिक [[मुष्टीयुद्ध|बॉक्सर]].<ref>{{cite web |title=Evander Holyfield |url=https://www.britannica.com/biography/Evander-Holyfield |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[जॉन फॅव्हरो]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[अभिनेता]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]] आणि [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jon Favreau |url=https://www.britannica.com/biography/Jon-Favreau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - [[विश्वनाथ कार]], [[:वर्ग:उडिया लेखक|उडिया लेखक]] व समाजसुधारक. १८९६ मध्ये त्यांनी एक छापखाना काढून [[उत्कल साहित्य]] नावाचे नियतकालिक काढले. * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[अर्नेस्ट रुदरफोर्ड]], इंग्लिश अणुशास्त्रज्ञ. * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[नारायण दामोदर सावरकर]], * [[विश्वनाथ सत्यनारायण]] - [[:वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते|पद्मभूषण पुरस्कार]] तथा [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] तेलुगू भाषेतील लेखक * [[इ.स. १९९५|१९९५]]- [[बेबी नाझ]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]]. * [[इ.स. २००२|२००२]]- [[मेहली मेहता]], अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्रा संचालक. * [[इ.स. २००६|२००६]]- [[श्रीविद्या]], दाक्षिणात्य भारतीय अभिनेत्री. == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/19}} ---- [[ऑक्टोबर १७]] - [[ऑक्टोबर १८]] - ऑक्टोबर १९ - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर महिना]] ---- {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] f62odu11s299fojnyebd23e02gukd99 2722896 2722895 2026-10-18T18:13:06Z अभय नातू 206 /* जन्म */ 2722896 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१९|२९२|२९३}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[इंग्लंड]]च्या राजा [[जॉन, इंग्लंड|जॉनच्या]] मृत्युपश्चात त्याचा नऊ वर्षांचा मुलगा [[हेन्री, इंग्लंड|हेन्री]] राजेपदी. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४६६|१४६६]] - [[थॉर्नचा तह]]. * [[इ.स. १४६९|१४६९]] - [[आरागोन|अरागॉनच्या]] राजा [[फर्डिनांड दुसरा, अरागॉन|अरागॉनचे]] [[कास्तिया]]च्या इझाबेलाशी लग्न. यानंतर कास्तिया व अरागॉन राज्ये एकत्र होऊन [[स्पेन]]च्या राष्ट्राचा पाया घातला गेला. === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८१|१७८१]] - [[यॉर्कटाउन, व्हर्जिनिया]] येथे [[लॉर्ड कॉर्नवॉलिस]]च्या वतीने त्याची तलवार [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]]च्या हवाली करून ब्रिटिश सैन्याने अमेरिकेसमोर शरणागती पत्करली. * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[जॉन जे]]चा [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायाधीश|अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायाधीशपदी]] शपथविधी. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]]ने [[मॉस्को]]च्या सीमेवरून माघार घेतली. * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[लीपझीगची लढाई|लीपझीगच्या लढाईत]] [[नेपोलियन बोनापार्ट]]चा सडकून पराभव. * [[इ.स. १८८२|१८८२]] - [[महात्मा फुले]] यांनी [[हंटर आयोग]]ापुढे निवेदन सादर केले. === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[ओस्मानी साम्राज्य|ऑट्टोमन साम्राज्यानेने]] [[त्रिपोली]] [[इटली]]च्या हवाली केले. * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[डॅल्लास, टेक्सास]] येथील [[लव्ह फील्ड विमानतळ]]ाचे उद्घाटन. * १९२१ - [[पोर्तुगाल]]च्या पंतप्रधान [[ॲंतोनियो ग्रान्हो]]सह अनेक राजकारण्यांची [[लिस्बन]]मध्ये हत्या. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[जर्मनी]]ने [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून अंग काढून घेतले. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[इथियोपिया]]वर आक्रमण केल्याबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]]ने इटलीवर आर्थिक बंदी घातली. * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] सैन्याचे [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्समध्ये]] आगमन. * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[चीन]]ने [[तिबेट]]च्या [[काम्डो]] शहर काबीज करून तिबेटवरील चढाई सुरू केली. * १९५० - [[चीन]]ने [[यालु नदी]]पल्याड ५०,००० सैनिक पाठवून [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांच्या]] सैन्यावर चढाई केली. * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[चो ओयू]]वर पहिली चढाई. == जन्म == * [[इ.स. १४३३|१४३३]] - [[मार्सिलिओ फिचिनो]], [[इटली|इटालियन]] [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि विद्वान.<ref>{{cite web |title=Marsilio Ficino |url=https://www.britannica.com/biography/Marsilio-Ficino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १५८५|१५८५]] - [[जॉन ॲडम्स (संगीतकार)|जॉन ॲडम्स]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[संगीतकार]].<ref>{{cite web |title=John Adams |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६०५|१६०५]] - [[थॉमस ब्राऊन|सर थॉमस ब्राउन]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[लेखक]], बहुश्रुत आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Browne |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Browne |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६०|१६६०]] - [[जॅकोबस आर्मिनियस]], [[नेदरलँड्स|डच]] [[धर्मशास्त्र|धर्मशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jacobus Arminius |url=https://www.britannica.com/biography/Jacobus-Arminius |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[ली हंट]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[कवी]] आणि [[निबंध|निबंधकार]].<ref>{{cite web |title=Leigh Hunt |url=https://www.britannica.com/biography/Leigh-Hunt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१०|१८१८]] - [[कॅसियस मार्सेलस क्ले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[मुत्सद्दी]] आणि [[वृत्तपत्र]] संपादक.<ref>{{cite web |title=Cassius Marcellus Clay |url=https://www.britannica.com/biography/Cassius-Marcellus-Clay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[सम्राज्ञी म्यॉंगसाँग|सम्राज्ञी म्यॉंगलांग]], [[कोरिया]]ची सम्राज्ञी.<ref>{{cite web |title=Empress Myeongseong |url=https://www.britannica.com/biography/Empress-Myeongseong |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[ऑगस्ट ल्युमिएर]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[चित्रपट|चित्रपटनिर्मितीचे]] जनक आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]].<ref>{{cite web |title=Auguste and Louis Lumiere |url=https://www.britannica.com/biography/Lumiere-brothers |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - डॉ. [[वॉल्टर कॅनन]], [[वैद्यकीय शास्त्र|वैद्यकीय चिकित्सेसाठी]] [[क्ष-किरण|क्ष-किरणांचा]] प्रथम उपयोग करणारे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[शरीरशास्त्र|शरीरशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.britannica.com/biography/Walter-Bradford-Cannon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९९|१८९९]] - [[मिगेल एंजेल अस्टुरियास]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[ग्वाटेमाला|ग्वाटेमालाचे]] [[लेखक]] आणि [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Miguel Angel Asturias |url=https://www.britannica.com/biography/Miguel-Angel-Asturias |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[दिवाकर कृष्ण]] केळकर, [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी कथाकार]].<ref>{{cite news |title=मराठी कथाकार दिवाकर कृष्ण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९१०|१९१०]] - [[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर|चंद्रशेखर सुब्रमण्यम]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[:वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ|भारतीय-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Subrahmanyan Chandrasekhar |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/chandrasekhar/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[ज्याँ दूसे]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[रोगप्रतिकारशास्त्र|रोगप्रतिकारशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jean Dausset |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/dausset/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[पांडुरंगशास्त्री आठवले]], [[:वर्ग:मॅगसेसे पुरस्कार विजेते|मॅगसेसे पुरस्कारविजेते]] आणि [[स्वाध्याय परिवार|स्वाध्याय परिवाराचे]] संस्थापक.<ref>{{cite news |title=स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंगशास्त्री आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - डॉ. [[वा.द. वर्तक]], [[:वर्ग:वनस्पतिशास्त्रज्ञ|वनस्पतिशास्त्रज्ञ]] व [[देवराई]] अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=देवराई अभ्यासक डॉ. वा. द. वर्तक |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[जॉन ल कारे]], प्रसिद्ध [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[कादंबरी|कादंबरीकार]] व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=John le Carre |url=https://www.britannica.com/biography/John-le-Carre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[प्राची चिकटे]], [[:वर्ग:मराठी साहित्यिक|मराठी बाल साहित्यिक]].<ref>{{cite news |title=बाल साहित्यिक प्राची चिकटे |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[सनी देओल]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते|हिंदी चित्रपट अभिनेते]] व [[राजकारण|राजकारणी]].<ref>{{cite news |title=Sunny Deol Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५९|१९५९]] - [[प्रिया तेंडुलकर]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|अभिनेत्री]] आणि [[:वर्ग:लेखक|मराठी कथालेखिका]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री प्रिया तेंडुलकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[इव्हँडर हॉलीफील्ड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व्यावसायिक [[मुष्टीयुद्ध|बॉक्सर]].<ref>{{cite web |title=Evander Holyfield |url=https://www.britannica.com/biography/Evander-Holyfield |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[जॉन फॅव्हरो]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[अभिनेता]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]] आणि [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jon Favreau |url=https://www.britannica.com/biography/Jon-Favreau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - [[विश्वनाथ कार]], [[:वर्ग:उडिया लेखक|उडिया लेखक]] व समाजसुधारक. १८९६ मध्ये त्यांनी एक छापखाना काढून [[उत्कल साहित्य]] नावाचे नियतकालिक काढले. * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[अर्नेस्ट रुदरफोर्ड]], इंग्लिश अणुशास्त्रज्ञ. * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[नारायण दामोदर सावरकर]], * [[विश्वनाथ सत्यनारायण]] - [[:वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते|पद्मभूषण पुरस्कार]] तथा [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] तेलुगू भाषेतील लेखक * [[इ.स. १९९५|१९९५]]- [[बेबी नाझ]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]]. * [[इ.स. २००२|२००२]]- [[मेहली मेहता]], अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्रा संचालक. * [[इ.स. २००६|२००६]]- [[श्रीविद्या]], दाक्षिणात्य भारतीय अभिनेत्री. == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/19}} ---- [[ऑक्टोबर १७]] - [[ऑक्टोबर १८]] - ऑक्टोबर १९ - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर महिना]] ---- {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] h5p1n2aek6n6ug8q3m0f4r3wgph3iyb 2722898 2722896 2026-10-18T18:14:39Z अभय नातू 206 /* जन्म */ 2722898 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१९|२९२|२९३}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[इंग्लंड]]च्या राजा [[जॉन, इंग्लंड|जॉनच्या]] मृत्युपश्चात त्याचा नऊ वर्षांचा मुलगा [[हेन्री, इंग्लंड|हेन्री]] राजेपदी. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४६६|१४६६]] - [[थॉर्नचा तह]]. * [[इ.स. १४६९|१४६९]] - [[आरागोन|अरागॉनच्या]] राजा [[फर्डिनांड दुसरा, अरागॉन|अरागॉनचे]] [[कास्तिया]]च्या इझाबेलाशी लग्न. यानंतर कास्तिया व अरागॉन राज्ये एकत्र होऊन [[स्पेन]]च्या राष्ट्राचा पाया घातला गेला. === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८१|१७८१]] - [[यॉर्कटाउन, व्हर्जिनिया]] येथे [[लॉर्ड कॉर्नवॉलिस]]च्या वतीने त्याची तलवार [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]]च्या हवाली करून ब्रिटिश सैन्याने अमेरिकेसमोर शरणागती पत्करली. * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[जॉन जे]]चा [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायाधीश|अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायाधीशपदी]] शपथविधी. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]]ने [[मॉस्को]]च्या सीमेवरून माघार घेतली. * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[लीपझीगची लढाई|लीपझीगच्या लढाईत]] [[नेपोलियन बोनापार्ट]]चा सडकून पराभव. * [[इ.स. १८८२|१८८२]] - [[महात्मा फुले]] यांनी [[हंटर आयोग]]ापुढे निवेदन सादर केले. === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[ओस्मानी साम्राज्य|ऑट्टोमन साम्राज्यानेने]] [[त्रिपोली]] [[इटली]]च्या हवाली केले. * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[डॅल्लास, टेक्सास]] येथील [[लव्ह फील्ड विमानतळ]]ाचे उद्घाटन. * १९२१ - [[पोर्तुगाल]]च्या पंतप्रधान [[ॲंतोनियो ग्रान्हो]]सह अनेक राजकारण्यांची [[लिस्बन]]मध्ये हत्या. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[जर्मनी]]ने [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून अंग काढून घेतले. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[इथियोपिया]]वर आक्रमण केल्याबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]]ने इटलीवर आर्थिक बंदी घातली. * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] सैन्याचे [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्समध्ये]] आगमन. * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[चीन]]ने [[तिबेट]]च्या [[काम्डो]] शहर काबीज करून तिबेटवरील चढाई सुरू केली. * १९५० - [[चीन]]ने [[यालु नदी]]पल्याड ५०,००० सैनिक पाठवून [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांच्या]] सैन्यावर चढाई केली. * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[चो ओयू]]वर पहिली चढाई. == जन्म == * [[इ.स. १४३३|१४३३]] - [[मार्सिलिओ फिचिनो]], [[इटली|इटालियन]] [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि विद्वान.<ref>{{cite web |title=Marsilio Ficino |url=https://www.britannica.com/biography/Marsilio-Ficino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १५८५|१५८५]] - [[जॉन ॲडम्स (संगीतकार)|जॉन ॲडम्स]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[संगीतकार]].<ref>{{cite web |title=John Adams |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६०५|१६०५]] - [[थॉमस ब्राऊन|सर थॉमस ब्राउन]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[लेखक]], बहुश्रुत आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Browne |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Browne |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६०|१६६०]] - [[जॅकोबस आर्मिनियस]], [[नेदरलँड्स|डच]] [[धर्मशास्त्र|धर्मशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jacobus Arminius |url=https://www.britannica.com/biography/Jacobus-Arminius |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[ली हंट]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[कवी]] आणि [[निबंध|निबंधकार]].<ref>{{cite web |title=Leigh Hunt |url=https://www.britannica.com/biography/Leigh-Hunt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१०|१८१८]] - [[कॅसियस मार्सेलस क्ले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[मुत्सद्दी]] आणि [[वृत्तपत्र]] संपादक.<ref>{{cite web |title=Cassius Marcellus Clay |url=https://www.britannica.com/biography/Cassius-Marcellus-Clay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[सम्राज्ञी म्यॉंगसाँग|सम्राज्ञी म्यॉंगलांग]], [[कोरिया]]ची सम्राज्ञी.<ref>{{cite web |title=Empress Myeongseong |url=https://www.britannica.com/biography/Empress-Myeongseong |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[ऑगस्ट ल्युमिएर]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[चित्रपट|चित्रपटनिर्मितीचे]] जनक आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]].<ref>{{cite web |title=Auguste and Louis Lumiere |url=https://www.britannica.com/biography/Lumiere-brothers |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - डॉ. [[वॉल्टर कॅनन]], [[वैद्यकीय शास्त्र|वैद्यकीय चिकित्सेसाठी]] [[क्ष-किरण|क्ष-किरणांचा]] प्रथम उपयोग करणारे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[शरीरशास्त्र|शरीरशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.britannica.com/biography/Walter-Bradford-Cannon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९९|१८९९]] - [[मिगेल एंजेल अस्टुरियास]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[ग्वाटेमाला|ग्वाटेमालाचे]] [[लेखक]] आणि [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Miguel Angel Asturias |url=https://www.britannica.com/biography/Miguel-Angel-Asturias |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[दिवाकर कृष्ण]] केळकर, [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी कथाकार]].<ref>{{cite news |title=मराठी कथाकार दिवाकर कृष्ण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९१०|१९१०]] - [[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर|चंद्रशेखर सुब्रमण्यम]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[:वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ|भारतीय-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Subrahmanyan Chandrasekhar |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/chandrasekhar/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[ज्याँ दूसे]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[रोगप्रतिकारशास्त्र|रोगप्रतिकारशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jean Dausset |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/dausset/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[पांडुरंगशास्त्री आठवले]], [[:वर्ग:मॅगसेसे पुरस्कार विजेते|मॅगसेसे पुरस्कारविजेते]] आणि [[स्वाध्याय परिवार|स्वाध्याय परिवाराचे]] संस्थापक.<ref>{{cite news |title=स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंगशास्त्री आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - डॉ. [[वा.द. वर्तक]], [[:वर्ग:वनस्पतिशास्त्रज्ञ|वनस्पतिशास्त्रज्ञ]] व [[देवराई]] अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=देवराई अभ्यासक डॉ. वा. द. वर्तक |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[जॉन ल कारे]], प्रसिद्ध [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[कादंबरी|कादंबरीकार]] व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=John le Carre |url=https://www.britannica.com/biography/John-le-Carre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[प्राची चिकटे]], [[:वर्ग:मराठी साहित्यिक|मराठी बाल साहित्यिक]].<ref>{{cite news |title=बाल साहित्यिक प्राची चिकटे |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[सनी देओल]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते|हिंदी चित्रपट अभिनेते]] व [[राजकारण|राजकारणी]].<ref>{{cite news |title=Sunny Deol Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५९|१९५९]] - [[प्रिया तेंडुलकर]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|अभिनेत्री]] आणि [[:वर्ग:लेखक|मराठी कथालेखिका]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री प्रिया तेंडुलकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[इव्हँडर हॉलीफील्ड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व्यावसायिक [[मुष्टीयुद्ध|मुष्टीयुद्धा]].<ref>{{cite web |title=Evander Holyfield |url=https://www.britannica.com/biography/Evander-Holyfield |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[जॉन फॅव्हरो]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[अभिनेता]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]] आणि [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jon Favreau |url=https://www.britannica.com/biography/Jon-Favreau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - [[विश्वनाथ कार]], [[:वर्ग:उडिया लेखक|उडिया लेखक]] व समाजसुधारक. १८९६ मध्ये त्यांनी एक छापखाना काढून [[उत्कल साहित्य]] नावाचे नियतकालिक काढले. * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[अर्नेस्ट रुदरफोर्ड]], इंग्लिश अणुशास्त्रज्ञ. * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[नारायण दामोदर सावरकर]], * [[विश्वनाथ सत्यनारायण]] - [[:वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते|पद्मभूषण पुरस्कार]] तथा [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] तेलुगू भाषेतील लेखक * [[इ.स. १९९५|१९९५]]- [[बेबी नाझ]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]]. * [[इ.स. २००२|२००२]]- [[मेहली मेहता]], अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्रा संचालक. * [[इ.स. २००६|२००६]]- [[श्रीविद्या]], दाक्षिणात्य भारतीय अभिनेत्री. == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/19}} ---- [[ऑक्टोबर १७]] - [[ऑक्टोबर १८]] - ऑक्टोबर १९ - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर महिना]] ---- {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] t8lofp41knjvhuehg4xbg1vhapidtex 2722904 2722898 2026-10-18T18:17:19Z अभय नातू 206 /* मृत्यू */ 2722904 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१९|२९२|२९३}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[इंग्लंड]]च्या राजा [[जॉन, इंग्लंड|जॉनच्या]] मृत्युपश्चात त्याचा नऊ वर्षांचा मुलगा [[हेन्री, इंग्लंड|हेन्री]] राजेपदी. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४६६|१४६६]] - [[थॉर्नचा तह]]. * [[इ.स. १४६९|१४६९]] - [[आरागोन|अरागॉनच्या]] राजा [[फर्डिनांड दुसरा, अरागॉन|अरागॉनचे]] [[कास्तिया]]च्या इझाबेलाशी लग्न. यानंतर कास्तिया व अरागॉन राज्ये एकत्र होऊन [[स्पेन]]च्या राष्ट्राचा पाया घातला गेला. === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८१|१७८१]] - [[यॉर्कटाउन, व्हर्जिनिया]] येथे [[लॉर्ड कॉर्नवॉलिस]]च्या वतीने त्याची तलवार [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]]च्या हवाली करून ब्रिटिश सैन्याने अमेरिकेसमोर शरणागती पत्करली. * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[जॉन जे]]चा [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायाधीश|अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायाधीशपदी]] शपथविधी. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]]ने [[मॉस्को]]च्या सीमेवरून माघार घेतली. * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[लीपझीगची लढाई|लीपझीगच्या लढाईत]] [[नेपोलियन बोनापार्ट]]चा सडकून पराभव. * [[इ.स. १८८२|१८८२]] - [[महात्मा फुले]] यांनी [[हंटर आयोग]]ापुढे निवेदन सादर केले. === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[ओस्मानी साम्राज्य|ऑट्टोमन साम्राज्यानेने]] [[त्रिपोली]] [[इटली]]च्या हवाली केले. * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[डॅल्लास, टेक्सास]] येथील [[लव्ह फील्ड विमानतळ]]ाचे उद्घाटन. * १९२१ - [[पोर्तुगाल]]च्या पंतप्रधान [[ॲंतोनियो ग्रान्हो]]सह अनेक राजकारण्यांची [[लिस्बन]]मध्ये हत्या. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[जर्मनी]]ने [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून अंग काढून घेतले. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[इथियोपिया]]वर आक्रमण केल्याबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]]ने इटलीवर आर्थिक बंदी घातली. * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] सैन्याचे [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्समध्ये]] आगमन. * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[चीन]]ने [[तिबेट]]च्या [[काम्डो]] शहर काबीज करून तिबेटवरील चढाई सुरू केली. * १९५० - [[चीन]]ने [[यालु नदी]]पल्याड ५०,००० सैनिक पाठवून [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांच्या]] सैन्यावर चढाई केली. * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[चो ओयू]]वर पहिली चढाई. == जन्म == * [[इ.स. १४३३|१४३३]] - [[मार्सिलिओ फिचिनो]], [[इटली|इटालियन]] [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि विद्वान.<ref>{{cite web |title=Marsilio Ficino |url=https://www.britannica.com/biography/Marsilio-Ficino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १५८५|१५८५]] - [[जॉन ॲडम्स (संगीतकार)|जॉन ॲडम्स]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[संगीतकार]].<ref>{{cite web |title=John Adams |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६०५|१६०५]] - [[थॉमस ब्राऊन|सर थॉमस ब्राउन]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[लेखक]], बहुश्रुत आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Browne |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Browne |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६०|१६६०]] - [[जॅकोबस आर्मिनियस]], [[नेदरलँड्स|डच]] [[धर्मशास्त्र|धर्मशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jacobus Arminius |url=https://www.britannica.com/biography/Jacobus-Arminius |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[ली हंट]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[कवी]] आणि [[निबंध|निबंधकार]].<ref>{{cite web |title=Leigh Hunt |url=https://www.britannica.com/biography/Leigh-Hunt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१०|१८१८]] - [[कॅसियस मार्सेलस क्ले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[मुत्सद्दी]] आणि [[वृत्तपत्र]] संपादक.<ref>{{cite web |title=Cassius Marcellus Clay |url=https://www.britannica.com/biography/Cassius-Marcellus-Clay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[सम्राज्ञी म्यॉंगसाँग|सम्राज्ञी म्यॉंगलांग]], [[कोरिया]]ची सम्राज्ञी.<ref>{{cite web |title=Empress Myeongseong |url=https://www.britannica.com/biography/Empress-Myeongseong |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[ऑगस्ट ल्युमिएर]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[चित्रपट|चित्रपटनिर्मितीचे]] जनक आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]].<ref>{{cite web |title=Auguste and Louis Lumiere |url=https://www.britannica.com/biography/Lumiere-brothers |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - डॉ. [[वॉल्टर कॅनन]], [[वैद्यकीय शास्त्र|वैद्यकीय चिकित्सेसाठी]] [[क्ष-किरण|क्ष-किरणांचा]] प्रथम उपयोग करणारे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[शरीरशास्त्र|शरीरशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.britannica.com/biography/Walter-Bradford-Cannon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९९|१८९९]] - [[मिगेल एंजेल अस्टुरियास]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[ग्वाटेमाला|ग्वाटेमालाचे]] [[लेखक]] आणि [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Miguel Angel Asturias |url=https://www.britannica.com/biography/Miguel-Angel-Asturias |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[दिवाकर कृष्ण]] केळकर, [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी कथाकार]].<ref>{{cite news |title=मराठी कथाकार दिवाकर कृष्ण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९१०|१९१०]] - [[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर|चंद्रशेखर सुब्रमण्यम]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[:वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ|भारतीय-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Subrahmanyan Chandrasekhar |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/chandrasekhar/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[ज्याँ दूसे]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[रोगप्रतिकारशास्त्र|रोगप्रतिकारशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jean Dausset |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/dausset/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[पांडुरंगशास्त्री आठवले]], [[:वर्ग:मॅगसेसे पुरस्कार विजेते|मॅगसेसे पुरस्कारविजेते]] आणि [[स्वाध्याय परिवार|स्वाध्याय परिवाराचे]] संस्थापक.<ref>{{cite news |title=स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंगशास्त्री आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - डॉ. [[वा.द. वर्तक]], [[:वर्ग:वनस्पतिशास्त्रज्ञ|वनस्पतिशास्त्रज्ञ]] व [[देवराई]] अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=देवराई अभ्यासक डॉ. वा. द. वर्तक |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[जॉन ल कारे]], प्रसिद्ध [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[कादंबरी|कादंबरीकार]] व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=John le Carre |url=https://www.britannica.com/biography/John-le-Carre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[प्राची चिकटे]], [[:वर्ग:मराठी साहित्यिक|मराठी बाल साहित्यिक]].<ref>{{cite news |title=बाल साहित्यिक प्राची चिकटे |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[सनी देओल]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते|हिंदी चित्रपट अभिनेते]] व [[राजकारण|राजकारणी]].<ref>{{cite news |title=Sunny Deol Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५९|१९५९]] - [[प्रिया तेंडुलकर]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|अभिनेत्री]] आणि [[:वर्ग:लेखक|मराठी कथालेखिका]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री प्रिया तेंडुलकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[इव्हँडर हॉलीफील्ड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व्यावसायिक [[मुष्टीयुद्ध|मुष्टीयुद्धा]].<ref>{{cite web |title=Evander Holyfield |url=https://www.britannica.com/biography/Evander-Holyfield |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[जॉन फॅव्हरो]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[अभिनेता]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]] आणि [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jon Favreau |url=https://www.britannica.com/biography/Jon-Favreau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ११८७|११८७]] - [[पोप अर्बन तिसरा]], [[कॅथोलिक चर्च]]चे १७२ वे [[पोप]].<ref>{{cite web |title=Urban III |url=https://www.britannica.com/biography/Urban-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉन]], [[इंग्लंड]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=John, King of England |url=https://www.britannica.com/biography/John-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४०५|१४०५]] - [[इरावान धाते]], [[थायलंड|थाई]] राजा.<ref>{{cite web |title=History of Ayutthaya |url=https://www.britannica.com/place/Ayutthaya-historical-kingdom-Thailand |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७४५|१७४५]] - [[जोनाथन स्विफ्ट]], [[आयर्लंड|आयरिश]] [[साहित्य|साहित्यिक]], व्यंगकार आणि 'गुलिव्हर्स ट्रॅव्हल्स'चे [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jonathan Swift |url=https://www.britannica.com/biography/Jonathan-Swift |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७५१|१७५१]] - [[ॲलन रामसे]], [[स्कॉटलंड|स्कॉटिश]] [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Allan Ramsay |url=https://www.britannica.com/biography/Allan-Ramsay-Scottish-poet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[मारिया तेरेसा]], [[फ्रान्स]]ची राजकुमारी.<ref>{{cite web |title=Marie-Therese-Charlotte, duchesse d'Angouleme |url=https://www.britannica.com/biography/Marie-Therese-Charlotte-duchesse-dAngouleme |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८९|१८८९]] - [[डॉन लुईस पहिला]], [[पोर्तुगाल]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Louis I of Portugal |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-I-king-of-Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[चेझारे लोम्ब्रोसो]], [[इटली|इटालियन]] गुन्हेशास्त्रज्ञ आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Cesare Lombroso |url=https://www.britannica.com/biography/Cesare-Lombroso |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - [[विश्वनाथ कार]], [[:वर्ग:उडिया लेखक|उडिया लेखक]] व समाजसुधारक. १८९६ मध्ये त्यांनी एक छापखाना काढून [[उत्कल साहित्य]] नावाचे नियतकालिक काढले.<ref>{{cite news |title=उडिया साहित्यिक विश्वनाथ कार |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[लु शुन]], आधुनिक [[चीन|चिनी]] साहित्याचे जनक व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Lu Xun |url=https://www.britannica.com/biography/Lu-Xun |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[अर्नेस्ट रुदरफोर्ड]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[न्यूझीलंड]]मध्ये जन्मलेले [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] व अणुशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Ernest Rutherford |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1908/rutherford/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[कॅमिल क्लॉदेल]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] मूर्तिकार.<ref>{{cite web |title=Camille Claudel |url=https://www.britannica.com/biography/Camille-Claudel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[नारायण दामोदर सावरकर]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[स्वातंत्र्यवीर सावरकर|स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे]] धाकटे भाऊ.<ref>{{cite news |title=डॉ. नारायण दामोदर सावरकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[एडना सेंट व्हिन्सेंट मिले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[कवी|कवयित्री]] आणि नाटककार.<ref>{{cite web |title=Edna St. Vincent Millay |url=https://www.britannica.com/biography/Edna-St-Vincent-Millay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[विश्वनाथ सत्यनारायण]], [[:वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते|ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते]], [[:वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते|पद्मभूषण]] आणि [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[तेलगू]] भाषेतील प्रसिद्ध [[लेखक]] व [[कवी]].<ref>{{cite news |title=तेलुगु साहित्यिक विश्वनाथ सत्यनारायण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८६|१९८६]] - [[सामोरा माशेल]], [[मोझांबिक]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Samora Machel |url=https://www.britannica.com/biography/Samora-Machel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९५|१९९५]] - [[बेबी नाझ]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री बेबी नाझ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[ग्लेन सीबोर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Glenn T. Seaborg |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/seaborg/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[मेहली मेहता]], भारतीय वंशाचे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] संगीतकार आणि अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्राचे संचालक.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[ॲलिझा इझेटबेगोव्हिच]], [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegovic |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००६|२००६]] - [[श्रीविद्या]], प्रसिद्ध दाक्षिणात्य भारतीय [[अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=Sreevidya passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=20 October 2006 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २०१४|२०१४]] - [[राफाएल ओप्रॉझिक]], [[न्यूझीलंड]]चे [[क्रिकेट]] खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Raphael Opprozic |url=https://www.espncricinfo.com/ |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/19}} ---- [[ऑक्टोबर १७]] - [[ऑक्टोबर १८]] - ऑक्टोबर १९ - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर महिना]] ---- {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] e449imkz13u8s4dbutkno4ykrw1blaw 2722905 2722904 2026-10-18T18:17:21Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]]) 2722905 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१९|२९२|२९३}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[इंग्लंड]]च्या राजा [[जॉन, इंग्लंड|जॉनच्या]] मृत्युपश्चात त्याचा नऊ वर्षांचा मुलगा [[हेन्री, इंग्लंड|हेन्री]] राजेपदी. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४६६|१४६६]] - [[थॉर्नचा तह]]. * [[इ.स. १४६९|१४६९]] - [[आरागोन|अरागॉनच्या]] राजा [[फर्डिनांड दुसरा, अरागॉन|अरागॉनचे]] [[कास्तिया]]च्या इझाबेलाशी लग्न. यानंतर कास्तिया व अरागॉन राज्ये एकत्र होऊन [[स्पेन]]च्या राष्ट्राचा पाया घातला गेला. === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८१|१७८१]] - [[यॉर्कटाउन, व्हर्जिनिया]] येथे [[लॉर्ड कॉर्नवॉलिस]]च्या वतीने त्याची तलवार [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]]च्या हवाली करून ब्रिटिश सैन्याने अमेरिकेसमोर शरणागती पत्करली. * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[जॉन जे]]चा [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायाधीश|अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायाधीशपदी]] शपथविधी. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]]ने [[मॉस्को]]च्या सीमेवरून माघार घेतली. * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[लीपझीगची लढाई|लीपझीगच्या लढाईत]] [[नेपोलियन बोनापार्ट]]चा सडकून पराभव. * [[इ.स. १८८२|१८८२]] - [[महात्मा फुले]] यांनी [[हंटर आयोग]]ापुढे निवेदन सादर केले. === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[ओस्मानी साम्राज्य|ऑट्टोमन साम्राज्यानेने]] [[त्रिपोली]] [[इटली]]च्या हवाली केले. * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[डॅल्लास, टेक्सास]] येथील [[लव्ह फील्ड विमानतळ]]ाचे उद्घाटन. * १९२१ - [[पोर्तुगाल]]च्या पंतप्रधान [[ॲंतोनियो ग्रान्हो]]सह अनेक राजकारण्यांची [[लिस्बन]]मध्ये हत्या. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[जर्मनी]]ने [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून अंग काढून घेतले. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[इथियोपिया]]वर आक्रमण केल्याबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]]ने इटलीवर आर्थिक बंदी घातली. * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] सैन्याचे [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्समध्ये]] आगमन. * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[चीन]]ने [[तिबेट]]च्या [[काम्डो]] शहर काबीज करून तिबेटवरील चढाई सुरू केली. * १९५० - [[चीन]]ने [[यालु नदी]]पल्याड ५०,००० सैनिक पाठवून [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांच्या]] सैन्यावर चढाई केली. * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[चो ओयू]]वर पहिली चढाई. == जन्म == * [[इ.स. १४३३|१४३३]] - [[मार्सिलिओ फिचिनो]], [[इटली|इटालियन]] [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि विद्वान.<ref>{{cite web |title=Marsilio Ficino |url=https://www.britannica.com/biography/Marsilio-Ficino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १५८५|१५८५]] - [[जॉन ॲडम्स (संगीतकार)|जॉन ॲडम्स]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[संगीतकार]].<ref>{{cite web |title=John Adams |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६०५|१६०५]] - [[थॉमस ब्राऊन|सर थॉमस ब्राउन]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[लेखक]], बहुश्रुत आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Browne |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Browne |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६०|१६६०]] - [[जॅकोबस आर्मिनियस]], [[नेदरलँड्स|डच]] [[धर्मशास्त्र|धर्मशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jacobus Arminius |url=https://www.britannica.com/biography/Jacobus-Arminius |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[ली हंट]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[कवी]] आणि [[निबंध|निबंधकार]].<ref>{{cite web |title=Leigh Hunt |url=https://www.britannica.com/biography/Leigh-Hunt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१०|१८१८]] - [[कॅसियस मार्सेलस क्ले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[मुत्सद्दी]] आणि [[वृत्तपत्र]] संपादक.<ref>{{cite web |title=Cassius Marcellus Clay |url=https://www.britannica.com/biography/Cassius-Marcellus-Clay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[सम्राज्ञी म्यॉंगसाँग|सम्राज्ञी म्यॉंगलांग]], [[कोरिया]]ची सम्राज्ञी.<ref>{{cite web |title=Empress Myeongseong |url=https://www.britannica.com/biography/Empress-Myeongseong |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[ऑगस्ट ल्युमिएर]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[चित्रपट|चित्रपटनिर्मितीचे]] जनक आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]].<ref>{{cite web |title=Auguste and Louis Lumiere |url=https://www.britannica.com/biography/Lumiere-brothers |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - डॉ. [[वॉल्टर कॅनन]], [[वैद्यकीय शास्त्र|वैद्यकीय चिकित्सेसाठी]] [[क्ष-किरण|क्ष-किरणांचा]] प्रथम उपयोग करणारे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[शरीरशास्त्र|शरीरशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.britannica.com/biography/Walter-Bradford-Cannon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९९|१८९९]] - [[मिगेल एंजेल अस्टुरियास]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[ग्वाटेमाला|ग्वाटेमालाचे]] [[लेखक]] आणि [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Miguel Angel Asturias |url=https://www.britannica.com/biography/Miguel-Angel-Asturias |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[दिवाकर कृष्ण]] केळकर, [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी कथाकार]].<ref>{{cite news |title=मराठी कथाकार दिवाकर कृष्ण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९१०|१९१०]] - [[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर|चंद्रशेखर सुब्रमण्यम]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[:वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ|भारतीय-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Subrahmanyan Chandrasekhar |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/chandrasekhar/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[ज्याँ दूसे]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[रोगप्रतिकारशास्त्र|रोगप्रतिकारशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jean Dausset |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/dausset/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[पांडुरंगशास्त्री आठवले]], [[:वर्ग:मॅगसेसे पुरस्कार विजेते|मॅगसेसे पुरस्कारविजेते]] आणि [[स्वाध्याय परिवार|स्वाध्याय परिवाराचे]] संस्थापक.<ref>{{cite news |title=स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंगशास्त्री आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - डॉ. [[वा.द. वर्तक]], [[:वर्ग:वनस्पतिशास्त्रज्ञ|वनस्पतिशास्त्रज्ञ]] व [[देवराई]] अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=देवराई अभ्यासक डॉ. वा. द. वर्तक |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[जॉन ल कारे]], प्रसिद्ध [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[कादंबरी|कादंबरीकार]] व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=John le Carre |url=https://www.britannica.com/biography/John-le-Carre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[प्राची चिकटे]], [[:वर्ग:मराठी साहित्यिक|मराठी बाल साहित्यिक]].<ref>{{cite news |title=बाल साहित्यिक प्राची चिकटे |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[सनी देओल]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते|हिंदी चित्रपट अभिनेते]] व [[राजकारण|राजकारणी]].<ref>{{cite news |title=Sunny Deol Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५९|१९५९]] - [[प्रिया तेंडुलकर]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|अभिनेत्री]] आणि [[:वर्ग:लेखक|मराठी कथालेखिका]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री प्रिया तेंडुलकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[इव्हँडर हॉलीफील्ड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व्यावसायिक [[मुष्टीयुद्ध|मुष्टीयुद्धा]].<ref>{{cite web |title=Evander Holyfield |url=https://www.britannica.com/biography/Evander-Holyfield |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[जॉन फॅव्हरो]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[अभिनेता]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]] आणि [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jon Favreau |url=https://www.britannica.com/biography/Jon-Favreau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ११८७|११८७]] - [[पोप अर्बन तिसरा]], [[कॅथोलिक चर्च]]चे १७२ वे [[पोप]].<ref>{{cite web |title=Urban III |url=https://www.britannica.com/biography/Urban-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉन]], [[इंग्लंड]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=John, King of England |url=https://www.britannica.com/biography/John-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४०५|१४०५]] - [[इरावान धाते]], [[थायलंड|थाई]] राजा.<ref>{{cite web |title=History of Ayutthaya |url=https://www.britannica.com/place/Ayutthaya-historical-kingdom-Thailand |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७४५|१७४५]] - [[जोनाथन स्विफ्ट]], [[आयर्लंड|आयरिश]] [[साहित्य|साहित्यिक]], व्यंगकार आणि 'गुलिव्हर्स ट्रॅव्हल्स'चे [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jonathan Swift |url=https://www.britannica.com/biography/Jonathan-Swift |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७५१|१७५१]] - [[ॲलन रामसे]], [[स्कॉटलंड|स्कॉटिश]] [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Allan Ramsay |url=https://www.britannica.com/biography/Allan-Ramsay-Scottish-poet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[मारिया तेरेसा]], [[फ्रान्स]]ची राजकुमारी.<ref>{{cite web |title=Marie-Therese-Charlotte, duchesse d'Angouleme |url=https://www.britannica.com/biography/Marie-Therese-Charlotte-duchesse-dAngouleme |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८९|१८८९]] - [[डॉन लुईस पहिला]], [[पोर्तुगाल]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Louis I of Portugal |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-I-king-of-Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[चेझारे लोम्ब्रोसो]], [[इटली|इटालियन]] गुन्हेशास्त्रज्ञ आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Cesare Lombroso |url=https://www.britannica.com/biography/Cesare-Lombroso |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - [[विश्वनाथ कार]], [[:वर्ग:उडिया लेखक|उडिया लेखक]] व समाजसुधारक. १८९६ मध्ये त्यांनी एक छापखाना काढून [[उत्कल साहित्य]] नावाचे नियतकालिक काढले.<ref>{{cite news |title=उडिया साहित्यिक विश्वनाथ कार |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[लु शुन]], आधुनिक [[चीन|चिनी]] साहित्याचे जनक व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Lu Xun |url=https://www.britannica.com/biography/Lu-Xun |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[अर्नेस्ट रुदरफोर्ड]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[न्यू झीलंड]]मध्ये जन्मलेले [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] व अणुशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Ernest Rutherford |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1908/rutherford/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[कॅमिल क्लॉदेल]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] मूर्तिकार.<ref>{{cite web |title=Camille Claudel |url=https://www.britannica.com/biography/Camille-Claudel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[नारायण दामोदर सावरकर]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[स्वातंत्र्यवीर सावरकर|स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे]] धाकटे भाऊ.<ref>{{cite news |title=डॉ. नारायण दामोदर सावरकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[एडना सेंट व्हिन्सेंट मिले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[कवी|कवयित्री]] आणि नाटककार.<ref>{{cite web |title=Edna St. Vincent Millay |url=https://www.britannica.com/biography/Edna-St-Vincent-Millay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[विश्वनाथ सत्यनारायण]], [[:वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते|ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते]], [[:वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते|पद्मभूषण]] आणि [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[तेलगू]] भाषेतील प्रसिद्ध [[लेखक]] व [[कवी]].<ref>{{cite news |title=तेलुगु साहित्यिक विश्वनाथ सत्यनारायण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८६|१९८६]] - [[सामोरा माशेल]], [[मोझांबिक]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Samora Machel |url=https://www.britannica.com/biography/Samora-Machel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९५|१९९५]] - [[बेबी नाझ]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री बेबी नाझ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[ग्लेन सीबोर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Glenn T. Seaborg |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/seaborg/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[मेहली मेहता]], भारतीय वंशाचे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] संगीतकार आणि अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्राचे संचालक.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[ॲलिझा इझेटबेगोव्हिच]], [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegovic |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००६|२००६]] - [[श्रीविद्या]], प्रसिद्ध दाक्षिणात्य भारतीय [[अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=Sreevidya passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=20 October 2006 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २०१४|२०१४]] - [[राफाएल ओप्रॉझिक]], [[न्यू झीलंड]]चे [[क्रिकेट]] खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Raphael Opprozic |url=https://www.espncricinfo.com/ |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/19}} ---- [[ऑक्टोबर १७]] - [[ऑक्टोबर १८]] - ऑक्टोबर १९ - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर महिना]] ---- {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] cmne3mjkpl6pnndqfc5rd86l8exjv9i 2722906 2722905 2026-10-18T18:17:37Z अभय नातू 206 /* बाह्य दुवे */ 2722906 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१९|२९२|२९३}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[इंग्लंड]]च्या राजा [[जॉन, इंग्लंड|जॉनच्या]] मृत्युपश्चात त्याचा नऊ वर्षांचा मुलगा [[हेन्री, इंग्लंड|हेन्री]] राजेपदी. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४६६|१४६६]] - [[थॉर्नचा तह]]. * [[इ.स. १४६९|१४६९]] - [[आरागोन|अरागॉनच्या]] राजा [[फर्डिनांड दुसरा, अरागॉन|अरागॉनचे]] [[कास्तिया]]च्या इझाबेलाशी लग्न. यानंतर कास्तिया व अरागॉन राज्ये एकत्र होऊन [[स्पेन]]च्या राष्ट्राचा पाया घातला गेला. === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८१|१७८१]] - [[यॉर्कटाउन, व्हर्जिनिया]] येथे [[लॉर्ड कॉर्नवॉलिस]]च्या वतीने त्याची तलवार [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]]च्या हवाली करून ब्रिटिश सैन्याने अमेरिकेसमोर शरणागती पत्करली. * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[जॉन जे]]चा [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायाधीश|अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायाधीशपदी]] शपथविधी. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]]ने [[मॉस्को]]च्या सीमेवरून माघार घेतली. * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[लीपझीगची लढाई|लीपझीगच्या लढाईत]] [[नेपोलियन बोनापार्ट]]चा सडकून पराभव. * [[इ.स. १८८२|१८८२]] - [[महात्मा फुले]] यांनी [[हंटर आयोग]]ापुढे निवेदन सादर केले. === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[ओस्मानी साम्राज्य|ऑट्टोमन साम्राज्यानेने]] [[त्रिपोली]] [[इटली]]च्या हवाली केले. * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[डॅल्लास, टेक्सास]] येथील [[लव्ह फील्ड विमानतळ]]ाचे उद्घाटन. * १९२१ - [[पोर्तुगाल]]च्या पंतप्रधान [[ॲंतोनियो ग्रान्हो]]सह अनेक राजकारण्यांची [[लिस्बन]]मध्ये हत्या. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[जर्मनी]]ने [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून अंग काढून घेतले. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[इथियोपिया]]वर आक्रमण केल्याबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]]ने इटलीवर आर्थिक बंदी घातली. * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] सैन्याचे [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्समध्ये]] आगमन. * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[चीन]]ने [[तिबेट]]च्या [[काम्डो]] शहर काबीज करून तिबेटवरील चढाई सुरू केली. * १९५० - [[चीन]]ने [[यालु नदी]]पल्याड ५०,००० सैनिक पाठवून [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांच्या]] सैन्यावर चढाई केली. * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[चो ओयू]]वर पहिली चढाई. == जन्म == * [[इ.स. १४३३|१४३३]] - [[मार्सिलिओ फिचिनो]], [[इटली|इटालियन]] [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि विद्वान.<ref>{{cite web |title=Marsilio Ficino |url=https://www.britannica.com/biography/Marsilio-Ficino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १५८५|१५८५]] - [[जॉन ॲडम्स (संगीतकार)|जॉन ॲडम्स]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[संगीतकार]].<ref>{{cite web |title=John Adams |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६०५|१६०५]] - [[थॉमस ब्राऊन|सर थॉमस ब्राउन]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[लेखक]], बहुश्रुत आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Browne |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Browne |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६०|१६६०]] - [[जॅकोबस आर्मिनियस]], [[नेदरलँड्स|डच]] [[धर्मशास्त्र|धर्मशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jacobus Arminius |url=https://www.britannica.com/biography/Jacobus-Arminius |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[ली हंट]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[कवी]] आणि [[निबंध|निबंधकार]].<ref>{{cite web |title=Leigh Hunt |url=https://www.britannica.com/biography/Leigh-Hunt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१०|१८१८]] - [[कॅसियस मार्सेलस क्ले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[मुत्सद्दी]] आणि [[वृत्तपत्र]] संपादक.<ref>{{cite web |title=Cassius Marcellus Clay |url=https://www.britannica.com/biography/Cassius-Marcellus-Clay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[सम्राज्ञी म्यॉंगसाँग|सम्राज्ञी म्यॉंगलांग]], [[कोरिया]]ची सम्राज्ञी.<ref>{{cite web |title=Empress Myeongseong |url=https://www.britannica.com/biography/Empress-Myeongseong |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[ऑगस्ट ल्युमिएर]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[चित्रपट|चित्रपटनिर्मितीचे]] जनक आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]].<ref>{{cite web |title=Auguste and Louis Lumiere |url=https://www.britannica.com/biography/Lumiere-brothers |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - डॉ. [[वॉल्टर कॅनन]], [[वैद्यकीय शास्त्र|वैद्यकीय चिकित्सेसाठी]] [[क्ष-किरण|क्ष-किरणांचा]] प्रथम उपयोग करणारे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[शरीरशास्त्र|शरीरशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.britannica.com/biography/Walter-Bradford-Cannon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९९|१८९९]] - [[मिगेल एंजेल अस्टुरियास]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[ग्वाटेमाला|ग्वाटेमालाचे]] [[लेखक]] आणि [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Miguel Angel Asturias |url=https://www.britannica.com/biography/Miguel-Angel-Asturias |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[दिवाकर कृष्ण]] केळकर, [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी कथाकार]].<ref>{{cite news |title=मराठी कथाकार दिवाकर कृष्ण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९१०|१९१०]] - [[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर|चंद्रशेखर सुब्रमण्यम]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[:वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ|भारतीय-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Subrahmanyan Chandrasekhar |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/chandrasekhar/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[ज्याँ दूसे]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[रोगप्रतिकारशास्त्र|रोगप्रतिकारशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jean Dausset |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/dausset/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[पांडुरंगशास्त्री आठवले]], [[:वर्ग:मॅगसेसे पुरस्कार विजेते|मॅगसेसे पुरस्कारविजेते]] आणि [[स्वाध्याय परिवार|स्वाध्याय परिवाराचे]] संस्थापक.<ref>{{cite news |title=स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंगशास्त्री आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - डॉ. [[वा.द. वर्तक]], [[:वर्ग:वनस्पतिशास्त्रज्ञ|वनस्पतिशास्त्रज्ञ]] व [[देवराई]] अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=देवराई अभ्यासक डॉ. वा. द. वर्तक |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[जॉन ल कारे]], प्रसिद्ध [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[कादंबरी|कादंबरीकार]] व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=John le Carre |url=https://www.britannica.com/biography/John-le-Carre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[प्राची चिकटे]], [[:वर्ग:मराठी साहित्यिक|मराठी बाल साहित्यिक]].<ref>{{cite news |title=बाल साहित्यिक प्राची चिकटे |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[सनी देओल]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते|हिंदी चित्रपट अभिनेते]] व [[राजकारण|राजकारणी]].<ref>{{cite news |title=Sunny Deol Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५९|१९५९]] - [[प्रिया तेंडुलकर]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|अभिनेत्री]] आणि [[:वर्ग:लेखक|मराठी कथालेखिका]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री प्रिया तेंडुलकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[इव्हँडर हॉलीफील्ड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व्यावसायिक [[मुष्टीयुद्ध|मुष्टीयुद्धा]].<ref>{{cite web |title=Evander Holyfield |url=https://www.britannica.com/biography/Evander-Holyfield |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[जॉन फॅव्हरो]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[अभिनेता]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]] आणि [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jon Favreau |url=https://www.britannica.com/biography/Jon-Favreau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ११८७|११८७]] - [[पोप अर्बन तिसरा]], [[कॅथोलिक चर्च]]चे १७२ वे [[पोप]].<ref>{{cite web |title=Urban III |url=https://www.britannica.com/biography/Urban-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉन]], [[इंग्लंड]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=John, King of England |url=https://www.britannica.com/biography/John-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४०५|१४०५]] - [[इरावान धाते]], [[थायलंड|थाई]] राजा.<ref>{{cite web |title=History of Ayutthaya |url=https://www.britannica.com/place/Ayutthaya-historical-kingdom-Thailand |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७४५|१७४५]] - [[जोनाथन स्विफ्ट]], [[आयर्लंड|आयरिश]] [[साहित्य|साहित्यिक]], व्यंगकार आणि 'गुलिव्हर्स ट्रॅव्हल्स'चे [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jonathan Swift |url=https://www.britannica.com/biography/Jonathan-Swift |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७५१|१७५१]] - [[ॲलन रामसे]], [[स्कॉटलंड|स्कॉटिश]] [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Allan Ramsay |url=https://www.britannica.com/biography/Allan-Ramsay-Scottish-poet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[मारिया तेरेसा]], [[फ्रान्स]]ची राजकुमारी.<ref>{{cite web |title=Marie-Therese-Charlotte, duchesse d'Angouleme |url=https://www.britannica.com/biography/Marie-Therese-Charlotte-duchesse-dAngouleme |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८९|१८८९]] - [[डॉन लुईस पहिला]], [[पोर्तुगाल]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Louis I of Portugal |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-I-king-of-Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[चेझारे लोम्ब्रोसो]], [[इटली|इटालियन]] गुन्हेशास्त्रज्ञ आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Cesare Lombroso |url=https://www.britannica.com/biography/Cesare-Lombroso |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - [[विश्वनाथ कार]], [[:वर्ग:उडिया लेखक|उडिया लेखक]] व समाजसुधारक. १८९६ मध्ये त्यांनी एक छापखाना काढून [[उत्कल साहित्य]] नावाचे नियतकालिक काढले.<ref>{{cite news |title=उडिया साहित्यिक विश्वनाथ कार |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[लु शुन]], आधुनिक [[चीन|चिनी]] साहित्याचे जनक व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Lu Xun |url=https://www.britannica.com/biography/Lu-Xun |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[अर्नेस्ट रुदरफोर्ड]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[न्यू झीलंड]]मध्ये जन्मलेले [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] व अणुशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Ernest Rutherford |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1908/rutherford/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[कॅमिल क्लॉदेल]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] मूर्तिकार.<ref>{{cite web |title=Camille Claudel |url=https://www.britannica.com/biography/Camille-Claudel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[नारायण दामोदर सावरकर]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[स्वातंत्र्यवीर सावरकर|स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे]] धाकटे भाऊ.<ref>{{cite news |title=डॉ. नारायण दामोदर सावरकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[एडना सेंट व्हिन्सेंट मिले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[कवी|कवयित्री]] आणि नाटककार.<ref>{{cite web |title=Edna St. Vincent Millay |url=https://www.britannica.com/biography/Edna-St-Vincent-Millay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[विश्वनाथ सत्यनारायण]], [[:वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते|ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते]], [[:वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते|पद्मभूषण]] आणि [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[तेलगू]] भाषेतील प्रसिद्ध [[लेखक]] व [[कवी]].<ref>{{cite news |title=तेलुगु साहित्यिक विश्वनाथ सत्यनारायण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८६|१९८६]] - [[सामोरा माशेल]], [[मोझांबिक]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Samora Machel |url=https://www.britannica.com/biography/Samora-Machel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९५|१९९५]] - [[बेबी नाझ]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री बेबी नाझ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[ग्लेन सीबोर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Glenn T. Seaborg |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/seaborg/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[मेहली मेहता]], भारतीय वंशाचे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] संगीतकार आणि अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्राचे संचालक.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[ॲलिझा इझेटबेगोव्हिच]], [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegovic |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००६|२००६]] - [[श्रीविद्या]], प्रसिद्ध दाक्षिणात्य भारतीय [[अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=Sreevidya passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=20 October 2006 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २०१४|२०१४]] - [[राफाएल ओप्रॉझिक]], [[न्यू झीलंड]]चे [[क्रिकेट]] खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Raphael Opprozic |url=https://www.espncricinfo.com/ |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/19}} ---- [[ऑक्टोबर १७]] - [[ऑक्टोबर १८]] - ऑक्टोबर १९ - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] pqj38hbsv0avuqiekalx8aniavpswcv 2722909 2722906 2026-10-18T18:18:38Z अभय नातू 206 2722909 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१९|२९२|२९३}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[इंग्लंड]]च्या राजा [[जॉन, इंग्लंड|जॉनच्या]] मृत्युपश्चात त्याचा नऊ वर्षांचा मुलगा [[हेन्री, इंग्लंड|हेन्री]] राजेपदी. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४६६|१४६६]] - [[थॉर्नचा तह]]. * [[इ.स. १४६९|१४६९]] - [[आरागोन|अरागॉनच्या]] राजा [[फर्डिनांड दुसरा, अरागॉन|अरागॉनचे]] [[कास्तिया]]च्या इझाबेलाशी लग्न. यानंतर कास्तिया व अरागॉन राज्ये एकत्र होऊन [[स्पेन]]च्या राष्ट्राचा पाया घातला गेला. === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८१|१७८१]] - [[यॉर्कटाउन, व्हर्जिनिया]] येथे [[लॉर्ड कॉर्नवॉलिस]]च्या वतीने त्याची तलवार [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]]च्या हवाली करून ब्रिटिश सैन्याने अमेरिकेसमोर शरणागती पत्करली. * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[जॉन जे]]चा [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायाधीश|अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायाधीशपदी]] शपथविधी. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]]ने [[मॉस्को]]च्या सीमेवरून माघार घेतली. * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[लीपझीगची लढाई|लीपझीगच्या लढाईत]] [[नेपोलियन बोनापार्ट]]चा सडकून पराभव. * [[इ.स. १८८२|१८८२]] - [[महात्मा फुले]] यांनी [[हंटर आयोग]]ापुढे निवेदन सादर केले. === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[ओस्मानी साम्राज्य|ऑट्टोमन साम्राज्यानेने]] [[त्रिपोली]] [[इटली]]च्या हवाली केले. * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[डॅल्लास, टेक्सास]] येथील [[लव्ह फील्ड विमानतळ]]ाचे उद्घाटन. * १९२१ - [[पोर्तुगाल]]च्या पंतप्रधान [[ॲंतोनियो ग्रान्हो]]सह अनेक राजकारण्यांची [[लिस्बन]]मध्ये हत्या. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[जर्मनी]]ने [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून अंग काढून घेतले. * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[इथियोपिया]]वर आक्रमण केल्याबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]]ने इटलीवर आर्थिक बंदी घातली. * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] सैन्याचे [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्समध्ये]] आगमन. * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[चीन]]ने [[तिबेट]]च्या [[काम्डो]] शहर काबीज करून तिबेटवरील चढाई सुरू केली. * १९५० - [[चीन]]ने [[यालु नदी]]पल्याड ५०,००० सैनिक पाठवून [[संयुक्त राष्ट्रे|संयुक्त राष्ट्रांच्या]] सैन्यावर चढाई केली. * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[चो ओयू]]वर पहिली चढाई. == जन्म == * [[इ.स. १४३३|१४३३]] - [[मार्सिलिओ फिचिनो]], [[इटली|इटालियन]] [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि विद्वान.<ref>{{cite web |title=Marsilio Ficino |url=https://www.britannica.com/biography/Marsilio-Ficino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १५८५|१५८५]] - [[जॉन ॲडम्स (संगीतकार)|जॉन ॲडम्स]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[संगीतकार]].<ref>{{cite web |title=John Adams |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६०५|१६०५]] - [[थॉमस ब्राऊन|सर थॉमस ब्राउन]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[लेखक]], बहुश्रुत आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Browne |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Browne |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६०|१६६०]] - [[जॅकोबस आर्मिनियस]], [[नेदरलँड्स|डच]] [[धर्मशास्त्र|धर्मशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jacobus Arminius |url=https://www.britannica.com/biography/Jacobus-Arminius |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[ली हंट]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[कवी]] आणि [[निबंध|निबंधकार]].<ref>{{cite web |title=Leigh Hunt |url=https://www.britannica.com/biography/Leigh-Hunt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१०|१८१८]] - [[कॅसियस मार्सेलस क्ले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[मुत्सद्दी]] आणि [[वृत्तपत्र]] संपादक.<ref>{{cite web |title=Cassius Marcellus Clay |url=https://www.britannica.com/biography/Cassius-Marcellus-Clay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[सम्राज्ञी म्यॉंगसाँग|सम्राज्ञी म्यॉंगलांग]], [[कोरिया]]ची सम्राज्ञी.<ref>{{cite web |title=Empress Myeongseong |url=https://www.britannica.com/biography/Empress-Myeongseong |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[ऑगस्ट ल्युमिएर]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[चित्रपट|चित्रपटनिर्मितीचे]] जनक आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]].<ref>{{cite web |title=Auguste and Louis Lumiere |url=https://www.britannica.com/biography/Lumiere-brothers |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - डॉ. [[वॉल्टर कॅनन]], [[वैद्यकीय शास्त्र|वैद्यकीय चिकित्सेसाठी]] [[क्ष-किरण|क्ष-किरणांचा]] प्रथम उपयोग करणारे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[शरीरशास्त्र|शरीरशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.britannica.com/biography/Walter-Bradford-Cannon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९९|१८९९]] - [[मिगेल एंजेल अस्टुरियास]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[ग्वाटेमाला|ग्वाटेमालाचे]] [[लेखक]] आणि [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Miguel Angel Asturias |url=https://www.britannica.com/biography/Miguel-Angel-Asturias |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[दिवाकर कृष्ण]] केळकर, [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी कथाकार]].<ref>{{cite news |title=मराठी कथाकार दिवाकर कृष्ण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९१०|१९१०]] - [[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर|चंद्रशेखर सुब्रमण्यम]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[:वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ|भारतीय-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Subrahmanyan Chandrasekhar |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/chandrasekhar/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[ज्याँ दूसे]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[रोगप्रतिकारशास्त्र|रोगप्रतिकारशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jean Dausset |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/dausset/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[पांडुरंगशास्त्री आठवले]], [[:वर्ग:मॅगसेसे पुरस्कार विजेते|मॅगसेसे पुरस्कारविजेते]] आणि [[स्वाध्याय परिवार|स्वाध्याय परिवाराचे]] संस्थापक.<ref>{{cite news |title=स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंगशास्त्री आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - डॉ. [[वा.द. वर्तक]], [[:वर्ग:वनस्पतिशास्त्रज्ञ|वनस्पतिशास्त्रज्ञ]] व [[देवराई]] अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=देवराई अभ्यासक डॉ. वा. द. वर्तक |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[जॉन ल कारे]], [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[कादंबरी|कादंबरीकार]] व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=John le Carre |url=https://www.britannica.com/biography/John-le-Carre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[प्राची चिकटे]], [[:वर्ग:मराठी साहित्यिक|मराठी बाल साहित्यिक]].<ref>{{cite news |title=बाल साहित्यिक प्राची चिकटे |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[सनी देओल]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते|हिंदी चित्रपट अभिनेते]] व [[राजकारण|राजकारणी]].<ref>{{cite news |title=Sunny Deol Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५९|१९५९]] - [[प्रिया तेंडुलकर]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|अभिनेत्री]] आणि [[:वर्ग:लेखक|मराठी कथालेखिका]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री प्रिया तेंडुलकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[इव्हँडर हॉलीफील्ड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व्यावसायिक [[मुष्टीयुद्ध|मुष्टीयुद्धा]].<ref>{{cite web |title=Evander Holyfield |url=https://www.britannica.com/biography/Evander-Holyfield |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[जॉन फॅव्हरो]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[अभिनेता]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]] आणि [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jon Favreau |url=https://www.britannica.com/biography/Jon-Favreau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ११८७|११८७]] - [[पोप अर्बन तिसरा]], [[कॅथोलिक चर्च]]चे १७२ वे [[पोप]].<ref>{{cite web |title=Urban III |url=https://www.britannica.com/biography/Urban-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉन]], [[इंग्लंड]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=John, King of England |url=https://www.britannica.com/biography/John-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४०५|१४०५]] - [[इरावान धाते]], [[थायलंड|थाई]] राजा.<ref>{{cite web |title=History of Ayutthaya |url=https://www.britannica.com/place/Ayutthaya-historical-kingdom-Thailand |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७४५|१७४५]] - [[जोनाथन स्विफ्ट]], [[आयर्लंड|आयरिश]] [[साहित्य|साहित्यिक]], व्यंगकार आणि 'गुलिव्हर्स ट्रॅव्हल्स'चे [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jonathan Swift |url=https://www.britannica.com/biography/Jonathan-Swift |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७५१|१७५१]] - [[ॲलन रामसे]], [[स्कॉटलंड|स्कॉटिश]] [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Allan Ramsay |url=https://www.britannica.com/biography/Allan-Ramsay-Scottish-poet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[मारिया तेरेसा]], [[फ्रान्स]]ची राजकुमारी.<ref>{{cite web |title=Marie-Therese-Charlotte, duchesse d'Angouleme |url=https://www.britannica.com/biography/Marie-Therese-Charlotte-duchesse-dAngouleme |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८९|१८८९]] - [[डॉन लुईस पहिला]], [[पोर्तुगाल]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Louis I of Portugal |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-I-king-of-Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[चेझारे लोम्ब्रोसो]], [[इटली|इटालियन]] गुन्हेशास्त्रज्ञ आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Cesare Lombroso |url=https://www.britannica.com/biography/Cesare-Lombroso |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - [[विश्वनाथ कार]], [[:वर्ग:उडिया लेखक|उडिया लेखक]] व समाजसुधारक. १८९६ मध्ये त्यांनी एक छापखाना काढून [[उत्कल साहित्य]] नावाचे नियतकालिक काढले.<ref>{{cite news |title=उडिया साहित्यिक विश्वनाथ कार |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[लु शुन]], आधुनिक [[चीन|चिनी]] साहित्याचे जनक व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Lu Xun |url=https://www.britannica.com/biography/Lu-Xun |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[अर्नेस्ट रुदरफोर्ड]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[न्यू झीलंड]]मध्ये जन्मलेले [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] व अणुशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Ernest Rutherford |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1908/rutherford/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[कॅमिल क्लॉदेल]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] मूर्तिकार.<ref>{{cite web |title=Camille Claudel |url=https://www.britannica.com/biography/Camille-Claudel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[नारायण दामोदर सावरकर]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[स्वातंत्र्यवीर सावरकर|स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे]] धाकटे भाऊ.<ref>{{cite news |title=डॉ. नारायण दामोदर सावरकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[एडना सेंट व्हिन्सेंट मिले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[कवी|कवयित्री]] आणि नाटककार.<ref>{{cite web |title=Edna St. Vincent Millay |url=https://www.britannica.com/biography/Edna-St-Vincent-Millay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[विश्वनाथ सत्यनारायण]], [[:वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते|ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते]], [[:वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते|पद्मभूषण]] आणि [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[तेलगू]] भाषेतील [[लेखक]] व [[कवी]].<ref>{{cite news |title=तेलुगु साहित्यिक विश्वनाथ सत्यनारायण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८६|१९८६]] - [[सामोरा माशेल]], [[मोझांबिक]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Samora Machel |url=https://www.britannica.com/biography/Samora-Machel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९५|१९९५]] - [[बेबी नाझ]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री बेबी नाझ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[ग्लेन सीबोर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Glenn T. Seaborg |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/seaborg/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[मेहली मेहता]], भारतीय वंशाचे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] संगीतकार आणि अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्राचे संचालक.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[ॲलिझा इझेटबेगोव्हिच]], [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegovic |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००६|२००६]] - [[श्रीविद्या]], दाक्षिणात्य भारतीय [[अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=Sreevidya passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=20 October 2006 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २०१४|२०१४]] - [[राफाएल ओप्रॉझिक]], [[न्यू झीलंड]]चे [[क्रिकेट]] खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Raphael Opprozic |url=https://www.espncricinfo.com/ |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/19}} ---- [[ऑक्टोबर १७]] - [[ऑक्टोबर १८]] - ऑक्टोबर १९ - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] 8dmrg07dt2yvp36s6gjx5qek1y7a3e0 2722913 2722909 2026-10-18T18:23:00Z अभय नातू 206 /* ठळक घटना आणि घडामोडी */ 2722913 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१९|२९२|२९३}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === नववे शतक === * [[इ.स. ८७९|८७९]] - [[पश्चिम फ्रान्सियाचा राजा लुई तिसरा|लुई तिसरा]] आणि [[कार्लोमन दुसरा, फ्रान्स|कार्लोमन दुसरा]] हे संयुक्तपणे पश्चिम फ्रान्सियाचे (फ्रान्सचे) राजे बनले.<ref>{{cite web |title=Louis III of France |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-III-king-of-France |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === दहावे शतक === * [[इ.स. ९३६|९३६]] - [[ऑटो पहिला, पवित्र रोमन सम्राट|ऑटो पहिला]] जर्मन राजा म्हणून राज्याभिषेकबद्ध झाला.<ref>{{cite web |title=Otto I |url=https://www.britannica.com/biography/Otto-I-Holy-Roman-emperor |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०९७|१०९७]] - [[पहिली क्रुसेड]]: ख्रिश्चन सैन्याने [[अँटीओचचा वेढा|अँटीओचच्या वेढ्यास]] सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=Siege of Antioch |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Antioch-1097-1098 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === बारावे शतक === * [[इ.स. ११००|११००]] - [[हेन्री पहिला, इंग्लंड|हेन्री पहिला]] इंग्लंडचा राजा बनल्यानंतर वेस्टमिन्स्टर ॲबे येथे त्याचा राज्याभिषेक झाला.<ref>{{cite web |title=Henry I of England |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-I-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[इंग्लंड]]च्या राजा [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉनच्या]] मृत्युपश्चात त्याचा नऊ वर्षांचा मुलगा [[हेन्री तिसरा, इंग्लंड|हेन्री तिसरा]] राजा बनला.<ref>{{cite web |title=Henry III of England |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-III-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === चौदावे शतक === * [[इ.स. १३८६|१३८६]] - [[हायडेलबर्ग विद्यापीठ]] हे जर्मनीतील पहिले विद्यापीठ म्हणून औपचारिकपणे सुरू झाले.<ref>{{cite web |title=University of Heidelberg |url=https://www.britannica.com/topic/University-of-Heidelberg |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४६६|१४६६]] - [[थॉर्नचा तह]]: पोलंड आणि ट्यूटोनिक नाइट्स यांच्यातील १३ वर्षांचे युद्ध समाप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Peace of Thorne |url=https://www.britannica.com/event/Peace-of-Thorne-1466 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४६९|१४६९]] - [[अरागाॅन|अरागॉनच्या]] राजा [[फर्डिनांड दुसरा, अरागॉन|फर्डिनांड]] याचे [[कास्तिया|कास्तियाच्या]] इझाबेलाशी लग्न झाले. यानंतर कास्तिया व अरागॉन राज्ये एकत्र होऊन [[स्पेन]] राष्ट्राचा पाया घातला गेला.<ref>{{cite web |title=Ferdinand II of Aragon |url=https://www.britannica.com/biography/Ferdinand-II-king-of-Spain |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५१२|१५१२]] - [[मार्टिन ल्यूथर]] यांना विटेनबर्ग विद्यापीठात धर्मशास्त्राचे डॉक्टर ही पदवी प्रदान करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Martin Luther |url=https://www.britannica.com/biography/Martin-Luther |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सत्रावे शतक === * [[इ.स. १६४९|१६४९]] - [[ऑलिव्हर क्रॉमवेल]]च्या सैन्याने आयर्लंडमधील वेक्सफर्ड शहराचा ताबा घेतला.<ref>{{cite web |title=Siege of Wexford |url=https://www.britannica.com/event/Cromwellian-Conquest-of-Ireland |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८१|१७८१]] - [[यॉर्कटाऊन, व्हर्जिनिया|यॉर्कटाउन]] येथे [[लॉर्ड कॉर्नवॉलिस]]ने [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]] यांच्या नेतृत्वाखालील अमेरिकन आणि फ्रेंच सैन्यासमोर आत्मसमर्पण केले, ज्यामुळे अमेरिकन स्वातंत्र्ययुद्ध संपुष्टात आले.<ref>{{cite web |title=Siege of Yorktown |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Yorktown |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[जॉन जे]] यांनी [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायालय|अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे]] पहिले सरन्यायाधीश म्हणून शपथ घेतली.<ref>{{cite web |title=John Jay |url=https://www.britannica.com/biography/John-Jay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]] आणि त्याच्या फ्रेंच सैन्याने [[मॉस्को]] शहरातून माघार घेण्यास सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=French invasion of Russia |url=https://www.britannica.com/event/French-invasion-of-Russia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[लीपझीगची लढाई|लीपझीगच्या लढाईत]] सहाव्या युती सैन्याने [[नेपोलियन बोनापार्ट]]चा पराभव केला.<ref>{{cite web |title=Battle of Leipzig |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Leipzig |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८२|१८८२]] - [[महात्मा फुले]] यांनी भारतीय शिक्षणासंदर्भात [[हंटर आयोग|हंटर आयोगापुढे]] ऐतिहासिक साक्ष व निवेदन सादर केले.<ref>{{cite news |title=महात्मा जोतीराव फुले आणि हंटर आयोग |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[ऑटोमन साम्राज्य|ऑटोमन साम्राज्याने]] इटालो-तुर्की युद्ध संपवून त्रिपोली प्रदेश [[इटली]]च्या हवाली केला.<ref>{{cite web |title=Italo-Turkish War |url=https://www.britannica.com/event/Italo-Turkish-War |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[डॅलस]], [[टेक्सास]] येथील लव्ह फील्ड विमानतळाचे उद्घाटन झाले.<ref>{{cite web |title=Dallas Love Field History |url=https://www.dallas-lovefield.com/ |website=City of Dallas |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[पोर्तुगाल]]चे पंतप्रधान [[ॲंतोनियो ग्रान्हो]] यांच्यासह अनेक राजकारण्यांची लिस्बनमध्ये हत्या करण्यात आली (रक्ताळलेली रात्र - Bloody Night).<ref>{{cite web |title=Bloody Night Portugal |url=https://www.britannica.com/place/Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[जर्मनी]]ने [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून अधिकृतरीत्या माघार घेतली.<ref>{{cite web |title=Germany withdraws from League of Nations |url=https://www.britannica.com/topic/League-of-Nations |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३५|१९३५]] - [[इथियोपिया]]वर आक्रमण केल्याबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]]ने इटलीवर आर्थिक निर्बंध लादले.<ref>{{cite web |title=Abyssinia Crisis |url=https://www.britannica.com/event/Abyssinia-Crisis |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]]: [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] सैन्याने [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्समध्ये]] उतरून लेटे प्रांताच्या लढाईला सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=Battle of Leyte |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Leyte |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[चीन]]च्या सैन्याने [[तिबेट]]मधील काम्डो शहरावर ताबा मिळवून तिबेटवरील नियंत्रण बळकट केले.<ref>{{cite web |title=Battle of Chamdo |url=https://www.britannica.com/place/Tibet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - कोरिया युद्धादरम्यान चीनच्या पीपल्स व्हॉलंटियर आर्मीच्या सैनिकांनी यालू नदी ओलांडून कोरियात प्रवेश केला.<ref>{{cite web |title=Korean War |url=https://www.britannica.com/event/Korean-War |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - जगातील सहाव्या क्रमांकाच्या उच्च शिखर [[चो ओयू]]वर ऑस्ट्रियन मोहिमेने यशस्वी चढाई केली.<ref>{{cite web |title=Cho Oyu |url=https://www.britannica.com/place/Cho-Oyu |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १४३३|१४३३]] - [[मार्सिलिओ फिचिनो]], [[इटली|इटालियन]] [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि विद्वान.<ref>{{cite web |title=Marsilio Ficino |url=https://www.britannica.com/biography/Marsilio-Ficino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १५८५|१५८५]] - [[जॉन ॲडम्स (संगीतकार)|जॉन ॲडम्स]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[संगीतकार]].<ref>{{cite web |title=John Adams |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६०५|१६०५]] - [[थॉमस ब्राऊन|सर थॉमस ब्राउन]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[लेखक]], बहुश्रुत आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Browne |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Browne |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६०|१६६०]] - [[जॅकोबस आर्मिनियस]], [[नेदरलँड्स|डच]] [[धर्मशास्त्र|धर्मशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jacobus Arminius |url=https://www.britannica.com/biography/Jacobus-Arminius |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[ली हंट]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[कवी]] आणि [[निबंध|निबंधकार]].<ref>{{cite web |title=Leigh Hunt |url=https://www.britannica.com/biography/Leigh-Hunt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१०|१८१८]] - [[कॅसियस मार्सेलस क्ले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[मुत्सद्दी]] आणि [[वृत्तपत्र]] संपादक.<ref>{{cite web |title=Cassius Marcellus Clay |url=https://www.britannica.com/biography/Cassius-Marcellus-Clay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[सम्राज्ञी म्यॉंगसाँग|सम्राज्ञी म्यॉंगलांग]], [[कोरिया]]ची सम्राज्ञी.<ref>{{cite web |title=Empress Myeongseong |url=https://www.britannica.com/biography/Empress-Myeongseong |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[ऑगस्ट ल्युमिएर]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[चित्रपट|चित्रपटनिर्मितीचे]] जनक आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]].<ref>{{cite web |title=Auguste and Louis Lumiere |url=https://www.britannica.com/biography/Lumiere-brothers |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - डॉ. [[वॉल्टर कॅनन]], [[वैद्यकीय शास्त्र|वैद्यकीय चिकित्सेसाठी]] [[क्ष-किरण|क्ष-किरणांचा]] प्रथम उपयोग करणारे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[शरीरशास्त्र|शरीरशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.britannica.com/biography/Walter-Bradford-Cannon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९९|१८९९]] - [[मिगेल एंजेल अस्टुरियास]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[ग्वाटेमाला|ग्वाटेमालाचे]] [[लेखक]] आणि [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Miguel Angel Asturias |url=https://www.britannica.com/biography/Miguel-Angel-Asturias |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[दिवाकर कृष्ण]] केळकर, [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी कथाकार]].<ref>{{cite news |title=मराठी कथाकार दिवाकर कृष्ण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९१०|१९१०]] - [[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर|चंद्रशेखर सुब्रमण्यम]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[:वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ|भारतीय-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Subrahmanyan Chandrasekhar |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/chandrasekhar/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[ज्याँ दूसे]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[रोगप्रतिकारशास्त्र|रोगप्रतिकारशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jean Dausset |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/dausset/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[पांडुरंगशास्त्री आठवले]], [[:वर्ग:मॅगसेसे पुरस्कार विजेते|मॅगसेसे पुरस्कारविजेते]] आणि [[स्वाध्याय परिवार|स्वाध्याय परिवाराचे]] संस्थापक.<ref>{{cite news |title=स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंगशास्त्री आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - डॉ. [[वा.द. वर्तक]], [[:वर्ग:वनस्पतिशास्त्रज्ञ|वनस्पतिशास्त्रज्ञ]] व [[देवराई]] अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=देवराई अभ्यासक डॉ. वा. द. वर्तक |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[जॉन ल कारे]], [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[कादंबरी|कादंबरीकार]] व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=John le Carre |url=https://www.britannica.com/biography/John-le-Carre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[प्राची चिकटे]], [[:वर्ग:मराठी साहित्यिक|मराठी बाल साहित्यिक]].<ref>{{cite news |title=बाल साहित्यिक प्राची चिकटे |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[सनी देओल]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते|हिंदी चित्रपट अभिनेते]] व [[राजकारण|राजकारणी]].<ref>{{cite news |title=Sunny Deol Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५९|१९५९]] - [[प्रिया तेंडुलकर]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|अभिनेत्री]] आणि [[:वर्ग:लेखक|मराठी कथालेखिका]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री प्रिया तेंडुलकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[इव्हँडर हॉलीफील्ड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व्यावसायिक [[मुष्टीयुद्ध|मुष्टीयुद्धा]].<ref>{{cite web |title=Evander Holyfield |url=https://www.britannica.com/biography/Evander-Holyfield |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[जॉन फॅव्हरो]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[अभिनेता]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]] आणि [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jon Favreau |url=https://www.britannica.com/biography/Jon-Favreau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ११८७|११८७]] - [[पोप अर्बन तिसरा]], [[कॅथोलिक चर्च]]चे १७२ वे [[पोप]].<ref>{{cite web |title=Urban III |url=https://www.britannica.com/biography/Urban-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉन]], [[इंग्लंड]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=John, King of England |url=https://www.britannica.com/biography/John-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४०५|१४०५]] - [[इरावान धाते]], [[थायलंड|थाई]] राजा.<ref>{{cite web |title=History of Ayutthaya |url=https://www.britannica.com/place/Ayutthaya-historical-kingdom-Thailand |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७४५|१७४५]] - [[जोनाथन स्विफ्ट]], [[आयर्लंड|आयरिश]] [[साहित्य|साहित्यिक]], व्यंगकार आणि 'गुलिव्हर्स ट्रॅव्हल्स'चे [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jonathan Swift |url=https://www.britannica.com/biography/Jonathan-Swift |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७५१|१७५१]] - [[ॲलन रामसे]], [[स्कॉटलंड|स्कॉटिश]] [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Allan Ramsay |url=https://www.britannica.com/biography/Allan-Ramsay-Scottish-poet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[मारिया तेरेसा]], [[फ्रान्स]]ची राजकुमारी.<ref>{{cite web |title=Marie-Therese-Charlotte, duchesse d'Angouleme |url=https://www.britannica.com/biography/Marie-Therese-Charlotte-duchesse-dAngouleme |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८९|१८८९]] - [[डॉन लुईस पहिला]], [[पोर्तुगाल]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Louis I of Portugal |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-I-king-of-Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[चेझारे लोम्ब्रोसो]], [[इटली|इटालियन]] गुन्हेशास्त्रज्ञ आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Cesare Lombroso |url=https://www.britannica.com/biography/Cesare-Lombroso |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - [[विश्वनाथ कार]], [[:वर्ग:उडिया लेखक|उडिया लेखक]] व समाजसुधारक. १८९६ मध्ये त्यांनी एक छापखाना काढून [[उत्कल साहित्य]] नावाचे नियतकालिक काढले.<ref>{{cite news |title=उडिया साहित्यिक विश्वनाथ कार |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[लु शुन]], आधुनिक [[चीन|चिनी]] साहित्याचे जनक व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Lu Xun |url=https://www.britannica.com/biography/Lu-Xun |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[अर्नेस्ट रुदरफोर्ड]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[न्यू झीलंड]]मध्ये जन्मलेले [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] व अणुशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Ernest Rutherford |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1908/rutherford/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[कॅमिल क्लॉदेल]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] मूर्तिकार.<ref>{{cite web |title=Camille Claudel |url=https://www.britannica.com/biography/Camille-Claudel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[नारायण दामोदर सावरकर]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[स्वातंत्र्यवीर सावरकर|स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे]] धाकटे भाऊ.<ref>{{cite news |title=डॉ. नारायण दामोदर सावरकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[एडना सेंट व्हिन्सेंट मिले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[कवी|कवयित्री]] आणि नाटककार.<ref>{{cite web |title=Edna St. Vincent Millay |url=https://www.britannica.com/biography/Edna-St-Vincent-Millay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[विश्वनाथ सत्यनारायण]], [[:वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते|ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते]], [[:वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते|पद्मभूषण]] आणि [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[तेलगू]] भाषेतील [[लेखक]] व [[कवी]].<ref>{{cite news |title=तेलुगु साहित्यिक विश्वनाथ सत्यनारायण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८६|१९८६]] - [[सामोरा माशेल]], [[मोझांबिक]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Samora Machel |url=https://www.britannica.com/biography/Samora-Machel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९५|१९९५]] - [[बेबी नाझ]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री बेबी नाझ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[ग्लेन सीबोर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Glenn T. Seaborg |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/seaborg/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[मेहली मेहता]], भारतीय वंशाचे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] संगीतकार आणि अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्राचे संचालक.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[ॲलिझा इझेटबेगोव्हिच]], [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegovic |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००६|२००६]] - [[श्रीविद्या]], दाक्षिणात्य भारतीय [[अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=Sreevidya passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=20 October 2006 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २०१४|२०१४]] - [[राफाएल ओप्रॉझिक]], [[न्यू झीलंड]]चे [[क्रिकेट]] खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Raphael Opprozic |url=https://www.espncricinfo.com/ |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/19}} ---- [[ऑक्टोबर १७]] - [[ऑक्टोबर १८]] - ऑक्टोबर १९ - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] jdq4g960z3n68ufbbsjqhpqz6bv04x6 2722920 2722913 2026-10-18T18:25:28Z अभय नातू 206 /* विसावे शतक */ 2722920 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१९|२९२|२९३}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === नववे शतक === * [[इ.स. ८७९|८७९]] - [[पश्चिम फ्रान्सियाचा राजा लुई तिसरा|लुई तिसरा]] आणि [[कार्लोमन दुसरा, फ्रान्स|कार्लोमन दुसरा]] हे संयुक्तपणे पश्चिम फ्रान्सियाचे (फ्रान्सचे) राजे बनले.<ref>{{cite web |title=Louis III of France |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-III-king-of-France |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === दहावे शतक === * [[इ.स. ९३६|९३६]] - [[ऑटो पहिला, पवित्र रोमन सम्राट|ऑटो पहिला]] जर्मन राजा म्हणून राज्याभिषेकबद्ध झाला.<ref>{{cite web |title=Otto I |url=https://www.britannica.com/biography/Otto-I-Holy-Roman-emperor |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०९७|१०९७]] - [[पहिली क्रुसेड]]: ख्रिश्चन सैन्याने [[अँटीओचचा वेढा|अँटीओचच्या वेढ्यास]] सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=Siege of Antioch |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Antioch-1097-1098 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === बारावे शतक === * [[इ.स. ११००|११००]] - [[हेन्री पहिला, इंग्लंड|हेन्री पहिला]] इंग्लंडचा राजा बनल्यानंतर वेस्टमिन्स्टर ॲबे येथे त्याचा राज्याभिषेक झाला.<ref>{{cite web |title=Henry I of England |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-I-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[इंग्लंड]]च्या राजा [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉनच्या]] मृत्युपश्चात त्याचा नऊ वर्षांचा मुलगा [[हेन्री तिसरा, इंग्लंड|हेन्री तिसरा]] राजा बनला.<ref>{{cite web |title=Henry III of England |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-III-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === चौदावे शतक === * [[इ.स. १३८६|१३८६]] - [[हायडेलबर्ग विद्यापीठ]] हे जर्मनीतील पहिले विद्यापीठ म्हणून औपचारिकपणे सुरू झाले.<ref>{{cite web |title=University of Heidelberg |url=https://www.britannica.com/topic/University-of-Heidelberg |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४६६|१४६६]] - [[थॉर्नचा तह]]: पोलंड आणि ट्यूटोनिक नाइट्स यांच्यातील १३ वर्षांचे युद्ध समाप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Peace of Thorne |url=https://www.britannica.com/event/Peace-of-Thorne-1466 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४६९|१४६९]] - [[अरागाॅन|अरागॉनच्या]] राजा [[फर्डिनांड दुसरा, अरागॉन|फर्डिनांड]] याचे [[कास्तिया|कास्तियाच्या]] इझाबेलाशी लग्न झाले. यानंतर कास्तिया व अरागॉन राज्ये एकत्र होऊन [[स्पेन]] राष्ट्राचा पाया घातला गेला.<ref>{{cite web |title=Ferdinand II of Aragon |url=https://www.britannica.com/biography/Ferdinand-II-king-of-Spain |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५१२|१५१२]] - [[मार्टिन ल्यूथर]] यांना विटेनबर्ग विद्यापीठात धर्मशास्त्राचे डॉक्टर ही पदवी प्रदान करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Martin Luther |url=https://www.britannica.com/biography/Martin-Luther |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सत्रावे शतक === * [[इ.स. १६४९|१६४९]] - [[ऑलिव्हर क्रॉमवेल]]च्या सैन्याने आयर्लंडमधील वेक्सफर्ड शहराचा ताबा घेतला.<ref>{{cite web |title=Siege of Wexford |url=https://www.britannica.com/event/Cromwellian-Conquest-of-Ireland |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८१|१७८१]] - [[यॉर्कटाऊन, व्हर्जिनिया|यॉर्कटाउन]] येथे [[लॉर्ड कॉर्नवॉलिस]]ने [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]] यांच्या नेतृत्वाखालील अमेरिकन आणि फ्रेंच सैन्यासमोर आत्मसमर्पण केले, ज्यामुळे अमेरिकन स्वातंत्र्ययुद्ध संपुष्टात आले.<ref>{{cite web |title=Siege of Yorktown |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Yorktown |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[जॉन जे]] यांनी [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायालय|अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे]] पहिले सरन्यायाधीश म्हणून शपथ घेतली.<ref>{{cite web |title=John Jay |url=https://www.britannica.com/biography/John-Jay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]] आणि त्याच्या फ्रेंच सैन्याने [[मॉस्को]] शहरातून माघार घेण्यास सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=French invasion of Russia |url=https://www.britannica.com/event/French-invasion-of-Russia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[लीपझीगची लढाई|लीपझीगच्या लढाईत]] सहाव्या युती सैन्याने [[नेपोलियन बोनापार्ट]]चा पराभव केला.<ref>{{cite web |title=Battle of Leipzig |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Leipzig |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८२|१८८२]] - [[महात्मा फुले]] यांनी भारतीय शिक्षणासंदर्भात [[हंटर आयोग|हंटर आयोगापुढे]] ऐतिहासिक साक्ष व निवेदन सादर केले.<ref>{{cite news |title=महात्मा जोतीराव फुले आणि हंटर आयोग |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[ऑटोमन साम्राज्य|ऑटोमन साम्राज्याने]] इटालो-तुर्की युद्ध संपवून त्रिपोली प्रदेश [[इटली]]च्या हवाली केला.<ref>{{cite web |title=Italo-Turkish War |url=https://www.britannica.com/event/Italo-Turkish-War |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[डॅलस]], [[टेक्सास]] येथील लव्ह फील्ड विमानतळाचे उद्घाटन झाले.<ref>{{cite web |title=Dallas Love Field History |url=https://www.dallas-lovefield.com/ |website=City of Dallas |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[पोर्तुगाल]]चे पंतप्रधान [[ॲंतोनियो ग्रान्हो]] यांच्यासह अनेक राजकारण्यांची लिस्बनमध्ये हत्या करण्यात आली (रक्ताळलेली रात्र - Bloody Night).<ref>{{cite web |title=Bloody Night Portugal |url=https://www.britannica.com/place/Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[जर्मनी]]ने [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून अधिकृतरीत्या माघार घेतली.<ref>{{cite web |title=Germany withdraws from League of Nations |url=https://www.britannica.com/topic/League-of-Nations |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३५|१९३५]] - [[इथियोपिया]]वर आक्रमण केल्याबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]]ने इटलीवर आर्थिक निर्बंध लादले.<ref>{{cite web |title=Abyssinia Crisis |url=https://www.britannica.com/event/Abyssinia-Crisis |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]]: [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] सैन्याने [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्समध्ये]] उतरून लेटे प्रांताच्या लढाईला सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=Battle of Leyte |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Leyte |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[चीन]]च्या सैन्याने [[तिबेट]]मधील काम्डो शहरावर ताबा मिळवून तिबेटवरील नियंत्रण बळकट केले.<ref>{{cite web |title=Battle of Chamdo |url=https://www.britannica.com/place/Tibet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - कोरिया युद्धादरम्यान चीनच्या पीपल्स व्हॉलंटियर आर्मीच्या सैनिकांनी यालू नदी ओलांडून कोरियात प्रवेश केला.<ref>{{cite web |title=Korean War |url=https://www.britannica.com/event/Korean-War |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - जगातील सहाव्या क्रमांकाच्या उच्च शिखर [[चो ओयू]]वर ऑस्ट्रियन मोहिमेने यशस्वी चढाई केली.<ref>{{cite web |title=Cho Oyu |url=https://www.britannica.com/place/Cho-Oyu |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[:वर्ग:इंडोनेशिया|इंडोनेशियातून]] [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियन बेट प्रदेश|क्रिसमस बेटाकडे]] जाणाऱ्या [[निर्वासित|निर्वासितांची]] बोट [[हिंदी महासागर|हिंदी महासागरात]] बुडून ३५३ जणांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=SIEV-X disaster off Christmas Island |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[मदर तेरेसा]] यांचे [[व्हॅटिकन सिटी]] येथे [[पोप जॉन पॉल दुसरा|पोप जॉन पॉल दुसऱ्यांकडून]] धन्यीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=Beatification of Mother Teresa |url=https://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20031019_mother-teresa_en.html |website=Vatican.va |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[इराक]]चे माजी [[इराकचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[सद्दाम हुसेन]] यांच्यावर दुजैल हत्याकांडाप्रकरणी [[बगदाद]]मध्ये खटला सुरू झाला.<ref>{{cite news |title=Saddam Hussein trial begins in Baghdad |url=https://www.theguardian.com/ |work=The Guardian |date=19 October 2005 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००८|२००८]] - [[:वर्ग:नासा|नासाने]] [[सूर्यमाला|सौर मालिकेच्या]] सीमेचा आणि आंतरतारकीय अवकाशाचा अभ्यास करण्यासाठी 'इन्टरस्टेलर बाउंड्री एक्सप्लोरर' [[कृत्रिम उपग्रह|उपग्रह]] [[प्रक्षेपण|प्रक्षेपित]] केला.<ref>{{cite web |title=IBEX Mission Profile |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/ibex/index.html |website=NASA |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २०१७|२०१७]] - [[रॉबर्ट व्हिएरी]] यांच्या नेतृत्वाखालील [[खगोलशास्त्रज्ञ|खगोलशास्त्रज्ञांनी]] सूर्यमालिकेच्या बाहेरून आलेल्या [[ओउमुआमुआ]] या पहिल्या आंतरतारकीय वस्तूचा शोध लावला.<ref>{{cite web |title=Discovery of 'Oumuamua |url=https://www.nasa.gov/solar-system/oumuamua/ |website=NASA |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २०२०|२०२०]] - [[:वर्ग:कोविड-१९ साथीचा रोग|कोविड-१९ जागतिक साथीच्या]] काळात जगभरातील एकूण बाधित रुग्णांची संख्या ४ कोटींच्या पार पोहोचली.<ref>{{cite news |title=Global COVID-19 cases surpass 40 million |url=https://www.reuters.com/ |work=Reuters |date=19 October 2020 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १४३३|१४३३]] - [[मार्सिलिओ फिचिनो]], [[इटली|इटालियन]] [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि विद्वान.<ref>{{cite web |title=Marsilio Ficino |url=https://www.britannica.com/biography/Marsilio-Ficino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १५८५|१५८५]] - [[जॉन ॲडम्स (संगीतकार)|जॉन ॲडम्स]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[संगीतकार]].<ref>{{cite web |title=John Adams |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६०५|१६०५]] - [[थॉमस ब्राऊन|सर थॉमस ब्राउन]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[लेखक]], बहुश्रुत आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Browne |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Browne |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६०|१६६०]] - [[जॅकोबस आर्मिनियस]], [[नेदरलँड्स|डच]] [[धर्मशास्त्र|धर्मशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jacobus Arminius |url=https://www.britannica.com/biography/Jacobus-Arminius |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[ली हंट]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[कवी]] आणि [[निबंध|निबंधकार]].<ref>{{cite web |title=Leigh Hunt |url=https://www.britannica.com/biography/Leigh-Hunt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१०|१८१८]] - [[कॅसियस मार्सेलस क्ले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[मुत्सद्दी]] आणि [[वृत्तपत्र]] संपादक.<ref>{{cite web |title=Cassius Marcellus Clay |url=https://www.britannica.com/biography/Cassius-Marcellus-Clay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[सम्राज्ञी म्यॉंगसाँग|सम्राज्ञी म्यॉंगलांग]], [[कोरिया]]ची सम्राज्ञी.<ref>{{cite web |title=Empress Myeongseong |url=https://www.britannica.com/biography/Empress-Myeongseong |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[ऑगस्ट ल्युमिएर]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[चित्रपट|चित्रपटनिर्मितीचे]] जनक आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]].<ref>{{cite web |title=Auguste and Louis Lumiere |url=https://www.britannica.com/biography/Lumiere-brothers |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - डॉ. [[वॉल्टर कॅनन]], [[वैद्यकीय शास्त्र|वैद्यकीय चिकित्सेसाठी]] [[क्ष-किरण|क्ष-किरणांचा]] प्रथम उपयोग करणारे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[शरीरशास्त्र|शरीरशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.britannica.com/biography/Walter-Bradford-Cannon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९९|१८९९]] - [[मिगेल एंजेल अस्टुरियास]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[ग्वाटेमाला|ग्वाटेमालाचे]] [[लेखक]] आणि [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Miguel Angel Asturias |url=https://www.britannica.com/biography/Miguel-Angel-Asturias |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[दिवाकर कृष्ण]] केळकर, [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी कथाकार]].<ref>{{cite news |title=मराठी कथाकार दिवाकर कृष्ण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९१०|१९१०]] - [[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर|चंद्रशेखर सुब्रमण्यम]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[:वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ|भारतीय-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Subrahmanyan Chandrasekhar |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/chandrasekhar/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[ज्याँ दूसे]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[रोगप्रतिकारशास्त्र|रोगप्रतिकारशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jean Dausset |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/dausset/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[पांडुरंगशास्त्री आठवले]], [[:वर्ग:मॅगसेसे पुरस्कार विजेते|मॅगसेसे पुरस्कारविजेते]] आणि [[स्वाध्याय परिवार|स्वाध्याय परिवाराचे]] संस्थापक.<ref>{{cite news |title=स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंगशास्त्री आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - डॉ. [[वा.द. वर्तक]], [[:वर्ग:वनस्पतिशास्त्रज्ञ|वनस्पतिशास्त्रज्ञ]] व [[देवराई]] अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=देवराई अभ्यासक डॉ. वा. द. वर्तक |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[जॉन ल कारे]], [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[कादंबरी|कादंबरीकार]] व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=John le Carre |url=https://www.britannica.com/biography/John-le-Carre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[प्राची चिकटे]], [[:वर्ग:मराठी साहित्यिक|मराठी बाल साहित्यिक]].<ref>{{cite news |title=बाल साहित्यिक प्राची चिकटे |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[सनी देओल]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते|हिंदी चित्रपट अभिनेते]] व [[राजकारण|राजकारणी]].<ref>{{cite news |title=Sunny Deol Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५९|१९५९]] - [[प्रिया तेंडुलकर]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|अभिनेत्री]] आणि [[:वर्ग:लेखक|मराठी कथालेखिका]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री प्रिया तेंडुलकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[इव्हँडर हॉलीफील्ड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व्यावसायिक [[मुष्टीयुद्ध|मुष्टीयुद्धा]].<ref>{{cite web |title=Evander Holyfield |url=https://www.britannica.com/biography/Evander-Holyfield |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[जॉन फॅव्हरो]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[अभिनेता]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]] आणि [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jon Favreau |url=https://www.britannica.com/biography/Jon-Favreau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ११८७|११८७]] - [[पोप अर्बन तिसरा]], [[कॅथोलिक चर्च]]चे १७२ वे [[पोप]].<ref>{{cite web |title=Urban III |url=https://www.britannica.com/biography/Urban-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉन]], [[इंग्लंड]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=John, King of England |url=https://www.britannica.com/biography/John-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४०५|१४०५]] - [[इरावान धाते]], [[थायलंड|थाई]] राजा.<ref>{{cite web |title=History of Ayutthaya |url=https://www.britannica.com/place/Ayutthaya-historical-kingdom-Thailand |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७४५|१७४५]] - [[जोनाथन स्विफ्ट]], [[आयर्लंड|आयरिश]] [[साहित्य|साहित्यिक]], व्यंगकार आणि 'गुलिव्हर्स ट्रॅव्हल्स'चे [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jonathan Swift |url=https://www.britannica.com/biography/Jonathan-Swift |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७५१|१७५१]] - [[ॲलन रामसे]], [[स्कॉटलंड|स्कॉटिश]] [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Allan Ramsay |url=https://www.britannica.com/biography/Allan-Ramsay-Scottish-poet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[मारिया तेरेसा]], [[फ्रान्स]]ची राजकुमारी.<ref>{{cite web |title=Marie-Therese-Charlotte, duchesse d'Angouleme |url=https://www.britannica.com/biography/Marie-Therese-Charlotte-duchesse-dAngouleme |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८९|१८८९]] - [[डॉन लुईस पहिला]], [[पोर्तुगाल]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Louis I of Portugal |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-I-king-of-Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[चेझारे लोम्ब्रोसो]], [[इटली|इटालियन]] गुन्हेशास्त्रज्ञ आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Cesare Lombroso |url=https://www.britannica.com/biography/Cesare-Lombroso |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - [[विश्वनाथ कार]], [[:वर्ग:उडिया लेखक|उडिया लेखक]] व समाजसुधारक. १८९६ मध्ये त्यांनी एक छापखाना काढून [[उत्कल साहित्य]] नावाचे नियतकालिक काढले.<ref>{{cite news |title=उडिया साहित्यिक विश्वनाथ कार |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[लु शुन]], आधुनिक [[चीन|चिनी]] साहित्याचे जनक व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Lu Xun |url=https://www.britannica.com/biography/Lu-Xun |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[अर्नेस्ट रुदरफोर्ड]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[न्यू झीलंड]]मध्ये जन्मलेले [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] व अणुशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Ernest Rutherford |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1908/rutherford/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[कॅमिल क्लॉदेल]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] मूर्तिकार.<ref>{{cite web |title=Camille Claudel |url=https://www.britannica.com/biography/Camille-Claudel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[नारायण दामोदर सावरकर]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[स्वातंत्र्यवीर सावरकर|स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे]] धाकटे भाऊ.<ref>{{cite news |title=डॉ. नारायण दामोदर सावरकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[एडना सेंट व्हिन्सेंट मिले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[कवी|कवयित्री]] आणि नाटककार.<ref>{{cite web |title=Edna St. Vincent Millay |url=https://www.britannica.com/biography/Edna-St-Vincent-Millay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[विश्वनाथ सत्यनारायण]], [[:वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते|ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते]], [[:वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते|पद्मभूषण]] आणि [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[तेलगू]] भाषेतील [[लेखक]] व [[कवी]].<ref>{{cite news |title=तेलुगु साहित्यिक विश्वनाथ सत्यनारायण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८६|१९८६]] - [[सामोरा माशेल]], [[मोझांबिक]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Samora Machel |url=https://www.britannica.com/biography/Samora-Machel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९५|१९९५]] - [[बेबी नाझ]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री बेबी नाझ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[ग्लेन सीबोर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Glenn T. Seaborg |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/seaborg/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[मेहली मेहता]], भारतीय वंशाचे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] संगीतकार आणि अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्राचे संचालक.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[ॲलिझा इझेटबेगोव्हिच]], [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegovic |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००६|२००६]] - [[श्रीविद्या]], दाक्षिणात्य भारतीय [[अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=Sreevidya passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=20 October 2006 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २०१४|२०१४]] - [[राफाएल ओप्रॉझिक]], [[न्यू झीलंड]]चे [[क्रिकेट]] खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Raphael Opprozic |url=https://www.espncricinfo.com/ |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/19}} ---- [[ऑक्टोबर १७]] - [[ऑक्टोबर १८]] - ऑक्टोबर १९ - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] o2jwpho9znxlwbcf3i8eypo03k3xbyx 2722928 2722920 2026-10-18T18:47:30Z अभय नातू 206 /* एकविसावे शतक */ 2722928 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१९|२९२|२९३}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === नववे शतक === * [[इ.स. ८७९|८७९]] - [[पश्चिम फ्रान्सियाचा राजा लुई तिसरा|लुई तिसरा]] आणि [[कार्लोमन दुसरा, फ्रान्स|कार्लोमन दुसरा]] हे संयुक्तपणे पश्चिम फ्रान्सियाचे (फ्रान्सचे) राजे बनले.<ref>{{cite web |title=Louis III of France |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-III-king-of-France |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === दहावे शतक === * [[इ.स. ९३६|९३६]] - [[ऑटो पहिला, पवित्र रोमन सम्राट|ऑटो पहिला]] जर्मन राजा म्हणून राज्याभिषेकबद्ध झाला.<ref>{{cite web |title=Otto I |url=https://www.britannica.com/biography/Otto-I-Holy-Roman-emperor |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०९७|१०९७]] - [[पहिली क्रुसेड]]: ख्रिश्चन सैन्याने [[अँटीओचचा वेढा|अँटीओचच्या वेढ्यास]] सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=Siege of Antioch |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Antioch-1097-1098 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === बारावे शतक === * [[इ.स. ११००|११००]] - [[हेन्री पहिला, इंग्लंड|हेन्री पहिला]] इंग्लंडचा राजा बनल्यानंतर वेस्टमिन्स्टर ॲबे येथे त्याचा राज्याभिषेक झाला.<ref>{{cite web |title=Henry I of England |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-I-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[इंग्लंड]]च्या राजा [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉनच्या]] मृत्युपश्चात त्याचा नऊ वर्षांचा मुलगा [[हेन्री तिसरा, इंग्लंड|हेन्री तिसरा]] राजा बनला.<ref>{{cite web |title=Henry III of England |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-III-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === चौदावे शतक === * [[इ.स. १३८६|१३८६]] - [[हायडेलबर्ग विद्यापीठ]] हे जर्मनीतील पहिले विद्यापीठ म्हणून औपचारिकपणे सुरू झाले.<ref>{{cite web |title=University of Heidelberg |url=https://www.britannica.com/topic/University-of-Heidelberg |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४६६|१४६६]] - [[थॉर्नचा तह]]: पोलंड आणि ट्यूटोनिक नाइट्स यांच्यातील १३ वर्षांचे युद्ध समाप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Peace of Thorne |url=https://www.britannica.com/event/Peace-of-Thorne-1466 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४६९|१४६९]] - [[अरागाॅन|अरागॉनच्या]] राजा [[फर्डिनांड दुसरा, अरागॉन|फर्डिनांड]] याचे [[कास्तिया|कास्तियाच्या]] इझाबेलाशी लग्न झाले. यानंतर कास्तिया व अरागॉन राज्ये एकत्र होऊन [[स्पेन]] राष्ट्राचा पाया घातला गेला.<ref>{{cite web |title=Ferdinand II of Aragon |url=https://www.britannica.com/biography/Ferdinand-II-king-of-Spain |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५१२|१५१२]] - [[मार्टिन ल्यूथर]] यांना विटेनबर्ग विद्यापीठात धर्मशास्त्राचे डॉक्टर ही पदवी प्रदान करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Martin Luther |url=https://www.britannica.com/biography/Martin-Luther |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सत्रावे शतक === * [[इ.स. १६४९|१६४९]] - [[ऑलिव्हर क्रॉमवेल]]च्या सैन्याने आयर्लंडमधील वेक्सफर्ड शहराचा ताबा घेतला.<ref>{{cite web |title=Siege of Wexford |url=https://www.britannica.com/event/Cromwellian-Conquest-of-Ireland |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८१|१७८१]] - [[यॉर्कटाऊन, व्हर्जिनिया|यॉर्कटाउन]] येथे [[लॉर्ड कॉर्नवॉलिस]]ने [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]] यांच्या नेतृत्वाखालील अमेरिकन आणि फ्रेंच सैन्यासमोर आत्मसमर्पण केले, ज्यामुळे अमेरिकन स्वातंत्र्ययुद्ध संपुष्टात आले.<ref>{{cite web |title=Siege of Yorktown |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Yorktown |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[जॉन जे]] यांनी [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायालय|अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे]] पहिले सरन्यायाधीश म्हणून शपथ घेतली.<ref>{{cite web |title=John Jay |url=https://www.britannica.com/biography/John-Jay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]] आणि त्याच्या फ्रेंच सैन्याने [[मॉस्को]] शहरातून माघार घेण्यास सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=French invasion of Russia |url=https://www.britannica.com/event/French-invasion-of-Russia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[लीपझीगची लढाई|लीपझीगच्या लढाईत]] सहाव्या युती सैन्याने [[नेपोलियन बोनापार्ट]]चा पराभव केला.<ref>{{cite web |title=Battle of Leipzig |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Leipzig |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८२|१८८२]] - [[महात्मा फुले]] यांनी भारतीय शिक्षणासंदर्भात [[हंटर आयोग|हंटर आयोगापुढे]] ऐतिहासिक साक्ष व निवेदन सादर केले.<ref>{{cite news |title=महात्मा जोतीराव फुले आणि हंटर आयोग |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[ऑटोमन साम्राज्य|ऑटोमन साम्राज्याने]] इटालो-तुर्की युद्ध संपवून त्रिपोली प्रदेश [[इटली]]च्या हवाली केला.<ref>{{cite web |title=Italo-Turkish War |url=https://www.britannica.com/event/Italo-Turkish-War |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[डॅलस]], [[टेक्सास]] येथील लव्ह फील्ड विमानतळाचे उद्घाटन झाले.<ref>{{cite web |title=Dallas Love Field History |url=https://www.dallas-lovefield.com/ |website=City of Dallas |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[पोर्तुगाल]]चे पंतप्रधान [[ॲंतोनियो ग्रान्हो]] यांच्यासह अनेक राजकारण्यांची लिस्बनमध्ये हत्या करण्यात आली (रक्ताळलेली रात्र - Bloody Night).<ref>{{cite web |title=Bloody Night Portugal |url=https://www.britannica.com/place/Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[जर्मनी]]ने [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून अधिकृतरीत्या माघार घेतली.<ref>{{cite web |title=Germany withdraws from League of Nations |url=https://www.britannica.com/topic/League-of-Nations |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३५|१९३५]] - [[इथियोपिया]]वर आक्रमण केल्याबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]]ने इटलीवर आर्थिक निर्बंध लादले.<ref>{{cite web |title=Abyssinia Crisis |url=https://www.britannica.com/event/Abyssinia-Crisis |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]]: [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] सैन्याने [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्समध्ये]] उतरून लेटे प्रांताच्या लढाईला सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=Battle of Leyte |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Leyte |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[चीन]]च्या सैन्याने [[तिबेट]]मधील काम्डो शहरावर ताबा मिळवून तिबेटवरील नियंत्रण बळकट केले.<ref>{{cite web |title=Battle of Chamdo |url=https://www.britannica.com/place/Tibet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - कोरिया युद्धादरम्यान चीनच्या पीपल्स व्हॉलंटियर आर्मीच्या सैनिकांनी यालू नदी ओलांडून कोरियात प्रवेश केला.<ref>{{cite web |title=Korean War |url=https://www.britannica.com/event/Korean-War |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - जगातील सहाव्या क्रमांकाच्या उच्च शिखर [[चो ओयू]]वर ऑस्ट्रियन मोहिमेने यशस्वी चढाई केली.<ref>{{cite web |title=Cho Oyu |url=https://www.britannica.com/place/Cho-Oyu |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[:वर्ग:इंडोनेशिया|इंडोनेशियातून]] [[क्रिसमस द्वीप|क्रिसमस बेटाकडे]] जाणाऱ्या [[निर्वासित|निर्वासितांची]] बोट [[हिंदी महासागर|हिंदी महासागरात]] बुडून ३५३ जणांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=SIEV-X disaster off Christmas Island |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[मदर तेरेसा]] यांचे [[व्हॅटिकन सिटी]] येथे [[पोप जॉन पॉल दुसरा|पोप जॉन पॉल दुसऱ्यांकडून]] धन्यीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=Beatification of Mother Teresa |url=https://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20031019_mother-teresa_en.html |website=Vatican.va |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[इराक]]चे माजी [[इराकचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[सद्दाम हुसेन]] यांच्यावर दुजैल हत्याकांडाप्रकरणी [[बगदाद]]मध्ये खटला सुरू झाला.<ref>{{cite news |title=Saddam Hussein trial begins in Baghdad |url=https://www.theguardian.com/ |work=The Guardian |date=19 October 2005 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००८|२००८]] - [[:वर्ग:नासा|नासाने]] [[सूर्यमाला|सौर मालिकेच्या]] सीमेचा आणि आंतरतारकीय अवकाशाचा अभ्यास करण्यासाठी 'इन्टरस्टेलर बाउंड्री एक्सप्लोरर' [[कृत्रिम उपग्रह|उपग्रह]] [[प्रक्षेपण|प्रक्षेपित]] केला.<ref>{{cite web |title=IBEX Mission Profile |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/ibex/index.html |website=NASA |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २०१७|२०१७]] - [[रॉबर्ट व्हिएरी]] यांच्या नेतृत्वाखालील [[खगोलशास्त्रज्ञ|खगोलशास्त्रज्ञांनी]] सूर्यमालिकेच्या बाहेरून आलेल्या [[ओउमुआमुआ]] या पहिल्या आंतरतारकीय वस्तूचा शोध लावला.<ref>{{cite web |title=Discovery of 'Oumuamua |url=https://www.nasa.gov/solar-system/oumuamua/ |website=NASA |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २०२०|२०२०]] - [[:वर्ग:कोविड-१९ साथीचा रोग|कोविड-१९ जागतिक साथीच्या]] काळात जगभरातील एकूण बाधित रुग्णांची संख्या ४ कोटींच्या पार पोहोचली.<ref>{{cite news |title=Global COVID-19 cases surpass 40 million |url=https://www.reuters.com/ |work=Reuters |date=19 October 2020 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १४३३|१४३३]] - [[मार्सिलिओ फिचिनो]], [[इटली|इटालियन]] [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि विद्वान.<ref>{{cite web |title=Marsilio Ficino |url=https://www.britannica.com/biography/Marsilio-Ficino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १५८५|१५८५]] - [[जॉन ॲडम्स (संगीतकार)|जॉन ॲडम्स]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[संगीतकार]].<ref>{{cite web |title=John Adams |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६०५|१६०५]] - [[थॉमस ब्राऊन|सर थॉमस ब्राउन]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[लेखक]], बहुश्रुत आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Browne |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Browne |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६०|१६६०]] - [[जॅकोबस आर्मिनियस]], [[नेदरलँड्स|डच]] [[धर्मशास्त्र|धर्मशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jacobus Arminius |url=https://www.britannica.com/biography/Jacobus-Arminius |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[ली हंट]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[कवी]] आणि [[निबंध|निबंधकार]].<ref>{{cite web |title=Leigh Hunt |url=https://www.britannica.com/biography/Leigh-Hunt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१०|१८१८]] - [[कॅसियस मार्सेलस क्ले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[मुत्सद्दी]] आणि [[वृत्तपत्र]] संपादक.<ref>{{cite web |title=Cassius Marcellus Clay |url=https://www.britannica.com/biography/Cassius-Marcellus-Clay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[सम्राज्ञी म्यॉंगसाँग|सम्राज्ञी म्यॉंगलांग]], [[कोरिया]]ची सम्राज्ञी.<ref>{{cite web |title=Empress Myeongseong |url=https://www.britannica.com/biography/Empress-Myeongseong |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[ऑगस्ट ल्युमिएर]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[चित्रपट|चित्रपटनिर्मितीचे]] जनक आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]].<ref>{{cite web |title=Auguste and Louis Lumiere |url=https://www.britannica.com/biography/Lumiere-brothers |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - डॉ. [[वॉल्टर कॅनन]], [[वैद्यकीय शास्त्र|वैद्यकीय चिकित्सेसाठी]] [[क्ष-किरण|क्ष-किरणांचा]] प्रथम उपयोग करणारे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[शरीरशास्त्र|शरीरशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.britannica.com/biography/Walter-Bradford-Cannon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९९|१८९९]] - [[मिगेल एंजेल अस्टुरियास]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[ग्वाटेमाला|ग्वाटेमालाचे]] [[लेखक]] आणि [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Miguel Angel Asturias |url=https://www.britannica.com/biography/Miguel-Angel-Asturias |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[दिवाकर कृष्ण]] केळकर, [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी कथाकार]].<ref>{{cite news |title=मराठी कथाकार दिवाकर कृष्ण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९१०|१९१०]] - [[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर|चंद्रशेखर सुब्रमण्यम]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[:वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ|भारतीय-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Subrahmanyan Chandrasekhar |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/chandrasekhar/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[ज्याँ दूसे]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[रोगप्रतिकारशास्त्र|रोगप्रतिकारशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jean Dausset |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/dausset/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[पांडुरंगशास्त्री आठवले]], [[:वर्ग:मॅगसेसे पुरस्कार विजेते|मॅगसेसे पुरस्कारविजेते]] आणि [[स्वाध्याय परिवार|स्वाध्याय परिवाराचे]] संस्थापक.<ref>{{cite news |title=स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंगशास्त्री आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - डॉ. [[वा.द. वर्तक]], [[:वर्ग:वनस्पतिशास्त्रज्ञ|वनस्पतिशास्त्रज्ञ]] व [[देवराई]] अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=देवराई अभ्यासक डॉ. वा. द. वर्तक |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[जॉन ल कारे]], [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[कादंबरी|कादंबरीकार]] व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=John le Carre |url=https://www.britannica.com/biography/John-le-Carre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[प्राची चिकटे]], [[:वर्ग:मराठी साहित्यिक|मराठी बाल साहित्यिक]].<ref>{{cite news |title=बाल साहित्यिक प्राची चिकटे |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[सनी देओल]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते|हिंदी चित्रपट अभिनेते]] व [[राजकारण|राजकारणी]].<ref>{{cite news |title=Sunny Deol Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५९|१९५९]] - [[प्रिया तेंडुलकर]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|अभिनेत्री]] आणि [[:वर्ग:लेखक|मराठी कथालेखिका]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री प्रिया तेंडुलकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[इव्हँडर हॉलीफील्ड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व्यावसायिक [[मुष्टीयुद्ध|मुष्टीयुद्धा]].<ref>{{cite web |title=Evander Holyfield |url=https://www.britannica.com/biography/Evander-Holyfield |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[जॉन फॅव्हरो]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[अभिनेता]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]] आणि [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jon Favreau |url=https://www.britannica.com/biography/Jon-Favreau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ११८७|११८७]] - [[पोप अर्बन तिसरा]], [[कॅथोलिक चर्च]]चे १७२ वे [[पोप]].<ref>{{cite web |title=Urban III |url=https://www.britannica.com/biography/Urban-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉन]], [[इंग्लंड]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=John, King of England |url=https://www.britannica.com/biography/John-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४०५|१४०५]] - [[इरावान धाते]], [[थायलंड|थाई]] राजा.<ref>{{cite web |title=History of Ayutthaya |url=https://www.britannica.com/place/Ayutthaya-historical-kingdom-Thailand |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७४५|१७४५]] - [[जोनाथन स्विफ्ट]], [[आयर्लंड|आयरिश]] [[साहित्य|साहित्यिक]], व्यंगकार आणि 'गुलिव्हर्स ट्रॅव्हल्स'चे [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jonathan Swift |url=https://www.britannica.com/biography/Jonathan-Swift |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७५१|१७५१]] - [[ॲलन रामसे]], [[स्कॉटलंड|स्कॉटिश]] [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Allan Ramsay |url=https://www.britannica.com/biography/Allan-Ramsay-Scottish-poet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[मारिया तेरेसा]], [[फ्रान्स]]ची राजकुमारी.<ref>{{cite web |title=Marie-Therese-Charlotte, duchesse d'Angouleme |url=https://www.britannica.com/biography/Marie-Therese-Charlotte-duchesse-dAngouleme |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८९|१८८९]] - [[डॉन लुईस पहिला]], [[पोर्तुगाल]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Louis I of Portugal |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-I-king-of-Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[चेझारे लोम्ब्रोसो]], [[इटली|इटालियन]] गुन्हेशास्त्रज्ञ आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Cesare Lombroso |url=https://www.britannica.com/biography/Cesare-Lombroso |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - [[विश्वनाथ कार]], [[:वर्ग:उडिया लेखक|उडिया लेखक]] व समाजसुधारक. १८९६ मध्ये त्यांनी एक छापखाना काढून [[उत्कल साहित्य]] नावाचे नियतकालिक काढले.<ref>{{cite news |title=उडिया साहित्यिक विश्वनाथ कार |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[लु शुन]], आधुनिक [[चीन|चिनी]] साहित्याचे जनक व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Lu Xun |url=https://www.britannica.com/biography/Lu-Xun |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[अर्नेस्ट रुदरफोर्ड]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[न्यू झीलंड]]मध्ये जन्मलेले [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] व अणुशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Ernest Rutherford |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1908/rutherford/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[कॅमिल क्लॉदेल]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] मूर्तिकार.<ref>{{cite web |title=Camille Claudel |url=https://www.britannica.com/biography/Camille-Claudel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[नारायण दामोदर सावरकर]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[स्वातंत्र्यवीर सावरकर|स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे]] धाकटे भाऊ.<ref>{{cite news |title=डॉ. नारायण दामोदर सावरकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[एडना सेंट व्हिन्सेंट मिले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[कवी|कवयित्री]] आणि नाटककार.<ref>{{cite web |title=Edna St. Vincent Millay |url=https://www.britannica.com/biography/Edna-St-Vincent-Millay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[विश्वनाथ सत्यनारायण]], [[:वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते|ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते]], [[:वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते|पद्मभूषण]] आणि [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[तेलगू]] भाषेतील [[लेखक]] व [[कवी]].<ref>{{cite news |title=तेलुगु साहित्यिक विश्वनाथ सत्यनारायण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८६|१९८६]] - [[सामोरा माशेल]], [[मोझांबिक]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Samora Machel |url=https://www.britannica.com/biography/Samora-Machel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९५|१९९५]] - [[बेबी नाझ]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री बेबी नाझ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[ग्लेन सीबोर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Glenn T. Seaborg |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/seaborg/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[मेहली मेहता]], भारतीय वंशाचे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] संगीतकार आणि अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्राचे संचालक.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[ॲलिझा इझेटबेगोव्हिच]], [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegovic |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००६|२००६]] - [[श्रीविद्या]], दाक्षिणात्य भारतीय [[अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=Sreevidya passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=20 October 2006 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २०१४|२०१४]] - [[राफाएल ओप्रॉझिक]], [[न्यू झीलंड]]चे [[क्रिकेट]] खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Raphael Opprozic |url=https://www.espncricinfo.com/ |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/19}} ---- [[ऑक्टोबर १७]] - [[ऑक्टोबर १८]] - ऑक्टोबर १९ - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] gu1k8kbdtqoryxslsaer16vx12mj0tg 2722931 2722928 2026-10-18T18:50:47Z अभय नातू 206 /* एकविसावे शतक */ 2722931 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१९|२९२|२९३}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === नववे शतक === * [[इ.स. ८७९|८७९]] - [[पश्चिम फ्रान्सियाचा राजा लुई तिसरा|लुई तिसरा]] आणि [[कार्लोमन दुसरा, फ्रान्स|कार्लोमन दुसरा]] हे संयुक्तपणे पश्चिम फ्रान्सियाचे (फ्रान्सचे) राजे बनले.<ref>{{cite web |title=Louis III of France |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-III-king-of-France |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === दहावे शतक === * [[इ.स. ९३६|९३६]] - [[ऑटो पहिला, पवित्र रोमन सम्राट|ऑटो पहिला]] जर्मन राजा म्हणून राज्याभिषेकबद्ध झाला.<ref>{{cite web |title=Otto I |url=https://www.britannica.com/biography/Otto-I-Holy-Roman-emperor |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०९७|१०९७]] - [[पहिली क्रुसेड]]: ख्रिश्चन सैन्याने [[अँटीओचचा वेढा|अँटीओचच्या वेढ्यास]] सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=Siege of Antioch |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Antioch-1097-1098 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === बारावे शतक === * [[इ.स. ११००|११००]] - [[हेन्री पहिला, इंग्लंड|हेन्री पहिला]] इंग्लंडचा राजा बनल्यानंतर वेस्टमिन्स्टर ॲबे येथे त्याचा राज्याभिषेक झाला.<ref>{{cite web |title=Henry I of England |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-I-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[इंग्लंड]]च्या राजा [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉनच्या]] मृत्युपश्चात त्याचा नऊ वर्षांचा मुलगा [[हेन्री तिसरा, इंग्लंड|हेन्री तिसरा]] राजा बनला.<ref>{{cite web |title=Henry III of England |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-III-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === चौदावे शतक === * [[इ.स. १३८६|१३८६]] - [[हायडेलबर्ग विद्यापीठ]] हे जर्मनीतील पहिले विद्यापीठ म्हणून औपचारिकपणे सुरू झाले.<ref>{{cite web |title=University of Heidelberg |url=https://www.britannica.com/topic/University-of-Heidelberg |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४६६|१४६६]] - [[थॉर्नचा तह]]: पोलंड आणि ट्यूटोनिक नाइट्स यांच्यातील १३ वर्षांचे युद्ध समाप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Peace of Thorne |url=https://www.britannica.com/event/Peace-of-Thorne-1466 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४६९|१४६९]] - [[अरागाॅन|अरागॉनच्या]] राजा [[फर्डिनांड दुसरा, अरागॉन|फर्डिनांड]] याचे [[कास्तिया|कास्तियाच्या]] इझाबेलाशी लग्न झाले. यानंतर कास्तिया व अरागॉन राज्ये एकत्र होऊन [[स्पेन]] राष्ट्राचा पाया घातला गेला.<ref>{{cite web |title=Ferdinand II of Aragon |url=https://www.britannica.com/biography/Ferdinand-II-king-of-Spain |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५१२|१५१२]] - [[मार्टिन ल्यूथर]] यांना विटेनबर्ग विद्यापीठात धर्मशास्त्राचे डॉक्टर ही पदवी प्रदान करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Martin Luther |url=https://www.britannica.com/biography/Martin-Luther |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सत्रावे शतक === * [[इ.स. १६४९|१६४९]] - [[ऑलिव्हर क्रॉमवेल]]च्या सैन्याने आयर्लंडमधील वेक्सफर्ड शहराचा ताबा घेतला.<ref>{{cite web |title=Siege of Wexford |url=https://www.britannica.com/event/Cromwellian-Conquest-of-Ireland |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८१|१७८१]] - [[यॉर्कटाऊन, व्हर्जिनिया|यॉर्कटाउन]] येथे [[लॉर्ड कॉर्नवॉलिस]]ने [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]] यांच्या नेतृत्वाखालील अमेरिकन आणि फ्रेंच सैन्यासमोर आत्मसमर्पण केले, ज्यामुळे अमेरिकन स्वातंत्र्ययुद्ध संपुष्टात आले.<ref>{{cite web |title=Siege of Yorktown |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Yorktown |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[जॉन जे]] यांनी [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायालय|अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे]] पहिले सरन्यायाधीश म्हणून शपथ घेतली.<ref>{{cite web |title=John Jay |url=https://www.britannica.com/biography/John-Jay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]] आणि त्याच्या फ्रेंच सैन्याने [[मॉस्को]] शहरातून माघार घेण्यास सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=French invasion of Russia |url=https://www.britannica.com/event/French-invasion-of-Russia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[लीपझीगची लढाई|लीपझीगच्या लढाईत]] सहाव्या युती सैन्याने [[नेपोलियन बोनापार्ट]]चा पराभव केला.<ref>{{cite web |title=Battle of Leipzig |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Leipzig |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८२|१८८२]] - [[महात्मा फुले]] यांनी भारतीय शिक्षणासंदर्भात [[हंटर आयोग|हंटर आयोगापुढे]] ऐतिहासिक साक्ष व निवेदन सादर केले.<ref>{{cite news |title=महात्मा जोतीराव फुले आणि हंटर आयोग |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[ऑटोमन साम्राज्य|ऑटोमन साम्राज्याने]] इटालो-तुर्की युद्ध संपवून त्रिपोली प्रदेश [[इटली]]च्या हवाली केला.<ref>{{cite web |title=Italo-Turkish War |url=https://www.britannica.com/event/Italo-Turkish-War |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[डॅलस]], [[टेक्सास]] येथील लव्ह फील्ड विमानतळाचे उद्घाटन झाले.<ref>{{cite web |title=Dallas Love Field History |url=https://www.dallas-lovefield.com/ |website=City of Dallas |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[पोर्तुगाल]]चे पंतप्रधान [[ॲंतोनियो ग्रान्हो]] यांच्यासह अनेक राजकारण्यांची लिस्बनमध्ये हत्या करण्यात आली (रक्ताळलेली रात्र - Bloody Night).<ref>{{cite web |title=Bloody Night Portugal |url=https://www.britannica.com/place/Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[जर्मनी]]ने [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून अधिकृतरीत्या माघार घेतली.<ref>{{cite web |title=Germany withdraws from League of Nations |url=https://www.britannica.com/topic/League-of-Nations |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३५|१९३५]] - [[इथियोपिया]]वर आक्रमण केल्याबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]]ने इटलीवर आर्थिक निर्बंध लादले.<ref>{{cite web |title=Abyssinia Crisis |url=https://www.britannica.com/event/Abyssinia-Crisis |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]]: [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] सैन्याने [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्समध्ये]] उतरून लेटे प्रांताच्या लढाईला सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=Battle of Leyte |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Leyte |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[चीन]]च्या सैन्याने [[तिबेट]]मधील काम्डो शहरावर ताबा मिळवून तिबेटवरील नियंत्रण बळकट केले.<ref>{{cite web |title=Battle of Chamdo |url=https://www.britannica.com/place/Tibet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - कोरिया युद्धादरम्यान चीनच्या पीपल्स व्हॉलंटियर आर्मीच्या सैनिकांनी यालू नदी ओलांडून कोरियात प्रवेश केला.<ref>{{cite web |title=Korean War |url=https://www.britannica.com/event/Korean-War |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - जगातील सहाव्या क्रमांकाच्या उच्च शिखर [[चो ओयू]]वर ऑस्ट्रियन मोहिमेने यशस्वी चढाई केली.<ref>{{cite web |title=Cho Oyu |url=https://www.britannica.com/place/Cho-Oyu |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[:वर्ग:इंडोनेशिया|इंडोनेशियातून]] [[क्रिसमस द्वीप|क्रिसमस बेटाकडे]] जाणाऱ्या [[निर्वासित|निर्वासितांची]] बोट [[हिंदी महासागर|हिंदी महासागरात]] बुडून ३५३ जणांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=SIEV-X disaster off Christmas Island |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[मदर तेरेसा]] यांचे [[व्हॅटिकन सिटी]] येथे [[पोप जॉन पॉल दुसरा|पोप जॉन पॉल दुसऱ्यांकडून]] धन्यीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=Beatification of Mother Teresa |url=https://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20031019_mother-teresa_en.html |website=Vatican.va |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[इराक]]चे माजी [[इराकचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[सद्दाम हुसेन]] यांच्यावर दुजैल हत्याकांडाप्रकरणी [[बगदाद]]मध्ये खटला सुरू झाला.<ref>{{cite news |title=Saddam Hussein trial begins in Baghdad |url=https://www.theguardian.com/ |work=The Guardian |date=19 October 2005 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००८|२००८]] - [[:वर्ग:नासा|नासाने]] [[सूर्यमाला|सौर मालिकेच्या]] सीमेचा आणि आंतरतारकीय अवकाशाचा अभ्यास करण्यासाठी 'इन्टरस्टेलर बाउंड्री एक्सप्लोरर' [[कृत्रिम उपग्रह|उपग्रह]] [[प्रक्षेपण|प्रक्षेपित]] केला.<ref>{{cite web |title=IBEX Mission Profile |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/ibex/index.html |website=NASA |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २०१७|२०१७]] - [[रॉबर्ट व्हिएरी]] यांच्या नेतृत्वाखालील [[खगोलशास्त्रज्ञ|खगोलशास्त्रज्ञांनी]] सूर्यमालिकेच्या बाहेरून आलेल्या [[ओउमुआमुआ]] या पहिल्या आंतरतारकीय वस्तूचा शोध लावला.<ref>{{cite web |title=Discovery of 'Oumuamua |url=https://www.nasa.gov/solar-system/oumuamua/ |website=NASA |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २०२०|२०२०]] - [[कोव्हिड-१९]] जागतिक साथीच्या काळात जगभरातील एकूण बाधित रुग्णांची संख्या ४ कोटींच्या पार पोहोचली.<ref>{{cite news |title=Global COVID-19 cases surpass 40 million |url=https://www.reuters.com/ |work=Reuters |date=19 October 2020 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १४३३|१४३३]] - [[मार्सिलिओ फिचिनो]], [[इटली|इटालियन]] [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि विद्वान.<ref>{{cite web |title=Marsilio Ficino |url=https://www.britannica.com/biography/Marsilio-Ficino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १५८५|१५८५]] - [[जॉन ॲडम्स (संगीतकार)|जॉन ॲडम्स]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[संगीतकार]].<ref>{{cite web |title=John Adams |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६०५|१६०५]] - [[थॉमस ब्राऊन|सर थॉमस ब्राउन]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[लेखक]], बहुश्रुत आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Browne |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Browne |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६०|१६६०]] - [[जॅकोबस आर्मिनियस]], [[नेदरलँड्स|डच]] [[धर्मशास्त्र|धर्मशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jacobus Arminius |url=https://www.britannica.com/biography/Jacobus-Arminius |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[ली हंट]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[कवी]] आणि [[निबंध|निबंधकार]].<ref>{{cite web |title=Leigh Hunt |url=https://www.britannica.com/biography/Leigh-Hunt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१०|१८१८]] - [[कॅसियस मार्सेलस क्ले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[मुत्सद्दी]] आणि [[वृत्तपत्र]] संपादक.<ref>{{cite web |title=Cassius Marcellus Clay |url=https://www.britannica.com/biography/Cassius-Marcellus-Clay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[सम्राज्ञी म्यॉंगसाँग|सम्राज्ञी म्यॉंगलांग]], [[कोरिया]]ची सम्राज्ञी.<ref>{{cite web |title=Empress Myeongseong |url=https://www.britannica.com/biography/Empress-Myeongseong |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[ऑगस्ट ल्युमिएर]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[चित्रपट|चित्रपटनिर्मितीचे]] जनक आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]].<ref>{{cite web |title=Auguste and Louis Lumiere |url=https://www.britannica.com/biography/Lumiere-brothers |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - डॉ. [[वॉल्टर कॅनन]], [[वैद्यकीय शास्त्र|वैद्यकीय चिकित्सेसाठी]] [[क्ष-किरण|क्ष-किरणांचा]] प्रथम उपयोग करणारे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[शरीरशास्त्र|शरीरशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.britannica.com/biography/Walter-Bradford-Cannon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९९|१८९९]] - [[मिगेल एंजेल अस्टुरियास]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[ग्वाटेमाला|ग्वाटेमालाचे]] [[लेखक]] आणि [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Miguel Angel Asturias |url=https://www.britannica.com/biography/Miguel-Angel-Asturias |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[दिवाकर कृष्ण]] केळकर, [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी कथाकार]].<ref>{{cite news |title=मराठी कथाकार दिवाकर कृष्ण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९१०|१९१०]] - [[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर|चंद्रशेखर सुब्रमण्यम]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[:वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ|भारतीय-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Subrahmanyan Chandrasekhar |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/chandrasekhar/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[ज्याँ दूसे]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[रोगप्रतिकारशास्त्र|रोगप्रतिकारशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jean Dausset |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/dausset/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[पांडुरंगशास्त्री आठवले]], [[:वर्ग:मॅगसेसे पुरस्कार विजेते|मॅगसेसे पुरस्कारविजेते]] आणि [[स्वाध्याय परिवार|स्वाध्याय परिवाराचे]] संस्थापक.<ref>{{cite news |title=स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंगशास्त्री आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - डॉ. [[वा.द. वर्तक]], [[:वर्ग:वनस्पतिशास्त्रज्ञ|वनस्पतिशास्त्रज्ञ]] व [[देवराई]] अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=देवराई अभ्यासक डॉ. वा. द. वर्तक |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[जॉन ल कारे]], [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[कादंबरी|कादंबरीकार]] व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=John le Carre |url=https://www.britannica.com/biography/John-le-Carre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[प्राची चिकटे]], [[:वर्ग:मराठी साहित्यिक|मराठी बाल साहित्यिक]].<ref>{{cite news |title=बाल साहित्यिक प्राची चिकटे |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[सनी देओल]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते|हिंदी चित्रपट अभिनेते]] व [[राजकारण|राजकारणी]].<ref>{{cite news |title=Sunny Deol Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५९|१९५९]] - [[प्रिया तेंडुलकर]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|अभिनेत्री]] आणि [[:वर्ग:लेखक|मराठी कथालेखिका]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री प्रिया तेंडुलकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[इव्हँडर हॉलीफील्ड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व्यावसायिक [[मुष्टीयुद्ध|मुष्टीयुद्धा]].<ref>{{cite web |title=Evander Holyfield |url=https://www.britannica.com/biography/Evander-Holyfield |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[जॉन फॅव्हरो]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[अभिनेता]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]] आणि [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jon Favreau |url=https://www.britannica.com/biography/Jon-Favreau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ११८७|११८७]] - [[पोप अर्बन तिसरा]], [[कॅथोलिक चर्च]]चे १७२ वे [[पोप]].<ref>{{cite web |title=Urban III |url=https://www.britannica.com/biography/Urban-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉन]], [[इंग्लंड]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=John, King of England |url=https://www.britannica.com/biography/John-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४०५|१४०५]] - [[इरावान धाते]], [[थायलंड|थाई]] राजा.<ref>{{cite web |title=History of Ayutthaya |url=https://www.britannica.com/place/Ayutthaya-historical-kingdom-Thailand |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७४५|१७४५]] - [[जोनाथन स्विफ्ट]], [[आयर्लंड|आयरिश]] [[साहित्य|साहित्यिक]], व्यंगकार आणि 'गुलिव्हर्स ट्रॅव्हल्स'चे [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jonathan Swift |url=https://www.britannica.com/biography/Jonathan-Swift |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७५१|१७५१]] - [[ॲलन रामसे]], [[स्कॉटलंड|स्कॉटिश]] [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Allan Ramsay |url=https://www.britannica.com/biography/Allan-Ramsay-Scottish-poet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[मारिया तेरेसा]], [[फ्रान्स]]ची राजकुमारी.<ref>{{cite web |title=Marie-Therese-Charlotte, duchesse d'Angouleme |url=https://www.britannica.com/biography/Marie-Therese-Charlotte-duchesse-dAngouleme |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८९|१८८९]] - [[डॉन लुईस पहिला]], [[पोर्तुगाल]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Louis I of Portugal |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-I-king-of-Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[चेझारे लोम्ब्रोसो]], [[इटली|इटालियन]] गुन्हेशास्त्रज्ञ आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Cesare Lombroso |url=https://www.britannica.com/biography/Cesare-Lombroso |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - [[विश्वनाथ कार]], [[:वर्ग:उडिया लेखक|उडिया लेखक]] व समाजसुधारक. १८९६ मध्ये त्यांनी एक छापखाना काढून [[उत्कल साहित्य]] नावाचे नियतकालिक काढले.<ref>{{cite news |title=उडिया साहित्यिक विश्वनाथ कार |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[लु शुन]], आधुनिक [[चीन|चिनी]] साहित्याचे जनक व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Lu Xun |url=https://www.britannica.com/biography/Lu-Xun |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[अर्नेस्ट रुदरफोर्ड]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[न्यू झीलंड]]मध्ये जन्मलेले [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] व अणुशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Ernest Rutherford |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1908/rutherford/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[कॅमिल क्लॉदेल]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] मूर्तिकार.<ref>{{cite web |title=Camille Claudel |url=https://www.britannica.com/biography/Camille-Claudel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[नारायण दामोदर सावरकर]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[स्वातंत्र्यवीर सावरकर|स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे]] धाकटे भाऊ.<ref>{{cite news |title=डॉ. नारायण दामोदर सावरकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[एडना सेंट व्हिन्सेंट मिले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[कवी|कवयित्री]] आणि नाटककार.<ref>{{cite web |title=Edna St. Vincent Millay |url=https://www.britannica.com/biography/Edna-St-Vincent-Millay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[विश्वनाथ सत्यनारायण]], [[:वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते|ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते]], [[:वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते|पद्मभूषण]] आणि [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[तेलगू]] भाषेतील [[लेखक]] व [[कवी]].<ref>{{cite news |title=तेलुगु साहित्यिक विश्वनाथ सत्यनारायण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८६|१९८६]] - [[सामोरा माशेल]], [[मोझांबिक]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Samora Machel |url=https://www.britannica.com/biography/Samora-Machel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९५|१९९५]] - [[बेबी नाझ]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री बेबी नाझ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[ग्लेन सीबोर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Glenn T. Seaborg |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/seaborg/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[मेहली मेहता]], भारतीय वंशाचे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] संगीतकार आणि अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्राचे संचालक.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[ॲलिझा इझेटबेगोव्हिच]], [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegovic |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००६|२००६]] - [[श्रीविद्या]], दाक्षिणात्य भारतीय [[अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=Sreevidya passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=20 October 2006 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २०१४|२०१४]] - [[राफाएल ओप्रॉझिक]], [[न्यू झीलंड]]चे [[क्रिकेट]] खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Raphael Opprozic |url=https://www.espncricinfo.com/ |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/19}} ---- [[ऑक्टोबर १७]] - [[ऑक्टोबर १८]] - ऑक्टोबर १९ - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] qv9pgfcdbqcq6hfv8kixlm8o1ftz4nn 2722933 2722931 2026-10-18T18:51:55Z अभय नातू 206 /* मृत्यू */ 2722933 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१९|२९२|२९३}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === नववे शतक === * [[इ.स. ८७९|८७९]] - [[पश्चिम फ्रान्सियाचा राजा लुई तिसरा|लुई तिसरा]] आणि [[कार्लोमन दुसरा, फ्रान्स|कार्लोमन दुसरा]] हे संयुक्तपणे पश्चिम फ्रान्सियाचे (फ्रान्सचे) राजे बनले.<ref>{{cite web |title=Louis III of France |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-III-king-of-France |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === दहावे शतक === * [[इ.स. ९३६|९३६]] - [[ऑटो पहिला, पवित्र रोमन सम्राट|ऑटो पहिला]] जर्मन राजा म्हणून राज्याभिषेकबद्ध झाला.<ref>{{cite web |title=Otto I |url=https://www.britannica.com/biography/Otto-I-Holy-Roman-emperor |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०९७|१०९७]] - [[पहिली क्रुसेड]]: ख्रिश्चन सैन्याने [[अँटीओचचा वेढा|अँटीओचच्या वेढ्यास]] सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=Siege of Antioch |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Antioch-1097-1098 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === बारावे शतक === * [[इ.स. ११००|११००]] - [[हेन्री पहिला, इंग्लंड|हेन्री पहिला]] इंग्लंडचा राजा बनल्यानंतर वेस्टमिन्स्टर ॲबे येथे त्याचा राज्याभिषेक झाला.<ref>{{cite web |title=Henry I of England |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-I-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[इंग्लंड]]च्या राजा [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉनच्या]] मृत्युपश्चात त्याचा नऊ वर्षांचा मुलगा [[हेन्री तिसरा, इंग्लंड|हेन्री तिसरा]] राजा बनला.<ref>{{cite web |title=Henry III of England |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-III-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === चौदावे शतक === * [[इ.स. १३८६|१३८६]] - [[हायडेलबर्ग विद्यापीठ]] हे जर्मनीतील पहिले विद्यापीठ म्हणून औपचारिकपणे सुरू झाले.<ref>{{cite web |title=University of Heidelberg |url=https://www.britannica.com/topic/University-of-Heidelberg |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४६६|१४६६]] - [[थॉर्नचा तह]]: पोलंड आणि ट्यूटोनिक नाइट्स यांच्यातील १३ वर्षांचे युद्ध समाप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Peace of Thorne |url=https://www.britannica.com/event/Peace-of-Thorne-1466 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४६९|१४६९]] - [[अरागाॅन|अरागॉनच्या]] राजा [[फर्डिनांड दुसरा, अरागॉन|फर्डिनांड]] याचे [[कास्तिया|कास्तियाच्या]] इझाबेलाशी लग्न झाले. यानंतर कास्तिया व अरागॉन राज्ये एकत्र होऊन [[स्पेन]] राष्ट्राचा पाया घातला गेला.<ref>{{cite web |title=Ferdinand II of Aragon |url=https://www.britannica.com/biography/Ferdinand-II-king-of-Spain |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५१२|१५१२]] - [[मार्टिन ल्यूथर]] यांना विटेनबर्ग विद्यापीठात धर्मशास्त्राचे डॉक्टर ही पदवी प्रदान करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Martin Luther |url=https://www.britannica.com/biography/Martin-Luther |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सत्रावे शतक === * [[इ.स. १६४९|१६४९]] - [[ऑलिव्हर क्रॉमवेल]]च्या सैन्याने आयर्लंडमधील वेक्सफर्ड शहराचा ताबा घेतला.<ref>{{cite web |title=Siege of Wexford |url=https://www.britannica.com/event/Cromwellian-Conquest-of-Ireland |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८१|१७८१]] - [[यॉर्कटाऊन, व्हर्जिनिया|यॉर्कटाउन]] येथे [[लॉर्ड कॉर्नवॉलिस]]ने [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]] यांच्या नेतृत्वाखालील अमेरिकन आणि फ्रेंच सैन्यासमोर आत्मसमर्पण केले, ज्यामुळे अमेरिकन स्वातंत्र्ययुद्ध संपुष्टात आले.<ref>{{cite web |title=Siege of Yorktown |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Yorktown |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[जॉन जे]] यांनी [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायालय|अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे]] पहिले सरन्यायाधीश म्हणून शपथ घेतली.<ref>{{cite web |title=John Jay |url=https://www.britannica.com/biography/John-Jay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]] आणि त्याच्या फ्रेंच सैन्याने [[मॉस्को]] शहरातून माघार घेण्यास सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=French invasion of Russia |url=https://www.britannica.com/event/French-invasion-of-Russia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[लीपझीगची लढाई|लीपझीगच्या लढाईत]] सहाव्या युती सैन्याने [[नेपोलियन बोनापार्ट]]चा पराभव केला.<ref>{{cite web |title=Battle of Leipzig |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Leipzig |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८२|१८८२]] - [[महात्मा फुले]] यांनी भारतीय शिक्षणासंदर्भात [[हंटर आयोग|हंटर आयोगापुढे]] ऐतिहासिक साक्ष व निवेदन सादर केले.<ref>{{cite news |title=महात्मा जोतीराव फुले आणि हंटर आयोग |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[ऑटोमन साम्राज्य|ऑटोमन साम्राज्याने]] इटालो-तुर्की युद्ध संपवून त्रिपोली प्रदेश [[इटली]]च्या हवाली केला.<ref>{{cite web |title=Italo-Turkish War |url=https://www.britannica.com/event/Italo-Turkish-War |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[डॅलस]], [[टेक्सास]] येथील लव्ह फील्ड विमानतळाचे उद्घाटन झाले.<ref>{{cite web |title=Dallas Love Field History |url=https://www.dallas-lovefield.com/ |website=City of Dallas |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[पोर्तुगाल]]चे पंतप्रधान [[ॲंतोनियो ग्रान्हो]] यांच्यासह अनेक राजकारण्यांची लिस्बनमध्ये हत्या करण्यात आली (रक्ताळलेली रात्र - Bloody Night).<ref>{{cite web |title=Bloody Night Portugal |url=https://www.britannica.com/place/Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[जर्मनी]]ने [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून अधिकृतरीत्या माघार घेतली.<ref>{{cite web |title=Germany withdraws from League of Nations |url=https://www.britannica.com/topic/League-of-Nations |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३५|१९३५]] - [[इथियोपिया]]वर आक्रमण केल्याबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]]ने इटलीवर आर्थिक निर्बंध लादले.<ref>{{cite web |title=Abyssinia Crisis |url=https://www.britannica.com/event/Abyssinia-Crisis |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]]: [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] सैन्याने [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्समध्ये]] उतरून लेटे प्रांताच्या लढाईला सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=Battle of Leyte |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Leyte |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[चीन]]च्या सैन्याने [[तिबेट]]मधील काम्डो शहरावर ताबा मिळवून तिबेटवरील नियंत्रण बळकट केले.<ref>{{cite web |title=Battle of Chamdo |url=https://www.britannica.com/place/Tibet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - कोरिया युद्धादरम्यान चीनच्या पीपल्स व्हॉलंटियर आर्मीच्या सैनिकांनी यालू नदी ओलांडून कोरियात प्रवेश केला.<ref>{{cite web |title=Korean War |url=https://www.britannica.com/event/Korean-War |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - जगातील सहाव्या क्रमांकाच्या उच्च शिखर [[चो ओयू]]वर ऑस्ट्रियन मोहिमेने यशस्वी चढाई केली.<ref>{{cite web |title=Cho Oyu |url=https://www.britannica.com/place/Cho-Oyu |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[:वर्ग:इंडोनेशिया|इंडोनेशियातून]] [[क्रिसमस द्वीप|क्रिसमस बेटाकडे]] जाणाऱ्या [[निर्वासित|निर्वासितांची]] बोट [[हिंदी महासागर|हिंदी महासागरात]] बुडून ३५३ जणांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=SIEV-X disaster off Christmas Island |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[मदर तेरेसा]] यांचे [[व्हॅटिकन सिटी]] येथे [[पोप जॉन पॉल दुसरा|पोप जॉन पॉल दुसऱ्यांकडून]] धन्यीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=Beatification of Mother Teresa |url=https://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20031019_mother-teresa_en.html |website=Vatican.va |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[इराक]]चे माजी [[इराकचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[सद्दाम हुसेन]] यांच्यावर दुजैल हत्याकांडाप्रकरणी [[बगदाद]]मध्ये खटला सुरू झाला.<ref>{{cite news |title=Saddam Hussein trial begins in Baghdad |url=https://www.theguardian.com/ |work=The Guardian |date=19 October 2005 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००८|२००८]] - [[:वर्ग:नासा|नासाने]] [[सूर्यमाला|सौर मालिकेच्या]] सीमेचा आणि आंतरतारकीय अवकाशाचा अभ्यास करण्यासाठी 'इन्टरस्टेलर बाउंड्री एक्सप्लोरर' [[कृत्रिम उपग्रह|उपग्रह]] [[प्रक्षेपण|प्रक्षेपित]] केला.<ref>{{cite web |title=IBEX Mission Profile |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/ibex/index.html |website=NASA |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २०१७|२०१७]] - [[रॉबर्ट व्हिएरी]] यांच्या नेतृत्वाखालील [[खगोलशास्त्रज्ञ|खगोलशास्त्रज्ञांनी]] सूर्यमालिकेच्या बाहेरून आलेल्या [[ओउमुआमुआ]] या पहिल्या आंतरतारकीय वस्तूचा शोध लावला.<ref>{{cite web |title=Discovery of 'Oumuamua |url=https://www.nasa.gov/solar-system/oumuamua/ |website=NASA |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २०२०|२०२०]] - [[कोव्हिड-१९]] जागतिक साथीच्या काळात जगभरातील एकूण बाधित रुग्णांची संख्या ४ कोटींच्या पार पोहोचली.<ref>{{cite news |title=Global COVID-19 cases surpass 40 million |url=https://www.reuters.com/ |work=Reuters |date=19 October 2020 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १४३३|१४३३]] - [[मार्सिलिओ फिचिनो]], [[इटली|इटालियन]] [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि विद्वान.<ref>{{cite web |title=Marsilio Ficino |url=https://www.britannica.com/biography/Marsilio-Ficino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १५८५|१५८५]] - [[जॉन ॲडम्स (संगीतकार)|जॉन ॲडम्स]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[संगीतकार]].<ref>{{cite web |title=John Adams |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६०५|१६०५]] - [[थॉमस ब्राऊन|सर थॉमस ब्राउन]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[लेखक]], बहुश्रुत आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Browne |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Browne |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६०|१६६०]] - [[जॅकोबस आर्मिनियस]], [[नेदरलँड्स|डच]] [[धर्मशास्त्र|धर्मशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jacobus Arminius |url=https://www.britannica.com/biography/Jacobus-Arminius |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[ली हंट]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[कवी]] आणि [[निबंध|निबंधकार]].<ref>{{cite web |title=Leigh Hunt |url=https://www.britannica.com/biography/Leigh-Hunt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१०|१८१८]] - [[कॅसियस मार्सेलस क्ले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[मुत्सद्दी]] आणि [[वृत्तपत्र]] संपादक.<ref>{{cite web |title=Cassius Marcellus Clay |url=https://www.britannica.com/biography/Cassius-Marcellus-Clay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[सम्राज्ञी म्यॉंगसाँग|सम्राज्ञी म्यॉंगलांग]], [[कोरिया]]ची सम्राज्ञी.<ref>{{cite web |title=Empress Myeongseong |url=https://www.britannica.com/biography/Empress-Myeongseong |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[ऑगस्ट ल्युमिएर]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[चित्रपट|चित्रपटनिर्मितीचे]] जनक आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]].<ref>{{cite web |title=Auguste and Louis Lumiere |url=https://www.britannica.com/biography/Lumiere-brothers |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - डॉ. [[वॉल्टर कॅनन]], [[वैद्यकीय शास्त्र|वैद्यकीय चिकित्सेसाठी]] [[क्ष-किरण|क्ष-किरणांचा]] प्रथम उपयोग करणारे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[शरीरशास्त्र|शरीरशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.britannica.com/biography/Walter-Bradford-Cannon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९९|१८९९]] - [[मिगेल एंजेल अस्टुरियास]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[ग्वाटेमाला|ग्वाटेमालाचे]] [[लेखक]] आणि [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Miguel Angel Asturias |url=https://www.britannica.com/biography/Miguel-Angel-Asturias |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[दिवाकर कृष्ण]] केळकर, [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी कथाकार]].<ref>{{cite news |title=मराठी कथाकार दिवाकर कृष्ण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९१०|१९१०]] - [[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर|चंद्रशेखर सुब्रमण्यम]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[:वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ|भारतीय-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Subrahmanyan Chandrasekhar |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/chandrasekhar/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[ज्याँ दूसे]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[रोगप्रतिकारशास्त्र|रोगप्रतिकारशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jean Dausset |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/dausset/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[पांडुरंगशास्त्री आठवले]], [[:वर्ग:मॅगसेसे पुरस्कार विजेते|मॅगसेसे पुरस्कारविजेते]] आणि [[स्वाध्याय परिवार|स्वाध्याय परिवाराचे]] संस्थापक.<ref>{{cite news |title=स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंगशास्त्री आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - डॉ. [[वा.द. वर्तक]], [[:वर्ग:वनस्पतिशास्त्रज्ञ|वनस्पतिशास्त्रज्ञ]] व [[देवराई]] अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=देवराई अभ्यासक डॉ. वा. द. वर्तक |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[जॉन ल कारे]], [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[कादंबरी|कादंबरीकार]] व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=John le Carre |url=https://www.britannica.com/biography/John-le-Carre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[प्राची चिकटे]], [[:वर्ग:मराठी साहित्यिक|मराठी बाल साहित्यिक]].<ref>{{cite news |title=बाल साहित्यिक प्राची चिकटे |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[सनी देओल]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते|हिंदी चित्रपट अभिनेते]] व [[राजकारण|राजकारणी]].<ref>{{cite news |title=Sunny Deol Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५९|१९५९]] - [[प्रिया तेंडुलकर]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|अभिनेत्री]] आणि [[:वर्ग:लेखक|मराठी कथालेखिका]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री प्रिया तेंडुलकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[इव्हँडर हॉलीफील्ड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व्यावसायिक [[मुष्टीयुद्ध|मुष्टीयुद्धा]].<ref>{{cite web |title=Evander Holyfield |url=https://www.britannica.com/biography/Evander-Holyfield |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[जॉन फॅव्हरो]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[अभिनेता]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]] आणि [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jon Favreau |url=https://www.britannica.com/biography/Jon-Favreau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ११८७|११८७]] - [[पोप अर्बन तिसरा]], [[कॅथोलिक चर्च]]चे १७२ वे [[पोप]].<ref>{{cite web |title=Urban III |url=https://www.britannica.com/biography/Urban-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉन]], [[इंग्लंड]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=John, King of England |url=https://www.britannica.com/biography/John-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४०५|१४०५]] - [[इरावान धाते]], [[थायलंड|थाई]] राजा.<ref>{{cite web |title=History of Ayutthaya |url=https://www.britannica.com/place/Ayutthaya-historical-kingdom-Thailand |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७४५|१७४५]] - [[जोनाथन स्विफ्ट]], [[आयर्लंड|आयरिश]] [[साहित्य|साहित्यिक]], व्यंगकार आणि 'गुलिव्हर्स ट्रॅव्हल्स'चे [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jonathan Swift |url=https://www.britannica.com/biography/Jonathan-Swift |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७५१|१७५१]] - [[ॲलन रामसे]], [[स्कॉटलंड|स्कॉटिश]] [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Allan Ramsay |url=https://www.britannica.com/biography/Allan-Ramsay-Scottish-poet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[मारिया तेरेसा]], [[फ्रान्स]]ची राजकुमारी.<ref>{{cite web |title=Marie-Therese-Charlotte, duchesse d'Angouleme |url=https://www.britannica.com/biography/Marie-Therese-Charlotte-duchesse-dAngouleme |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८९|१८८९]] - [[डॉन लुईस पहिला]], [[पोर्तुगाल]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Louis I of Portugal |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-I-king-of-Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[चेझारे लोम्ब्रोसो]], [[इटली|इटालियन]] गुन्हेशास्त्रज्ञ आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Cesare Lombroso |url=https://www.britannica.com/biography/Cesare-Lombroso |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - [[विश्वनाथ कार]], [[:वर्ग:उडिया लेखक|उडिया लेखक]] व समाजसुधारक. १८९६ मध्ये त्यांनी एक छापखाना काढून [[उत्कल साहित्य]] नावाचे नियतकालिक काढले.<ref>{{cite news |title=उडिया साहित्यिक विश्वनाथ कार |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[लु शुन]], आधुनिक [[चीन|चिनी]] साहित्याचे जनक व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Lu Xun |url=https://www.britannica.com/biography/Lu-Xun |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[अर्नेस्ट रुदरफोर्ड]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[न्यू झीलंड]]मध्ये जन्मलेले [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] व अणुशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Ernest Rutherford |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1908/rutherford/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[कॅमिल क्लॉदेल]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] मूर्तिकार.<ref>{{cite web |title=Camille Claudel |url=https://www.britannica.com/biography/Camille-Claudel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[नारायण दामोदर सावरकर]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[स्वातंत्र्यवीर सावरकर|स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे]] धाकटे भाऊ.<ref>{{cite news |title=डॉ. नारायण दामोदर सावरकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[एडना सेंट व्हिन्सेंट मिले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[कवी|कवयित्री]] आणि नाटककार.<ref>{{cite web |title=Edna St. Vincent Millay |url=https://www.britannica.com/biography/Edna-St-Vincent-Millay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[विश्वनाथ सत्यनारायण]], [[:वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते|ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते]], [[:वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते|पद्मभूषण]] आणि [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[तेलगू]] भाषेतील [[लेखक]] व [[कवी]].<ref>{{cite news |title=तेलुगु साहित्यिक विश्वनाथ सत्यनारायण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८६|१९८६]] - [[सामोरा माशेल]], [[मोझांबिक]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Samora Machel |url=https://www.britannica.com/biography/Samora-Machel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९५|१९९५]] - [[बेबी नाझ]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री बेबी नाझ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[ग्लेन सीबोर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Glenn T. Seaborg |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/seaborg/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[मेहली मेहता]], भारतीय वंशाचे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] संगीतकार आणि अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्राचे संचालक.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[ॲलिझा इझेटबेगोव्हिच]], [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegovic |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००६|२००६]] - [[श्रीविद्या]], दाक्षिणात्य भारतीय [[अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=Sreevidya passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=20 October 2006 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २०१४|२०१४]] - [[राफाएल ओप्रॉझिक]], [[न्यू झीलंड]]चा [[क्रिकेट]] खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Raphael Opprozic |url=https://www.espncricinfo.com/ |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/19}} ---- [[ऑक्टोबर १७]] - [[ऑक्टोबर १८]] - ऑक्टोबर १९ - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] hyud6u0i31ww42lytqoq2161t7rog2t 2722980 2722933 2026-10-19T01:28:14Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2722980 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|१९|२९२|२९३}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === नववे शतक === * [[इ.स. ८७९|८७९]] - [[पश्चिम फ्रान्सियाचा राजा लुई तिसरा|लुई तिसरा]] आणि [[कार्लोमन दुसरा, फ्रान्स|कार्लोमन दुसरा]] हे संयुक्तपणे पश्चिम फ्रान्सियाचे (फ्रान्सचे) राजे बनले.<ref>{{cite web |title=Louis III of France |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-III-king-of-France |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === दहावे शतक === * [[इ.स. ९३६|९३६]] - [[ऑटो पहिला, पवित्र रोमन सम्राट|ऑटो पहिला]] जर्मन राजा म्हणून राज्याभिषेकबद्ध झाला.<ref>{{cite web |title=Otto I |url=https://www.britannica.com/biography/Otto-I-Holy-Roman-emperor |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०९७|१०९७]] - [[पहिली क्रुसेड]]: ख्रिश्चन सैन्याने [[अँटीओचचा वेढा|अँटीओचच्या वेढ्यास]] सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=Siege of Antioch |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Antioch-1097-1098 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === बारावे शतक === * [[इ.स. ११००|११००]] - [[हेन्री पहिला, इंग्लंड|हेन्री पहिला]] इंग्लंडचा राजा बनल्यानंतर वेस्टमिन्स्टर ॲबे येथे त्याचा राज्याभिषेक झाला.<ref>{{cite web |title=Henry I of England |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-I-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[इंग्लंड]]च्या राजा [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉनच्या]] मृत्युपश्चात त्याचा नऊ वर्षांचा मुलगा [[हेन्री तिसरा, इंग्लंड|हेन्री तिसरा]] राजा बनला.<ref>{{cite web |title=Henry III of England |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-III-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === चौदावे शतक === * [[इ.स. १३८६|१३८६]] - [[हायडेलबर्ग विद्यापीठ]] हे जर्मनीतील पहिले विद्यापीठ म्हणून औपचारिकपणे सुरू झाले.<ref>{{cite web |title=University of Heidelberg |url=https://www.britannica.com/topic/University-of-Heidelberg |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४६६|१४६६]] - [[थॉर्नचा तह]]: पोलंड आणि ट्यूटोनिक नाइट्स यांच्यातील १३ वर्षांचे युद्ध समाप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Peace of Thorne |url=https://www.britannica.com/event/Peace-of-Thorne-1466 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४६९|१४६९]] - [[अरागाॅन|अरागॉनच्या]] राजा [[फर्डिनांड दुसरा, अरागॉन|फर्डिनांड]] याचे [[कास्तिया|कास्तियाच्या]] इझाबेलाशी लग्न झाले. यानंतर कास्तिया व अरागॉन राज्ये एकत्र होऊन [[स्पेन]] राष्ट्राचा पाया घातला गेला.<ref>{{cite web |title=Ferdinand II of Aragon |url=https://www.britannica.com/biography/Ferdinand-II-king-of-Spain |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५१२|१५१२]] - [[मार्टिन ल्यूथर]] यांना विटेनबर्ग विद्यापीठात धर्मशास्त्राचे डॉक्टर ही पदवी प्रदान करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Martin Luther |url=https://www.britannica.com/biography/Martin-Luther |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === सत्रावे शतक === * [[इ.स. १६४९|१६४९]] - [[ऑलिव्हर क्रॉमवेल]]च्या सैन्याने आयर्लंडमधील वेक्सफर्ड शहराचा ताबा घेतला.<ref>{{cite web |title=Siege of Wexford |url=https://www.britannica.com/event/Cromwellian-Conquest-of-Ireland |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८१|१७८१]] - [[यॉर्कटाऊन, व्हर्जिनिया|यॉर्कटाउन]] येथे [[लॉर्ड कॉर्नवॉलिस]]ने [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]] यांच्या नेतृत्वाखालील अमेरिकन आणि फ्रेंच सैन्यासमोर आत्मसमर्पण केले, ज्यामुळे अमेरिकन स्वातंत्र्ययुद्ध संपुष्टात आले.<ref>{{cite web |title=Siege of Yorktown |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Yorktown |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[जॉन जे]] यांनी [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायालय|अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे]] पहिले सरन्यायाधीश म्हणून शपथ घेतली.<ref>{{cite web |title=John Jay |url=https://www.britannica.com/biography/John-Jay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]] आणि त्याच्या फ्रेंच सैन्याने [[मॉस्को]] शहरातून माघार घेण्यास सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=French invasion of Russia |url=https://www.britannica.com/event/French-invasion-of-Russia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१३|१८१३]] - [[लीपझीगची लढाई|लीपझीगच्या लढाईत]] सहाव्या युती सैन्याने [[नेपोलियन बोनापार्ट]]चा पराभव केला.<ref>{{cite web |title=Battle of Leipzig |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Leipzig |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८२|१८८२]] - [[महात्मा फुले]] यांनी भारतीय शिक्षणासंदर्भात [[हंटर आयोग|हंटर आयोगापुढे]] ऐतिहासिक साक्ष व निवेदन सादर केले.<ref>{{cite news |title=महात्मा जोतीराव फुले आणि हंटर आयोग |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१२|१९१२]] - [[ऑटोमन साम्राज्य|ऑटोमन साम्राज्याने]] इटालो-तुर्की युद्ध संपवून त्रिपोली प्रदेश [[इटली]]च्या हवाली केला.<ref>{{cite web |title=Italo-Turkish War |url=https://www.britannica.com/event/Italo-Turkish-War |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[डॅलस]], [[टेक्सास]] येथील लव्ह फील्ड विमानतळाचे उद्घाटन झाले.<ref>{{cite web |title=Dallas Love Field History |url=https://www.dallas-lovefield.com/ |website=City of Dallas |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[पोर्तुगाल]]चे पंतप्रधान [[ॲंतोनियो ग्रान्हो]] यांच्यासह अनेक राजकारण्यांची लिस्बनमध्ये हत्या करण्यात आली (रक्ताळलेली रात्र - Bloody Night).<ref>{{cite web |title=Bloody Night Portugal |url=https://www.britannica.com/place/Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[जर्मनी]]ने [[लीग ऑफ नेशन्स]]मधून अधिकृतरीत्या माघार घेतली.<ref>{{cite web |title=Germany withdraws from League of Nations |url=https://www.britannica.com/topic/League-of-Nations |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३५|१९३५]] - [[इथियोपिया]]वर आक्रमण केल्याबद्दल [[लीग ऑफ नेशन्स]]ने इटलीवर आर्थिक निर्बंध लादले.<ref>{{cite web |title=Abyssinia Crisis |url=https://www.britannica.com/event/Abyssinia-Crisis |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]]: [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] सैन्याने [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्समध्ये]] उतरून लेटे प्रांताच्या लढाईला सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=Battle of Leyte |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Leyte |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[चीन]]च्या सैन्याने [[तिबेट]]मधील काम्डो शहरावर ताबा मिळवून तिबेटवरील नियंत्रण बळकट केले.<ref>{{cite web |title=Battle of Chamdo |url=https://www.britannica.com/place/Tibet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - कोरिया युद्धादरम्यान चीनच्या पीपल्स व्हॉलंटियर आर्मीच्या सैनिकांनी यालू नदी ओलांडून कोरियात प्रवेश केला.<ref>{{cite web |title=Korean War |url=https://www.britannica.com/event/Korean-War |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - जगातील सहाव्या क्रमांकाच्या उच्च शिखर [[चो ओयू]]वर ऑस्ट्रियन मोहिमेने यशस्वी चढाई केली.<ref>{{cite web |title=Cho Oyu |url=https://www.britannica.com/place/Cho-Oyu |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - [[:वर्ग:इंडोनेशिया|इंडोनेशियातून]] [[क्रिसमस द्वीप|क्रिसमस बेटाकडे]] जाणाऱ्या [[निर्वासित|निर्वासितांची]] बोट [[हिंदी महासागर|हिंदी महासागरात]] बुडून ३५३ जणांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=SIEV-X disaster off Christmas Island |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[मदर तेरेसा]] यांचे [[व्हॅटिकन सिटी]] येथे [[पोप जॉन पॉल दुसरा|पोप जॉन पॉल दुसऱ्यांकडून]] धन्यीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=Beatification of Mother Teresa |url=https://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20031019_mother-teresa_en.html |website=Vatican.va |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[इराक]]चे माजी [[इराकचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[सद्दाम हुसेन]] यांच्यावर दुजैल हत्याकांडाप्रकरणी [[बगदाद]]मध्ये खटला सुरू झाला.<ref>{{cite news |title=Saddam Hussein trial begins in Baghdad |url=https://www.theguardian.com/ |work=The Guardian |date=19 October 2005 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००८|२००८]] - [[:वर्ग:नासा|नासाने]] [[सूर्यमाला|सौर मालिकेच्या]] सीमेचा आणि आंतरतारकीय अवकाशाचा अभ्यास करण्यासाठी 'इन्टरस्टेलर बाउंड्री एक्सप्लोरर' [[कृत्रिम उपग्रह|उपग्रह]] [[प्रक्षेपण|प्रक्षेपित]] केला.<ref>{{cite web |title=IBEX Mission Profile |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/ibex/index.html |website=NASA |access-date=17 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191004160234/https://www.nasa.gov/mission_pages/ibex/index.html |archive-date=2019-10-04 |url-status=dead}}</ref> * [[इ.स. २०१७|२०१७]] - [[रॉबर्ट व्हिएरी]] यांच्या नेतृत्वाखालील [[खगोलशास्त्रज्ञ|खगोलशास्त्रज्ञांनी]] सूर्यमालिकेच्या बाहेरून आलेल्या [[ओउमुआमुआ]] या पहिल्या आंतरतारकीय वस्तूचा शोध लावला.<ref>{{cite web |title=Discovery of 'Oumuamua |url=https://www.nasa.gov/solar-system/oumuamua/ |website=NASA |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २०२०|२०२०]] - [[कोव्हिड-१९]] जागतिक साथीच्या काळात जगभरातील एकूण बाधित रुग्णांची संख्या ४ कोटींच्या पार पोहोचली.<ref>{{cite news |title=Global COVID-19 cases surpass 40 million |url=https://www.reuters.com/ |work=Reuters |date=19 October 2020 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १४३३|१४३३]] - [[मार्सिलिओ फिचिनो]], [[इटली|इटालियन]] [[तत्त्वज्ञान|तत्त्वज्ञ]] आणि विद्वान.<ref>{{cite web |title=Marsilio Ficino |url=https://www.britannica.com/biography/Marsilio-Ficino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १५८५|१५८५]] - [[जॉन ॲडम्स (संगीतकार)|जॉन ॲडम्स]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[संगीतकार]].<ref>{{cite web |title=John Adams |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६०५|१६०५]] - [[थॉमस ब्राऊन|सर थॉमस ब्राउन]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[लेखक]], बहुश्रुत आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Thomas Browne |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Browne |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १६६०|१६६०]] - [[जॅकोबस आर्मिनियस]], [[नेदरलँड्स|डच]] [[धर्मशास्त्र|धर्मशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jacobus Arminius |url=https://www.britannica.com/biography/Jacobus-Arminius |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[ली हंट]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] [[कवी]] आणि [[निबंध|निबंधकार]].<ref>{{cite web |title=Leigh Hunt |url=https://www.britannica.com/biography/Leigh-Hunt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८१०|१८१८]] - [[कॅसियस मार्सेलस क्ले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[मुत्सद्दी]] आणि [[वृत्तपत्र]] संपादक.<ref>{{cite web |title=Cassius Marcellus Clay |url=https://www.britannica.com/biography/Cassius-Marcellus-Clay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[सम्राज्ञी म्यॉंगसाँग|सम्राज्ञी म्यॉंगलांग]], [[कोरिया]]ची सम्राज्ञी.<ref>{{cite web |title=Empress Myeongseong |url=https://www.britannica.com/biography/Empress-Myeongseong |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८६२|१८६२]] - [[ऑगस्ट ल्युमिएर]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[चित्रपट|चित्रपटनिर्मितीचे]] जनक आणि [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]].<ref>{{cite web |title=Auguste and Louis Lumiere |url=https://www.britannica.com/biography/Lumiere-brothers |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८७१|१८७१]] - डॉ. [[वॉल्टर कॅनन]], [[वैद्यकीय शास्त्र|वैद्यकीय चिकित्सेसाठी]] [[क्ष-किरण|क्ष-किरणांचा]] प्रथम उपयोग करणारे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[शरीरशास्त्र|शरीरशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.britannica.com/biography/Walter-Bradford-Cannon |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८९९|१८९९]] - [[मिगेल एंजेल अस्टुरियास]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[ग्वाटेमाला|ग्वाटेमालाचे]] [[लेखक]] आणि [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Miguel Angel Asturias |url=https://www.britannica.com/biography/Miguel-Angel-Asturias |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[दिवाकर कृष्ण]] केळकर, [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी कथाकार]].<ref>{{cite news |title=मराठी कथाकार दिवाकर कृष्ण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९१०|१९१०]] - [[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर|चंद्रशेखर सुब्रमण्यम]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[:वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ|भारतीय-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Subrahmanyan Chandrasekhar |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/chandrasekhar/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[ज्याँ दूसे]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[फ्रान्स|फ्रेंच]] [[रोगप्रतिकारशास्त्र|रोगप्रतिकारशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Jean Dausset |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1980/dausset/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[पांडुरंगशास्त्री आठवले]], [[:वर्ग:मॅगसेसे पुरस्कार विजेते|मॅगसेसे पुरस्कारविजेते]] आणि [[स्वाध्याय परिवार|स्वाध्याय परिवाराचे]] संस्थापक.<ref>{{cite news |title=स्वाध्याय परिवाराचे संस्थापक पांडुरंगशास्त्री आठवले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - डॉ. [[वा.द. वर्तक]], [[:वर्ग:वनस्पतिशास्त्रज्ञ|वनस्पतिशास्त्रज्ञ]] व [[देवराई]] अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=देवराई अभ्यासक डॉ. वा. द. वर्तक |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[जॉन ल कारे]], [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[कादंबरी|कादंबरीकार]] व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=John le Carre |url=https://www.britannica.com/biography/John-le-Carre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[प्राची चिकटे]], [[:वर्ग:मराठी साहित्यिक|मराठी बाल साहित्यिक]].<ref>{{cite news |title=बाल साहित्यिक प्राची चिकटे |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[सनी देओल]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते|हिंदी चित्रपट अभिनेते]] व [[राजकारण|राजकारणी]].<ref>{{cite news |title=Sunny Deol Profile |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५९|१९५९]] - [[प्रिया तेंडुलकर]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|अभिनेत्री]] आणि [[:वर्ग:लेखक|मराठी कथालेखिका]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री प्रिया तेंडुलकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[इव्हँडर हॉलीफील्ड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] व्यावसायिक [[मुष्टीयुद्ध|मुष्टीयुद्धा]].<ref>{{cite web |title=Evander Holyfield |url=https://www.britannica.com/biography/Evander-Holyfield |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९६६|१९६६]] - [[जॉन फॅव्हरो]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[अभिनेता]], [[चित्रपट दिग्दर्शक|दिग्दर्शक]] आणि [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jon Favreau |url=https://www.britannica.com/biography/Jon-Favreau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ११८७|११८७]] - [[पोप अर्बन तिसरा]], [[कॅथोलिक चर्च]]चे १७२ वे [[पोप]].<ref>{{cite web |title=Urban III |url=https://www.britannica.com/biography/Urban-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १२१६|१२१६]] - [[जॉन, इंग्लंडचा राजा|जॉन]], [[इंग्लंड]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=John, King of England |url=https://www.britannica.com/biography/John-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १४०५|१४०५]] - [[इरावान धाते]], [[थायलंड|थाई]] राजा.<ref>{{cite web |title=History of Ayutthaya |url=https://www.britannica.com/place/Ayutthaya-historical-kingdom-Thailand |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७४५|१७४५]] - [[जोनाथन स्विफ्ट]], [[आयर्लंड|आयरिश]] [[साहित्य|साहित्यिक]], व्यंगकार आणि 'गुलिव्हर्स ट्रॅव्हल्स'चे [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Jonathan Swift |url=https://www.britannica.com/biography/Jonathan-Swift |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १७५१|१७५१]] - [[ॲलन रामसे]], [[स्कॉटलंड|स्कॉटिश]] [[कवी]].<ref>{{cite web |title=Allan Ramsay |url=https://www.britannica.com/biography/Allan-Ramsay-Scottish-poet |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८५१|१८५१]] - [[मारिया तेरेसा]], [[फ्रान्स]]ची राजकुमारी.<ref>{{cite web |title=Marie-Therese-Charlotte, duchesse d'Angouleme |url=https://www.britannica.com/biography/Marie-Therese-Charlotte-duchesse-dAngouleme |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १८८९|१८८९]] - [[डॉन लुईस पहिला]], [[पोर्तुगाल]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Louis I of Portugal |url=https://www.britannica.com/biography/Louis-I-king-of-Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[चेझारे लोम्ब्रोसो]], [[इटली|इटालियन]] गुन्हेशास्त्रज्ञ आणि [[वैद्यक|चिकित्सक]].<ref>{{cite web |title=Cesare Lombroso |url=https://www.britannica.com/biography/Cesare-Lombroso |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - [[विश्वनाथ कार]], [[:वर्ग:उडिया लेखक|उडिया लेखक]] व समाजसुधारक. १८९६ मध्ये त्यांनी एक छापखाना काढून [[उत्कल साहित्य]] नावाचे नियतकालिक काढले.<ref>{{cite news |title=उडिया साहित्यिक विश्वनाथ कार |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[लु शुन]], आधुनिक [[चीन|चिनी]] साहित्याचे जनक व [[लेखक]].<ref>{{cite web |title=Lu Xun |url=https://www.britannica.com/biography/Lu-Xun |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[अर्नेस्ट रुदरफोर्ड]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[न्यू झीलंड]]मध्ये जन्मलेले [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] व अणुशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Ernest Rutherford |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1908/rutherford/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४३|१९४३]] - [[कॅमिल क्लॉदेल]], [[फ्रान्स|फ्रेंच]] मूर्तिकार.<ref>{{cite web |title=Camille Claudel |url=https://www.britannica.com/biography/Camille-Claudel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[नारायण दामोदर सावरकर]], भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[स्वातंत्र्यवीर सावरकर|स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे]] धाकटे भाऊ.<ref>{{cite news |title=डॉ. नारायण दामोदर सावरकर |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९५०|१९५०]] - [[एडना सेंट व्हिन्सेंट मिले]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[कवी|कवयित्री]] आणि नाटककार.<ref>{{cite web |title=Edna St. Vincent Millay |url=https://www.britannica.com/biography/Edna-St-Vincent-Millay |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[विश्वनाथ सत्यनारायण]], [[:वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते|ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते]], [[:वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते|पद्मभूषण]] आणि [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[तेलगू]] भाषेतील [[लेखक]] व [[कवी]].<ref>{{cite news |title=तेलुगु साहित्यिक विश्वनाथ सत्यनारायण |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=17 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८६|१९८६]] - [[सामोरा माशेल]], [[मोझांबिक]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Samora Machel |url=https://www.britannica.com/biography/Samora-Machel |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. १९९५|१९९५]] - [[बेबी नाझ]], [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री|हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=अभिनेत्री बेबी नाझ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |work=The Times of India |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[ग्लेन सीबोर्ग]], [[:वर्ग:नोबेल पारितोषिक विजेते|नोबेल पारितोषिक विजेते]] [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[रसायनशास्त्रज्ञ]].<ref>{{cite web |title=Glenn T. Seaborg |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/seaborg/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[मेहली मेहता]], भारतीय वंशाचे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] संगीतकार आणि अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्राचे संचालक.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००३|२००३]] - [[ॲलिझा इझेटबेगोव्हिच]], [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegovic |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref> * [[इ.स. २००६|२००६]] - [[श्रीविद्या]], दाक्षिणात्य भारतीय [[अभिनेत्री]].<ref>{{cite news |title=Sreevidya passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=20 October 2006 |access-date=17 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २०१४|२०१४]] - [[राफाएल ओप्रॉझिक]], [[न्यू झीलंड]]चा [[क्रिकेट]] खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Raphael Opprozic |url=https://www.espncricinfo.com/ |website=ESPNcricinfo |access-date=17 October 2026}}</ref> == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/19}} ---- [[ऑक्टोबर १७]] - [[ऑक्टोबर १८]] - ऑक्टोबर १९ - [[ऑक्टोबर २०]] - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] ki7nxocfuenac4856upg0p8go4s1llf 0 39865 2722952 1245053 2026-10-18T21:23:37Z अभय नातू 206 पहिले वाक्य 2722952 wikitext text/x-wiki '''एम्मेशिर्ला धबधबा''' (किंवा एम्मेसिर्ला जलप्रपात) हा [[भारत|भारतातील]] [[तेलंगणा]] राज्यातील एक प्रसिद्ध निसर्गरम्य आणि हंगामी [[धबधबा]] आहे.<ref>{{cite web |title=Waterfalls in Telangana |url=https://telanganatourism.gov.in/ |website=Telangana Tourism |access-date=18 October 2026}}</ref> हा धबधबा त्याच्या घनदाट [[जंगल|अरण्यातील]] नैसर्गिक सौंदर्यासाठी आणि शांत वातावरणासाठी पर्यटकांमध्ये विशेष ओळखला जातो. == भौगोलिक स्थान आणि वैशिष्ट्ये == हा धबधबा तेलंगणातील नैसर्गिक टेकड्या आणि अरण्याच्या परिसरात स्थित आहे. [[मान्सून|पावसाळ्यात]] आणि पावसाळ्यानंतरच्या काळात (जुलै ते नोव्हेंबर) या धबधब्याला मोठा पाण्याचा प्रवाह असतो.<ref>{{cite news |title=Telangana Tourism Waterfalls Guide |url=https://telanganatoday.com/ |work=Telangana Today |access-date=18 October 2026}}</ref> धबधब्याभोवती असलेली हिरवीगार वनस्पती, खडकाळ रचना आणि नैसर्गिक शांतता यामुळे निसर्गप्रेमी आणि पदभ्रमणकर्त्यांसाठी (ट्रेकर्स) हे एक प्रमुख आकर्षण मानले जाते. == पर्यटन == पावसाळ्याच्या दिवसांत येथे मोठ्या संख्येने पर्यटक भेट देतात. मुख्य रस्त्यापासून धबधब्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी पर्यटकांना छोट्या निसर्गरम्य पायवाटेने पदभ्रमण करावे लागते. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == हेसुद्धा पहा == * [[:वर्ग:तेलंगणामधील धबधबे|तेलंगणामधील धबधबे]] * [[कुंतला धबधबा]] * [[भोगथा धबधबा]] {{तेलंगणामधील धबधबे}} [[वर्ग:तेलंगणामधील धबधबे]] [[वर्ग:तेलंगणामधील पर्यटन स्थळे]] npzuj5159p6e6xm9savjp3zpscvfdus 2722979 2722952 2026-10-19T01:18:05Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2722979 wikitext text/x-wiki '''एम्मेशिर्ला धबधबा''' (किंवा एम्मेसिर्ला जलप्रपात) हा [[भारत|भारतातील]] [[तेलंगणा]] राज्यातील एक प्रसिद्ध निसर्गरम्य आणि हंगामी [[धबधबा]] आहे.<ref>{{cite web |title=Waterfalls in Telangana |url=https://telanganatourism.gov.in/ |website=Telangana Tourism |access-date=18 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190210000616/https://telanganatourism.gov.in/ |archive-date=2019-02-10 |url-status=dead}}</ref> हा धबधबा त्याच्या घनदाट [[जंगल|अरण्यातील]] नैसर्गिक सौंदर्यासाठी आणि शांत वातावरणासाठी पर्यटकांमध्ये विशेष ओळखला जातो. == भौगोलिक स्थान आणि वैशिष्ट्ये == हा धबधबा तेलंगणातील नैसर्गिक टेकड्या आणि अरण्याच्या परिसरात स्थित आहे. [[मान्सून|पावसाळ्यात]] आणि पावसाळ्यानंतरच्या काळात (जुलै ते नोव्हेंबर) या धबधब्याला मोठा पाण्याचा प्रवाह असतो.<ref>{{cite news |title=Telangana Tourism Waterfalls Guide |url=https://telanganatoday.com/ |work=Telangana Today |access-date=18 October 2026}}</ref> धबधब्याभोवती असलेली हिरवीगार वनस्पती, खडकाळ रचना आणि नैसर्गिक शांतता यामुळे निसर्गप्रेमी आणि पदभ्रमणकर्त्यांसाठी (ट्रेकर्स) हे एक प्रमुख आकर्षण मानले जाते. == पर्यटन == पावसाळ्याच्या दिवसांत येथे मोठ्या संख्येने पर्यटक भेट देतात. मुख्य रस्त्यापासून धबधब्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी पर्यटकांना छोट्या निसर्गरम्य पायवाटेने पदभ्रमण करावे लागते. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == हेसुद्धा पहा == * [[:वर्ग:तेलंगणामधील धबधबे|तेलंगणामधील धबधबे]] * [[कुंतला धबधबा]] * [[भोगथा धबधबा]] {{तेलंगणामधील धबधबे}} [[वर्ग:तेलंगणामधील धबधबे]] [[वर्ग:तेलंगणामधील पर्यटन स्थळे]] kaywr5qm8zon13ib3goq06w0logzbbc 0 53424 2723009 2616050 2026-10-19T04:34:50Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723009 wikitext text/x-wiki '''राजे धर्मरावबाबा आत्राम''' हे गडचिरोली जिल्ह्यातील अहेरी विधानसभा क्षेत्राचे विद्यमान आमदार आहेत. माजी कॅबिनेट मंत्री आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gadchiroli.gov.in/mr/%e0%a4%b2%e0%a5%8b%e0%a4%95%e0%a4%aa%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%a4%e0%a4%bf%e0%a4%a8%e0%a4%bf%e0%a4%a7%e0%a5%80/|title=लोकप्रतिनिधी {{!}} जिल्हा गडचिरोली, महाराष्ट्र शासन {{!}} भारत|language=mr|access-date=2022-12-20}}</ref>{{विस्तार}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी|अत्राम, धर्मराव]] [[वर्ग:रिकामी पाने]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]] [[वर्ग:अहेरीचे आमदार]] [[वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] ixujfq47eim65q2iogx6zlgoafqzjql 2723012 2723009 2026-10-19T04:36:15Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723012 wikitext text/x-wiki '''राजे धर्मरावबाबा आत्राम''' हे गडचिरोली जिल्ह्यातील [[अहेरी विधानसभा मतदारसंघ|अहेरी क्षेत्राचे]] विद्यमान आमदार आहेत. माजी कॅबिनेट मंत्री आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gadchiroli.gov.in/mr/%e0%a4%b2%e0%a5%8b%e0%a4%95%e0%a4%aa%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%a4%e0%a4%bf%e0%a4%a8%e0%a4%bf%e0%a4%a7%e0%a5%80/|title=लोकप्रतिनिधी {{!}} जिल्हा गडचिरोली, महाराष्ट्र शासन {{!}} भारत|language=mr|access-date=2022-12-20}}</ref>{{विस्तार}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी|अत्राम, धर्मराव]] [[वर्ग:रिकामी पाने]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]] [[वर्ग:अहेरीचे आमदार]] [[वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] gt296gjnpittfbfmx3n5tfwcnmsi24d 2723013 2723012 2026-10-19T04:37:23Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723013 wikitext text/x-wiki '''राजे धर्मरावबाबा आत्राम''' हे गडचिरोली जिल्ह्यातील [[अहेरी विधानसभा मतदारसंघ|अहेरी क्षेत्राचे]] विद्यमान आमदार आहेत. ते [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|राष्ट्रवादीचे]] सदस्य असून माजी कॅबिनेट मंत्री आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gadchiroli.gov.in/mr/%e0%a4%b2%e0%a5%8b%e0%a4%95%e0%a4%aa%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%a4%e0%a4%bf%e0%a4%a8%e0%a4%bf%e0%a4%a7%e0%a5%80/|title=लोकप्रतिनिधी {{!}} जिल्हा गडचिरोली, महाराष्ट्र शासन {{!}} भारत|language=mr|access-date=2022-12-20}}</ref>{{विस्तार}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी|अत्राम, धर्मराव]] [[वर्ग:रिकामी पाने]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]] [[वर्ग:अहेरीचे आमदार]] [[वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] kxgllhdsgj8pw56cs12euz7ct1yzqz8 2723014 2723013 2026-10-19T04:38:39Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723014 wikitext text/x-wiki '''राजे धर्मराव भगवानराव आत्राम''' हे गडचिरोली जिल्ह्यातील [[अहेरी विधानसभा मतदारसंघ|अहेरी क्षेत्राचे]] विद्यमान आमदार आहेत. ते [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|राष्ट्रवादीचे]] सदस्य असून माजी कॅबिनेट मंत्री आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gadchiroli.gov.in/mr/%e0%a4%b2%e0%a5%8b%e0%a4%95%e0%a4%aa%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%a4%e0%a4%bf%e0%a4%a8%e0%a4%bf%e0%a4%a7%e0%a5%80/|title=लोकप्रतिनिधी {{!}} जिल्हा गडचिरोली, महाराष्ट्र शासन {{!}} भारत|language=mr|access-date=2022-12-20}}</ref>{{विस्तार}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी|अत्राम, धर्मराव]] [[वर्ग:रिकामी पाने]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]] [[वर्ग:अहेरीचे आमदार]] [[वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] aeef2gso9mjsfn12b9bdwba9x3o8nz4 2723015 2723014 2026-10-19T04:39:09Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723015 wikitext text/x-wiki '''धर्मराव भगवानराव आत्राम''' हे गडचिरोली जिल्ह्यातील [[अहेरी विधानसभा मतदारसंघ|अहेरी क्षेत्राचे]] विद्यमान आमदार आहेत. ते [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|राष्ट्रवादीचे]] सदस्य असून माजी कॅबिनेट मंत्री आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gadchiroli.gov.in/mr/%e0%a4%b2%e0%a5%8b%e0%a4%95%e0%a4%aa%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%a4%e0%a4%bf%e0%a4%a8%e0%a4%bf%e0%a4%a7%e0%a5%80/|title=लोकप्रतिनिधी {{!}} जिल्हा गडचिरोली, महाराष्ट्र शासन {{!}} भारत|language=mr|access-date=2022-12-20}}</ref>{{विस्तार}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी|अत्राम, धर्मराव]] [[वर्ग:रिकामी पाने]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]] [[वर्ग:अहेरीचे आमदार]] [[वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] oxw35v9hrrz9swikpmfhzqbmoopvt3n 0 68350 2723005 2649255 2026-10-19T04:31:47Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723005 wikitext text/x-wiki '''अहेरी विधानसभा मतदारसंघ - ६९''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार अहेरी मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. अहेरी, २. मुलचेरा, ३. एटापल्ली, ४. भामरागड आणि ५. सिरोंचा या तालुक्यांचा समावेश होतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref> अहेरी हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे]] [[धर्मरावबाबा अत्राम|धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम]] हे अहेरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== अहेरी विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : # [[अहेरी तालुका]] # [[मुलचेरा तालुका]] # [[एटापल्ली तालुका]] # [[भामरागड तालुका]] # [[सिरोंचा तालुका]] == अहेरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''२००९ पूर्वी: [[सिरोंचा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[दिपक मल्लाजी आत्राम]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | [[अम्ब्रीशराव आत्राम]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] | [[धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम]] | style="background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}" | | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | colspan="3" |निकाल २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी |} == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:अहेरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार=धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम |मते=६०,०१३ |टक्केवारी=३६.०७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=अंबरिशराव आत्राम |मते=४४,५५५ |टक्केवारी=२६.७८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=दिपकदादा आत्राम |मते=४३,०२२ |टक्केवारी=२५.८६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=नोटा |उमेदवार= नोटा |मते=५,७६५ |टक्केवारी=३.४७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= मधुकर सेडमेक |मते=३,६२३ |टक्केवारी=२.१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१५,४५८ |टक्केवारी=९.२९% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,६६,३५८ |टक्केवारी=७०.३५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार= २,३६,४७८ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:अहेरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= अंबरिशराव आत्राम |मते= ५६,४१८ |टक्केवारी= ३७.३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= धर्मरावबाबा आत्राम |मते= ३६,५६० |टक्केवारी= २४.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिपकदादा आत्राम |मते= ३३,५५५ |टक्केवारी= २२.१९% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= नोटा |उमेदवार= नोटा |मते= ७,३४९ |टक्केवारी= ४.८६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= मुक्तेश्वर लचमा गावडे |मते= ४,२५३ |टक्केवारी= २.८१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= रघुनाथ गजानन तलांडे |मते= ३,७२३ |टक्केवारी= २.४७% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१९,८५८ |टक्केवारी=१३.१३% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,५१,२४६ |टक्केवारी=७०.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,१५,३६० |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:अहेरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिपक मल्लाजी आत्राम |मते= ६१,८९४ |टक्केवारी= ४८.६३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम |मते= ३६,६९७ |टक्केवारी= २८.८३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= संतोष गट्टू मडावी |मते= ८,०३६ |टक्केवारी= ६.३१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= बाजीराव मितुजी कुमरे |मते= ७,५८३ |टक्केवारी= ५.९६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= संतोष मल्लाजी आत्राम |मते= ३,८८४ |टक्केवारी= ३.०५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= बापू बोंडा तलांडी |मते= ३,२९५ |टक्केवारी= २.५९% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= गावडे वेंकटी पेंटा |मते= ३,०४७ |टक्केवारी= २.३९% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पार्टी |उमेदवार= प्रमोद रामा आत्राम |मते= २,८३६ |टक्केवारी= २.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=२५,१९७ |टक्केवारी=१९.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,२७,२७२ |टक्केवारी=६६.५८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=१,९१,१४९ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|19|29|46|N|79|56|25|E|region:IN|display=title}} s8c4m129i5i0n9zjd3ykauqymgxnfh7 2723006 2723005 2026-10-19T04:32:51Z ~2026-52310-38 187943 /* अहेरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2723006 wikitext text/x-wiki '''अहेरी विधानसभा मतदारसंघ - ६९''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार अहेरी मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. अहेरी, २. मुलचेरा, ३. एटापल्ली, ४. भामरागड आणि ५. सिरोंचा या तालुक्यांचा समावेश होतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref> अहेरी हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे]] [[धर्मरावबाबा अत्राम|धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम]] हे अहेरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== अहेरी विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : # [[अहेरी तालुका]] # [[मुलचेरा तालुका]] # [[एटापल्ली तालुका]] # [[भामरागड तालुका]] # [[सिरोंचा तालुका]] == अहेरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''२००९ पूर्वी: [[सिरोंचा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[दिपक मल्लाजी आत्राम]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | [[अम्ब्रीशराव आत्राम]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] | [[धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम]] | style="background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}" | | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | [[धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम]] | style="background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}" | | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:अहेरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार=धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम |मते=६०,०१३ |टक्केवारी=३६.०७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=अंबरिशराव आत्राम |मते=४४,५५५ |टक्केवारी=२६.७८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=दिपकदादा आत्राम |मते=४३,०२२ |टक्केवारी=२५.८६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=नोटा |उमेदवार= नोटा |मते=५,७६५ |टक्केवारी=३.४७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= मधुकर सेडमेक |मते=३,६२३ |टक्केवारी=२.१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१५,४५८ |टक्केवारी=९.२९% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,६६,३५८ |टक्केवारी=७०.३५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार= २,३६,४७८ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:अहेरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= अंबरिशराव आत्राम |मते= ५६,४१८ |टक्केवारी= ३७.३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= धर्मरावबाबा आत्राम |मते= ३६,५६० |टक्केवारी= २४.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिपकदादा आत्राम |मते= ३३,५५५ |टक्केवारी= २२.१९% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= नोटा |उमेदवार= नोटा |मते= ७,३४९ |टक्केवारी= ४.८६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= मुक्तेश्वर लचमा गावडे |मते= ४,२५३ |टक्केवारी= २.८१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= रघुनाथ गजानन तलांडे |मते= ३,७२३ |टक्केवारी= २.४७% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१९,८५८ |टक्केवारी=१३.१३% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,५१,२४६ |टक्केवारी=७०.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,१५,३६० |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:अहेरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिपक मल्लाजी आत्राम |मते= ६१,८९४ |टक्केवारी= ४८.६३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम |मते= ३६,६९७ |टक्केवारी= २८.८३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= संतोष गट्टू मडावी |मते= ८,०३६ |टक्केवारी= ६.३१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= बाजीराव मितुजी कुमरे |मते= ७,५८३ |टक्केवारी= ५.९६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= संतोष मल्लाजी आत्राम |मते= ३,८८४ |टक्केवारी= ३.०५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= बापू बोंडा तलांडी |मते= ३,२९५ |टक्केवारी= २.५९% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= गावडे वेंकटी पेंटा |मते= ३,०४७ |टक्केवारी= २.३९% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पार्टी |उमेदवार= प्रमोद रामा आत्राम |मते= २,८३६ |टक्केवारी= २.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=२५,१९७ |टक्केवारी=१९.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,२७,२७२ |टक्केवारी=६६.५८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=१,९१,१४९ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|19|29|46|N|79|56|25|E|region:IN|display=title}} gnwjk2pn0geh4ozfmqv4b3p772mxqj5 2723007 2723006 2026-10-19T04:33:19Z ~2026-52310-38 187943 /* अहेरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2723007 wikitext text/x-wiki '''अहेरी विधानसभा मतदारसंघ - ६९''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार अहेरी मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. अहेरी, २. मुलचेरा, ३. एटापल्ली, ४. भामरागड आणि ५. सिरोंचा या तालुक्यांचा समावेश होतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref> अहेरी हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे]] [[धर्मरावबाबा अत्राम|धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम]] हे अहेरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== अहेरी विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : # [[अहेरी तालुका]] # [[मुलचेरा तालुका]] # [[एटापल्ली तालुका]] # [[भामरागड तालुका]] # [[सिरोंचा तालुका]] == अहेरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''२००९ पूर्वी: [[सिरोंचा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[डॉ.दिपक मल्लाजी आत्राम]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | [[अम्ब्रीशराव आत्राम]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] | [[धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम]] | style="background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}" | | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | [[धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम]] | style="background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}" | | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:अहेरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार=धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम |मते=६०,०१३ |टक्केवारी=३६.०७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=अंबरिशराव आत्राम |मते=४४,५५५ |टक्केवारी=२६.७८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=दिपकदादा आत्राम |मते=४३,०२२ |टक्केवारी=२५.८६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=नोटा |उमेदवार= नोटा |मते=५,७६५ |टक्केवारी=३.४७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= मधुकर सेडमेक |मते=३,६२३ |टक्केवारी=२.१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१५,४५८ |टक्केवारी=९.२९% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,६६,३५८ |टक्केवारी=७०.३५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार= २,३६,४७८ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:अहेरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= अंबरिशराव आत्राम |मते= ५६,४१८ |टक्केवारी= ३७.३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= धर्मरावबाबा आत्राम |मते= ३६,५६० |टक्केवारी= २४.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिपकदादा आत्राम |मते= ३३,५५५ |टक्केवारी= २२.१९% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= नोटा |उमेदवार= नोटा |मते= ७,३४९ |टक्केवारी= ४.८६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= मुक्तेश्वर लचमा गावडे |मते= ४,२५३ |टक्केवारी= २.८१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= रघुनाथ गजानन तलांडे |मते= ३,७२३ |टक्केवारी= २.४७% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१९,८५८ |टक्केवारी=१३.१३% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,५१,२४६ |टक्केवारी=७०.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,१५,३६० |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:अहेरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिपक मल्लाजी आत्राम |मते= ६१,८९४ |टक्केवारी= ४८.६३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम |मते= ३६,६९७ |टक्केवारी= २८.८३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= संतोष गट्टू मडावी |मते= ८,०३६ |टक्केवारी= ६.३१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= बाजीराव मितुजी कुमरे |मते= ७,५८३ |टक्केवारी= ५.९६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= संतोष मल्लाजी आत्राम |मते= ३,८८४ |टक्केवारी= ३.०५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= बापू बोंडा तलांडी |मते= ३,२९५ |टक्केवारी= २.५९% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= गावडे वेंकटी पेंटा |मते= ३,०४७ |टक्केवारी= २.३९% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पार्टी |उमेदवार= प्रमोद रामा आत्राम |मते= २,८३६ |टक्केवारी= २.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=२५,१९७ |टक्केवारी=१९.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,२७,२७२ |टक्केवारी=६६.५८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=१,९१,१४९ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|19|29|46|N|79|56|25|E|region:IN|display=title}} qu169sp4w3lq94csfyzmb3rrfyg9jcw 2723008 2723007 2026-10-19T04:34:10Z ~2026-52310-38 187943 /* अहेरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2723008 wikitext text/x-wiki '''अहेरी विधानसभा मतदारसंघ - ६९''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार अहेरी मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. अहेरी, २. मुलचेरा, ३. एटापल्ली, ४. भामरागड आणि ५. सिरोंचा या तालुक्यांचा समावेश होतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref> अहेरी हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे]] [[धर्मरावबाबा अत्राम|धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम]] हे अहेरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== अहेरी विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : # [[अहेरी तालुका]] # [[मुलचेरा तालुका]] # [[एटापल्ली तालुका]] # [[भामरागड तालुका]] # [[सिरोंचा तालुका]] == अहेरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''२००९ पूर्वी: [[सिरोंचा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[डॉ.दिपक मल्लाजी आत्राम]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | राजे अम्ब्रीशराव आत्राम | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] | [[धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम]] | style="background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}" | | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | [[धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम]] | style="background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}" | | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:अहेरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार=धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम |मते=६०,०१३ |टक्केवारी=३६.०७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=अंबरिशराव आत्राम |मते=४४,५५५ |टक्केवारी=२६.७८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=दिपकदादा आत्राम |मते=४३,०२२ |टक्केवारी=२५.८६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=नोटा |उमेदवार= नोटा |मते=५,७६५ |टक्केवारी=३.४७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= मधुकर सेडमेक |मते=३,६२३ |टक्केवारी=२.१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१५,४५८ |टक्केवारी=९.२९% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,६६,३५८ |टक्केवारी=७०.३५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार= २,३६,४७८ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:अहेरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= अंबरिशराव आत्राम |मते= ५६,४१८ |टक्केवारी= ३७.३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= धर्मरावबाबा आत्राम |मते= ३६,५६० |टक्केवारी= २४.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिपकदादा आत्राम |मते= ३३,५५५ |टक्केवारी= २२.१९% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= नोटा |उमेदवार= नोटा |मते= ७,३४९ |टक्केवारी= ४.८६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= मुक्तेश्वर लचमा गावडे |मते= ४,२५३ |टक्केवारी= २.८१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= रघुनाथ गजानन तलांडे |मते= ३,७२३ |टक्केवारी= २.४७% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१९,८५८ |टक्केवारी=१३.१३% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,५१,२४६ |टक्केवारी=७०.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,१५,३६० |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:अहेरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिपक मल्लाजी आत्राम |मते= ६१,८९४ |टक्केवारी= ४८.६३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= धर्मरावबाबा भगवंतराव आत्राम |मते= ३६,६९७ |टक्केवारी= २८.८३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= संतोष गट्टू मडावी |मते= ८,०३६ |टक्केवारी= ६.३१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= बाजीराव मितुजी कुमरे |मते= ७,५८३ |टक्केवारी= ५.९६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= संतोष मल्लाजी आत्राम |मते= ३,८८४ |टक्केवारी= ३.०५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= बापू बोंडा तलांडी |मते= ३,२९५ |टक्केवारी= २.५९% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= गावडे वेंकटी पेंटा |मते= ३,०४७ |टक्केवारी= २.३९% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पार्टी |उमेदवार= प्रमोद रामा आत्राम |मते= २,८३६ |टक्केवारी= २.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=२५,१९७ |टक्केवारी=१९.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,२७,२७२ |टक्केवारी=६६.५८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=१,९१,१४९ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|19|29|46|N|79|56|25|E|region:IN|display=title}} 4ska2mi5tcwte91g6f0k02rxj9dc5ld 0 68351 2723026 2539482 2026-10-19T04:50:15Z ~2026-52310-38 187943 /* आरमोरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2723026 wikitext text/x-wiki '''आरमोरी विधानसभा मतदारसंघ - ६७''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार आरमोरी मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. देसाईगंज (वडसा), २. आरमोरी, ३. कुरखेडा, ४. कोर्ची ही तालुके आणि ५. धानोरा तालुक्यातील मुरुमगांव हे महसूल मंडळ यांचा समावेश होतो. आरमोरी हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] [[कृष्णा दामाजी गजबे]] हे आरमोरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== आरमोरी विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * आरमोरी तालुका * देसाईगंज तालुका * कुरखेडा तालुका * कोर्ची तालुका * धानोरा तालुका : मुरुमगांव महसूल मंडळ == आरमोरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''१९५७ पूर्वी: [[पुरादा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | align="center" colspan="4" |''[[बॉम्बे राज्य]] (१९५६-१९६०)'' |- | [[बॉम्बे विधानसभा निवडणूक १९५७|१९५७]] | [[कृष्णैय्या व्यैंकय्या तडुरवार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | align="center" colspan="4" |''[[महाराष्ट्र राज्य]] (१९६० पासून)'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६२|१९६२]] | [[जगन्नाथ टेमसाजी म्हशाखेत्री]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | [[दिनाजी विठोबा नन्नावरे]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[बाबुराव नारायण मडावी]] | bgcolor=turquoise| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रिक्वझिश्निस्ट)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[दिनाजी विठोबा नन्नावरे]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |- | १९७९ ^ | rowspan="2" |[[बाबुराव नारायण मडावी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | विकी सुखदेवबाबु पुंडलिक | style="background-color: {{भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)/meta/color}}" | | [[भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | [[हरिराम आत्माराम वरखडे]] | rowspan="3" style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | | rowspan="3" |[[शिवसेना]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] | rowspan="2" |[[रामकृष्ण हरि मडावी]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] | rowspan="2" |[[आनंदराव गंगाराम गेडाम]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | rowspan="2" |[[कृष्णा दामाजी गजबे]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | colspan="3" |निकाल २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी |} * ^ - पोट-निवडणूक == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=[[कृष्णा गजबे|कृष्णा दामाजी गजबे]] |मते=७५,०७७ |टक्केवारी=४१.४२% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=[[आनंदराव गंगाराम गेडाम]] |मते=५३,४१० |टक्केवारी=२९.४६% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=सुरेंद्रसिंग चंडेल |मते=२५,०२७ |टक्केवारी=१३.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=वंचित बहुजन आघाडी |उमेदवार=रमेश कोरचा |मते=७,५६५ |टक्केवारी=४.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=नोटा |उमेदवार=नोटा |मते=३,६५० |टक्केवारी=२.०१% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=२१,६६७ |टक्केवारी=११.९६% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,८१,२७१ |टक्केवारी=७१.५५% |बदल={{घट}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,५३,३४९ |संदर्भ= |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=कृष्णा दामाजी गजबे |मते=६०,४१३ |टक्केवारी=३४.९५% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=आनंदराव गंगाराम गेडाम |मते=४७,६८० |टक्केवारी=२७.५८% |बदल={{घट}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार=कोमल रवी बारसागडे (ताडाम) |मते=१५,६९७ |टक्केवारी=१०.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=शिवसेना |उमेदवार=माडवी रामकृष्ण हरिजी |मते=१४,२२४ |टक्केवारी=८.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=सुरेंद्रसिंग चंडेल |मते=९,४९० |टक्केवारी=५.४९% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१२,७३३ |टक्केवारी=७.३७% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,७२,८५८ |टक्केवारी=७२.३४% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,३८,९३७ |संदर्भ= |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात|title=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= आनंदराव गंगाराम गेडाम |मते= ४१,२५७ |टक्केवारी= २८.४३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= सुरेंद्रसिंग बजरंगसिंग चंदेल |मते= ३५,७०२ |टक्केवारी= २४.६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= शिवसेना |उमेदवार= श्रवण सीताराम रांधये |मते= १६,९३३ |टक्केवारी= ११.६७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= दौलत दामाची धुर्वे |मते= १४,२३९ |टक्केवारी= ९.८१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= हरीराम आत्माराम वारखडे |मते= ११,९०५ |टक्केवारी= ८.२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= रामकृष्ण हरीजी माडवी |मते= ११,८२८ |टक्केवारी= ८.१५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष |उमेदवार= अविनाश गोविंदा नरनवरे |मते= ५,२२८ |टक्केवारी= ३.६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= मधुकर सोमाजी जांभुळे |मते= १,९४० |टक्केवारी= १.३४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= रोहिदास देवजी कुमरे |मते= १,४८१ |टक्केवारी= १.०२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= लोक भारती पक्ष |उमेदवार= सुखदेवबाबू पुंडलिक उइके |मते= १,४६४ |टक्केवारी= १.०१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= स्वतंत्र भारत पक्ष |उमेदवार= राजेंद्रसिह शामसुंदरमिह |मते= १,२७४ |टक्केवारी= ०.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना |उमेदवार= वासुदेव सखाराम वारखेडे |मते= १,१६८ |टक्केवारी= ०.८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पार्टी |उमेदवार= तुळशीराम लखुराम माडवी |मते= ७१३ |टक्केवारी= ०.४९% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते= ५,५५५|टक्केवारी= ३.८३% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,४५,१३२ |टक्केवारी= ७०.५४% |बदल= }} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,०५,७३१ |संदर्भ= |बदल= }} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|20|28|08|N|79|59|29|E|region:IN|display=title}} 761qnjgyavxksexaqpbr2y4espmur4e 2723027 2723026 2026-10-19T04:51:17Z ~2026-52310-38 187943 /* आरमोरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2723027 wikitext text/x-wiki '''आरमोरी विधानसभा मतदारसंघ - ६७''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार आरमोरी मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. देसाईगंज (वडसा), २. आरमोरी, ३. कुरखेडा, ४. कोर्ची ही तालुके आणि ५. धानोरा तालुक्यातील मुरुमगांव हे महसूल मंडळ यांचा समावेश होतो. आरमोरी हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] [[कृष्णा दामाजी गजबे]] हे आरमोरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== आरमोरी विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * आरमोरी तालुका * देसाईगंज तालुका * कुरखेडा तालुका * कोर्ची तालुका * धानोरा तालुका : मुरुमगांव महसूल मंडळ == आरमोरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''१९५७ पूर्वी: [[पुरादा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | align="center" colspan="4" |''[[बॉम्बे राज्य]] (१९५६-१९६०)'' |- | [[बॉम्बे विधानसभा निवडणूक १९५७|१९५७]] | [[कृष्णैय्या व्यैंकय्या तडुरवार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | align="center" colspan="4" |''[[महाराष्ट्र राज्य]] (१९६० पासून)'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६२|१९६२]] | जगन्नाथ टेमसाजी म्हशाखेत्री | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | [[दिनाजी विठोबा नन्नावरे]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[बाबुराव नारायण मडावी]] | bgcolor=turquoise| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रिक्वझिश्निस्ट)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[दिनाजी विठोबा नन्नावरे]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |- | १९७९ ^ | rowspan="2" |[[बाबुराव नारायण मडावी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | विकी सुखदेवबाबु पुंडलिक | style="background-color: {{भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)/meta/color}}" | | [[भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | [[हरिराम आत्माराम वरखडे]] | rowspan="3" style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | | rowspan="3" |[[शिवसेना]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] | rowspan="2" |[[रामकृष्ण हरि मडावी]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] | rowspan="2" |[[आनंदराव गंगाराम गेडाम]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | rowspan="2" |[[कृष्णा दामाजी गजबे]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | colspan="3" |निकाल २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी |} * ^ - पोट-निवडणूक == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=[[कृष्णा गजबे|कृष्णा दामाजी गजबे]] |मते=७५,०७७ |टक्केवारी=४१.४२% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=[[आनंदराव गंगाराम गेडाम]] |मते=५३,४१० |टक्केवारी=२९.४६% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=सुरेंद्रसिंग चंडेल |मते=२५,०२७ |टक्केवारी=१३.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=वंचित बहुजन आघाडी |उमेदवार=रमेश कोरचा |मते=७,५६५ |टक्केवारी=४.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=नोटा |उमेदवार=नोटा |मते=३,६५० |टक्केवारी=२.०१% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=२१,६६७ |टक्केवारी=११.९६% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,८१,२७१ |टक्केवारी=७१.५५% |बदल={{घट}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,५३,३४९ |संदर्भ= |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=कृष्णा दामाजी गजबे |मते=६०,४१३ |टक्केवारी=३४.९५% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=आनंदराव गंगाराम गेडाम |मते=४७,६८० |टक्केवारी=२७.५८% |बदल={{घट}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार=कोमल रवी बारसागडे (ताडाम) |मते=१५,६९७ |टक्केवारी=१०.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=शिवसेना |उमेदवार=माडवी रामकृष्ण हरिजी |मते=१४,२२४ |टक्केवारी=८.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=सुरेंद्रसिंग चंडेल |मते=९,४९० |टक्केवारी=५.४९% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१२,७३३ |टक्केवारी=७.३७% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,७२,८५८ |टक्केवारी=७२.३४% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,३८,९३७ |संदर्भ= |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात|title=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= आनंदराव गंगाराम गेडाम |मते= ४१,२५७ |टक्केवारी= २८.४३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= सुरेंद्रसिंग बजरंगसिंग चंदेल |मते= ३५,७०२ |टक्केवारी= २४.६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= शिवसेना |उमेदवार= श्रवण सीताराम रांधये |मते= १६,९३३ |टक्केवारी= ११.६७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= दौलत दामाची धुर्वे |मते= १४,२३९ |टक्केवारी= ९.८१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= हरीराम आत्माराम वारखडे |मते= ११,९०५ |टक्केवारी= ८.२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= रामकृष्ण हरीजी माडवी |मते= ११,८२८ |टक्केवारी= ८.१५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष |उमेदवार= अविनाश गोविंदा नरनवरे |मते= ५,२२८ |टक्केवारी= ३.६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= मधुकर सोमाजी जांभुळे |मते= १,९४० |टक्केवारी= १.३४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= रोहिदास देवजी कुमरे |मते= १,४८१ |टक्केवारी= १.०२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= लोक भारती पक्ष |उमेदवार= सुखदेवबाबू पुंडलिक उइके |मते= १,४६४ |टक्केवारी= १.०१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= स्वतंत्र भारत पक्ष |उमेदवार= राजेंद्रसिह शामसुंदरमिह |मते= १,२७४ |टक्केवारी= ०.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना |उमेदवार= वासुदेव सखाराम वारखेडे |मते= १,१६८ |टक्केवारी= ०.८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पार्टी |उमेदवार= तुळशीराम लखुराम माडवी |मते= ७१३ |टक्केवारी= ०.४९% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते= ५,५५५|टक्केवारी= ३.८३% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,४५,१३२ |टक्केवारी= ७०.५४% |बदल= }} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,०५,७३१ |संदर्भ= |बदल= }} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|20|28|08|N|79|59|29|E|region:IN|display=title}} rq68j8dewya9ro6gyyps2uzemoafbrt 2723028 2723027 2026-10-19T04:54:28Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723028 wikitext text/x-wiki '''आरमोरी विधानसभा मतदारसंघ - ६७''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार आरमोरी मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. देसाईगंज (वडसा), २. आरमोरी, ३. कुरखेडा, ४. कोर्ची ही तालुके आणि ५. धानोरा तालुक्यातील मुरुमगांव हे महसूल मंडळ यांचा समावेश होतो. आरमोरी हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] [[]] हे आरमोरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== आरमोरी विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * आरमोरी तालुका * देसाईगंज तालुका * कुरखेडा तालुका * कोर्ची तालुका * धानोरा तालुका : मुरुमगांव महसूल मंडळ == आरमोरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''१९५७ पूर्वी: [[पुरादा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | align="center" colspan="4" |''[[बॉम्बे राज्य]] (१९५६-१९६०)'' |- | [[बॉम्बे विधानसभा निवडणूक १९५७|१९५७]] | [[कृष्णैय्या व्यैंकय्या तडुरवार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | align="center" colspan="4" |''[[महाराष्ट्र राज्य]] (१९६० पासून)'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६२|१९६२]] | जगन्नाथ टेमसाजी म्हशाखेत्री | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | [[दिनाजी विठोबा नन्नावरे]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[बाबुराव नारायण मडावी]] | bgcolor=turquoise| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रिक्वझिश्निस्ट)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[दिनाजी विठोबा नन्नावरे]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |- | १९७९ ^ | rowspan="2" |[[बाबुराव नारायण मडावी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | विकी सुखदेवबाबु पुंडलिक | style="background-color: {{भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)/meta/color}}" | | [[भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | [[हरिराम आत्माराम वरखडे]] | rowspan="3" style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | | rowspan="3" |[[शिवसेना]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] | rowspan="2" |[[रामकृष्ण हरि मडावी]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] | rowspan="2" |[[आनंदराव गंगाराम गेडाम]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | rowspan="2" |[[कृष्णा दामाजी गजबे]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | colspan="3" |निकाल २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी |} * ^ - पोट-निवडणूक == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=[[कृष्णा गजबे|कृष्णा दामाजी गजबे]] |मते=७५,०७७ |टक्केवारी=४१.४२% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=[[आनंदराव गंगाराम गेडाम]] |मते=५३,४१० |टक्केवारी=२९.४६% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=सुरेंद्रसिंग चंडेल |मते=२५,०२७ |टक्केवारी=१३.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=वंचित बहुजन आघाडी |उमेदवार=रमेश कोरचा |मते=७,५६५ |टक्केवारी=४.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=नोटा |उमेदवार=नोटा |मते=३,६५० |टक्केवारी=२.०१% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=२१,६६७ |टक्केवारी=११.९६% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,८१,२७१ |टक्केवारी=७१.५५% |बदल={{घट}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,५३,३४९ |संदर्भ= |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=कृष्णा दामाजी गजबे |मते=६०,४१३ |टक्केवारी=३४.९५% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=आनंदराव गंगाराम गेडाम |मते=४७,६८० |टक्केवारी=२७.५८% |बदल={{घट}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार=कोमल रवी बारसागडे (ताडाम) |मते=१५,६९७ |टक्केवारी=१०.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=शिवसेना |उमेदवार=माडवी रामकृष्ण हरिजी |मते=१४,२२४ |टक्केवारी=८.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=सुरेंद्रसिंग चंडेल |मते=९,४९० |टक्केवारी=५.४९% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१२,७३३ |टक्केवारी=७.३७% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,७२,८५८ |टक्केवारी=७२.३४% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,३८,९३७ |संदर्भ= |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात|title=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= आनंदराव गंगाराम गेडाम |मते= ४१,२५७ |टक्केवारी= २८.४३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= सुरेंद्रसिंग बजरंगसिंग चंदेल |मते= ३५,७०२ |टक्केवारी= २४.६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= शिवसेना |उमेदवार= श्रवण सीताराम रांधये |मते= १६,९३३ |टक्केवारी= ११.६७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= दौलत दामाची धुर्वे |मते= १४,२३९ |टक्केवारी= ९.८१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= हरीराम आत्माराम वारखडे |मते= ११,९०५ |टक्केवारी= ८.२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= रामकृष्ण हरीजी माडवी |मते= ११,८२८ |टक्केवारी= ८.१५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष |उमेदवार= अविनाश गोविंदा नरनवरे |मते= ५,२२८ |टक्केवारी= ३.६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= मधुकर सोमाजी जांभुळे |मते= १,९४० |टक्केवारी= १.३४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= रोहिदास देवजी कुमरे |मते= १,४८१ |टक्केवारी= १.०२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= लोक भारती पक्ष |उमेदवार= सुखदेवबाबू पुंडलिक उइके |मते= १,४६४ |टक्केवारी= १.०१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= स्वतंत्र भारत पक्ष |उमेदवार= राजेंद्रसिह शामसुंदरमिह |मते= १,२७४ |टक्केवारी= ०.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना |उमेदवार= वासुदेव सखाराम वारखेडे |मते= १,१६८ |टक्केवारी= ०.८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पार्टी |उमेदवार= तुळशीराम लखुराम माडवी |मते= ७१३ |टक्केवारी= ०.४९% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते= ५,५५५|टक्केवारी= ३.८३% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,४५,१३२ |टक्केवारी= ७०.५४% |बदल= }} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,०५,७३१ |संदर्भ= |बदल= }} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|20|28|08|N|79|59|29|E|region:IN|display=title}} ag74r2cqibguj64w6ih2iuziiv3787h 2723029 2723028 2026-10-19T04:55:10Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723029 wikitext text/x-wiki '''आरमोरी विधानसभा मतदारसंघ - ६७''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार आरमोरी मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. देसाईगंज (वडसा), २. आरमोरी, ३. कुरखेडा, ४. कोर्ची ही तालुके आणि ५. धानोरा तालुक्यातील मुरुमगांव हे महसूल मंडळ यांचा समावेश होतो. आरमोरी हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] [[रामदास मल्लुजी मसराम]] हे आरमोरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== आरमोरी विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * आरमोरी तालुका * देसाईगंज तालुका * कुरखेडा तालुका * कोर्ची तालुका * धानोरा तालुका : मुरुमगांव महसूल मंडळ == आरमोरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''१९५७ पूर्वी: [[पुरादा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | align="center" colspan="4" |''[[बॉम्बे राज्य]] (१९५६-१९६०)'' |- | [[बॉम्बे विधानसभा निवडणूक १९५७|१९५७]] | [[कृष्णैय्या व्यैंकय्या तडुरवार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | align="center" colspan="4" |''[[महाराष्ट्र राज्य]] (१९६० पासून)'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६२|१९६२]] | जगन्नाथ टेमसाजी म्हशाखेत्री | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | [[दिनाजी विठोबा नन्नावरे]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[बाबुराव नारायण मडावी]] | bgcolor=turquoise| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रिक्वझिश्निस्ट)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[दिनाजी विठोबा नन्नावरे]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |- | १९७९ ^ | rowspan="2" |[[बाबुराव नारायण मडावी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | विकी सुखदेवबाबु पुंडलिक | style="background-color: {{भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)/meta/color}}" | | [[भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | [[हरिराम आत्माराम वरखडे]] | rowspan="3" style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | | rowspan="3" |[[शिवसेना]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] | rowspan="2" |[[रामकृष्ण हरि मडावी]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] | rowspan="2" |[[आनंदराव गंगाराम गेडाम]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | rowspan="2" |[[कृष्णा दामाजी गजबे]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | colspan="3" |निकाल २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी |} * ^ - पोट-निवडणूक == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=[[कृष्णा गजबे|कृष्णा दामाजी गजबे]] |मते=७५,०७७ |टक्केवारी=४१.४२% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=[[आनंदराव गंगाराम गेडाम]] |मते=५३,४१० |टक्केवारी=२९.४६% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=सुरेंद्रसिंग चंडेल |मते=२५,०२७ |टक्केवारी=१३.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=वंचित बहुजन आघाडी |उमेदवार=रमेश कोरचा |मते=७,५६५ |टक्केवारी=४.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=नोटा |उमेदवार=नोटा |मते=३,६५० |टक्केवारी=२.०१% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=२१,६६७ |टक्केवारी=११.९६% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,८१,२७१ |टक्केवारी=७१.५५% |बदल={{घट}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,५३,३४९ |संदर्भ= |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=कृष्णा दामाजी गजबे |मते=६०,४१३ |टक्केवारी=३४.९५% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=आनंदराव गंगाराम गेडाम |मते=४७,६८० |टक्केवारी=२७.५८% |बदल={{घट}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार=कोमल रवी बारसागडे (ताडाम) |मते=१५,६९७ |टक्केवारी=१०.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=शिवसेना |उमेदवार=माडवी रामकृष्ण हरिजी |मते=१४,२२४ |टक्केवारी=८.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=सुरेंद्रसिंग चंडेल |मते=९,४९० |टक्केवारी=५.४९% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१२,७३३ |टक्केवारी=७.३७% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,७२,८५८ |टक्केवारी=७२.३४% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,३८,९३७ |संदर्भ= |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात|title=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= आनंदराव गंगाराम गेडाम |मते= ४१,२५७ |टक्केवारी= २८.४३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= सुरेंद्रसिंग बजरंगसिंग चंदेल |मते= ३५,७०२ |टक्केवारी= २४.६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= शिवसेना |उमेदवार= श्रवण सीताराम रांधये |मते= १६,९३३ |टक्केवारी= ११.६७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= दौलत दामाची धुर्वे |मते= १४,२३९ |टक्केवारी= ९.८१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= हरीराम आत्माराम वारखडे |मते= ११,९०५ |टक्केवारी= ८.२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= रामकृष्ण हरीजी माडवी |मते= ११,८२८ |टक्केवारी= ८.१५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष |उमेदवार= अविनाश गोविंदा नरनवरे |मते= ५,२२८ |टक्केवारी= ३.६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= मधुकर सोमाजी जांभुळे |मते= १,९४० |टक्केवारी= १.३४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= रोहिदास देवजी कुमरे |मते= १,४८१ |टक्केवारी= १.०२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= लोक भारती पक्ष |उमेदवार= सुखदेवबाबू पुंडलिक उइके |मते= १,४६४ |टक्केवारी= १.०१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= स्वतंत्र भारत पक्ष |उमेदवार= राजेंद्रसिह शामसुंदरमिह |मते= १,२७४ |टक्केवारी= ०.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना |उमेदवार= वासुदेव सखाराम वारखेडे |मते= १,१६८ |टक्केवारी= ०.८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पार्टी |उमेदवार= तुळशीराम लखुराम माडवी |मते= ७१३ |टक्केवारी= ०.४९% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते= ५,५५५|टक्केवारी= ३.८३% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,४५,१३२ |टक्केवारी= ७०.५४% |बदल= }} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,०५,७३१ |संदर्भ= |बदल= }} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|20|28|08|N|79|59|29|E|region:IN|display=title}} blnk4r4fibeecrcuvyk32ko9w3c9awz 2723030 2723029 2026-10-19T04:56:08Z ~2026-52310-38 187943 /* आरमोरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2723030 wikitext text/x-wiki '''आरमोरी विधानसभा मतदारसंघ - ६७''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार आरमोरी मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. देसाईगंज (वडसा), २. आरमोरी, ३. कुरखेडा, ४. कोर्ची ही तालुके आणि ५. धानोरा तालुक्यातील मुरुमगांव हे महसूल मंडळ यांचा समावेश होतो. आरमोरी हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] [[रामदास मल्लुजी मसराम]] हे आरमोरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== आरमोरी विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * आरमोरी तालुका * देसाईगंज तालुका * कुरखेडा तालुका * कोर्ची तालुका * धानोरा तालुका : मुरुमगांव महसूल मंडळ == आरमोरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''१९५७ पूर्वी: [[पुरादा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | align="center" colspan="4" |''[[बॉम्बे राज्य]] (१९५६-१९६०)'' |- | [[बॉम्बे विधानसभा निवडणूक १९५७|१९५७]] | [[कृष्णैय्या व्यैंकय्या तडुरवार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | align="center" colspan="4" |''[[महाराष्ट्र राज्य]] (१९६० पासून)'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६२|१९६२]] | जगन्नाथ टेमसाजी म्हशाखेत्री | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | [[दिनाजी विठोबा नन्नावरे]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[बाबुराव नारायण मडावी]] | bgcolor=turquoise| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रिक्वझिश्निस्ट)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[दिनाजी विठोबा नन्नावरे]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |- | १९७९ ^ | rowspan="2" |[[बाबुराव नारायण मडावी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | विकी सुखदेवबाबु पुंडलिक | style="background-color: {{भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)/meta/color}}" | | [[भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | [[हरिराम आत्माराम वरखडे]] | rowspan="3" style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | | rowspan="3" |[[शिवसेना]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] | rowspan="2" |[[रामकृष्ण हरि मडावी]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] | rowspan="2" |[[आनंदराव गंगाराम गेडाम]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | rowspan="2" |[[कृष्णा दामाजी गजबे]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | रामदास मसराय | | कॉंग्रेस |} * ^ - पोट-निवडणूक == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=[[कृष्णा गजबे|कृष्णा दामाजी गजबे]] |मते=७५,०७७ |टक्केवारी=४१.४२% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=[[आनंदराव गंगाराम गेडाम]] |मते=५३,४१० |टक्केवारी=२९.४६% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=सुरेंद्रसिंग चंडेल |मते=२५,०२७ |टक्केवारी=१३.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=वंचित बहुजन आघाडी |उमेदवार=रमेश कोरचा |मते=७,५६५ |टक्केवारी=४.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=नोटा |उमेदवार=नोटा |मते=३,६५० |टक्केवारी=२.०१% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=२१,६६७ |टक्केवारी=११.९६% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,८१,२७१ |टक्केवारी=७१.५५% |बदल={{घट}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,५३,३४९ |संदर्भ= |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=कृष्णा दामाजी गजबे |मते=६०,४१३ |टक्केवारी=३४.९५% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=आनंदराव गंगाराम गेडाम |मते=४७,६८० |टक्केवारी=२७.५८% |बदल={{घट}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार=कोमल रवी बारसागडे (ताडाम) |मते=१५,६९७ |टक्केवारी=१०.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=शिवसेना |उमेदवार=माडवी रामकृष्ण हरिजी |मते=१४,२२४ |टक्केवारी=८.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=सुरेंद्रसिंग चंडेल |मते=९,४९० |टक्केवारी=५.४९% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१२,७३३ |टक्केवारी=७.३७% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,७२,८५८ |टक्केवारी=७२.३४% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,३८,९३७ |संदर्भ= |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात|title=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= आनंदराव गंगाराम गेडाम |मते= ४१,२५७ |टक्केवारी= २८.४३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= सुरेंद्रसिंग बजरंगसिंग चंदेल |मते= ३५,७०२ |टक्केवारी= २४.६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= शिवसेना |उमेदवार= श्रवण सीताराम रांधये |मते= १६,९३३ |टक्केवारी= ११.६७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= दौलत दामाची धुर्वे |मते= १४,२३९ |टक्केवारी= ९.८१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= हरीराम आत्माराम वारखडे |मते= ११,९०५ |टक्केवारी= ८.२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= रामकृष्ण हरीजी माडवी |मते= ११,८२८ |टक्केवारी= ८.१५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष |उमेदवार= अविनाश गोविंदा नरनवरे |मते= ५,२२८ |टक्केवारी= ३.६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= मधुकर सोमाजी जांभुळे |मते= १,९४० |टक्केवारी= १.३४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= रोहिदास देवजी कुमरे |मते= १,४८१ |टक्केवारी= १.०२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= लोक भारती पक्ष |उमेदवार= सुखदेवबाबू पुंडलिक उइके |मते= १,४६४ |टक्केवारी= १.०१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= स्वतंत्र भारत पक्ष |उमेदवार= राजेंद्रसिह शामसुंदरमिह |मते= १,२७४ |टक्केवारी= ०.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना |उमेदवार= वासुदेव सखाराम वारखेडे |मते= १,१६८ |टक्केवारी= ०.८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पार्टी |उमेदवार= तुळशीराम लखुराम माडवी |मते= ७१३ |टक्केवारी= ०.४९% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते= ५,५५५|टक्केवारी= ३.८३% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,४५,१३२ |टक्केवारी= ७०.५४% |बदल= }} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,०५,७३१ |संदर्भ= |बदल= }} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|20|28|08|N|79|59|29|E|region:IN|display=title}} 9p9vfxhtymmkx8akrxrtzzsmgpkwxb9 2723031 2723030 2026-10-19T04:56:10Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#गट १|अधिक माहिती]]) 2723031 wikitext text/x-wiki '''आरमोरी विधानसभा मतदारसंघ - ६७''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार आरमोरी मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. देसाईगंज (वडसा), २. आरमोरी, ३. कुरखेडा, ४. कोर्ची ही तालुके आणि ५. धानोरा तालुक्यातील मुरुमगांव हे महसूल मंडळ यांचा समावेश होतो. आरमोरी हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] [[रामदास मल्लुजी मसराम]] हे आरमोरी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== आरमोरी विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * आरमोरी तालुका * देसाईगंज तालुका * कुरखेडा तालुका * कोर्ची तालुका * धानोरा तालुका : मुरुमगांव महसूल मंडळ == आरमोरी मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''१९५७ पूर्वी: [[पुरादा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | align="center" colspan="4" |''[[बॉम्बे राज्य]] (१९५६-१९६०)'' |- | [[बॉम्बे विधानसभा निवडणूक १९५७|१९५७]] | [[कृष्णैय्या व्यैंकय्या तडुरवार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | align="center" colspan="4" |''[[महाराष्ट्र राज्य]] (१९६० पासून)'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६२|१९६२]] | जगन्नाथ टेमसाजी म्हशाखेत्री | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | [[दिनाजी विठोबा नन्नावरे]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[बाबुराव नारायण मडावी]] | bgcolor=turquoise| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रिक्वझिश्निस्ट)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[दिनाजी विठोबा नन्नावरे]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |- | १९७९ ^ | rowspan="2" |[[बाबुराव नारायण मडावी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | विकी सुखदेवबाबु पुंडलिक | style="background-color: {{भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)/meta/color}}" | | [[भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | [[हरिराम आत्माराम वरखडे]] | rowspan="3" style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | | rowspan="3" |[[शिवसेना]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] | rowspan="2" |[[रामकृष्ण हरि मडावी]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] | rowspan="2" |[[आनंदराव गंगाराम गेडाम]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | rowspan="2" |[[कृष्णा दामाजी गजबे]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | रामदास मसराय | | काँग्रेस |} * ^ - पोट-निवडणूक == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=[[कृष्णा गजबे|कृष्णा दामाजी गजबे]] |मते=७५,०७७ |टक्केवारी=४१.४२% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=[[आनंदराव गंगाराम गेडाम]] |मते=५३,४१० |टक्केवारी=२९.४६% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=सुरेंद्रसिंग चंडेल |मते=२५,०२७ |टक्केवारी=१३.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=वंचित बहुजन आघाडी |उमेदवार=रमेश कोरचा |मते=७,५६५ |टक्केवारी=४.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=नोटा |उमेदवार=नोटा |मते=३,६५० |टक्केवारी=२.०१% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=२१,६६७ |टक्केवारी=११.९६% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,८१,२७१ |टक्केवारी=७१.५५% |बदल={{घट}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,५३,३४९ |संदर्भ= |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=कृष्णा दामाजी गजबे |मते=६०,४१३ |टक्केवारी=३४.९५% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=आनंदराव गंगाराम गेडाम |मते=४७,६८० |टक्केवारी=२७.५८% |बदल={{घट}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार=कोमल रवी बारसागडे (ताडाम) |मते=१५,६९७ |टक्केवारी=१०.८०% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=शिवसेना |उमेदवार=माडवी रामकृष्ण हरिजी |मते=१४,२२४ |टक्केवारी=८.२३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=अपक्ष |उमेदवार=सुरेंद्रसिंग चंडेल |मते=९,४९० |टक्केवारी=५.४९% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१२,७३३ |टक्केवारी=७.३७% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,७२,८५८ |टक्केवारी=७२.३४% |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,३८,९३७ |संदर्भ= |बदल={{वाढ}}}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात|title=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:आरमोरी}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= आनंदराव गंगाराम गेडाम |मते= ४१,२५७ |टक्केवारी= २८.४३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= सुरेंद्रसिंग बजरंगसिंग चंदेल |मते= ३५,७०२ |टक्केवारी= २४.६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= शिवसेना |उमेदवार= श्रवण सीताराम रांधये |मते= १६,९३३ |टक्केवारी= ११.६७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= दौलत दामाची धुर्वे |मते= १४,२३९ |टक्केवारी= ९.८१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= हरीराम आत्माराम वारखडे |मते= ११,९०५ |टक्केवारी= ८.२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= रामकृष्ण हरीजी माडवी |मते= ११,८२८ |टक्केवारी= ८.१५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष |उमेदवार= अविनाश गोविंदा नरनवरे |मते= ५,२२८ |टक्केवारी= ३.६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= मधुकर सोमाजी जांभुळे |मते= १,९४० |टक्केवारी= १.३४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= रोहिदास देवजी कुमरे |मते= १,४८१ |टक्केवारी= १.०२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= लोक भारती पक्ष |उमेदवार= सुखदेवबाबू पुंडलिक उइके |मते= १,४६४ |टक्केवारी= १.०१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= स्वतंत्र भारत पक्ष |उमेदवार= राजेंद्रसिह शामसुंदरमिह |मते= १,२७४ |टक्केवारी= ०.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना |उमेदवार= वासुदेव सखाराम वारखेडे |मते= १,१६८ |टक्केवारी= ०.८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पार्टी |उमेदवार= तुळशीराम लखुराम माडवी |मते= ७१३ |टक्केवारी= ०.४९% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते= ५,५५५|टक्केवारी= ३.८३% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,४५,१३२ |टक्केवारी= ७०.५४% |बदल= }} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,०५,७३१ |संदर्भ= |बदल= }} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|20|28|08|N|79|59|29|E|region:IN|display=title}} bfmom991d5nebc33szfazfeoxurlw2b 0 68352 2723016 2539489 2026-10-19T04:41:43Z ~2026-52310-38 187943 /* गडचिरोली मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2723016 wikitext text/x-wiki '''गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ - ६८''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार गडचिरोली मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. गडचिरोली, २. चामोर्शी ही तालुके आणि ३. धानोरा तालुक्यातील धानोरा आणि चाटगांव ही महसूल मंडळे यांचा समावेश होतो. गडचिरोली हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] डॉ. [[देवराव मादगुजी होळी]] हे गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * गडचिरोली तालुका * चामोर्शी तालुका * धानोरा तालुका : धानोरा आणि चाटगांव महसूल मंडळ == गडचिरोली मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''१९६७ पूर्वी: [[सिरोंचा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | [[आर.डी. आत्राम]] | rowspan="2" style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[राजे विश्वेश्वरराव धर्मराव आत्राम]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[देवाजी तनु मडावी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] | [[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | [[हिरामण बेंडुजी वरखडे]] | style="background-color: {{जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | rowspan="2" |[[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] | rowspan="2" |[[अशोक महादेव नेते]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[नामदेव दल्लुजी उसेंडी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | rowspan="2" |[[देवराव माडगुजी होळी|डॉ. देवराव होळी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | डॉ. मिलिंद रामजी नरोटे | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | [[भारतीय जनता पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=देवराव मादगुजी होळी |मते=९७,९१३ |टक्केवारी=४९.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=चंदा कोदवते |मते=६२,५७२ |टक्केवारी=३१.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=वंचित बहुजन आघाडी |उमेदवार=गोपाळ मगरे |मते=६,७३५ |टक्केवारी=३.४३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= अक्षमलाल शिदम |मते=३,९९९ |टक्केवारी=२.०४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=शेतकरी कामगार पक्ष |उमेदवार= जयश्री वेलडा |मते=३,८७० |टक्केवारी=१.९७% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=३५,३४१ |टक्केवारी=१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,९६,२९८ |टक्केवारी=६८.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,८६,०५७ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= देवराव मादगुजी होळी |मते= ७०,१८५ |टक्केवारी= ४३.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= भाग्यश्री धर्मरावबाबा आत्राम|मते= १८,२८० |टक्केवारी= ११.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= नोटा |उमेदवार= नोटा|मते= १७,५१० |टक्केवारी= १०.८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= सगुणा पेंटाजी तलांडी |मते= १७,२०८ |टक्केवारी= १०.६१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= शिवसेना |उमेदवार= केसरी ऋषीजी उसेंडी |मते= १४,८९२ |टक्केवारी= ९.१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= विलास शामराव कोडाप |मते= १३,७८० |टक्केवारी= ८.५% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१८,२८० |टक्केवारी=३२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,६२,१९३ |टक्केवारी=५८.५१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,७७,१९३ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= नामदेव दल्लुजी उसेंडी |मते= ६७,५४२ |टक्केवारी= ४३.५६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= [[अशोक महादेवराव नेते]] |मते= ६६,५८२ |टक्केवारी= ४२.९४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= मंगलाबाई सुधाकर बोरकर |मते= १२,४४६ |टक्केवारी= ८.०३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भगवान मधुकर गेडाम |मते= ३,९९० |टक्केवारी= २.५७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिवाकर गुलाब पेंदाम |मते= १,८२१ |टक्केवारी= १.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पक्ष |उमेदवार= चंद्रशेखर विठ्ठल सिडाम |मते= ९९८ |टक्केवारी= ०.६४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= प्रबुद्ध रिपब्लिकन पक्ष |उमेदवार= मोरेश्वर रामचंद्र किन्नाके |मते= ८४९ |टक्केवारी= ०.५५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भाईचंद लिंगू उसेंदी |मते= ८२९ |टक्केवारी= ०.५३% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=९६० |टक्केवारी=०.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,५५,०५७ |टक्केवारी=६५.२६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,३७,६१० |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|20|10|29|N|79|59|44|E|region:IN|display=title}} 1h2f7sm7ljmrit3ts33hz9c6z4p95za 2723018 2723016 2026-10-19T04:43:37Z ~2026-52310-38 187943 /* गडचिरोली मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2723018 wikitext text/x-wiki '''गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ - ६८''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार गडचिरोली मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. गडचिरोली, २. चामोर्शी ही तालुके आणि ३. धानोरा तालुक्यातील धानोरा आणि चाटगांव ही महसूल मंडळे यांचा समावेश होतो. गडचिरोली हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] डॉ. [[देवराव मादगुजी होळी]] हे गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * गडचिरोली तालुका * चामोर्शी तालुका * धानोरा तालुका : धानोरा आणि चाटगांव महसूल मंडळ == गडचिरोली मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''१९६७ पूर्वी: [[सिरोंचा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | [[आर.डी. आत्राम]] | rowspan="2" style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[राजे विश्वेश्वरराव धर्मराव आत्राम]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[देवाजी तनु मडावी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] | [[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | [[हिरामण बेंडुजी वरखडे]] | style="background-color: {{जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | rowspan="2" |[[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] | rowspan="2" |[[अशोक महादेव नेते]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[नामदेव दल्लुजी उसेंडी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | rowspan="2" |[[देवराव माडगुजी होळी|डॉ. देवराव होळी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | डॉ. मिलिंद रामजी नरोटे | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=देवराव मादगुजी होळी |मते=९७,९१३ |टक्केवारी=४९.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=चंदा कोदवते |मते=६२,५७२ |टक्केवारी=३१.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=वंचित बहुजन आघाडी |उमेदवार=गोपाळ मगरे |मते=६,७३५ |टक्केवारी=३.४३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= अक्षमलाल शिदम |मते=३,९९९ |टक्केवारी=२.०४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=शेतकरी कामगार पक्ष |उमेदवार= जयश्री वेलडा |मते=३,८७० |टक्केवारी=१.९७% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=३५,३४१ |टक्केवारी=१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,९६,२९८ |टक्केवारी=६८.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,८६,०५७ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= देवराव मादगुजी होळी |मते= ७०,१८५ |टक्केवारी= ४३.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= भाग्यश्री धर्मरावबाबा आत्राम|मते= १८,२८० |टक्केवारी= ११.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= नोटा |उमेदवार= नोटा|मते= १७,५१० |टक्केवारी= १०.८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= सगुणा पेंटाजी तलांडी |मते= १७,२०८ |टक्केवारी= १०.६१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= शिवसेना |उमेदवार= केसरी ऋषीजी उसेंडी |मते= १४,८९२ |टक्केवारी= ९.१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= विलास शामराव कोडाप |मते= १३,७८० |टक्केवारी= ८.५% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१८,२८० |टक्केवारी=३२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,६२,१९३ |टक्केवारी=५८.५१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,७७,१९३ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= नामदेव दल्लुजी उसेंडी |मते= ६७,५४२ |टक्केवारी= ४३.५६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= [[अशोक महादेवराव नेते]] |मते= ६६,५८२ |टक्केवारी= ४२.९४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= मंगलाबाई सुधाकर बोरकर |मते= १२,४४६ |टक्केवारी= ८.०३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भगवान मधुकर गेडाम |मते= ३,९९० |टक्केवारी= २.५७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिवाकर गुलाब पेंदाम |मते= १,८२१ |टक्केवारी= १.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पक्ष |उमेदवार= चंद्रशेखर विठ्ठल सिडाम |मते= ९९८ |टक्केवारी= ०.६४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= प्रबुद्ध रिपब्लिकन पक्ष |उमेदवार= मोरेश्वर रामचंद्र किन्नाके |मते= ८४९ |टक्केवारी= ०.५५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भाईचंद लिंगू उसेंदी |मते= ८२९ |टक्केवारी= ०.५३% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=९६० |टक्केवारी=०.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,५५,०५७ |टक्केवारी=६५.२६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,३७,६१० |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|20|10|29|N|79|59|44|E|region:IN|display=title}} 2yg8xl3h3tnk8zz7vuask3ccm1wb6o4 2723019 2723018 2026-10-19T04:44:22Z ~2026-52310-38 187943 /* गडचिरोली मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2723019 wikitext text/x-wiki '''गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ - ६८''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार गडचिरोली मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. गडचिरोली, २. चामोर्शी ही तालुके आणि ३. धानोरा तालुक्यातील धानोरा आणि चाटगांव ही महसूल मंडळे यांचा समावेश होतो. गडचिरोली हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] डॉ. [[देवराव मादगुजी होळी]] हे गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * गडचिरोली तालुका * चामोर्शी तालुका * धानोरा तालुका : धानोरा आणि चाटगांव महसूल मंडळ == गडचिरोली मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''१९६७ पूर्वी: [[सिरोंचा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | [[आर.डी. आत्राम]] | rowspan="2" style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[राजे विश्वेश्वरराव धर्मराव आत्राम]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[देवाजी तनु मडावी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] | [[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | [[हिरामण बेंडुजी वरखडे]] | style="background-color: {{जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | rowspan="2" |[[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] | rowspan="2" |[[अशोक महादेव नेते]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[डॉ.नामदेव दल्लुजी उसेंडी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | rowspan="2" |[[देवराव माडगुजी होळी|डॉ. देवराव होळी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | डॉ. मिलिंद रामजी नरोटे | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=देवराव मादगुजी होळी |मते=९७,९१३ |टक्केवारी=४९.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=चंदा कोदवते |मते=६२,५७२ |टक्केवारी=३१.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=वंचित बहुजन आघाडी |उमेदवार=गोपाळ मगरे |मते=६,७३५ |टक्केवारी=३.४३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= अक्षमलाल शिदम |मते=३,९९९ |टक्केवारी=२.०४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=शेतकरी कामगार पक्ष |उमेदवार= जयश्री वेलडा |मते=३,८७० |टक्केवारी=१.९७% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=३५,३४१ |टक्केवारी=१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,९६,२९८ |टक्केवारी=६८.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,८६,०५७ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= देवराव मादगुजी होळी |मते= ७०,१८५ |टक्केवारी= ४३.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= भाग्यश्री धर्मरावबाबा आत्राम|मते= १८,२८० |टक्केवारी= ११.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= नोटा |उमेदवार= नोटा|मते= १७,५१० |टक्केवारी= १०.८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= सगुणा पेंटाजी तलांडी |मते= १७,२०८ |टक्केवारी= १०.६१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= शिवसेना |उमेदवार= केसरी ऋषीजी उसेंडी |मते= १४,८९२ |टक्केवारी= ९.१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= विलास शामराव कोडाप |मते= १३,७८० |टक्केवारी= ८.५% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१८,२८० |टक्केवारी=३२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,६२,१९३ |टक्केवारी=५८.५१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,७७,१९३ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= नामदेव दल्लुजी उसेंडी |मते= ६७,५४२ |टक्केवारी= ४३.५६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= [[अशोक महादेवराव नेते]] |मते= ६६,५८२ |टक्केवारी= ४२.९४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= मंगलाबाई सुधाकर बोरकर |मते= १२,४४६ |टक्केवारी= ८.०३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भगवान मधुकर गेडाम |मते= ३,९९० |टक्केवारी= २.५७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिवाकर गुलाब पेंदाम |मते= १,८२१ |टक्केवारी= १.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पक्ष |उमेदवार= चंद्रशेखर विठ्ठल सिडाम |मते= ९९८ |टक्केवारी= ०.६४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= प्रबुद्ध रिपब्लिकन पक्ष |उमेदवार= मोरेश्वर रामचंद्र किन्नाके |मते= ८४९ |टक्केवारी= ०.५५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भाईचंद लिंगू उसेंदी |मते= ८२९ |टक्केवारी= ०.५३% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=९६० |टक्केवारी=०.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,५५,०५७ |टक्केवारी=६५.२६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,३७,६१० |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|20|10|29|N|79|59|44|E|region:IN|display=title}} cp0zpy4l2ovedm1rqftqgyy2lyuz7w7 2723020 2723019 2026-10-19T04:44:54Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723020 wikitext text/x-wiki '''गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ - ६८''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार गडचिरोली मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. गडचिरोली, २. चामोर्शी ही तालुके आणि ३. धानोरा तालुक्यातील धानोरा आणि चाटगांव ही महसूल मंडळे यांचा समावेश होतो. गडचिरोली हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] डॉ. [[मिलिंद नरोटे]] हे गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * गडचिरोली तालुका * चामोर्शी तालुका * धानोरा तालुका : धानोरा आणि चाटगांव महसूल मंडळ == गडचिरोली मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''१९६७ पूर्वी: [[सिरोंचा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | [[आर.डी. आत्राम]] | rowspan="2" style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[राजे विश्वेश्वरराव धर्मराव आत्राम]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[देवाजी तनु मडावी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] | [[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | [[हिरामण बेंडुजी वरखडे]] | style="background-color: {{जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | rowspan="2" |[[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] | rowspan="2" |[[अशोक महादेव नेते]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[डॉ.नामदेव दल्लुजी उसेंडी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | rowspan="2" |[[देवराव माडगुजी होळी|डॉ. देवराव होळी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | डॉ. मिलिंद रामजी नरोटे | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=देवराव मादगुजी होळी |मते=९७,९१३ |टक्केवारी=४९.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=चंदा कोदवते |मते=६२,५७२ |टक्केवारी=३१.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=वंचित बहुजन आघाडी |उमेदवार=गोपाळ मगरे |मते=६,७३५ |टक्केवारी=३.४३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= अक्षमलाल शिदम |मते=३,९९९ |टक्केवारी=२.०४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=शेतकरी कामगार पक्ष |उमेदवार= जयश्री वेलडा |मते=३,८७० |टक्केवारी=१.९७% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=३५,३४१ |टक्केवारी=१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,९६,२९८ |टक्केवारी=६८.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,८६,०५७ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= देवराव मादगुजी होळी |मते= ७०,१८५ |टक्केवारी= ४३.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= भाग्यश्री धर्मरावबाबा आत्राम|मते= १८,२८० |टक्केवारी= ११.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= नोटा |उमेदवार= नोटा|मते= १७,५१० |टक्केवारी= १०.८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= सगुणा पेंटाजी तलांडी |मते= १७,२०८ |टक्केवारी= १०.६१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= शिवसेना |उमेदवार= केसरी ऋषीजी उसेंडी |मते= १४,८९२ |टक्केवारी= ९.१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= विलास शामराव कोडाप |मते= १३,७८० |टक्केवारी= ८.५% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१८,२८० |टक्केवारी=३२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,६२,१९३ |टक्केवारी=५८.५१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,७७,१९३ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= नामदेव दल्लुजी उसेंडी |मते= ६७,५४२ |टक्केवारी= ४३.५६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= [[अशोक महादेवराव नेते]] |मते= ६६,५८२ |टक्केवारी= ४२.९४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= मंगलाबाई सुधाकर बोरकर |मते= १२,४४६ |टक्केवारी= ८.०३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भगवान मधुकर गेडाम |मते= ३,९९० |टक्केवारी= २.५७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिवाकर गुलाब पेंदाम |मते= १,८२१ |टक्केवारी= १.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पक्ष |उमेदवार= चंद्रशेखर विठ्ठल सिडाम |मते= ९९८ |टक्केवारी= ०.६४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= प्रबुद्ध रिपब्लिकन पक्ष |उमेदवार= मोरेश्वर रामचंद्र किन्नाके |मते= ८४९ |टक्केवारी= ०.५५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भाईचंद लिंगू उसेंदी |मते= ८२९ |टक्केवारी= ०.५३% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=९६० |टक्केवारी=०.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,५५,०५७ |टक्केवारी=६५.२६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,३७,६१० |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|20|10|29|N|79|59|44|E|region:IN|display=title}} c6z1letb0hvydfz3yr5fkok3j57itpt 2723021 2723020 2026-10-19T04:45:29Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723021 wikitext text/x-wiki '''गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ - ६८''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार गडचिरोली मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. गडचिरोली, २. चामोर्शी ही तालुके आणि ३. धानोरा तालुक्यातील धानोरा आणि चाटगांव ही महसूल मंडळे यांचा समावेश होतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref> गडचिरोली हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] डॉ. [[मिलिंद नरोटे]] हे गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * गडचिरोली तालुका * चामोर्शी तालुका * धानोरा तालुका : धानोरा आणि चाटगांव महसूल मंडळ == गडचिरोली मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''१९६७ पूर्वी: [[सिरोंचा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | [[आर.डी. आत्राम]] | rowspan="2" style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[राजे विश्वेश्वरराव धर्मराव आत्राम]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[देवाजी तनु मडावी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] | [[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | [[हिरामण बेंडुजी वरखडे]] | style="background-color: {{जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | rowspan="2" |[[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] | rowspan="2" |[[अशोक महादेव नेते]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[डॉ.नामदेव दल्लुजी उसेंडी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | rowspan="2" |[[देवराव माडगुजी होळी|डॉ. देवराव होळी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | डॉ. मिलिंद रामजी नरोटे | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=देवराव मादगुजी होळी |मते=९७,९१३ |टक्केवारी=४९.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=चंदा कोदवते |मते=६२,५७२ |टक्केवारी=३१.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=वंचित बहुजन आघाडी |उमेदवार=गोपाळ मगरे |मते=६,७३५ |टक्केवारी=३.४३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= अक्षमलाल शिदम |मते=३,९९९ |टक्केवारी=२.०४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=शेतकरी कामगार पक्ष |उमेदवार= जयश्री वेलडा |मते=३,८७० |टक्केवारी=१.९७% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=३५,३४१ |टक्केवारी=१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,९६,२९८ |टक्केवारी=६८.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,८६,०५७ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= देवराव मादगुजी होळी |मते= ७०,१८५ |टक्केवारी= ४३.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= भाग्यश्री धर्मरावबाबा आत्राम|मते= १८,२८० |टक्केवारी= ११.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= नोटा |उमेदवार= नोटा|मते= १७,५१० |टक्केवारी= १०.८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= सगुणा पेंटाजी तलांडी |मते= १७,२०८ |टक्केवारी= १०.६१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= शिवसेना |उमेदवार= केसरी ऋषीजी उसेंडी |मते= १४,८९२ |टक्केवारी= ९.१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= विलास शामराव कोडाप |मते= १३,७८० |टक्केवारी= ८.५% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१८,२८० |टक्केवारी=३२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,६२,१९३ |टक्केवारी=५८.५१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,७७,१९३ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= नामदेव दल्लुजी उसेंडी |मते= ६७,५४२ |टक्केवारी= ४३.५६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= [[अशोक महादेवराव नेते]] |मते= ६६,५८२ |टक्केवारी= ४२.९४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= मंगलाबाई सुधाकर बोरकर |मते= १२,४४६ |टक्केवारी= ८.०३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भगवान मधुकर गेडाम |मते= ३,९९० |टक्केवारी= २.५७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिवाकर गुलाब पेंदाम |मते= १,८२१ |टक्केवारी= १.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पक्ष |उमेदवार= चंद्रशेखर विठ्ठल सिडाम |मते= ९९८ |टक्केवारी= ०.६४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= प्रबुद्ध रिपब्लिकन पक्ष |उमेदवार= मोरेश्वर रामचंद्र किन्नाके |मते= ८४९ |टक्केवारी= ०.५५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भाईचंद लिंगू उसेंदी |मते= ८२९ |टक्केवारी= ०.५३% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=९६० |टक्केवारी=०.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,५५,०५७ |टक्केवारी=६५.२६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,३७,६१० |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|20|10|29|N|79|59|44|E|region:IN|display=title}} efzq4oxwa1b4ccw7tyuruukl4dm2qjw 2723024 2723021 2026-10-19T04:47:09Z ~2026-52310-38 187943 /* गडचिरोली मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2723024 wikitext text/x-wiki '''गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ - ६८''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार गडचिरोली मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. गडचिरोली, २. चामोर्शी ही तालुके आणि ३. धानोरा तालुक्यातील धानोरा आणि चाटगांव ही महसूल मंडळे यांचा समावेश होतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref> गडचिरोली हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] डॉ. [[मिलिंद नरोटे]] हे गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * गडचिरोली तालुका * चामोर्शी तालुका * धानोरा तालुका : धानोरा आणि चाटगांव महसूल मंडळ == गडचिरोली मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''१९६७ पूर्वी: [[सिरोंचा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | [[आर.डी. आत्राम]] | rowspan="2" style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[राजे विश्वेश्वरराव धर्मराव आत्राम]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[देवाजी तनु मडावी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] | [[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | [[हिरामण बेंडुजी वरखडे]] | style="background-color: {{जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | rowspan="2" |[[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] | rowspan="2" |[[अशोक महादेव नेते]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[डॉ.नामदेव दल्लुजी उसेंडी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | rowspan="2" |[[देवराव माडगुजी होळी|डॉ. देवराव होळी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | डॉ. मिलिंद रामजी नरोटे | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=देवराव मादगुजी होळी |मते=९७,९१३ |टक्केवारी=४९.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=चंदा कोदवते |मते=६२,५७२ |टक्केवारी=३१.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=वंचित बहुजन आघाडी |उमेदवार=गोपाळ मगरे |मते=६,७३५ |टक्केवारी=३.४३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= अक्षमलाल शिदम |मते=३,९९९ |टक्केवारी=२.०४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=शेतकरी कामगार पक्ष |उमेदवार= जयश्री वेलडा |मते=३,८७० |टक्केवारी=१.९७% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=३५,३४१ |टक्केवारी=१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,९६,२९८ |टक्केवारी=६८.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,८६,०५७ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= देवराव मादगुजी होळी |मते= ७०,१८५ |टक्केवारी= ४३.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= भाग्यश्री धर्मरावबाबा आत्राम|मते= १८,२८० |टक्केवारी= ११.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= नोटा |उमेदवार= नोटा|मते= १७,५१० |टक्केवारी= १०.८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= सगुणा पेंटाजी तलांडी |मते= १७,२०८ |टक्केवारी= १०.६१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= शिवसेना |उमेदवार= केसरी ऋषीजी उसेंडी |मते= १४,८९२ |टक्केवारी= ९.१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= विलास शामराव कोडाप |मते= १३,७८० |टक्केवारी= ८.५% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१८,२८० |टक्केवारी=३२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,६२,१९३ |टक्केवारी=५८.५१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,७७,१९३ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= नामदेव दल्लुजी उसेंडी |मते= ६७,५४२ |टक्केवारी= ४३.५६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= [[अशोक महादेवराव नेते]] |मते= ६६,५८२ |टक्केवारी= ४२.९४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= मंगलाबाई सुधाकर बोरकर |मते= १२,४४६ |टक्केवारी= ८.०३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भगवान मधुकर गेडाम |मते= ३,९९० |टक्केवारी= २.५७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिवाकर गुलाब पेंदाम |मते= १,८२१ |टक्केवारी= १.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पक्ष |उमेदवार= चंद्रशेखर विठ्ठल सिडाम |मते= ९९८ |टक्केवारी= ०.६४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= प्रबुद्ध रिपब्लिकन पक्ष |उमेदवार= मोरेश्वर रामचंद्र किन्नाके |मते= ८४९ |टक्केवारी= ०.५५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भाईचंद लिंगू उसेंदी |मते= ८२९ |टक्केवारी= ०.५३% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=९६० |टक्केवारी=०.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,५५,०५७ |टक्केवारी=६५.२६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,३७,६१० |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|20|10|29|N|79|59|44|E|region:IN|display=title}} e0rtfikqbksrc71kh5z6abi2fanjqov 2723025 2723024 2026-10-19T04:48:46Z ~2026-52310-38 187943 /* महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ */ 2723025 wikitext text/x-wiki '''गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ - ६८''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार गडचिरोली मतदारसंघात [[गडचिरोली जिल्हा|गडचिरोली जिल्ह्यातील]] १. गडचिरोली, २. चामोर्शी ही तालुके आणि ३. धानोरा तालुक्यातील धानोरा आणि चाटगांव ही महसूल मंडळे यांचा समावेश होतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref> गडचिरोली हा विधानसभा मतदारसंघ [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जमाती]] - ST च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] डॉ. [[मिलिंद नरोटे]] हे गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * गडचिरोली तालुका * चामोर्शी तालुका * धानोरा तालुका : धानोरा आणि चाटगांव महसूल मंडळ == गडचिरोली मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''१९६७ पूर्वी: [[सिरोंचा विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | [[आर.डी. आत्राम]] | rowspan="2" style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[राजे विश्वेश्वरराव धर्मराव आत्राम]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[देवाजी तनु मडावी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] | [[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | [[हिरामण बेंडुजी वरखडे]] | style="background-color: {{जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | rowspan="2" |[[मारोतराव सैनुजी कोवासे]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] | rowspan="2" |[[अशोक महादेव नेते]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | [[डॉ.नामदेव दल्लुजी उसेंडी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | rowspan="2" |[[देवराव माडगुजी होळी|डॉ. देवराव होळी]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | डॉ. मिलिंद रामजी नरोटे | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |} == निवडणूक निकाल == === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार=देवराव मादगुजी होळी |मते=९७,९१३ |टक्केवारी=४९.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार=चंदा कोदवते |मते=६२,५७२ |टक्केवारी=३१.८८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=वंचित बहुजन आघाडी |उमेदवार=गोपाळ मगरे |मते=६,७३५ |टक्केवारी=३.४३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= अक्षमलाल शिदम |मते=३,९९९ |टक्केवारी=२.०४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=शेतकरी कामगार पक्ष |उमेदवार= जयश्री वेलडा |मते=३,८७० |टक्केवारी=१.९७% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=३५,३४१ |टक्केवारी=१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,९६,२९८ |टक्केवारी=६८.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,८६,०५७ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= देवराव मादगुजी होळी |मते= ७०,१८५ |टक्केवारी= ४३.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष |उमेदवार= भाग्यश्री धर्मरावबाबा आत्राम|मते= १८,२८० |टक्केवारी= ११.२७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= नोटा |उमेदवार= नोटा|मते= १७,५१० |टक्केवारी= १०.८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= सगुणा पेंटाजी तलांडी |मते= १७,२०८ |टक्केवारी= १०.६१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= शिवसेना |उमेदवार= केसरी ऋषीजी उसेंडी |मते= १४,८९२ |टक्केवारी= ९.१८% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= विलास शामराव कोडापे |मते= १३,७८० |टक्केवारी= ८.५% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=१८,२८० |टक्केवारी=३२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,६२,१९३ |टक्केवारी=५८.५१% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,७७,१९३ |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {{मतदान चौकट सुरुवात |शीर्षक=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९]]:गडचिरोली}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |उमेदवार= नामदेव दल्लुजी उसेंडी |मते= ६७,५४२ |टक्केवारी= ४३.५६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= भारतीय जनता पक्ष |उमेदवार= [[अशोक महादेवराव नेते]] |मते= ६६,५८२ |टक्केवारी= ४२.९४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= बहुजन समाज पक्ष |उमेदवार= मंगलाबाई सुधाकर बोरकर |मते= १२,४४६ |टक्केवारी= ८.०३% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भगवान मधुकर गेडाम |मते= ३,९९० |टक्केवारी= २.५७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= दिवाकर गुलाब पेंदाम |मते= १,८२१ |टक्केवारी= १.१७% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= गोंडवाना गणतंत्र पक्ष |उमेदवार= चंद्रशेखर विठ्ठल सिडाम |मते= ९९८ |टक्केवारी= ०.६४% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= प्रबुद्ध रिपब्लिकन पक्ष |उमेदवार= मोरेश्वर रामचंद्र किन्नाके |मते= ८४९ |टक्केवारी= ०.५५% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष= अपक्ष |उमेदवार= भाईचंद लिंगू उसेंदी |मते= ८२९ |टक्केवारी= ०.५३% |बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत |मते=९६० |टक्केवारी=०.६२% |बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी |मते=१,५५,०५७ |टक्केवारी=६५.२६% |बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार |एकूण मतदार=२,३७,६१० |संदर्भ= |बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} == बाह्य दुवे == * [https://ceoelection.maharashtra.gov.in/SearchInfo/maps.aspx विधानसभा मतदारसंघाचा नकाशा]{{मृत दुवा|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mahasec.maharashtra.gov.in/ राज्य निवडणूक आयोगाचे संकेतस्थळ] * [https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/ लोकसभा व राज्य विधानसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचे सांख्यिकीय अहवाल] == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] * [[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा]] * [[महाराष्ट्र शासन]] * [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]] * [[गडचिरोली-चिमूर (लोकसभा मतदारसंघ)]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ]] {{coord|20|10|29|N|79|59|44|E|region:IN|display=title}} li07f66ltvrehd4pji6b5w8fuzff0vh 0 70352 2722892 2083857 2026-10-18T17:41:31Z अभय नातू 206 removed [[Category:कोरापूटचे खासदार]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2722892 wikitext text/x-wiki '''गिरीधर गामांग''' ( [[एप्रिल ८]],[[इ.स. १९४३]]) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत.ते [[फेब्रुवारी १७]],[[इ.स. १९९९]] ते [[डिसेंबर ६]],[[इ.स. १९९९]] दरम्यान [[ओडिशा]] राज्याचे मुख्यमंत्री होते.त्यांनी [[इ.स. १९७१]],[[इ.स. १९७७]],[[इ.स. १९८०]],[[इ.स. १९८४]],[[इ.स. १९८९]],[[इ.स. १९९१]],[[इ.स. १९९६]],[[इ.स. १९९८]] आणि [[इ.स. २००४]]च्या लोकसभा निवडणुकींमध्ये [[ओडिशा|ओरीसा]] राज्यातील [[कोरापूट]] लोकसभा मतदारसंघातून विजय मिळवला. पण [[इ.स. २००९]]च्या निवडणुकीत त्यांना प्रथमच पराभवाचा सामना करावा लागला. [[एप्रिल १७]],[[इ.स. १९९९]] रोजी [[अटलबिहारी वाजपेयी]] सरकारवरील विश्वासदर्शक ठरावावरील मतदानावेळी ते ओरीसाचे मुख्यमंत्री होते पण त्यांनी तोपर्यंत लोकसभेच्या सदस्यत्वाचा राजीनामा दिला नव्हता.त्यामुळे ते लोकसभेचे सदस्य या नात्याने लोकसभेत हजर राहिले आणि त्यांनी वाजपेयी सरकारविरोधात मत दिले.त्यांची ही कृती वादग्रस्त ठरली. [[वर्ग:भारतीय राजकारणी]] [[वर्ग:ओडिशाचे मुख्यमंत्री]] [[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:कोरापुटचे खासदार]] [[वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म]] shushz03qg4eucmsj2fgaa8bvunc0t1 0 73086 2722880 2705528 2026-10-18T16:10:36Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722880 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राजकीय पक्ष | नाव = भारिप-बहुजन महासंघ | स्थानिक नाव = | स्थानिक नाव भाषा = | पक्ष लोगो = | लोगो वर्णन = | भाषा१ = | नाव भाषा१ = | भाषा२ = | नाव भाषा२ = | भाषा३ = | नाव भाषा३ = | भाषा४ = | नाव भाषा४ = | संक्षेप = | नेता = | अध्यक्ष = [[प्रकाश आंबेडकर]] | सरचिटणीस = | चेअरमन = | धर्म = [[बौद्ध]] | प्रथम चिटणीस = | प्रवक्ता = | संस्थापक = [[प्रकाश आंबेडकर]] | पुढारी१ पद = | पुढारी१ नाव = | पुढारी२ पद = | पुढारी२ नाव = | पुढारी३ पद = | पुढारी३ नाव = | पुढारी४ पद = | पुढारी४ नाव = | पुढारी५ पद = | पुढारी५ नाव = | ब्रीदवाक्य = | स्थापना = ४ जुलै १९९४ | विघटन = ८ नोव्हेंबर २०१९<ref>https://m.lokmat.com/akola/finally-bharip-bms-merge-vanchit-bahujan-aaghadi/</ref> | मुख्यालय = | मुखपत्र = | विद्यार्थी संघटना = | युवा संघटना = | सदस्य संख्या = | राजकीय तत्वे = [[आंबेडकरवाद]], [[दलित समाजवाद]], [[धर्मनिरपेक्षता]] | धोरणे = | राष्ट्रीय आघाडी = [[वंचित बहुजन आघाडी]] | आंतरराष्ट्रीय आघाडी = | रंग = [[निळा]] | प्रार्थना = | जागा१ शीर्षक = | जागा१ = | जागा२ शीर्षक = | जागा२ = | जागा३ शीर्षक = | जागा३ = | जागा४ शीर्षक = | जागा४ = | जागा५ शीर्षक = | जागा५ = | जागा६ शीर्षक = | जागा६ = | जागा७ शीर्षक = | जागा७ = | जागा८ शीर्षक = | जागा८ = | जागा९ शीर्षक = | जागा९ = | जागा१० शीर्षक = | जागा१० = | निवडणूक चिन्ह = | ध्वज = | संकेतस्थळ = http://www.bharip.org/ }} '''भारिप बहुजन महासंघ''' ('''भा'''रतीय '''रि'''पब्लिकन '''प'''क्ष - '''बहुजन महासंघ''') हा भारतातील एक [[राजकीय पक्ष|राजकीय आघाडी]] होती. [[प्रकाश आंबेडकर]] यांनी ४ जुलै १९९४ रोजी या पक्षाची स्थापना केली असून ते या पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष होते. हा पक्ष [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष]]ाचा एक घटक पक्ष होता.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/ravivar-mata/election-politics/articleshow/44935328.cms|title=भारिप-बमसंची दखल घ्यावीच लागेल|दिनांक=2014-10-26|संकेतस्थळ=Maharashtra Times|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22|archive-date=2019-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413163153/https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/ravivar-mata/election-politics/articleshow/44935328.cms|url-status=dead}}</ref> == ध्वज == भारतीय रिपब्लिकन पक्ष-बहुजन महासंघ पक्षाचा ध्वज, चार विविध रंगाच्या समान लांबीच्या व समान रूंदीच्या पट्या असून त्यापैकी निळी पट्टी झेंड्याच्या डाव्या बाजूला उभी जोडली असून त्या उभ्या निळ्या पट्टीला वर केशरी, मध्यभागी पांढरी व खाली हिरवी पट्टी अशा तीन पट्टया आडव्या पद्धतीने जोडलेल्या आहेत. मध्ये पांढऱ्या रंगाच्या पट्टीवर उजव्या हाताची बंद मूठ अंकित केलेली आहे. निळा रंग हा विशाल आकाशाचा रंग असून भगवा रंग हा तुकोबाच्या बहुजन समाजाचे प्रतीक आहे. हिरवा रंग हा निसर्गाचा आहे व पांढरा रंग हा शांततेचे प्रतीक आहे. यांचे अर्थ म्हणजे, प्रचंड प्रमाणात सामाजिक व राजकीय शोषण झालेल्या व विशाल भूतलावर वास करणाच्या तुकोबाच्या बहुजन समाजाला गुलामीचे सगळे बांध झुगारून उंच आकाशात स्वच्छंदीपणे प्रगती व विकासाची भरारी मारावयाची आहे. आपल्या आयुष्यातील हे परिवर्तन पांढरा रंग व प्रतिक असलेल्या शांततेच्या व अहिंसेच्या मार्गाने बहुजन महासंघाच्या माध्यमातून घडवून आणावयाचे आहे. व यासाठी संत तुकारामाच्या बहुजन समाजाचे भक्कम सामाजिक व राजकीय एकीकरण करण्याचे निश्चित केले आहे. आणि त्यासाठीच बहुजन महासंघाने आपल्या एकतेचे व शक्तीचे प्रतीक म्हणून उजव्या हाताची बंद मूठ ध्वजावर अंकित करून घेतली आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बहुजन महासंघ कशासाठी कोणासाठी ?|last=पवार|first=मखराम (आमदार)|publisher=बहुजन प्रकाशन|year=२२ एप्रिल १९९३|isbn=|location=मुंबई|pages=२५}}</ref> ==ध्येय आणि उद्दिष्ट्ये== भारतीय रिपब्लिकन पक्ष-बहुजन महासंघाने स्वतःच्या विचारप्रणालीला अनुसरून आपले ध्येय आणि उद्दिष्ट्ये ठरविले आहेत. वेळोवेळी प्रसिद्ध झालेल्या जाहीरनाम्यांमधून व ठरावांमधून ते प्रतित झालेले आहेत. १) भारतीय रिपब्लिकन पक्ष-बहुजन महासंघाने राज्यातील आर्थिक व सामाजिकदृष्ट्या दुर्बल असणा-या समाजघटकांची प्रगती करणे, त्यांना सामाजिक आणि आर्थिक क्षेत्रात न्याय संपादन करून देण्यासाठी प्रयत्न करणे हे पक्षाने उद्दिष्ट मानले असल्याचे आढळते.<br> २) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी बौद्ध धर्माचा स्वीकार केल्यानंतर बौद्ध झालेल्या दलितांना त्यांच्या सवलती कायम राहाव्या या मागणीसंबंधी उद्दिष्ट ठरविण्यात आले.<br> ३) आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल असलेल्या समाजघटकांना सवलती देण्यात याव्या यासाठी केंद्रसरकारने नेमलेल्या मंडल आयोगाच्या शिफारशींची अंमलबजावणी शासनाने ताबडतोब करावी हे ध्येय पक्षाने ठरविले.<br> ४) औरंगाबाद येथील मराठवाडा विद्यापीठाचे ‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विद्यापीठ' असे नामांतर करणारा ठराव महाराष्ट्र शासनाने संमत केला असतानादेखील त्याची अंमलबजावणी केली नाही. हा ठराव ताबडतोब अंमलात आणला जावा यासंबंधी मागणी करणे हे उद्दिष्ट ठरविले.<br> ५) दिवसेंदिवस सुशिक्षित बेरोजगारांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे. त्यांना रोजगार उपलब्ध करून देण्यात सरकारला अपयश येत असल्याने, बेरोजगारांना रोजगार मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न करणे.<br> ६) ग्रामीण भागामधून शहरी भागामध्ये लोकांचे प्रचंड प्रमाणात स्थलांतर झाले. या स्थलांतरित लोकांना राहण्यासाठी पडिक व ओसाड जागेवर त्यांनी झोपड्या बांधून निवारा मिळविला. अशा झोपडपट्टया उठवून तेथे इमारती उभ्या करण्यासाठी गुत्तेदारांनी शासनाला हाताशी धरून त्याचे कटकारस्थान वाढले. ते हाणून पाडण्यासाठी झोपडपट्ट्या नियमित करणे त्यांना संरक्षण मिळवून देणे व तेथे विकास घडवून आणण्याचा उद्देश पक्षाने ठरविला.<br> ७) जात, धर्म, वंश, भाषा, पंथ व लिंग इत्यादी बाबत कोणताही भेदभाव न करता या सर्व समाजघटकांची सर्वांगीण प्रगती घडवून आणण्यासाठी प्रयत्न करणे.<br> ८) समाजातील अनुसूचित जाती अनुसूचितजमाती ओबीसी समाज, अल्पसंख्यांक समाजाला व उपेक्षित समाजाला संघटित करून या समाजघटकांना राजकीय सत्ता मिळवून देण्यासंबंधीचे उद्दिष्ट पक्षाने ठरवले.<br> ९) कोणताही प्रश्न हाताळत असताना अथवा त्यासंबंधी संघर्ष करत असताना लोकशाहीच्या शांततामय व सनदशीर मार्गाचा अवलंब करणे व देशाची राष्ट्रीय एकात्मता धोक्यात येणार नाही याची काळजी घेणे हे पक्षाने उद्दिष्ट मानले.<br> १०) देशातील वाढत्या जातीयवादाला व जमातवादाला प्रखरपणे विरोध करणे व समताधिष्ठीत समाजरचना निर्माण करण्याचा प्रयत्न करणे.<br> ११) ओबीसी समाजाचा शैक्षणिक दर्जा उंचावण्यासाठी या समाजाच्या विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती देण्याबाबतचा व विविध क्षेत्रात सवलती देण्याबाबतचा पुरस्कार करणे.<br> १२) राज्यामध्ये राजकीय सत्तेत घराणेशाही वाढत आहे. त्यामुळे प्रस्थापितांचे वर्चस्व वाढत आहे. याला सर्वतोपरी विरोध करण्याचे उद्दिष्ट पक्षाने स्वीकारले.<br> १३) बहुसंख्येने शोषित, पिडित जनता असलेल्या या देशात आर्थिक सत्तेचे केंद्रीकरण मोठ्या प्रमाणावर होत आहे. या आर्थिक सत्तेच्या केंद्रीकरणाला आळा घातला जावा यासाठी पक्षाने आर्थिक सत्तेच्या विकेंद्रीकरणावर भर दिला.<br> १४) महिलांवर दिवसेंदिवस अत्याचार वाढत आहेत. त्यामुळे त्यांना आपण या देशात असुरक्षित असल्याचे जाणवत आहे. त्यांना संघटित करून त्यांच्यातील भिती नष्ट करणे, त्यांना पुरुषांप्रमाणे समान हक्क प्रस्थापित करणे व कायद्याने सर्व बाबतीत समान दर्जा प्रदान करणे हे ध्येय पक्षाने ठरविले.<br> १५) राज्यातील अतिरिक्त पडित जमीन उपयोगात आणली जावी यासाठी ती जमीन भूमिहीन शेतमजूरांना वाटप करावी अशी मागणी करणे. ==विजयी उमेदवार (भारिप)== ===लोकसभा=== १९९९ मध्ये, प्रकाश आंबेडकर हे १३व्या लोकसभा निवडणुकीत [[अकोला (लोकसभा मतदारसंघ)|अकोला लोकसभा मतदारसंघातून]] निवडून आले होते. === महाराष्ट्र विधानसभा सदस्य संख्या=== या पक्षाचे महाराष्ट्राच्या विधानसभांवरील निवडूण आलेले उमेदवार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/party/ac_info/380/241/30|title=IndiaVotes AC: Party peformance over elections - Bharipa Bahujan Mahasangh|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.lokmat.com/editorial/lok-sabha-election-2019-vanchit-bahujan-aaghadi-new-political-power-maharashtra/|title=Lok Sabha Election 2019 : वंचित बहुजन आघाडी : नवी राजकीय शक्ती|last=Sat|पहिले नाव=सुधीर महाजन on|last2=March 30|दिनांक=2019-03-30|संकेतस्थळ=Lokmat|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22|last3=2019 9:22pm}}</ref> * इ.स. २०१४ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|१३व्या विधानसभेवर]] एक सदस्य निवडूण गेला होता — [[बळीराम सिरस्कार]] (बाळापूर).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=241&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 2014|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.indiatoday.in/assembly-elections-2015/story/maharashtra-assembly-poll-results-bjp-shiv-sena-ncp-congress-223847-2014-10-19|title=Results of Maharashtra Assembly polls 2014|last=DelhiOctober 19|पहिले नाव=IndiaToday in New|last2=October 19|first2=2014UPDATED:|संकेतस्थळ=India Today|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22|last3=Ist|first3=2014 21:43}}</ref> * इ.स. २००९ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|१२व्या विधानसभेवर]] एक सदस्य निवडूण गेला होता — हरिदास पंढरी भदे ([[अकोला पूर्व]]).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=206&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 2009|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22|archive-date=2020-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926215654/https://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=206&party=380|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/electionshow/5142693.cms|title=Satte Pe Satta 2009 Marathi special by Maharashtra Times|संकेतस्थळ=maharashtratimes.indiatimes.com|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22}}{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * इ.स. २००४ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|११व्या विधानसभेवर]] एक सदस्य निवडूण गेला होता — भडे हरिदास पंढरी (बोरगाव मंजू).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=177&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 2004|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=144&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 1999|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22}}</ref> * इ.स. १९९९ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१०व्या विधानसभेवर]] एकूण ३ सदस्य निवडूण गेले होते. #रामदास मणिराम बोडखे (अकोट), #दर्शन मोतीराम भांडे ([[बोरगाव मंजू]]) आणि, #वसंत धोडा सूर्यवंशी (साक्री).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=144&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 1999|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref> ==वंचित बहुजन आघाडी (पक्ष)== {{मुख्य|वंचित बहुजन आघाडी}} [[वंचित बहुजन आघाडी]] हा प्रकाश आंबेडकर यांनी २०१८ मध्ये नवीन पक्ष स्थापन केला आहे. १४ मार्च २०१९ रोजी, प्रकाश आंबेडकर यांनी भारिप बहुजन महासंघ या पक्षाला वंचित बहुजन आघाडी या पक्षात विलीन करण्याचे जाहीर केले. आंबेडकर म्हणाले की, "भारिप बहुजन महासंघाच्या माध्यमातून सामाजिक अभियांत्रिकीचा 'अकोला पॅटर्न'ला यश मिळाले असले तरी ''भारिप'' या शब्दामुळे पक्षाच्या विस्ताराला मर्यादा आल्यात." त्यामुळे वंचित बहुजन आघाडी ही व्यापक अर्थाने स्वीकारार्ह झाली असल्याने २०१९ च्या १७व्या लोकसभा निवडणुकीनंतर वंचित बहुजन आघाडीमध्ये भारिप बहुजन महासंघ विलीन करणार असल्याचे त्यांनी सांगीतले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/desh-videsh-news/after-lok-sabha-election-2019-bharip-bahujan-mahasangh-merge-in-vanchit-bahujan-aghadi-says-prakash-ambedkar-1857578/|title=भारिप बहुजन महासंघ निवडणुकीनंतर वंचित आघाडीत विलीन होणार: प्रकाश आंबेडकर|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=Loksatta|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://abpmajha.abplive.in/election/bharip-bahujan-mahasangh-merge-in-vanchit-bahujan-alliance-says-prakash-ambedkar-643168|title=भारिप बहुजन महासंघ वंचित आघाडीत विलीन करणार, प्रकाश आंबेडकरांची घोषणा|last=अकोला|पहिले नाव=उमेश अलोणे, एबीपी माझा|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=ABP Majha|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}{{मृत दुवा|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.lokmat.com/akola/bharip-bahujan-mahasangh-will-merge-vanchit-bahujan-alliance-big-decision-prakash-ambedkar/|title=भारिप बहुजन महासंघ वंचित बहुजन आघाडीत विलीन करणार, प्रकाश आंबेडकरांचा मोठा निर्णय|last=author/online-lokmat|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=Lokmat|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/a-big-decision-of-prakash-ambedkar-bharip-bahujan-mahasangh-will-merge-with-vanchit-bahujan-alliance-6034113.html|title=प्रकाश आंबेडकरांचा Big Decision..भारिप बहुजन महासंघ वंचित बहुजन आघाडीत विलीन करणार|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=divyamarathi|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}</ref> ८ नोव्हेंबर २०१९ रोजी भारिप बहुजन महासंघ हा [[वंचित बहुजन आघाडी]]मध्ये विलीन करण्यात आला.<ref>https://m.lokmat.com/akola/finally-bharip-bms-merge-vanchit-bahujan-aaghadi/</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [http://bharip.blogspot.com/2009/09/sthapna.html बहुजन महासंघाचा अधिकृत ब्लॉग] [[वर्ग:भारतीय रिपब्लिकन पक्ष]] [[वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष]] [[वर्ग:आंबेडकरवादी राजकीय पक्ष]] [[वर्ग:भारिप बहुजन महासंघ| ]] [[वर्ग:इ.स. १९९४ मधील निर्मिती]] [[वर्ग:वंचित बहुजन आघाडी]] 09xsamawxnp9kz2hzy4v1ge86pihg4p 2722881 2722880 2026-10-18T16:11:31Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722881 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राजकीय पक्ष | नाव = भारिप-बहुजन महासंघ | स्थानिक नाव = | स्थानिक नाव भाषा = | पक्ष लोगो = | लोगो वर्णन = | भाषा१ = | नाव भाषा१ = | भाषा२ = | नाव भाषा२ = | भाषा३ = | नाव भाषा३ = | भाषा४ = | नाव भाषा४ = | संक्षेप = | नेता = | अध्यक्ष = [[प्रकाश आंबेडकर]] | सरचिटणीस = | चेअरमन = | धर्म = [[बौद्ध]] | प्रथम चिटणीस = | प्रवक्ता = | संस्थापक = [[प्रकाश आंबेडकर]] | पुढारी१ पद = | पुढारी१ नाव = | पुढारी२ पद = | पुढारी२ नाव = | पुढारी३ पद = | पुढारी३ नाव = | पुढारी४ पद = | पुढारी४ नाव = | पुढारी५ पद = | पुढारी५ नाव = | ब्रीदवाक्य = | स्थापना = ४ जुलै १९९४ | विघटन = ८ नोव्हेंबर २०१९<ref>https://m.lokmat.com/akola/finally-bharip-bms-merge-vanchit-bahujan-aaghadi/</ref> | मुख्यालय = | मुखपत्र = | विद्यार्थी संघटना = | युवा संघटना = | सदस्य संख्या = | राजकीय तत्वे = [[आंबेडकरवाद]], [[दलित समाजवाद]], [[धर्मनिरपेक्षता]] | धोरणे = | राष्ट्रीय आघाडी = [[वंचित बहुजन आघाडी]] | आंतरराष्ट्रीय आघाडी = | रंग = [[निळा]] | प्रार्थना = | जागा१ शीर्षक = | जागा१ = | जागा२ शीर्षक = | जागा२ = | जागा३ शीर्षक = | जागा३ = | जागा४ शीर्षक = | जागा४ = | जागा५ शीर्षक = | जागा५ = | जागा६ शीर्षक = | जागा६ = | जागा७ शीर्षक = | जागा७ = | जागा८ शीर्षक = | जागा८ = | जागा९ शीर्षक = | जागा९ = | जागा१० शीर्षक = | जागा१० = | निवडणूक चिन्ह = | ध्वज = | संकेतस्थळ = http://www.bharip.org/ }} '''भारिप बहुजन महासंघ''' ('''भा'''रतीय '''रि'''पब्लिकन '''प'''क्ष - '''बहुजन महासंघ''') हा भारतातील एक [[राजकीय पक्ष|राजकीय आघाडी]] होती. [[प्रकाश आंबेडकर]] यांनी ४ जुलै १९९४ रोजी या पक्षविरहीत आघाडीची स्थापना केली असून ते या पक्षाचे राष्ट्रीय संघटक होते. हा पक्ष [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष]]ाचा एक घटक पक्ष होता.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/ravivar-mata/election-politics/articleshow/44935328.cms|title=भारिप-बमसंची दखल घ्यावीच लागेल|दिनांक=2014-10-26|संकेतस्थळ=Maharashtra Times|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22|archive-date=2019-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413163153/https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/ravivar-mata/election-politics/articleshow/44935328.cms|url-status=dead}}</ref> == ध्वज == भारतीय रिपब्लिकन पक्ष-बहुजन महासंघ पक्षाचा ध्वज, चार विविध रंगाच्या समान लांबीच्या व समान रूंदीच्या पट्या असून त्यापैकी निळी पट्टी झेंड्याच्या डाव्या बाजूला उभी जोडली असून त्या उभ्या निळ्या पट्टीला वर केशरी, मध्यभागी पांढरी व खाली हिरवी पट्टी अशा तीन पट्टया आडव्या पद्धतीने जोडलेल्या आहेत. मध्ये पांढऱ्या रंगाच्या पट्टीवर उजव्या हाताची बंद मूठ अंकित केलेली आहे. निळा रंग हा विशाल आकाशाचा रंग असून भगवा रंग हा तुकोबाच्या बहुजन समाजाचे प्रतीक आहे. हिरवा रंग हा निसर्गाचा आहे व पांढरा रंग हा शांततेचे प्रतीक आहे. यांचे अर्थ म्हणजे, प्रचंड प्रमाणात सामाजिक व राजकीय शोषण झालेल्या व विशाल भूतलावर वास करणाच्या तुकोबाच्या बहुजन समाजाला गुलामीचे सगळे बांध झुगारून उंच आकाशात स्वच्छंदीपणे प्रगती व विकासाची भरारी मारावयाची आहे. आपल्या आयुष्यातील हे परिवर्तन पांढरा रंग व प्रतिक असलेल्या शांततेच्या व अहिंसेच्या मार्गाने बहुजन महासंघाच्या माध्यमातून घडवून आणावयाचे आहे. व यासाठी संत तुकारामाच्या बहुजन समाजाचे भक्कम सामाजिक व राजकीय एकीकरण करण्याचे निश्चित केले आहे. आणि त्यासाठीच बहुजन महासंघाने आपल्या एकतेचे व शक्तीचे प्रतीक म्हणून उजव्या हाताची बंद मूठ ध्वजावर अंकित करून घेतली आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बहुजन महासंघ कशासाठी कोणासाठी ?|last=पवार|first=मखराम (आमदार)|publisher=बहुजन प्रकाशन|year=२२ एप्रिल १९९३|isbn=|location=मुंबई|pages=२५}}</ref> ==ध्येय आणि उद्दिष्ट्ये== भारतीय रिपब्लिकन पक्ष-बहुजन महासंघाने स्वतःच्या विचारप्रणालीला अनुसरून आपले ध्येय आणि उद्दिष्ट्ये ठरविले आहेत. वेळोवेळी प्रसिद्ध झालेल्या जाहीरनाम्यांमधून व ठरावांमधून ते प्रतित झालेले आहेत. १) भारतीय रिपब्लिकन पक्ष-बहुजन महासंघाने राज्यातील आर्थिक व सामाजिकदृष्ट्या दुर्बल असणा-या समाजघटकांची प्रगती करणे, त्यांना सामाजिक आणि आर्थिक क्षेत्रात न्याय संपादन करून देण्यासाठी प्रयत्न करणे हे पक्षाने उद्दिष्ट मानले असल्याचे आढळते.<br> २) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी बौद्ध धर्माचा स्वीकार केल्यानंतर बौद्ध झालेल्या दलितांना त्यांच्या सवलती कायम राहाव्या या मागणीसंबंधी उद्दिष्ट ठरविण्यात आले.<br> ३) आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल असलेल्या समाजघटकांना सवलती देण्यात याव्या यासाठी केंद्रसरकारने नेमलेल्या मंडल आयोगाच्या शिफारशींची अंमलबजावणी शासनाने ताबडतोब करावी हे ध्येय पक्षाने ठरविले.<br> ४) औरंगाबाद येथील मराठवाडा विद्यापीठाचे ‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विद्यापीठ' असे नामांतर करणारा ठराव महाराष्ट्र शासनाने संमत केला असतानादेखील त्याची अंमलबजावणी केली नाही. हा ठराव ताबडतोब अंमलात आणला जावा यासंबंधी मागणी करणे हे उद्दिष्ट ठरविले.<br> ५) दिवसेंदिवस सुशिक्षित बेरोजगारांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे. त्यांना रोजगार उपलब्ध करून देण्यात सरकारला अपयश येत असल्याने, बेरोजगारांना रोजगार मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न करणे.<br> ६) ग्रामीण भागामधून शहरी भागामध्ये लोकांचे प्रचंड प्रमाणात स्थलांतर झाले. या स्थलांतरित लोकांना राहण्यासाठी पडिक व ओसाड जागेवर त्यांनी झोपड्या बांधून निवारा मिळविला. अशा झोपडपट्टया उठवून तेथे इमारती उभ्या करण्यासाठी गुत्तेदारांनी शासनाला हाताशी धरून त्याचे कटकारस्थान वाढले. ते हाणून पाडण्यासाठी झोपडपट्ट्या नियमित करणे त्यांना संरक्षण मिळवून देणे व तेथे विकास घडवून आणण्याचा उद्देश पक्षाने ठरविला.<br> ७) जात, धर्म, वंश, भाषा, पंथ व लिंग इत्यादी बाबत कोणताही भेदभाव न करता या सर्व समाजघटकांची सर्वांगीण प्रगती घडवून आणण्यासाठी प्रयत्न करणे.<br> ८) समाजातील अनुसूचित जाती अनुसूचितजमाती ओबीसी समाज, अल्पसंख्यांक समाजाला व उपेक्षित समाजाला संघटित करून या समाजघटकांना राजकीय सत्ता मिळवून देण्यासंबंधीचे उद्दिष्ट पक्षाने ठरवले.<br> ९) कोणताही प्रश्न हाताळत असताना अथवा त्यासंबंधी संघर्ष करत असताना लोकशाहीच्या शांततामय व सनदशीर मार्गाचा अवलंब करणे व देशाची राष्ट्रीय एकात्मता धोक्यात येणार नाही याची काळजी घेणे हे पक्षाने उद्दिष्ट मानले.<br> १०) देशातील वाढत्या जातीयवादाला व जमातवादाला प्रखरपणे विरोध करणे व समताधिष्ठीत समाजरचना निर्माण करण्याचा प्रयत्न करणे.<br> ११) ओबीसी समाजाचा शैक्षणिक दर्जा उंचावण्यासाठी या समाजाच्या विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती देण्याबाबतचा व विविध क्षेत्रात सवलती देण्याबाबतचा पुरस्कार करणे.<br> १२) राज्यामध्ये राजकीय सत्तेत घराणेशाही वाढत आहे. त्यामुळे प्रस्थापितांचे वर्चस्व वाढत आहे. याला सर्वतोपरी विरोध करण्याचे उद्दिष्ट पक्षाने स्वीकारले.<br> १३) बहुसंख्येने शोषित, पिडित जनता असलेल्या या देशात आर्थिक सत्तेचे केंद्रीकरण मोठ्या प्रमाणावर होत आहे. या आर्थिक सत्तेच्या केंद्रीकरणाला आळा घातला जावा यासाठी पक्षाने आर्थिक सत्तेच्या विकेंद्रीकरणावर भर दिला.<br> १४) महिलांवर दिवसेंदिवस अत्याचार वाढत आहेत. त्यामुळे त्यांना आपण या देशात असुरक्षित असल्याचे जाणवत आहे. त्यांना संघटित करून त्यांच्यातील भिती नष्ट करणे, त्यांना पुरुषांप्रमाणे समान हक्क प्रस्थापित करणे व कायद्याने सर्व बाबतीत समान दर्जा प्रदान करणे हे ध्येय पक्षाने ठरविले.<br> १५) राज्यातील अतिरिक्त पडित जमीन उपयोगात आणली जावी यासाठी ती जमीन भूमिहीन शेतमजूरांना वाटप करावी अशी मागणी करणे. ==विजयी उमेदवार (भारिप)== ===लोकसभा=== १९९९ मध्ये, प्रकाश आंबेडकर हे १३व्या लोकसभा निवडणुकीत [[अकोला (लोकसभा मतदारसंघ)|अकोला लोकसभा मतदारसंघातून]] निवडून आले होते. === महाराष्ट्र विधानसभा सदस्य संख्या=== या पक्षाचे महाराष्ट्राच्या विधानसभांवरील निवडूण आलेले उमेदवार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/party/ac_info/380/241/30|title=IndiaVotes AC: Party peformance over elections - Bharipa Bahujan Mahasangh|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.lokmat.com/editorial/lok-sabha-election-2019-vanchit-bahujan-aaghadi-new-political-power-maharashtra/|title=Lok Sabha Election 2019 : वंचित बहुजन आघाडी : नवी राजकीय शक्ती|last=Sat|पहिले नाव=सुधीर महाजन on|last2=March 30|दिनांक=2019-03-30|संकेतस्थळ=Lokmat|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22|last3=2019 9:22pm}}</ref> * इ.स. २०१४ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|१३व्या विधानसभेवर]] एक सदस्य निवडूण गेला होता — [[बळीराम सिरस्कार]] (बाळापूर).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=241&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 2014|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.indiatoday.in/assembly-elections-2015/story/maharashtra-assembly-poll-results-bjp-shiv-sena-ncp-congress-223847-2014-10-19|title=Results of Maharashtra Assembly polls 2014|last=DelhiOctober 19|पहिले नाव=IndiaToday in New|last2=October 19|first2=2014UPDATED:|संकेतस्थळ=India Today|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22|last3=Ist|first3=2014 21:43}}</ref> * इ.स. २००९ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|१२व्या विधानसभेवर]] एक सदस्य निवडूण गेला होता — हरिदास पंढरी भदे ([[अकोला पूर्व]]).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=206&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 2009|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22|archive-date=2020-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926215654/https://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=206&party=380|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/electionshow/5142693.cms|title=Satte Pe Satta 2009 Marathi special by Maharashtra Times|संकेतस्थळ=maharashtratimes.indiatimes.com|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22}}{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * इ.स. २००४ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|११व्या विधानसभेवर]] एक सदस्य निवडूण गेला होता — भडे हरिदास पंढरी (बोरगाव मंजू).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=177&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 2004|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=144&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 1999|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22}}</ref> * इ.स. १९९९ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१०व्या विधानसभेवर]] एकूण ३ सदस्य निवडूण गेले होते. #रामदास मणिराम बोडखे (अकोट), #दर्शन मोतीराम भांडे ([[बोरगाव मंजू]]) आणि, #वसंत धोडा सूर्यवंशी (साक्री).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=144&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 1999|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref> ==वंचित बहुजन आघाडी (पक्ष)== {{मुख्य|वंचित बहुजन आघाडी}} [[वंचित बहुजन आघाडी]] हा प्रकाश आंबेडकर यांनी २०१८ मध्ये नवीन पक्ष स्थापन केला आहे. १४ मार्च २०१९ रोजी, प्रकाश आंबेडकर यांनी भारिप बहुजन महासंघ या पक्षाला वंचित बहुजन आघाडी या पक्षात विलीन करण्याचे जाहीर केले. आंबेडकर म्हणाले की, "भारिप बहुजन महासंघाच्या माध्यमातून सामाजिक अभियांत्रिकीचा 'अकोला पॅटर्न'ला यश मिळाले असले तरी ''भारिप'' या शब्दामुळे पक्षाच्या विस्ताराला मर्यादा आल्यात." त्यामुळे वंचित बहुजन आघाडी ही व्यापक अर्थाने स्वीकारार्ह झाली असल्याने २०१९ च्या १७व्या लोकसभा निवडणुकीनंतर वंचित बहुजन आघाडीमध्ये भारिप बहुजन महासंघ विलीन करणार असल्याचे त्यांनी सांगीतले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/desh-videsh-news/after-lok-sabha-election-2019-bharip-bahujan-mahasangh-merge-in-vanchit-bahujan-aghadi-says-prakash-ambedkar-1857578/|title=भारिप बहुजन महासंघ निवडणुकीनंतर वंचित आघाडीत विलीन होणार: प्रकाश आंबेडकर|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=Loksatta|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://abpmajha.abplive.in/election/bharip-bahujan-mahasangh-merge-in-vanchit-bahujan-alliance-says-prakash-ambedkar-643168|title=भारिप बहुजन महासंघ वंचित आघाडीत विलीन करणार, प्रकाश आंबेडकरांची घोषणा|last=अकोला|पहिले नाव=उमेश अलोणे, एबीपी माझा|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=ABP Majha|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}{{मृत दुवा|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.lokmat.com/akola/bharip-bahujan-mahasangh-will-merge-vanchit-bahujan-alliance-big-decision-prakash-ambedkar/|title=भारिप बहुजन महासंघ वंचित बहुजन आघाडीत विलीन करणार, प्रकाश आंबेडकरांचा मोठा निर्णय|last=author/online-lokmat|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=Lokmat|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/a-big-decision-of-prakash-ambedkar-bharip-bahujan-mahasangh-will-merge-with-vanchit-bahujan-alliance-6034113.html|title=प्रकाश आंबेडकरांचा Big Decision..भारिप बहुजन महासंघ वंचित बहुजन आघाडीत विलीन करणार|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=divyamarathi|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}</ref> ८ नोव्हेंबर २०१९ रोजी भारिप बहुजन महासंघ हा [[वंचित बहुजन आघाडी]]मध्ये विलीन करण्यात आला.<ref>https://m.lokmat.com/akola/finally-bharip-bms-merge-vanchit-bahujan-aaghadi/</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [http://bharip.blogspot.com/2009/09/sthapna.html बहुजन महासंघाचा अधिकृत ब्लॉग] [[वर्ग:भारतीय रिपब्लिकन पक्ष]] [[वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष]] [[वर्ग:आंबेडकरवादी राजकीय पक्ष]] [[वर्ग:भारिप बहुजन महासंघ| ]] [[वर्ग:इ.स. १९९४ मधील निर्मिती]] [[वर्ग:वंचित बहुजन आघाडी]] rftrfqx1pwug6z5fuh0pp80haore5e4 2722883 2722881 2026-10-18T16:12:11Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722883 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राजकीय पक्ष | नाव = भारिप-बहुजन महासंघ | स्थानिक नाव = | स्थानिक नाव भाषा = | पक्ष लोगो = | लोगो वर्णन = | भाषा१ = | नाव भाषा१ = | भाषा२ = | नाव भाषा२ = | भाषा३ = | नाव भाषा३ = | भाषा४ = | नाव भाषा४ = | संक्षेप = | नेता = | अध्यक्ष = [[प्रकाश आंबेडकर]] | सरचिटणीस = | चेअरमन = | धर्म = [[बौद्ध]] | प्रथम चिटणीस = | प्रवक्ता = | संस्थापक = [[प्रकाश आंबेडकर]] | पुढारी१ पद = | पुढारी१ नाव = | पुढारी२ पद = | पुढारी२ नाव = | पुढारी३ पद = | पुढारी३ नाव = | पुढारी४ पद = | पुढारी४ नाव = | पुढारी५ पद = | पुढारी५ नाव = | ब्रीदवाक्य = | स्थापना = ४ जुलै १९९४ | विघटन = ८ नोव्हेंबर २०१९<ref>https://m.lokmat.com/akola/finally-bharip-bms-merge-vanchit-bahujan-aaghadi/</ref> | मुख्यालय = | मुखपत्र = | विद्यार्थी संघटना = | युवा संघटना = | सदस्य संख्या = | राजकीय तत्वे = [[आंबेडकरवाद]], [[दलित समाजवाद]], [[धर्मनिरपेक्षता]] | धोरणे = | राष्ट्रीय आघाडी = [[वंचित बहुजन आघाडी]] | आंतरराष्ट्रीय आघाडी = | रंग = [[निळा]] | प्रार्थना = | जागा१ शीर्षक = | जागा१ = | जागा२ शीर्षक = | जागा२ = | जागा३ शीर्षक = | जागा३ = | जागा४ शीर्षक = | जागा४ = | जागा५ शीर्षक = | जागा५ = | जागा६ शीर्षक = | जागा६ = | जागा७ शीर्षक = | जागा७ = | जागा८ शीर्षक = | जागा८ = | जागा९ शीर्षक = | जागा९ = | जागा१० शीर्षक = | जागा१० = | निवडणूक चिन्ह = | ध्वज = | संकेतस्थळ = http://www.bharip.org/ }} '''भारिप बहुजन महासंघ''' ('''भा'''रतीय '''रि'''पब्लिकन '''प'''क्ष - '''बहुजन महासंघ''') हा भारतातील एक [[राजकीय पक्ष|राजकीय आघाडी]] होती. [[प्रकाश आंबेडकर]] यांनी ४ जुलै १९९४ रोजी या पक्षविरहीत आघाडीची स्थापना केली असून ते या पक्षाचे राष्ट्रीय संघटक होते. * हा पक्ष [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष]]ाचा घटक दल होता.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/ravivar-mata/election-politics/articleshow/44935328.cms|title=भारिप-बमसंची दखल घ्यावीच लागेल|दिनांक=2014-10-26|संकेतस्थळ=Maharashtra Times|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22|archive-date=2019-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413163153/https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/ravivar-mata/election-politics/articleshow/44935328.cms|url-status=dead}}</ref> == ध्वज == भारतीय रिपब्लिकन पक्ष-बहुजन महासंघ पक्षाचा ध्वज, चार विविध रंगाच्या समान लांबीच्या व समान रूंदीच्या पट्या असून त्यापैकी निळी पट्टी झेंड्याच्या डाव्या बाजूला उभी जोडली असून त्या उभ्या निळ्या पट्टीला वर केशरी, मध्यभागी पांढरी व खाली हिरवी पट्टी अशा तीन पट्टया आडव्या पद्धतीने जोडलेल्या आहेत. मध्ये पांढऱ्या रंगाच्या पट्टीवर उजव्या हाताची बंद मूठ अंकित केलेली आहे. निळा रंग हा विशाल आकाशाचा रंग असून भगवा रंग हा तुकोबाच्या बहुजन समाजाचे प्रतीक आहे. हिरवा रंग हा निसर्गाचा आहे व पांढरा रंग हा शांततेचे प्रतीक आहे. यांचे अर्थ म्हणजे, प्रचंड प्रमाणात सामाजिक व राजकीय शोषण झालेल्या व विशाल भूतलावर वास करणाच्या तुकोबाच्या बहुजन समाजाला गुलामीचे सगळे बांध झुगारून उंच आकाशात स्वच्छंदीपणे प्रगती व विकासाची भरारी मारावयाची आहे. आपल्या आयुष्यातील हे परिवर्तन पांढरा रंग व प्रतिक असलेल्या शांततेच्या व अहिंसेच्या मार्गाने बहुजन महासंघाच्या माध्यमातून घडवून आणावयाचे आहे. व यासाठी संत तुकारामाच्या बहुजन समाजाचे भक्कम सामाजिक व राजकीय एकीकरण करण्याचे निश्चित केले आहे. आणि त्यासाठीच बहुजन महासंघाने आपल्या एकतेचे व शक्तीचे प्रतीक म्हणून उजव्या हाताची बंद मूठ ध्वजावर अंकित करून घेतली आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बहुजन महासंघ कशासाठी कोणासाठी ?|last=पवार|first=मखराम (आमदार)|publisher=बहुजन प्रकाशन|year=२२ एप्रिल १९९३|isbn=|location=मुंबई|pages=२५}}</ref> ==ध्येय आणि उद्दिष्ट्ये== भारतीय रिपब्लिकन पक्ष-बहुजन महासंघाने स्वतःच्या विचारप्रणालीला अनुसरून आपले ध्येय आणि उद्दिष्ट्ये ठरविले आहेत. वेळोवेळी प्रसिद्ध झालेल्या जाहीरनाम्यांमधून व ठरावांमधून ते प्रतित झालेले आहेत. १) भारतीय रिपब्लिकन पक्ष-बहुजन महासंघाने राज्यातील आर्थिक व सामाजिकदृष्ट्या दुर्बल असणा-या समाजघटकांची प्रगती करणे, त्यांना सामाजिक आणि आर्थिक क्षेत्रात न्याय संपादन करून देण्यासाठी प्रयत्न करणे हे पक्षाने उद्दिष्ट मानले असल्याचे आढळते.<br> २) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी बौद्ध धर्माचा स्वीकार केल्यानंतर बौद्ध झालेल्या दलितांना त्यांच्या सवलती कायम राहाव्या या मागणीसंबंधी उद्दिष्ट ठरविण्यात आले.<br> ३) आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल असलेल्या समाजघटकांना सवलती देण्यात याव्या यासाठी केंद्रसरकारने नेमलेल्या मंडल आयोगाच्या शिफारशींची अंमलबजावणी शासनाने ताबडतोब करावी हे ध्येय पक्षाने ठरविले.<br> ४) औरंगाबाद येथील मराठवाडा विद्यापीठाचे ‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विद्यापीठ' असे नामांतर करणारा ठराव महाराष्ट्र शासनाने संमत केला असतानादेखील त्याची अंमलबजावणी केली नाही. हा ठराव ताबडतोब अंमलात आणला जावा यासंबंधी मागणी करणे हे उद्दिष्ट ठरविले.<br> ५) दिवसेंदिवस सुशिक्षित बेरोजगारांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे. त्यांना रोजगार उपलब्ध करून देण्यात सरकारला अपयश येत असल्याने, बेरोजगारांना रोजगार मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न करणे.<br> ६) ग्रामीण भागामधून शहरी भागामध्ये लोकांचे प्रचंड प्रमाणात स्थलांतर झाले. या स्थलांतरित लोकांना राहण्यासाठी पडिक व ओसाड जागेवर त्यांनी झोपड्या बांधून निवारा मिळविला. अशा झोपडपट्टया उठवून तेथे इमारती उभ्या करण्यासाठी गुत्तेदारांनी शासनाला हाताशी धरून त्याचे कटकारस्थान वाढले. ते हाणून पाडण्यासाठी झोपडपट्ट्या नियमित करणे त्यांना संरक्षण मिळवून देणे व तेथे विकास घडवून आणण्याचा उद्देश पक्षाने ठरविला.<br> ७) जात, धर्म, वंश, भाषा, पंथ व लिंग इत्यादी बाबत कोणताही भेदभाव न करता या सर्व समाजघटकांची सर्वांगीण प्रगती घडवून आणण्यासाठी प्रयत्न करणे.<br> ८) समाजातील अनुसूचित जाती अनुसूचितजमाती ओबीसी समाज, अल्पसंख्यांक समाजाला व उपेक्षित समाजाला संघटित करून या समाजघटकांना राजकीय सत्ता मिळवून देण्यासंबंधीचे उद्दिष्ट पक्षाने ठरवले.<br> ९) कोणताही प्रश्न हाताळत असताना अथवा त्यासंबंधी संघर्ष करत असताना लोकशाहीच्या शांततामय व सनदशीर मार्गाचा अवलंब करणे व देशाची राष्ट्रीय एकात्मता धोक्यात येणार नाही याची काळजी घेणे हे पक्षाने उद्दिष्ट मानले.<br> १०) देशातील वाढत्या जातीयवादाला व जमातवादाला प्रखरपणे विरोध करणे व समताधिष्ठीत समाजरचना निर्माण करण्याचा प्रयत्न करणे.<br> ११) ओबीसी समाजाचा शैक्षणिक दर्जा उंचावण्यासाठी या समाजाच्या विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती देण्याबाबतचा व विविध क्षेत्रात सवलती देण्याबाबतचा पुरस्कार करणे.<br> १२) राज्यामध्ये राजकीय सत्तेत घराणेशाही वाढत आहे. त्यामुळे प्रस्थापितांचे वर्चस्व वाढत आहे. याला सर्वतोपरी विरोध करण्याचे उद्दिष्ट पक्षाने स्वीकारले.<br> १३) बहुसंख्येने शोषित, पिडित जनता असलेल्या या देशात आर्थिक सत्तेचे केंद्रीकरण मोठ्या प्रमाणावर होत आहे. या आर्थिक सत्तेच्या केंद्रीकरणाला आळा घातला जावा यासाठी पक्षाने आर्थिक सत्तेच्या विकेंद्रीकरणावर भर दिला.<br> १४) महिलांवर दिवसेंदिवस अत्याचार वाढत आहेत. त्यामुळे त्यांना आपण या देशात असुरक्षित असल्याचे जाणवत आहे. त्यांना संघटित करून त्यांच्यातील भिती नष्ट करणे, त्यांना पुरुषांप्रमाणे समान हक्क प्रस्थापित करणे व कायद्याने सर्व बाबतीत समान दर्जा प्रदान करणे हे ध्येय पक्षाने ठरविले.<br> १५) राज्यातील अतिरिक्त पडित जमीन उपयोगात आणली जावी यासाठी ती जमीन भूमिहीन शेतमजूरांना वाटप करावी अशी मागणी करणे. ==विजयी उमेदवार (भारिप)== ===लोकसभा=== १९९९ मध्ये, प्रकाश आंबेडकर हे १३व्या लोकसभा निवडणुकीत [[अकोला (लोकसभा मतदारसंघ)|अकोला लोकसभा मतदारसंघातून]] निवडून आले होते. === महाराष्ट्र विधानसभा सदस्य संख्या=== या पक्षाचे महाराष्ट्राच्या विधानसभांवरील निवडूण आलेले उमेदवार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/party/ac_info/380/241/30|title=IndiaVotes AC: Party peformance over elections - Bharipa Bahujan Mahasangh|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.lokmat.com/editorial/lok-sabha-election-2019-vanchit-bahujan-aaghadi-new-political-power-maharashtra/|title=Lok Sabha Election 2019 : वंचित बहुजन आघाडी : नवी राजकीय शक्ती|last=Sat|पहिले नाव=सुधीर महाजन on|last2=March 30|दिनांक=2019-03-30|संकेतस्थळ=Lokmat|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22|last3=2019 9:22pm}}</ref> * इ.स. २०१४ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|१३व्या विधानसभेवर]] एक सदस्य निवडूण गेला होता — [[बळीराम सिरस्कार]] (बाळापूर).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=241&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 2014|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.indiatoday.in/assembly-elections-2015/story/maharashtra-assembly-poll-results-bjp-shiv-sena-ncp-congress-223847-2014-10-19|title=Results of Maharashtra Assembly polls 2014|last=DelhiOctober 19|पहिले नाव=IndiaToday in New|last2=October 19|first2=2014UPDATED:|संकेतस्थळ=India Today|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22|last3=Ist|first3=2014 21:43}}</ref> * इ.स. २००९ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|१२व्या विधानसभेवर]] एक सदस्य निवडूण गेला होता — हरिदास पंढरी भदे ([[अकोला पूर्व]]).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=206&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 2009|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22|archive-date=2020-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926215654/https://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=206&party=380|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/electionshow/5142693.cms|title=Satte Pe Satta 2009 Marathi special by Maharashtra Times|संकेतस्थळ=maharashtratimes.indiatimes.com|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22}}{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * इ.स. २००४ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|११व्या विधानसभेवर]] एक सदस्य निवडूण गेला होता — भडे हरिदास पंढरी (बोरगाव मंजू).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=177&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 2004|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=144&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 1999|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22}}</ref> * इ.स. १९९९ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१०व्या विधानसभेवर]] एकूण ३ सदस्य निवडूण गेले होते. #रामदास मणिराम बोडखे (अकोट), #दर्शन मोतीराम भांडे ([[बोरगाव मंजू]]) आणि, #वसंत धोडा सूर्यवंशी (साक्री).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=144&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 1999|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref> ==वंचित बहुजन आघाडी (पक्ष)== {{मुख्य|वंचित बहुजन आघाडी}} [[वंचित बहुजन आघाडी]] हा प्रकाश आंबेडकर यांनी २०१८ मध्ये नवीन पक्ष स्थापन केला आहे. १४ मार्च २०१९ रोजी, प्रकाश आंबेडकर यांनी भारिप बहुजन महासंघ या पक्षाला वंचित बहुजन आघाडी या पक्षात विलीन करण्याचे जाहीर केले. आंबेडकर म्हणाले की, "भारिप बहुजन महासंघाच्या माध्यमातून सामाजिक अभियांत्रिकीचा 'अकोला पॅटर्न'ला यश मिळाले असले तरी ''भारिप'' या शब्दामुळे पक्षाच्या विस्ताराला मर्यादा आल्यात." त्यामुळे वंचित बहुजन आघाडी ही व्यापक अर्थाने स्वीकारार्ह झाली असल्याने २०१९ च्या १७व्या लोकसभा निवडणुकीनंतर वंचित बहुजन आघाडीमध्ये भारिप बहुजन महासंघ विलीन करणार असल्याचे त्यांनी सांगीतले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/desh-videsh-news/after-lok-sabha-election-2019-bharip-bahujan-mahasangh-merge-in-vanchit-bahujan-aghadi-says-prakash-ambedkar-1857578/|title=भारिप बहुजन महासंघ निवडणुकीनंतर वंचित आघाडीत विलीन होणार: प्रकाश आंबेडकर|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=Loksatta|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://abpmajha.abplive.in/election/bharip-bahujan-mahasangh-merge-in-vanchit-bahujan-alliance-says-prakash-ambedkar-643168|title=भारिप बहुजन महासंघ वंचित आघाडीत विलीन करणार, प्रकाश आंबेडकरांची घोषणा|last=अकोला|पहिले नाव=उमेश अलोणे, एबीपी माझा|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=ABP Majha|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}{{मृत दुवा|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.lokmat.com/akola/bharip-bahujan-mahasangh-will-merge-vanchit-bahujan-alliance-big-decision-prakash-ambedkar/|title=भारिप बहुजन महासंघ वंचित बहुजन आघाडीत विलीन करणार, प्रकाश आंबेडकरांचा मोठा निर्णय|last=author/online-lokmat|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=Lokmat|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/a-big-decision-of-prakash-ambedkar-bharip-bahujan-mahasangh-will-merge-with-vanchit-bahujan-alliance-6034113.html|title=प्रकाश आंबेडकरांचा Big Decision..भारिप बहुजन महासंघ वंचित बहुजन आघाडीत विलीन करणार|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=divyamarathi|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}</ref> ८ नोव्हेंबर २०१९ रोजी भारिप बहुजन महासंघ हा [[वंचित बहुजन आघाडी]]मध्ये विलीन करण्यात आला.<ref>https://m.lokmat.com/akola/finally-bharip-bms-merge-vanchit-bahujan-aaghadi/</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [http://bharip.blogspot.com/2009/09/sthapna.html बहुजन महासंघाचा अधिकृत ब्लॉग] [[वर्ग:भारतीय रिपब्लिकन पक्ष]] [[वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष]] [[वर्ग:आंबेडकरवादी राजकीय पक्ष]] [[वर्ग:भारिप बहुजन महासंघ| ]] [[वर्ग:इ.स. १९९४ मधील निर्मिती]] [[वर्ग:वंचित बहुजन आघाडी]] qbgbrzh9x4kpo4wk9m4ypx3igj6twkm 2722884 2722883 2026-10-18T16:12:54Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722884 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राजकीय पक्ष | नाव = भारिप-बहुजन महासंघ | स्थानिक नाव = | स्थानिक नाव भाषा = | पक्ष लोगो = | लोगो वर्णन = | भाषा१ = | नाव भाषा१ = | भाषा२ = | नाव भाषा२ = | भाषा३ = | नाव भाषा३ = | भाषा४ = | नाव भाषा४ = | संक्षेप = | नेता = | अध्यक्ष = [[प्रकाश आंबेडकर]] | सरचिटणीस = | चेअरमन = | धर्म = [[बौद्ध]] | प्रथम चिटणीस = | प्रवक्ता = | संस्थापक = [[प्रकाश आंबेडकर]] | पुढारी१ पद = | पुढारी१ नाव = | पुढारी२ पद = | पुढारी२ नाव = | पुढारी३ पद = | पुढारी३ नाव = | पुढारी४ पद = | पुढारी४ नाव = | पुढारी५ पद = | पुढारी५ नाव = | ब्रीदवाक्य = | स्थापना = ४ जुलै १९९४ | विघटन = ८ नोव्हेंबर २०१९<ref>https://m.lokmat.com/akola/finally-bharip-bms-merge-vanchit-bahujan-aaghadi/</ref> | मुख्यालय = | मुखपत्र = | विद्यार्थी संघटना = | युवा संघटना = | सदस्य संख्या = | राजकीय तत्वे = [[आंबेडकरवाद]], [[दलित समाजवाद]], [[धर्मनिरपेक्षता]] | धोरणे = | राष्ट्रीय आघाडी = [[वंचित बहुजन आघाडी]] | आंतरराष्ट्रीय आघाडी = | रंग = [[निळा]] | प्रार्थना = | जागा१ शीर्षक = | जागा१ = | जागा२ शीर्षक = | जागा२ = | जागा३ शीर्षक = | जागा३ = | जागा४ शीर्षक = | जागा४ = | जागा५ शीर्षक = | जागा५ = | जागा६ शीर्षक = | जागा६ = | जागा७ शीर्षक = | जागा७ = | जागा८ शीर्षक = | जागा८ = | जागा९ शीर्षक = | जागा९ = | जागा१० शीर्षक = | जागा१० = | निवडणूक चिन्ह = | ध्वज = | संकेतस्थळ = http://www.bharip.org/ }} '''भारिप बहुजन महासंघ''' ('''भा'''रतीय '''रि'''पब्लिकन '''प'''क्ष - '''बहुजन महासंघ''') हा भारतातील एक [[राजकीय पक्ष|राजकीय आघाडी]] होती. [[प्रकाश आंबेडकर]] यांनी ४ जुलै १९९४ रोजी या पक्षविरहीत आघाडीची स्थापना केली असून ते या पक्षाचे राष्ट्रीय संघटक होते. * हा महासंघ [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष]]ाचा घटक दल होता.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/ravivar-mata/election-politics/articleshow/44935328.cms|title=भारिप-बमसंची दखल घ्यावीच लागेल|दिनांक=2014-10-26|संकेतस्थळ=Maharashtra Times|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22|archive-date=2019-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413163153/https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/ravivar-mata/election-politics/articleshow/44935328.cms|url-status=dead}}</ref> == ध्वज == भारतीय रिपब्लिकन पक्ष-बहुजन महासंघ पक्षाचा ध्वज, चार विविध रंगाच्या समान लांबीच्या व समान रूंदीच्या पट्या असून त्यापैकी निळी पट्टी झेंड्याच्या डाव्या बाजूला उभी जोडली असून त्या उभ्या निळ्या पट्टीला वर केशरी, मध्यभागी पांढरी व खाली हिरवी पट्टी अशा तीन पट्टया आडव्या पद्धतीने जोडलेल्या आहेत. मध्ये पांढऱ्या रंगाच्या पट्टीवर उजव्या हाताची बंद मूठ अंकित केलेली आहे. निळा रंग हा विशाल आकाशाचा रंग असून भगवा रंग हा तुकोबाच्या बहुजन समाजाचे प्रतीक आहे. हिरवा रंग हा निसर्गाचा आहे व पांढरा रंग हा शांततेचे प्रतीक आहे. यांचे अर्थ म्हणजे, प्रचंड प्रमाणात सामाजिक व राजकीय शोषण झालेल्या व विशाल भूतलावर वास करणाच्या तुकोबाच्या बहुजन समाजाला गुलामीचे सगळे बांध झुगारून उंच आकाशात स्वच्छंदीपणे प्रगती व विकासाची भरारी मारावयाची आहे. आपल्या आयुष्यातील हे परिवर्तन पांढरा रंग व प्रतिक असलेल्या शांततेच्या व अहिंसेच्या मार्गाने बहुजन महासंघाच्या माध्यमातून घडवून आणावयाचे आहे. व यासाठी संत तुकारामाच्या बहुजन समाजाचे भक्कम सामाजिक व राजकीय एकीकरण करण्याचे निश्चित केले आहे. आणि त्यासाठीच बहुजन महासंघाने आपल्या एकतेचे व शक्तीचे प्रतीक म्हणून उजव्या हाताची बंद मूठ ध्वजावर अंकित करून घेतली आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बहुजन महासंघ कशासाठी कोणासाठी ?|last=पवार|first=मखराम (आमदार)|publisher=बहुजन प्रकाशन|year=२२ एप्रिल १९९३|isbn=|location=मुंबई|pages=२५}}</ref> ==ध्येय आणि उद्दिष्ट्ये== भारतीय रिपब्लिकन पक्ष-बहुजन महासंघाने स्वतःच्या विचारप्रणालीला अनुसरून आपले ध्येय आणि उद्दिष्ट्ये ठरविले आहेत. वेळोवेळी प्रसिद्ध झालेल्या जाहीरनाम्यांमधून व ठरावांमधून ते प्रतित झालेले आहेत. १) भारतीय रिपब्लिकन पक्ष-बहुजन महासंघाने राज्यातील आर्थिक व सामाजिकदृष्ट्या दुर्बल असणा-या समाजघटकांची प्रगती करणे, त्यांना सामाजिक आणि आर्थिक क्षेत्रात न्याय संपादन करून देण्यासाठी प्रयत्न करणे हे पक्षाने उद्दिष्ट मानले असल्याचे आढळते.<br> २) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी बौद्ध धर्माचा स्वीकार केल्यानंतर बौद्ध झालेल्या दलितांना त्यांच्या सवलती कायम राहाव्या या मागणीसंबंधी उद्दिष्ट ठरविण्यात आले.<br> ३) आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल असलेल्या समाजघटकांना सवलती देण्यात याव्या यासाठी केंद्रसरकारने नेमलेल्या मंडल आयोगाच्या शिफारशींची अंमलबजावणी शासनाने ताबडतोब करावी हे ध्येय पक्षाने ठरविले.<br> ४) औरंगाबाद येथील मराठवाडा विद्यापीठाचे ‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विद्यापीठ' असे नामांतर करणारा ठराव महाराष्ट्र शासनाने संमत केला असतानादेखील त्याची अंमलबजावणी केली नाही. हा ठराव ताबडतोब अंमलात आणला जावा यासंबंधी मागणी करणे हे उद्दिष्ट ठरविले.<br> ५) दिवसेंदिवस सुशिक्षित बेरोजगारांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे. त्यांना रोजगार उपलब्ध करून देण्यात सरकारला अपयश येत असल्याने, बेरोजगारांना रोजगार मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न करणे.<br> ६) ग्रामीण भागामधून शहरी भागामध्ये लोकांचे प्रचंड प्रमाणात स्थलांतर झाले. या स्थलांतरित लोकांना राहण्यासाठी पडिक व ओसाड जागेवर त्यांनी झोपड्या बांधून निवारा मिळविला. अशा झोपडपट्टया उठवून तेथे इमारती उभ्या करण्यासाठी गुत्तेदारांनी शासनाला हाताशी धरून त्याचे कटकारस्थान वाढले. ते हाणून पाडण्यासाठी झोपडपट्ट्या नियमित करणे त्यांना संरक्षण मिळवून देणे व तेथे विकास घडवून आणण्याचा उद्देश पक्षाने ठरविला.<br> ७) जात, धर्म, वंश, भाषा, पंथ व लिंग इत्यादी बाबत कोणताही भेदभाव न करता या सर्व समाजघटकांची सर्वांगीण प्रगती घडवून आणण्यासाठी प्रयत्न करणे.<br> ८) समाजातील अनुसूचित जाती अनुसूचितजमाती ओबीसी समाज, अल्पसंख्यांक समाजाला व उपेक्षित समाजाला संघटित करून या समाजघटकांना राजकीय सत्ता मिळवून देण्यासंबंधीचे उद्दिष्ट पक्षाने ठरवले.<br> ९) कोणताही प्रश्न हाताळत असताना अथवा त्यासंबंधी संघर्ष करत असताना लोकशाहीच्या शांततामय व सनदशीर मार्गाचा अवलंब करणे व देशाची राष्ट्रीय एकात्मता धोक्यात येणार नाही याची काळजी घेणे हे पक्षाने उद्दिष्ट मानले.<br> १०) देशातील वाढत्या जातीयवादाला व जमातवादाला प्रखरपणे विरोध करणे व समताधिष्ठीत समाजरचना निर्माण करण्याचा प्रयत्न करणे.<br> ११) ओबीसी समाजाचा शैक्षणिक दर्जा उंचावण्यासाठी या समाजाच्या विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती देण्याबाबतचा व विविध क्षेत्रात सवलती देण्याबाबतचा पुरस्कार करणे.<br> १२) राज्यामध्ये राजकीय सत्तेत घराणेशाही वाढत आहे. त्यामुळे प्रस्थापितांचे वर्चस्व वाढत आहे. याला सर्वतोपरी विरोध करण्याचे उद्दिष्ट पक्षाने स्वीकारले.<br> १३) बहुसंख्येने शोषित, पिडित जनता असलेल्या या देशात आर्थिक सत्तेचे केंद्रीकरण मोठ्या प्रमाणावर होत आहे. या आर्थिक सत्तेच्या केंद्रीकरणाला आळा घातला जावा यासाठी पक्षाने आर्थिक सत्तेच्या विकेंद्रीकरणावर भर दिला.<br> १४) महिलांवर दिवसेंदिवस अत्याचार वाढत आहेत. त्यामुळे त्यांना आपण या देशात असुरक्षित असल्याचे जाणवत आहे. त्यांना संघटित करून त्यांच्यातील भिती नष्ट करणे, त्यांना पुरुषांप्रमाणे समान हक्क प्रस्थापित करणे व कायद्याने सर्व बाबतीत समान दर्जा प्रदान करणे हे ध्येय पक्षाने ठरविले.<br> १५) राज्यातील अतिरिक्त पडित जमीन उपयोगात आणली जावी यासाठी ती जमीन भूमिहीन शेतमजूरांना वाटप करावी अशी मागणी करणे. ==विजयी उमेदवार (भारिप)== ===लोकसभा=== १९९९ मध्ये, प्रकाश आंबेडकर हे १३व्या लोकसभा निवडणुकीत [[अकोला (लोकसभा मतदारसंघ)|अकोला लोकसभा मतदारसंघातून]] निवडून आले होते. === महाराष्ट्र विधानसभा सदस्य संख्या=== या पक्षाचे महाराष्ट्राच्या विधानसभांवरील निवडूण आलेले उमेदवार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/party/ac_info/380/241/30|title=IndiaVotes AC: Party peformance over elections - Bharipa Bahujan Mahasangh|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.lokmat.com/editorial/lok-sabha-election-2019-vanchit-bahujan-aaghadi-new-political-power-maharashtra/|title=Lok Sabha Election 2019 : वंचित बहुजन आघाडी : नवी राजकीय शक्ती|last=Sat|पहिले नाव=सुधीर महाजन on|last2=March 30|दिनांक=2019-03-30|संकेतस्थळ=Lokmat|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22|last3=2019 9:22pm}}</ref> * इ.स. २०१४ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|१३व्या विधानसभेवर]] एक सदस्य निवडूण गेला होता — [[बळीराम सिरस्कार]] (बाळापूर).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=241&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 2014|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.indiatoday.in/assembly-elections-2015/story/maharashtra-assembly-poll-results-bjp-shiv-sena-ncp-congress-223847-2014-10-19|title=Results of Maharashtra Assembly polls 2014|last=DelhiOctober 19|पहिले नाव=IndiaToday in New|last2=October 19|first2=2014UPDATED:|संकेतस्थळ=India Today|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22|last3=Ist|first3=2014 21:43}}</ref> * इ.स. २००९ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|१२व्या विधानसभेवर]] एक सदस्य निवडूण गेला होता — हरिदास पंढरी भदे ([[अकोला पूर्व]]).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=206&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 2009|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22|archive-date=2020-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926215654/https://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=206&party=380|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/electionshow/5142693.cms|title=Satte Pe Satta 2009 Marathi special by Maharashtra Times|संकेतस्थळ=maharashtratimes.indiatimes.com|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22}}{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * इ.स. २००४ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|११व्या विधानसभेवर]] एक सदस्य निवडूण गेला होता — भडे हरिदास पंढरी (बोरगाव मंजू).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=177&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 2004|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=144&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 1999|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-22}}</ref> * इ.स. १९९९ मध्ये, [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१०व्या विधानसभेवर]] एकूण ३ सदस्य निवडूण गेले होते. #रामदास मणिराम बोडखे (अकोट), #दर्शन मोतीराम भांडे ([[बोरगाव मंजू]]) आणि, #वसंत धोडा सूर्यवंशी (साक्री).<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiavotes.com/ac/detailwrank?stateac=30&emid=144&party=380|title=IndiaVotes AC: Winner Candidates of BBM for 1999|संकेतस्थळ=IndiaVotes|ॲक्सेसदिनांक=2019-04-22}}</ref> ==वंचित बहुजन आघाडी (पक्ष)== {{मुख्य|वंचित बहुजन आघाडी}} [[वंचित बहुजन आघाडी]] हा प्रकाश आंबेडकर यांनी २०१८ मध्ये नवीन पक्ष स्थापन केला आहे. १४ मार्च २०१९ रोजी, प्रकाश आंबेडकर यांनी भारिप बहुजन महासंघ या पक्षाला वंचित बहुजन आघाडी या पक्षात विलीन करण्याचे जाहीर केले. आंबेडकर म्हणाले की, "भारिप बहुजन महासंघाच्या माध्यमातून सामाजिक अभियांत्रिकीचा 'अकोला पॅटर्न'ला यश मिळाले असले तरी ''भारिप'' या शब्दामुळे पक्षाच्या विस्ताराला मर्यादा आल्यात." त्यामुळे वंचित बहुजन आघाडी ही व्यापक अर्थाने स्वीकारार्ह झाली असल्याने २०१९ च्या १७व्या लोकसभा निवडणुकीनंतर वंचित बहुजन आघाडीमध्ये भारिप बहुजन महासंघ विलीन करणार असल्याचे त्यांनी सांगीतले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/desh-videsh-news/after-lok-sabha-election-2019-bharip-bahujan-mahasangh-merge-in-vanchit-bahujan-aghadi-says-prakash-ambedkar-1857578/|title=भारिप बहुजन महासंघ निवडणुकीनंतर वंचित आघाडीत विलीन होणार: प्रकाश आंबेडकर|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=Loksatta|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://abpmajha.abplive.in/election/bharip-bahujan-mahasangh-merge-in-vanchit-bahujan-alliance-says-prakash-ambedkar-643168|title=भारिप बहुजन महासंघ वंचित आघाडीत विलीन करणार, प्रकाश आंबेडकरांची घोषणा|last=अकोला|पहिले नाव=उमेश अलोणे, एबीपी माझा|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=ABP Majha|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}{{मृत दुवा|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.lokmat.com/akola/bharip-bahujan-mahasangh-will-merge-vanchit-bahujan-alliance-big-decision-prakash-ambedkar/|title=भारिप बहुजन महासंघ वंचित बहुजन आघाडीत विलीन करणार, प्रकाश आंबेडकरांचा मोठा निर्णय|last=author/online-lokmat|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=Lokmat|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/a-big-decision-of-prakash-ambedkar-bharip-bahujan-mahasangh-will-merge-with-vanchit-bahujan-alliance-6034113.html|title=प्रकाश आंबेडकरांचा Big Decision..भारिप बहुजन महासंघ वंचित बहुजन आघाडीत विलीन करणार|दिनांक=2019-03-14|संकेतस्थळ=divyamarathi|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-03}}</ref> ८ नोव्हेंबर २०१९ रोजी भारिप बहुजन महासंघ हा [[वंचित बहुजन आघाडी]]मध्ये विलीन करण्यात आला.<ref>https://m.lokmat.com/akola/finally-bharip-bms-merge-vanchit-bahujan-aaghadi/</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [http://bharip.blogspot.com/2009/09/sthapna.html बहुजन महासंघाचा अधिकृत ब्लॉग] [[वर्ग:भारतीय रिपब्लिकन पक्ष]] [[वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष]] [[वर्ग:आंबेडकरवादी राजकीय पक्ष]] [[वर्ग:भारिप बहुजन महासंघ| ]] [[वर्ग:इ.स. १९९४ मधील निर्मिती]] [[वर्ग:वंचित बहुजन आघाडी]] fu6q8qklmjcoj3mt7za7cnky1coinsh 0 77899 2723062 2611137 2026-10-19T07:05:37Z Vishnu888 82059 /* */ इंग्रजी भाषेत भाषांतर 2723062 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|वैकुंठ, पुणे}} {{विकिडेटा माहितीचौकट}} [[चित्र:Brooklyn Museum - A Vision of Vishnu (Vaikuntha Darshana).jpg|इवलेसे|358x358अंश]] '''वैकुंठ वा वैकुंठ धाम''' ([[आंतरराष्ट्रीय संस्कृत वर्णमाला लिप्यंतरण|IAST]]: Vaikuṇṭha ,[[संस्‍कृत भाषा|संस्कृत]]: वैकुण्ठ, रोमनीकृत: Vaikuṇṭha, lit. 'चिंता / अपूर्णताशिवाय'),याला विष्णुलोक (Viṣṇuloka) देखील म्हणतात) <ref>{{जर्नल स्रोत|date=2026-10-14|title=Vaikuntha|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vaikuntha&oldid=1380140888|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>वैकुंठलोक, परम पदम, नित्य विभूति हे '''[[श्रीलक्ष्मी नारायण|श्रीलक्ष्मीनारायणाचे]]''' वास्तविक निवासस्थान आहे. सुखदायक दिव्य नैसर्गिक स्वर्गासारखे निवासस्थान आहे, सर्वोत्तम निवासस्थान मानले जाते. ज्या स्वर्गीय जगामध्ये पालनकर्ता [[विष्णू|श्रीविष्णू]] क्षीरमहासागर शेषनागावर लक्ष्मीसह निवास करतात. शांति, प्रेम, पुण्य, शुद्धता, संयम, दान, परिश्रम, धैर्य, दया आणि नम्रता व आनंदाचे स्थान आहे. पुण्याद्वारे माणसाला या जगात स्थान मिळते. जो येथे पोचतो तो गर्भात परत येणार नाही, कारण त्याला तारण प्राप्त झाले आहे. अध्यात्माच्या दृष्टीने वैकुंठलोक मन वा चेतनाची स्थान आहे. मोक्ष, पुण्य करणारे लोक वैकुंठातच राहतात. एक शाश्वत दैवीय अविनाशी प्रकाशमान जग आहे. सर्व काही फळझाड, फुल, प्राणी, पक्षी, गाय, जलचर, समुद्र अनंत आहे. [[रामानुजाचार्य|रामानुजांच्या]] मते, वैकुंठ हे परम पदम किंवा नित्य विभूती, एक "शाश्वत स्वर्गीय क्षेत्र" आहे आणि ते "देवाचे निवासस्थान असलेले दिव्य अविनाशी जग" आहे. वैष्णव साहित्यात, वैकुंठाचे वर्णन चौदा लोकांच्या (जगांच्या) वरील सर्वोच्च क्षेत्र आणि [[विष्णु|विष्णूचे]] भक्त मुक्ती प्राप्त केल्यावर जिथे जातात ते ठिकाण असे केले आहे. त्याचे रक्षण '''जय आणि विजय''' या जुळ्या देवता करतात, जे वैकुंठाचे द्वारपालक आहेत.वैकुंठात तैनात असलेल्या विष्णूच्या सैन्याचे नेतृत्व विश्वक्सेन करतो.वैकुंठातील ग्रह सुवर्ण महालांनी आणि सुगंधी फळे व फुले उगवणाऱ्या लटकत्या बागांनी भरलेले असल्याचे वर्णन केले आहे.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2026-10-14|title=Vaikuntha|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vaikuntha&oldid=1380140888|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|date=2019-12-25|title=Jaya-Vijaya|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jaya-Vijaya&oldid=932435050|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> == श्लोक == भागवत पुराण वा ऋग्वेदः सूक्तं १.२२| अथर्ववेदसंहिता भाग २ मध्ये वर्णन, तद् विष्णोः परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः।<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83_%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%82_%E0%A5%A7.%E0%A5%A8%E0%A5%A8|title=ऋग्वेदः सूक्तं १.२२ - विकिस्रोतः|संकेतस्थळ=sa.wikisource.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-04}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A5%8D:%E0%A4%85%E0%A4%A5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE-%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%83_%E0%A5%A8.pdf/%E0%A5%A9%E0%A5%AD%E0%A5%A7|title=पृष्ठम्:अथर्ववेदसंहिता-भागः २.pdf/३७१ - विकिस्रोतः|संकेतस्थळ=sa.wikisource.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-04}}</ref> == अर्थ आणि नाव == वैकुण्ठ शब्दाचा अर्थ जहा कुंठा न हो, दुःख, निराशा, आळस आणि दारिद्र्य नाहीत.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2018-06-28|title=बैकुण्ठ|url=https://hi.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A5%88%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A0&oldid=3838874|journal=विकिपीडिया|language=hi}}</ref> साकेत, गोलोका, परमधाम, परमस्थान, परमपद, परमवायम, सनातन आकाश, सत्त्व-पद, ब्रह्मपूर नावे आहे. == हिंदू धार्मिक पौराणिक कथेनुसार वर्णन == देवी लक्ष्मी प्रभूच्या विष्णूच्या कमलशरणाजवळ प्रेमळ सेवा करत असते. वैकुंठ लोक संबंधित धार्मिक, आध्यात्मिक आणि व्यावहारिक पैलूंबद्दल सांगणार आहोत - धार्मिक दृष्टिकोन - साध्या शब्दांत सांगायचे झाले तर वैकुंठ धाम हे विष्णूचे निवासस्थान आहे. जसे कैलासवरील महादेव आणि ब्रह्मदेव ब्रह्मलोकामध्ये राहतात. विष्णूंचे निवासस्थान असलेले वैकुंठ अत्यंत दिव्य आहेत. वैकुंठ धाम जागरूक, आत्म-प्रकाशमय आहे. याची अनेक नावे आहेत- साकेत, गोलोका, परमधाम, परमस्थान, परमपद, परमवायम, सनातन आकाश, सत्त्व-पद, ब्रह्मपूर. धार्मिक विश्वास असा आहे की पृथ्वीवरील सर्वात मोठे आनंद म्हणजे वैकुंठातील सर्वात कमी आनंद होय. यातून आपण वैकुंठधामचे सर्वात मोठे आनंद कोणते असेल याचा विचार करू शकतो. अशा प्रकारे वैकुंठ हे परम आनंदाचे माहेरघर आहे.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2019-08-20|title=Vaikuntha|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vaikuntha&oldid=911608725|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == हे सुद्धा पहा == * [[सत्य युग]] * [[कल्की अवतार]] * [[लक्ष्मी]] * [[विष्णू]] * [[श्रीलक्ष्मी नारायण]] {{विस्तार}} [[वर्ग:हिंदू धर्म]] [[वर्ग:वैष्णव पंथ]] [[वर्ग:विष्णू]] [[वर्ग:दिव्य देशम]] 6o4eobnhif91wfsm7lydq31f98t7vya 0 78193 2722971 2572870 2026-10-18T23:33:07Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2722971 wikitext text/x-wiki {{भाषांतर}}{{विस्तार}} '''Asín''' is a [[surname]] originating from [[स्पेन]]. The Asín lineage of [[infanzones]] derives from the village of Asín de [[Broto]], attested from the reigns of [[Peter II of Aragon|Pedro II]] and [[James I of Aragon|Jaime I]] (13th century), members of [[Spanish nobility|lower nobility]] from the reign of [[Peter IV of Aragon|Pedro IV]] (14th century).<ref>{{स्रोत पुस्तक | title = Diccionario Onomástico Y Heráldico Vasco | वर्ष = 1970 | पृष्ठ = 353 }}</ref> People with the name Asín: *[[Miguel Asín Palacios]] *[[Fernando de Andrés|Fernando de Andrés Asín]] *[[Alfredo Quíspez Asín]] ==References== {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == *[https://web.archive.org/web/20110721184728/http://www.armoria.info/libro_de_armoria/AS%CDN.html armoria.info] *[http://www.redaragon.com/turismo/pueblos/pueblo.asp?accion=pagina&Poblacion_ID=466 redaragon.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100107144623/http://redaragon.com/turismo/pueblos/pueblo.asp?accion=pagina&Poblacion_ID=466 |date=2010-01-07 }} {{surname|Asín}} {{DEFAULTSORT:Asin (Surname)}} r2m8qls72d3beebd7d9lf9ojxzwemzf 0 100637 2722977 2651775 2026-10-19T00:48:59Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2722977 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राजकीय विभाग | नाव = इझेर | स्थानिकनाव = Isère | प्रकार = [[फ्रान्सचे विभाग|फ्रान्सचा विभाग]] | ध्वज = | चिन्ह = Blason département fr Isère.svg | नकाशा = Isère-Position.svg | देश = फ्रान्स | प्रदेश = [[रोन-आल्प]] | मुख्यालय = [[ग्रेनोबल]] | क्षेत्रफळ = ७,४३१ | लोकसंख्या = ११,७८,७१४ | घनता = १५८.६ | वेबसाईट = }} '''इझेर''' ({{lang-fr|Isère}}) हा [[फ्रान्स]] देशाच्या [[रोन-आल्प]] [[फ्रान्सचे प्रदेश|प्रदेशातील]] एक [[फ्रान्सचे विभाग|विभाग]] आहे. == बाह्य दुवे == {{commons|Isère|{{लेखनाव}}}} * {{fr icon}} [http://www.isere.pref.gouv.fr/ प्रिफेक्चर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051226094904/http://www.isere.pref.gouv.fr/ |date=2005-12-26 }} * {{fr icon}} [https://web.archive.org/web/20070608173930/http://www.cg38.fr/ समिती] {| border="0" cellpadding="5" cellspacing="0" align="center" width=50% |- ! style="background: #ffdead;" | [[चित्र:Blason Rhône-Alpes Gendarmerie.svg|20 px]] [[रोन-आल्प]] प्रदेशातील विभाग |- | style="background: #ffdead;" align=center | [[एन, फ्रान्स|एं]] {{·}} [[आर्देश]] {{·}} [[द्रोम]] {{·}} [[इझेर]] {{·}} [[लावार]] {{·}} [[रोन]] {{·}} [[साव्वा]] {{·}} [[ऑत-साव्वा|हाउत-साव्वा]] |} {{फ्रान्सचे विभाग}} [[वर्ग:फ्रान्सचे विभाग]] [[वर्ग:रोन-आल्प]] g9g6uz4tuglg8ryun89et96f8s3oluo 0 101050 2723078 2702038 2026-10-19T09:29:07Z अमर तिवारी 184549 अमर तिवारी ने लेख [[एशिलस]] वरुन [[एस्खुलोस]] ला हलविला 2702038 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = एशिलस<br />Αἰσχύλος | चित्र = Aischylos Büste.jpg | चित्र_आकारमान = | चित्रtitle = | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = अंदाजे इ.स. पूर्व ५२५/५२४ | जन्म_स्थान = एल्युसिना, [[ग्रीस]] | मृत्यू_दिनांक = अंदाजे इ.स. पूर्व ४५६ | मृत्यू_स्थान = [[सिसिली]] | मृत्यू_कारण = | पेशा = नाटक लेखक | कारकीर्द_काळ = }} '''एशिलस''' ([[ग्रीक भाषा|ग्रीक]]: Αἰσχύλος; अंदाजे इ.स.पू. ५२५/५२४ - अंदाजे इ.स.पू. ४५६) हा इ.स. पूर्व पाचव्या शतकातील एक [[प्राचीन ग्रीस|प्राचीन]] [[ग्रीस|ग्रीक]] लेखक होता. दुःखान्त किंवा शोकान्त नाटके वा लिखाणाची निर्मिती करणाऱ्या जगातील सर्वांत प्रथम तीन लेखकांपैकी एशिलस हा पहिला लेखक होता ([[सॉफोक्लीस]] व [[युरिपिडस]] हे इतर दोघे). त्याने अंदाजे ७० ते ९० शोकांतिका लिहिल्या ज्यांपैकी केवळ सात आज ज्ञात आहेत. प्रोमेथ्युअस बाउंड हे लोकप्रिय नाटक त्याने लिहिले की नाही, ह्यावर दुमत आहे. == बाह्य दुवे == {{कॉमन्स वर्ग|Aeschylus|एशिलस}} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.gutenberg.org/author/Aeschylus | title = {{लेखनाव}} | प्रकाशक = [[प्रोजेक्ट गुटेनबर्ग]] | भाषा = इंग्लिश }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.poetseers.org/the_great_poets/the_classics/aeschylus/ | title = निवडक कविता | प्रकाशक = पोएटसीअर्स.ऑर्ग | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2011-10-13 | archive-date = 2012-05-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120530192933/http://www.poetseers.org/the_great_poets/the_classics/aeschylus/ | url-status = dead }} {{विस्तार}} {{DEFAULTSORT:एशिलस}} [[वर्ग:प्राचीन ग्रीक व्यक्ती]] [[वर्ग:प्राचीन ग्रीक साहित्यिक]] tp5qk4dupc51uj5sp3qtkjdubtupnho 2723080 2723078 2026-10-19T09:29:47Z अमर तिवारी 184549 2723080 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = एस्खुलोस<br />{{lang|grc|Αἰσχύλος}} | चित्र = Aischylos Büste.jpg | चित्र_आकारमान = | चित्रtitle = | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = अंदाजे इ.स. पूर्व ५२५/५२४ | जन्म_स्थान = एल्युसिना, [[ग्रीस]] | मृत्यू_दिनांक = अंदाजे इ.स. पूर्व ४५६ | मृत्यू_स्थान = [[सिसिली]] | मृत्यू_कारण = | पेशा = नाटक लेखक | कारकीर्द_काळ = }} '''एस्खुलोस''' ([[ग्रीक भाषा|ग्रीक]]: Αἰσχύλος; अंदाजे इ.स.पू. ५२५/५२४ - अंदाजे इ.स.पू. ४५६) हा इ.स. पूर्व पाचव्या शतकातील एक [[प्राचीन ग्रीस|प्राचीन]] [[ग्रीस|ग्रीक]] लेखक होता. दुःखान्त किंवा शोकान्त नाटके वा लिखाणाची निर्मिती करणाऱ्या जगातील सर्वांत प्रथम तीन लेखकांपैकी एस्खुलोस हा पहिला लेखक होता ([[सॉफोक्लीस]] व [[युरिपिडस]] हे इतर दोघे). त्याने अंदाजे ७० ते ९० शोकांतिका लिहिल्या ज्यांपैकी केवळ सात आज ज्ञात आहेत. प्रोमेथ्युअस बाउंड हे लोकप्रिय नाटक त्याने लिहिले की नाही, ह्यावर दुमत आहे. == बाह्य दुवे == {{कॉमन्स वर्ग|Aeschylus|एस्खुलोस}} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.gutenberg.org/author/Aeschylus | title = {{लेखनाव}} | प्रकाशक = [[प्रोजेक्ट गुटेनबर्ग]] | भाषा = इंग्लिश }} * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.poetseers.org/the_great_poets/the_classics/aeschylus/ | title = निवडक कविता | प्रकाशक = पोएटसीअर्स.ऑर्ग | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2011-10-13 | archive-date = 2012-05-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120530192933/http://www.poetseers.org/the_great_poets/the_classics/aeschylus/ | url-status = dead }} {{विस्तार}} {{DEFAULTSORT:एस्खुलोस}} [[वर्ग:प्राचीन ग्रीक व्यक्ती]] [[वर्ग:प्राचीन ग्रीक साहित्यिक]] ijoxr5zx0o4aylfak2ikzx3h3qo4kuz 0 119259 2723010 2692639 2026-10-19T04:35:44Z ~2026-55940-19 188688 2723010 wikitext text/x-wiki {{जमाती}} date:-18-10-2026  वार :-रविवार <nowiki>*</nowiki> ठिकाण :- अंबाळा <nowiki>*</nowiki>समस्त ठाकर समाज *   <nowiki>*</nowiki> बैठक मधे चर्चेत आलेले विषय *   1.मुला-मुलींचे शिक्षण कमित-कमि 12 वी पर्यंत शिक्षण झाले पाहिजे.   2.आपली आदिवासी ठाकर समाजाची संस्कृती, रूढी, परंपरा जपणे   3.35 गावात एखादी समस्या उद्भवली तर दुसऱ्या बाकीच्या गावाने त्यांना पाठिंबा देणे.   4.आपला समाज जागृत करणे, आपला समाज अजून खूप अज्ञानात आहे, खूप मागासलेला आहे   5.आदिवासी समाजाचे जे मुल-मुली होस्टेल वर शिक्षण घेण्यासाठी ॲडमिशन घेतात पण होस्टेल वेळेवर चालु होत नाही त्याच्या साठी आवाज उठवणे,   6.आपले 35 गाव आहेत तर प्रत्येक गावात प्रत्येक आठवड्यात मंगळवारी ठाकरवाडी परिषद भरव्यात यावे आणि समाजाला मार्गदर्शन करावे.   7.25.OCT रोजी मुंबई येथे मोर्चासाठी जाण्याचे नियोजन झाले,   8.ठाकर परिषद सकाळी किंवा संध्याकाळी भरवणे पण त्या परिषद मध्ये जे मुद्दे मांडण्यात आले ते ग्रुप वर पाठवणे,   9.आपला ठाकर समाज खूप मोठ्या प्रमाणात उस-तोडी वर गेलेला आहे तर जेव्हा घरि येतील तेव्हा एक दिवस ठरवुन बैठक ठेवण्यात येईल,   <nowiki>*</nowiki> उपस्थित राहिलेली गाव *   1.बिबखेडा   2.जेहुर   3.शिपघाट-ठाकरवाडी   4.अंबाळा   5.निमडोंगरी   6.बेलेश्वर   7.गणेशनगर-ठाकरवाडी   8.खोलापुर   9.चांदोरा   10.कुसुमतेल   11.गुजरदरी   12.कळंकी   13.कोळवाडी   14. लोढरा 15. पेडकवाडी   16. कोंड्याबारी   17.सावंतवाडी{{विकिकरण}} '''ठाकर''' ही महाराष्ट्रातील आदिवासी जमात संपूर्ण महाराष्ट्रात आढळते. अखिल महाराष्ट्रातील सर्व जिल्ह्यात ठाकर-ठाकूर जमातीचे लोक राहतात म्हणून १९७६ साली, १९५६ पासून या अनुसूचित जमातींच्या संदर्भात फक्त ५ जिल्ह्यांतील केवळ २७ तालुक्यांसाठी लागू असलेले क्षेत्रबंधन रद्द करण्यात आले व अखिल महाराष्ट्रातील ठाकूर-ठाकर हे अनुसूचित जमातींमध्येच असल्याचा १०८ क्रमांकाचा कायदा, १९७६ साली अस्तित्वात आला आहे. * औरंगाबाद जिल्ह्यातील ठाकर आदिवासी: औरंगाबाद जिल्ह्यात आदिवासी ठाकर व आदिवासी भिल्ल व टोकरे कोळी आहेत. ते अजिंठ्याच्या डोंगरात राहतात. कन्नड तालुका, नांदगाव तालुका, सोयगाव तालुका, सिल्लोड तालुका, चाळीसगाव तालुका आणि खुल्ताबाद तालुका या परिसरात मोडणाऱ्या भूभागांत जवळजवळ ३० हजार आदिवासी ठाकर राहतात. त्यांचे देवदेवता, रुढीपरंपरा, चालीरीती, पोषक, खानपान वगैरे अकोला, संगमनेर, कळसूबाई परिसरातील आदिवासी ठाकरांप्रमाणेच आहेत. त्यांच्याशी यांचे नातेसंबंध आहेत. आदिवासी ठाकरांच्या या परिसरात खोलापूर, गुजरदारी, कलंकी, शिप्घात(?), रंजाची वाडी, माणिकपुंज(ठाकरवाडी), काळदरी, तिसगाव, निरगुडी, पिप्री, लोंजे, चिवली आदी ३० वाड्या आहेत. या वाडीवाडीत आगीवले, वारघडे, सिद, सावंत, पथवे, अवाले, गिऱ्हे, मेंगाळ, गावंडे, मधे, कातवरे, खोडके, कडाळे, उघडे, पोकळे, भूतांबरे अशी ३० प्रकाराची आडनावे (कुलनामे) आढळतात. कुलनामानुसार त्यांचे देव्हारे विविध ठिकाणी आहेत. हे ठाकर खरोखरच आदिवासीच आहेत हे त्यांची बोली, पोषाख, देवदेवता, चालीरीती रुढी परंपरा, ई. तपासून पाहिले. या परिसरातील आदिवासी बाबतीत ही स्वातंत्र्यकाळातील पहिली घटना म्हणावी, त्यादिवशी त्यांनी सर्वांना आदिवासी अनुसूचित जातीचे प्रमाणपत्र दिले जातील, ही घोषणा केली. महाराष्ट्रातील पालघर जिल्ह्यात ठाकर समाज आहे. == व्युत्पत्ती/उत्पत्ती == अजंठा डोंगर परिसरातील ठाकर ही जमात ठाकर, ठाकूर, ठाकऱ्या या नावांनी ओळखली जाते. सांस्कृतिकोशात सांगितल्याप्रमाणे हे ठाकर घोंगड्या तयार करणे, नंदीबैल फिरविणे, बाहुल्यांचे खेळ करणे ही कामे मुळीच करतांना आढळत नाहीत. महाल देशातून आले ते म ठाकर, म म्हणजे मोठे, व क म्हणजे कनिष्ठ, किंवा चाफेकरांचे मते बोलीत क व मचा वापर पुन्हापुन्हा वापर केल्याने क व म ही नावे या क व म ठाकराना पडली असावीत. त्यांच्या पोशाखाबाबत काही दंतकथा सांगितल्या जातात. कन्नड तालुक्यातील अंबाला ठाकरवाडीच्या देवाजी काळूजी आगिवले यांनी सांगितले की ठाकर हे मूळचे मुंगी पैठणचे. निजामाच्या जाचामुळे ते बालाघाट, कोकण, जुंदारखोरा, महालदेश, या ठिकाणी डोंगर दऱ्याखोऱ्यात लपले. तीन पिढ्यापासून पैठण सोडले. तेथून ते कोकणातील टाकेदला गेले. तेथून ते नाशिक व औरंगाबाद जिल्ह्यात गेले. निजामाच्या सैनिकांशी दोन हात करतांना बायका आपले लुगडे आडवे खोचून गुंडाळत व त्या युद्धास सज्ज होत असत. पळापळीत जो वेश घेतला तो अद्यापही तसाच आहे. हा लढा शिवाजीच्या काळात दिला असेही सांगितले जाते. पथवे नावाचे ठाकर पळून पिठ्या डोंगरात गेले. तेथून ते वैतर डोंगरात गेले. ते गाव धरणात बुडाले. तेथून ते घोतीपासून ५ मैल दूर असलेल्या धनुली या गावी आले. तेथून बहिरवाडी आले. तेव्हा त्यांनी पथवेचा देव्हारा हा धनुलीहून बहिरवाडीला हलवला. छत्रपती शिवाजीच्या महाराजांच्या काळात ठाकर हे मावळे होते, * पथवे यांना जहागिरी मिळाली, * मेंगाळ ठाकर हे चपरासी होते तर, * गावंडे ठाकर हे कोतवाल होते. गुन्हेगाराला तापलेल्या तव्यावर उभे करणे हे काम कोतवाल करी. अशा विविध दंतकथा ऐकू येतात. ==इतिहास == राया ठाकर: आदिवासी क्रांतिकारी राया ठाकर हे राघोजी भांगरे यांचे अंगरक्षक होते. * लक्ष्या ठाकर रामजी भांगरे यांचे अंगरक्षक होते. ==संदर्भ == <references/> आदिवासी ठाकर (समाजशास्त्रीय अभ्यास) लेखक-डॉ.रमेश सूर्यवंशी ,अभ्यासिका प्रकाशन १, जून २०१०. ISBN -13-978-81-920256-3-6. == लेखात प्रयुक्त संज्ञा == ===शब्दाचा विशेष संदर्भ/अर्थ छटा=== {| class="wikitable" |- |प्रयुक्त शब्द || विशेष संदर्भ/अर्थ छटा |- | 3 || 4 |} ==इंग्रजी मराठी <!--विकि--> संज्ञा== {| class="wikitable" |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |} ffnfh4f9dzh3z51h6lx1w1tgiijmgi3 2723017 2723010 2026-10-19T04:43:25Z ~2026-55940-19 188688 2723017 wikitext text/x-wiki {{जमाती}} date:-18-10-2026  वार :-रविवार <nowiki>*</nowiki> ठिकाण :- अंबाळा <nowiki>*</nowiki>समस्त ठाकर समाज *   <nowiki>*</nowiki> बैठक मधे चर्चेत आलेले विषय *   1.मुला-मुलींचे शिक्षण कमित-कमि 12 वी पर्यंत शिक्षण झाले पाहिजे.   2.आपली आदिवासी ठाकर समाजाची संस्कृती, रूढी, परंपरा जपणे   3.35 गावात एखादी समस्या उद्भवली तर दुसऱ्या बाकीच्या गावाने त्यांना पाठिंबा देणे.   4.आपला समाज जागृत करणे, आपला समाज अजून खूप अज्ञानात आहे, खूप मागासलेला आहे   5.आदिवासी समाजाचे जे मुल-मुली होस्टेल वर शिक्षण घेण्यासाठी ॲडमिशन घेतात पण होस्टेल वेळेवर चालु होत नाही त्याच्या साठी आवाज उठवणे,   6.आपले 35 गाव आहेत तर प्रत्येक गावात प्रत्येक आठवड्यात मंगळवारी ठाकरवाडी परिषद भरव्यात यावे आणि समाजाला मार्गदर्शन करावे.   7.25.OCT रोजी मुंबई येथे मोर्चासाठी जाण्याचे नियोजन झाले,   8.ठाकर परिषद सकाळी किंवा संध्याकाळी भरवणे पण त्या परिषद मध्ये जे मुद्दे मांडण्यात आले ते ग्रुप वर पाठवणे,   9.आपला ठाकर समाज खूप मोठ्या प्रमाणात उस-तोडी वर गेलेला आहे तर जेव्हा घरि येतील तेव्हा एक दिवस ठरवुन बैठक ठेवण्यात येईल,   <nowiki>*</nowiki> उपस्थित राहिलेली गाव *   1.बिबखेडा  2.जेहुर  3.शिपघाट-ठाकरवाडी  4.अंबाळा 5.निमडोंगरी  6.बेलेश्वर  7.गणेशनगर-ठाकरवाडी  8.खोलापुर  9.चांदोरा  10.कुसुमतेल  11.गुजरदरी   12.कळंकी   13.कोळवाडी  14. लोढरा15. पेडकवाडी  16. कोंड्याबारी  17.सावंतवाडी{{विकिकरण}} '''ठाकर''' ही महाराष्ट्रातील आदिवासी जमात संपूर्ण महाराष्ट्रात आढळते. अखिल महाराष्ट्रातील सर्व जिल्ह्यात ठाकर-ठाकूर जमातीचे लोक राहतात म्हणून १९७६ साली, १९५६ पासून या अनुसूचित जमातींच्या संदर्भात फक्त ५ जिल्ह्यांतील केवळ २७ तालुक्यांसाठी लागू असलेले क्षेत्रबंधन रद्द करण्यात आले व अखिल महाराष्ट्रातील ठाकूर-ठाकर हे अनुसूचित जमातींमध्येच असल्याचा १०८ क्रमांकाचा कायदा, १९७६ साली अस्तित्वात आला आहे. * औरंगाबाद जिल्ह्यातील ठाकर आदिवासी: औरंगाबाद जिल्ह्यात आदिवासी ठाकर व आदिवासी भिल्ल व टोकरे कोळी आहेत. ते अजिंठ्याच्या डोंगरात राहतात. कन्नड तालुका, नांदगाव तालुका, सोयगाव तालुका, सिल्लोड तालुका, चाळीसगाव तालुका आणि खुल्ताबाद तालुका या परिसरात मोडणाऱ्या भूभागांत जवळजवळ ३० हजार आदिवासी ठाकर राहतात. त्यांचे देवदेवता, रुढीपरंपरा, चालीरीती, पोषक, खानपान वगैरे अकोला, संगमनेर, कळसूबाई परिसरातील आदिवासी ठाकरांप्रमाणेच आहेत. त्यांच्याशी यांचे नातेसंबंध आहेत. आदिवासी ठाकरांच्या या परिसरात खोलापूर, गुजरदारी, कलंकी, शिप्घात(?), रंजाची वाडी, माणिकपुंज(ठाकरवाडी), काळदरी, तिसगाव, निरगुडी, पिप्री, लोंजे, चिवली आदी ३० वाड्या आहेत. या वाडीवाडीत आगीवले, वारघडे, सिद, सावंत, पथवे, अवाले, गिऱ्हे, मेंगाळ, गावंडे, मधे, कातवरे, खोडके, कडाळे, उघडे, पोकळे, भूतांबरे अशी ३० प्रकाराची आडनावे (कुलनामे) आढळतात. कुलनामानुसार त्यांचे देव्हारे विविध ठिकाणी आहेत. हे ठाकर खरोखरच आदिवासीच आहेत हे त्यांची बोली, पोषाख, देवदेवता, चालीरीती रुढी परंपरा, ई. तपासून पाहिले. या परिसरातील आदिवासी बाबतीत ही स्वातंत्र्यकाळातील पहिली घटना म्हणावी, त्यादिवशी त्यांनी सर्वांना आदिवासी अनुसूचित जातीचे प्रमाणपत्र दिले जातील, ही घोषणा केली. महाराष्ट्रातील पालघर जिल्ह्यात ठाकर समाज आहे. == व्युत्पत्ती/उत्पत्ती == अजंठा डोंगर परिसरातील ठाकर ही जमात ठाकर, ठाकूर, ठाकऱ्या या नावांनी ओळखली जाते. सांस्कृतिकोशात सांगितल्याप्रमाणे हे ठाकर घोंगड्या तयार करणे, नंदीबैल फिरविणे, बाहुल्यांचे खेळ करणे ही कामे मुळीच करतांना आढळत नाहीत. महाल देशातून आले ते म ठाकर, म म्हणजे मोठे, व क म्हणजे कनिष्ठ, किंवा चाफेकरांचे मते बोलीत क व मचा वापर पुन्हापुन्हा वापर केल्याने क व म ही नावे या क व म ठाकराना पडली असावीत. त्यांच्या पोशाखाबाबत काही दंतकथा सांगितल्या जातात. कन्नड तालुक्यातील अंबाला ठाकरवाडीच्या देवाजी काळूजी आगिवले यांनी सांगितले की ठाकर हे मूळचे मुंगी पैठणचे. निजामाच्या जाचामुळे ते बालाघाट, कोकण, जुंदारखोरा, महालदेश, या ठिकाणी डोंगर दऱ्याखोऱ्यात लपले. तीन पिढ्यापासून पैठण सोडले. तेथून ते कोकणातील टाकेदला गेले. तेथून ते नाशिक व औरंगाबाद जिल्ह्यात गेले. निजामाच्या सैनिकांशी दोन हात करतांना बायका आपले लुगडे आडवे खोचून गुंडाळत व त्या युद्धास सज्ज होत असत. पळापळीत जो वेश घेतला तो अद्यापही तसाच आहे. हा लढा शिवाजीच्या काळात दिला असेही सांगितले जाते. पथवे नावाचे ठाकर पळून पिठ्या डोंगरात गेले. तेथून ते वैतर डोंगरात गेले. ते गाव धरणात बुडाले. तेथून ते घोतीपासून ५ मैल दूर असलेल्या धनुली या गावी आले. तेथून बहिरवाडी आले. तेव्हा त्यांनी पथवेचा देव्हारा हा धनुलीहून बहिरवाडीला हलवला. छत्रपती शिवाजीच्या महाराजांच्या काळात ठाकर हे मावळे होते, * पथवे यांना जहागिरी मिळाली, * मेंगाळ ठाकर हे चपरासी होते तर, * गावंडे ठाकर हे कोतवाल होते. गुन्हेगाराला तापलेल्या तव्यावर उभे करणे हे काम कोतवाल करी. अशा विविध दंतकथा ऐकू येतात. ==इतिहास == राया ठाकर: आदिवासी क्रांतिकारी राया ठाकर हे राघोजी भांगरे यांचे अंगरक्षक होते. * लक्ष्या ठाकर रामजी भांगरे यांचे अंगरक्षक होते. ==संदर्भ == <references/> आदिवासी ठाकर (समाजशास्त्रीय अभ्यास) लेखक-डॉ.रमेश सूर्यवंशी ,अभ्यासिका प्रकाशन १, जून २०१०. ISBN -13-978-81-920256-3-6. == लेखात प्रयुक्त संज्ञा == ===शब्दाचा विशेष संदर्भ/अर्थ छटा=== {| class="wikitable" |- |प्रयुक्त शब्द || विशेष संदर्भ/अर्थ छटा |- | 3 || 4 |} ==इंग्रजी मराठी <!--विकि--> संज्ञा== {| class="wikitable" |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |} cue2684jvr98u59vm0ubraccz19t8qp 2723022 2723017 2026-10-19T04:45:33Z ~2026-55940-19 188688 2723022 wikitext text/x-wiki {{जमाती}} date:-18-10-2026  वार :-रविवार <nowiki>*</nowiki> ठिकाण :- अंबाळा <nowiki>*</nowiki>समस्त ठाकर समाज *   <nowiki>*</nowiki> बैठक मधे चर्चेत आलेले विषय *   1.मुला-मुलींचे शिक्षण कमित-कमि 12 वी पर्यंत शिक्षण झाले पाहिजे.   2.आपली आदिवासी ठाकर समाजाची संस्कृती, रूढी, परंपरा जपणे   3.35 गावात एखादी समस्या उद्भवली तर दुसऱ्या बाकीच्या गावाने त्यांना पाठिंबा देणे.   4.आपला समाज जागृत करणे, आपला समाज अजून खूप अज्ञानात आहे, खूप मागासलेला आहे   5.आदिवासी समाजाचे जे मुल-मुली होस्टेल वर शिक्षण घेण्यासाठी ॲडमिशन घेतात पण होस्टेल वेळेवर चालु होत नाही त्याच्या साठी आवाज उठवणे,   6.आपले 35 गाव आहेत तर प्रत्येक गावात प्रत्येक आठवड्यात मंगळवारी ठाकर परिषद भरवण्यायात वे आणि समाजाला मार्गदर्शन करावे.   7.25.OCT रोजी मुंबई येथे मोर्चासाठी जाण्याचे नियोजन झाले,   8.ठाकर परिषद सकाळी किंवा संध्याकाळी भरवणे पण त्या परिषद मध्ये जे मुद्दे मांडण्यात आले ते ग्रुप वर पाठवणे,   9.आपला ठाकर समाज खूप मोठ्या प्रमाणात उस-तोडी वर गेलेला आहे तर जेव्हा घरि येतील तेव्हा एक दिवस ठरवुन बैठक ठेवण्यात येईल,   <nowiki>*</nowiki> उपस्थित राहिलेली गाव *   1.बिबखेडा  2.जेहुर  3.शिपघाट-ठाकरवाडी  4.अंबाळा 5.निमडोंगरी  6.बेलेश्वर  7.गणेशनगर-ठाकरवाडी  8.खोलापुर  9.चांदोरा  10.कुसुमतेल  11.गुजरदरी   12.कळंकी   13.कोळवाडी  14. लोढरा15. पेडकवाडी  16. कोंड्याबारी  17.सावंतवाडी{{विकिकरण}} '''ठाकर''' ही महाराष्ट्रातील आदिवासी जमात संपूर्ण महाराष्ट्रात आढळते. अखिल महाराष्ट्रातील सर्व जिल्ह्यात ठाकर-ठाकूर जमातीचे लोक राहतात म्हणून १९७६ साली, १९५६ पासून या अनुसूचित जमातींच्या संदर्भात फक्त ५ जिल्ह्यांतील केवळ २७ तालुक्यांसाठी लागू असलेले क्षेत्रबंधन रद्द करण्यात आले व अखिल महाराष्ट्रातील ठाकूर-ठाकर हे अनुसूचित जमातींमध्येच असल्याचा १०८ क्रमांकाचा कायदा, १९७६ साली अस्तित्वात आला आहे. * औरंगाबाद जिल्ह्यातील ठाकर आदिवासी: औरंगाबाद जिल्ह्यात आदिवासी ठाकर व आदिवासी भिल्ल व टोकरे कोळी आहेत. ते अजिंठ्याच्या डोंगरात राहतात. कन्नड तालुका, नांदगाव तालुका, सोयगाव तालुका, सिल्लोड तालुका, चाळीसगाव तालुका आणि खुल्ताबाद तालुका या परिसरात मोडणाऱ्या भूभागांत जवळजवळ ३० हजार आदिवासी ठाकर राहतात. त्यांचे देवदेवता, रुढीपरंपरा, चालीरीती, पोषक, खानपान वगैरे अकोला, संगमनेर, कळसूबाई परिसरातील आदिवासी ठाकरांप्रमाणेच आहेत. त्यांच्याशी यांचे नातेसंबंध आहेत. आदिवासी ठाकरांच्या या परिसरात खोलापूर, गुजरदारी, कलंकी, शिप्घात(?), रंजाची वाडी, माणिकपुंज(ठाकरवाडी), काळदरी, तिसगाव, निरगुडी, पिप्री, लोंजे, चिवली आदी ३० वाड्या आहेत. या वाडीवाडीत आगीवले, वारघडे, सिद, सावंत, पथवे, अवाले, गिऱ्हे, मेंगाळ, गावंडे, मधे, कातवरे, खोडके, कडाळे, उघडे, पोकळे, भूतांबरे अशी ३० प्रकाराची आडनावे (कुलनामे) आढळतात. कुलनामानुसार त्यांचे देव्हारे विविध ठिकाणी आहेत. हे ठाकर खरोखरच आदिवासीच आहेत हे त्यांची बोली, पोषाख, देवदेवता, चालीरीती रुढी परंपरा, ई. तपासून पाहिले. या परिसरातील आदिवासी बाबतीत ही स्वातंत्र्यकाळातील पहिली घटना म्हणावी, त्यादिवशी त्यांनी सर्वांना आदिवासी अनुसूचित जातीचे प्रमाणपत्र दिले जातील, ही घोषणा केली. महाराष्ट्रातील पालघर जिल्ह्यात ठाकर समाज आहे. == व्युत्पत्ती/उत्पत्ती == अजंठा डोंगर परिसरातील ठाकर ही जमात ठाकर, ठाकूर, ठाकऱ्या या नावांनी ओळखली जाते. सांस्कृतिकोशात सांगितल्याप्रमाणे हे ठाकर घोंगड्या तयार करणे, नंदीबैल फिरविणे, बाहुल्यांचे खेळ करणे ही कामे मुळीच करतांना आढळत नाहीत. महाल देशातून आले ते म ठाकर, म म्हणजे मोठे, व क म्हणजे कनिष्ठ, किंवा चाफेकरांचे मते बोलीत क व मचा वापर पुन्हापुन्हा वापर केल्याने क व म ही नावे या क व म ठाकराना पडली असावीत. त्यांच्या पोशाखाबाबत काही दंतकथा सांगितल्या जातात. कन्नड तालुक्यातील अंबाला ठाकरवाडीच्या देवाजी काळूजी आगिवले यांनी सांगितले की ठाकर हे मूळचे मुंगी पैठणचे. निजामाच्या जाचामुळे ते बालाघाट, कोकण, जुंदारखोरा, महालदेश, या ठिकाणी डोंगर दऱ्याखोऱ्यात लपले. तीन पिढ्यापासून पैठण सोडले. तेथून ते कोकणातील टाकेदला गेले. तेथून ते नाशिक व औरंगाबाद जिल्ह्यात गेले. निजामाच्या सैनिकांशी दोन हात करतांना बायका आपले लुगडे आडवे खोचून गुंडाळत व त्या युद्धास सज्ज होत असत. पळापळीत जो वेश घेतला तो अद्यापही तसाच आहे. हा लढा शिवाजीच्या काळात दिला असेही सांगितले जाते. पथवे नावाचे ठाकर पळून पिठ्या डोंगरात गेले. तेथून ते वैतर डोंगरात गेले. ते गाव धरणात बुडाले. तेथून ते घोतीपासून ५ मैल दूर असलेल्या धनुली या गावी आले. तेथून बहिरवाडी आले. तेव्हा त्यांनी पथवेचा देव्हारा हा धनुलीहून बहिरवाडीला हलवला. छत्रपती शिवाजीच्या महाराजांच्या काळात ठाकर हे मावळे होते, * पथवे यांना जहागिरी मिळाली, * मेंगाळ ठाकर हे चपरासी होते तर, * गावंडे ठाकर हे कोतवाल होते. गुन्हेगाराला तापलेल्या तव्यावर उभे करणे हे काम कोतवाल करी. अशा विविध दंतकथा ऐकू येतात. ==इतिहास == राया ठाकर: आदिवासी क्रांतिकारी राया ठाकर हे राघोजी भांगरे यांचे अंगरक्षक होते. * लक्ष्या ठाकर रामजी भांगरे यांचे अंगरक्षक होते. ==संदर्भ == <references/> आदिवासी ठाकर (समाजशास्त्रीय अभ्यास) लेखक-डॉ.रमेश सूर्यवंशी ,अभ्यासिका प्रकाशन १, जून २०१०. ISBN -13-978-81-920256-3-6. == लेखात प्रयुक्त संज्ञा == ===शब्दाचा विशेष संदर्भ/अर्थ छटा=== {| class="wikitable" |- |प्रयुक्त शब्द || विशेष संदर्भ/अर्थ छटा |- | 3 || 4 |} ==इंग्रजी मराठी <!--विकि--> संज्ञा== {| class="wikitable" |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |- | इंग्रजी || मराठी |} 06r6p9nh22tw014d7x2xzl364i8ouz3 0 139794 2722986 2710725 2026-10-19T03:48:23Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722986 wikitext text/x-wiki '''परधान''' ही [[भारत|भारतातील]] एक आदिवासी जमात आहे. त्यांना [[गोंड|गोंडांपेक्षा]] कमी दर्जाचे मानले जाते. परधान लोक मुख्यत्वे [[महाराष्ट्र]], [[मध्य प्रदेश|मध्यप्रदेश]], [[छत्तीसगढ]], [[तेलंगणा]], [[उत्तर कर्नाटक]] आणि पूर्व [[ओडिशा]]त राहतात. यांची एकूण संख्या सुमारे ३,५८,००० असून यांतील ९६% [[हिंदू]], ०.१५% [[ख्रिश्चन]] आणि बाकीचे इतर धर्मीय आहेत. * हे [[गोंडी भाषा|गोंडी भाषेची]] [[परधानी बोली]] बोलतात. नांदेड जिल्ह्यातील किनवट व माहूर परिसरात परधान या अदिवासी जमातीची वस्ती बरीच मोठी आहे. परधान गोंड राजाचे पुरोहित व भाट म्हणून काम करीत असत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड दिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> त्यांना दरबारात गोंडराजांच्या वंशावळी ठेवण्याचे काम करावे लागत असे. परधानांना 'पन' पहाडी(पठारी), देसाई, मोकाशी किंवा भाऊ अशी नावे आहेत. यांची उत्पत्ती दोन प्रकारे सांगितली जाते. जो पराचे म्हणजेच दुसऱ्याचे धान्य खातो तो परधान होय अशी एक कथा आहे, तर दुसरी पहिला परधान एका धान्याच्या परावर(बांधावर) जन्मला आणि परधान जमात अस्तित्वात आली.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> परधान हे आपल्यापैकीच आहेत असे गोंड सांगत असले तरी ते परधानाशी लग्न संबंध करीत नाहीत. परधान गोंडाकडे जेवतात, पण गोंड परधानाकडे जेवत नाहीत, कारण त्यांना ते हीन समजतात. हरधा-गोंडसंबंध हा 'नोकर-मालक' प्रकारातील आहे. परधान आपले गोत्र, वंशावळ, रूढी, परंपरा ह्या गोंडाच्या परंपरातूनच मानतात. मध्य प्रदेश राज्यातील एक आदिवासी जमात. यांची वस्ती महाराष्ट्रातील विदर्भातही आढळते. १९७१ च्या जनगणनेनुसार यांची लोकसंख्या ३,९८५ होती.<ref>Russell, R. V. Hira Lal, Tribes and Castes of the Central Provinces of India, Vol. IV., Delhi, 1975</ref> परधान, देसाई, पठारी, पनाल या नावांनीही ते ओळखले जातात. या प्रत्येक नावाची व्युत्पत्ती जमातीत सांगितली जाते. गोंडांच्या आश्रयाने व त्यांच्या आसपास हे राहतात. मूळ गोंड ज्या सात भावांपासून झाले, त्यांतल्या सातव्या भावाचे हे वंशज आहेत, असे गोंडी दंतकथा सांगते. गोंडांची ही एक गौण शाखा असून गोंडांचे हे राजघराण्यातले प्रधान, पुजारी व भाट आहेत. आंध्र, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व ओरिसा या ठिकाणी जिथे जिथे गोंड वस्ती आहे, तिथे तिथे काही परधानही आढळतात. यांचे रीतिरिवाज व कुळगोत्रे गोंडांप्रमाणेच आहेत धार्मिक विधींतील वस्तू व अंत्यसंस्काराच्या वेळेचे कपडे ते घेतात, म्हणून गोंड यांना कमी लेखतात. मध्य प्रदेशात यांना परगनिहा, देसाई अशीही बिरुदे आहेत. छत्तीसगढच्या बाजूला त्यांना ‘परधान पठारिया’ म्हणतात. बालाघाटाच्या बाजूला त्यांना ‘मोकाशी’ म्हणतात. गोंडांना रामराम करताना परधान त्यांना ‘बाबू जोहार’ असे म्हणतात पण, गोंड परधानांना ‘जोहार पठारी’ असे म्हणतात. परधान किंगरी उर्फ एकतारी घेऊन तिच्यावर गोंडांची पुराणगीते गात असतात. गोंडांच्या वंशावळी व दैवतकथा यांच्याबद्दल तंतोतंत माहिती त्यांना असते. गोंडांच्या घरी जाऊन गाणी गाऊन ते देतील ती भीक घेऊन उदरनिर्वाह करणे, ही पूर्वपरंपरा असल्यामुळे परधान लोकांना गौणत्व आले आहे. जिथे लग्नसमारंभ व दुसरे काही कार्य असेल, तिथे त्यांना जावे लागते. त्यामुळे ते एका जागी स्थिर राहू शकत नाहीत. भटकत राहिल्यामुळे पुष्कळदा मिळेल त्याच्या हातचे अन्नही त्यांना भक्षण करावे लागते. परधानांत राजपरधान, गोंडा परधान आणि थोटिया परधान असे तीन पोटभेद आहेत. राज गोंड पुरुष व परधान स्त्री यांच्यापासून झालेली संतती म्हणजे राजपरधान. पूर्वी बडा देवाची पूजा करणाऱ्या पुजाऱ्याला ब्रह्मचर्य पाळावे लागे. एकदा पुजारी स्त्रीच्या नादी लागून पळाला. त्या देवाची पूजा करायला कोणी राहिले नाही. त्या वेळी एक किंगरी स्वर्गातून एका राजपरधानाच्या मांडीवर पडली. तेव्हापासून पुजाऱ्यांना लग्न करण्याची अनुज्ञा बडा ऊर्फ बुढा देवाने दिली. थोटिया ही परधानांची मूलतः अनौरस संतती आहे. गोंडा परधान म्हणजे गोंडा व परधानांची मिश्र संतती. याशिवाय चंद्रपूर भागात माडे ऊर्फ माडिया गोंड आहेत, तसेच माडे परधान आहेत. छत्तीसगढातल्या मैदानी भागातल्या परधानांना खलोटिया परधान म्हणतात. छिंदवाड्यात देवगढच्या परधानांना देवगढिया परधान म्हणतात. छत्तीसगढात उपाध्यायाचे काम करणारे जे परधान आहेत, त्यांना गायता म्हणतात. बांबू कापून बुरूडकाम करणाऱ्यांना काडेर असे नाव आहे. चंद्रपूरजवळ परधानांचे दोन भाग आहेत: गोंड-पठारी व चोर-पठारी. रायपूर भागात गोंड स्त्रियांना इतर जातींपासून झालेल्या संततीला पठारी म्हणतात. मुले-मुली वयात आल्यानंतर विवाह होतात. लग्नात देज देण्याची प्रथा आहे. मुलाकडे देज देण्यास पैसे नसल्यास तो मुलीच्या घरी काम करतो. बहुतेक विवाह वडीलधाऱ्या व्यक्ती ठरवितात. वधूने काळ्या पोतीची माळ घातली की, ती पत्नी झाली असे समजतात. परधानांत नवरामुलगा लग्नाच्या वेळी वधूच्या घरी जातो, त्या वेळी त्याच्या हातात खंजीर असतो आणि त्याने घोंगडी पांघरलेली असते. तिथे एक वर्तुळ काढलेले असते. त्याला तो पाच प्रदक्षिणा घालतो व वधूचा हात पकडतो. तिने मूठ घट्ट वळलेली असते, ती सोडवून तो तिच्या करंगळीत एक लोखंडाची अंगठी घालतो. नंतर आपला उजवा पाय तिच्या पायावर दाबून धरतो आणि हा लग्नविधी संपतो. त्यांच्यात घटस्फोटास मान्यता आहे तसेच सख्ख्या भावाची विधवा पत्नी धाकट्या दिराबरोबर लग्न करू शकते. प्रेत पुरण्याची व जाळण्याची पद्धत त्यांच्यात रूढ आहे. अग्निदहनाचे विशिष्ट संस्कार असून ते मृताचा ज्येष्ठ मुलगा करतो. दहाव्या दिवशी स्त्रिया रक्षा गोळा करतात. सहा महिन्यानंतर किंवा वर्षाने श्राद्ध करतात. वर्षानंतर मृताच्या नावाने कुंडनामक एक विधी करतात. <ref>भागवत, दुर्गा, मराठी विश्वकोष खंड-९</ref> परधानी लोक [[जॉशुआ प्रॉजेक्ट]] या ख्रिश्चन धर्मांतरण उत्तेजक संस्थेच्या यादीवर आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारतातील परधान|दुवा=https://joshuaproject.net/people_groups/17848/IN|संकेतस्थळ=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|प्रकाशक=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|ॲक्सेसदिनांक=२०२५-०१-२१}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आदिवासी जमाती]] rkei34w12b71pyg24ljbzr14rowfpvn 2722987 2722986 2026-10-19T03:50:51Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722987 wikitext text/x-wiki '''परधान''' ही [[भारत|भारतातील]] एक आदिवासी जमात आहे. त्यांना [[गोंड|गोंडांपेक्षा]] कमी दर्जाचे मानले जाते. परधान लोक मुख्यत्वे [[महाराष्ट्र]], [[मध्य प्रदेश|मध्यप्रदेश]], [[छत्तीसगढ]], [[तेलंगणा]], [[उत्तर कर्नाटक]] आणि पूर्व [[ओडिशा]]त राहतात. यांची एकूण संख्या सुमारे ३,५८,००० असून यांतील ९६% [[हिंदू]], ०.१५% [[ख्रिश्चन]] आणि बाकीचे इतर धर्मीय आहेत. * हे [[गोंडी भाषा|गोंडी भाषेची]] [[परधानी बोली]] बोलतात. नांदेड जिल्ह्यातील किनवट व माहूर परिसरात परधान या अदिवासी जमातीची वस्ती बरीच मोठी आहे. परधान गोंड राजाचे पुरोहित व भाट म्हणून काम करीत असत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड दिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> त्यांना दरबारात गोंडराजांच्या वंशावळी ठेवण्याचे काम करावे लागत असे. परधानांना 'पन' पहाडी(पठारी), देसाई, मोकाशी किंवा भाऊ अशी नावे आहेत. यांची उत्पत्ती दोन प्रकारे सांगितली जाते. जो पराचे म्हणजेच दुसऱ्याचे धान्य खातो तो परधान होय अशी एक कथा आहे, तर दुसरी पहिला परधान एका धान्याच्या परावर(बांधावर) जन्मला आणि परधान जमात अस्तित्वात आली.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> परधान हे आपल्यापैकीच आहेत असे गोंड सांगत असले तरी ते परधानाशी लग्न संबंध करीत नाहीत. परधान गोंडाकडे जेवतात, पण गोंड परधानाकडे जेवत नाहीत, कारण त्यांना ते हीन समजतात. हरधा-गोंडसंबंध हा 'नोकर-मालक' प्रकारातील आहे. परधान आपले गोत्र, वंशावळ, रूढी, परंपरा ह्या गोंडाच्या परंपरातूनच मानतात. मध्यप्रदेश राज्यातील एक आदिवासी जमात. यांची वस्ती महाराष्ट्रातील विदर्भातही आढळते. १९७१ च्या जनगणनेनुसार यांची लोकसंख्या ३,९८५ होती.<ref>Russell, R. V. Hira Lal, Tribes and Castes of the Central Provinces of India, Vol. IV., Delhi, 1975</ref> परधान, देसाई, पठारी, पनाल या नावांनीही ते ओळखले जातात. या प्रत्येक नावाची व्युत्पत्ती जमातीत सांगितली जाते. गोंडांच्या आश्रयाने व त्यांच्या आसपास हे राहतात. मूळ गोंड ज्या ७ भावांपासून झाले. त्यांतल्या सातव्या भावाचे हे वंशज आहेत, असे गोंडी दंतकथा सांगते. गोंडांची ही एक गौण शाखा असून गोंडांचे हे राजघराण्यातले प्रधान, पुजारी व भाट आहेत. आंध्र, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व ओरिसा या ठिकाणी जिथे जिथे गोंड वस्ती आहे, तिथे तिथे काही परधानही आढळतात. यांचे रीतिरिवाज व कुळगोत्रे गोंडांप्रमाणेच आहेत धार्मिक विधींतील वस्तू व अंत्यसंस्काराच्या वेळेचे कपडे ते घेतात, म्हणून गोंड यांना कमी लेखतात. मध्यप्रदेशात यांना परगनिहा, देसाई अशीही बिरुदे आहेत. छत्तीसगढच्या बाजूला त्यांना '''परधान पठारिया''' म्हणतात. बालाघाटाच्या बाजूला त्यांना [[मोकाशी]] म्हणतात. गोंडांना रामराम करताना परधान त्यांना ‘''बाबू जोहार''’ असे म्हणतात पण, गोंड परधानांना ‘जोहार पठारी’ असे म्हणतात. परधान किंगरी उर्फ एकतारी घेऊन तिच्यावर गोंडांची पुराणगीते गात असतात. गोंडांच्या वंशावळी व दैवतकथा यांच्याबद्दल तंतोतंत माहिती त्यांना असते. गोंडांच्या घरी जाऊन गाणी गाऊन ते देतील ती भीक घेऊन उदरनिर्वाह करणे, ही पूर्वपरंपरा असल्यामुळे परधान लोकांना गौणत्व आले आहे. जिथे लग्नसमारंभ व दुसरे काही कार्य असेल, तिथे त्यांना जावे लागते. त्यामुळे ते एका जागी स्थिर राहू शकत नाहीत. भटकत राहिल्यामुळे पुष्कळदा मिळेल त्याच्या हातचे अन्नही त्यांना भक्षण करावे लागते. परधानांत राजपरधान, गोंडा परधान आणि थोटिया परधान असे तीन पोटभेद आहेत. राज गोंड पुरुष व परधान स्त्री यांच्यापासून झालेली संतती म्हणजे राजपरधान. पूर्वी बडा देवाची पूजा करणाऱ्या पुजाऱ्याला ब्रह्मचर्य पाळावे लागे. एकदा पुजारी स्त्रीच्या नादी लागून पळाला. त्या देवाची पूजा करायला कोणी राहिले नाही. त्या वेळी एक किंगरी स्वर्गातून एका राजपरधानाच्या मांडीवर पडली. तेव्हापासून पुजाऱ्यांना लग्न करण्याची अनुज्ञा बडा ऊर्फ बुढा देवाने दिली. थोटिया ही परधानांची मूलतः अनौरस संतती आहे. गोंडा परधान म्हणजे गोंडा व परधानांची मिश्र संतती. याशिवाय चंद्रपूर भागात माडे ऊर्फ माडिया गोंड आहेत, तसेच माडे परधान आहेत. छत्तीसगढातल्या मैदानी भागातल्या परधानांना खलोटिया परधान म्हणतात. छिंदवाड्यात देवगढच्या परधानांना देवगढिया परधान म्हणतात. छत्तीसगढात उपाध्यायाचे काम करणारे जे परधान आहेत, त्यांना गायता म्हणतात. बांबू कापून बुरूडकाम करणाऱ्यांना काडेर असे नाव आहे. चंद्रपूरजवळ परधानांचे दोन भाग आहेत: गोंड-पठारी व चोर-पठारी. रायपूर भागात गोंड स्त्रियांना इतर जातींपासून झालेल्या संततीला पठारी म्हणतात. मुले-मुली वयात आल्यानंतर विवाह होतात. लग्नात देज देण्याची प्रथा आहे. मुलाकडे देज देण्यास पैसे नसल्यास तो मुलीच्या घरी काम करतो. बहुतेक विवाह वडीलधाऱ्या व्यक्ती ठरवितात. वधूने काळ्या पोतीची माळ घातली की, ती पत्नी झाली असे समजतात. परधानांत नवरामुलगा लग्नाच्या वेळी वधूच्या घरी जातो, त्या वेळी त्याच्या हातात खंजीर असतो आणि त्याने घोंगडी पांघरलेली असते. तिथे एक वर्तुळ काढलेले असते. त्याला तो पाच प्रदक्षिणा घालतो व वधूचा हात पकडतो. तिने मूठ घट्ट वळलेली असते, ती सोडवून तो तिच्या करंगळीत एक लोखंडाची अंगठी घालतो. नंतर आपला उजवा पाय तिच्या पायावर दाबून धरतो आणि हा लग्नविधी संपतो. त्यांच्यात घटस्फोटास मान्यता आहे तसेच सख्ख्या भावाची विधवा पत्नी धाकट्या दिराबरोबर लग्न करू शकते. प्रेत पुरण्याची व जाळण्याची पद्धत त्यांच्यात रूढ आहे. अग्निदहनाचे विशिष्ट संस्कार असून ते मृताचा ज्येष्ठ मुलगा करतो. दहाव्या दिवशी स्त्रिया रक्षा गोळा करतात. सहा महिन्यानंतर किंवा वर्षाने श्राद्ध करतात. वर्षानंतर मृताच्या नावाने कुंडनामक एक विधी करतात. <ref>भागवत, दुर्गा, मराठी विश्वकोष खंड-९</ref> परधानी लोक [[जॉशुआ प्रॉजेक्ट]] या ख्रिश्चन धर्मांतरण उत्तेजक संस्थेच्या यादीवर आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारतातील परधान|दुवा=https://joshuaproject.net/people_groups/17848/IN|संकेतस्थळ=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|प्रकाशक=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|ॲक्सेसदिनांक=२०२५-०१-२१}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आदिवासी जमाती]] 2v9abmr7li7qsvufhzceha96l174oan 2722988 2722987 2026-10-19T03:54:31Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722988 wikitext text/x-wiki '''परधान''' ही [[भारत|भारतातील]] एक आदिवासी जमात आहे. त्यांना [[गोंड|गोंडांपेक्षा]] कमी दर्जाचे मानले जाते. परधान लोक मुख्यत्वे [[महाराष्ट्र]], [[मध्य प्रदेश|मध्यप्रदेश]], [[छत्तीसगढ]], [[तेलंगणा]], [[उत्तर कर्नाटक]] आणि पूर्व [[ओडिशा]]त राहतात. यांची एकूण संख्या सुमारे ३,५८,००० असून यांतील ९६% [[हिंदू]], ०.१५% [[ख्रिश्चन]] आणि बाकीचे इतर धर्मीय आहेत. * हे [[गोंडी भाषा|गोंडी भाषेची]] [[परधानी बोली]] बोलतात. नांदेड जिल्ह्यातील [[किनवट]] व [[माहूर]] परिसरात परधान या अदिवासी जमातीची वस्ती बरीच मोठी आहे. परधान गोंड राजाचे पुरोहित व भाट म्हणून काम करीत असत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड दिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> त्यांना दरबारात गोंडराजांच्या वंशावळी ठेवण्याचे काम करावे लागत असे. परधानांना 'पन' पहाडी(पठारी), देसाई किंवा [[मोकाशी]] अशी नावे आहेत. यांची उत्पत्ती २ प्रकारे सांगितली जाते. # जो पराचे म्हणजेच दुसऱ्याचे धान्य खातो तो परधान होय अशी एक कथा आहे, #तर दुसरी पहिला परधान एका धान्याच्या परावर(बांधावर) जन्मला आणि परधान जमात अस्तित्वात आली.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> परधान हे आपल्यापैकीच आहेत, असे गोंड सांगत असले तरी ते परधानाशी लग्न संबंध करीत नाहीत. परधान गोंडाकडे जेवतात, पण गोंड परधानाकडे जेवत नाहीत. कारण त्यांना ते हीन समजतात. हरधा-गोंडसंबंध हा 'नोकर-मालक' प्रकारातील आहे. परधान आपले गोत्र, वंशावळ, रूढी, परंपरा ह्या गोंडाच्या परंपरातूनच मानतात. मध्यप्रदेश राज्यातील एक आदिवासी जमात. यांची वस्ती महाराष्ट्रातील विदर्भातही आढळते. १९७१ च्या जनगणनेनुसार यांची लोकसंख्या ३,९८५ होती.<ref>Russell, R. V. Hira Lal, Tribes and Castes of the Central Provinces of India, Vol. IV., Delhi, 1975</ref> परधान, देसाई, पठारी, पनाल या नावांनीही ते ओळखले जातात. या प्रत्येक नावाची व्युत्पत्ती जमातीत सांगितली जाते. गोंडांच्या आश्रयाने व त्यांच्या आसपास हे राहतात. मूळ गोंड ज्या ७ भावांपासून झाले. त्यांतल्या सातव्या भावाचे हे वंशज आहेत, असे गोंडी दंतकथा सांगते. गोंडांची ही एक गौण शाखा असून गोंडांचे हे राजघराण्यातले प्रधान, पुजारी व भाट आहेत. आंध्र, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व ओरिसा या ठिकाणी जिथे जिथे गोंड वस्ती आहे, तिथे तिथे काही परधानही आढळतात. यांचे रीतिरिवाज व कुळगोत्रे गोंडांप्रमाणेच आहेत धार्मिक विधींतील वस्तू व अंत्यसंस्काराच्या वेळेचे कपडे ते घेतात, म्हणून गोंड यांना कमी लेखतात. मध्यप्रदेशात यांना परगनिहा, देसाई अशीही बिरुदे आहेत. छत्तीसगढच्या बाजूला त्यांना '''परधान पठारिया''' म्हणतात. बालाघाटाच्या बाजूला त्यांना [[मोकाशी]] म्हणतात. गोंडांना रामराम करताना परधान त्यांना ‘''बाबू जोहार''’ असे म्हणतात पण, गोंड परधानांना ‘जोहार पठारी’ असे म्हणतात. परधान किंगरी उर्फ एकतारी घेऊन तिच्यावर गोंडांची पुराणगीते गात असतात. गोंडांच्या वंशावळी व दैवतकथा यांच्याबद्दल तंतोतंत माहिती त्यांना असते. गोंडांच्या घरी जाऊन गाणी गाऊन ते देतील ती भीक घेऊन उदरनिर्वाह करणे, ही पूर्वपरंपरा असल्यामुळे परधान लोकांना गौणत्व आले आहे. जिथे लग्नसमारंभ व दुसरे काही कार्य असेल, तिथे त्यांना जावे लागते. त्यामुळे ते एका जागी स्थिर राहू शकत नाहीत. भटकत राहिल्यामुळे पुष्कळदा मिळेल त्याच्या हातचे अन्नही त्यांना भक्षण करावे लागते. परधानांत १) राजपरधान, २) गोंडा परधान आणि ३) थोटिया परधान असे तीन पोटभेद आहेत. * राजगोंड पुरुष व परधान स्त्री यांच्यापासून झालेली संतती म्हणजे राजपरधान. पूर्वी बडा देवाची पूजा करणाऱ्या पुजाऱ्याला ब्रह्मचर्य पाळावे लागे. एकदा पुजारी स्त्रीच्या नादी लागून पळाला. त्या देवाची पूजा करायला कोणी राहिले नाही. त्या वेळी एक किंगरी स्वर्गातून एका राजपरधानाच्या मांडीवर पडली. तेव्हापासून पुजाऱ्यांना लग्न करण्याची अनुज्ञा बडा ऊर्फ बुढा देवाने दिली. * थोटिया ही परधानांची मूलतः अनौरस संतती आहे. गोंडा परधान म्हणजे गोंडा व परधानांची मिश्र संतती. याशिवाय चंद्रपूर भागात माडे ऊर्फ माडिया गोंड आहेत, तसेच माडे परधान आहेत. * छत्तीसगढातल्या मैदानी भागातल्या परधानांना खलोटिया परधान म्हणतात. छिंदवाड्यात देवगढच्या परधानांना देवगढिया परधान म्हणतात. * छत्तीसगढात उपाध्यायाचे काम करणारे जे परधान आहेत, त्यांना गायता म्हणतात. बांबू कापून [[बुरुड]] काम करणाऱ्यांना काडेर असे नाव आहे. चंद्रपूरजवळ परधानांचे दोन भाग आहेत: गोंड-पठारी व चोर-पठारी. रायपूर भागात गोंड स्त्रियांना इतर जातींपासून झालेल्या संततीला पठारी म्हणतात. मुले-मुली वयात आल्यानंतर विवाह होतात. लग्नात देज देण्याची प्रथा आहे. मुलाकडे देज देण्यास पैसे नसल्यास तो मुलीच्या घरी काम करतो. बहुतेक विवाह वडीलधाऱ्या व्यक्ती ठरवितात. वधूने काळ्या पोतीची माळ घातली की, ती पत्नी झाली असे समजतात. परधानांत नवरामुलगा लग्नाच्या वेळी वधूच्या घरी जातो, त्या वेळी त्याच्या हातात खंजीर असतो आणि त्याने घोंगडी पांघरलेली असते. तिथे एक वर्तुळ काढलेले असते. त्याला तो पाच प्रदक्षिणा घालतो व वधूचा हात पकडतो. तिने मूठ घट्ट वळलेली असते, ती सोडवून तो तिच्या करंगळीत एक लोखंडाची अंगठी घालतो. नंतर आपला उजवा पाय तिच्या पायावर दाबून धरतो आणि हा लग्नविधी संपतो. त्यांच्यात घटस्फोटास मान्यता आहे तसेच सख्ख्या भावाची विधवा पत्नी धाकट्या दिराबरोबर लग्न करू शकते. प्रेत पुरण्याची व जाळण्याची पद्धत त्यांच्यात रूढ आहे. अग्निदहनाचे विशिष्ट संस्कार असून ते मृताचा ज्येष्ठ मुलगा करतो. दहाव्या दिवशी स्त्रिया रक्षा गोळा करतात. सहा महिन्यानंतर किंवा वर्षाने श्राद्ध करतात. वर्षानंतर मृताच्या नावाने कुंडनामक एक विधी करतात. <ref>भागवत, दुर्गा, मराठी विश्वकोष खंड-९</ref> परधानी लोक [[जॉशुआ प्रॉजेक्ट]] या ख्रिश्चन धर्मांतरण उत्तेजक संस्थेच्या यादीवर आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारतातील परधान|दुवा=https://joshuaproject.net/people_groups/17848/IN|संकेतस्थळ=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|प्रकाशक=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|ॲक्सेसदिनांक=२०२५-०१-२१}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आदिवासी जमाती]] dv6utpe5pekuq0qbvla9jk0hadrn86r 2722989 2722988 2026-10-19T03:55:21Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722989 wikitext text/x-wiki '''परधान''' ही [[भारत|भारतातील]] एक आदिवासी जमात आहे. त्यांना [[गोंड|गोंडांपेक्षा]] कमी दर्जाचे मानले जाते. परधान लोक मुख्यत्वे [[महाराष्ट्र]], [[मध्य प्रदेश|मध्यप्रदेश]], [[छत्तीसगढ]], [[तेलंगणा]], [[उत्तर कर्नाटक]] आणि पूर्व [[ओडिशा]]त राहतात. यांची एकूण संख्या सुमारे ३,५८,००० असून यांतील ९६% [[हिंदू]], ०.१५% [[ख्रिश्चन]] आणि बाकीचे इतर धर्मीय आहेत. * हे [[गोंडी भाषा|गोंडी भाषेची]] [[परधानी बोली]] बोलतात. नांदेड जिल्ह्यातील [[किनवट]] व [[माहूर]] परिसरात परधान या अदिवासी जमातीची वस्ती बरीच मोठी आहे. परधान गोंड राजाचे पुरोहित व भाट म्हणून काम करीत असत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड दिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> त्यांना दरबारात गोंडराजांच्या वंशावळी ठेवण्याचे काम करावे लागत असे. परधानांना 'पन' पहाडी(पठारी), देसाई किंवा [[मोकाशी]] अशी नावे आहेत. यांची उत्पत्ती २ प्रकारे सांगितली जाते. # जो पराचे म्हणजेच दुसऱ्याचे धान्य खातो तो परधान होय अशी एक कथा आहे, #तर दुसरी पहिला परधान एका धान्याच्या परावर(बांधावर) जन्मला आणि परधान जमात अस्तित्वात आली.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> परधान हे आपल्यापैकीच आहेत, असे गोंड सांगत असले तरी ते परधानाशी लग्न संबंध करीत नाहीत. परधान गोंडाकडे जेवतात, पण गोंड परधानाकडे जेवत नाहीत. कारण त्यांना ते हीन समजतात. हरधा-गोंडसंबंध हा 'नोकर-मालक' प्रकारातील आहे. परधान आपले गोत्र, वंशावळ, रूढी, परंपरा ह्या गोंडाच्या परंपरातूनच मानतात. मध्यप्रदेश राज्यातील एक आदिवासी जमात. यांची वस्ती महाराष्ट्रातील विदर्भातही आढळते. १९७१ च्या जनगणनेनुसार यांची लोकसंख्या ३,९८५ होती.<ref>Russell, R. V. Hira Lal, Tribes and Castes of the Central Provinces of India, Vol. IV., Delhi, 1975</ref> परधान, देसाई, पठारी, पनाल या नावांनीही ते ओळखले जातात. या प्रत्येक नावाची व्युत्पत्ती जमातीत सांगितली जाते. गोंडांच्या आश्रयाने व त्यांच्या आसपास हे राहतात. मूळ गोंड ज्या ७ भावांपासून झाले. त्यांतल्या सातव्या भावाचे हे वंशज आहेत, असे गोंडी दंतकथा सांगते. गोंडांची ही एक गौण शाखा असून गोंडांचे हे राजघराण्यातले प्रधान, पुजारी व भाट आहेत. आंध्र, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व ओरिसा या ठिकाणी जिथे जिथे गोंड वस्ती आहे, तिथे तिथे काही परधानही आढळतात. यांचे रीतिरिवाज व कुळगोत्रे गोंडांप्रमाणेच आहेत धार्मिक विधींतील वस्तू व अंत्यसंस्काराच्या वेळेचे कपडे ते घेतात, म्हणून गोंड यांना कमी लेखतात. मध्यप्रदेशात यांना परगनिहा, देसाई अशीही बिरुदे आहेत. छत्तीसगढच्या बाजूला त्यांना '''परधान पठारिया''' म्हणतात. बालाघाटाच्या बाजूला त्यांना [[मोकाशी]] म्हणतात. गोंडांना रामराम करताना परधान त्यांना ‘''बाबू जोहार''’ असे म्हणतात पण, गोंड परधानांना ‘जोहार पठारी’ असे म्हणतात. परधान किंगरी उर्फ एकतारी घेऊन तिच्यावर गोंडांची पुराणगीते गात असतात. गोंडांच्या वंशावळी व दैवतकथा यांच्याबद्दल तंतोतंत माहिती त्यांना असते. गोंडांच्या घरी जाऊन गाणी गाऊन ते देतील ती भीक घेऊन उदरनिर्वाह करणे, ही पूर्वपरंपरा असल्यामुळे परधान लोकांना गौणत्व आले आहे. जिथे लग्नसमारंभ व दुसरे काही कार्य असेल, तिथे त्यांना जावे लागते. त्यामुळे ते एका जागी स्थिर राहू शकत नाहीत. भटकत राहिल्यामुळे पुष्कळदा मिळेल त्याच्या हातचे अन्नही त्यांना भक्षण करावे लागते. परधानांत १) राजपरधान, २) गोंडा परधान आणि ३) थोटिया परधान असे तीन पोटभेद आहेत. * राजगोंड पुरुष व परधान स्त्री यांच्यापासून झालेली संतती म्हणजे राजपरधान. पूर्वी बडा देवाची पूजा करणाऱ्या पुजाऱ्याला ब्रह्मचर्य पाळावे लागे. एकदा पुजारी स्त्रीच्या नादी लागून पळाला. त्या देवाची पूजा करायला कोणी राहिले नाही. त्या वेळी एक किंगरी स्वर्गातून एका राजपरधानाच्या मांडीवर पडली. तेव्हापासून पुजाऱ्यांना लग्न करण्याची अनुज्ञा बडा ऊर्फ बुढा देवाने दिली. * थोटिया ही परधानांची मूलतः अनौरस संतती आहे. गोंडा परधान म्हणजे गोंडा व परधानांची मिश्र संतती. याशिवाय चंद्रपूर भागात माडे ऊर्फ माडिया गोंड आहेत, तसेच माडे परधान आहेत. * छत्तीसगढातल्या मैदानी भागातल्या परधानांना खलोटिया परधान म्हणतात. छिंदवाड्यात देवगढच्या परधानांना देवगढिया परधान म्हणतात. * छत्तीसगढात उपाध्यायाचे काम करणारे जे परधान आहेत, त्यांना गायता म्हणतात. बांबू कापून [[बुरुड]] काम करणाऱ्यांना काडेर असे नाव आहे. चंद्रपूरजवळ परधानांचे दोन भाग आहेत: गोंड-पठारी व चोर-पठारी. रायपूर भागात गोंड स्त्रियांना इतर जातींपासून झालेल्या संततीला पठारी म्हणतात. मुले-मुली वयात आल्यानंतर विवाह होतात. लग्नात देज देण्याची प्रथा आहे. मुलाकडे देज देण्यास पैसे नसल्यास तो मुलीच्या घरी काम करतो. बहुतेक विवाह वडीलधाऱ्या व्यक्ती ठरवितात. वधूने काळ्या पोतीची माळ घातली की, ती पत्नी झाली असे समजतात. परधानांत नवरामुलगा लग्नाच्या वेळी वधूच्या घरी जातो, त्या वेळी त्याच्या हातात खंजीर असतो आणि त्याने घोंगडी पांघरलेली असते. तिथे एक वर्तुळ काढलेले असते. त्याला तो पाच प्रदक्षिणा घालतो व वधूचा हात पकडतो. तिने मूठ घट्ट वळलेली असते, ती सोडवून तो तिच्या करंगळीत एक लोखंडाची अंगठी घालतो. नंतर आपला उजवा पाय तिच्या पायावर दाबून धरतो आणि हा लग्नविधी संपतो. त्यांच्यात घटस्फोटास मान्यता आहे तसेच सख्ख्या भावाची विधवा पत्नी धाकट्या दिराबरोबर लग्न करू शकते. प्रेत पुरण्याची व जाळण्याची पद्धत त्यांच्यात रूढ आहे. अग्निदहनाचे विशिष्ट संस्कार असून ते मृताचा ज्येष्ठ मुलगा करतो. दहाव्या दिवशी स्त्रिया रक्षा गोळा करतात. सहा महिन्यानंतर किंवा वर्षाने श्राद्ध करतात. वर्षानंतर मृताच्या नावाने कुंडनामक एक विधी करतात. <ref>भागवत, दुर्गा, मराठी विश्वकोष खंड-९</ref> परधानी लोक [[जॉशुआ प्रॉजेक्ट]] या ख्रिश्चन धर्मांतरण उत्तेजक संस्थेच्या यादीवर आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारतातील परधान|दुवा=https://joshuaproject.net/people_groups/17848/IN|संकेतस्थळ=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|प्रकाशक=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|ॲक्सेसदिनांक=२०२५-०१-२१}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आदिवासी जमाती]] s0d1zz7cr1fgj080dg0zdfjiojx6mwq 2722990 2722989 2026-10-19T03:56:11Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722990 wikitext text/x-wiki '''परधान''' ही [[भारत|भारतातील]] एक आदिवासी जमात आहे. त्यांना [[गोंड|गोंडांपेक्षा]] कमी दर्जाचे मानले जाते. परधान लोक मुख्यत्वे [[महाराष्ट्र]], [[मध्य प्रदेश|मध्यप्रदेश]], [[छत्तीसगढ]], [[तेलंगणा]], [[उत्तर कर्नाटक]] आणि पूर्व [[ओडिशा]]त राहतात. यांची एकूण संख्या सुमारे ३,५८,००० असून यांतील ९६% [[हिंदू]], ०.१५% [[ख्रिश्चन]] आणि बाकीचे इतर धर्मीय आहेत. * हे [[गोंडी भाषा|गोंडी भाषेची]] [[परधानी बोली]] बोलतात. नांदेड जिल्ह्यातील [[किनवट]] व [[माहूर]] परिसरात परधान या अदिवासी जमातीची वस्ती बरीच मोठी आहे. परधान गोंड राजाचे पुरोहित व भाट म्हणून काम करीत असत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड दिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> त्यांना दरबारात गोंडराजांच्या वंशावळी ठेवण्याचे काम करावे लागत असे. परधानांना 'पन' पहाडी(पठारी), देसाई किंवा [[मोकाशी]] अशी नावे आहेत. यांची उत्पत्ती २ प्रकारे सांगितली जाते. # जो पराचे म्हणजेच दुसऱ्याचे धान्य खातो तो परधान होय अशी एक कथा आहे, #तर दुसरी पहिला परधान एका धान्याच्या परावर(बांधावर) जन्मला आणि परधान जमात अस्तित्वात आली.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> परधान हे आपल्यापैकीच आहेत, असे गोंड सांगत असले तरी ते परधानाशी लग्न संबंध करीत नाहीत. परधान गोंडाकडे जेवतात, पण गोंड परधानाकडे जेवत नाहीत. कारण त्यांना ते हीन समजतात. * हरधा-गोंडसंबंध हा 'नोकर-मालक' प्रकारातील आहे. परधान आपले गोत्र, वंशावळ, रूढी, परंपरा ह्या गोंडाच्या परंपरातूनच मानतात. मध्यप्रदेश राज्यातील एक आदिवासी जमात. यांची वस्ती महाराष्ट्रातील विदर्भातही आढळते. १९७१ च्या जनगणनेनुसार यांची लोकसंख्या ३,९८५ होती.<ref>Russell, R. V. Hira Lal, Tribes and Castes of the Central Provinces of India, Vol. IV., Delhi, 1975</ref> परधान, देसाई, पठारी, पनाल या नावांनीही ते ओळखले जातात. या प्रत्येक नावाची व्युत्पत्ती जमातीत सांगितली जाते. गोंडांच्या आश्रयाने व त्यांच्या आसपास हे राहतात. मूळ गोंड ज्या ७ भावांपासून झाले. त्यांतल्या सातव्या भावाचे हे वंशज आहेत, असे गोंडी दंतकथा सांगते. गोंडांची ही एक गौण शाखा असून गोंडांचे हे राजघराण्यातले प्रधान, पुजारी व भाट आहेत. आंध्र, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व ओरिसा या ठिकाणी जिथे जिथे गोंड वस्ती आहे, तिथे तिथे काही परधानही आढळतात. यांचे रीतिरिवाज व कुळगोत्रे गोंडांप्रमाणेच आहेत धार्मिक विधींतील वस्तू व अंत्यसंस्काराच्या वेळेचे कपडे ते घेतात, म्हणून गोंड यांना कमी लेखतात. मध्यप्रदेशात यांना परगनिहा, देसाई अशीही बिरुदे आहेत. छत्तीसगढच्या बाजूला त्यांना '''परधान पठारिया''' म्हणतात. बालाघाटाच्या बाजूला त्यांना [[मोकाशी]] म्हणतात. गोंडांना रामराम करताना परधान त्यांना ‘''बाबू जोहार''’ असे म्हणतात पण, गोंड परधानांना ‘जोहार पठारी’ असे म्हणतात. परधान किंगरी उर्फ एकतारी घेऊन तिच्यावर गोंडांची पुराणगीते गात असतात. गोंडांच्या वंशावळी व दैवतकथा यांच्याबद्दल तंतोतंत माहिती त्यांना असते. गोंडांच्या घरी जाऊन गाणी गाऊन ते देतील ती भीक घेऊन उदरनिर्वाह करणे, ही पूर्वपरंपरा असल्यामुळे परधान लोकांना गौणत्व आले आहे. जिथे लग्नसमारंभ व दुसरे काही कार्य असेल, तिथे त्यांना जावे लागते. त्यामुळे ते एका जागी स्थिर राहू शकत नाहीत. भटकत राहिल्यामुळे पुष्कळदा मिळेल त्याच्या हातचे अन्नही त्यांना भक्षण करावे लागते. परधानांत १) राजपरधान, २) गोंडा परधान आणि ३) थोटिया परधान असे तीन पोटभेद आहेत. * राजगोंड पुरुष व परधान स्त्री यांच्यापासून झालेली संतती म्हणजे राजपरधान. पूर्वी बडा देवाची पूजा करणाऱ्या पुजाऱ्याला ब्रह्मचर्य पाळावे लागे. एकदा पुजारी स्त्रीच्या नादी लागून पळाला. त्या देवाची पूजा करायला कोणी राहिले नाही. त्या वेळी एक किंगरी स्वर्गातून एका राजपरधानाच्या मांडीवर पडली. तेव्हापासून पुजाऱ्यांना लग्न करण्याची अनुज्ञा बडा ऊर्फ बुढा देवाने दिली. * थोटिया ही परधानांची मूलतः अनौरस संतती आहे. गोंडा परधान म्हणजे गोंडा व परधानांची मिश्र संतती. याशिवाय चंद्रपूर भागात माडे ऊर्फ माडिया गोंड आहेत, तसेच माडे परधान आहेत. * छत्तीसगढातल्या मैदानी भागातल्या परधानांना खलोटिया परधान म्हणतात. छिंदवाड्यात देवगढच्या परधानांना देवगढिया परधान म्हणतात. * छत्तीसगढात उपाध्यायाचे काम करणारे जे परधान आहेत, त्यांना गायता म्हणतात. बांबू कापून [[बुरुड]] काम करणाऱ्यांना काडेर असे नाव आहे. चंद्रपूरजवळ परधानांचे दोन भाग आहेत: गोंड-पठारी व चोर-पठारी. रायपूर भागात गोंड स्त्रियांना इतर जातींपासून झालेल्या संततीला पठारी म्हणतात. मुले-मुली वयात आल्यानंतर विवाह होतात. लग्नात देज देण्याची प्रथा आहे. मुलाकडे देज देण्यास पैसे नसल्यास तो मुलीच्या घरी काम करतो. बहुतेक विवाह वडीलधाऱ्या व्यक्ती ठरवितात. वधूने काळ्या पोतीची माळ घातली की, ती पत्नी झाली असे समजतात. परधानांत नवरामुलगा लग्नाच्या वेळी वधूच्या घरी जातो, त्या वेळी त्याच्या हातात खंजीर असतो आणि त्याने घोंगडी पांघरलेली असते. तिथे एक वर्तुळ काढलेले असते. त्याला तो पाच प्रदक्षिणा घालतो व वधूचा हात पकडतो. तिने मूठ घट्ट वळलेली असते, ती सोडवून तो तिच्या करंगळीत एक लोखंडाची अंगठी घालतो. नंतर आपला उजवा पाय तिच्या पायावर दाबून धरतो आणि हा लग्नविधी संपतो. त्यांच्यात घटस्फोटास मान्यता आहे तसेच सख्ख्या भावाची विधवा पत्नी धाकट्या दिराबरोबर लग्न करू शकते. प्रेत पुरण्याची व जाळण्याची पद्धत त्यांच्यात रूढ आहे. अग्निदहनाचे विशिष्ट संस्कार असून ते मृताचा ज्येष्ठ मुलगा करतो. दहाव्या दिवशी स्त्रिया रक्षा गोळा करतात. सहा महिन्यानंतर किंवा वर्षाने श्राद्ध करतात. वर्षानंतर मृताच्या नावाने कुंडनामक एक विधी करतात. <ref>भागवत, दुर्गा, मराठी विश्वकोष खंड-९</ref> परधानी लोक [[जॉशुआ प्रॉजेक्ट]] या ख्रिश्चन धर्मांतरण उत्तेजक संस्थेच्या यादीवर आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारतातील परधान|दुवा=https://joshuaproject.net/people_groups/17848/IN|संकेतस्थळ=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|प्रकाशक=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|ॲक्सेसदिनांक=२०२५-०१-२१}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आदिवासी जमाती]] 2o0kc3vvdvu78r6jcj6mk8mx9s7nuwq 2722991 2722990 2026-10-19T03:57:01Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722991 wikitext text/x-wiki '''परधान''' ही [[भारत|भारतातील]] एक आदिवासी जमात आहे. त्यांना [[गोंड|गोंडांपेक्षा]] कमी दर्जाचे मानले जाते. परधान लोक मुख्यत्वे [[महाराष्ट्र]], [[मध्य प्रदेश|मध्यप्रदेश]], [[छत्तीसगढ]], [[तेलंगणा]], [[उत्तर कर्नाटक]] आणि पूर्व [[ओडिशा]]त राहतात. यांची एकूण संख्या सुमारे ३,५८,००० असून यांतील ९६% [[हिंदू]], ०.१५% [[ख्रिश्चन]] आणि बाकीचे इतर धर्मीय आहेत. * हे [[गोंडी भाषा|गोंडी भाषेची]] [[परधानी बोली]] बोलतात. नांदेड जिल्ह्यातील [[किनवट]] व [[माहूर]] परिसरात परधान या अदिवासी जमातीची वस्ती बरीच मोठी आहे. परधान गोंड राजाचे पुरोहित व भाट म्हणून काम करीत असत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड दिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> त्यांना दरबारात गोंडराजांच्या वंशावळी ठेवण्याचे काम करावे लागत असे. परधानांना 'पन' पहाडी(पठारी), देसाई किंवा [[मोकाशी]] अशी नावे आहेत. यांची उत्पत्ती २ प्रकारे सांगितली जाते. # जो पराचे म्हणजेच दुसऱ्याचे धान्य खातो तो परधान होय अशी एक कथा आहे, #तर दुसरी पहिला परधान एका धान्याच्या परावर(बांधावर) जन्मला आणि परधान जमात अस्तित्वात आली.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> परधान हे आपल्यापैकीच आहेत, असे गोंड सांगत असले तरी ते परधानाशी लग्न संबंध करीत नाहीत. परधान गोंडाकडे जेवतात, पण गोंड परधानाकडे जेवत नाहीत. कारण त्यांना ते हीन समजतात. * हरधा-गोंडसंबंध हा 'नोकर-मालक' प्रकारातील आहे. परधान आपले गोत्र, वंशावळ, रूढी, परंपरा ह्या गोंडाच्या परंपरातूनच मानतात. मध्यप्रदेश राज्यातील एक आदिवासी जमात. यांची वस्ती महाराष्ट्रातील विदर्भातही आढळते. १९७१ च्या जनगणनेनुसार यांची लोकसंख्या ३,९८५ होती.<ref>Russell, R. V. Hira Lal, Tribes and Castes of the Central Provinces of India, Vol. IV., Delhi, 1975</ref> परधान, देसाई, पठारी, पनाल या नावांनीही ते ओळखले जातात. या प्रत्येक नावाची व्युत्पत्ती जमातीत सांगितली जाते. गोंडांच्या आश्रयाने व त्यांच्या आसपास हे राहतात. * मूळ गोंड ज्या ७ भावांपासून झाले. त्यांतल्या सातव्या भावाचे हे वंशज आहेत, असे गोंडी दंतकथा सांगते. गोंडांची ही एक गौण शाखा असून गोंडांचे हे राजघराण्यातले प्रधान, पुजारी व भाट आहेत. आंध्र, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व ओरिसा या ठिकाणी जिथे जिथे गोंड वस्ती आहे, तिथे तिथे काही परधानही आढळतात. यांचे रीतिरिवाज व कुळगोत्रे गोंडांप्रमाणेच आहेत धार्मिक विधींतील वस्तू व अंत्यसंस्काराच्या वेळेचे कपडे ते घेतात, म्हणून गोंड यांना कमी लेखतात. मध्यप्रदेशात यांना परगनिहा, देसाई अशीही बिरुदे आहेत. छत्तीसगढच्या बाजूला त्यांना '''परधान पठारिया''' म्हणतात. बालाघाटाच्या बाजूला त्यांना [[मोकाशी]] म्हणतात. गोंडांना रामराम करताना परधान त्यांना ‘''बाबू जोहार''’ असे म्हणतात पण, गोंड परधानांना ‘जोहार पठारी’ असे म्हणतात. परधान किंगरी उर्फ एकतारी घेऊन तिच्यावर गोंडांची पुराणगीते गात असतात. गोंडांच्या वंशावळी व दैवतकथा यांच्याबद्दल तंतोतंत माहिती त्यांना असते. गोंडांच्या घरी जाऊन गाणी गाऊन ते देतील ती भीक घेऊन उदरनिर्वाह करणे, ही पूर्वपरंपरा असल्यामुळे परधान लोकांना गौणत्व आले आहे. जिथे लग्नसमारंभ व दुसरे काही कार्य असेल, तिथे त्यांना जावे लागते. त्यामुळे ते एका जागी स्थिर राहू शकत नाहीत. भटकत राहिल्यामुळे पुष्कळदा मिळेल त्याच्या हातचे अन्नही त्यांना भक्षण करावे लागते. परधानांत १) राजपरधान, २) गोंडा परधान आणि ३) थोटिया परधान असे तीन पोटभेद आहेत. * राजगोंड पुरुष व परधान स्त्री यांच्यापासून झालेली संतती म्हणजे राजपरधान. पूर्वी बडा देवाची पूजा करणाऱ्या पुजाऱ्याला ब्रह्मचर्य पाळावे लागे. एकदा पुजारी स्त्रीच्या नादी लागून पळाला. त्या देवाची पूजा करायला कोणी राहिले नाही. त्या वेळी एक किंगरी स्वर्गातून एका राजपरधानाच्या मांडीवर पडली. तेव्हापासून पुजाऱ्यांना लग्न करण्याची अनुज्ञा बडा ऊर्फ बुढा देवाने दिली. * थोटिया ही परधानांची मूलतः अनौरस संतती आहे. गोंडा परधान म्हणजे गोंडा व परधानांची मिश्र संतती. याशिवाय चंद्रपूर भागात माडे ऊर्फ माडिया गोंड आहेत, तसेच माडे परधान आहेत. * छत्तीसगढातल्या मैदानी भागातल्या परधानांना खलोटिया परधान म्हणतात. छिंदवाड्यात देवगढच्या परधानांना देवगढिया परधान म्हणतात. * छत्तीसगढात उपाध्यायाचे काम करणारे जे परधान आहेत, त्यांना गायता म्हणतात. बांबू कापून [[बुरुड]] काम करणाऱ्यांना काडेर असे नाव आहे. चंद्रपूरजवळ परधानांचे दोन भाग आहेत: गोंड-पठारी व चोर-पठारी. रायपूर भागात गोंड स्त्रियांना इतर जातींपासून झालेल्या संततीला पठारी म्हणतात. मुले-मुली वयात आल्यानंतर विवाह होतात. लग्नात देज देण्याची प्रथा आहे. मुलाकडे देज देण्यास पैसे नसल्यास तो मुलीच्या घरी काम करतो. बहुतेक विवाह वडीलधाऱ्या व्यक्ती ठरवितात. वधूने काळ्या पोतीची माळ घातली की, ती पत्नी झाली असे समजतात. परधानांत नवरामुलगा लग्नाच्या वेळी वधूच्या घरी जातो, त्या वेळी त्याच्या हातात खंजीर असतो आणि त्याने घोंगडी पांघरलेली असते. तिथे एक वर्तुळ काढलेले असते. त्याला तो पाच प्रदक्षिणा घालतो व वधूचा हात पकडतो. तिने मूठ घट्ट वळलेली असते, ती सोडवून तो तिच्या करंगळीत एक लोखंडाची अंगठी घालतो. नंतर आपला उजवा पाय तिच्या पायावर दाबून धरतो आणि हा लग्नविधी संपतो. त्यांच्यात घटस्फोटास मान्यता आहे तसेच सख्ख्या भावाची विधवा पत्नी धाकट्या दिराबरोबर लग्न करू शकते. प्रेत पुरण्याची व जाळण्याची पद्धत त्यांच्यात रूढ आहे. अग्निदहनाचे विशिष्ट संस्कार असून ते मृताचा ज्येष्ठ मुलगा करतो. दहाव्या दिवशी स्त्रिया रक्षा गोळा करतात. सहा महिन्यानंतर किंवा वर्षाने श्राद्ध करतात. वर्षानंतर मृताच्या नावाने कुंडनामक एक विधी करतात. <ref>भागवत, दुर्गा, मराठी विश्वकोष खंड-९</ref> परधानी लोक [[जॉशुआ प्रॉजेक्ट]] या ख्रिश्चन धर्मांतरण उत्तेजक संस्थेच्या यादीवर आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारतातील परधान|दुवा=https://joshuaproject.net/people_groups/17848/IN|संकेतस्थळ=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|प्रकाशक=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|ॲक्सेसदिनांक=२०२५-०१-२१}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आदिवासी जमाती]] en1rkbqy7jdtw2nocgdtre8w015f7eo 2722992 2722991 2026-10-19T03:58:06Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722992 wikitext text/x-wiki '''परधान''' ही [[भारत|भारतातील]] एक आदिवासी जमात आहे. त्यांना [[गोंड|गोंडांपेक्षा]] कमी दर्जाचे मानले जाते. परधान लोक मुख्यत्वे [[महाराष्ट्र]], [[मध्य प्रदेश|मध्यप्रदेश]], [[छत्तीसगढ]], [[तेलंगणा]], [[उत्तर कर्नाटक]] आणि पूर्व [[ओडिशा]]त राहतात. यांची एकूण संख्या सुमारे ३,५८,००० असून यांतील ९६% [[हिंदू]], ०.१५% [[ख्रिश्चन]] आणि बाकीचे इतर धर्मीय आहेत. * हे [[गोंडी भाषा|गोंडी भाषेची]] [[परधानी बोली]] बोलतात. नांदेड जिल्ह्यातील [[किनवट]] व [[माहूर]] परिसरात परधान या अदिवासी जमातीची वस्ती बरीच मोठी आहे. परधान गोंड राजाचे पुरोहित व भाट म्हणून काम करीत असत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड दिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> त्यांना दरबारात गोंडराजांच्या वंशावळी ठेवण्याचे काम करावे लागत असे. परधानांना 'पन' पहाडी(पठारी), देसाई किंवा [[मोकाशी]] अशी नावे आहेत. यांची उत्पत्ती २ प्रकारे सांगितली जाते. # जो पराचे म्हणजेच दुसऱ्याचे धान्य खातो तो परधान होय अशी एक कथा आहे, #तर दुसरी पहिला परधान एका धान्याच्या परावर(बांधावर) जन्मला आणि परधान जमात अस्तित्वात आली.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> परधान हे आपल्यापैकीच आहेत, असे गोंड सांगत असले तरी ते परधानाशी लग्न संबंध करीत नाहीत. परधान गोंडाकडे जेवतात, पण गोंड परधानाकडे जेवत नाहीत. कारण त्यांना ते हीन समजतात. * हरधा-गोंडसंबंध हा 'नोकर-मालक' प्रकारातील आहे. परधान आपले गोत्र, वंशावळ, रूढी, परंपरा ह्या गोंडाच्या परंपरातूनच मानतात. मध्यप्रदेश राज्यातील एक आदिवासी जमात. यांची वस्ती महाराष्ट्रातील विदर्भातही आढळते. १९७१ च्या जनगणनेनुसार यांची लोकसंख्या ३,९८५ होती.<ref>Russell, R. V. Hira Lal, Tribes and Castes of the Central Provinces of India, Vol. IV., Delhi, 1975</ref> परधान, देसाई, पठारी, पनाल या नावांनीही ते ओळखले जातात. या प्रत्येक नावाची व्युत्पत्ती जमातीत सांगितली जाते. गोंडांच्या आश्रयाने व त्यांच्या आसपास हे राहतात. * मूळ गोंड ज्या ७ भावांपासून झाले. त्यांतल्या सातव्या भावाचे हे वंशज आहेत, असे गोंडी दंतकथा सांगते. गोंडांची ही एक गौण शाखा असून गोंडांचे हे राजघराण्यातले प्रधान, पुजारी व भाट आहेत. आंध्र, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व ओरिसा या ठिकाणी जिथे जिथे गोंड वस्ती आहे, तिथे तिथे काही परधानही आढळतात. यांचे रीतिरिवाज व कुळगोत्रे गोंडांप्रमाणेच आहेत धार्मिक विधींतील वस्तू व अंत्यसंस्काराच्या वेळेचे कपडे ते घेतात, म्हणून गोंड यांना कमी लेखतात. मध्यप्रदेशात यांना परगनिहा, देसाई अशीही बिरुदे आहेत. छत्तीसगढच्या बाजूला त्यांना '''परधान पठारिया''' म्हणतात. बालाघाटाच्या बाजूला त्यांना [[मोकाशी]] म्हणतात. गोंडांना रामराम करताना परधान त्यांना ‘''बाबू जोहार''’ असे म्हणतात पण, गोंड परधानांना ‘जोहार पठारी’ असे म्हणतात. * परधान किंगरी उर्फ एकतारी घेऊन तिच्यावर गोंडांची पुराणगीते गात असतात. गोंडांच्या वंशावळी व दैवतकथा यांच्याबद्दल तंतोतंत माहिती त्यांना असते. गोंडांच्या घरी जाऊन गाणी गाऊन ते देतील ती भीक घेऊन उदरनिर्वाह करणे, ही पूर्वपरंपरा असल्यामुळे परधान लोकांना गौणत्व आले आहे. जिथे लग्नसमारंभ व दुसरे काही कार्य असेल, तिथे त्यांना जावे लागते. त्यामुळे ते एका जागी स्थिर राहू शकत नाहीत. भटकत राहिल्यामुळे पुष्कळदा मिळेल त्याच्या हातचे अन्नही त्यांना भक्षण करावे लागते. परधानांत १) राजपरधान, २) गोंडा परधान आणि ३) थोटिया परधान असे तीन पोटभेद आहेत. * राजगोंड पुरुष व परधान स्त्री यांच्यापासून झालेली संतती म्हणजे राजपरधान. पूर्वी बडा देवाची पूजा करणाऱ्या पुजाऱ्याला ब्रह्मचर्य पाळावे लागे. एकदा पुजारी स्त्रीच्या नादी लागून पळाला. त्या देवाची पूजा करायला कोणी राहिले नाही. त्या वेळी एक किंगरी स्वर्गातून एका राजपरधानाच्या मांडीवर पडली. तेव्हापासून पुजाऱ्यांना लग्न करण्याची अनुज्ञा बडा ऊर्फ बुढा देवाने दिली. * थोटिया ही परधानांची मूलतः अनौरस संतती आहे. गोंडा परधान म्हणजे गोंडा व परधानांची मिश्र संतती. याशिवाय चंद्रपूर भागात माडे ऊर्फ माडिया गोंड आहेत, तसेच माडे परधान आहेत. * छत्तीसगढातल्या मैदानी भागातल्या परधानांना खलोटिया परधान म्हणतात. छिंदवाड्यात देवगढच्या परधानांना देवगढिया परधान म्हणतात. * छत्तीसगढात उपाध्यायाचे काम करणारे जे परधान आहेत, त्यांना गायता म्हणतात. बांबू कापून [[बुरुड]] काम करणाऱ्यांना काडेर असे नाव आहे. चंद्रपूरजवळ परधानांचे दोन भाग आहेत: गोंड-पठारी व चोर-पठारी. रायपूर भागात गोंड स्त्रियांना इतर जातींपासून झालेल्या संततीला पठारी म्हणतात. मुले-मुली वयात आल्यानंतर विवाह होतात. लग्नात देज देण्याची प्रथा आहे. मुलाकडे देज देण्यास पैसे नसल्यास तो मुलीच्या घरी काम करतो. बहुतेक विवाह वडीलधाऱ्या व्यक्ती ठरवितात. वधूने काळ्या पोतीची माळ घातली की, ती पत्नी झाली असे समजतात. परधानांत नवरामुलगा लग्नाच्या वेळी वधूच्या घरी जातो, त्या वेळी त्याच्या हातात खंजीर असतो आणि त्याने घोंगडी पांघरलेली असते. तिथे एक वर्तुळ काढलेले असते. त्याला तो पाच प्रदक्षिणा घालतो व वधूचा हात पकडतो. तिने मूठ घट्ट वळलेली असते, ती सोडवून तो तिच्या करंगळीत एक लोखंडाची अंगठी घालतो. नंतर आपला उजवा पाय तिच्या पायावर दाबून धरतो आणि हा लग्नविधी संपतो. त्यांच्यात घटस्फोटास मान्यता आहे तसेच सख्ख्या भावाची विधवा पत्नी धाकट्या दिराबरोबर लग्न करू शकते. प्रेत पुरण्याची व जाळण्याची पद्धत त्यांच्यात रूढ आहे. अग्निदहनाचे विशिष्ट संस्कार असून ते मृताचा ज्येष्ठ मुलगा करतो. दहाव्या दिवशी स्त्रिया रक्षा गोळा करतात. सहा महिन्यानंतर किंवा वर्षाने श्राद्ध करतात. वर्षानंतर मृताच्या नावाने कुंडनामक एक विधी करतात. <ref>भागवत, दुर्गा, मराठी विश्वकोष खंड-९</ref> परधानी लोक [[जॉशुआ प्रॉजेक्ट]] या ख्रिश्चन धर्मांतरण उत्तेजक संस्थेच्या यादीवर आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारतातील परधान|दुवा=https://joshuaproject.net/people_groups/17848/IN|संकेतस्थळ=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|प्रकाशक=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|ॲक्सेसदिनांक=२०२५-०१-२१}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आदिवासी जमाती]] g6dhwc7fa7hodeozz21uhg6jhd6lz42 2722993 2722992 2026-10-19T03:59:44Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722993 wikitext text/x-wiki '''परधान''' ही [[भारत|भारतातील]] एक आदिवासी जमात आहे. त्यांना [[गोंड|गोंडांपेक्षा]] कमी दर्जाचे मानले जाते. परधान लोक मुख्यत्वे [[महाराष्ट्र]], [[मध्य प्रदेश|मध्यप्रदेश]], [[छत्तीसगढ]], [[तेलंगणा]], [[उत्तर कर्नाटक]] आणि पूर्व [[ओडिशा]]त राहतात. यांची एकूण संख्या सुमारे ३,५८,००० असून यांतील ९६% [[हिंदू]], ०.१५% [[ख्रिश्चन]] आणि बाकीचे इतर धर्मीय आहेत. * हे [[गोंडी भाषा|गोंडी भाषेची]] [[परधानी बोली]] बोलतात. नांदेड जिल्ह्यातील [[किनवट]] व [[माहूर]] परिसरात परधान या अदिवासी जमातीची वस्ती बरीच मोठी आहे. परधान गोंड राजाचे पुरोहित व भाट म्हणून काम करीत असत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड दिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> त्यांना दरबारात गोंडराजांच्या वंशावळी ठेवण्याचे काम करावे लागत असे. परधानांना 'पन' पहाडी(पठारी), देसाई किंवा [[मोकाशी]] अशी नावे आहेत. यांची उत्पत्ती २ प्रकारे सांगितली जाते. # जो पराचे म्हणजेच दुसऱ्याचे धान्य खातो तो परधान होय अशी एक कथा आहे, #तर दुसरी पहिला परधान एका धान्याच्या परावर(बांधावर) जन्मला आणि परधान जमात अस्तित्वात आली.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> परधान हे आपल्यापैकीच आहेत, असे गोंड सांगत असले तरी ते परधानाशी लग्न संबंध करीत नाहीत. परधान गोंडाकडे जेवतात, पण गोंड परधानाकडे जेवत नाहीत. कारण त्यांना ते हीन समजतात. * हरधा-गोंडसंबंध हा 'नोकर-मालक' प्रकारातील आहे. परधान आपले गोत्र, वंशावळ, रूढी, परंपरा ह्या गोंडाच्या परंपरातूनच मानतात. मध्यप्रदेश राज्यातील एक आदिवासी जमात. यांची वस्ती महाराष्ट्रातील विदर्भातही आढळते. १९७१ च्या जनगणनेनुसार यांची लोकसंख्या ३,९८५ होती.<ref>Russell, R. V. Hira Lal, Tribes and Castes of the Central Provinces of India, Vol. IV., Delhi, 1975</ref> परधान, देसाई, पठारी, पनाल या नावांनीही ते ओळखले जातात. या प्रत्येक नावाची व्युत्पत्ती जमातीत सांगितली जाते. गोंडांच्या आश्रयाने व त्यांच्या आसपास हे राहतात. * मूळ गोंड ज्या ७ भावांपासून झाले. त्यांतल्या सातव्या भावाचे हे वंशज आहेत, असे गोंडी दंतकथा सांगते. गोंडांची ही एक गौण शाखा असून गोंडांचे हे राजघराण्यातले प्रधान, पुजारी व भाट आहेत. आंध्र, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व ओरिसा या ठिकाणी जिथे जिथे गोंड वस्ती आहे, तिथे तिथे काही परधानही आढळतात. यांचे रीतिरिवाज व कुळगोत्रे गोंडांप्रमाणेच आहेत धार्मिक विधींतील वस्तू व अंत्यसंस्काराच्या वेळेचे कपडे ते घेतात, म्हणून गोंड यांना कमी लेखतात. मध्यप्रदेशात यांना परगनिहा, देसाई अशीही बिरुदे आहेत. छत्तीसगढच्या बाजूला त्यांना '''परधान पठारिया''' म्हणतात. बालाघाटाच्या बाजूला त्यांना [[मोकाशी]] म्हणतात. गोंडांना रामराम करताना परधान त्यांना ‘''बाबू जोहार''’ असे म्हणतात पण, गोंड परधानांना ‘जोहार पठारी’ असे म्हणतात. * परधान किंगरी उर्फ एकतारी घेऊन तिच्यावर गोंडांची पुराणगीते गात असतात. गोंडांच्या वंशावळी व दैवतकथा यांच्याबद्दल तंतोतंत माहिती त्यांना असते. गोंडांच्या घरी जाऊन गाणी गाऊन ते देतील ती भीक घेऊन उदरनिर्वाह करणे, ही पूर्वपरंपरा असल्यामुळे परधान लोकांना गौणत्व आले आहे. जिथे लग्नसमारंभ व दुसरे काही कार्य असेल, तिथे त्यांना जावे लागते. त्यामुळे ते एका जागी स्थिर राहू शकत नाहीत. भटकत राहिल्यामुळे पुष्कळदा मिळेल त्याच्या हातचे अन्नही त्यांना भक्षण करावे लागते. परधानांत १) राजपरधान, २) गोंडा परधान आणि ३) थोटिया परधान असे तीन पोटभेद आहेत. * राजगोंड पुरुष व परधान स्त्री यांच्यापासून झालेली संतती म्हणजे राजपरधान. पूर्वी बडा देवाची पूजा करणाऱ्या पुजाऱ्याला ब्रह्मचर्य पाळावे लागे. एकदा पुजारी स्त्रीच्या नादी लागून पळाला. त्या देवाची पूजा करायला कोणी राहिले नाही. त्या वेळी एक किंगरी स्वर्गातून एका राजपरधानाच्या मांडीवर पडली. तेव्हापासून पुजाऱ्यांना लग्न करण्याची अनुज्ञा बडा ऊर्फ बुढा देवाने दिली. * थोटिया ही परधानांची मूलतः अनौरस संतती आहे. गोंडा परधान म्हणजे गोंडा व परधानांची मिश्र संतती. याशिवाय चंद्रपूर भागात माडे ऊर्फ माडिया गोंड आहेत, तसेच माडे परधान आहेत. * छत्तीसगढातल्या मैदानी भागातल्या परधानांना खलोटिया परधान म्हणतात. छिंदवाड्यात देवगढच्या परधानांना देवगढिया परधान म्हणतात. * छत्तीसगढात उपाध्यायाचे काम करणारे जे परधान आहेत, त्यांना '''गायता''' म्हणतात. बांबू कापून [[बुरुड]] काम करणाऱ्यांना काडेर असे नाव आहे. चंद्रपूरजवळ परधानांचे २ भाग आहेत: गोंड-पठारी व चोर-पठारी. * रायपूर भागात गोंड स्त्रियांना इतर जातींपासून झालेल्या संततीला पठारी म्हणतात. मुले-मुली वयात आल्यानंतर विवाह होतात. लग्नात देज देण्याची प्रथा आहे. मुलाकडे देज देण्यास पैसे नसल्यास तो मुलीच्या घरी काम करतो. बहुतेक विवाह वडीलधाऱ्या व्यक्ती ठरवितात. वधूने काळ्या पोतीची माळ घातली की, ती पत्नी झाली असे समजतात. परधानांत नवरा मुलगा लग्नाच्या वेळी वधूच्या घरी जातो, त्या वेळी त्याच्या हातात खंजीर असतो आणि त्याने घोंगडी पांघरलेली असते. तिथे एक वर्तुळ काढलेले असते. त्याला तो ५ प्रदक्षिणा घालतो व वधूचा हात पकडतो. तिने मूठ घट्ट वळलेली असते, ती सोडवून तो तिच्या करंगळीत एक लोखंडाची अंगठी घालतो. नंतर आपला उजवा पाय तिच्या पायावर दाबून धरतो आणि हा लग्नविधी संपतो. त्यांच्यात घटस्फोटास मान्यता आहे, तसेच सख्ख्या भावाची विधवा पत्नी धाकट्या दिराबरोबर लग्न करू शकते. प्रेत पुरण्याची व जाळण्याची पद्धत त्यांच्यात रूढ आहे. अग्निदहनाचे विशिष्ट संस्कार असून ते मृताचा ज्येष्ठ मुलगा करतो. दहाव्या दिवशी स्त्रिया रक्षा गोळा करतात. सहा महिन्यानंतर किंवा वर्षाने श्राद्ध करतात. वर्षानंतर मृताच्या नावाने कुंडनामक एक विधी करतात. <ref>भागवत, दुर्गा, मराठी विश्वकोष खंड-९</ref> परधानी लोक [[जॉशुआ प्रॉजेक्ट]] या ख्रिश्चन धर्मांतरण उत्तेजक संस्थेच्या यादीवर आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारतातील परधान|दुवा=https://joshuaproject.net/people_groups/17848/IN|संकेतस्थळ=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|प्रकाशक=जॉशुआ प्रॉजेक्ट|ॲक्सेसदिनांक=२०२५-०१-२१}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आदिवासी जमाती]] ln96eg8isba80niasrg3d3tnr73vjja 0 141322 2723102 2637106 2026-10-19T11:15:18Z ~2026-56078-39 188697 /* */ 2723102 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|प्रवचनकार}} [[कीर्तन]] करणाऱ्या व्यक्तीला [https://www.kirtankar.com कीर्तनकार] असे म्हणतात. [[महाराष्ट्र]]ात सुमारे साडेतीन हजार प्रमुख कीर्तनकार आहेत. खानदेशात ही संख्या तीनशेच्या आसपास आहे. कीर्तनकारांना सोबत म्हणून गायनाचार्य, [[पखवाज]] वादक, [[हार्मोनियम]] मास्टर गावोगावी आहेत. [[कीर्तन|कीर्तनात]] [[हिंदू]] कीर्तनकारच नव्हे, तर [[जैन]], [[मुस्लिम]], [[शीख]], [[मारवाडी]] ही आढळून येतात. विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापर्यंत हाताच्या बोटावर मोजण्याइतके कीर्तनकार होते. आता २०१६ साली ३० ते ३५ वर्षे वयोगटातही कीर्तनकार आहेत. महिला, बाल कीर्तनकारांची संख्या सहाशेच्या आसपास आहे. प्रकाश महाराज बोधले हे सध्या (२०१४ साली) अखिल भारतीय वारकरी मंडळाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष व [[पैठण]]च्या संतपीठाचे पीठाचार्य आहेत.{{संदर्भ हवा}} ==पर्यावरण आणि कीर्तनकार== ’संत वाङ्‌मयातील पर्यावरण’ या नावाचे एक पुस्तक आळंदीतील कीर्तनकार संतोष महाराज सुंबे यांनी संपादित केले आहे. ह्या पुस्तकात संत वाङ्‌मयात आलेल्या पर्यावरणविषयक संदेशांबद्दल विविध कीर्तनकारांनी लिहिलेले लेख आहेत. ==वंशपरंपरा, गुरुपरंपरा आणि घराणी== जुन्या काळात [[कीर्तन|कीर्तनाची]] कला वंशपरंपरेने आणि गुरुपरंपरेने चालत आली आहेत. त्यामुळे कीर्तनकारांची अनेक घराणी तयार झाली. त्या घराण्यांत अनेक प्रशिक्षकही तयार झाले. अशांपैकी काही :- ==कीर्तन/प्रवचनाचे प्रशिक्षण देणाऱ्या संस्था== * जोग महाराज वारकरी शिक्षण संस्था आळंदी देवाची : स्थापना इ.स. १९१७ * माऊली वारकरी गुरुकुल आश्रम अनाथालय निल्लोड फाटा ता. सिल्लोड जि. छत्रपती संभाजीनगर (स्थापना - २००७) * [[अखिल भारतीय कीर्तन संस्था]], विठ्ठल रखुमाई मंदिर, द.ल. वैद्य मार्ग, दादर (मुंबई) * नारदीय कीर्तनाचे नियमित प्रशिक्षण वर्ग मराठी माध्यमातून घेणाऱ्या दादर (मुंबई) तसेच पुणे व नागपूर येथील पाठशाळा * श्रीसंत भगवानबाबा वारकरी शिक्षण संस्था, होळ (तालुका केज, जिल्हा बीड) * ॐ तत्त्वमसि प्रतिष्ठानद्वारा संचालित हरिकीर्तन प्रबोधिनी संस्था, ठाणे (संगणकाद्वारे ऑनलाईन शिक्षणाचीसुद्धा सोय) * श्री हरिकीर्तनोत्तेजक संस्था, नारद मंदिर, सदाशिव पेठ, पुणे ==महाराष्ट्रातील काही कीर्तनकार== #[[प्र.दा. राजर्षी]] ओतूरकरबुवा #[[काणे बुवा]] #[[गोविंद आफळे]] #[[चारुदत्त आफळे]] #[[चंद्रशेखर महाराज देगलूरकर]] #[[चैतन्य महाराज देगलूरकर]] #[[जगन्नाथ महाराज]] #[[नामदेवशास्त्री सानप]] #[[इंदुरीकर महाराज]] #[[पूजाताई देशमुख]] #[[बाबामहाराज सातारकर]] #[[योगिराज महाराज पैठणकर]] #[[अक्षय महाराज भोसले]] #[[उद्धवबुवा जावडेकर]] #[[विष्णू दिगंबर पलुस्कर]] #[[विश्वासबुवा कुलकर्णी]] #[[प्रकाशकर बुवा]] == हे सुद्धा पहा == * [[कीर्तन]] * [[प्रवचनकार]] {{महाराष्ट्रातील लोककला}} [[वर्ग:कीर्तनकार]] [[वर्ग:मराठी लोककलाकार]] [[वर्ग:लोककला]] 32iyehz0c3qfviqkfo8xadf8nyhqhse 0 144112 2722994 2617598 2026-10-19T04:01:13Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722994 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} बुरुड जातीचे लोक प्रामुख्याने महाराष्ट्र राज्यात गडचिरोली, चंद्रपूर, भंडारा, गोंदिया, नागपूर जिल्यातील जंगल असलेल्या भागात वास्तव्यास आहेत. या भागातील बुरुड जातीची संस्कृती, रुढी, परंपरा, देव-देवता, बोलीभाषा ही मध्ये प्रदेशातील कंडरा जमातीशी साम्य दिसून येते. त्याच्यात रोटीबेटी व्यवहार सुद्धा आजही होतात. त्याचप्रकारे महाराष्ट्रातील कर्नाटक सीमाभागात असलेले बुरुड व कर्नाटक येथील मेदार जातीशी रोटी-बेटी व्यवहार आजही अस्तित्वात आहेत. * बांबू व्यवसाय करणाऱ्या कंडरा (मध्यप्रदेश), मेदार, मेदा बुरुड (कर्नाटक) या जाती देखील [[अनुसूचित जमाती]]मध्ये समाविष्ट आहेत. * महाराष्ट्रात कंडरा ही जात [[अनुसूचित जमाती]] तर, बुरुड ही जात [[अनुसूचित जाती]]मध्ये समाविष्ट आहे.{{संदर्भ}} महाराष्ट्रतील बुरुड यांची आडनावे (वासमवार हिरापूरे, हांडे, गराडे, नागापूरे, मुंडे, कलारे, बोरकर) ही प्रामुख्याने चंद्रपूर, गडचिरोली, भंडारा, गोंदिया या भागात दिसून येतात. ** तर उर्वरित महाराष्ट्रातील आडनावे (सुर्वे, पिंपळे, सूर्यवंशी, हळदे, खैरे, हादगे, गेनेवार, मंथनवार, पटकोटवार, मंचलवार, लिंबाळे, सुलभेवार, पवार, नागे, साळुंखे, जगताप) यांसारखी दिसून येतात. [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] [[वर्ग:दलित जाती]] [[सेन्सेस रिपोर्ट १९०१ पान नं १९२]]नुसार बुरुड ही जात आदिवासी असल्याचे दिसून येते आणि भौगोलिकदृष्ट्या बुरुड जातीचे बहुसंख्ये लोक हे जंगल , डोंगराळ भागात राहतात. निरनिराळ्या जंगल भागात बांबू मिळत असल्याने बुरुड जातीचे लोक हे छोट्या छोट्या समूहाने विविध ठिकाणी आढळून येतात आणि हे लोक इतरांपासून वेगळे राहत असल्याने त्यांच्यात वैचारिक देवाणघेवाण दिसून येत नाही हे लोक प्रगत जातीच्या लोकांबरोबर संपर्क संवाद साधायला घाबरतात संकोच बाळगतात हे दिसून येते. [[सन १९१६ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. ५६ नुसार ]] बुरुड जातीचा बांबूपासून विविध वस्तू तयार करणे हे काम अपवित्र अस्वच्छ स्वरूपाचे नाही तर विविध वस्तूंचा उपयोग अनेक शुभकार्यात होत असल्याचे दिसून येतो हा धंधा आदिम आदिवासीना नैसर्गिक रित्या पूरक ठरतो ज्यांना जंगलातून बांबू मिळतो. [[सन १९२० च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. १३५-१४२]] नुसार बांबू कामगार बुरुड जाती डॉमिनेन्सच्या सर्व भागात वेगवेगळ्या नावाने आढळतात. ज्यामध्ये विविध जमातीचे सदस्य असून त्याच्यात आदिवासी रक्ताचा समावेश आहे (इंडिकेशन ऑफ प्रिमिटिव्हनेस) [[सन १९२० च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २५५-२५९ आणि १९११ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २४८-३०४]] नुसार बुरुड समाजाचा वंशपरंपरेचा वेवसाय हा बांबूपासून सूप टोपली चटई बनवणे आहे. हे बुरुड दक्खन व कर्नाटकाच्या आदीवाशी जमाती पैकी एक आहे. [[सन १९१६ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २०८-२१२]] नुसार बुरुड या जातीला वेगवेगळ्या नावाने संबोधले जाते महाराष्ट्रात संस्कृत मध्ये बुरुड तर मध्यप्रदेश, ओडिसामध्ये उडिया भाषेत कंडरा, तर कर्नाटकमध्ये मेदार/मेदा या नावाने संबोधले जाते. पूर्व विदर्भातील गडचिरोली जिल्ह्यातील आरमोरी येथे बुरुड जातीत जन्मलेले संत श्री. [[बाबुराव नागपुरे]] उर्फ [[लहरिदास महाराज]] यांनी कीर्तन भजन यांच्या माध्यमातून समाजप्रबोधन केले त्यांनी समाजातील अंधश्रद्धा वाईट रूढीपरंपरा नष्ट करून मानवतेचा समतेचा संदेश दिला व व्यसनाधीन अशिक्षित समाजाला जागरूक करण्याचे कार्य त्यांनी केले. संत बाबुराव नागपुरे महाराज यांनी संत तुकडोजी महाराज गाडगे महाराज यांचे विचार विदर्भातील अतिदुर्गम भागात गावोगावी पोहचवण्याचे कार्य केले. १९९८-२००० या कालावधीत नागपूर आकाशवाणी केंद्रावरून लोकजागर या कार्यक्रमात हुंडाबळी ,दारूबंदी, महीलासबलीकरण या सारख्या विषयावर विविध भजने सादर केली. संत बाबुरवजी नागपुरे महाराज यांचं संपूर्ण आयुष्य समाज प्रबोधनात गेले. 4n26n1b5q13by8ux8nzb0q1agcbndpz 2722995 2722994 2026-10-19T04:02:40Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722995 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} बुरुड जातीचे लोक प्रामुख्याने महाराष्ट्र राज्यात गडचिरोली, चंद्रपूर, भंडारा, गोंदिया, नागपूर जिल्यातील जंगल असलेल्या भागात वास्तव्यास आहेत. या भागातील बुरुड जातीची संस्कृती, रुढी, परंपरा, देव-देवता, बोलीभाषा ही मध्ये प्रदेशातील कंडरा जमातीशी साम्य दिसून येते. त्याच्यात रोटीबेटी व्यवहार सुद्धा आजही होतात. त्याचप्रकारे महाराष्ट्रातील कर्नाटक सीमाभागात असलेले बुरुड व कर्नाटक येथील मेदार जातीशी रोटी-बेटी व्यवहार आजही अस्तित्वात आहेत. * बांबू व्यवसाय करणाऱ्या कंडरा (मध्यप्रदेश), मेदार, मेदा बुरुड (कर्नाटक) या जाती देखील [[अनुसूचित जमाती]]मध्ये समाविष्ट आहेत. * महाराष्ट्रात कंडरा ही जात [[अनुसूचित जमाती]] तर, बुरुड ही जात [[अनुसूचित जाती]]मध्ये समाविष्ट आहे.{{संदर्भ}} महाराष्ट्रतील बुरुड यांची आडनावे (गेनेवार, मंथनवार, पटकोटवार, मंचलवार, वासमवार हिरापूरे, हांडे, गराडे, नागापूरे, मुंडे, कलारे, बोरकर) ही प्रामुख्याने चंद्रपूर, गडचिरोली, भंडारा, गोंदिया या भागात दिसून येतात. ** तर उर्वरित महाराष्ट्रातील आडनावे (सुर्वे, पिंपळे, सूर्यवंशी, हळदे, खैरे, हादगे, लिंबाळे, सुलभेवार, पवार, नागे, साळुंखे, जगताप) यांसारखी दिसून येतात. [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] [[वर्ग:दलित जाती]] [[सेन्सेस रिपोर्ट १९०१ पान नं १९२]]नुसार बुरुड ही जात आदिवासी असल्याचे दिसून येते आणि भौगोलिकदृष्ट्या बुरुड जातीचे बहुसंख्ये लोक हे जंगल , डोंगराळ भागात राहतात. निरनिराळ्या जंगल भागात बांबू मिळत असल्याने बुरुड जातीचे लोक हे छोट्या छोट्या समूहाने विविध ठिकाणी आढळून येतात आणि हे लोक इतरांपासून वेगळे राहत असल्याने त्यांच्यात वैचारिक देवाणघेवाण दिसून येत नाही हे लोक प्रगत जातीच्या लोकांबरोबर संपर्क संवाद साधायला घाबरतात संकोच बाळगतात हे दिसून येते. [[सन १९१६ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. ५६ नुसार ]] बुरुड जातीचा बांबूपासून विविध वस्तू तयार करणे हे काम अपवित्र अस्वच्छ स्वरूपाचे नाही तर विविध वस्तूंचा उपयोग अनेक शुभकार्यात होत असल्याचे दिसून येतो हा धंधा आदिम आदिवासीना नैसर्गिक रित्या पूरक ठरतो ज्यांना जंगलातून बांबू मिळतो. [[सन १९२० च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. १३५-१४२]] नुसार बांबू कामगार बुरुड जाती डॉमिनेन्सच्या सर्व भागात वेगवेगळ्या नावाने आढळतात. ज्यामध्ये विविध जमातीचे सदस्य असून त्याच्यात आदिवासी रक्ताचा समावेश आहे (इंडिकेशन ऑफ प्रिमिटिव्हनेस) [[सन १९२० च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २५५-२५९ आणि १९११ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २४८-३०४]] नुसार बुरुड समाजाचा वंशपरंपरेचा वेवसाय हा बांबूपासून सूप टोपली चटई बनवणे आहे. हे बुरुड दक्खन व कर्नाटकाच्या आदीवाशी जमाती पैकी एक आहे. [[सन १९१६ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २०८-२१२]] नुसार बुरुड या जातीला वेगवेगळ्या नावाने संबोधले जाते महाराष्ट्रात संस्कृत मध्ये बुरुड तर मध्यप्रदेश, ओडिसामध्ये उडिया भाषेत कंडरा, तर कर्नाटकमध्ये मेदार/मेदा या नावाने संबोधले जाते. पूर्व विदर्भातील गडचिरोली जिल्ह्यातील आरमोरी येथे बुरुड जातीत जन्मलेले संत श्री. [[बाबुराव नागपुरे]] उर्फ [[लहरिदास महाराज]] यांनी कीर्तन भजन यांच्या माध्यमातून समाजप्रबोधन केले त्यांनी समाजातील अंधश्रद्धा वाईट रूढीपरंपरा नष्ट करून मानवतेचा समतेचा संदेश दिला व व्यसनाधीन अशिक्षित समाजाला जागरूक करण्याचे कार्य त्यांनी केले. संत बाबुराव नागपुरे महाराज यांनी संत तुकडोजी महाराज गाडगे महाराज यांचे विचार विदर्भातील अतिदुर्गम भागात गावोगावी पोहचवण्याचे कार्य केले. १९९८-२००० या कालावधीत नागपूर आकाशवाणी केंद्रावरून लोकजागर या कार्यक्रमात हुंडाबळी ,दारूबंदी, महीलासबलीकरण या सारख्या विषयावर विविध भजने सादर केली. संत बाबुरवजी नागपुरे महाराज यांचं संपूर्ण आयुष्य समाज प्रबोधनात गेले. 2s1dcfb2f6rkvffnp1cnpdnf1qgx3cw 2722996 2722995 2026-10-19T04:04:25Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722996 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} बुरुड जातीचे लोक प्रामुख्याने महाराष्ट्र राज्यात गडचिरोली, चंद्रपूर, भंडारा, गोंदिया, नागपूर जिल्यातील जंगल असलेल्या भागात वास्तव्यास आहेत. या भागातील बुरुड जातीची संस्कृती, रुढी, परंपरा, देव-देवता, बोलीभाषा ही मध्ये प्रदेशातील कंडरा जमातीशी साम्य दिसून येते. त्याच्यात रोटीबेटी व्यवहार सुद्धा आजही होतात. त्याचप्रकारे महाराष्ट्रातील कर्नाटक सीमाभागात असलेले बुरुड व कर्नाटक येथील मेदार जातीशी रोटी-बेटी व्यवहार आजही अस्तित्वात आहेत. * बांबू व्यवसाय करणाऱ्या कंडरा (मध्यप्रदेश), मेदार, मेदा बुरुड (कर्नाटक) या जाती देखील [[अनुसूचित जमाती]]मध्ये समाविष्ट आहेत. * महाराष्ट्रात कंडरा ही जात [[अनुसूचित जमाती]] तर, बुरुड ही जात [[अनुसूचित जाती]]मध्ये समाविष्ट आहे.{{संदर्भ}} महाराष्ट्रतील बुरुड यांची आडनावे (गेनेवार, मंथनवार, पटकोटवार, मंचलवार, वासमवार हिरापूरे, हांडे, गराडे, नागापूरे, मुंडे, कलारे, बोरकर) ही प्रामुख्याने चंद्रपूर, गडचिरोली, भंडारा, गोंदिया या भागात दिसून येतात. ** तर उर्वरित महाराष्ट्रातील आडनावे (सुर्वे, पिंपळे, सूर्यवंशी, हळदे, खैरे, हादगे, लिंबाळे, सुलभेवार, पवार, नागे, साळुंखे, जगताप) यांसारखी दिसून येतात. [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] [[वर्ग:दलित जाती]] [[सेन्सेस रिपोर्ट १९०१ पान नं १९२]]नुसार बुरुड ही जात आदिवासी असल्याचे दिसून येते आणि भौगोलिकदृष्ट्या बुरुड जातीचे बहुसंख्ये लोक हे जंगल , डोंगराळ भागात राहतात. निरनिराळ्या जंगल भागात बांबू मिळत असल्याने बुरुड जातीचे लोक हे छोट्या छोट्या समूहाने विविध ठिकाणी आढळून येतात आणि हे लोक इतरांपासून वेगळे राहत असल्याने त्यांच्यात वैचारिक देवाणघेवाण दिसून येत नाही हे लोक प्रगत जातीच्या लोकांबरोबर संपर्क संवाद साधायला घाबरतात संकोच बाळगतात हे दिसून येते. [[सन १९१६ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. ५६ नुसार ]] बुरुड जातीचा बांबूपासून विविध वस्तू तयार करणे हे काम अपवित्र अस्वच्छ स्वरूपाचे नाही तर विविध वस्तूंचा उपयोग अनेक शुभकार्यात होत असल्याचे दिसून येतो हा धंधा आदिम आदिवासीना नैसर्गिक रित्या पूरक ठरतो ज्यांना जंगलातून बांबू मिळतो. [[सन १९२० च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. १३५-१४२]] नुसार बांबू कामगार बुरुड जाती डॉमिनेन्सच्या सर्व भागात वेगवेगळ्या नावाने आढळतात. ज्यामध्ये विविध जमातीचे सदस्य असून त्याच्यात आदिवासी रक्ताचा समावेश आहे (इंडिकेशन ऑफ प्रिमिटिव्हनेस) [[सन १९२० च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २५५-२५९ आणि १९११ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २४८-३०४]] नुसार बुरुड समाजाचा वंशपरंपरागत व्यवसाय हा बांबूपासून सूप टोपली चटई बनवणे आहे. हे बुरुड दक्खन व कर्नाटकाच्या आदिवासी जमातीपैकी एक आहे. [[सन १९१६ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २०८-२१२]]नुसार बुरुड या जातीला वेगवेगळ्या नावाने संबोधले जाते. * महाराष्ट्रात संस्कृत मध्ये बुरुड तर मध्यप्रदेश, ओडिसामध्ये उडिया भाषेत कंडरा, तर कर्नाटकमध्ये मेदार/मेदा या नावाने संबोधले जाते. पूर्व विदर्भातील गडचिरोली जिल्ह्यातील आरमोरी येथे बुरुड जातीत जन्मलेले संत श्री. [[बाबुराव नागपुरे]] उर्फ [[लहरिदास महाराज]] यांनी कीर्तन भजन यांच्या माध्यमातून समाजप्रबोधन केले. त्यांनी समाजातील अंधश्रद्धा वाईट रूढीपरंपरा नष्ट करून मानवतेचा समतेचा संदेश दिला व व्यसनाधीन अशिक्षित समाजाला जागरूक करण्याचे कार्य त्यांनी केले. संत बाबुराव नागपुरे महाराज यांनी संत तुकडोजी महाराज गाडगे महाराज यांचे विचार विदर्भातील अतिदुर्गम भागात गावोगावी पोहचवण्याचे कार्य केले. १९९८-२००० या कालावधीत नागपूर आकाशवाणी केंद्रावरून लोकजागर या कार्यक्रमात हुंडाबळी ,दारूबंदी, महीलासबलीकरण या सारख्या विषयावर विविध भजने सादर केली. संत बाबुरवजी नागपुरे महाराज यांचं संपूर्ण आयुष्य समाज प्रबोधनात गेले. 3ariqopho1y502vem95ae5qahpd2j4s 2722997 2722996 2026-10-19T04:22:41Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722997 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} बुरुड जातीचे लोक प्रामुख्याने महाराष्ट्र राज्यात गडचिरोली, चंद्रपूर, भंडारा, गोंदिया, नागपूर जिल्यातील जंगल असलेल्या भागात वास्तव्यास आहेत. या भागातील बुरुड जातीची संस्कृती, रुढी, परंपरा, देव-देवता, बोलीभाषा ही मध्ये प्रदेशातील कंडरा जमातीशी साम्य दिसून येते. त्याच्यात रोटीबेटी व्यवहार सुद्धा आजही होतात. त्याचप्रकारे महाराष्ट्रातील कर्नाटक सीमाभागात असलेले बुरुड व कर्नाटक येथील मेदार जातीशी रोटी-बेटी व्यवहार आजही अस्तित्वात आहेत. * बांबू व्यवसाय करणाऱ्या कंडरा (मध्यप्रदेश), मेदार, मेदा बुरुड (कर्नाटक) या जाती देखील [[अनुसूचित जमाती]]मध्ये समाविष्ट आहेत. * महाराष्ट्रात कंडरा ही जात [[अनुसूचित जमाती]] तर, बुरुड ही जात [[अनुसूचित जाती]]मध्ये समाविष्ट आहे.{{संदर्भ}} महाराष्ट्रतील बुरुड यांची आडनावे (गेनेवार, मंथनवार, पटकोटवार, मंचलवार, वासमवार हिरापूरे, हांडे, गराडे, नागापूरे, मुंडे, कलारे, बोरकर) ही प्रामुख्याने चंद्रपूर, गडचिरोली, भंडारा, गोंदिया या भागात दिसून येतात. ** तर उर्वरित महाराष्ट्रातील आडनावे (सुर्वे, पिंपळे, सूर्यवंशी, हळदे, खैरे, हादगे, लिंबाळे, सुलभेवार, पवार, नागे, साळुंखे, जगताप) यांसारखी दिसून येतात. * सेन्सेस रिपोर्ट १९०१ पान नं. १९२नुसार बुरुड ही जात आदिवासी असल्याचे दिसून येते आणि भौगोलिकदृष्ट्या बुरुड जातीचे बहुसंख्ये लोक हे जंगल, डोंगराळ भागात राहतात. निरनिराळ्या जंगल भागात बांबू मिळत असल्याने बुरुड जातीचे लोक हे छोट्या छोट्या समूहाने विविध ठिकाणी आढळून येतात आणि हे लोक इतरांपासून वेगळे राहत असल्याने त्यांच्यात वैचारिक देवाणघेवाण दिसून येत नाही, हे लोक प्रगत जातीच्या लोकांबरोबर संपर्क संवाद साधायला घाबरतात, संकोच बाळगतात हे दिसून येते. [[सन १९१६ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान नं.५६ नुसार]] बुरुड जातीचा बांबूपासून विविध वस्तू तयार करणे हे काम अपवित्र अस्वच्छ स्वरूपाचे नाही तर विविध वस्तूंचा उपयोग अनेक शुभकार्यात होत असल्याचे दिसून येतो. हा धंदा आदिम आदिवासींना नैसर्गिकपूरक ठरतो. ज्यांना जंगलातून बांबू मिळतो. * [[सन १९२० च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. १३५-१४२]] नुसार बांबू कामगार बुरुड जाती डॉमिनेन्सच्या सर्व भागात वेगवेगळ्या नावाने आढळतात. ज्यामध्ये विविध जमातीचे सदस्य असून त्याच्यात आदिवासी रक्ताचा समावेश आहे.(इंडिकेशन ऑफ प्रिमिटिव्हनेस) [[सन १९२० च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २५५-२५९ आणि १९११ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २४८-३०४]] नुसार बुरुड समाजाचा वंशपरंपरागत व्यवसाय हा बांबूपासून सूप, टोपली, चटई बनवणे आहे. हे बुरुड दक्खन व कर्नाटकाच्या आदिवासी जमातीपैकी एक आहे. * [[सन १९१६ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २०८-२१२]]नुसार बुरुड या जातीला वेगवेगळ्या नावाने संबोधले जाते. * महाराष्ट्रात संस्कृत मध्ये बुरुड तर मध्यप्रदेश, ओडिसामध्ये उडिया भाषेत कंडरा, तर कर्नाटकमध्ये मेदार/मेदा या नावाने संबोधले जाते. पूर्व विदर्भातील गडचिरोली जिल्ह्यातील आरमोरी येथे बुरुड जातीत जन्मलेले संत श्री.[[बाबुराव नागपुरे]] उर्फ [[लहरिदास महाराज]] यांनी कीर्तन भजन यांच्या माध्यमातून समाजप्रबोधन केले. त्यांनी समाजातील अंधश्रद्धा वाईट रूढीपरंपरा नष्ट करून मानवतेचा समतेचा संदेश दिला व व्यसनाधीन अशिक्षित समाजाला जागरूक करण्याचे कार्य त्यांनी केले. संत बाबुराव नागपुरे महाराज यांनी संत तुकडोजी महाराज गाडगे महाराज यांचे विचार विदर्भातील अतिदुर्गम भागात गावोगावी पोहचवण्याचे कार्य केले. * १९९८-२००० या कालावधीत नागपूर आकाशवाणी केंद्रावरून लोकजागर या कार्यक्रमात हुंडाबळी, दारूबंदी, महीला-सबलीकरण यांसारख्या विषयावर विविध भजने सादर केली. संत बाबुरवजी नागपुरे महाराज यांचं संपूर्ण आयुष्य समाज प्रबोधनात गेले. [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] [[वर्ग:दलित जाती]] suljll96hmt9s9s6kqq9xga3vp0g962 2722998 2722997 2026-10-19T04:24:37Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722998 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} बुरुड जातीचे लोक प्रामुख्याने महाराष्ट्र राज्यात [[गडचिरोली]], [[चंद्रपूर]], भंडारा, गोंदिया, [[नागपूर]] जिह्यातील जंगल असलेल्या भागात वास्तव्यास आहेत. या भागातील बुरुड जातीची संस्कृती, रुढी, परंपरा, देव-देवता, बोलीभाषा ही मध्येप्रदेशातील कंडरा जमातीशी समान आहेत. त्याच्यात रोटीबेटी व्यवहार सुद्धा आजही होतात. त्याचप्रकारे महाराष्ट्र-कर्नाटक सीमाभागांत असलेले बुरुड व कर्नाटक येथील [[मेदार]] जातीशी रोटी-बेटी व्यवहार आजही अस्तित्वात आहेत. * बांबू व्यवसाय करणाऱ्या कंडरा (मध्यप्रदेश), मेदार, मेदा बुरुड (कर्नाटक) या जाती देखील [[अनुसूचित जमाती]]मध्ये समाविष्ट आहेत. * महाराष्ट्रात कंडरा ही जात [[अनुसूचित जमाती]] तर, बुरुड ही जात [[अनुसूचित जाती]]मध्ये समाविष्ट आहे.{{संदर्भ}} महाराष्ट्रतील बुरुड यांची आडनावे (गेनेवार, मंथनवार, पटकोटवार, मंचलवार, वासमवार हिरापूरे, हांडे, गराडे, नागापूरे, मुंडे, कलारे, बोरकर) ही प्रामुख्याने चंद्रपूर, गडचिरोली, भंडारा, गोंदिया या भागात दिसून येतात. ** तर उर्वरित महाराष्ट्रातील आडनावे (सुर्वे, पिंपळे, सूर्यवंशी, हळदे, खैरे, हादगे, लिंबाळे, सुलभेवार, पवार, नागे, साळुंखे, जगताप) यांसारखी दिसून येतात. * सेन्सेस रिपोर्ट १९०१ पान नं. १९२नुसार बुरुड ही जात आदिवासी असल्याचे दिसून येते आणि भौगोलिकदृष्ट्या बुरुड जातीचे बहुसंख्ये लोक हे जंगल, डोंगराळ भागात राहतात. निरनिराळ्या जंगल भागात बांबू मिळत असल्याने बुरुड जातीचे लोक हे छोट्या छोट्या समूहाने विविध ठिकाणी आढळून येतात आणि हे लोक इतरांपासून वेगळे राहत असल्याने त्यांच्यात वैचारिक देवाणघेवाण दिसून येत नाही, हे लोक प्रगत जातीच्या लोकांबरोबर संपर्क संवाद साधायला घाबरतात, संकोच बाळगतात हे दिसून येते. [[सन १९१६ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान नं.५६ नुसार]] बुरुड जातीचा बांबूपासून विविध वस्तू तयार करणे हे काम अपवित्र अस्वच्छ स्वरूपाचे नाही तर विविध वस्तूंचा उपयोग अनेक शुभकार्यात होत असल्याचे दिसून येतो. हा धंदा आदिम आदिवासींना नैसर्गिकपूरक ठरतो. ज्यांना जंगलातून बांबू मिळतो. * [[सन १९२० च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. १३५-१४२]] नुसार बांबू कामगार बुरुड जाती डॉमिनेन्सच्या सर्व भागात वेगवेगळ्या नावाने आढळतात. ज्यामध्ये विविध जमातीचे सदस्य असून त्याच्यात आदिवासी रक्ताचा समावेश आहे.(इंडिकेशन ऑफ प्रिमिटिव्हनेस) [[सन १९२० च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २५५-२५९ आणि १९११ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २४८-३०४]] नुसार बुरुड समाजाचा वंशपरंपरागत व्यवसाय हा बांबूपासून सूप, टोपली, चटई बनवणे आहे. हे बुरुड दक्खन व कर्नाटकाच्या आदिवासी जमातीपैकी एक आहे. * [[सन १९१६ च्या सेन्सेस रिपोर्ट पान न. २०८-२१२]]नुसार बुरुड या जातीला वेगवेगळ्या नावाने संबोधले जाते. * महाराष्ट्रात संस्कृत मध्ये बुरुड तर मध्यप्रदेश, ओडिसामध्ये उडिया भाषेत कंडरा, तर कर्नाटकमध्ये मेदार/मेदा या नावाने संबोधले जाते. पूर्व विदर्भातील गडचिरोली जिल्ह्यातील आरमोरी येथे बुरुड जातीत जन्मलेले संत श्री.[[बाबुराव नागपुरे]] उर्फ [[लहरिदास महाराज]] यांनी कीर्तन भजन यांच्या माध्यमातून समाजप्रबोधन केले. त्यांनी समाजातील अंधश्रद्धा वाईट रूढीपरंपरा नष्ट करून मानवतेचा समतेचा संदेश दिला व व्यसनाधीन अशिक्षित समाजाला जागरूक करण्याचे कार्य त्यांनी केले. संत बाबुराव नागपुरे महाराज यांनी संत तुकडोजी महाराज गाडगे महाराज यांचे विचार विदर्भातील अतिदुर्गम भागात गावोगावी पोहचवण्याचे कार्य केले. * १९९८-२००० या कालावधीत नागपूर आकाशवाणी केंद्रावरून लोकजागर या कार्यक्रमात हुंडाबळी, दारूबंदी, महीला-सबलीकरण यांसारख्या विषयावर विविध भजने सादर केली. संत बाबुरवजी नागपुरे महाराज यांचं संपूर्ण आयुष्य समाज प्रबोधनात गेले. [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] [[वर्ग:दलित जाती]] 11t1dca3uqa8f4ip8m7pm3lwyngktvm 0 157933 2723059 2705861 2026-10-19T06:33:55Z Dharmadhyaksha 28394 यादी आधिपासून आहे 2723059 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] 0txzgnf18mictbho31zmo3x1yqq43qs 0 193290 2722949 2034187 2026-10-18T21:20:05Z अभय नातू 206 पहिले वाक्य 2722949 wikitext text/x-wiki भारतभरात '''६४ योगिनींची अनेक प्राचीन मंदिरे''' आहेत. त्यांपैकी निवडक : {| class="wikitable sortable" |- ! क्रम !! मंदिराचे नाव !! स्थान !! राज्य !! विशेष वैशिष्ट्ये / नोंदी |- | १ || [[मितावली चौसठ योगिनी मंदिर]] || [[मुरैना जिल्हा|मुरैना]] || [[मध्य प्रदेश]] || हे मंदिर एका गोलाकार टेकडीवर वसलेले असून याच्या रचनेचा प्रभाव [[भारताचे जुने संसद भवन|भारताच्या जुन्या संसद भवनाच्या]] आराखड्यावर पडला मानला जातो. यात ६४ लहान कप्पे असून मध्यभागी मुख्य [[शिव]]मंदिर आहे.<ref>{{cite web |title=Chausath Yogini Temple Morena |url=https://morena.nic.in/ |website=District Morena |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | २ || [[एकत्तरसो महादेव मंदिर]] (पडावली) || [[मुरैना जिल्हा|मुरैना]] || [[मध्य प्रदेश]] || मुरैना जिल्ह्यातील हे आणखी एक ऐतिहासिक [[योगिनी]] आणि शिवपीठ मानले जाते.<ref>{{cite web |title=Padavali and Mitawali |url=https://www.mptourism.com/ |website=MP Tourism |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | ३ || [[भेडाघाट चौसठ योगिनी मंदिर]] || [[जबलपूर]] || [[मध्य प्रदेश]] || [[नर्मदा नदी|नर्मदा नदीच्या]] काठावर स्थित हे भव्य वर्तुळाकार मंदिर असून यात [[कलचुरी राजवंश|कलचुरी]] काळातील ६४ योगिनींच्या मूर्ती आणि मध्यभागी गौरी-शंकराचे मंदिर आहे.<ref>{{cite web |title=Chausath Yogini Temple Bhedaghat |url=https://jabalpur.nic.in/ |website=District Jabalpur |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | ४ || [[खजुराहो चौसठ योगिनी मंदिर]] || [[छत्तरपूर जिल्हा|छत्तरपूर]] || [[मध्य प्रदेश]] || हे [[खजुराहो]] येथील सर्वात जुन्या मंदिरांपैकी एक आहे. हे मंदिर वर्तुळाकार नसून आयताकृती रचनेत बांधलेले आहे.<ref>{{cite web |title=Chausath Yogini Temple Khajuraho |url=https://www.asi.nic.in/ |website=Archaeological Survey of India |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | ५ || [[हीरापूर चौसठ योगिनी मंदिर]] || [[भुवनेश्वर]] जवळ || [[ओडिशा]] || हे मंदिर आकाराने लहान पण अतिशय सुस्थितीत आहे. [[बलुआ दगड|बलुआ दगडाने]] बनवलेल्या ६४ योगिनींच्या सुबक मूर्ती येथे पाहायला मिळतात.<ref>{{cite web |title=Chausath Yogini Temple Hirapur |url=https://odishatourism.gov.in/ |website=Odisha Tourism |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | ६ || [[राणीपूर-झरियाल चौसठ योगिनी मंदिर]] || [[बलांगिर जिल्हा|बलांगिर]] || [[ओडिशा]] || ओडिशामधील हे उघड्या आकाशाखालील वर्तुळाकार मंदिर असून [[तंत्रशास्त्र|तंत्र-साधनेचे]] प्राचीन केंद्र मानले जाते.<ref>{{cite web |title=Ranipur Jharial |url=https://balangir.nic.in/ |website=District Balangir |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | ७ || [[दुधाही चौसठ योगिनी मंदिर]] || [[ललितपूर जिल्हा|ललितपूर]] || [[उत्तर प्रदेश]] || हे मंदिर भग्नावस्थेत असले तरी येथे योगिनींच्या मूर्तींचे प्राचीन अवशेष पाहायला मिळतात.<ref>{{cite web |title=Dudhai Temples Lalitpur |url=https://lalitpur.nic.in/ |website=District Lalitpur |access-date=18 October 2026}}</ref> |- | ८ || [[वाराणसी चौसठ योगिनी घाट|चौसठ योगिनी मंदिर आणि घाट]] || [[वाराणसी]] || [[उत्तर प्रदेश]] || [[गंगा नदी|गंगा]] घाटावर स्थित हे मंदिर योगिनींच्या पूजेसाठी प्रसिद्ध आणि धार्मिकदृष्ट्या महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{cite web |title=Chausatthi Ghat Varanasi |url=https://varanasi.nic.in/ |website=District Varanasi |access-date=18 October 2026}}</ref> |} == ६४ योगिनींची नावे == [[अग्निपुराण]] आणि [[कालिकापुराण|कालिकापुराणातील]] उल्लेखांनुसार ६४ योगिनींची मुख्य नावे खालीलप्रमाणे आहेत:<ref>{{cite book |last=Chaudhury |first=Anant Prasad |title=The Cult of 64 Yoginis |publisher=Punthi Pustak |year=1986 |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! क्र. !! योगिनीचे नाव !! क्र. !! योगिनीचे नाव !! क्र. !! योगिनीचे नाव !! क्र. !! योगिनीचे नाव |- | १ || [[बहुरूपा]] || १७ || [[पुसा]] || ३३ || [[भुवनेश्वरी]] || ४९ || [[कात्यायनी]] |- | २ || [[तारा (देवी)|तारा]] || १८ || [[खेचरी]] || ३४ || [[वाराही]] || ५० || [[दुर्गा]] |- | ३ || [[नर्मदा]] || १९ || [[श्रीचंडी]] || ३५ || [[ब्राह्मणी]] || ५१ || [[ललिता]] |- | ४ || [[यमुना]] || २० || [[मयूरी]] || ३६ || [[माहेश्वरी]] || ५२ || [[सुभद्रा]] |- | ५ || [[शांती]] || २१ || [[विकृता]] || ३७ || [[कौमारी]] || ५३ || [[शिवदूती]] |- | ६ || [[वारुणी]] || २२ || [[धनधरा]] || ३८ || [[वैष्णवी]] || ५४ || [[चक्रेश्वरी]] |- | ७ || [[क्षेमंकरी]] || २३ || [[कुमुदा]] || ३९ || [[चामुंडा]] || ५५ || [[महाकाली]] |- | ८ || [[शंभारी]] || २४ || [[जगद्धात्री]] || ४० || [[अपराजिता]] || ५६ || [[भद्रकाली]] |- | ९ || [[राधिका]] || २५ || [[कालरात्री]] || ४१ || [[जयंती]] || ५७ || [[उग्रचंडी]] |- | १० || [[दुग्धधा]] || २६ || [[मोहिनी]] || ४२ || [[भैरवी]] || ५८ || [[सत्यवादिनी]] |- | ११ || [[कारस्करी]] || २७ || [[कामिनी]] || ४३ || [[मंगला]] || ५९ || [[कुलसुंदरी]] |- | १२ || [[सरस्वती]] || २८ || [[डंबरी]] || ४४ || [[सिद्धी]] || ६० || [[विद्यावती]] |- | १३ || [[अजाडी]] || २९ || [[कमला]] || ४५ || [[विमला]] || ६१ || [[सर्वमंगला]] |- | १४ || [[महालक्ष्मी]] || ३० || [[सुंदरी]] || ४६ || [[कौशिकी]] || ६२ || [[ज्ञानवती]] |- | १५ || [[ऋद्धिगा]] || ३१ || [[मातंगी]] || ४७ || [[उमा]] || ६३ || [[माहेश्वरी]] |- | १६ || [[मनोहरा]] || ३२ || [[उग्रतारा]] || ४८ || [[नारायणी]] || ६४ || [[योगेश्वरी]] |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:चौसठ योगिनी मंदिरे}} [[वर्ग:शाक्त पंथ]] [[वर्ग:हिंदू मंदिरे]] [[वर्ग:भारतीय कला]] 11vwas7nn4mnvxiqtscx4eth9x3fa0o 0 201590 2723114 2258526 2026-10-19T11:53:41Z Dharmadhyaksha 28394 2723114 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्र''' किंवा '''इव्हीएम''' हे निवडणिकांमध्ये स्वयंचलितरीत्या मतदान करण्यासाठीचे यंत्र असते. अनेकदा या यंत्रातच मतमोजणीही करता येते. ==यंत्र== खऱ्या अर्थाने इलेक्ट्रॉनिक मतदान प्रणालीमध्ये, मतांची नोंद इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने करण्यासाठी 'डायरेक्ट-रेकॉर्डिंग इलेक्ट्रॉनिक' (DRE) मतदान यंत्रांचा वापर केला जातो. या प्रणालीमध्ये, मतदारासमोर स्क्रीनवर उमेदवारांची यादी दर्शविली जाते, ज्यातून मतदार आपल्या पसंतीच्या उमेदवाराची निवड करतो. प्रत्येक मतदान प्रक्रियेपूर्वी निवडणूक कर्मचारी यंत्र सुरू करतात आणि यामध्ये पुन्हा मतदान होऊ नये म्हणून काही सुरक्षा उपायही समाविष्ट असतात. मतदानाची माहिती यंत्रातील मेमरी घटकांमध्ये साठवली जाते, जी निवडणूक संपल्यानंतर मिळवता येते.<ref>{{cite web|url=http://164.100.137.42/web/assets/uploads/2017/01/EVM%20Singal%20post%20in%20English%20-%202018.pdf|title=User manual|publisher=[[Election Commission of India]]|date=February 2007|access-date=1 June 2024|archive-date=23 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240723092554/http://164.100.137.42/web/assets/uploads/2017/01/EVM%20Singal%20post%20in%20English%20-%202018.pdf|url-status=live}}</ref> ===व्हिव्हिपॅट=== काही यंत्रांमध्ये [[व्होटर व्हेरिफाईड पेपर ऑडिट ट्रेल]] (VVPAT) ची सुविधा असते, ज्याद्वारे मतदाराने निवडलेल्या उमेदवाराचे नाव कागदावर छापले जाते, जेणेकरून मतदार आपली निवड तपासू शकेल.<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/why-vvpat-was-brought-in-why-oppn-wants-all-slips-verified-9258995/|title=Why VVPAT was brought in, why Opposition wants all slips verified|date=9 April 2024|access-date=1 June 2024|work=[[The Indian Express]]|archive-date=1 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240501114558/https://indianexpress.com/article/explained/why-vvpat-was-brought-in-why-oppn-wants-all-slips-verified-9258995/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Cohn |first=Jennifer |url=https://medium.com/@jennycohn1/what-is-the-latest-threat-to-democracy-ballot-marking-devices-a-k-a-electronic-pencils-16bb44917edd |title=What is the latest threat to democracy? |date=5 May 2018 |work=Medium |access-date=1 June 2020 |archive-date=20 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120233043/https://medium.com/@jennycohn1/what-is-the-latest-threat-to-democracy-ballot-marking-devices-a-k-a-electronic-pencils-16bb44917edd |url-status=dead }}</ref> हे कागदी दस्ताएवज यंत्राच्या आत काचेच्या मागे सुरक्षित ठेवले जातात आणि गरज पडल्यास निवडणुकीचे ऑडिट करण्यासाठी किंवा पुन्हा मोजणी करण्यासाठी त्यांचा वापर केला जाऊ शकतो. निवडणूक संपल्यानंतर, या कागदी नोंदींची पडताळणी इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने नोंदवलेल्या मतांशी केली जाऊ शकते.<ref>{{cite web |url=http://www.votersunite.org/info/CostEstimateforHandCounting.pdf |title=Cost Estimate for Hand Counting 2% of the Precincts in the U.S. |last=Theisen |first=Ellen |date=14 June 2005 |work=Voters Unite |access-date=14 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116042657/http://www.votersunite.org/info/CostEstimateforHandCounting.pdf |archive-date=16 January 2021 |url-status=live}}</ref> व्हिव्हिपॅट नसलेल्या यंत्रांच्या बाबतीत, वैयक्तिक मतांची अशी कोणतीही नोंद नसते जिची पडताळणी करता येईल. २००९ मध्ये, [[जर्मनी|जर्मनीच्या]] फेडरल घटनात्मक न्यायालयाने असे निरीक्षण नोंदवले की, त्या वेळी वापरली जाणारी मतदान यंत्रे स्वीकारार्ह नाहीत, कारण त्यांमधील मतांची स्वतंत्रपणे पडताळणी करणे शक्य नव्हते.<ref>{{cite report|url=https://www.bundesverfassungsgericht.de/SharedDocs/Pressemitteilungen/DE/2009/bvg09-019.html|title=German Federal Constitutional Court, Press release no. 19/2009 of 3 March 2009|date=3 March 2009|publisher=[[Federal Constitutional Court of Germany]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090404111620/http://www.bundesverfassungsgericht.de/pressemitteilungen/bvg09-019en.html |archive-date=4 April 2009 }}</ref> मतांच्या पडताळणीबाबतच्या अशाच चिंता लक्षात घेऊन, [[भारतीय निवडणूक आयोग|भारतीय निवडणूक आयोगाने]] व्हिव्हिपॅट प्रणाली विकसित केली.<ref>{{cite news|url=https://www.firstpost.com/explainers/evm-vvpat-case-supreme-court-lok-sabha-elections-13763213.html|title=EVM-VVPAT case: Why were VVPATs introduced? What is the controversy?|date=24 April 2024|access-date=1 July 2024|work=[[First Post]]|archive-date=3 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603163708/https://www.firstpost.com/explainers/evm-vvpat-case-supreme-court-lok-sabha-elections-13763213.html|url-status=live}}</ref> २०११ मध्ये या प्रणालीची प्रत्यक्ष चाचणी घेण्यात आली<ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/explained/why-vvpat-was-brought-in-why-oppn-wants-all-slips-verified-9258995/|title=Why VVPAT was brought in, why Opposition wants all slips verified|date=9 April 2024|access-date=1 June 2024|work=[[The Indian Express]]|archive-date=1 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240501114558/https://indianexpress.com/article/explained/why-vvpat-was-brought-in-why-oppn-wants-all-slips-verified-9258995/|url-status=live}}</ref> आणि [[भारताचे सर्वोच्च न्यायालय|सर्वोच्च न्यायालयाच्या]] आदेशानुसार, २०१९ पासून भारतातील सर्व निवडणुकांमध्ये याचा वापर केला जात आहे.<ref>{{cite news|url=https://www.firstpost.com/politics/ec-announces-lok-sabha-election-dates-vvpats-to-be-used-in-all-polling-stations-help-bring-more-accuracy-in-voting-6232831.html|title=EC announces Lok Sabha election dates: VVPATs, to be used in all polling stations, help bring more accuracy in voting|date=10 March 2019|work=[[Firstpost]]|access-date=2 April 2019|archive-date=2 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402174127/https://www.firstpost.com/politics/ec-announces-lok-sabha-election-dates-vvpats-to-be-used-in-all-polling-stations-help-bring-more-accuracy-in-voting-6232831.html|url-status=live}}</ref> Though the design, production and procurement of these machines could be capital intensive, it has been proved to reduce costs incurred on the printing of ballot papers, their transportation and storage, and the counting staff and the remuneration paid to them.<ref>{{cite web|url=https://www.firstpost.com/india/assembly-elections-2021-what-are-evms-how-are-they-used-all-you-need-to-know-about-electronic-voting-6426191.html|title=All you need to know about electronic voting|date=29 March 2021|access-date=1 June 2024|work=[[First Post]]|archive-date=3 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603163834/https://www.firstpost.com/india/assembly-elections-2021-what-are-evms-how-are-they-used-all-you-need-to-know-about-electronic-voting-6426191.html|url-status=live}}</ref> There is also a reduced probability of malfeasance and rejection of votes, and often eliminates the requirement of re-polling due to these issues.<ref>{{cite report|last1=Debnath|first1=Sisir|last2=Kapoor|first2=Mudit|last3=Ravi|first3=Shamika|title=The Impact of Electronic Voting Machines on Electoral Frauds, Democracy, and Development|year=2017|ssrn=3041197|pages=1–59}}</ref> ==वापर== भारतात, [[लोकसभा]], [[विधानसभा]], [[जिल्हा परिषद]], [[पंचायत समिती]] यांच्या निवडणुकांमध्येही मतदान करण्यासाठी मतपेटी व मतपत्रिका याऐवजी मत नोंदवण्यासाठी अशी यंत्रे वापरली जातात. [[वर्ग:निवडणुका]] 09j00cnqd5ghksx7xk3yme7ucd3ds12 2723115 2723114 2026-10-19T11:56:02Z Dharmadhyaksha 28394 2723115 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} [[चित्र:EVM VVPAT.jpg|इवलेसे|भारतातील इव्हीएम (डावी) व व्हिव्हिपॅट (उजवी) उपकरणे.]] '''इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्र''' किंवा '''इव्हीएम''' हे निवडणिकांमध्ये स्वयंचलितरीत्या मतदान करण्यासाठीचे यंत्र असते. अनेकदा या यंत्रातच मतमोजणीही करता येते. ==यंत्र== खऱ्या अर्थाने इलेक्ट्रॉनिक मतदान प्रणालीमध्ये, मतांची नोंद इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने करण्यासाठी 'डायरेक्ट-रेकॉर्डिंग इलेक्ट्रॉनिक' (DRE) मतदान यंत्रांचा वापर केला जातो. या प्रणालीमध्ये, मतदारासमोर स्क्रीनवर उमेदवारांची यादी दर्शविली जाते, ज्यातून मतदार आपल्या पसंतीच्या उमेदवाराची निवड करतो. प्रत्येक मतदान प्रक्रियेपूर्वी निवडणूक कर्मचारी यंत्र सुरू करतात आणि यामध्ये पुन्हा मतदान होऊ नये म्हणून काही सुरक्षा उपायही समाविष्ट असतात. मतदानाची माहिती यंत्रातील मेमरी घटकांमध्ये साठवली जाते, जी निवडणूक संपल्यानंतर मिळवता येते.<ref>{{cite web|url=http://164.100.137.42/web/assets/uploads/2017/01/EVM%20Singal%20post%20in%20English%20-%202018.pdf|title=User manual|publisher=[[Election Commission of India]]|date=February 2007|access-date=1 June 2024|archive-date=23 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240723092554/http://164.100.137.42/web/assets/uploads/2017/01/EVM%20Singal%20post%20in%20English%20-%202018.pdf|url-status=live}}</ref> ===व्हिव्हिपॅट=== काही यंत्रांमध्ये [[व्होटर व्हेरिफाईड पेपर ऑडिट ट्रेल]] (VVPAT) ची सुविधा असते, ज्याद्वारे मतदाराने निवडलेल्या उमेदवाराचे नाव कागदावर छापले जाते, जेणेकरून मतदार आपली निवड तपासू शकेल.<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/why-vvpat-was-brought-in-why-oppn-wants-all-slips-verified-9258995/|title=Why VVPAT was brought in, why Opposition wants all slips verified|date=9 April 2024|access-date=1 June 2024|work=[[The Indian Express]]|archive-date=1 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240501114558/https://indianexpress.com/article/explained/why-vvpat-was-brought-in-why-oppn-wants-all-slips-verified-9258995/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Cohn |first=Jennifer |url=https://medium.com/@jennycohn1/what-is-the-latest-threat-to-democracy-ballot-marking-devices-a-k-a-electronic-pencils-16bb44917edd |title=What is the latest threat to democracy? |date=5 May 2018 |work=Medium |access-date=1 June 2020 |archive-date=20 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120233043/https://medium.com/@jennycohn1/what-is-the-latest-threat-to-democracy-ballot-marking-devices-a-k-a-electronic-pencils-16bb44917edd |url-status=dead }}</ref> हे कागदी दस्ताएवज यंत्राच्या आत काचेच्या मागे सुरक्षित ठेवले जातात आणि गरज पडल्यास निवडणुकीचे ऑडिट करण्यासाठी किंवा पुन्हा मोजणी करण्यासाठी त्यांचा वापर केला जाऊ शकतो. निवडणूक संपल्यानंतर, या कागदी नोंदींची पडताळणी इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने नोंदवलेल्या मतांशी केली जाऊ शकते.<ref>{{cite web |url=http://www.votersunite.org/info/CostEstimateforHandCounting.pdf |title=Cost Estimate for Hand Counting 2% of the Precincts in the U.S. |last=Theisen |first=Ellen |date=14 June 2005 |work=Voters Unite |access-date=14 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116042657/http://www.votersunite.org/info/CostEstimateforHandCounting.pdf |archive-date=16 January 2021 |url-status=live}}</ref> व्हिव्हिपॅट नसलेल्या यंत्रांच्या बाबतीत, वैयक्तिक मतांची अशी कोणतीही नोंद नसते जिची पडताळणी करता येईल. २००९ मध्ये, [[जर्मनी|जर्मनीच्या]] फेडरल घटनात्मक न्यायालयाने असे निरीक्षण नोंदवले की, त्या वेळी वापरली जाणारी मतदान यंत्रे स्वीकारार्ह नाहीत, कारण त्यांमधील मतांची स्वतंत्रपणे पडताळणी करणे शक्य नव्हते.<ref>{{cite report|url=https://www.bundesverfassungsgericht.de/SharedDocs/Pressemitteilungen/DE/2009/bvg09-019.html|title=German Federal Constitutional Court, Press release no. 19/2009 of 3 March 2009|date=3 March 2009|publisher=[[Federal Constitutional Court of Germany]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090404111620/http://www.bundesverfassungsgericht.de/pressemitteilungen/bvg09-019en.html |archive-date=4 April 2009 }}</ref> मतांच्या पडताळणीबाबतच्या अशाच चिंता लक्षात घेऊन, [[भारतीय निवडणूक आयोग|भारतीय निवडणूक आयोगाने]] व्हिव्हिपॅट प्रणाली विकसित केली.<ref>{{cite news|url=https://www.firstpost.com/explainers/evm-vvpat-case-supreme-court-lok-sabha-elections-13763213.html|title=EVM-VVPAT case: Why were VVPATs introduced? What is the controversy?|date=24 April 2024|access-date=1 July 2024|work=[[First Post]]|archive-date=3 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603163708/https://www.firstpost.com/explainers/evm-vvpat-case-supreme-court-lok-sabha-elections-13763213.html|url-status=live}}</ref> २०११ मध्ये या प्रणालीची प्रत्यक्ष चाचणी घेण्यात आली<ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/explained/why-vvpat-was-brought-in-why-oppn-wants-all-slips-verified-9258995/|title=Why VVPAT was brought in, why Opposition wants all slips verified|date=9 April 2024|access-date=1 June 2024|work=[[The Indian Express]]|archive-date=1 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240501114558/https://indianexpress.com/article/explained/why-vvpat-was-brought-in-why-oppn-wants-all-slips-verified-9258995/|url-status=live}}</ref> आणि [[भारताचे सर्वोच्च न्यायालय|सर्वोच्च न्यायालयाच्या]] आदेशानुसार, २०१९ पासून भारतातील सर्व निवडणुकांमध्ये याचा वापर केला जात आहे.<ref>{{cite news|url=https://www.firstpost.com/politics/ec-announces-lok-sabha-election-dates-vvpats-to-be-used-in-all-polling-stations-help-bring-more-accuracy-in-voting-6232831.html|title=EC announces Lok Sabha election dates: VVPATs, to be used in all polling stations, help bring more accuracy in voting|date=10 March 2019|work=[[Firstpost]]|access-date=2 April 2019|archive-date=2 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402174127/https://www.firstpost.com/politics/ec-announces-lok-sabha-election-dates-vvpats-to-be-used-in-all-polling-stations-help-bring-more-accuracy-in-voting-6232831.html|url-status=live}}</ref> ==वापर== भारतात, [[लोकसभा]], [[विधानसभा]], [[जिल्हा परिषद]], [[पंचायत समिती]] यांच्या निवडणुकांमध्येही मतदान करण्यासाठी मतपेटी व मतपत्रिका याऐवजी मत नोंदवण्यासाठी अशी यंत्रे वापरली जातात. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:निवडणुका]] 4f717zvhi94dywm7zrtxsr6p5x8jnls 0 204359 2722915 2619205 2026-10-18T18:24:04Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722915 wikitext text/x-wiki [[कोरकू]] ही [[अमरावती]] मधील [[मेळघाट अभयारण्य|मेळघाट]] येते वास्तव्य करणारी एक [[आदिवासी]] जमात आहे. [[सातपुडा|सातपुडा पर्वत]] आणि पूर्वीच्या [[मध्य प्रदेश|मध्य प्रदेशा]]<nowiki/>तील वैतुल, नेमाड, [[खांडवा]] हे जिल्हे या प्रदेशात त्यांची वस्ती आहे. [[मुंडा]] वंशाचे आहेत. कोरकू या शब्दाचा अर्थ '''मनुष्यजात''' एवढाच आहे. जय मुठवा, कोरकू माडी टे * कोरकु इनी आदीवासी गा जाटो कोरकुगा गोमेज जय मुठवा डो बिरसा मुंडा|| स्वतःला रावणाचे वंशज व शंकराची पूजा करणारे लोक आहेत. == पोटजाती == #मोवासी, #बावरिया, *रुमा, ठाकुर *बोंडइ अशा यांच्या चार [[पोटजाती| पोटजात]] आहेत. पहिल्या दोन उपजाती उच्च असून त्यांना राजकोरकू असेही म्हणतात. हे मुख्यत: जमीनदार आहेत. [[वर्ग:आदिवासी]] hm3futr2c8s2203uk0qpu0jycm47m95 2722916 2722915 2026-10-18T18:24:20Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722916 wikitext text/x-wiki [[कोरकू]] ही [[अमरावती]] मधील [[मेळघाट अभयारण्य|मेळघाट]] येते वास्तव्य करणारी एक [[आदिवासी]] जमात आहे. [[सातपुडा|सातपुडा पर्वत]] आणि पूर्वीच्या [[मध्य प्रदेश|मध्य प्रदेशा]]<nowiki/>तील वैतुल, नेमाड, [[खांडवा]] हे जिल्हे या प्रदेशात त्यांची वस्ती आहे. * [[मुंडा]] वंशाचे आहेत. कोरकू या शब्दाचा अर्थ '''मनुष्यजात''' एवढाच आहे. जय मुठवा, कोरकू माडी टे * कोरकु इनी आदीवासी गा जाटो कोरकुगा गोमेज जय मुठवा डो बिरसा मुंडा|| स्वतःला रावणाचे वंशज व शंकराची पूजा करणारे लोक आहेत. == पोटजाती == #मोवासी, #बावरिया, *रुमा, ठाकुर *बोंडइ अशा यांच्या चार [[पोटजाती| पोटजात]] आहेत. पहिल्या दोन उपजाती उच्च असून त्यांना राजकोरकू असेही म्हणतात. हे मुख्यत: जमीनदार आहेत. [[वर्ग:आदिवासी]] rdpyxejiirvtg6teg1ityogqwf22iia 2722917 2722916 2026-10-18T18:24:40Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722917 wikitext text/x-wiki [[कोरकू]] ही [[अमरावती]] मधील [[मेळघाट अभयारण्य|मेळघाट]] येते वास्तव्य करणारी एक [[आदिवासी]] जमात आहे. [[सातपुडा|सातपुडा पर्वत]] आणि पूर्वीच्या [[मध्य प्रदेश|मध्य प्रदेशा]]<nowiki/>तील [[बैतुल]], नेमाड, [[खांडवा]] हे जिल्हे या प्रदेशात त्यांची वस्ती आहे. * [[मुंडा]] वंशाचे आहेत. कोरकू या शब्दाचा अर्थ '''मनुष्यजात''' एवढाच आहे. जय मुठवा, कोरकू माडी टे * कोरकु इनी आदीवासी गा जाटो कोरकुगा गोमेज जय मुठवा डो बिरसा मुंडा|| स्वतःला रावणाचे वंशज व शंकराची पूजा करणारे लोक आहेत. == पोटजाती == #मोवासी, #बावरिया, *रुमा, ठाकुर *बोंडइ अशा यांच्या चार [[पोटजाती| पोटजात]] आहेत. पहिल्या दोन उपजाती उच्च असून त्यांना राजकोरकू असेही म्हणतात. हे मुख्यत: जमीनदार आहेत. [[वर्ग:आदिवासी]] jyzn5wipkwlnxhgkgpk0sukopr97lec 2722919 2722917 2026-10-18T18:25:23Z ~2026-52310-38 187943 /* पोटजाती */ 2722919 wikitext text/x-wiki [[कोरकू]] ही [[अमरावती]] मधील [[मेळघाट अभयारण्य|मेळघाट]] येते वास्तव्य करणारी एक [[आदिवासी]] जमात आहे. [[सातपुडा|सातपुडा पर्वत]] आणि पूर्वीच्या [[मध्य प्रदेश|मध्य प्रदेशा]]<nowiki/>तील [[बैतुल]], नेमाड, [[खांडवा]] हे जिल्हे या प्रदेशात त्यांची वस्ती आहे. * [[मुंडा]] वंशाचे आहेत. कोरकू या शब्दाचा अर्थ '''मनुष्यजात''' एवढाच आहे. जय मुठवा, कोरकू माडी टे * कोरकु इनी आदीवासी गा जाटो कोरकुगा गोमेज जय मुठवा डो बिरसा मुंडा|| स्वतःला रावणाचे वंशज व शंकराची पूजा करणारे लोक आहेत. == पोटजाती == # मोवासी, # बावरिया, *रुमा, ठाकुर *बोंडइ अशा यांच्या चार [[पोटजाती| पोटजात]] आहेत. पहिल्या दोन उपजाती उच्च असून त्यांना राजकोरकू असेही म्हणतात. हे मुख्यत: जमीनदार आहेत. [[वर्ग:आदिवासी]] rapjcfuzaoiue7cjww38xmnf8c3w1zg 0 222277 2722957 1669829 2026-10-18T21:42:34Z अभय नातू 206 पहिले वाक्य 2722957 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''नागरी भूगोल''' ही [[भूगोल|भूगोलशास्त्राची]] एक उपशाखा आहे, जी शहरे आणि नागरी प्रक्रियांच्या अभ्यास करते. नागरी भूगोलशास्त्रज्ञ आणि नगरतज्ज्ञ<ref>Soja, Edward W. "Taking space personally." In The Spatial Turn, pp. 27-51. Routledge, 2008.</ref> नागरी जीवन आणि निर्मित पर्यावरणाच्या विविध पैलूंचा अभ्यास करतात. संशोधक, कार्यकर्ते आणि नागरिकांनी आर्थिक व नैसर्गिक संसाधनांचे प्रवाह, मानवी व अमानवी घटक, विकास आणि पायाभूत सुविधांचे आराखडे, राजकीय व संस्थात्मक उपक्रम, शासनप्रणाली, ऱ्हास व पुनरुज्जीवन, तसेच सामाजिक-स्थानिक समावेश आणि बहिष्काराच्या संकल्पनांचा अभ्यास केला आहे. नागरी भूगोलामध्ये भौतिक, सामाजिक आणि आर्थिक पैलूंसारख्या भूगोलाच्या इतर विविध क्षेत्रांचा समावेश होतो. एखाद्या शहराची स्थापना एखाद्या विशिष्ट भागातच का झाली आणि शहराचा यशस्वी विकास होण्यामध्ये पर्यावरणीय परिस्थिती कशी महत्त्वाची भूमिका बजावते, हे समजून घेण्यासाठी नागरी पर्यावरणाचा भौतिक भूगोल आवश्यक आहे. सामाजिक भूगोल हा शहरातील लोकांशी संबंधित सामाजिक आणि सांस्कृतिक मूल्ये, विविधता आणि इतर परिस्थितींचा अभ्यास करतो. नागरी लोकसंख्येतील आर्थिक आणि रोजगाराचा प्रवाह तपासण्यासाठी आर्थिक भूगोल महत्त्वाचा ठरतो. जगभरातील नागरी पर्यावरणाच्या विकासातील रचना आणि नियोजन अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी नागरी भूगोलाच्या अभ्यासात समाविष्ट असलेले हे विविध पैलू अत्यंत आवश्यक आहेत. [[संचिका:2021-10-02 14 09 02 View north-northeast (30 degrees) from the east corner of the 86th Floor Observatory of the Empire State Building in Manhattan, New York City, New York.jpg|इवलेसे|डावे|न्यू यॉर्क शहर, जगातील सर्वात मोठ्या शहरी भागांपैकी एक]] == संदर्भ आणि नोंद == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भूगोल]] jpp3up5j2y8kt1zonye3mtu4pl2dw89 2722958 2722957 2026-10-18T21:42:49Z अभय नातू 206 चित्र 2722958 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''नागरी भूगोल''' ही [[भूगोल|भूगोलशास्त्राची]] एक उपशाखा आहे, जी शहरे आणि नागरी प्रक्रियांच्या अभ्यास करते. नागरी भूगोलशास्त्रज्ञ आणि नगरतज्ज्ञ<ref>Soja, Edward W. "Taking space personally." In The Spatial Turn, pp. 27-51. Routledge, 2008.</ref> नागरी जीवन आणि निर्मित पर्यावरणाच्या विविध पैलूंचा अभ्यास करतात. संशोधक, कार्यकर्ते आणि नागरिकांनी आर्थिक व नैसर्गिक संसाधनांचे प्रवाह, मानवी व अमानवी घटक, विकास आणि पायाभूत सुविधांचे आराखडे, राजकीय व संस्थात्मक उपक्रम, शासनप्रणाली, ऱ्हास व पुनरुज्जीवन, तसेच सामाजिक-स्थानिक समावेश आणि बहिष्काराच्या संकल्पनांचा अभ्यास केला आहे. नागरी भूगोलामध्ये भौतिक, सामाजिक आणि आर्थिक पैलूंसारख्या भूगोलाच्या इतर विविध क्षेत्रांचा समावेश होतो. एखाद्या शहराची स्थापना एखाद्या विशिष्ट भागातच का झाली आणि शहराचा यशस्वी विकास होण्यामध्ये पर्यावरणीय परिस्थिती कशी महत्त्वाची भूमिका बजावते, हे समजून घेण्यासाठी नागरी पर्यावरणाचा भौतिक भूगोल आवश्यक आहे. सामाजिक भूगोल हा शहरातील लोकांशी संबंधित सामाजिक आणि सांस्कृतिक मूल्ये, विविधता आणि इतर परिस्थितींचा अभ्यास करतो. नागरी लोकसंख्येतील आर्थिक आणि रोजगाराचा प्रवाह तपासण्यासाठी आर्थिक भूगोल महत्त्वाचा ठरतो. जगभरातील नागरी पर्यावरणाच्या विकासातील रचना आणि नियोजन अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी नागरी भूगोलाच्या अभ्यासात समाविष्ट असलेले हे विविध पैलू अत्यंत आवश्यक आहेत. [[चित्र:2021-10-02 14 09 02 View north-northeast (30 degrees) from the east corner of the 86th Floor Observatory of the Empire State Building in Manhattan, New York City, New York.jpg|इवलेसे|डावे|न्यू यॉर्क शहर, जगातील सर्वात मोठ्या शहरी भागांपैकी एक]] == संदर्भ आणि नोंद == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भूगोल]] n3qwwx0b728pq2ncwcwsvr5jwvo4l3a 0 224336 2722899 2708252 2026-10-18T18:15:22Z ~2026-52310-38 187943 /* जमातींची यादी */ 2722899 wikitext text/x-wiki '''[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[अनुसूचित जमाती]]ंची''' संख्या ४७ आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार, राज्यात अनुसूचित जमातींची लोकसंख्या १,०५,१०,२१३ (९.३५%) असून त्यांना ७% [[आरक्षण]] आहे. == जमातींची यादी == अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती आदेश (दुरुस्ती) अधिनियम, १९७६ नुसार.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf|pages=19–21|archive-url=https://web.archive.org/web/20131107225208/http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf|archive-date=7 November 2013|dead-url=yes}}</ref> # आंध # बागा # बर्दा # बावचा, बामचा # भैना # भरिया भुमिया, भिनहर भुमिया, पांडो # भट्टा # [[भिल्ल समाज]], भिल-गरसिया, ढोली भिल्ल, दुंगी भिल्ल, दुंगी ग्रीसिया, मेवासी भिल, रावल भिल, तडवी भील, भागिया, भिलाळा, पावरा, वासावा- वसावे,चोधरी, ठिंगळे, देसाई, नाईक. # भुंजिया # बिन्जवार # Birhul, Birhor # चोधारा (अकोला, अमरावती, भंडारा, गोंदिया, बुलढाणा, चंद्रपूर, नागपूर, वर्धा, यवतमाळ, औरंगाबाद, जालना, बिड, नांदेड, उस्मानाबाद, लातूर, परभणी आणि हिंगोली जिल्ह्यांशिवाय) # धनका, तडवी, टेटरिया, वळवी # धनवार # धोडिया # दुबला, तळविया, हळपटी # गामित, गामता, गावीत, मावची, पाडवी, मावली, # गोंड (राजगोंड), अराख, अराख, आगारिया, असुर, बडी मारिया, बाडा मारिया, भटोला, भीममा, भुता, कोलाभाटा, कोलाभुती, भार, बिझनहोर्न मारिया, छोटा मारिया, दंडमी मारिया, धुरु, धुर्वा, ढोबा, धुलीया, दोराला, गाकी, गट्टा, गत्ती, गाय, गोंड- [[गोवारी]], हिल मारिया, कंद्रा, कालंगा, खटोला, कोटर, कोया, खिरवार, खिरवाडा, कुचा मारिया, कुचकी मारिया, माडिया, मारिया, [[माना]], मनुवार, मगिया, मगिया, मग्या, मुडिया, मुरिया, नागची, [[नायकपोड]], नागवंशी, ओझा, राज, [[सोनझारी-झरेका]], थाटिया, थोट्या, वेड मारिया, माडीया # हलबा, हलबी # कमर # कथोडी, कातकरी, धोर काठोदी, धोर कथकरी, सोन काठोदी, सोन काटकारी # कवार, कानवार, कौर, चेरवा, रथिया, तनवार, छत्री # खैरवार # खारिया # कोकना, कोकणी, कुकना # कोल # [[कोलाम]] # कोलाम # महादेव कोळी, मल्हार कोळी, टोकरे कोळी, ढोर कोळी, सोनं कोळी संपूर्ण महाराष्ट्र # कॉर्कू, बोप्ची, मौसी, निहाल, नहुल, बोधी, बोंडेय # कोया, भिन कोया, राजकोया # नागेशिया, नागासिया # नायक, नायक, चोलिवाला नायक, कपाडिया नायक, मोटा नायक, नाना नायक # ओरॉन- धनगड़ # परधान, पाथरी, सरती # पारधी: ॲडविचेंचर, फान्स पारधी, फणसे पारधी, लांगोली पारधी, बहेलिया, बहेलीया, चित्त पारधी, शिकारी, तोकरकर, ताकिया # परजा # पटेलिया # पोम्ला # रथवा # सावर, सावर # [[आदिवासी ठाकर समाज|ठाकर]]-ठाकूर, का ठाकूर, का ठाकर, मा ठाकूर, मां ठकर # '''थोटी''' (औरंगाबाद, जालना, बिड, नांदेड, उस्मानाबाद, लातूर, परभणी आणि हिंगोली जिल्हे आणि चंद्रपूर जिल्ह्यातील राजुरा तालुका-पूर्वीचा '''मराठवाडा''' तील) # वारली # विटोलिया, कोटवालिया, बोरोडिया ==हे सुद्धा पहा== * [[महाराष्ट्रातील मागास वर्गीय जातींची यादी]] * [[महाराष्ट्रातील आरक्षण]] * [[अनुसूचित जमाती]] * [[आदिवासी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील मागासवर्गीय जाती| ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील अनुसूचित जमाती| ]] [[वर्ग:आदिवासी]] 00lpkmpjt6yx477z0cmx688wybqk828 2722900 2722899 2026-10-18T18:16:33Z ~2026-52310-38 187943 /* जमातींची यादी */ 2722900 wikitext text/x-wiki '''[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[अनुसूचित जमाती]]ंची''' संख्या ४७ आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार, राज्यात अनुसूचित जमातींची लोकसंख्या १,०५,१०,२१३ (९.३५%) असून त्यांना ७% [[आरक्षण]] आहे. == जमातींची यादी == अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती आदेश (दुरुस्ती) अधिनियम, १९७६ नुसार.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf|pages=19–21|archive-url=https://web.archive.org/web/20131107225208/http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf|archive-date=7 November 2013|dead-url=yes}}</ref> # आंध # बागा # बर्दा # बावचा, बामचा # भैना # भरिया भुमिया, भिनहर भुमिया, पांडो # भट्टा # [[भिल्ल समाज]], भिल-गरसिया, ढोली भिल्ल, दुंगी भिल्ल, दुंगी ग्रीसिया, मेवासी भिल, रावल भिल, तडवी भील, भागिया, भिलाळा, पावरा, वासावा- वसावे,चोधरी, ठिंगळे, देसाई, नाईक. # भुंजिया # बिन्जवार # Birhul, Birhor # चोधारा (अकोला, अमरावती, भंडारा, गोंदिया, बुलढाणा, चंद्रपूर, नागपूर, वर्धा, यवतमाळ, औरंगाबाद, जालना, बिड, नांदेड, उस्मानाबाद, लातूर, परभणी आणि हिंगोली जिल्ह्यांशिवाय) # धनका, तडवी, टेटरिया, वळवी # धनवार # धोडिया # दुबला, तळविया, हळपटी # गामित, गामता, गावीत, मावची, पाडवी, मावली, # गोंड (राजगोंड), अराख, अराख, आगारिया, असुर, बडी मारिया, बाडा मारिया, भटोला, भीममा, भुता, कोलाभाटा, कोलाभुती, भार, बिझनहोर्न मारिया, छोटा मारिया, दंडमी मारिया, धुरु, धुर्वा, ढोबा, धुलीया, दोराला, गाकी, गट्टा, गत्ती, गाय, गोंड- [[गोवारी]], हिल मारिया, कंद्रा, कालंगा, खटोला, कोटर, कोया, खिरवार, खिरवाडा, कुचा मारिया, कुचकी मारिया, माडिया, मारिया, [[माना]], मनुवार, मगिया, मगिया, मग्या, मुडिया, मुरिया, नागची, [[नायकपोड]], नागवंशी, ओझा, राज, [[सोनझारी-झरेका]], थाटिया, थोट्या, वेड मारिया, माडीया # हलबा, हलबी # कमर # कथोडी, कातकरी, धोर काठोदी, धोर कथकरी, सोन काठोदी, सोन काटकारी # कवार, कानवार, कौर, चेरवा, रथिया, तनवार, छत्री # खैरवार # खारिया # कोकना, कोकणी, कुकना # कोल # [[कोलाम]] # कोलाम # महादेव कोळी, मल्हार कोळी, टोकरे कोळी, ढोर कोळी, सोनं कोळी संपूर्ण महाराष्ट्र # कॉर्कू, बोप्ची, मौसी, निहाल, नहुल, बोधी, बोंडेय # कोया, भिन कोया, राजकोया # नागेशिया, नागासिया # नायक, नायक, चोलिवाला नायक, कपाडिया नायक, मोटा नायक, नाना नायक # ओरॉन- धनगड़ # परधान, पाथरी, सरती # पारधी: ॲडविचेंचर, फान्स पारधी, फणसे पारधी, लांगोली पारधी, बहेलिया, बहेलीया, चित्त पारधी, शिकारी, तोकरकर, ताकिया # परजा # पटेलिया # पोम्ला # रथवा # सावर, सावर # [[आदिवासी ठाकर समाज|ठाकर]]-ठाकूर, का ठाकूर, का ठाकर, मा ठाकूर, मां ठकर # '''थोटी''' (औरंगाबाद, जालना, बिड, नांदेड, उस्मानाबाद, लातूर, परभणी आणि हिंगोली जिल्हे आणि चंद्रपूर जिल्ह्यातील राजुरा तालुका-पूर्वीचा '''मराठवाडा''' तील) # वारली # विटोलिया, कोटवालिया, बोरोडिया # # ==हे सुद्धा पहा== * [[महाराष्ट्रातील मागास वर्गीय जातींची यादी]] * [[महाराष्ट्रातील आरक्षण]] * [[अनुसूचित जमाती]] * [[आदिवासी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील मागासवर्गीय जाती| ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील अनुसूचित जमाती| ]] [[वर्ग:आदिवासी]] n3zm6be37npkyky5ln1hl0sudi2h7c7 2722908 2722900 2026-10-18T18:18:32Z ~2026-52310-38 187943 /* जमातींची यादी */ 2722908 wikitext text/x-wiki '''[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[अनुसूचित जमाती]]ंची''' संख्या ४७ आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार, राज्यात अनुसूचित जमातींची लोकसंख्या १,०५,१०,२१३ (९.३५%) असून त्यांना ७% [[आरक्षण]] आहे. == जमातींची यादी == अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती आदेश (दुरुस्ती) अधिनियम, १९७६ नुसार.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf|pages=19–21|archive-url=https://web.archive.org/web/20131107225208/http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf|archive-date=7 November 2013|dead-url=yes}}</ref> # आंध # बागा # बर्दा # बावचा, बामचा # भैना # भरिया भुमिया, भिनहर भुमिया, पांडो # भट्टा # [[भिल्ल समाज]], भिल-गरसिया, ढोली भिल्ल, दुंगी भिल्ल, दुंगी ग्रीसिया, मेवासी भिल, रावल भिल, तडवी भील, भागिया, भिलाळा, पावरा, वासावा- वसावे,चोधरी, ठिंगळे, देसाई, नाईक. # भुंजिया # बिन्जवार # Birhul, Birhor # चोधारा (अकोला, अमरावती, भंडारा, गोंदिया, बुलढाणा, चंद्रपूर, नागपूर, वर्धा, यवतमाळ, औरंगाबाद, जालना, बिड, नांदेड, उस्मानाबाद, लातूर, परभणी आणि हिंगोली जिल्ह्यांशिवाय) # धनका, तडवी, टेटरिया, वळवी # धनवार # धोडिया # दुबला, तळविया, हळपटी # गामित, गामता, गावीत, मावची, पाडवी, मावली, # [[गोंड]] (राजगोंड), अराख, अराख, आगारिया, असुर, बडी मारिया, बाडा मारिया, भटोला, भीममा, भुता, कोलाभाटा, कोलाभुती, भार, बिझनहोर्न मारिया, छोटा मारिया, दंडमी मारिया, धुरु, धुर्वा, ढोबा, धुलीया, दोराला, गाकी, गट्टा, गत्ती, गाय, गोंड- [[गोवारी]], हिल मारिया, कंद्रा, कालंगा, खटोला, कोटर, कोया, खिरवार, खिरवाडा, कुचा मारिया, कुचकी मारिया, माडिया, मारिया, [[माना]], मनुवार, मगिया, मगिया, मग्या, मुडिया, मुरिया, नागची, [[नायकपोड]], नागवंशी, ओझा, राज, [[सोनझारी-झरेका]], थाटिया, थोट्या, वेड मारिया, [[माडीया]] # हलबा, हलबी # कमर # कथोडी, कातकरी]], धोर काठोदी, धोर कथकरी, सोन काठोदी, सोन काटकारी # कवार, कानवार, कौर, चेरवा, रथिया, तनवार, छत्री # खैरवार # खारिया # कोकना, कोकणी, कुकना # कोल # [[को]] # [[कोलाम]] # महादेव कोळी, मल्हार कोळी, टोकरे कोळी, ढोर कोळी, सोनं कोळी संपूर्ण महाराष्ट्र # कॉर्कू, बोप्ची, मौसी, निहाल, नहुल, बोधी, बोंडेय # कोया, भिन कोया, राजकोया # नागेशिया, नागासिया # नायक, नायक, चोलिवाला नायक, कपाडिया नायक, मोटा नायक, नाना नायक # ओरॉन- धनगड़ # परधान, पाथरी, सरती # पारधी: ॲडविचेंचर, फान्स पारधी, फणसे पारधी, लांगोली पारधी, बहेलिया, बहेलीया, चित्त पारधी, शिकारी, तोकरकर, ताकिया # परजा # पटेलिया # पोम्ला # रथवा # सावर, सावर # [[आदिवासी ठाकर समाज|ठाकर]]-ठाकूर, का ठाकूर, का ठाकर, मा ठाकूर, मां ठकर # '''थोटी''' (औरंगाबाद, जालना, बिड, नांदेड, उस्मानाबाद, लातूर, परभणी आणि हिंगोली जिल्हे आणि चंद्रपूर जिल्ह्यातील राजुरा तालुका-पूर्वीचा '''मराठवाडा''' तील) # वारली # विटोलिया, कोटवालिया, बोरोडिया # # ==हे सुद्धा पहा== * [[महाराष्ट्रातील मागास वर्गीय जातींची यादी]] * [[महाराष्ट्रातील आरक्षण]] * [[अनुसूचित जमाती]] * [[आदिवासी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील मागासवर्गीय जाती| ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील अनुसूचित जमाती| ]] [[वर्ग:आदिवासी]] tkeyecryxr2yj0zfkgorj2xunlhu407 2722911 2722908 2026-10-18T18:19:54Z ~2026-52310-38 187943 /* जमातींची यादी */ 2722911 wikitext text/x-wiki '''[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[अनुसूचित जमाती]]ंची''' संख्या ४७ आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार, राज्यात अनुसूचित जमातींची लोकसंख्या १,०५,१०,२१३ (९.३५%) असून त्यांना ७% [[आरक्षण]] आहे. == जमातींची यादी == अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती आदेश (दुरुस्ती) अधिनियम, १९७६ नुसार.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf|pages=19–21|archive-url=https://web.archive.org/web/20131107225208/http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf|archive-date=7 November 2013|dead-url=yes}}</ref> # [[आंध]] # बागा # बर्दा # बावचा, बामचा # भैना # भरिया भुमिया, भिनहर भुमिया, पांडो # भट्टा # [[भिल्ल समाज]], भिल-गरसिया, ढोली भिल्ल, दुंगी भिल्ल, दुंगी ग्रीसिया, मेवासी भिल, रावल भिल, तडवी भील, भागिया, भिलाळा, पावरा, वासावा- वसावे,चोधरी, ठिंगळे, देसाई, नाईक. # भुंजिया # बिन्जवार # Birhul, Birhor # चोधारा (अकोला, अमरावती, भंडारा, गोंदिया, बुलढाणा, चंद्रपूर, नागपूर, वर्धा, यवतमाळ, औरंगाबाद, जालना, बिड, नांदेड, उस्मानाबाद, लातूर, परभणी आणि हिंगोली जिल्ह्यांशिवाय) # धनका, तडवी, टेटरिया, वळवी # धनवार # धोडिया # दुबला, तळविया, हळपटी # गामित, गामता, [[गावीत]], मावची, पाडवी, मावली, # [[गोंड]] (राजगोंड), अराख, अराख, आगारिया, असुर, बडी मारिया, बाडा मारिया, भटोला, भीममा, भुता, कोलाभाटा, कोलाभुती, भार, बिझनहोर्न मारिया, छोटा मारिया, दंडमी मारिया, धुरु, धुर्वा, ढोबा, धुलीया, दोराला, गाकी, गट्टा, गत्ती, गाय, गोंड- [[गोवारी]], हिल मारिया, कंद्रा, कालंगा, खटोला, कोटर, कोया, खिरवार, खिरवाडा, कुचा मारिया, कुचकी मारिया, माडिया, मारिया, [[माना]], मनुवार, मगिया, मगिया, मग्या, मुडिया, मुरिया, नागची, [[नायकपोड]], नागवंशी, ओझा, राज, [[सोनझारी-झरेका]], थाटिया, थोट्या, वेड मारिया, [[माडीया]] # हलबा, हलबी # कमर # कथोडी, [[कातकरी]], धोर काठोदी, धोर कथकरी, सोन काठोदी, सोन काटकारी # कवार, कानवार, कौर, चेरवा, रथिया, तनवार, छत्री # खैरवार # खारिया # कोकना, कोकणी, कुकना # कोल # [[को]] # [[कोलाम]] # महादेव कोळी, मल्हार कोळी, टोकरे कोळी, ढोर कोळी, सोनं कोळी संपूर्ण महाराष्ट्र # कॉर्कू, बोप्ची, मौसी, निहाल, नहुल, बोधी, बोंडेय # कोया, भिन कोया, राजकोया # नागेशिया, नागासिया # नायक, नायक, चोलिवाला नायक, कपाडिया नायक, मोटा नायक, नाना नायक # ओरॉन- धनगड़ # परधान, पाथरी, सरती # पारधी: ॲडविचेंचर, फान्स पारधी, फणसे पारधी, लांगोली पारधी, बहेलिया, बहेलीया, चित्त पारधी, शिकारी, तोकरकर, ताकिया # परजा # पटेलिया # पोम्ला # रथवा # सावर, सावर # [[आदिवासी ठाकर समाज|ठाकर]]-ठाकूर, का ठाकूर, का ठाकर, मा ठाकूर, मां ठकर # '''थोटी''' (औरंगाबाद, जालना, बिड, नांदेड, उस्मानाबाद, लातूर, परभणी आणि हिंगोली जिल्हे आणि चंद्रपूर जिल्ह्यातील राजुरा तालुका-पूर्वीचा '''मराठवाडा''' तील) # वारली # विटोलिया, कोटवालिया, बोरोडिया # # ==हे सुद्धा पहा== * [[महाराष्ट्रातील मागास वर्गीय जातींची यादी]] * [[महाराष्ट्रातील आरक्षण]] * [[अनुसूचित जमाती]] * [[आदिवासी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील मागासवर्गीय जाती| ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील अनुसूचित जमाती| ]] [[वर्ग:आदिवासी]] 0f1yfshpr7c84gau1yu04jy65kac564 2722912 2722911 2026-10-18T18:21:39Z ~2026-52310-38 187943 /* जमातींची यादी */ 2722912 wikitext text/x-wiki '''[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[अनुसूचित जमाती]]ंची''' संख्या ४७ आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार, राज्यात अनुसूचित जमातींची लोकसंख्या १,०५,१०,२१३ (९.३५%) असून त्यांना ७% [[आरक्षण]] आहे. == जमातींची यादी == अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती आदेश (दुरुस्ती) अधिनियम, १९७६ नुसार.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf|pages=19–21|archive-url=https://web.archive.org/web/20131107225208/http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf|archive-date=7 November 2013|dead-url=yes}}</ref> # [[आंध]] # बागा # बर्दा # बावचा, बामचा # भैना # भरिया भुमिया, भिनहर भुमिया, पांडो # भट्टा # [[भिल्ल समाज]], भिल-गरसिया, ढोली भिल्ल, दुंगी भिल्ल, दुंगी ग्रीसिया, मेवासी भिल, रावल भिल, तडवी भील, भागिया, भिलाळा, पावरा, वासावा- वसावे,चोधरी, ठिंगळे, देसाई, नाईक. # भुंजिया # बिन्जवार # Birhul, Birhor # चोधारा (अकोला, अमरावती, भंडारा, गोंदिया, बुलढाणा, चंद्रपूर, नागपूर, वर्धा, यवतमाळ, औरंगाबाद, जालना, बिड, नांदेड, उस्मानाबाद, लातूर, परभणी आणि हिंगोली जिल्ह्यांशिवाय) # धनका, तडवी, टेटरिया, वळवी # धनवार # धोडिया # दुबला, तळविया, हळपटी # गामित, गामता, [[गावीत]], मावची, पाडवी, मावली, # [[गोंड]] (राजगोंड), अराख, अराख, आगारिया, असुर, बडी मारिया, बाडा मारिया, भटोला, भीममा, भुता, कोलाभाटा, कोलाभुती, भार, बिझनहोर्न मारिया, छोटा मारिया, दंडमी मारिया, धुरु, धुर्वा, ढोबा, धुलीया, दोराला, गाकी, गट्टा, गत्ती, गाय, गोंड- [[गोवारी]], हिल मारिया, कंद्रा, कालंगा, खटोला, कोटर, कोया, खिरवार, खिरवाडा, कुचा मारिया, कुचकी मारिया, माडिया, मारिया, [[माना]], मनुवार, मगिया, मगिया, मग्या, मुडिया, मुरिया, नागची, [[नायकपोड]], नागवंशी, ओझा, राज, [[सोनझारी-झरेका]], थाटिया, थोट्या, वेड मारिया, [[माडीया]] # हलबा, हलबी # कमर # कथोडी, [[कातकरी]], धोर काठोदी, धोर कथकरी, सोन काठोदी, सोन काटकारी # कवार, कानवार, कौर, चेरवा, रथिया, तनवार, छत्री # खैरवार # खारिया # [[कोकना]], [[कोकणी]], कुकना # कोल # [[को]] # [[कोलाम]] # महादेव कोळी, मल्हार कोळी, टोकरे कोळी, ढोर कोळी, सोनं कोळी संपूर्ण महाराष्ट्र # कॉर्कू, बोप्ची, मौसी, निहाल, नहुल, बोधी, बोंडेय # कोया, भिन कोया, राजकोया # नागेशिया, नागासिया # नायक, नायक, चोलिवाला नायक, कपाडिया नायक, मोटा नायक, नाना नायक # ओरॉन- धनगड़ # [[परधान]], पाथरी, सरती # पारधी: ॲडविचेंचर, फासे पारधी, फन्से पारधी, लांगोली पारधी, बहेलिया, बहेलीया, चित्त पारधी, शिकारी, तोकरकर, ताकिया # परजा # पटेलिया # पोम्ला # रथवा # सावर, सावर # [[आदिवासी ठाकर समाज|ठाकर]]-ठाकूर, का ठाकूर, का ठाकर, मा ठाकूर, मां ठकर # '''थोटी''' (औरंगाबाद, जालना, बिड, नांदेड, उस्मानाबाद, लातूर, परभणी आणि हिंगोली जिल्हे आणि चंद्रपूर जिल्ह्यातील राजुरा तालुका-पूर्वीचा '''मराठवाडा''' तील) # वारली # विटोलिया, कोटवालिया, बोरोडिया # # ==हे सुद्धा पहा== * [[महाराष्ट्रातील मागास वर्गीय जातींची यादी]] * [[महाराष्ट्रातील आरक्षण]] * [[अनुसूचित जमाती]] * [[आदिवासी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील मागासवर्गीय जाती| ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील अनुसूचित जमाती| ]] [[वर्ग:आदिवासी]] jmmk105qy56h7hrrwn20d8fpfdw20pe 2722914 2722912 2026-10-18T18:23:02Z ~2026-52310-38 187943 /* जमातींची यादी */ 2722914 wikitext text/x-wiki '''[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[अनुसूचित जमाती]]ंची''' संख्या ४७ आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार, राज्यात अनुसूचित जमातींची लोकसंख्या १,०५,१०,२१३ (९.३५%) असून त्यांना ७% [[आरक्षण]] आहे. == जमातींची यादी == अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती आदेश (दुरुस्ती) अधिनियम, १९७६ नुसार.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf|pages=19–21|archive-url=https://web.archive.org/web/20131107225208/http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf|archive-date=7 November 2013|dead-url=yes}}</ref> # [[आंध]] # बागा # बर्दा # बावचा, बामचा # भैना # भरिया भुमिया, भिनहर भुमिया, पांडो # भट्टा # [[भिल्ल समाज]], भिल-गरसिया, ढोली भिल्ल, दुंगी भिल्ल, दुंगी ग्रीसिया, मेवासी भिल, रावल भिल, तडवी भील, भागिया, भिलाळा, पावरा, वासावा- वसावे,चोधरी, ठिंगळे, देसाई, नाईक. # भुंजिया # बिन्जवार # Birhul, Birhor # चोधारा (अकोला, अमरावती, भंडारा, गोंदिया, बुलढाणा, चंद्रपूर, नागपूर, वर्धा, यवतमाळ, औरंगाबाद, जालना, बिड, नांदेड, उस्मानाबाद, लातूर, परभणी आणि हिंगोली जिल्ह्यांशिवाय) # धनका, तडवी, टेटरिया, वळवी # धनवार # धोडिया # दुबला, तळविया, हळपटी # गामित, गामता, [[गाबीत|गावीत]], मावची, पाडवी, मावली, # [[गोंड]] (राजगोंड), अराख, अराख, आगारिया, असुर, बडी मारिया, बाडा मारिया, भटोला, भीममा, भुता, कोलाभाटा, कोलाभुती, भार, बिझनहोर्न मारिया, छोटा मारिया, दंडमी मारिया, धुरु, धुर्वा, ढोबा, धुलीया, दोराला, गाकी, गट्टा, गत्ती, गाय, गोंड- [[गोवारी]], हिल मारिया, कंद्रा, कालंगा, खटोला, कोटर, कोया, खिरवार, खिरवाडा, कुचा मारिया, कुचकी मारिया, माडिया, मारिया, [[माना]], मनुवार, मगिया, मगिया, मग्या, मुडिया, मुरिया, नागची, [[नायकपोड]], नागवंशी, ओझा, राज, [[सोनझारी-झरेका]], थाटिया, थोट्या, वेड मारिया, [[माडीया]] # हलबा, हलबी # कमर # कथोडी, [[कातकरी]], धोर काठोदी, धोर कथकरी, सोन काठोदी, सोन काटकारी # कवार, कानवार, कौर, चेरवा, रथिया, तनवार, छत्री # खैरवार # खारिया # [[कोरकु]], [[कोकणी]], कुकना # कोल # [[को]] # [[कोलाम]] # महादेव कोळी, मल्हार कोळी, टोकरे कोळी, ढोर कोळी, सोनं कोळी संपूर्ण महाराष्ट्र # कॉर्कू, बोप्ची, मौसी, निहाल, नहुल, बोधी, बोंडेय # कोया, भिन कोया, राजकोया # नागेशिया, नागासिया # नायक, नायक, चोलिवाला नायक, कपाडिया नायक, मोटा नायक, नाना नायक # ओरॉन- धनगड़ # [[परधान]], पाथरी, सरती # पारधी: ॲडविचेंचर, फासे पारधी, फन्से पारधी, लांगोली पारधी, बहेलिया, बहेलीया, चित्त पारधी, शिकारी, तोकरकर, ताकिया # परजा # पटेलिया # पोम्ला # रथवा # सावर, सावर # [[आदिवासी ठाकर समाज|ठाकर]]-ठाकूर, का ठाकूर, का ठाकर, मा ठाकूर, मां ठकर # '''थोटी''' (औरंगाबाद, जालना, बिड, नांदेड, उस्मानाबाद, लातूर, परभणी आणि हिंगोली जिल्हे आणि चंद्रपूर जिल्ह्यातील राजुरा तालुका-पूर्वीचा '''मराठवाडा''' तील) # वारली # विटोलिया, कोटवालिया, बोरोडिया # # ==हे सुद्धा पहा== * [[महाराष्ट्रातील मागास वर्गीय जातींची यादी]] * [[महाराष्ट्रातील आरक्षण]] * [[अनुसूचित जमाती]] * [[आदिवासी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील मागासवर्गीय जाती| ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील अनुसूचित जमाती| ]] [[वर्ग:आदिवासी]] 2bbdongthd3tdgg1sd70j0pp1m4n7vv 0 233986 2722889 2581158 2026-10-18T16:51:02Z अभय नातू 206 प्रस्तावना 2722889 wikitext text/x-wiki '''गांधी-मंडेला चषक''' तथा '''फ्रीडम ट्रॉफी''' ही गांधी-मंडेला कसोटी मालिकेच्या विजेत्याला दिली जाते. ही मालिका {{cr|IND}} आणि {{cr|RSA}} यांमध्ये खेळली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://cricket.co.za/news/8137/BCCI-CSA-title-bilateral-series-The-Mahatma-Gandhi-Nelson-Mandela-Series|title=BCCI-CSA title bilateral series - “The Mahatma Gandhi-Nelson Mandela Series”|संकेतस्थळ=cricket.co.za|ॲक्सेसदिनांक=2018-09-15|archive-date=2018-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062824/http://cricket.co.za/news/8137/BCCI-CSA-title-bilateral-series-The-Mahatma-Gandhi-Nelson-Mandela-Series|url-status=dead}}</ref> ही मालिका सर्वात प्रथम २०१५ च्या दक्षिण आफ्रिकेच्या भारत दौऱ्यादरम्यान खेळली गेली होती. ही ट्रॉफी महात्मा गांधी आणि नेल्सन मंडेला यांना समर्पित केली आहे, ज्यांनी आपल्या देशाला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://m.firstpost.com/sports/freedom-trophy-india-vs-south-africa-series-to-be-named-after-gandhi-and-mandela-2415088.html|title=Freedom Trophy: India vs South Africa series to be named after Gandhi and Mandela - Firstpost|संकेतस्थळ=m.firstpost.com|ॲक्सेसदिनांक=2018-09-15|archive-date=2015-09-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904143225/http://m.firstpost.com/sports/freedom-trophy-india-vs-south-africa-series-to-be-named-after-gandhi-and-mandela-2415088.html|url-status=dead}}</ref> == पार्श्वभूमी == बीसीसीआय आणि क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका यांनी जाहीर केले की भारत आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या भविष्यातील द्विपक्षीय कसोटी मालिकांना महात्मा गांधी-नेल्सन मंडेला मालिका असे नाव दिले जाईल.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.espncricinfo.com/india-v-south-africa-2015-16/content/story/915937.html|title=India, South Africa to play Gandhi-Mandela series|work=Cricinfo|access-date=2018-09-15|language=en}}</ref> == फ्रीडम ट्रॉफीसाठी कसोटी मालिकेची यादी == {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" autocomplete="off" ! scope="col" |हंगाम ! scope="col" |यजमान ! scope="col" |पहिला सामना ! scope="col" |कसोटी सामने ! scope="col" |भारत ! scope="col" |दक्षिण आफ्रिका ! scope="col" |अनिर्णित ! class="unsortable" scope="col" |निकाल ! class="unsortable" scope="col" |विजेता ! class="unsortable" scope="col" |मालिकावीर |- |[[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१५|२०१५–१६]] |[[File:Flag of India.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]]&nbsp;{{cr|IND}} |५ नोव्हेंबर २०१५ |<div style="text-align: center;">४</div> |<div style="text-align: center;">३</div> |<div style="text-align: center;">०</div> |<div style="text-align: center;">१</div> |[[File:Flag of India.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]]&nbsp;{{cr|IND}} |[[File:Flag of India.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]]&nbsp;{{cr|IND}} |[[File:Flag of India.svg|दुवा=India|अल्ट=India|सीमा|23x23अंश]] [[रविचंद्रन अश्विन]] |- |[[भारतीय क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०१८|२०१७–१८]] |[[File:Flag of South Africa.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]]&nbsp;{{cr|RSA}} |५ जानेवारी २०१८ |<div style="text-align: center;">३</div> |<div style="text-align: center;">१</div> |<div style="text-align: center;">२</div> |<div style="text-align: center;">०</div> |[[File:Flag of South Africa.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]]&nbsp;{{cr|SA}} |[[File:Flag of South Africa.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]]&nbsp;{{cr|SA}} |[[File:Flag of South Africa.svg|दुवा=South Africa|अल्ट=South Africa|सीमा|23x23अंश]] [[व्हर्नॉन फिलँडर]] |- |[[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१९-२०|२०१९–२०]] |[[File:Flag of India.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]]&nbsp;{{cr|IND}} |२ ऑक्टोबर २०१९ |<div style="text-align: center;">३</div> |<div style="text-align: center;">३</div> |<div style="text-align: center;">०</div> |<div style="text-align: center;">०</div> |[[File:Flag of India.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]]&nbsp;{{cr|IND}} |[[File:Flag of India.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]]&nbsp;{{cr|IND}} |[[File:Flag of India.svg|दुवा=India|अल्ट=India|सीमा|23x23अंश]] [[रोहित शर्मा]] |- |[[भारतीय क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२१-२२|२०२१–२२]] |[[File:Flag of South Africa.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]]&nbsp;{{cr|RSA}} |२६ डिसेंबर २०२१ |<div style="text-align: center;">३</div> |<div style="text-align: center;">१</div> |<div style="text-align: center;">२</div> |<div style="text-align: center;">०</div> |[[File:Flag of South Africa.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]]&nbsp;{{cr|SA}} |[[File:Flag of South Africa.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]]&nbsp;{{cr|SA}} |[[File:Flag of South Africa.svg|दुवा=South Africa|अल्ट=South Africa|सीमा|23x23अंश]] [[कीगन पीटरसन]] |- |एकूण |<div style="text-align: center;">–</div> |<div style="text-align: center;">–</div> |<div style="text-align: center;">१३</div> |<div style="text-align: center;">८</div> |<div style="text-align: center;">४</div> |<div style="text-align: center;">१</div> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]] [[वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील क्रिकेट]] 4m04bagb9x9sjb8pvah8otoilylgbf7 0 235928 2722978 2722518 2026-10-19T00:52:35Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2722978 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''इराणी खाद्यसंस्कृती''' म्हणजे [[आशिया]]तील इराण या देशातील वैविध्यपूर्ण खाद्यपदार्थ होत.इराणमधील स्वयंपाकाच्या विविध पद्धतींचा यामध्ये अंतर्भाव होतो. यालाच [[पर्शिया]]तील खाद्यसंस्कृती असेही संबोधिले जाते.इराणमधील एक लहान वांशिक समूह असूनही पर्शियातील खाद्यपदार्थ हे इराणी संस्कृतीचा महत्त्वाचा घटक झाले आहेत.<ref>Clark, Melissa (April 19, 2016). "Persian Cuisine, Fragrant and Rich With Symbolism". New York Times.</ref><ref>Yarshater, Ehsan Persia or Iran, Persian or Farsi Archived 2010-10-24 at the Wayback Machine., Iranian Studies, vol. XXII no. 1 (1989)</ref> ऐतिहासिकदृष्ट्या विचार करता इराणच्या खाद्यसंस्कृतीवर कोकेशिया, तुर्की,[[ग्रीक]] [[मध्य आशिया]] आणि [[रशिया]] या शेजारील राष्ट्रांच्या खाद्य परंपरेचा प्रभावही आहे. इराणमधील खाद्यसंस्कृती भारतातील आणि [[पाकिस्तान|पाकिस्ताना]]तील मुघल साम्राज्यातही स्वीकारली गेली.<ref>Mina Holland (6 March 2014). The Edible Atlas: Around the World in Thirty-Nine Cuisines. Canongate Books. pp. 207–. ISBN 978-0-85786-856-5.</ref> ==वैशिष्ट्ये== इराणी खाद्यपदार्थ हे मुख्यतःभात आणि मांस, भाज्या आणि दाणे यांचे मिश्रण असते.मसाल्यात नेहमी कोरड्या वनस्पती, फळे यांचा वापर केला जातो. [[डाळिंब]], [[दालचिनी]], आप्रेकोट, पार्सेली या भाज्या आणि फळे वापरली जातात.सुके लिंबू,[[केशर]] आणि इतर थोडेसे आंबट चवीचे पदार्थ, दालचिनी यांचा सढळ वापर इराणी स्वयंपाकात केला जातो.<ref name=":0" /> ===जेवणातील मुख्य पदार्थ=== [[File:Making rice by Iranian attitude.jpg|thumb|इराणी पद्धतीचा भात]] ==भात== १६ व्या शतकापासून इराणमध्ये सफाविद साम्राज्यातील मुख्य भोजनात भात हे प्रमुख अन्न होते.<ref>Fragner, B. (1987). ĀŠPAZĪ. Encyclopaedia Iranica.</ref> उत्तर इराण आणि संपन्न कुटुंबात भात हे मुख्य अन्न असून उर्वरित इराणमध्ये पावाचे प्रकार अधिक प्रचलित आहेत. '''पोलाव-''' या प्रकारात भातामध्ये काहीतरी मिश्रण, भाज्या घातलेल्या असतात. '''चेलो-''' यामध्ये भाज्या किंवा मांसाचे सार किंवा कबाब याच्याबरोबर भात खाल्ला जातो. '''कातेच-'''- या प्रकारात भात शिजवताना त्यातील संपूर्ण पाणी शोषले जाईपर्यंत तो शिजविला जातो. '''दामे-''' - हा प्रकार कातेच पद्धतीनेच शिजविला जातो मात्र त्यात तांदुळाच्या बरोबरच सुरुवातीलाच भाज्यातील दाणे किंवा अन्य धान्य हे घालून शिजविले जाते.<ref name=":1">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=j_yFDAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=rice+in+iranian+cuisine&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiE8PyanN7eAhUMeisKHWx3BeMQ6AEIUTAH#v=onepage&q=rice%20in%20iranian%20cuisine&f=false|title=The Saffron Tales: Recipes from the Persian Kitchen|last=Khan|first=Yasmin|date=2016-07-14|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=9781408868744|language=en}}</ref> [[File:Komaj.JPG|thumb|कोमाज]] ==पाव== भाताच्या खालोखाल इराणमध्ये विविध प्रकारचे पाव हे मुख्य अन्न आहे. '''लवश'''- सामान्यपणे इराणमध्ये खाण्यासाठी तयार केला जाणारा पाव '''तनूर'''- भट्टीमध्ये तयार केला जाणारा प्रकार '''सांगक'''-चौकोनी आकाराचा दगडावर भाजला जाणारा पाव '''कोमाज'''- [[जिरे]], [[हळद]] आणि गोड [[खजूर]] यांचे मिश्रण असलेला पाव<ref name=":1" /> ==[[फळे]] आणि भाज्या== [[इराण]]मशील शेतीतून मिळणारी ताजी फळे आणि भाज्या हा इराणमधील मुख्य अन्नघटक आहे. केवळ ताजी फळे एकत्र करून खाणे याजोडीने मांस घालूनही फळांचे विविध पदार्थ तयार केले जातात. फळांपासून गोड पदार्थ तयार केले जातात. [[भोपळा]], [[पालक]],हिरव्या शेंगभाज्या,[[कांदा]],[[मुळा]], [[गाजर]],[[लसूण]] यांचा वापर इराणी पदार्थात केला जातो.[[टोमॅटो]], [[काकडी]] ,[[बटाटा]] यांचाही वापर होतो. लिंबाचा रस, ऑलिव्ह तेल, [[मीठ]], [[मिरची]] आणि लसूण घालून एकत्र कालविलेल्या हिरव्या भाज्या हा इराणी समाजाचा आवडता पदार्थ आहे. ==मसाल्याचे पदार्थ== [[File:Spice flower (3588302490).jpg|thumb|मसाले]] उग्र वासाच्या आणि चवीच्या भाज्या आणि सुकवलेली फळे यांचा वापर करून पदार्थ तयार करताना त्यांना चविष्ट करण्यासाठी इराणमध्ये मसाल्याचे पदार्थ वापरले जातात. केशर,, गुलाबपाणी, पाण्यात घातलेल्या [[गुलाब]] पाकळ्या यांचा वापर इराणमध्ये सर्वदूर केला जातो. पर्शियन हॉगवीड नावाने प्रसिद्ध असलेली वनस्पती मसाल्याचा पदार्थ म्हणून वापरली जाते. विविध सार आणि भाज्यांचे सार यामध्ये व्हिनेगार, लेटयूसची पाने असे पदार्थ घातले जातात.<ref name=":0">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=hMrF8u8XoAgC&printsec=frontcover&dq=iranian+cuisine&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiUnpbcvt_eAhVMM48KHQlNCzkQ6AEIOTAD#v=onepage&q=iranian%20cuisine&f=false|title=New Persian Cooking: A Fresh Approach to the Classic Cuisine of Iran|last=Dana-Haeri|first=Jila|last2=Ghorashian|first2=Shahrzad|date=2011-04-26|publisher=I.B.Tauris|isbn=9781848855861|language=en}}</ref> ==कबाब== [[File:Jujeh Kabob.JPG|thumb|कबाब]] भात किंवा पाव यांच्याबरोबर इराणमध्ये कबाब खाल्ले जातात.चेलो कबाब हा पदार्थ इराणचा प्रसिद्ध पदार्थ आहे. कबाब हे मांसापासून तयार केले जातात. पार्सेली, कांदा, डाळिंबाचा रस, अक्रोडाची पूड आणि मसाल्याचे पदार्थ हे कोंबडी, बकरी यांच्या मांसात घालून कबाब तयार केले जातात.<ref name=":0" /> ==भाज्यांचे सार== खोरेश म्हणजे इराणमधील साराचा प्रकार. भाज्या किंवा मांस पाण्यात शिजवून ते पाणी गळून घेतले जाते आणि त्यात डाळींबाचा रस, टोमॅटो रस, फळे, मसाल्याची पूड, केशर हे घालून सार भाताबरोबर किंवा पावाबरोबर खाल्ले जाते.<ref name=":0" /> ==गोड पदार्थ== [[File:Faloodeh1.jpg|thumb|फालुदा]] इसवी सनाच्या चौथ्या शतकात इराणमधील लोकांनी शेवया आणि गुलाबपाणी यांच्यापासून तयार केलेला पदार्थ ही इराणची खासियत आहे असे मानले जाते. यामध्ये बर्फात केशर, फळे आणि इतर चवीचे पदार्थ घातले जातात. शेवया घातलेल्या या पदार्थाला ' फालुदा' असे म्हणले जाते.केशर घातलेले आईस्क्रीम हा इराणमधील आंखे एक पारंपरिक गोड पदार्थ आहे.<ref>"Shiraz Sights", at BestIranTravel.com</ref> ==पेय आणि अन्य पदार्थ== [[बदाम]] पूड, [[साखर]] आणि केशर घातलेली बिस्किटे, केशर आणि दाण्याचे कूट घातलेले बिस्कीट, तांदळाच्या पिठाची बिस्किटे, कुलचा असे अन्य पदार्थ इराणच्या खाद्य संस्कृतीचा भाग आहेत. इसवी सनाच्या सातव्या शतकात इराणमध्ये चहाचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणावर होत असे. घरी आलेल्या पाहुण्यांचे स्वागत चहा देऊन केले जाते.<ref>Burke, Andrew; Elliott, Mark; Mohammadi, Kamin & Yale, Pat (2004). Iran. Lonely Planet. pp. 75–76. ISBN 1-74059-425-8.</ref> चहा पिण्याआधी साखरेचा छोटा चौकोन तोंडात ठेवण्याची पद्धत इराणमध्ये आहे. या जोडीने उग्र आणि कडक गंधाची [[कॉफी]] इराणमध्ये प्यायली जाते. इराणमध्ये तुर्की कॉफी प्रसिद्ध आहे. नवव्या शतकापासून शिरझी [[वाईन]] हे पेय इराणमध्ये प्रसिद्ध आहे. == कबाब == [[इराण]]मध्ये कबाब भातासोबत किंवा [[नान्-ए-कबाब|भाकरीसोबत (पोळीसोबत)]] खाल्ला जातो. कबाब आणि [[साधा भात|पांढऱ्या भाताच्या]] (चेलोव) एकत्रित पदार्थाला ''[[चेलोव कबाब]]'' म्हणतात, ज्याला इराणचा [[राष्ट्रीय खाद्यपदार्थ]] मानले जाते. भात [[कातेह]] पद्धतीने देखील तयार केला जाऊ शकतो आणि म्हणूनच या पदार्थाला ''कातेह कबाब'' असेही म्हणतात. इराणी खाद्यसंस्कृतीमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या कबाबच्या विविध प्रकारांची यादी दिली आहे. {| class="wikitable" |- |style="width: 20%;"|[[File:Kabab koobideh bbq persian food.jpg|center|150px]] [[कबाब कोबिदेह]]: [[कोथिंबीर]] आणि [[कांदा]] मिसळून ग्रिल केलेले [[किमा|मेंढीचे किंवा गाईचे नाजूक कीमलेले मांस]]. |style="width: 20%;"|[[File:Jujeh Kabob.JPG|center|195px]] [[जुजेह कबाब]]: ग्रिल केलेले कोंबडीच्या मांसाचे (चिकनचे) तुकडे; इराणमधील सर्वात लोकप्रिय पदार्थांपैकी एक.<ref>{{Cite web|url=http://www.irishtimes.com/life-and-style/food-and-drink/recipes/saffron-and-lemon-chicken-joojeh-kabab-1.1772597|title=Saffron and lemon chicken (Joojeh Kabab)|website=Irish Times|language=en-US|access-date=2 July 2016}}</ref> |style="width: 20%;"|[[File:Iranian barg kebab.jpg|center|165px]] [[कबाब बर्ग]]: मसाल्यात मुरवलेले आणि ग्रिल केलेले मेंढीचे, कोंबडीचे किंवा गाईचे मांस. |- |[[File:Kebab torsh.jpg|center|180px]] [[कबाब तोर्श]]: [[गिलान प्रांत|गिलान]] आणि [[माझांदरान प्रांत|माझांदरान]] भागातील पारंपारिक कबाब, जो वाटलेले अक्रोड, डाळिंबाचा रस आणि ऑलिव्ह ऑइलच्या पेस्टमध्ये मुरवून तयार केला जातो. |[[File:Kebab Bakhtyari.jpg|center|170px]] कबाब बख्तियारी: ग्रिल केलेले मेंढीचे मांस (किंवा व्हेअल) आणि चिकन ब्रेस्टचे एकत्रित मिश्रण.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=gEca_4iSNCUC |title=Iran. Ediz. Inglese |author=Burke, Andrew |author2=Elliott, Mark |chapter=MAIN COURSES: Kabab |date=15 September 2010 |page=84|publisher=Lonely Planet |isbn=978-1-74220-349-2 }}</ref> |[[File:Chenjeh.jpg|center|180px]] चेंगे: सळईवर (Seekh) खोवून ग्रिल केलेले मांसाचे चौकोनी तुकडे. हा कबाबचा प्रकार म्हणजे [[शीश कबाब]]चा इराणी प्रकार आहे.<ref>{{Cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=se-_CAAAQBAJ&q=chenjeh+kebab&pg=PT93 |title=Snackistan |author=Sally Butcher |chapter=Kebab-e-Chenjeh |date=10 October 2013 |publisher=Pavilion Books |isbn=978-1-909815-15-5 }}{{Dead link|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[File:Shashlik.jpg|center|150px]] [[शशलिक]]: शीश कबाबचा एक प्रसिद्ध प्रकार. इराणी खाद्यसंस्कृतीत शशलिक सामान्यतः मोठ्या तुकड्यांच्या रूपात असतो. |[[File:Kabab tabei.jpg|center|150px]] कबाब ताबेई: तव्यावर भाजून बनवलेला घरगुती कबाब.<ref>{{Cite web |url=http://www.aashpazi.com/kababtabei |title=KABAB TABEI |author=Aashpazi.com |access-date=2026-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120619000010/http://www.aashpazi.com/kababtabei |archive-date=2012-06-19 |url-status=dead}}</ref> |[[File:Kabab1.jpg|center|150px]] [[बोनाब कबाबी]]: [[बोनाब]] शहरात मेंढीचे कीमलेले मांस, कांदा आणि मीठ वापरून बनवला जाणारा कबाबचा एक प्रकार. |} ==पाककृती पुस्तके== इराणमध्ये अब्बासिद खलिफा यांच्या काळात "Manual on cooking and its craft" हे पाककृती पुस्तक लिहिले गेले. अब्बास यांनी लिहिलेले "The substance of life, a treatise on the art of cooking" हे पुस्तकही प्रसिद्ध आहे.<ref>Ghanoonparvar, Mohammad R. "Cookbooks". Encyclopedia Iranica. Retrieved 2009-04-05.</ref> == संदर्भ == {{संदर्भ यादी}} [[वर्ग:इराण]] [[वर्ग:खाद्यपदार्थ]] 4dq7lfzma90ybuslmucsescqq6y55gu 0 249245 2722946 2547084 2026-10-18T20:24:09Z अभय नातू 206 माहिती 2722946 wikitext text/x-wiki '''जागतिक मत्स्य पालन दिन''' lLe '''जागतिक मत्स्यव्यवसाय दिन''' हा दरवर्षी [[२१ नोव्हेंबर]] रोजी जगभरात साजरा केला जातो. हा दिवस जगभरातील मत्स्यव्यवसाय क्षेत्रात कार्यरत असणारे कोळी, मत्स्यपालक आणि या उद्योगाशी संबंधित भागधारकांच्या योगदानाचा गौरव करण्यासाठी तसेच शाश्वत मत्स्यव्यवसाय आणि सागरी परिसंस्थेचे रक्षण करण्याबाबत जागृती निर्माण करण्यासाठी साजरा केला जातो.<ref>{{cite web |title=World Fisheries Day |url=https://www.un.org/ |website=United Nations |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == इतिहास == १९९७ मध्ये [[नवी दिल्ली]] येथे जगभरातील १८ देशांतील कोळी आणि मत्स्यव्यवसाय प्रतिनिधींची एक ऐतिहासिक परिषद आयोजित करण्यात आली होती. या परिषदेत [[वर्ल्ड फोरम ऑफ फिश हार्वेस्टर्स अँड फिशवर्कर्स]] या आंतरराष्ट्रीय संघटनेची स्थापना झाली. या ऐतिहासिक बैठकीच्या स्मरणार्थ आणि जागतिक स्तरावर मत्स्यव्यवसाय क्षेत्रातील आव्हानांवर विशेष लक्ष केंद्रित करण्यासाठी दरवर्षी २१ नोव्हेंबर हा दिवस जागतिक मत्स्य पालन दिन म्हणून पाळण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite news |title=World Fisheries Day: History and Significance |url=https://www.hindustantimes.com/ |work=Hindustan Times |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == उद्देश आणि महत्त्व == या दिवसाच्या आयोजनामागे अतिमासेमारी, बेकायदेशीर आणि अनियंत्रित मासेमारी रोखणे हे मुख्य ध्येय आहे. यासोबतच सागरी प्रदूषण, हवामान बदल आणि प्लास्टिक कचऱ्यामुळे सागरी जीवसृष्टीवर होणाऱ्या घातक दुष्परिणामांबद्दल व्यापक जनजागृती केली जाते. पारंपरिक कोळी आणि लहान मत्स्यपालकांच्या सामाजिक व आर्थिक हक्कांचे रक्षण करण्यासोबतच वाढत्या लोकसंख्येला प्रथिनांचा मुख्य स्रोत पुरवणाऱ्या मत्स्यपालनाला प्रोत्साहन देणे हा यामागचा प्रमुख उद्देश आहे.<ref>{{cite web |title=Significance of World Fisheries Day |url=https://www.fao.org/fishery/en |website=Food and Agriculture Organization |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == भारतातील महत्त्व == [[भारत]] हा जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा मत्स्य उत्पादक देश असल्याने या दिवसाला विशेष महत्त्व आहे. देशातील लांब किनारपट्टी, नद्या, तलाव आणि धरणे यांमुळे मत्स्यव्यवसाय हा करोडो लोकांच्या आजीविकेचा मुख्य आधार बनला आहे. भारत सरकारचे मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय दरवर्षी या दिवशी विशेष राष्ट्रीय कार्यक्रम आयोजित करते, ज्यामध्ये उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या राज्यांना, मत्स्यपालकांना आणि उद्योजकांना राष्ट्रीय पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात येते.<ref>{{cite news |title=जागतिक मत्स्यव्यवसाय दिन साजरा |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=18 October 2026 |language=mr}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [[:वर्ग:विशेष दिवस|विशेष दिवस]] [[वर्ग:मत्स्यव्यवसाय]] [[वर्ग:पर्यावरण]] d86klid3st5bkc05lo7olg8qfmhjstb 2722947 2722946 2026-10-18T20:24:33Z अभय नातू 206 प्रस्तावना 2722947 wikitext text/x-wiki '''जागतिक मत्स्य पालन दिन''' तथा '''जागतिक मत्स्यव्यवसाय दिन''' हा दरवर्षी [[२१ नोव्हेंबर]] रोजी जगभरात साजरा केला जातो. हा दिवस जगभरातील मत्स्यव्यवसाय क्षेत्रात कार्यरत असणारे कोळी, मत्स्यपालक आणि या उद्योगाशी संबंधित भागधारकांच्या योगदानाचा गौरव करण्यासाठी तसेच शाश्वत मत्स्यव्यवसाय आणि सागरी परिसंस्थेचे रक्षण करण्याबाबत जागृती निर्माण करण्यासाठी साजरा केला जातो.<ref>{{cite web |title=World Fisheries Day |url=https://www.un.org/ |website=United Nations |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == इतिहास == १९९७ मध्ये [[नवी दिल्ली]] येथे जगभरातील १८ देशांतील कोळी आणि मत्स्यव्यवसाय प्रतिनिधींची एक ऐतिहासिक परिषद आयोजित करण्यात आली होती. या परिषदेत [[वर्ल्ड फोरम ऑफ फिश हार्वेस्टर्स अँड फिशवर्कर्स]] या आंतरराष्ट्रीय संघटनेची स्थापना झाली. या ऐतिहासिक बैठकीच्या स्मरणार्थ आणि जागतिक स्तरावर मत्स्यव्यवसाय क्षेत्रातील आव्हानांवर विशेष लक्ष केंद्रित करण्यासाठी दरवर्षी २१ नोव्हेंबर हा दिवस जागतिक मत्स्य पालन दिन म्हणून पाळण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite news |title=World Fisheries Day: History and Significance |url=https://www.hindustantimes.com/ |work=Hindustan Times |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == उद्देश आणि महत्त्व == या दिवसाच्या आयोजनामागे अतिमासेमारी, बेकायदेशीर आणि अनियंत्रित मासेमारी रोखणे हे मुख्य ध्येय आहे. यासोबतच सागरी प्रदूषण, हवामान बदल आणि प्लास्टिक कचऱ्यामुळे सागरी जीवसृष्टीवर होणाऱ्या घातक दुष्परिणामांबद्दल व्यापक जनजागृती केली जाते. पारंपरिक कोळी आणि लहान मत्स्यपालकांच्या सामाजिक व आर्थिक हक्कांचे रक्षण करण्यासोबतच वाढत्या लोकसंख्येला प्रथिनांचा मुख्य स्रोत पुरवणाऱ्या मत्स्यपालनाला प्रोत्साहन देणे हा यामागचा प्रमुख उद्देश आहे.<ref>{{cite web |title=Significance of World Fisheries Day |url=https://www.fao.org/fishery/en |website=Food and Agriculture Organization |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == भारतातील महत्त्व == [[भारत]] हा जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा मत्स्य उत्पादक देश असल्याने या दिवसाला विशेष महत्त्व आहे. देशातील लांब किनारपट्टी, नद्या, तलाव आणि धरणे यांमुळे मत्स्यव्यवसाय हा करोडो लोकांच्या आजीविकेचा मुख्य आधार बनला आहे. भारत सरकारचे मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय दरवर्षी या दिवशी विशेष राष्ट्रीय कार्यक्रम आयोजित करते, ज्यामध्ये उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या राज्यांना, मत्स्यपालकांना आणि उद्योजकांना राष्ट्रीय पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात येते.<ref>{{cite news |title=जागतिक मत्स्यव्यवसाय दिन साजरा |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=18 October 2026 |language=mr}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [[:वर्ग:विशेष दिवस|विशेष दिवस]] [[वर्ग:मत्स्यव्यवसाय]] [[वर्ग:पर्यावरण]] 5ttz3zqh86fbhfty1ign73pzjastigr 0 251854 2722982 2649334 2026-10-19T03:44:50Z ~2026-52310-38 187943 /* जिल्ह्यातील आदिवासी समाजजीवन व संस्कृतीदर्शन */ 2722982 wikitext text/x-wiki नांदेड जिल्ह्यातील किनवट तालुक्यात, पैनगंगेच्या परिसरात निसर्गरम्य अशा घनदाट जंगलात आणि गिरीकुहरातून आदिवासींची वस्ती पहायला मिळते. आदिवासी जमातीपैकी [[आंध]], [[भिल्ल]], [[परधान]], [[गोंड]], [[पारधी]], [[फासेपारधी]], [[कोलाम]] व कोमा तसेच थोटी यांचे तांडे आणि खेडी मोठ्या प्रमाणात आढळतात. या जमातीच्या भाषेवर मराठी आणि तेलुगू भाषेचा काही प्रमाणात प्रभाव असला तरी, त्यांच्या मूळच्या भाषाच अजूनही बोलल्या जातात. ==जिल्ह्यातील आदिवासी जमाती== मानव वंशशास्त्रदृष्ट्या वन्यजाती हा भारतीय लोकसमाजाचा प्राचीनतम् विभाग आहे. भारतीत प्राचीन काळी प्रोटो-ऑस्ट्रालॉईज, मंगोलाईड व नेग्रिटो हे भिन्न वंश राहत होत. सांप्रत आपण ज्यांना आदिवासी म्हणतो त्यांची उत्पत्ती वरीलपैकी कोणत्यातरी मानववंशापासून झाली असली पाहिजे, हे मत आता दृढ झाले आहे. आदिवासी हे लोक भारतातील आद्य वसाहतकार होत. ते आत्मसंरक्षणास तितकेसे समर्थ नव्हते. जेव्हा बाहेरून आर्य आणि द्रविड लोक आले, तेव्हा त्यांच्यापुढे आदिवासींचा टिकाव लागला नाही आणि आदिवासी डोंगर, दऱ्या-खोऱ्यात तथा जंगलाचा आश्रय घेऊन राहू लागले. तसेच आजही ते अशाच जागी कायमची वस्ती करून राहिलेले दिसतात. === १)राजगोंड, गोंड किंवा कोईटोर=== सन १९८१ च्य जनगणनेनुसार नांदेड जिल्ह्यातील आदिवासींमध्ये गोंड आणि राजगोंड यांची संख्या जास्त आहे. आपण त्यांना गोंड असे म्हणत असलो तरी ते स्वतःला कोईटोर म्हणून घेतात. राजपुतांनी प्रथम गोंडाना आपल्या सत्तेखाली आणून त्यांना हिंदुधर्मात घेतले,<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२७</ref> असे कळते. राजपुतांनी टोळी प्रमुखाशी रोटीबेटी व्यवहार सुरू केला व यातून राजगोंड निर्माण झाले. ते स्वतःला गोंडापेक्षा श्रेष्ठ मानतात. ते गळ्यात जानवेही घालतात. हलक्या जमातीतील लोकांबरोबर पाणी व हुक्का पीत नाहीत. या राजगोंडानी १३ ते १७ व्या शतकापर्यंत मध्यप्रदेशात (गोंडवन) अनेक राज्ये स्थापिली होती. मंढला, गढ, देवगड, खेरळा व चांदा ह्या त्यांच्या राजधान्या होत्या. किनवट परिसरातील माहूरचा भाग बल्लाळपूरच्या गोंड राज्यात होता.<ref>राजूरकर, अ. ज., चंद्रपूरचा इतिहास, पृष्ठ - ११७</ref> हा भाग इ. स. १३५० पर्यंत बहामनीच्या ताब्यात येऊ शकला नाही. गोंड राज्यात हा भाग समाविष्ट असल्याने त्या काळात येथे गोंड आणि राजगोंडाची वस्ती वाढली.<ref>पगडी, सेतुमाधवराव, मोगल-मराठेसंबंध, पृष्ठ. १९ </ref> माहूर भागातील अदिवासींमध्ये गोंडाची वस्ती अधिक आहे. [[File:आदिवासी मोर नृत्य.jpg|thumb|आदिवासी मोर नृत्य]] येथील गोंड जवळ-जवळ अर्धनग्न राहणारे, सहसा अंघोळ न करणारे, शेंडू ठेवून बाकीचा चमनगोटा करणारे, कानात अनेक वलये, कमरेला चंची, सुरा, खांद्यावर कुऱ्हाड बाळगणारे आहेत. स्त्रिया सामान्यपणे फक्त कटीवस्त्र आणि कधी सधी एखादे उत्तरीय वापरतात. त्यांच्या कानात पितळेची लहान लहान वलये असतात. गळ्यात मण्याच्या माळा, साखळ्या, लोखंडी व पितळी सरी अडकवलेली असतात. त्या नाकात बिंदी, नथनी घालतात. दंडात कोपऱ्या, पायात बेड्या इ. दागिणेही प्रचारात आहेत. त्यांच्यात अंगावर गोंदवून घेण्याचीही प्रथा आहे. त्या आपल्या तोंडावर, दंडावर आणि विशेष म्हणजे नितंबावरही गोंदवून घेतात.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२८</ref> हे गोंदवणच मृत्यूनंतर त्यांच्याबरोबर भगवान देवापुढे साक्ष देण्यासाठी येते अशी त्यांची कल्पना आहे. त्यांच्या या गोंदवण्यातही एक प्रकारची कला आहे. * गोंड राजवंशातील १०वा परंतु चंद्रपूर येथे राज्य करणारा १ला राजा [[खांडक्या बल्लाळशाह]] याने १४७२ च्या सुमारास घातला व त्याची राजधानी बल्लाळपूर येथून चंद्रपूरास हलवली.<ref>गारे, (डॉ) गोविंद, महाराष्ट्रातील आदिवासी जमाती, पृष्ठ - ६७</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2020-01-29 |archive-date=2020-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129092216/https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |url-status=dead }}</ref> तेल ठाकूर नावाच्या वास्तुशिल्पकाराने परकोटाचा नकाशा तयार केला व साडेसात मैल परिघाची आखणी करून पायाभरणी केली. कर्णशहाचा नातू धुंड्या रामशहा (१५९७ - १६२२) याच्या कारकिर्दीत परकोटाचे काम पूर्ण झाले. परकोटाचा आकार दीर्घ वर्तुळाकार असून पूर्व-दक्षिण बाजूंना झरपट तर पश्चिमेस इरई नदी वाहते. परकोटाच्या ४ प्रवेशद्वारांची नावे जटपुरा, अचलेश्वार, पठाणपुरा व बिनबा अशी आहेत, तर त्यास बगड, हनुमान, विठोबा, चोर व मसाण अशा ५ खिडक्या आहेत. खिडक्यांचा आकारही प्रचंड असून त्यातून ट्रक-ट्रॅक्टर यांची वाहतूक सहज होत असते. ही सर्व नावे भोसल्यांच्या अमलात पडली आहे. जटपुरा दरवाज्यावर गणेशराव जाट, अंचलेश्वर दरवाज्यावर भानबा माळी, पठाणपुरा दरवाज्यावर अलिखान पठाण आणि बिनबा दरवाज्यावर बिनबा माळी असे जमादार होते. ते सगळ्या प्रकारच्या आवक-जावकीची नोंद ठेवत असत. त्यांच्याच नावावरून पुढे या दरवाज्यांना नावे देण्यात आली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2020-01-29 |archive-date=2020-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129092216/https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |url-status=dead }}</ref> [[File:Chandrapur Jatpura Gate.jpg|thumb|Chandrapur Jatpura Gate]] ===२)परधान=== नांदेड जिल्ह्यातील किनवट व माहूर परिसरात परधान या अदिवासी जमातीची वस्ती बरीच मोठी आहे. परधान गोंड राजाचे पुरोहित व भाट म्हणून काम करीत असत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड दिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> त्यांना दरबारात गोंडराजांच्या वंशावळी ठेवण्याचे काम करावे लागत असे. परधानांना 'पन' पहाडी(पठारी), देसाई, मोकाशी किंवा भाऊ अशी नावे आहेत. यांची उत्पत्ती दोन प्रकारे सांगितली जाते. जो पराचे म्हणजेच दुसऱ्याचे धान्य खातो तो परधान होय अशी एक कथा आहे, तर दुसरी पहिला परधान एका धान्याच्या परावर(बांधावर) जन्मला आणि परधान जमात अस्तित्वात आली.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> परधान हे आपल्यापैकीच आहेत असे गोंड सांगत असले तरी ते परधानाशी लग्न संबंध करीत नाहीत. परधान गोंडाकडे जेवतात, पण गोंड परधानाकडे जेवत नाहीत, कारण त्यांना ते हीन समजतात. हरधा-गोंडसंबंध हा 'नोकर-मालक' प्रकारातील आहे. परधान आपले गोत्र, वंशावळ, रूढी, परंपरा ह्या गोंडाच्या परंपरातूनच मानतात. मध्य प्रदेश राज्यातील एक आदिवासी जमात. यांची वस्ती महाराष्ट्रातील विदर्भातही आढळते. १९७१ च्या जनगणनेनुसार यांची लोकसंख्या ३,९८५ होती.<ref>Russell, R. V. Hira Lal, Tribes and Castes of the Central Provinces of India, Vol. IV., Delhi, 1975</ref> परधान, देसाई, पठारी, पनाल या नावांनीही ते ओळखले जातात. या प्रत्येक नावाची व्युत्पत्ती जमातीत सांगितली जाते. गोंडांच्या आश्रयाने व त्यांच्या आसपास हे राहतात. मूळ गोंड ज्या सात भावांपासून झाले, त्यांतल्या सातव्या भावाचे हे वंशज आहेत, असे गोंडी दंतकथा सांगते. गोंडांची ही एक गौण शाखा असून गोंडांचे हे राजघराण्यातले प्रधान, पुजारी व भाट आहेत. आंध्र, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व ओरिसा या ठिकाणी जिथे जिथे गोंड वस्ती आहे, तिथे तिथे काही परधानही आढळतात. यांचे रीतिरिवाज व कुळगोत्रे गोंडांप्रमाणेच आहेत धार्मिक विधींतील वस्तू व अंत्यसंस्काराच्या वेळेचे कपडे ते घेतात, म्हणून गोंड यांना कमी लेखतात. मध्य प्रदेशात यांना परगनिहा, देसाई अशीही बिरुदे आहेत. छत्तीसगढच्या बाजूला त्यांना ‘परधान पठारिया’ म्हणतात. बालाघाटाच्या बाजूला त्यांना ‘मोकाशी’ म्हणतात. गोंडांना रामराम करताना परधान त्यांना ‘बाबू जोहार’ असे म्हणतात पण, गोंड परधानांना ‘जोहार पठारी’ असे म्हणतात. परधान किंगरी उर्फ एकतारी घेऊन तिच्यावर गोंडांची पुराणगीते गात असतात. गोंडांच्या वंशावळी व दैवतकथा यांच्याबद्दल तंतोतंत माहिती त्यांना असते. गोंडांच्या घरी जाऊन गाणी गाऊन ते देतील ती भीक घेऊन उदरनिर्वाह करणे, ही पूर्वपरंपरा असल्यामुळे परधान लोकांना गौणत्व आले आहे. जिथे लग्नसमारंभ व दुसरे काही कार्य असेल, तिथे त्यांना जावे लागते. त्यामुळे ते एका जागी स्थिर राहू शकत नाहीत. भटकत राहिल्यामुळे पुष्कळदा मिळेल त्याच्या हातचे अन्नही त्यांना भक्षण करावे लागते. परधानांत राजपरधान, गोंडा परधान आणि थोटिया परधान असे तीन पोटभेद आहेत. राज गोंड पुरुष व परधान स्त्री यांच्यापासून झालेली संतती म्हणजे राजपरधान. पूर्वी बडा देवाची पूजा करणाऱ्या पुजाऱ्याला ब्रह्मचर्य पाळावे लागे. एकदा पुजारी स्त्रीच्या नादी लागून पळाला. त्या देवाची पूजा करायला कोणी राहिले नाही. त्या वेळी एक किंगरी स्वर्गातून एका राजपरधानाच्या मांडीवर पडली. तेव्हापासून पुजाऱ्यांना लग्न करण्याची अनुज्ञा बडा ऊर्फ बुढा देवाने दिली. थोटिया ही परधानांची मूलतः अनौरस संतती आहे. गोंडा परधान म्हणजे गोंडा व परधानांची मिश्र संतती. याशिवाय चंद्रपूर भागात माडे ऊर्फ माडिया गोंड आहेत, तसेच माडे परधान आहेत. छत्तीसगढातल्या मैदानी भागातल्या परधानांना खलोटिया परधान म्हणतात. छिंदवाड्यात देवगढच्या परधानांना देवगढिया परधान म्हणतात. छत्तीसगढात उपाध्यायाचे काम करणारे जे परधान आहेत, त्यांना गायता म्हणतात. बांबू कापून बुरूडकाम करणाऱ्यांना काडेर असे नाव आहे. चंद्रपूरजवळ परधानांचे दोन भाग आहेत: गोंड-पठारी व चोर-पठारी. रायपूर भागात गोंड स्त्रियांना इतर जातींपासून झालेल्या संततीला पठारी म्हणतात. मुले-मुली वयात आल्यानंतर विवाह होतात. लग्नात देज देण्याची प्रथा आहे. मुलाकडे देज देण्यास पैसे नसल्यास तो मुलीच्या घरी काम करतो. बहुतेक विवाह वडीलधाऱ्या व्यक्ती ठरवितात. वधूने काळ्या पोतीची माळ घातली की, ती पत्नी झाली असे समजतात. परधानांत नवरामुलगा लग्नाच्या वेळी वधूच्या घरी जातो, त्या वेळी त्याच्या हातात खंजीर असतो आणि त्याने घोंगडी पांघरलेली असते. तिथे एक वर्तुळ काढलेले असते. त्याला तो पाच प्रदक्षिणा घालतो व वधूचा हात पकडतो. तिने मूठ घट्ट वळलेली असते, ती सोडवून तो तिच्या करंगळीत एक लोखंडाची अंगठी घालतो. नंतर आपला उजवा पाय तिच्या पायावर दाबून धरतो आणि हा लग्नविधी संपतो. त्यांच्यात घटस्फोटास मान्यता आहे तसेच सख्ख्या भावाची विधवा पत्नी धाकट्या दिराबरोबर लग्न करू शकते. प्रेत पुरण्याची व जाळण्याची पद्धत त्यांच्यात रूढ आहे. अग्निदहनाचे विशिष्ट संस्कार असून ते मृताचा ज्येष्ठ मुलगा करतो. दहाव्या दिवशी स्त्रिया रक्षा गोळा करतात. सहा महिन्यानंतर किंवा वर्षाने श्राद्ध करतात. वर्षानंतर मृताच्या नावाने कुंडनामक एक विधी करतात. <ref>भागवत, दुर्गा, मराठी विश्वकोष खंड-९</ref> ===३)भिल्ल=== भिल्ल ही भारतातील लोकसंख्येने मोठी असलेली एक अनुसूचित जमात. त्यांची वस्ती मुख्यत्वे कर्नाटक, गुजरात, मध्य प्रदेश, आंध्र प्रदेश, राजस्थान, महाराष्ट्र व त्रिपुरा या राज्यांत आढळते. अरवली, विंध्य व सातपुडा पर्वतांवरील दाट वन्य पठारे हे त्यांचे राहण्याचे मूळ ठिकाण होय. वैदिक वाङ्मयात भिल्लांचा उल्लेख निषाद म्हणून असल्याचे विद्वान मानतात. त्यांचा पौराणिक वाङ्मयातूनही उल्लेख आढळतो. भिल्ल हा शब्द विल्सन यांच्या मतानुसार द्राविडी भाषासमूहातील ‘विल्लू’ वा ‘बिल्लू’ (धनुष्यबाण) या शब्दापासून आलेला आहे. १९७१ च्या जनगणनेनुसार भिल्लांची लोकसंख्या ५१,९९,०८६ इतकी होती.<ref>मांडके, म, बा. मराठी विश्वकोश खंड - १२</ref> त्यांची भाषा भिल्ली असून तिच्या अनेक बोली भाषा आहेत. त्यांत अहिराणी, पावरी इ. बोली भाषा असून प्रादेशिक भाषांतील शब्दांची सरमिसळ झालेली आहे. भिल्ल गरासिया, ढोली भिल्ल, डुंगरी भिल्ल, नेवासी भिल्ल, ताडवी भिल्ल, रावळ भिल्ल, भिलाला, भिल्ल मीना इ. भिल्ल जमातीच्या पोट जमाती आहेत. किनवट परिसरात भिल्लांची जवळपास अडीच हजारांची वस्ती आहे. भिल्लांच्या उपपत्तीविषयी विचार करताना भिल्लांच्या धनुष्यबाणाचा संबंध त्याच्या भिल्ल या नामाभिधानाशी जोडला जातो. तमिळ भाषेत काही आदिकाव्यातून आदिवासींना 'विल्लुवरू' असे संबोधले आहे.<ref>Naik, T. B. The Bhils : a Study, Delhi, 1956.</ref> विल्ल म्हणजे धनुष्य आणि विल्लुवरू म्हणजे धनुर्धारी या अनुषंगाने विचार केल्यास धनुर्धारी ते विल्लुवरी म्हणजे भिल्लुवरू आणि भिल्लुवरू वरूनच भिल्ल असे नामाभिधान त्यांना देण्यात आले आहे<ref>Naik, T. B. The Bhils : a Study, Delhi, 1956.</ref> असे नाईक यांचे मत आहे. [[File:कोठाळ नृत्य.jpg|thumb|कोठाळ नृत्य]] * किनवट परिसरातील भिल्लांमध्येही काही परंपरागत उपपत्तीकथा जोपासल्या गेल्या आहेत. या कथांचे अनेक पाठभेद आढळतात. या कथांचा संदर्भ पुराणाशी जोडला जातो. या कथांवरून भिल्लांची उपपत्ती 'वेन' नावाच्या पुरुषापासून झाली असे दिसते. अंगाचा पुत्र वेन याने आपली मांडी चोळली आणि तिच्यातून जळक्या लाकडासारखा रुंद चेहऱ्याचा व ठेंगणा एक पुरूष उत्पन्न केला. वेनाने त्याला ''निषाद'' खाली बैस म्हणले. त्यावरून त्याला निषाद हे नाव मिळाले. निषाद म्हणजेच भिल्ल.<ref>कर्वे, इरावती, मराठी लोकांची संस्कृती</ref> तसेच एका कथेमध्ये शिवाचाही या उपपत्तीचा संबंध जोडला जाते.<ref>वाडगोंडे, गुरूनाथ, भारतीय आदिवासी, पृष्ठ - १११</ref> ===४) आंध=== नांदेड परिसरात [[आंध]] जमात बऱ्याच मोठ्या संख्येने आहे. गोंडाच्या खालोखाल त्यांची वस्ती आहे. ते मूळचे आंध्रातील. ते आंध्रातून आले म्हणून त्यांना आंध हे नाव पडले.<ref>कर्वे, इरावती, मराठी लोकांची संस्कृती</ref> शेती आणि शिकार हा अजूनही त्यांचा व्यवसाय आहे. आंध जमातीने काही प्रमाणात आपली परंपरागत पोशाखसंस्कृती, भाषा रीतिरीवाज कायम राखले असले, तरी बऱ्याच अंशी आधुनिकीकरणाचा साज ज्यांच्या समाजजीवनावर पडलेला आहे. इतर ग्रामीण समाजाशी तो बराच एकरूप झालेला आहे. ===५) [[कोलाम]]=== गोंड, आंध आणि परधान यांच्या तुलनेत कोलामांची फारशी वस्ती नांदेड जिल्ह्यातील किनवट व माहूर परिसरात आढळत नाही. या भागात हजार बाराशे कोलमांची वस्ती असेल. त्यांच्या स्वतंत्र वाड्या किंवा तांडे नाहीत. कोलाम मात्र अजूनही बराचसा परंपरा टिकऊन आहे. या भागातील अनेक वस्त्यांमधून ते विखुरलेले आहेत. ते कोलामी भाषा बोलतात. या कोलामी भाषेचा अभ्यास विशेषतः किनवट परिसरातील कोलामच्या संदर्भात १९५०-५१ च्या दरम्यान डॉ. ब्युरो आणि एस. बी. भट्टाचार्य यांनी केला आहे.<ref>मांडवकर, भाऊ, कोलाम, पृष्ठ - ३०७</ref> [[कोलाम आदिवासी समाज]] ही जमात प्रामुख्याने यवतमाळ जिल्ह्यात वस्ती करून राहते. == जिल्ह्यातील आदिवासी समाजजीवन व संस्कृतीदर्शन == किनवट तालुक्यात गोंड, पारधी, फासेपारधी, आंध, परधान, भिल्ल, कोलाम अशा या आदिवासी जमाती या परिसरातील जंगल भागात असलेल्या तांड्यावर, वाड्यावर आणि गावांमधून राहतात. त्यांचे प्रत्येकाचे असे वेगळे तांडे नाहीत. त्यामुळे निरनिराळ्या जमातीची वैशिष्ट्ये घेऊन एक वेगळीच आदिवासी संस्कृती-धर्म या परिसरात आकारला आलेला आहे.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३१</ref> ज्यात या सर्व आदिवासींना एका संस्कृतीबंधनात बांधणाऱ्या काही चालीरिती, रूढी, परंपरा, विवाहपद्धती आणि धर्मसंकेताचा समावेश हतो. यांच्या देव-देवता व सण-उत्सवही वैशिष्ट्येपूर्ण आहेत. सामान्यत: सर्वच आदिवासी समाजाचे राहणीमान अत्यंत साधे आहे. बांबू, लाकूड व गवतांपासून झोपड्यांची घरे बांधून त्यातून ते राहतात. त्यातील काहींनी शेतीचा व्यवसाय स्वीकारलेला आहे तर काही लोक लाख, बिब्बे, डिंक, टोई, मेण, गोडंबी, टेंभर, चारं, मध, मोहाची फुले व इतर वनस्पतीजन्य वस्तू विकून उदरनिर्वाह करतात. लाकूडफाटा विकून उदरनिर्वाह करणारा मोठा समाज त्याच्यात आहे. दारिद्र्यामुळे आजही अनेक जमाती जेमतेम लज्जारक्षण होईल इतक्या तुटपुंच्या वस्त्राचा वापर करताना दिसतात. [[File:आदिवासी लोकजीवन.jpg|thumb|आदिवासी लोकजीवन]]आदिवासी लोकजीवन]] पोशाखातील पारंपारिकता आहे. गोंदण्याची सोस कायम आहे. त्यांच्यातील भाषिक देवाण-घेवाण त्यांच्या मूळ भाषेतच होत असते. कोलामी,होंडी, भिल्लाची भाषा या त्यांच्या आदिवासी भाषेबरोबरच मराठी तेलुगु व हिंदी भाषेचाही काही प्रमाणात वापर करताना दिसतात. या भाषेतील शब्दांचा वापर मूळ भाषेत केला जात आहे. आताची नवीन पिठी मराठी तेलुगु, हिंदा या भाषेचा स्वीकार तरत आहेत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३१</ref> आश्रम शालेतून आधुनिकतेचे पाठ गिरवले जात आहे. या आधुनिकतेच्या स्वीकारालाही मर्यादा आहेत. त्यांची विवाहपद्धती, चालीरिती, धर्म यांमधून त्यांची मूळ संस्कृतीस्त्रोत कायम राहणारच आहे. == आदिवासींच्या विवाहातील रूढी == किनवट परिसरातील आदिवासी जमातीत आई-बापच आपल्या मुलाचे लग्न ठरवितात, परंतु त्यात मुलांची पसंती मात्र विचारात घेतात. विवाद जुळवताना मुलाचे आई-वडील व भावकीचे चार-पाच लोक दोन बाकरी व गूळ फडक्यात बांधून व सोबत बांबुची काठी घेतात. त्या काठीला त्यांचे जे देव आहेत ते त्याकाठीला डोळे बसवतात. ती काठी नवरी मुलीच्या घरासमोर दाराला रोवतात किंवा छपराला बांधतात. सर्वप्रथम त्या मुलीची आई व बाप नवऱ्या मुलाकडून आलेल्या काठीला किती डोळे म्हणजेच गोत्र आहे हे मोजतात. जर दोघांचेही गोत्र एकच असेल तर त्यांच्यात विवाह होत नाही. तसेच जर होणारा नवरा मुलगा सगोत्र नसला तरी मुलांचे आई-बाप आणि ते देत असलेली भाकरी व गूळ हे ग्यायचे की नाही ग्यायचे हे सर्वस्वी होणाऱ्या नवरी मुलीच्या मनावर असते. <ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३१</ref> जर मुलीने भाकरी नाकारली तर मुलाकडील मंडळी आठ दिवस घरात बसून राहते. म्हणजेच जर मुलीने भाकरीला नकार दिला तर तो लग्नाला नकार मानला जातो. सर्वसामान्यपणे गोंड, परधान. भिल्ल यांच्यामध्येही मुलींना हुंडा देण्याची पद्धत आहे. त्याला देज किंवा हुडा वा सिंनतेर असे म्हणतात. भिल्लांमध्ये नवरा मुलगा मुलीच्या आईला काही पैसे भेट देतो. ह्या पैशाचा तिने स्वीकार केला तर साखरपुड्याचा विधी पर्ण झाला असे समजतात.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३२</ref> गोंड जमातीत मुलीला हुडा देतात तो प्रतिकात्मक स्वरूपात १४ रु. असतो तर परधानात पूर्वी ८० रुपये देज होता. तो आता १०१ रुपयांपर्यत वाढविण्यात आला आहे. देज हप्त्यानेही स्वीकारला जातो तर कधी गाई, बैलाच्या स्वरूपातही दिला जातो. परधानाच्या देजामध्ये भात, डाळ, दारू, मीठ, दोन ढोलकी, साड्या, कापड व रोख पैसे याचा समावेश असतो. ज्या मुलाला देज देण्याची ऐपत नाही तो नवरा मुलगा मुलीच्या घरी आधी काही वर्षे नौकरी करतो. त्याला घरजावाई किवा गोंडी भाषेत "लामसडे" असे म्हणतात. लामसडे म्हणले की गोंड लोकांना हसू येते. कारण लामसडे त्यांना हलका, कमकुवत वाटतो. लामसडेचा नौकरीचा काळ संपल्यावर तो त्या मुलीशी तो लग्न करतो. त्यालाही आपल्या पत्नीला घरी नेतेवेळी एक साडी, एक पासोडी व अडीच रुपये बांधावे लागतात व बकरा कापून गाव जेवण देऊनच नेता येते. पूर्वी नवऱ्यामुलाच्या हुशारीची व बहादुरीची कसोटी घेतली जात असे. एका मारक्या बैलाच्या शिंगाला फडके बांधून मोठा आवाज करून त्या बैलाला सोडले जात असे. तरुणाने बैलाच्या शिंगाला बांधलेले फडके आपल्या अंगाल कसलीही इजा न पोचता सोडायचे असते. किंवा मुलगा आणि मुलगी जंगलात जाऊन शेकोटीजवळ बसतात. दोघे एकमेकाशी गप्पा मारता मारता ती मुलगी त्या तरुणाला चटके देत राहते. यावेळी नवऱ्यामुलाने वेदनेचा हुंकारही काढायचा नसतो.<ref>वाडगोंडे, गुरुनाथ, भारतीय आदिवासी, पृष्ठ-१११</ref> या प्रकारातून मुलाची परीक्षा केली जात असे. अशा घटना आता कमी दिसून येतात. पण किनवट परिसरात अशा प्रथा होत्या असे वडिलधारी मंडळी सांगतात. याच परिसरात अशाही काही जमाती आहेत, त्यांचा संबंध क्वचितच शहरी संस्कृतीशी येतो. त्यांच्यात लग्नाआगोदर तरुण तरुणीला जंगलात पाठवून नवरामुलगा भावी वंश वाढविण्यास योग्य आहे का नाही याचीही परीक्षा घेतली जाते. ही प्रथा काही अंशी कोलाम पोडातील आणि जंगली भागात राहणाऱ्या जमातीत दिसून येते.<ref>लोकडे, एस. एम., नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३२</ref> 'पेज कांदे' हा आदिवासी समाजजीवनात लग्नकार्यातील एक महत्त्वाचा कार्यक्रम आहे. नवरीचे वऱ्हाड शिवेवर आले की नवरदेवाडील मंडळी कांदे आणि अंबिल घेऊन त्यांना भेटायला जातात. त्यांचे पाय धुऊन त्यांना खायला कांदे व प्यायला अंबील देतात. यास पेजकांदे कार्यक्रम म्हणतात. पेजकांद्यानंतर त्यांना जानोसा दिला जातो. जानोसा म्हणजे मुलीच्या आडनावाच्याच घरी वऱ्हाडीमंडळीला बिऱ्हाड लावायला जागा द्यावी लागते. जानोस्याला दुसऱ्या आडनावाचे घर चालत नाही. लग्नविधीनंतर दारूचा विशेष वापर होतो. भरपूर दारू प्यायला देणे ही प्रतिष्ठेची बाब मानली जाते. ==आदिवासींच्या मर्तिकांचा विधी== माणसाच्या आयुष्यातील शेवटचा मुक्काम म्हणजे मृत्यू. मृत्यूविषयी त्या त्या धर्मात वा समाजात अनेकविध कल्पना असतात तसेच त्यांच्या विधीही अनेकविध प्रकारच्या असतात. आदिवांसींमध्ये मृत्यू पावलेल्या व्यक्तीच्या तोंडात साखरपाणी वा दूध टाकतात. त्याच्या कपाळाला रुपया लावतात व प्रेत पुरतात. नांदेड परिसरातील अदिवासींमध्येही अशीच प्रथा आहे. दफनविधीनंतर साक केला जातो. साक म्हणजे प्रेत पुरल्यानंतर अंघोळ करून मृत व्यक्तीच्या घरी जायचे व चार चार आणे गोळा करून त्यातून फुटाणे आणि चहाचे साहित्य खरेदी करायचे. सर्वांनी फुटाणे खायचे व चहा पियाचा. ज्या जागेवर मृत व्यक्तीचा विधी केला आहे त्या ठिकाणी दोन-चार फुटाण्याचे दाणे व चहा शिपडला जातो. त्यास साक म्हणतात. आदिवासी जमातीत खांदे उतवण्याचाही कार्यक्रम केला जातो. माणूस मेलेल्या जागेवर नारळ फोडतात व दिवा लावतात. त्या दिव्यावर नारळाच्या जटा पेटवतात, आणि खांदेकऱ्यांच्या प्रेत ज्या खांद्यावरून नेले त्या खांद्याला पोळेपर्यंत फिरवात. त्याला खांदा उतरवणे म्हणतात. ==आदिवासींच्या देवदेवता== आदिवासींच्या अनेक देवता आहेत. भाऊ मांडवकर यांनी यवतमाळ जिल्ह्यातील कोलामांच्या देवतेचा आढावा घेतला आहे.<ref>मांडवकर, भाऊ, कोलाम, पृष्ठ - १६७ </ref> कोलामचे सर्वच देव भिल्ल, गोंड, परधान, आंध मानतातच असे नाही. आदिवासींची अनेक देव समानरुपी असले तरी नावे मात्र वेगवेगळी आहेत. किनवट परिसरातील आदिवासी वस्त्यांमधूनही अनेक ग्रामदेवता आणि लोकदेवतांची पूजा प्रचलित आहे. त्यांच्या देवतांमध्ये प्रामुख्याने दोन प्रकार आढळतात. एक अत्यंत कोपिष्ट, आरिष्ट आणणाऱ्या, भुताखेतांच्या स्वरूपात आहेत. त्यांना संतुष्ट केले नाही तर त्या भक्तांना झपाटतात. तर दुसऱ्या प्रकारातील देवता कल्याणकारी स्वरूपातील आहे. ===पेरसापेन=== आदिवासींचे प्रमुख देव म्हणजे भगवान आणि बडापेन किंवा पेरसापेन हे होय. पेरसापेन याला बडादेव, बडापेन, बुढादेव किंवा बुऱ्हादेव असेही म्हणले जाजे. तो रानात सजा नावाच्या झाडावर राहतो. प्रत्येक आिवासी त्याला पूजतात. पेरसापेन देवाचे प्रतीक म्हणजे चंदनाचा मोठा खांब आणि त्याच्या एका टोकाला गायीच्या केसाचे आच्छादन लावलेले असते. त्याला 'चवरे' म्हणतात. असे चवरे तांड्यावर उभे करून ठेवलेले असतात. व ह्या चवऱ्यास पौष महिन्यात नदीवर नेऊन आंघोळ घालतात. परधान जमात बडादेवला पूर्वी दर तीन वर्षाला एक लाल कोंबडी झडती गेऊन कापत असे. आता दर वर्षाला कापली जाते. झडती देण्यासाठी त्याच्या कानात पाणी टाकतात. जर कोंबड्याने झडती दिली तरच त्याला कापतात. ह्या देवाला कोंबडी कापली की तो प्रसन्न होतो ही ह्या परिसरातील आदिवासींची श्रद्धा आहे<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३५</ref> आदिवासी जमातीत ह्या देवतेला महत्त्वाचे स्थान आहे. ===भीमदेव=== आदिवासी जमातीतील कोलाम जमात भीमदेवाला भीम्या, भीम्याय्याक म्हणून ओळखतात. कोलामी भाषेत 'अय्याक' म्हणजे देव. गोंडामध्ये ही देवता भिवसन, भिवसेन वा भिमसेन ह्या नावाने ओळखली जाते. आषाढात 'संजरी बीद्री' नामक भिमसेनाचा उत्सव होतो. ह्यानंतरच पेरणीला सुरुवात होते. ह्या देवाला बकऱ्या, कोंबड्याचा बळी चालतो. त्यालाही झडती द्यावी लागते. ===जयतूर देव अथवा पांढरा सेवर=== गोंडांमध्ये पांढरा सेवर म्हणून एक देव पूजतात. तसेच कोलाम जयतूर नावाचा देव पूजतात. दोन्हीचे कार्य एकच आहे. काळे लुगडे नेसणाऱ्या बायकांना तो लागतो, म्हणजेच झपाटतो अशी कोलामामध्ये समजूत आहे. बोंड, परधान यांच्यातही असा समजुती आहेत. त्यामुळे सदसा जयतूर देवाजवळ स्त्रिया जात नाहीत. कारण हा देव लागल्यास भगताकडून उतारा करून घ्यावा लागतो. ===माट्याल देव=== गोंडामध्ये वावटलीला माट्याळ म्हणतात. वावटळीत कुणी सापडला तर त्याला भूल लागले असे म्हणतात. वावटळीत सापडणारा कधी पडतो, वाकडा होतो तर कधी मरण पावतो. म्हणून वावटळीचा संबंध भुताशी लावून त्याची देव म्हणून पूजा करतात. कोलाम याला चुराघाली देव म्हणून पूजतात. तो जर घरात शिरला तर संपूर्ण झोपड्यांचा सत्यानाश करतो म्हणून आदिवासी या माट्यालला खूप घाबरतात.त्याचा कोप शमविण्यासाठी भगताकून कोंबडे, बकरे यांचा बळी देऊन त्याची पूजा करतात. ===दईत किंवा अंड्या दईत=== कोलाम ही आदिवासी जमात या देवाला खूप मानतात. त्याला ते 'दईत' असे म्हणतात. दईत हा शब्द 'दैत्य' असावा, कारण कोलाम या देवजावळून जात नाहीत, कारण तो लागतो असा त्यांचा समज आहे. गोंड, परधान दईत किंवा अंड्या दईय यांना मानतात, पण त्याची पूजा करीत नाहीत. तो लागला तर भगताकडून पट् मांडून, मंत्र टाकून उतरवितात. कधी कधी चाबकाच्या मारानेही दईत उतरविला जातो.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३६</ref> ===भैस किंवा बहिसदेव=== हा देवही दईता सारखाच लागणारा-झपाटणारा आहे. भैस आली की ''भेंस आला'' असे म्हणून कोलाम गोंड दचकतात. यावरून म्हशी प्रमाणे प्रचंड अशा दैत्याची कल्पना. यातून हा देव पूजला जात असावा. गोंडामध्ये जो ''भैसासुरदेव'' पूजला जातो त्याचीही निर्मिती अशाच प्रकारे झाली आहे. ===नागोबा=== कोलामांत "सकोबा" म्हणजे नागोबा हा देव पूजला जातो. गोंडामध्ये नागभिडे नावाचे लोक नागोबाला पूजतात. किनवट परिसरातील यंदा पेंदा गावचा नागडोह देव सर्व आदिवासी श्रद्धेने पूजतात. ===महादेव=== कोलामांच्या गांवबांधणी उत्सवाच्यावेळी एका कोनावरचा देव म्हणून पूजतात. महादेव हा मूळ आदिवासींचा देव आहे. गोंडाची ''शेंदरी काठी'' म्हणजे सामान्यतः महादेवाची काठी मानली जाते. गोंडाचा भिवसेन याला मोठादेव किंवा बडादेव म्हणून ओळखतात. गोंडामध्ये मोरपंख लावलेल्या उंचकाठीला भिवसन म्हणले जाते. कोलाम, गोवारी यांतही अशीच काठी नाचविली जाते. सामान्यपणे सर्व आदिवासी भिवसन किंवा बडादेवाला मानतात. महादेवाचे नावही मोठादेव व ''बडादेव'' याच स्वरूपात त्यांच्यात प्रचलित आहे. ===मारुती, म्हसोबा आणि भैरव=== येथील आदिवासीत हनुमानाचीही पूजा करण्यात येते. मारुतीच्या वंशातील एका वानराने गोंडाना वाचविले म्हणून गोंड मारुतीला पूजीत असावेत. त्याबरोबर म्हसोबा आणि भैरवाची पूजा त्यांच्यात प्रचलित आहे. ===माहुर्तादेवी=== देवी हे आदिवासींचे मख्य दैवत आहे. ते तिला मोठया भक्तीभावाने पुजतात. या देवीचे ठाणे माहूर येथे गडावर आहे. दरवर्षी अनेक आदिवासी माहूरच्या देवीच्या दर्शनाला जातात. नवस वगैरे असतील तर ते फेडतात. गांवामध्येही देवी पूजता यावी म्हणून चावडीच्या अंगणात दीड ते दोन फूट उंचीचा ओटा करून (जो माहूरच्या गडासारखा दिसेल) त्यावर देवीची स्थापना करतात. या देवीला ते देवीच हा शब्द वापरतात किंवा माहुर्ती देवी असे म्हणतात. सेतू माधवराव पगडींनी कोलामांची देवी "आवाल (Awal)" या नावाची असल्याची माहिती आपल्या कोलामी व्याकरणाच्या प्रस्तावनेत दिली आहे.<ref>पगडी, सेतू माधवराव, ग्रॅमर ऑफ दि कोलामी लॅंग्वेज, १९५०</ref> गोंडी भाषेत आवाल "माय" म्हणन या देवाला माय, माता किंवा आवाल म्हणले जाते. ===शितलामाता=== ग्रामीण लोक "आई" नावाची देवता पूजतात. तशीच गोंडाची सुद्धा ही आई देवी असते. कोलाम तिला “आय" “आया" किंवा "आई" या नावाने पूजतात. तर इतर सर्व आदिवासी तिला “शितलामाता" म्हणन पूजतात. या देवीची प्रतिकृती एखाद्या झाडाखाली ठेवलेली असते. देवी, पटकी, महामारीसारखे रोग लोक नयेत म्हणन तिला पूजतात. कोंबडे, बकरे, कापूनही या देवतेला संतुष्ट करण्याचा प्रयत्न होतो.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३७</ref> ===भुताय=== भुताई देवी ही भुताखेतांना दूर ठेवणारी देवी म्हणून भुताई या नावाने ओळखली जाते. कोलाम हिला भुताय म्हणतात. ह्या देवीची पूजा सर्वच करतात असे नाही. भूत लागलेल्या व्यक्तीला भगत या देवीजवळ नेतो आणि पूजा करून नवस किंवा तांत्रिक पूजा करून भूत उतरवितो. ===वाघ्या किंवा वाघाई=== आदिवासींचे वास्तव्य जंगल, दऱ्याखोऱ्यात असल्याने सतत वाघाशी त्यांचा नेहमी संबंध येतो. वाघोबा त्यांची जनावरे पळवून नेऊन खातो. त्याने ती कृती करू नये, म्हणून वाघाई देवी पूजली जाते. वाघोबाला जनावरे मारावयाची असल्यास तो प्रथम मारुतीच्या पुढे जातो असे खेड्यापाड्यात मानले जाते. तर आदिवासीत वाघ प्रथम वाघाईजवळ जातो आणि जनावर मारण्याची परवानगी मागतो. तिने परवानगी दिली तरच तो जनावर मारू शकतो अशी त्यांची धारणा आहे. आपल्या जनावरांचे रक्षण करणारी देवता म्हणन वाघाईला पूजतात. ही देवता ओबडधोबड दगडाची, लाकडाची गावाच्या बाहेर असते. कधी वाघाची मूर्तीही दगडावर कोरतात. किनवट तालुक्यात वाघदरी या गावी ३X२ फूट उंचीच्या आकाराच्या शिळेवर वाघप्रतिमा कोरलेली आढळून आली आहे.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३७</ref> कोलामांत नकली वाघ करून वाजतगाजत पूजतात. या पूजेच्या वेळी लोक आपल्या गाईची टापरे वाघाईला वाहतात. जंगलात चुकलेल्या गाई, टापऱ्यांच्या आवाजाने परत आणता येतात, म्हणून वाघाईला लाकडी, लोकंडी, पितळी घंट्या वाहतात. बंजारी लोक अशीच एक फत्तेपुरी देवी पूजतात. तिलाही ते लोक टापरे किंवा काठ्या वाहतात. हिमायतनगराजवळ '''बोरगडी''' या गावी एक मारोती आहे. ज्याला मोठा मारोती म्हणतात. तिथे मारुतीच्या मूर्तिऐवजी विशाल दगड आहे. त्यालाच ते मारोती समजतात. या देवालाही टापरे वाहतात. याला हिंदू आणि आदिवासी दोन्ही पूजतात. <ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३८</ref> ===भोवानी (भवानी)=== भोवानी ही देवताही आदिवासी जमातीत पूजतात. ही देवता इतर लोकांच्या संपर्कामुळे आदिवासींत आली असणे शक्य आहे.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३८</ref> कोलाम भगताच्या अंगात ही देवी येते. या देवीचा दिवस मंगळवार असून या दिवशी उपवालही करतात. '''[[जव्हारनू]],''कंदोरी''''' पारधी, फासेपारधी समाजामध्ये भवानी माता, दुर्गा माता, सप्तश्रृंगी देवी गड मान्य आहे, दर दसरा व दिवाळी मध्य देवीला प्रसन्न करण्यासाठी बकरा बळी पडतात, तीन दिवस चालणाऱ्या सण आहे. त्यामध्ये मंगळवार दिवस सण साजरा करतात. ==सटीची पूजा आणि मामाने फुटाणे खाणे== सर्व वैद्यकीय सोयी असलेल्या आजच्या काळातही आदिवासी स्त्रियांची बाळंतपणे त्यांच्या तांड्यावर केली जातात. परंपरागत तज्ञ राईणी आहेत. त्या मुलाची नाळ दगडाने किंवा विळ्याने कापतात. परधान, गोंडात मलगा झाला तर अंगणात एक भाला रोवण्याची पद्धत आहे. मुलगी झाली तर मुलीच्या मामाच्या अंगणात भाला रोवावा लागतो. भाला रोवणे म्हणजे एक क्षत्रिय जन्माला आला आणि मुलगी म्हणजे मामाच्या घरच्या क्षत्रियाला पत्नी जन्माला आली असे सूचित करणे. मामाला मुलगा असेल तरच त्याच्या अंगणात भाला रोवता येतो. मूल जन्मल्यावर रडणे चांगले समजतात. जन्मताच मूल शिंकले तर अशुभ मानतात. गोंड स्त्री महिनाभर बाळंतपणात घराबाहेर पडत नाही. * आदिवासी समाजजीवनात सटीच्या पूजेची प्रथा आहे. त्या दिवशी सर्व बायकांना दारु, कण्या आणि पिठलं (बेसन) जेवायला देतात. “वंजुर” म्हणून तीळ आणि गूळ त्यांना वाटतात. जन्म झालेल्या जागेवर दिवा पेटवतात. तो दिवा मुलाला दिसू नये याची काळजी घेतात. हा दिवा मुलाने बघितल्यास ते मुल तिरळे होते असा समज आहे. बाराव्या दिवशी नांव ठेवतात. मुलाचे दात निघतांना मामा फुटाणे खातो व तोंडाने तांदुळ मुलाच्या तोंडावर फुकतो, असा एक प्रघात आहे. हा प्रघातही विधीवत पाळला जातो. ==आदिवासींचा गावबांधणी उत्सव== नांदेड जिल्ह्यातील आदिवासींच्या धार्मिक उत्सवात गांवबांधणी उत्सवाला विशेष महत्त्व आहे. वैशाख किंवा ज्येष्ठ महिन्यात हा उत्सव साजरा होतो. चैत ही की महत्त्वाची. चैत्री पौर्णिमेला देवीची पूजा केली जाते. तीच ही चैत. त्याशिवाय भिमदेव आणि वाघाईची पूजाही होते. दसरा, दिवाळीपासून मोहरमपर्यन्तचे सगळेच सण येथील आदिवासी उत्साहाने करतात. या उत्सवातून आदिवासींची कला साकारते. निरनिराळे रंगीबेरंगी कपड़े, मोरपिस, अंगावरचे रंगीत पट्टे आणि नैसर्गिक फुलांची सजावट यांनी नटलेले आदिवासी अनेक प्रकारची नृत्ये करतात. डंडार, घोरपडी, मोर, घुसाडी, ढेमसा, कोठाल, मुखवटा हे काही विशेष आदिवासी नृत्यप्रकार. कालीकोम म्हणजे तुतारी, बना किवा किंगारी, ढोल, डफ, पावा इत्यादी वाजवून-गाऊन उत्सवाच्या रात्री जागवल्या जातात. आदिवासींनी अनेक चालीरिती, परंपरा, देव, देवता, वैदिक हिंदू धर्मातूनही उचलल्या, त्या जोपासल्या आणि त्यांचे वेगळेपण निर्माण केले.<ref> लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३८</ref> त्यात देवतांची नांवे, त्यांच्या भाषेला शोभतील अशीच आहेत. उदा. बडादेव, मोठादेव आणि महादेव हे एकच दिसतात. गोंडांची शेंदरी काठी, गाईचे चवरे किंवा मोरपिस लावलेली आणि हिंदूच्या यात्रेमध्ये दिसून येणारी महादेवाची काठी दोन्ही एकच आहेत. हिंदूचे दैवत माहूरची देवी गोंडांनी, परधानांनी "माहूर्ती देवी" म्हणून स्वीकारली. अशा अनेक गोष्टी आदिवासीनी वैदिक-हिंदू संस्कृतीमधून आत्मसात केल्या. त्याचप्रमाणे आदिवासीच्या काही परंपरा, प्रथा, रूढीचा स्वीकार किनवट परिसरातील ग्राम संस्कृतीने केला. काही गोष्टी काळजीपूर्वक जोपासल्या. उदा. 'नांगराचा कुशा" आज किनवटमध्ये सर्व ठिकाणी वापरात आहे. शेतीच्या अगदी प्राथमिक अवस्थेत आदिवासी कुदळीने किंवा कुशाने जमीन उकरीत असत किंवा जमिनीला छिद्रे करून त्यात बी पेरले जाई. कालांतराने नांगराचा वापर होऊ लागला. ह्या नांगरलाही येथील लोक ''ससाच'' फाळ म्हणून लावू लागले. आजही किनवट परिसरात नांगराला त्रिकोण फाळाऐवजी ''कुसा '' लावला जातो. हा आदिवासी संस्कृतीचा प्रभाव आहे. किनवट परिसरातील बैलगाड्या आदिवासी पद्धतीच्याच साठा नसलेल्या आहेत. पूर्वी त्यांच्या गाड्यांना तर दगडी चाके वापरली जात. जवळगांव (जलगांव) तालुका हदगाव येथे मध्ययुगीन गाडीची चाके सापडली आहेत. ती पूर्णपणे दगडातून बनवलेली आहेत. ज्यांचा आकार, गोलाई २६, २८, ३१ आणि ३४ इंच एवढी आहे. पूर्वी अशी चाके गाडीला वापरीत अशी गाववाल्यांनी माहिती दिली.<ref> लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३९</ref> या परिसरातील अनेक गावांची नावे सुद्धा आदिवासी भाषेतूनच निर्माण झाली आहेत. वाघदरी, गोंडगांव, गोंडवडसा, कुंडरा, पिंपळ सेंडा, पिपापोडी, भिमपुर, गोंडवाडी, परधान सांगवी, कोलामपोड, टिटवी, गौरी, घोघरवाडी, डुंडरा, अंजनखेड आणि सिडामखेडा ही नावे आदिवासीप्रभाव दर्शवितात. आदिवासींच्या केशभूषा, वेषभूषेचा व अलंकारांचा प्रभाव या परिसरातील शिल्पपरंपरेवरही पडलेला आढळतो. जलधारा येथे अलीकडेच दोन मूर्ति सापडल्या.<ref> देव, प्रभाकर, गिरीजा मूर्तीशिल्प आणि परंपरा (लेख)</ref> त्यात एक पार्वती तर दुसरी अन्नपूर्णा असावी, या मूर्तीची केशभूषा लक्षणीय आहे. गोंड किंवा भिल्ल स्त्रिया ज्या पद्धतीची केशभूषा करतात तशा प्रकारची ही केशभूषा आहे. हा पूर्णपणे आदिवासी संस्कृतीचा परिणाम आहे. कलाकाराने पार्वतीलाही सर्पमकूट घालन पूर्णपणे “भिल्लीन" किंवा गिरजा गोंडीन रूपात दाखविण्याचा प्रयत्न केला आहे. अशीच आदिवासी संस्कृतीचा परिणाम झालेली एक मर्ति कळंब येथेही सापडली आहे.<ref> लोकडे, एस. एम., पार्वती मूर्ती, किनवट समाचार, दिवाळी १९८५</ref> ' ही मूर्ति अभिचारक विष्णची आहे. चतुर्भुज विष्णूला शंख, गदा, चक्राशिवाय अक्षमाला, त्रिशळ, नरमुंड माळही आहे. नांदेड परिसरातील आदिवासी संस्कृती अनेक दृष्ट्या वैशिष्टपूर्ण ठरते. पारंपारिक रुढी, धर्म, रिती, नृत्यप्रकार, पोषाखपद्धती, दागदागिने गोंदणपद्धती यांचा प्रभाव कायम आहे. आदिवासी भाषा अजूनही मोठ्या प्रमाणात रुढ आहे. काही बाबतीत ग्राम-जीवनात ते रुळले असले तरी त्यांच्या मूळ संस्कृतीला त्यांनी त्यागिले नाही, त्या परंपरा टिकल्या आहेतच. आदिवासी संस्कृतीच्या रूपाने नांदेड जिल्हयातील सामाजिक, सांस्कृतिक जीवनावर एक नवा साज चढलेला आढळतो. ==संदर्भग्रंथ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200129092216/https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |date=2020-01-29 }} [[वर्ग:नांदेड जिल्हा|आदिवासी समाज]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] nvouy682hmax1nflfv349wwryiz3eth 2722983 2722982 2026-10-19T03:45:33Z ~2026-52310-38 187943 /* जिल्ह्यातील आदिवासी समाजजीवन व संस्कृतीदर्शन */ 2722983 wikitext text/x-wiki नांदेड जिल्ह्यातील किनवट तालुक्यात, पैनगंगेच्या परिसरात निसर्गरम्य अशा घनदाट जंगलात आणि गिरीकुहरातून आदिवासींची वस्ती पहायला मिळते. आदिवासी जमातीपैकी [[आंध]], [[भिल्ल]], [[परधान]], [[गोंड]], [[पारधी]], [[फासेपारधी]], [[कोलाम]] व कोमा तसेच थोटी यांचे तांडे आणि खेडी मोठ्या प्रमाणात आढळतात. या जमातीच्या भाषेवर मराठी आणि तेलुगू भाषेचा काही प्रमाणात प्रभाव असला तरी, त्यांच्या मूळच्या भाषाच अजूनही बोलल्या जातात. ==जिल्ह्यातील आदिवासी जमाती== मानव वंशशास्त्रदृष्ट्या वन्यजाती हा भारतीय लोकसमाजाचा प्राचीनतम् विभाग आहे. भारतीत प्राचीन काळी प्रोटो-ऑस्ट्रालॉईज, मंगोलाईड व नेग्रिटो हे भिन्न वंश राहत होत. सांप्रत आपण ज्यांना आदिवासी म्हणतो त्यांची उत्पत्ती वरीलपैकी कोणत्यातरी मानववंशापासून झाली असली पाहिजे, हे मत आता दृढ झाले आहे. आदिवासी हे लोक भारतातील आद्य वसाहतकार होत. ते आत्मसंरक्षणास तितकेसे समर्थ नव्हते. जेव्हा बाहेरून आर्य आणि द्रविड लोक आले, तेव्हा त्यांच्यापुढे आदिवासींचा टिकाव लागला नाही आणि आदिवासी डोंगर, दऱ्या-खोऱ्यात तथा जंगलाचा आश्रय घेऊन राहू लागले. तसेच आजही ते अशाच जागी कायमची वस्ती करून राहिलेले दिसतात. === १)राजगोंड, गोंड किंवा कोईटोर=== सन १९८१ च्य जनगणनेनुसार नांदेड जिल्ह्यातील आदिवासींमध्ये गोंड आणि राजगोंड यांची संख्या जास्त आहे. आपण त्यांना गोंड असे म्हणत असलो तरी ते स्वतःला कोईटोर म्हणून घेतात. राजपुतांनी प्रथम गोंडाना आपल्या सत्तेखाली आणून त्यांना हिंदुधर्मात घेतले,<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२७</ref> असे कळते. राजपुतांनी टोळी प्रमुखाशी रोटीबेटी व्यवहार सुरू केला व यातून राजगोंड निर्माण झाले. ते स्वतःला गोंडापेक्षा श्रेष्ठ मानतात. ते गळ्यात जानवेही घालतात. हलक्या जमातीतील लोकांबरोबर पाणी व हुक्का पीत नाहीत. या राजगोंडानी १३ ते १७ व्या शतकापर्यंत मध्यप्रदेशात (गोंडवन) अनेक राज्ये स्थापिली होती. मंढला, गढ, देवगड, खेरळा व चांदा ह्या त्यांच्या राजधान्या होत्या. किनवट परिसरातील माहूरचा भाग बल्लाळपूरच्या गोंड राज्यात होता.<ref>राजूरकर, अ. ज., चंद्रपूरचा इतिहास, पृष्ठ - ११७</ref> हा भाग इ. स. १३५० पर्यंत बहामनीच्या ताब्यात येऊ शकला नाही. गोंड राज्यात हा भाग समाविष्ट असल्याने त्या काळात येथे गोंड आणि राजगोंडाची वस्ती वाढली.<ref>पगडी, सेतुमाधवराव, मोगल-मराठेसंबंध, पृष्ठ. १९ </ref> माहूर भागातील अदिवासींमध्ये गोंडाची वस्ती अधिक आहे. [[File:आदिवासी मोर नृत्य.jpg|thumb|आदिवासी मोर नृत्य]] येथील गोंड जवळ-जवळ अर्धनग्न राहणारे, सहसा अंघोळ न करणारे, शेंडू ठेवून बाकीचा चमनगोटा करणारे, कानात अनेक वलये, कमरेला चंची, सुरा, खांद्यावर कुऱ्हाड बाळगणारे आहेत. स्त्रिया सामान्यपणे फक्त कटीवस्त्र आणि कधी सधी एखादे उत्तरीय वापरतात. त्यांच्या कानात पितळेची लहान लहान वलये असतात. गळ्यात मण्याच्या माळा, साखळ्या, लोखंडी व पितळी सरी अडकवलेली असतात. त्या नाकात बिंदी, नथनी घालतात. दंडात कोपऱ्या, पायात बेड्या इ. दागिणेही प्रचारात आहेत. त्यांच्यात अंगावर गोंदवून घेण्याचीही प्रथा आहे. त्या आपल्या तोंडावर, दंडावर आणि विशेष म्हणजे नितंबावरही गोंदवून घेतात.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२८</ref> हे गोंदवणच मृत्यूनंतर त्यांच्याबरोबर भगवान देवापुढे साक्ष देण्यासाठी येते अशी त्यांची कल्पना आहे. त्यांच्या या गोंदवण्यातही एक प्रकारची कला आहे. * गोंड राजवंशातील १०वा परंतु चंद्रपूर येथे राज्य करणारा १ला राजा [[खांडक्या बल्लाळशाह]] याने १४७२ च्या सुमारास घातला व त्याची राजधानी बल्लाळपूर येथून चंद्रपूरास हलवली.<ref>गारे, (डॉ) गोविंद, महाराष्ट्रातील आदिवासी जमाती, पृष्ठ - ६७</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2020-01-29 |archive-date=2020-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129092216/https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |url-status=dead }}</ref> तेल ठाकूर नावाच्या वास्तुशिल्पकाराने परकोटाचा नकाशा तयार केला व साडेसात मैल परिघाची आखणी करून पायाभरणी केली. कर्णशहाचा नातू धुंड्या रामशहा (१५९७ - १६२२) याच्या कारकिर्दीत परकोटाचे काम पूर्ण झाले. परकोटाचा आकार दीर्घ वर्तुळाकार असून पूर्व-दक्षिण बाजूंना झरपट तर पश्चिमेस इरई नदी वाहते. परकोटाच्या ४ प्रवेशद्वारांची नावे जटपुरा, अचलेश्वार, पठाणपुरा व बिनबा अशी आहेत, तर त्यास बगड, हनुमान, विठोबा, चोर व मसाण अशा ५ खिडक्या आहेत. खिडक्यांचा आकारही प्रचंड असून त्यातून ट्रक-ट्रॅक्टर यांची वाहतूक सहज होत असते. ही सर्व नावे भोसल्यांच्या अमलात पडली आहे. जटपुरा दरवाज्यावर गणेशराव जाट, अंचलेश्वर दरवाज्यावर भानबा माळी, पठाणपुरा दरवाज्यावर अलिखान पठाण आणि बिनबा दरवाज्यावर बिनबा माळी असे जमादार होते. ते सगळ्या प्रकारच्या आवक-जावकीची नोंद ठेवत असत. त्यांच्याच नावावरून पुढे या दरवाज्यांना नावे देण्यात आली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2020-01-29 |archive-date=2020-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129092216/https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |url-status=dead }}</ref> [[File:Chandrapur Jatpura Gate.jpg|thumb|Chandrapur Jatpura Gate]] ===२)परधान=== नांदेड जिल्ह्यातील किनवट व माहूर परिसरात परधान या अदिवासी जमातीची वस्ती बरीच मोठी आहे. परधान गोंड राजाचे पुरोहित व भाट म्हणून काम करीत असत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड दिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> त्यांना दरबारात गोंडराजांच्या वंशावळी ठेवण्याचे काम करावे लागत असे. परधानांना 'पन' पहाडी(पठारी), देसाई, मोकाशी किंवा भाऊ अशी नावे आहेत. यांची उत्पत्ती दोन प्रकारे सांगितली जाते. जो पराचे म्हणजेच दुसऱ्याचे धान्य खातो तो परधान होय अशी एक कथा आहे, तर दुसरी पहिला परधान एका धान्याच्या परावर(बांधावर) जन्मला आणि परधान जमात अस्तित्वात आली.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> परधान हे आपल्यापैकीच आहेत असे गोंड सांगत असले तरी ते परधानाशी लग्न संबंध करीत नाहीत. परधान गोंडाकडे जेवतात, पण गोंड परधानाकडे जेवत नाहीत, कारण त्यांना ते हीन समजतात. हरधा-गोंडसंबंध हा 'नोकर-मालक' प्रकारातील आहे. परधान आपले गोत्र, वंशावळ, रूढी, परंपरा ह्या गोंडाच्या परंपरातूनच मानतात. मध्य प्रदेश राज्यातील एक आदिवासी जमात. यांची वस्ती महाराष्ट्रातील विदर्भातही आढळते. १९७१ च्या जनगणनेनुसार यांची लोकसंख्या ३,९८५ होती.<ref>Russell, R. V. Hira Lal, Tribes and Castes of the Central Provinces of India, Vol. IV., Delhi, 1975</ref> परधान, देसाई, पठारी, पनाल या नावांनीही ते ओळखले जातात. या प्रत्येक नावाची व्युत्पत्ती जमातीत सांगितली जाते. गोंडांच्या आश्रयाने व त्यांच्या आसपास हे राहतात. मूळ गोंड ज्या सात भावांपासून झाले, त्यांतल्या सातव्या भावाचे हे वंशज आहेत, असे गोंडी दंतकथा सांगते. गोंडांची ही एक गौण शाखा असून गोंडांचे हे राजघराण्यातले प्रधान, पुजारी व भाट आहेत. आंध्र, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व ओरिसा या ठिकाणी जिथे जिथे गोंड वस्ती आहे, तिथे तिथे काही परधानही आढळतात. यांचे रीतिरिवाज व कुळगोत्रे गोंडांप्रमाणेच आहेत धार्मिक विधींतील वस्तू व अंत्यसंस्काराच्या वेळेचे कपडे ते घेतात, म्हणून गोंड यांना कमी लेखतात. मध्य प्रदेशात यांना परगनिहा, देसाई अशीही बिरुदे आहेत. छत्तीसगढच्या बाजूला त्यांना ‘परधान पठारिया’ म्हणतात. बालाघाटाच्या बाजूला त्यांना ‘मोकाशी’ म्हणतात. गोंडांना रामराम करताना परधान त्यांना ‘बाबू जोहार’ असे म्हणतात पण, गोंड परधानांना ‘जोहार पठारी’ असे म्हणतात. परधान किंगरी उर्फ एकतारी घेऊन तिच्यावर गोंडांची पुराणगीते गात असतात. गोंडांच्या वंशावळी व दैवतकथा यांच्याबद्दल तंतोतंत माहिती त्यांना असते. गोंडांच्या घरी जाऊन गाणी गाऊन ते देतील ती भीक घेऊन उदरनिर्वाह करणे, ही पूर्वपरंपरा असल्यामुळे परधान लोकांना गौणत्व आले आहे. जिथे लग्नसमारंभ व दुसरे काही कार्य असेल, तिथे त्यांना जावे लागते. त्यामुळे ते एका जागी स्थिर राहू शकत नाहीत. भटकत राहिल्यामुळे पुष्कळदा मिळेल त्याच्या हातचे अन्नही त्यांना भक्षण करावे लागते. परधानांत राजपरधान, गोंडा परधान आणि थोटिया परधान असे तीन पोटभेद आहेत. राज गोंड पुरुष व परधान स्त्री यांच्यापासून झालेली संतती म्हणजे राजपरधान. पूर्वी बडा देवाची पूजा करणाऱ्या पुजाऱ्याला ब्रह्मचर्य पाळावे लागे. एकदा पुजारी स्त्रीच्या नादी लागून पळाला. त्या देवाची पूजा करायला कोणी राहिले नाही. त्या वेळी एक किंगरी स्वर्गातून एका राजपरधानाच्या मांडीवर पडली. तेव्हापासून पुजाऱ्यांना लग्न करण्याची अनुज्ञा बडा ऊर्फ बुढा देवाने दिली. थोटिया ही परधानांची मूलतः अनौरस संतती आहे. गोंडा परधान म्हणजे गोंडा व परधानांची मिश्र संतती. याशिवाय चंद्रपूर भागात माडे ऊर्फ माडिया गोंड आहेत, तसेच माडे परधान आहेत. छत्तीसगढातल्या मैदानी भागातल्या परधानांना खलोटिया परधान म्हणतात. छिंदवाड्यात देवगढच्या परधानांना देवगढिया परधान म्हणतात. छत्तीसगढात उपाध्यायाचे काम करणारे जे परधान आहेत, त्यांना गायता म्हणतात. बांबू कापून बुरूडकाम करणाऱ्यांना काडेर असे नाव आहे. चंद्रपूरजवळ परधानांचे दोन भाग आहेत: गोंड-पठारी व चोर-पठारी. रायपूर भागात गोंड स्त्रियांना इतर जातींपासून झालेल्या संततीला पठारी म्हणतात. मुले-मुली वयात आल्यानंतर विवाह होतात. लग्नात देज देण्याची प्रथा आहे. मुलाकडे देज देण्यास पैसे नसल्यास तो मुलीच्या घरी काम करतो. बहुतेक विवाह वडीलधाऱ्या व्यक्ती ठरवितात. वधूने काळ्या पोतीची माळ घातली की, ती पत्नी झाली असे समजतात. परधानांत नवरामुलगा लग्नाच्या वेळी वधूच्या घरी जातो, त्या वेळी त्याच्या हातात खंजीर असतो आणि त्याने घोंगडी पांघरलेली असते. तिथे एक वर्तुळ काढलेले असते. त्याला तो पाच प्रदक्षिणा घालतो व वधूचा हात पकडतो. तिने मूठ घट्ट वळलेली असते, ती सोडवून तो तिच्या करंगळीत एक लोखंडाची अंगठी घालतो. नंतर आपला उजवा पाय तिच्या पायावर दाबून धरतो आणि हा लग्नविधी संपतो. त्यांच्यात घटस्फोटास मान्यता आहे तसेच सख्ख्या भावाची विधवा पत्नी धाकट्या दिराबरोबर लग्न करू शकते. प्रेत पुरण्याची व जाळण्याची पद्धत त्यांच्यात रूढ आहे. अग्निदहनाचे विशिष्ट संस्कार असून ते मृताचा ज्येष्ठ मुलगा करतो. दहाव्या दिवशी स्त्रिया रक्षा गोळा करतात. सहा महिन्यानंतर किंवा वर्षाने श्राद्ध करतात. वर्षानंतर मृताच्या नावाने कुंडनामक एक विधी करतात. <ref>भागवत, दुर्गा, मराठी विश्वकोष खंड-९</ref> ===३)भिल्ल=== भिल्ल ही भारतातील लोकसंख्येने मोठी असलेली एक अनुसूचित जमात. त्यांची वस्ती मुख्यत्वे कर्नाटक, गुजरात, मध्य प्रदेश, आंध्र प्रदेश, राजस्थान, महाराष्ट्र व त्रिपुरा या राज्यांत आढळते. अरवली, विंध्य व सातपुडा पर्वतांवरील दाट वन्य पठारे हे त्यांचे राहण्याचे मूळ ठिकाण होय. वैदिक वाङ्मयात भिल्लांचा उल्लेख निषाद म्हणून असल्याचे विद्वान मानतात. त्यांचा पौराणिक वाङ्मयातूनही उल्लेख आढळतो. भिल्ल हा शब्द विल्सन यांच्या मतानुसार द्राविडी भाषासमूहातील ‘विल्लू’ वा ‘बिल्लू’ (धनुष्यबाण) या शब्दापासून आलेला आहे. १९७१ च्या जनगणनेनुसार भिल्लांची लोकसंख्या ५१,९९,०८६ इतकी होती.<ref>मांडके, म, बा. मराठी विश्वकोश खंड - १२</ref> त्यांची भाषा भिल्ली असून तिच्या अनेक बोली भाषा आहेत. त्यांत अहिराणी, पावरी इ. बोली भाषा असून प्रादेशिक भाषांतील शब्दांची सरमिसळ झालेली आहे. भिल्ल गरासिया, ढोली भिल्ल, डुंगरी भिल्ल, नेवासी भिल्ल, ताडवी भिल्ल, रावळ भिल्ल, भिलाला, भिल्ल मीना इ. भिल्ल जमातीच्या पोट जमाती आहेत. किनवट परिसरात भिल्लांची जवळपास अडीच हजारांची वस्ती आहे. भिल्लांच्या उपपत्तीविषयी विचार करताना भिल्लांच्या धनुष्यबाणाचा संबंध त्याच्या भिल्ल या नामाभिधानाशी जोडला जातो. तमिळ भाषेत काही आदिकाव्यातून आदिवासींना 'विल्लुवरू' असे संबोधले आहे.<ref>Naik, T. B. The Bhils : a Study, Delhi, 1956.</ref> विल्ल म्हणजे धनुष्य आणि विल्लुवरू म्हणजे धनुर्धारी या अनुषंगाने विचार केल्यास धनुर्धारी ते विल्लुवरी म्हणजे भिल्लुवरू आणि भिल्लुवरू वरूनच भिल्ल असे नामाभिधान त्यांना देण्यात आले आहे<ref>Naik, T. B. The Bhils : a Study, Delhi, 1956.</ref> असे नाईक यांचे मत आहे. [[File:कोठाळ नृत्य.jpg|thumb|कोठाळ नृत्य]] * किनवट परिसरातील भिल्लांमध्येही काही परंपरागत उपपत्तीकथा जोपासल्या गेल्या आहेत. या कथांचे अनेक पाठभेद आढळतात. या कथांचा संदर्भ पुराणाशी जोडला जातो. या कथांवरून भिल्लांची उपपत्ती 'वेन' नावाच्या पुरुषापासून झाली असे दिसते. अंगाचा पुत्र वेन याने आपली मांडी चोळली आणि तिच्यातून जळक्या लाकडासारखा रुंद चेहऱ्याचा व ठेंगणा एक पुरूष उत्पन्न केला. वेनाने त्याला ''निषाद'' खाली बैस म्हणले. त्यावरून त्याला निषाद हे नाव मिळाले. निषाद म्हणजेच भिल्ल.<ref>कर्वे, इरावती, मराठी लोकांची संस्कृती</ref> तसेच एका कथेमध्ये शिवाचाही या उपपत्तीचा संबंध जोडला जाते.<ref>वाडगोंडे, गुरूनाथ, भारतीय आदिवासी, पृष्ठ - १११</ref> ===४) आंध=== नांदेड परिसरात [[आंध]] जमात बऱ्याच मोठ्या संख्येने आहे. गोंडाच्या खालोखाल त्यांची वस्ती आहे. ते मूळचे आंध्रातील. ते आंध्रातून आले म्हणून त्यांना आंध हे नाव पडले.<ref>कर्वे, इरावती, मराठी लोकांची संस्कृती</ref> शेती आणि शिकार हा अजूनही त्यांचा व्यवसाय आहे. आंध जमातीने काही प्रमाणात आपली परंपरागत पोशाखसंस्कृती, भाषा रीतिरीवाज कायम राखले असले, तरी बऱ्याच अंशी आधुनिकीकरणाचा साज ज्यांच्या समाजजीवनावर पडलेला आहे. इतर ग्रामीण समाजाशी तो बराच एकरूप झालेला आहे. ===५) [[कोलाम]]=== गोंड, आंध आणि परधान यांच्या तुलनेत कोलामांची फारशी वस्ती नांदेड जिल्ह्यातील किनवट व माहूर परिसरात आढळत नाही. या भागात हजार बाराशे कोलमांची वस्ती असेल. त्यांच्या स्वतंत्र वाड्या किंवा तांडे नाहीत. कोलाम मात्र अजूनही बराचसा परंपरा टिकऊन आहे. या भागातील अनेक वस्त्यांमधून ते विखुरलेले आहेत. ते कोलामी भाषा बोलतात. या कोलामी भाषेचा अभ्यास विशेषतः किनवट परिसरातील कोलामच्या संदर्भात १९५०-५१ च्या दरम्यान डॉ. ब्युरो आणि एस. बी. भट्टाचार्य यांनी केला आहे.<ref>मांडवकर, भाऊ, कोलाम, पृष्ठ - ३०७</ref> [[कोलाम आदिवासी समाज]] ही जमात प्रामुख्याने यवतमाळ जिल्ह्यात वस्ती करून राहते. == जिल्ह्यातील आदिवासी समाजजीवन व संस्कृतीदर्शन == किनवट तालुक्यात गोंड, पारधी, फासेपारधी, आंध, परधान, भिल्ल, कोलाम अशा या आदिवासी जमाती या परिसरातील जंगल भागात असलेल्या तांड्यावर, वाड्यावर आणि गावांमधून राहतात. त्यांचे प्रत्येकाचे असे वेगळे तांडे नाहीत. त्यामुळे निरनिराळ्या जमातीची वैशिष्ट्ये घेऊन एक वेगळीच आदिवासी संस्कृती-धर्म या परिसरात आकारला आलेला आहे.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३१</ref> ज्यात या सर्व आदिवासींना एका संस्कृतीबंधनात बांधणाऱ्या काही चालीरिती, रूढी, परंपरा, विवाहपद्धती आणि धर्मसंकेताचा समावेश हतो. यांच्या देव-देवता व सण-उत्सवही वैशिष्ट्येपूर्ण आहेत. सामान्यत: सर्वच आदिवासी समाजाचे राहणीमान अत्यंत साधे आहे. बांबू, लाकूड व गवतांपासून झोपड्यांची घरे बांधून त्यातून ते राहतात. त्यातील काहींनी शेतीचा व्यवसाय स्वीकारलेला आहे तर काही लोक लाख, बिब्बे, डिंक, टोई, मेण, गोडंबी, टेंभर, चारं, मध, मोहाची फुले व इतर वनस्पतीजन्य वस्तू विकून उदरनिर्वाह करतात. लाकूडफाटा विकून उदरनिर्वाह करणारा मोठा समाज त्याच्यात आहे. दारिद्र्यामुळे आजही अनेक जमाती जेमतेम लज्जारक्षण होईल इतक्या तुटपुंच्या वस्त्राचा वापर करताना दिसतात. [[File:आदिवासी लोकजीवन.jpg|thumb|आदिवासी लोकजीवन]] पोशाखातील पारंपारिकता आहे. गोंदण्याची सोस कायम आहे. त्यांच्यातील भाषिक देवाण-घेवाण त्यांच्या मूळ भाषेतच होत असते. कोलामी,होंडी, भिल्लाची भाषा या त्यांच्या आदिवासी भाषेबरोबरच मराठी तेलुगु व हिंदी भाषेचाही काही प्रमाणात वापर करताना दिसतात. या भाषेतील शब्दांचा वापर मूळ भाषेत केला जात आहे. आताची नवीन पिठी मराठी तेलुगु, हिंदा या भाषेचा स्वीकार तरत आहेत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३१</ref> आश्रम शालेतून आधुनिकतेचे पाठ गिरवले जात आहे. या आधुनिकतेच्या स्वीकारालाही मर्यादा आहेत. त्यांची विवाहपद्धती, चालीरिती, धर्म यांमधून त्यांची मूळ संस्कृतीस्त्रोत कायम राहणारच आहे. == आदिवासींच्या विवाहातील रूढी == किनवट परिसरातील आदिवासी जमातीत आई-बापच आपल्या मुलाचे लग्न ठरवितात, परंतु त्यात मुलांची पसंती मात्र विचारात घेतात. विवाद जुळवताना मुलाचे आई-वडील व भावकीचे चार-पाच लोक दोन बाकरी व गूळ फडक्यात बांधून व सोबत बांबुची काठी घेतात. त्या काठीला त्यांचे जे देव आहेत ते त्याकाठीला डोळे बसवतात. ती काठी नवरी मुलीच्या घरासमोर दाराला रोवतात किंवा छपराला बांधतात. सर्वप्रथम त्या मुलीची आई व बाप नवऱ्या मुलाकडून आलेल्या काठीला किती डोळे म्हणजेच गोत्र आहे हे मोजतात. जर दोघांचेही गोत्र एकच असेल तर त्यांच्यात विवाह होत नाही. तसेच जर होणारा नवरा मुलगा सगोत्र नसला तरी मुलांचे आई-बाप आणि ते देत असलेली भाकरी व गूळ हे ग्यायचे की नाही ग्यायचे हे सर्वस्वी होणाऱ्या नवरी मुलीच्या मनावर असते. <ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३१</ref> जर मुलीने भाकरी नाकारली तर मुलाकडील मंडळी आठ दिवस घरात बसून राहते. म्हणजेच जर मुलीने भाकरीला नकार दिला तर तो लग्नाला नकार मानला जातो. सर्वसामान्यपणे गोंड, परधान. भिल्ल यांच्यामध्येही मुलींना हुंडा देण्याची पद्धत आहे. त्याला देज किंवा हुडा वा सिंनतेर असे म्हणतात. भिल्लांमध्ये नवरा मुलगा मुलीच्या आईला काही पैसे भेट देतो. ह्या पैशाचा तिने स्वीकार केला तर साखरपुड्याचा विधी पर्ण झाला असे समजतात.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३२</ref> गोंड जमातीत मुलीला हुडा देतात तो प्रतिकात्मक स्वरूपात १४ रु. असतो तर परधानात पूर्वी ८० रुपये देज होता. तो आता १०१ रुपयांपर्यत वाढविण्यात आला आहे. देज हप्त्यानेही स्वीकारला जातो तर कधी गाई, बैलाच्या स्वरूपातही दिला जातो. परधानाच्या देजामध्ये भात, डाळ, दारू, मीठ, दोन ढोलकी, साड्या, कापड व रोख पैसे याचा समावेश असतो. ज्या मुलाला देज देण्याची ऐपत नाही तो नवरा मुलगा मुलीच्या घरी आधी काही वर्षे नौकरी करतो. त्याला घरजावाई किवा गोंडी भाषेत "लामसडे" असे म्हणतात. लामसडे म्हणले की गोंड लोकांना हसू येते. कारण लामसडे त्यांना हलका, कमकुवत वाटतो. लामसडेचा नौकरीचा काळ संपल्यावर तो त्या मुलीशी तो लग्न करतो. त्यालाही आपल्या पत्नीला घरी नेतेवेळी एक साडी, एक पासोडी व अडीच रुपये बांधावे लागतात व बकरा कापून गाव जेवण देऊनच नेता येते. पूर्वी नवऱ्यामुलाच्या हुशारीची व बहादुरीची कसोटी घेतली जात असे. एका मारक्या बैलाच्या शिंगाला फडके बांधून मोठा आवाज करून त्या बैलाला सोडले जात असे. तरुणाने बैलाच्या शिंगाला बांधलेले फडके आपल्या अंगाल कसलीही इजा न पोचता सोडायचे असते. किंवा मुलगा आणि मुलगी जंगलात जाऊन शेकोटीजवळ बसतात. दोघे एकमेकाशी गप्पा मारता मारता ती मुलगी त्या तरुणाला चटके देत राहते. यावेळी नवऱ्यामुलाने वेदनेचा हुंकारही काढायचा नसतो.<ref>वाडगोंडे, गुरुनाथ, भारतीय आदिवासी, पृष्ठ-१११</ref> या प्रकारातून मुलाची परीक्षा केली जात असे. अशा घटना आता कमी दिसून येतात. पण किनवट परिसरात अशा प्रथा होत्या असे वडिलधारी मंडळी सांगतात. याच परिसरात अशाही काही जमाती आहेत, त्यांचा संबंध क्वचितच शहरी संस्कृतीशी येतो. त्यांच्यात लग्नाआगोदर तरुण तरुणीला जंगलात पाठवून नवरामुलगा भावी वंश वाढविण्यास योग्य आहे का नाही याचीही परीक्षा घेतली जाते. ही प्रथा काही अंशी कोलाम पोडातील आणि जंगली भागात राहणाऱ्या जमातीत दिसून येते.<ref>लोकडे, एस. एम., नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३२</ref> 'पेज कांदे' हा आदिवासी समाजजीवनात लग्नकार्यातील एक महत्त्वाचा कार्यक्रम आहे. नवरीचे वऱ्हाड शिवेवर आले की नवरदेवाडील मंडळी कांदे आणि अंबिल घेऊन त्यांना भेटायला जातात. त्यांचे पाय धुऊन त्यांना खायला कांदे व प्यायला अंबील देतात. यास पेजकांदे कार्यक्रम म्हणतात. पेजकांद्यानंतर त्यांना जानोसा दिला जातो. जानोसा म्हणजे मुलीच्या आडनावाच्याच घरी वऱ्हाडीमंडळीला बिऱ्हाड लावायला जागा द्यावी लागते. जानोस्याला दुसऱ्या आडनावाचे घर चालत नाही. लग्नविधीनंतर दारूचा विशेष वापर होतो. भरपूर दारू प्यायला देणे ही प्रतिष्ठेची बाब मानली जाते. ==आदिवासींच्या मर्तिकांचा विधी== माणसाच्या आयुष्यातील शेवटचा मुक्काम म्हणजे मृत्यू. मृत्यूविषयी त्या त्या धर्मात वा समाजात अनेकविध कल्पना असतात तसेच त्यांच्या विधीही अनेकविध प्रकारच्या असतात. आदिवांसींमध्ये मृत्यू पावलेल्या व्यक्तीच्या तोंडात साखरपाणी वा दूध टाकतात. त्याच्या कपाळाला रुपया लावतात व प्रेत पुरतात. नांदेड परिसरातील अदिवासींमध्येही अशीच प्रथा आहे. दफनविधीनंतर साक केला जातो. साक म्हणजे प्रेत पुरल्यानंतर अंघोळ करून मृत व्यक्तीच्या घरी जायचे व चार चार आणे गोळा करून त्यातून फुटाणे आणि चहाचे साहित्य खरेदी करायचे. सर्वांनी फुटाणे खायचे व चहा पियाचा. ज्या जागेवर मृत व्यक्तीचा विधी केला आहे त्या ठिकाणी दोन-चार फुटाण्याचे दाणे व चहा शिपडला जातो. त्यास साक म्हणतात. आदिवासी जमातीत खांदे उतवण्याचाही कार्यक्रम केला जातो. माणूस मेलेल्या जागेवर नारळ फोडतात व दिवा लावतात. त्या दिव्यावर नारळाच्या जटा पेटवतात, आणि खांदेकऱ्यांच्या प्रेत ज्या खांद्यावरून नेले त्या खांद्याला पोळेपर्यंत फिरवात. त्याला खांदा उतरवणे म्हणतात. ==आदिवासींच्या देवदेवता== आदिवासींच्या अनेक देवता आहेत. भाऊ मांडवकर यांनी यवतमाळ जिल्ह्यातील कोलामांच्या देवतेचा आढावा घेतला आहे.<ref>मांडवकर, भाऊ, कोलाम, पृष्ठ - १६७ </ref> कोलामचे सर्वच देव भिल्ल, गोंड, परधान, आंध मानतातच असे नाही. आदिवासींची अनेक देव समानरुपी असले तरी नावे मात्र वेगवेगळी आहेत. किनवट परिसरातील आदिवासी वस्त्यांमधूनही अनेक ग्रामदेवता आणि लोकदेवतांची पूजा प्रचलित आहे. त्यांच्या देवतांमध्ये प्रामुख्याने दोन प्रकार आढळतात. एक अत्यंत कोपिष्ट, आरिष्ट आणणाऱ्या, भुताखेतांच्या स्वरूपात आहेत. त्यांना संतुष्ट केले नाही तर त्या भक्तांना झपाटतात. तर दुसऱ्या प्रकारातील देवता कल्याणकारी स्वरूपातील आहे. ===पेरसापेन=== आदिवासींचे प्रमुख देव म्हणजे भगवान आणि बडापेन किंवा पेरसापेन हे होय. पेरसापेन याला बडादेव, बडापेन, बुढादेव किंवा बुऱ्हादेव असेही म्हणले जाजे. तो रानात सजा नावाच्या झाडावर राहतो. प्रत्येक आिवासी त्याला पूजतात. पेरसापेन देवाचे प्रतीक म्हणजे चंदनाचा मोठा खांब आणि त्याच्या एका टोकाला गायीच्या केसाचे आच्छादन लावलेले असते. त्याला 'चवरे' म्हणतात. असे चवरे तांड्यावर उभे करून ठेवलेले असतात. व ह्या चवऱ्यास पौष महिन्यात नदीवर नेऊन आंघोळ घालतात. परधान जमात बडादेवला पूर्वी दर तीन वर्षाला एक लाल कोंबडी झडती गेऊन कापत असे. आता दर वर्षाला कापली जाते. झडती देण्यासाठी त्याच्या कानात पाणी टाकतात. जर कोंबड्याने झडती दिली तरच त्याला कापतात. ह्या देवाला कोंबडी कापली की तो प्रसन्न होतो ही ह्या परिसरातील आदिवासींची श्रद्धा आहे<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३५</ref> आदिवासी जमातीत ह्या देवतेला महत्त्वाचे स्थान आहे. ===भीमदेव=== आदिवासी जमातीतील कोलाम जमात भीमदेवाला भीम्या, भीम्याय्याक म्हणून ओळखतात. कोलामी भाषेत 'अय्याक' म्हणजे देव. गोंडामध्ये ही देवता भिवसन, भिवसेन वा भिमसेन ह्या नावाने ओळखली जाते. आषाढात 'संजरी बीद्री' नामक भिमसेनाचा उत्सव होतो. ह्यानंतरच पेरणीला सुरुवात होते. ह्या देवाला बकऱ्या, कोंबड्याचा बळी चालतो. त्यालाही झडती द्यावी लागते. ===जयतूर देव अथवा पांढरा सेवर=== गोंडांमध्ये पांढरा सेवर म्हणून एक देव पूजतात. तसेच कोलाम जयतूर नावाचा देव पूजतात. दोन्हीचे कार्य एकच आहे. काळे लुगडे नेसणाऱ्या बायकांना तो लागतो, म्हणजेच झपाटतो अशी कोलामामध्ये समजूत आहे. बोंड, परधान यांच्यातही असा समजुती आहेत. त्यामुळे सदसा जयतूर देवाजवळ स्त्रिया जात नाहीत. कारण हा देव लागल्यास भगताकडून उतारा करून घ्यावा लागतो. ===माट्याल देव=== गोंडामध्ये वावटलीला माट्याळ म्हणतात. वावटळीत कुणी सापडला तर त्याला भूल लागले असे म्हणतात. वावटळीत सापडणारा कधी पडतो, वाकडा होतो तर कधी मरण पावतो. म्हणून वावटळीचा संबंध भुताशी लावून त्याची देव म्हणून पूजा करतात. कोलाम याला चुराघाली देव म्हणून पूजतात. तो जर घरात शिरला तर संपूर्ण झोपड्यांचा सत्यानाश करतो म्हणून आदिवासी या माट्यालला खूप घाबरतात.त्याचा कोप शमविण्यासाठी भगताकून कोंबडे, बकरे यांचा बळी देऊन त्याची पूजा करतात. ===दईत किंवा अंड्या दईत=== कोलाम ही आदिवासी जमात या देवाला खूप मानतात. त्याला ते 'दईत' असे म्हणतात. दईत हा शब्द 'दैत्य' असावा, कारण कोलाम या देवजावळून जात नाहीत, कारण तो लागतो असा त्यांचा समज आहे. गोंड, परधान दईत किंवा अंड्या दईय यांना मानतात, पण त्याची पूजा करीत नाहीत. तो लागला तर भगताकडून पट् मांडून, मंत्र टाकून उतरवितात. कधी कधी चाबकाच्या मारानेही दईत उतरविला जातो.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३६</ref> ===भैस किंवा बहिसदेव=== हा देवही दईता सारखाच लागणारा-झपाटणारा आहे. भैस आली की ''भेंस आला'' असे म्हणून कोलाम गोंड दचकतात. यावरून म्हशी प्रमाणे प्रचंड अशा दैत्याची कल्पना. यातून हा देव पूजला जात असावा. गोंडामध्ये जो ''भैसासुरदेव'' पूजला जातो त्याचीही निर्मिती अशाच प्रकारे झाली आहे. ===नागोबा=== कोलामांत "सकोबा" म्हणजे नागोबा हा देव पूजला जातो. गोंडामध्ये नागभिडे नावाचे लोक नागोबाला पूजतात. किनवट परिसरातील यंदा पेंदा गावचा नागडोह देव सर्व आदिवासी श्रद्धेने पूजतात. ===महादेव=== कोलामांच्या गांवबांधणी उत्सवाच्यावेळी एका कोनावरचा देव म्हणून पूजतात. महादेव हा मूळ आदिवासींचा देव आहे. गोंडाची ''शेंदरी काठी'' म्हणजे सामान्यतः महादेवाची काठी मानली जाते. गोंडाचा भिवसेन याला मोठादेव किंवा बडादेव म्हणून ओळखतात. गोंडामध्ये मोरपंख लावलेल्या उंचकाठीला भिवसन म्हणले जाते. कोलाम, गोवारी यांतही अशीच काठी नाचविली जाते. सामान्यपणे सर्व आदिवासी भिवसन किंवा बडादेवाला मानतात. महादेवाचे नावही मोठादेव व ''बडादेव'' याच स्वरूपात त्यांच्यात प्रचलित आहे. ===मारुती, म्हसोबा आणि भैरव=== येथील आदिवासीत हनुमानाचीही पूजा करण्यात येते. मारुतीच्या वंशातील एका वानराने गोंडाना वाचविले म्हणून गोंड मारुतीला पूजीत असावेत. त्याबरोबर म्हसोबा आणि भैरवाची पूजा त्यांच्यात प्रचलित आहे. ===माहुर्तादेवी=== देवी हे आदिवासींचे मख्य दैवत आहे. ते तिला मोठया भक्तीभावाने पुजतात. या देवीचे ठाणे माहूर येथे गडावर आहे. दरवर्षी अनेक आदिवासी माहूरच्या देवीच्या दर्शनाला जातात. नवस वगैरे असतील तर ते फेडतात. गांवामध्येही देवी पूजता यावी म्हणून चावडीच्या अंगणात दीड ते दोन फूट उंचीचा ओटा करून (जो माहूरच्या गडासारखा दिसेल) त्यावर देवीची स्थापना करतात. या देवीला ते देवीच हा शब्द वापरतात किंवा माहुर्ती देवी असे म्हणतात. सेतू माधवराव पगडींनी कोलामांची देवी "आवाल (Awal)" या नावाची असल्याची माहिती आपल्या कोलामी व्याकरणाच्या प्रस्तावनेत दिली आहे.<ref>पगडी, सेतू माधवराव, ग्रॅमर ऑफ दि कोलामी लॅंग्वेज, १९५०</ref> गोंडी भाषेत आवाल "माय" म्हणन या देवाला माय, माता किंवा आवाल म्हणले जाते. ===शितलामाता=== ग्रामीण लोक "आई" नावाची देवता पूजतात. तशीच गोंडाची सुद्धा ही आई देवी असते. कोलाम तिला “आय" “आया" किंवा "आई" या नावाने पूजतात. तर इतर सर्व आदिवासी तिला “शितलामाता" म्हणन पूजतात. या देवीची प्रतिकृती एखाद्या झाडाखाली ठेवलेली असते. देवी, पटकी, महामारीसारखे रोग लोक नयेत म्हणन तिला पूजतात. कोंबडे, बकरे, कापूनही या देवतेला संतुष्ट करण्याचा प्रयत्न होतो.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३७</ref> ===भुताय=== भुताई देवी ही भुताखेतांना दूर ठेवणारी देवी म्हणून भुताई या नावाने ओळखली जाते. कोलाम हिला भुताय म्हणतात. ह्या देवीची पूजा सर्वच करतात असे नाही. भूत लागलेल्या व्यक्तीला भगत या देवीजवळ नेतो आणि पूजा करून नवस किंवा तांत्रिक पूजा करून भूत उतरवितो. ===वाघ्या किंवा वाघाई=== आदिवासींचे वास्तव्य जंगल, दऱ्याखोऱ्यात असल्याने सतत वाघाशी त्यांचा नेहमी संबंध येतो. वाघोबा त्यांची जनावरे पळवून नेऊन खातो. त्याने ती कृती करू नये, म्हणून वाघाई देवी पूजली जाते. वाघोबाला जनावरे मारावयाची असल्यास तो प्रथम मारुतीच्या पुढे जातो असे खेड्यापाड्यात मानले जाते. तर आदिवासीत वाघ प्रथम वाघाईजवळ जातो आणि जनावर मारण्याची परवानगी मागतो. तिने परवानगी दिली तरच तो जनावर मारू शकतो अशी त्यांची धारणा आहे. आपल्या जनावरांचे रक्षण करणारी देवता म्हणन वाघाईला पूजतात. ही देवता ओबडधोबड दगडाची, लाकडाची गावाच्या बाहेर असते. कधी वाघाची मूर्तीही दगडावर कोरतात. किनवट तालुक्यात वाघदरी या गावी ३X२ फूट उंचीच्या आकाराच्या शिळेवर वाघप्रतिमा कोरलेली आढळून आली आहे.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३७</ref> कोलामांत नकली वाघ करून वाजतगाजत पूजतात. या पूजेच्या वेळी लोक आपल्या गाईची टापरे वाघाईला वाहतात. जंगलात चुकलेल्या गाई, टापऱ्यांच्या आवाजाने परत आणता येतात, म्हणून वाघाईला लाकडी, लोकंडी, पितळी घंट्या वाहतात. बंजारी लोक अशीच एक फत्तेपुरी देवी पूजतात. तिलाही ते लोक टापरे किंवा काठ्या वाहतात. हिमायतनगराजवळ '''बोरगडी''' या गावी एक मारोती आहे. ज्याला मोठा मारोती म्हणतात. तिथे मारुतीच्या मूर्तिऐवजी विशाल दगड आहे. त्यालाच ते मारोती समजतात. या देवालाही टापरे वाहतात. याला हिंदू आणि आदिवासी दोन्ही पूजतात. <ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३८</ref> ===भोवानी (भवानी)=== भोवानी ही देवताही आदिवासी जमातीत पूजतात. ही देवता इतर लोकांच्या संपर्कामुळे आदिवासींत आली असणे शक्य आहे.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३८</ref> कोलाम भगताच्या अंगात ही देवी येते. या देवीचा दिवस मंगळवार असून या दिवशी उपवालही करतात. '''[[जव्हारनू]],''कंदोरी''''' पारधी, फासेपारधी समाजामध्ये भवानी माता, दुर्गा माता, सप्तश्रृंगी देवी गड मान्य आहे, दर दसरा व दिवाळी मध्य देवीला प्रसन्न करण्यासाठी बकरा बळी पडतात, तीन दिवस चालणाऱ्या सण आहे. त्यामध्ये मंगळवार दिवस सण साजरा करतात. ==सटीची पूजा आणि मामाने फुटाणे खाणे== सर्व वैद्यकीय सोयी असलेल्या आजच्या काळातही आदिवासी स्त्रियांची बाळंतपणे त्यांच्या तांड्यावर केली जातात. परंपरागत तज्ञ राईणी आहेत. त्या मुलाची नाळ दगडाने किंवा विळ्याने कापतात. परधान, गोंडात मलगा झाला तर अंगणात एक भाला रोवण्याची पद्धत आहे. मुलगी झाली तर मुलीच्या मामाच्या अंगणात भाला रोवावा लागतो. भाला रोवणे म्हणजे एक क्षत्रिय जन्माला आला आणि मुलगी म्हणजे मामाच्या घरच्या क्षत्रियाला पत्नी जन्माला आली असे सूचित करणे. मामाला मुलगा असेल तरच त्याच्या अंगणात भाला रोवता येतो. मूल जन्मल्यावर रडणे चांगले समजतात. जन्मताच मूल शिंकले तर अशुभ मानतात. गोंड स्त्री महिनाभर बाळंतपणात घराबाहेर पडत नाही. * आदिवासी समाजजीवनात सटीच्या पूजेची प्रथा आहे. त्या दिवशी सर्व बायकांना दारु, कण्या आणि पिठलं (बेसन) जेवायला देतात. “वंजुर” म्हणून तीळ आणि गूळ त्यांना वाटतात. जन्म झालेल्या जागेवर दिवा पेटवतात. तो दिवा मुलाला दिसू नये याची काळजी घेतात. हा दिवा मुलाने बघितल्यास ते मुल तिरळे होते असा समज आहे. बाराव्या दिवशी नांव ठेवतात. मुलाचे दात निघतांना मामा फुटाणे खातो व तोंडाने तांदुळ मुलाच्या तोंडावर फुकतो, असा एक प्रघात आहे. हा प्रघातही विधीवत पाळला जातो. ==आदिवासींचा गावबांधणी उत्सव== नांदेड जिल्ह्यातील आदिवासींच्या धार्मिक उत्सवात गांवबांधणी उत्सवाला विशेष महत्त्व आहे. वैशाख किंवा ज्येष्ठ महिन्यात हा उत्सव साजरा होतो. चैत ही की महत्त्वाची. चैत्री पौर्णिमेला देवीची पूजा केली जाते. तीच ही चैत. त्याशिवाय भिमदेव आणि वाघाईची पूजाही होते. दसरा, दिवाळीपासून मोहरमपर्यन्तचे सगळेच सण येथील आदिवासी उत्साहाने करतात. या उत्सवातून आदिवासींची कला साकारते. निरनिराळे रंगीबेरंगी कपड़े, मोरपिस, अंगावरचे रंगीत पट्टे आणि नैसर्गिक फुलांची सजावट यांनी नटलेले आदिवासी अनेक प्रकारची नृत्ये करतात. डंडार, घोरपडी, मोर, घुसाडी, ढेमसा, कोठाल, मुखवटा हे काही विशेष आदिवासी नृत्यप्रकार. कालीकोम म्हणजे तुतारी, बना किवा किंगारी, ढोल, डफ, पावा इत्यादी वाजवून-गाऊन उत्सवाच्या रात्री जागवल्या जातात. आदिवासींनी अनेक चालीरिती, परंपरा, देव, देवता, वैदिक हिंदू धर्मातूनही उचलल्या, त्या जोपासल्या आणि त्यांचे वेगळेपण निर्माण केले.<ref> लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३८</ref> त्यात देवतांची नांवे, त्यांच्या भाषेला शोभतील अशीच आहेत. उदा. बडादेव, मोठादेव आणि महादेव हे एकच दिसतात. गोंडांची शेंदरी काठी, गाईचे चवरे किंवा मोरपिस लावलेली आणि हिंदूच्या यात्रेमध्ये दिसून येणारी महादेवाची काठी दोन्ही एकच आहेत. हिंदूचे दैवत माहूरची देवी गोंडांनी, परधानांनी "माहूर्ती देवी" म्हणून स्वीकारली. अशा अनेक गोष्टी आदिवासीनी वैदिक-हिंदू संस्कृतीमधून आत्मसात केल्या. त्याचप्रमाणे आदिवासीच्या काही परंपरा, प्रथा, रूढीचा स्वीकार किनवट परिसरातील ग्राम संस्कृतीने केला. काही गोष्टी काळजीपूर्वक जोपासल्या. उदा. 'नांगराचा कुशा" आज किनवटमध्ये सर्व ठिकाणी वापरात आहे. शेतीच्या अगदी प्राथमिक अवस्थेत आदिवासी कुदळीने किंवा कुशाने जमीन उकरीत असत किंवा जमिनीला छिद्रे करून त्यात बी पेरले जाई. कालांतराने नांगराचा वापर होऊ लागला. ह्या नांगरलाही येथील लोक ''ससाच'' फाळ म्हणून लावू लागले. आजही किनवट परिसरात नांगराला त्रिकोण फाळाऐवजी ''कुसा '' लावला जातो. हा आदिवासी संस्कृतीचा प्रभाव आहे. किनवट परिसरातील बैलगाड्या आदिवासी पद्धतीच्याच साठा नसलेल्या आहेत. पूर्वी त्यांच्या गाड्यांना तर दगडी चाके वापरली जात. जवळगांव (जलगांव) तालुका हदगाव येथे मध्ययुगीन गाडीची चाके सापडली आहेत. ती पूर्णपणे दगडातून बनवलेली आहेत. ज्यांचा आकार, गोलाई २६, २८, ३१ आणि ३४ इंच एवढी आहे. पूर्वी अशी चाके गाडीला वापरीत अशी गाववाल्यांनी माहिती दिली.<ref> लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३९</ref> या परिसरातील अनेक गावांची नावे सुद्धा आदिवासी भाषेतूनच निर्माण झाली आहेत. वाघदरी, गोंडगांव, गोंडवडसा, कुंडरा, पिंपळ सेंडा, पिपापोडी, भिमपुर, गोंडवाडी, परधान सांगवी, कोलामपोड, टिटवी, गौरी, घोघरवाडी, डुंडरा, अंजनखेड आणि सिडामखेडा ही नावे आदिवासीप्रभाव दर्शवितात. आदिवासींच्या केशभूषा, वेषभूषेचा व अलंकारांचा प्रभाव या परिसरातील शिल्पपरंपरेवरही पडलेला आढळतो. जलधारा येथे अलीकडेच दोन मूर्ति सापडल्या.<ref> देव, प्रभाकर, गिरीजा मूर्तीशिल्प आणि परंपरा (लेख)</ref> त्यात एक पार्वती तर दुसरी अन्नपूर्णा असावी, या मूर्तीची केशभूषा लक्षणीय आहे. गोंड किंवा भिल्ल स्त्रिया ज्या पद्धतीची केशभूषा करतात तशा प्रकारची ही केशभूषा आहे. हा पूर्णपणे आदिवासी संस्कृतीचा परिणाम आहे. कलाकाराने पार्वतीलाही सर्पमकूट घालन पूर्णपणे “भिल्लीन" किंवा गिरजा गोंडीन रूपात दाखविण्याचा प्रयत्न केला आहे. अशीच आदिवासी संस्कृतीचा परिणाम झालेली एक मर्ति कळंब येथेही सापडली आहे.<ref> लोकडे, एस. एम., पार्वती मूर्ती, किनवट समाचार, दिवाळी १९८५</ref> ' ही मूर्ति अभिचारक विष्णची आहे. चतुर्भुज विष्णूला शंख, गदा, चक्राशिवाय अक्षमाला, त्रिशळ, नरमुंड माळही आहे. नांदेड परिसरातील आदिवासी संस्कृती अनेक दृष्ट्या वैशिष्टपूर्ण ठरते. पारंपारिक रुढी, धर्म, रिती, नृत्यप्रकार, पोषाखपद्धती, दागदागिने गोंदणपद्धती यांचा प्रभाव कायम आहे. आदिवासी भाषा अजूनही मोठ्या प्रमाणात रुढ आहे. काही बाबतीत ग्राम-जीवनात ते रुळले असले तरी त्यांच्या मूळ संस्कृतीला त्यांनी त्यागिले नाही, त्या परंपरा टिकल्या आहेतच. आदिवासी संस्कृतीच्या रूपाने नांदेड जिल्हयातील सामाजिक, सांस्कृतिक जीवनावर एक नवा साज चढलेला आढळतो. ==संदर्भग्रंथ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200129092216/https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |date=2020-01-29 }} [[वर्ग:नांदेड जिल्हा|आदिवासी समाज]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] 2fkwjx7dz83jbh3ifh1srozac87vuoy 2722984 2722983 2026-10-19T03:45:57Z ~2026-52310-38 187943 /* जिल्ह्यातील आदिवासी समाजजीवन व संस्कृतीदर्शन */ 2722984 wikitext text/x-wiki नांदेड जिल्ह्यातील किनवट तालुक्यात, पैनगंगेच्या परिसरात निसर्गरम्य अशा घनदाट जंगलात आणि गिरीकुहरातून आदिवासींची वस्ती पहायला मिळते. आदिवासी जमातीपैकी [[आंध]], [[भिल्ल]], [[परधान]], [[गोंड]], [[पारधी]], [[फासेपारधी]], [[कोलाम]] व कोमा तसेच थोटी यांचे तांडे आणि खेडी मोठ्या प्रमाणात आढळतात. या जमातीच्या भाषेवर मराठी आणि तेलुगू भाषेचा काही प्रमाणात प्रभाव असला तरी, त्यांच्या मूळच्या भाषाच अजूनही बोलल्या जातात. ==जिल्ह्यातील आदिवासी जमाती== मानव वंशशास्त्रदृष्ट्या वन्यजाती हा भारतीय लोकसमाजाचा प्राचीनतम् विभाग आहे. भारतीत प्राचीन काळी प्रोटो-ऑस्ट्रालॉईज, मंगोलाईड व नेग्रिटो हे भिन्न वंश राहत होत. सांप्रत आपण ज्यांना आदिवासी म्हणतो त्यांची उत्पत्ती वरीलपैकी कोणत्यातरी मानववंशापासून झाली असली पाहिजे, हे मत आता दृढ झाले आहे. आदिवासी हे लोक भारतातील आद्य वसाहतकार होत. ते आत्मसंरक्षणास तितकेसे समर्थ नव्हते. जेव्हा बाहेरून आर्य आणि द्रविड लोक आले, तेव्हा त्यांच्यापुढे आदिवासींचा टिकाव लागला नाही आणि आदिवासी डोंगर, दऱ्या-खोऱ्यात तथा जंगलाचा आश्रय घेऊन राहू लागले. तसेच आजही ते अशाच जागी कायमची वस्ती करून राहिलेले दिसतात. === १)राजगोंड, गोंड किंवा कोईटोर=== सन १९८१ च्य जनगणनेनुसार नांदेड जिल्ह्यातील आदिवासींमध्ये गोंड आणि राजगोंड यांची संख्या जास्त आहे. आपण त्यांना गोंड असे म्हणत असलो तरी ते स्वतःला कोईटोर म्हणून घेतात. राजपुतांनी प्रथम गोंडाना आपल्या सत्तेखाली आणून त्यांना हिंदुधर्मात घेतले,<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२७</ref> असे कळते. राजपुतांनी टोळी प्रमुखाशी रोटीबेटी व्यवहार सुरू केला व यातून राजगोंड निर्माण झाले. ते स्वतःला गोंडापेक्षा श्रेष्ठ मानतात. ते गळ्यात जानवेही घालतात. हलक्या जमातीतील लोकांबरोबर पाणी व हुक्का पीत नाहीत. या राजगोंडानी १३ ते १७ व्या शतकापर्यंत मध्यप्रदेशात (गोंडवन) अनेक राज्ये स्थापिली होती. मंढला, गढ, देवगड, खेरळा व चांदा ह्या त्यांच्या राजधान्या होत्या. किनवट परिसरातील माहूरचा भाग बल्लाळपूरच्या गोंड राज्यात होता.<ref>राजूरकर, अ. ज., चंद्रपूरचा इतिहास, पृष्ठ - ११७</ref> हा भाग इ. स. १३५० पर्यंत बहामनीच्या ताब्यात येऊ शकला नाही. गोंड राज्यात हा भाग समाविष्ट असल्याने त्या काळात येथे गोंड आणि राजगोंडाची वस्ती वाढली.<ref>पगडी, सेतुमाधवराव, मोगल-मराठेसंबंध, पृष्ठ. १९ </ref> माहूर भागातील अदिवासींमध्ये गोंडाची वस्ती अधिक आहे. [[File:आदिवासी मोर नृत्य.jpg|thumb|आदिवासी मोर नृत्य]] येथील गोंड जवळ-जवळ अर्धनग्न राहणारे, सहसा अंघोळ न करणारे, शेंडू ठेवून बाकीचा चमनगोटा करणारे, कानात अनेक वलये, कमरेला चंची, सुरा, खांद्यावर कुऱ्हाड बाळगणारे आहेत. स्त्रिया सामान्यपणे फक्त कटीवस्त्र आणि कधी सधी एखादे उत्तरीय वापरतात. त्यांच्या कानात पितळेची लहान लहान वलये असतात. गळ्यात मण्याच्या माळा, साखळ्या, लोखंडी व पितळी सरी अडकवलेली असतात. त्या नाकात बिंदी, नथनी घालतात. दंडात कोपऱ्या, पायात बेड्या इ. दागिणेही प्रचारात आहेत. त्यांच्यात अंगावर गोंदवून घेण्याचीही प्रथा आहे. त्या आपल्या तोंडावर, दंडावर आणि विशेष म्हणजे नितंबावरही गोंदवून घेतात.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२८</ref> हे गोंदवणच मृत्यूनंतर त्यांच्याबरोबर भगवान देवापुढे साक्ष देण्यासाठी येते अशी त्यांची कल्पना आहे. त्यांच्या या गोंदवण्यातही एक प्रकारची कला आहे. * गोंड राजवंशातील १०वा परंतु चंद्रपूर येथे राज्य करणारा १ला राजा [[खांडक्या बल्लाळशाह]] याने १४७२ च्या सुमारास घातला व त्याची राजधानी बल्लाळपूर येथून चंद्रपूरास हलवली.<ref>गारे, (डॉ) गोविंद, महाराष्ट्रातील आदिवासी जमाती, पृष्ठ - ६७</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2020-01-29 |archive-date=2020-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129092216/https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |url-status=dead }}</ref> तेल ठाकूर नावाच्या वास्तुशिल्पकाराने परकोटाचा नकाशा तयार केला व साडेसात मैल परिघाची आखणी करून पायाभरणी केली. कर्णशहाचा नातू धुंड्या रामशहा (१५९७ - १६२२) याच्या कारकिर्दीत परकोटाचे काम पूर्ण झाले. परकोटाचा आकार दीर्घ वर्तुळाकार असून पूर्व-दक्षिण बाजूंना झरपट तर पश्चिमेस इरई नदी वाहते. परकोटाच्या ४ प्रवेशद्वारांची नावे जटपुरा, अचलेश्वार, पठाणपुरा व बिनबा अशी आहेत, तर त्यास बगड, हनुमान, विठोबा, चोर व मसाण अशा ५ खिडक्या आहेत. खिडक्यांचा आकारही प्रचंड असून त्यातून ट्रक-ट्रॅक्टर यांची वाहतूक सहज होत असते. ही सर्व नावे भोसल्यांच्या अमलात पडली आहे. जटपुरा दरवाज्यावर गणेशराव जाट, अंचलेश्वर दरवाज्यावर भानबा माळी, पठाणपुरा दरवाज्यावर अलिखान पठाण आणि बिनबा दरवाज्यावर बिनबा माळी असे जमादार होते. ते सगळ्या प्रकारच्या आवक-जावकीची नोंद ठेवत असत. त्यांच्याच नावावरून पुढे या दरवाज्यांना नावे देण्यात आली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2020-01-29 |archive-date=2020-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129092216/https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |url-status=dead }}</ref> [[File:Chandrapur Jatpura Gate.jpg|thumb|Chandrapur Jatpura Gate]] ===२)परधान=== नांदेड जिल्ह्यातील किनवट व माहूर परिसरात परधान या अदिवासी जमातीची वस्ती बरीच मोठी आहे. परधान गोंड राजाचे पुरोहित व भाट म्हणून काम करीत असत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड दिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> त्यांना दरबारात गोंडराजांच्या वंशावळी ठेवण्याचे काम करावे लागत असे. परधानांना 'पन' पहाडी(पठारी), देसाई, मोकाशी किंवा भाऊ अशी नावे आहेत. यांची उत्पत्ती दोन प्रकारे सांगितली जाते. जो पराचे म्हणजेच दुसऱ्याचे धान्य खातो तो परधान होय अशी एक कथा आहे, तर दुसरी पहिला परधान एका धान्याच्या परावर(बांधावर) जन्मला आणि परधान जमात अस्तित्वात आली.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> परधान हे आपल्यापैकीच आहेत असे गोंड सांगत असले तरी ते परधानाशी लग्न संबंध करीत नाहीत. परधान गोंडाकडे जेवतात, पण गोंड परधानाकडे जेवत नाहीत, कारण त्यांना ते हीन समजतात. हरधा-गोंडसंबंध हा 'नोकर-मालक' प्रकारातील आहे. परधान आपले गोत्र, वंशावळ, रूढी, परंपरा ह्या गोंडाच्या परंपरातूनच मानतात. मध्य प्रदेश राज्यातील एक आदिवासी जमात. यांची वस्ती महाराष्ट्रातील विदर्भातही आढळते. १९७१ च्या जनगणनेनुसार यांची लोकसंख्या ३,९८५ होती.<ref>Russell, R. V. Hira Lal, Tribes and Castes of the Central Provinces of India, Vol. IV., Delhi, 1975</ref> परधान, देसाई, पठारी, पनाल या नावांनीही ते ओळखले जातात. या प्रत्येक नावाची व्युत्पत्ती जमातीत सांगितली जाते. गोंडांच्या आश्रयाने व त्यांच्या आसपास हे राहतात. मूळ गोंड ज्या सात भावांपासून झाले, त्यांतल्या सातव्या भावाचे हे वंशज आहेत, असे गोंडी दंतकथा सांगते. गोंडांची ही एक गौण शाखा असून गोंडांचे हे राजघराण्यातले प्रधान, पुजारी व भाट आहेत. आंध्र, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व ओरिसा या ठिकाणी जिथे जिथे गोंड वस्ती आहे, तिथे तिथे काही परधानही आढळतात. यांचे रीतिरिवाज व कुळगोत्रे गोंडांप्रमाणेच आहेत धार्मिक विधींतील वस्तू व अंत्यसंस्काराच्या वेळेचे कपडे ते घेतात, म्हणून गोंड यांना कमी लेखतात. मध्य प्रदेशात यांना परगनिहा, देसाई अशीही बिरुदे आहेत. छत्तीसगढच्या बाजूला त्यांना ‘परधान पठारिया’ म्हणतात. बालाघाटाच्या बाजूला त्यांना ‘मोकाशी’ म्हणतात. गोंडांना रामराम करताना परधान त्यांना ‘बाबू जोहार’ असे म्हणतात पण, गोंड परधानांना ‘जोहार पठारी’ असे म्हणतात. परधान किंगरी उर्फ एकतारी घेऊन तिच्यावर गोंडांची पुराणगीते गात असतात. गोंडांच्या वंशावळी व दैवतकथा यांच्याबद्दल तंतोतंत माहिती त्यांना असते. गोंडांच्या घरी जाऊन गाणी गाऊन ते देतील ती भीक घेऊन उदरनिर्वाह करणे, ही पूर्वपरंपरा असल्यामुळे परधान लोकांना गौणत्व आले आहे. जिथे लग्नसमारंभ व दुसरे काही कार्य असेल, तिथे त्यांना जावे लागते. त्यामुळे ते एका जागी स्थिर राहू शकत नाहीत. भटकत राहिल्यामुळे पुष्कळदा मिळेल त्याच्या हातचे अन्नही त्यांना भक्षण करावे लागते. परधानांत राजपरधान, गोंडा परधान आणि थोटिया परधान असे तीन पोटभेद आहेत. राज गोंड पुरुष व परधान स्त्री यांच्यापासून झालेली संतती म्हणजे राजपरधान. पूर्वी बडा देवाची पूजा करणाऱ्या पुजाऱ्याला ब्रह्मचर्य पाळावे लागे. एकदा पुजारी स्त्रीच्या नादी लागून पळाला. त्या देवाची पूजा करायला कोणी राहिले नाही. त्या वेळी एक किंगरी स्वर्गातून एका राजपरधानाच्या मांडीवर पडली. तेव्हापासून पुजाऱ्यांना लग्न करण्याची अनुज्ञा बडा ऊर्फ बुढा देवाने दिली. थोटिया ही परधानांची मूलतः अनौरस संतती आहे. गोंडा परधान म्हणजे गोंडा व परधानांची मिश्र संतती. याशिवाय चंद्रपूर भागात माडे ऊर्फ माडिया गोंड आहेत, तसेच माडे परधान आहेत. छत्तीसगढातल्या मैदानी भागातल्या परधानांना खलोटिया परधान म्हणतात. छिंदवाड्यात देवगढच्या परधानांना देवगढिया परधान म्हणतात. छत्तीसगढात उपाध्यायाचे काम करणारे जे परधान आहेत, त्यांना गायता म्हणतात. बांबू कापून बुरूडकाम करणाऱ्यांना काडेर असे नाव आहे. चंद्रपूरजवळ परधानांचे दोन भाग आहेत: गोंड-पठारी व चोर-पठारी. रायपूर भागात गोंड स्त्रियांना इतर जातींपासून झालेल्या संततीला पठारी म्हणतात. मुले-मुली वयात आल्यानंतर विवाह होतात. लग्नात देज देण्याची प्रथा आहे. मुलाकडे देज देण्यास पैसे नसल्यास तो मुलीच्या घरी काम करतो. बहुतेक विवाह वडीलधाऱ्या व्यक्ती ठरवितात. वधूने काळ्या पोतीची माळ घातली की, ती पत्नी झाली असे समजतात. परधानांत नवरामुलगा लग्नाच्या वेळी वधूच्या घरी जातो, त्या वेळी त्याच्या हातात खंजीर असतो आणि त्याने घोंगडी पांघरलेली असते. तिथे एक वर्तुळ काढलेले असते. त्याला तो पाच प्रदक्षिणा घालतो व वधूचा हात पकडतो. तिने मूठ घट्ट वळलेली असते, ती सोडवून तो तिच्या करंगळीत एक लोखंडाची अंगठी घालतो. नंतर आपला उजवा पाय तिच्या पायावर दाबून धरतो आणि हा लग्नविधी संपतो. त्यांच्यात घटस्फोटास मान्यता आहे तसेच सख्ख्या भावाची विधवा पत्नी धाकट्या दिराबरोबर लग्न करू शकते. प्रेत पुरण्याची व जाळण्याची पद्धत त्यांच्यात रूढ आहे. अग्निदहनाचे विशिष्ट संस्कार असून ते मृताचा ज्येष्ठ मुलगा करतो. दहाव्या दिवशी स्त्रिया रक्षा गोळा करतात. सहा महिन्यानंतर किंवा वर्षाने श्राद्ध करतात. वर्षानंतर मृताच्या नावाने कुंडनामक एक विधी करतात. <ref>भागवत, दुर्गा, मराठी विश्वकोष खंड-९</ref> ===३)भिल्ल=== भिल्ल ही भारतातील लोकसंख्येने मोठी असलेली एक अनुसूचित जमात. त्यांची वस्ती मुख्यत्वे कर्नाटक, गुजरात, मध्य प्रदेश, आंध्र प्रदेश, राजस्थान, महाराष्ट्र व त्रिपुरा या राज्यांत आढळते. अरवली, विंध्य व सातपुडा पर्वतांवरील दाट वन्य पठारे हे त्यांचे राहण्याचे मूळ ठिकाण होय. वैदिक वाङ्मयात भिल्लांचा उल्लेख निषाद म्हणून असल्याचे विद्वान मानतात. त्यांचा पौराणिक वाङ्मयातूनही उल्लेख आढळतो. भिल्ल हा शब्द विल्सन यांच्या मतानुसार द्राविडी भाषासमूहातील ‘विल्लू’ वा ‘बिल्लू’ (धनुष्यबाण) या शब्दापासून आलेला आहे. १९७१ च्या जनगणनेनुसार भिल्लांची लोकसंख्या ५१,९९,०८६ इतकी होती.<ref>मांडके, म, बा. मराठी विश्वकोश खंड - १२</ref> त्यांची भाषा भिल्ली असून तिच्या अनेक बोली भाषा आहेत. त्यांत अहिराणी, पावरी इ. बोली भाषा असून प्रादेशिक भाषांतील शब्दांची सरमिसळ झालेली आहे. भिल्ल गरासिया, ढोली भिल्ल, डुंगरी भिल्ल, नेवासी भिल्ल, ताडवी भिल्ल, रावळ भिल्ल, भिलाला, भिल्ल मीना इ. भिल्ल जमातीच्या पोट जमाती आहेत. किनवट परिसरात भिल्लांची जवळपास अडीच हजारांची वस्ती आहे. भिल्लांच्या उपपत्तीविषयी विचार करताना भिल्लांच्या धनुष्यबाणाचा संबंध त्याच्या भिल्ल या नामाभिधानाशी जोडला जातो. तमिळ भाषेत काही आदिकाव्यातून आदिवासींना 'विल्लुवरू' असे संबोधले आहे.<ref>Naik, T. B. The Bhils : a Study, Delhi, 1956.</ref> विल्ल म्हणजे धनुष्य आणि विल्लुवरू म्हणजे धनुर्धारी या अनुषंगाने विचार केल्यास धनुर्धारी ते विल्लुवरी म्हणजे भिल्लुवरू आणि भिल्लुवरू वरूनच भिल्ल असे नामाभिधान त्यांना देण्यात आले आहे<ref>Naik, T. B. The Bhils : a Study, Delhi, 1956.</ref> असे नाईक यांचे मत आहे. [[File:कोठाळ नृत्य.jpg|thumb|कोठाळ नृत्य]] * किनवट परिसरातील भिल्लांमध्येही काही परंपरागत उपपत्तीकथा जोपासल्या गेल्या आहेत. या कथांचे अनेक पाठभेद आढळतात. या कथांचा संदर्भ पुराणाशी जोडला जातो. या कथांवरून भिल्लांची उपपत्ती 'वेन' नावाच्या पुरुषापासून झाली असे दिसते. अंगाचा पुत्र वेन याने आपली मांडी चोळली आणि तिच्यातून जळक्या लाकडासारखा रुंद चेहऱ्याचा व ठेंगणा एक पुरूष उत्पन्न केला. वेनाने त्याला ''निषाद'' खाली बैस म्हणले. त्यावरून त्याला निषाद हे नाव मिळाले. निषाद म्हणजेच भिल्ल.<ref>कर्वे, इरावती, मराठी लोकांची संस्कृती</ref> तसेच एका कथेमध्ये शिवाचाही या उपपत्तीचा संबंध जोडला जाते.<ref>वाडगोंडे, गुरूनाथ, भारतीय आदिवासी, पृष्ठ - १११</ref> ===४) आंध=== नांदेड परिसरात [[आंध]] जमात बऱ्याच मोठ्या संख्येने आहे. गोंडाच्या खालोखाल त्यांची वस्ती आहे. ते मूळचे आंध्रातील. ते आंध्रातून आले म्हणून त्यांना आंध हे नाव पडले.<ref>कर्वे, इरावती, मराठी लोकांची संस्कृती</ref> शेती आणि शिकार हा अजूनही त्यांचा व्यवसाय आहे. आंध जमातीने काही प्रमाणात आपली परंपरागत पोशाखसंस्कृती, भाषा रीतिरीवाज कायम राखले असले, तरी बऱ्याच अंशी आधुनिकीकरणाचा साज ज्यांच्या समाजजीवनावर पडलेला आहे. इतर ग्रामीण समाजाशी तो बराच एकरूप झालेला आहे. ===५) [[कोलाम]]=== गोंड, आंध आणि परधान यांच्या तुलनेत कोलामांची फारशी वस्ती नांदेड जिल्ह्यातील किनवट व माहूर परिसरात आढळत नाही. या भागात हजार बाराशे कोलमांची वस्ती असेल. त्यांच्या स्वतंत्र वाड्या किंवा तांडे नाहीत. कोलाम मात्र अजूनही बराचसा परंपरा टिकऊन आहे. या भागातील अनेक वस्त्यांमधून ते विखुरलेले आहेत. ते कोलामी भाषा बोलतात. या कोलामी भाषेचा अभ्यास विशेषतः किनवट परिसरातील कोलामच्या संदर्भात १९५०-५१ च्या दरम्यान डॉ. ब्युरो आणि एस. बी. भट्टाचार्य यांनी केला आहे.<ref>मांडवकर, भाऊ, कोलाम, पृष्ठ - ३०७</ref> [[कोलाम आदिवासी समाज]] ही जमात प्रामुख्याने यवतमाळ जिल्ह्यात वस्ती करून राहते. == जिल्ह्यातील आदिवासी समाजजीवन व संस्कृतीदर्शन == किनवट तालुक्यात गोंड, पारधी, फासेपारधी, आंध, परधान, भिल्ल, कोलाम अशा या आदिवासी जमाती या परिसरातील जंगल भागात असलेल्या तांड्यावर, वाड्यावर आणि गावांमधून राहतात. त्यांचे प्रत्येकाचे असे वेगळे तांडे नाहीत. त्यामुळे निरनिराळ्या जमातीची वैशिष्ट्ये घेऊन एक वेगळीच आदिवासी संस्कृती-धर्म या परिसरात आकारला आलेला आहे.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३१</ref> ज्यात या सर्व आदिवासींना एका संस्कृतीबंधनात बांधणाऱ्या काही चालीरिती, रूढी, परंपरा, विवाहपद्धती आणि धर्मसंकेताचा समावेश हतो. यांच्या देव-देवता व सण-उत्सवही वैशिष्ट्येपूर्ण आहेत. सामान्यत: सर्वच आदिवासी समाजाचे राहणीमान अत्यंत साधे आहे. बांबू, लाकूड व गवतांपासून झोपड्यांची घरे बांधून त्यातून ते राहतात. त्यातील काहींनी शेतीचा व्यवसाय स्वीकारलेला आहे तर काही लोक लाख, बिब्बे, डिंक, टोई, मेण, गोडंबी, टेंभर, चारं, मध, मोहाची फुले व इतर वनस्पतीजन्य वस्तू विकून उदरनिर्वाह करतात. लाकूडफाटा विकून उदरनिर्वाह करणारा मोठा समाज त्याच्यात आहे. दारिद्र्यामुळे आजही अनेक जमाती जेमतेम लज्जारक्षण होईल इतक्या तुटपुंच्या वस्त्राचा वापर करताना दिसतात. [[File:आदिवासी लोकजीवन.jpg|thumb|आदिवासी पोशाख]] पोशाखातील पारंपारिकता आहे. गोंदण्याची सोस कायम आहे. त्यांच्यातील भाषिक देवाण-घेवाण त्यांच्या मूळ भाषेतच होत असते. कोलामी,होंडी, भिल्लाची भाषा या त्यांच्या आदिवासी भाषेबरोबरच मराठी तेलुगु व हिंदी भाषेचाही काही प्रमाणात वापर करताना दिसतात. या भाषेतील शब्दांचा वापर मूळ भाषेत केला जात आहे. आताची नवीन पिठी मराठी तेलुगु, हिंदा या भाषेचा स्वीकार तरत आहेत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३१</ref> आश्रम शालेतून आधुनिकतेचे पाठ गिरवले जात आहे. या आधुनिकतेच्या स्वीकारालाही मर्यादा आहेत. त्यांची विवाहपद्धती, चालीरिती, धर्म यांमधून त्यांची मूळ संस्कृतीस्त्रोत कायम राहणारच आहे. == आदिवासींच्या विवाहातील रूढी == किनवट परिसरातील आदिवासी जमातीत आई-बापच आपल्या मुलाचे लग्न ठरवितात, परंतु त्यात मुलांची पसंती मात्र विचारात घेतात. विवाद जुळवताना मुलाचे आई-वडील व भावकीचे चार-पाच लोक दोन बाकरी व गूळ फडक्यात बांधून व सोबत बांबुची काठी घेतात. त्या काठीला त्यांचे जे देव आहेत ते त्याकाठीला डोळे बसवतात. ती काठी नवरी मुलीच्या घरासमोर दाराला रोवतात किंवा छपराला बांधतात. सर्वप्रथम त्या मुलीची आई व बाप नवऱ्या मुलाकडून आलेल्या काठीला किती डोळे म्हणजेच गोत्र आहे हे मोजतात. जर दोघांचेही गोत्र एकच असेल तर त्यांच्यात विवाह होत नाही. तसेच जर होणारा नवरा मुलगा सगोत्र नसला तरी मुलांचे आई-बाप आणि ते देत असलेली भाकरी व गूळ हे ग्यायचे की नाही ग्यायचे हे सर्वस्वी होणाऱ्या नवरी मुलीच्या मनावर असते. <ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३१</ref> जर मुलीने भाकरी नाकारली तर मुलाकडील मंडळी आठ दिवस घरात बसून राहते. म्हणजेच जर मुलीने भाकरीला नकार दिला तर तो लग्नाला नकार मानला जातो. सर्वसामान्यपणे गोंड, परधान. भिल्ल यांच्यामध्येही मुलींना हुंडा देण्याची पद्धत आहे. त्याला देज किंवा हुडा वा सिंनतेर असे म्हणतात. भिल्लांमध्ये नवरा मुलगा मुलीच्या आईला काही पैसे भेट देतो. ह्या पैशाचा तिने स्वीकार केला तर साखरपुड्याचा विधी पर्ण झाला असे समजतात.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३२</ref> गोंड जमातीत मुलीला हुडा देतात तो प्रतिकात्मक स्वरूपात १४ रु. असतो तर परधानात पूर्वी ८० रुपये देज होता. तो आता १०१ रुपयांपर्यत वाढविण्यात आला आहे. देज हप्त्यानेही स्वीकारला जातो तर कधी गाई, बैलाच्या स्वरूपातही दिला जातो. परधानाच्या देजामध्ये भात, डाळ, दारू, मीठ, दोन ढोलकी, साड्या, कापड व रोख पैसे याचा समावेश असतो. ज्या मुलाला देज देण्याची ऐपत नाही तो नवरा मुलगा मुलीच्या घरी आधी काही वर्षे नौकरी करतो. त्याला घरजावाई किवा गोंडी भाषेत "लामसडे" असे म्हणतात. लामसडे म्हणले की गोंड लोकांना हसू येते. कारण लामसडे त्यांना हलका, कमकुवत वाटतो. लामसडेचा नौकरीचा काळ संपल्यावर तो त्या मुलीशी तो लग्न करतो. त्यालाही आपल्या पत्नीला घरी नेतेवेळी एक साडी, एक पासोडी व अडीच रुपये बांधावे लागतात व बकरा कापून गाव जेवण देऊनच नेता येते. पूर्वी नवऱ्यामुलाच्या हुशारीची व बहादुरीची कसोटी घेतली जात असे. एका मारक्या बैलाच्या शिंगाला फडके बांधून मोठा आवाज करून त्या बैलाला सोडले जात असे. तरुणाने बैलाच्या शिंगाला बांधलेले फडके आपल्या अंगाल कसलीही इजा न पोचता सोडायचे असते. किंवा मुलगा आणि मुलगी जंगलात जाऊन शेकोटीजवळ बसतात. दोघे एकमेकाशी गप्पा मारता मारता ती मुलगी त्या तरुणाला चटके देत राहते. यावेळी नवऱ्यामुलाने वेदनेचा हुंकारही काढायचा नसतो.<ref>वाडगोंडे, गुरुनाथ, भारतीय आदिवासी, पृष्ठ-१११</ref> या प्रकारातून मुलाची परीक्षा केली जात असे. अशा घटना आता कमी दिसून येतात. पण किनवट परिसरात अशा प्रथा होत्या असे वडिलधारी मंडळी सांगतात. याच परिसरात अशाही काही जमाती आहेत, त्यांचा संबंध क्वचितच शहरी संस्कृतीशी येतो. त्यांच्यात लग्नाआगोदर तरुण तरुणीला जंगलात पाठवून नवरामुलगा भावी वंश वाढविण्यास योग्य आहे का नाही याचीही परीक्षा घेतली जाते. ही प्रथा काही अंशी कोलाम पोडातील आणि जंगली भागात राहणाऱ्या जमातीत दिसून येते.<ref>लोकडे, एस. एम., नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३२</ref> 'पेज कांदे' हा आदिवासी समाजजीवनात लग्नकार्यातील एक महत्त्वाचा कार्यक्रम आहे. नवरीचे वऱ्हाड शिवेवर आले की नवरदेवाडील मंडळी कांदे आणि अंबिल घेऊन त्यांना भेटायला जातात. त्यांचे पाय धुऊन त्यांना खायला कांदे व प्यायला अंबील देतात. यास पेजकांदे कार्यक्रम म्हणतात. पेजकांद्यानंतर त्यांना जानोसा दिला जातो. जानोसा म्हणजे मुलीच्या आडनावाच्याच घरी वऱ्हाडीमंडळीला बिऱ्हाड लावायला जागा द्यावी लागते. जानोस्याला दुसऱ्या आडनावाचे घर चालत नाही. लग्नविधीनंतर दारूचा विशेष वापर होतो. भरपूर दारू प्यायला देणे ही प्रतिष्ठेची बाब मानली जाते. ==आदिवासींच्या मर्तिकांचा विधी== माणसाच्या आयुष्यातील शेवटचा मुक्काम म्हणजे मृत्यू. मृत्यूविषयी त्या त्या धर्मात वा समाजात अनेकविध कल्पना असतात तसेच त्यांच्या विधीही अनेकविध प्रकारच्या असतात. आदिवांसींमध्ये मृत्यू पावलेल्या व्यक्तीच्या तोंडात साखरपाणी वा दूध टाकतात. त्याच्या कपाळाला रुपया लावतात व प्रेत पुरतात. नांदेड परिसरातील अदिवासींमध्येही अशीच प्रथा आहे. दफनविधीनंतर साक केला जातो. साक म्हणजे प्रेत पुरल्यानंतर अंघोळ करून मृत व्यक्तीच्या घरी जायचे व चार चार आणे गोळा करून त्यातून फुटाणे आणि चहाचे साहित्य खरेदी करायचे. सर्वांनी फुटाणे खायचे व चहा पियाचा. ज्या जागेवर मृत व्यक्तीचा विधी केला आहे त्या ठिकाणी दोन-चार फुटाण्याचे दाणे व चहा शिपडला जातो. त्यास साक म्हणतात. आदिवासी जमातीत खांदे उतवण्याचाही कार्यक्रम केला जातो. माणूस मेलेल्या जागेवर नारळ फोडतात व दिवा लावतात. त्या दिव्यावर नारळाच्या जटा पेटवतात, आणि खांदेकऱ्यांच्या प्रेत ज्या खांद्यावरून नेले त्या खांद्याला पोळेपर्यंत फिरवात. त्याला खांदा उतरवणे म्हणतात. ==आदिवासींच्या देवदेवता== आदिवासींच्या अनेक देवता आहेत. भाऊ मांडवकर यांनी यवतमाळ जिल्ह्यातील कोलामांच्या देवतेचा आढावा घेतला आहे.<ref>मांडवकर, भाऊ, कोलाम, पृष्ठ - १६७ </ref> कोलामचे सर्वच देव भिल्ल, गोंड, परधान, आंध मानतातच असे नाही. आदिवासींची अनेक देव समानरुपी असले तरी नावे मात्र वेगवेगळी आहेत. किनवट परिसरातील आदिवासी वस्त्यांमधूनही अनेक ग्रामदेवता आणि लोकदेवतांची पूजा प्रचलित आहे. त्यांच्या देवतांमध्ये प्रामुख्याने दोन प्रकार आढळतात. एक अत्यंत कोपिष्ट, आरिष्ट आणणाऱ्या, भुताखेतांच्या स्वरूपात आहेत. त्यांना संतुष्ट केले नाही तर त्या भक्तांना झपाटतात. तर दुसऱ्या प्रकारातील देवता कल्याणकारी स्वरूपातील आहे. ===पेरसापेन=== आदिवासींचे प्रमुख देव म्हणजे भगवान आणि बडापेन किंवा पेरसापेन हे होय. पेरसापेन याला बडादेव, बडापेन, बुढादेव किंवा बुऱ्हादेव असेही म्हणले जाजे. तो रानात सजा नावाच्या झाडावर राहतो. प्रत्येक आिवासी त्याला पूजतात. पेरसापेन देवाचे प्रतीक म्हणजे चंदनाचा मोठा खांब आणि त्याच्या एका टोकाला गायीच्या केसाचे आच्छादन लावलेले असते. त्याला 'चवरे' म्हणतात. असे चवरे तांड्यावर उभे करून ठेवलेले असतात. व ह्या चवऱ्यास पौष महिन्यात नदीवर नेऊन आंघोळ घालतात. परधान जमात बडादेवला पूर्वी दर तीन वर्षाला एक लाल कोंबडी झडती गेऊन कापत असे. आता दर वर्षाला कापली जाते. झडती देण्यासाठी त्याच्या कानात पाणी टाकतात. जर कोंबड्याने झडती दिली तरच त्याला कापतात. ह्या देवाला कोंबडी कापली की तो प्रसन्न होतो ही ह्या परिसरातील आदिवासींची श्रद्धा आहे<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३५</ref> आदिवासी जमातीत ह्या देवतेला महत्त्वाचे स्थान आहे. ===भीमदेव=== आदिवासी जमातीतील कोलाम जमात भीमदेवाला भीम्या, भीम्याय्याक म्हणून ओळखतात. कोलामी भाषेत 'अय्याक' म्हणजे देव. गोंडामध्ये ही देवता भिवसन, भिवसेन वा भिमसेन ह्या नावाने ओळखली जाते. आषाढात 'संजरी बीद्री' नामक भिमसेनाचा उत्सव होतो. ह्यानंतरच पेरणीला सुरुवात होते. ह्या देवाला बकऱ्या, कोंबड्याचा बळी चालतो. त्यालाही झडती द्यावी लागते. ===जयतूर देव अथवा पांढरा सेवर=== गोंडांमध्ये पांढरा सेवर म्हणून एक देव पूजतात. तसेच कोलाम जयतूर नावाचा देव पूजतात. दोन्हीचे कार्य एकच आहे. काळे लुगडे नेसणाऱ्या बायकांना तो लागतो, म्हणजेच झपाटतो अशी कोलामामध्ये समजूत आहे. बोंड, परधान यांच्यातही असा समजुती आहेत. त्यामुळे सदसा जयतूर देवाजवळ स्त्रिया जात नाहीत. कारण हा देव लागल्यास भगताकडून उतारा करून घ्यावा लागतो. ===माट्याल देव=== गोंडामध्ये वावटलीला माट्याळ म्हणतात. वावटळीत कुणी सापडला तर त्याला भूल लागले असे म्हणतात. वावटळीत सापडणारा कधी पडतो, वाकडा होतो तर कधी मरण पावतो. म्हणून वावटळीचा संबंध भुताशी लावून त्याची देव म्हणून पूजा करतात. कोलाम याला चुराघाली देव म्हणून पूजतात. तो जर घरात शिरला तर संपूर्ण झोपड्यांचा सत्यानाश करतो म्हणून आदिवासी या माट्यालला खूप घाबरतात.त्याचा कोप शमविण्यासाठी भगताकून कोंबडे, बकरे यांचा बळी देऊन त्याची पूजा करतात. ===दईत किंवा अंड्या दईत=== कोलाम ही आदिवासी जमात या देवाला खूप मानतात. त्याला ते 'दईत' असे म्हणतात. दईत हा शब्द 'दैत्य' असावा, कारण कोलाम या देवजावळून जात नाहीत, कारण तो लागतो असा त्यांचा समज आहे. गोंड, परधान दईत किंवा अंड्या दईय यांना मानतात, पण त्याची पूजा करीत नाहीत. तो लागला तर भगताकडून पट् मांडून, मंत्र टाकून उतरवितात. कधी कधी चाबकाच्या मारानेही दईत उतरविला जातो.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३६</ref> ===भैस किंवा बहिसदेव=== हा देवही दईता सारखाच लागणारा-झपाटणारा आहे. भैस आली की ''भेंस आला'' असे म्हणून कोलाम गोंड दचकतात. यावरून म्हशी प्रमाणे प्रचंड अशा दैत्याची कल्पना. यातून हा देव पूजला जात असावा. गोंडामध्ये जो ''भैसासुरदेव'' पूजला जातो त्याचीही निर्मिती अशाच प्रकारे झाली आहे. ===नागोबा=== कोलामांत "सकोबा" म्हणजे नागोबा हा देव पूजला जातो. गोंडामध्ये नागभिडे नावाचे लोक नागोबाला पूजतात. किनवट परिसरातील यंदा पेंदा गावचा नागडोह देव सर्व आदिवासी श्रद्धेने पूजतात. ===महादेव=== कोलामांच्या गांवबांधणी उत्सवाच्यावेळी एका कोनावरचा देव म्हणून पूजतात. महादेव हा मूळ आदिवासींचा देव आहे. गोंडाची ''शेंदरी काठी'' म्हणजे सामान्यतः महादेवाची काठी मानली जाते. गोंडाचा भिवसेन याला मोठादेव किंवा बडादेव म्हणून ओळखतात. गोंडामध्ये मोरपंख लावलेल्या उंचकाठीला भिवसन म्हणले जाते. कोलाम, गोवारी यांतही अशीच काठी नाचविली जाते. सामान्यपणे सर्व आदिवासी भिवसन किंवा बडादेवाला मानतात. महादेवाचे नावही मोठादेव व ''बडादेव'' याच स्वरूपात त्यांच्यात प्रचलित आहे. ===मारुती, म्हसोबा आणि भैरव=== येथील आदिवासीत हनुमानाचीही पूजा करण्यात येते. मारुतीच्या वंशातील एका वानराने गोंडाना वाचविले म्हणून गोंड मारुतीला पूजीत असावेत. त्याबरोबर म्हसोबा आणि भैरवाची पूजा त्यांच्यात प्रचलित आहे. ===माहुर्तादेवी=== देवी हे आदिवासींचे मख्य दैवत आहे. ते तिला मोठया भक्तीभावाने पुजतात. या देवीचे ठाणे माहूर येथे गडावर आहे. दरवर्षी अनेक आदिवासी माहूरच्या देवीच्या दर्शनाला जातात. नवस वगैरे असतील तर ते फेडतात. गांवामध्येही देवी पूजता यावी म्हणून चावडीच्या अंगणात दीड ते दोन फूट उंचीचा ओटा करून (जो माहूरच्या गडासारखा दिसेल) त्यावर देवीची स्थापना करतात. या देवीला ते देवीच हा शब्द वापरतात किंवा माहुर्ती देवी असे म्हणतात. सेतू माधवराव पगडींनी कोलामांची देवी "आवाल (Awal)" या नावाची असल्याची माहिती आपल्या कोलामी व्याकरणाच्या प्रस्तावनेत दिली आहे.<ref>पगडी, सेतू माधवराव, ग्रॅमर ऑफ दि कोलामी लॅंग्वेज, १९५०</ref> गोंडी भाषेत आवाल "माय" म्हणन या देवाला माय, माता किंवा आवाल म्हणले जाते. ===शितलामाता=== ग्रामीण लोक "आई" नावाची देवता पूजतात. तशीच गोंडाची सुद्धा ही आई देवी असते. कोलाम तिला “आय" “आया" किंवा "आई" या नावाने पूजतात. तर इतर सर्व आदिवासी तिला “शितलामाता" म्हणन पूजतात. या देवीची प्रतिकृती एखाद्या झाडाखाली ठेवलेली असते. देवी, पटकी, महामारीसारखे रोग लोक नयेत म्हणन तिला पूजतात. कोंबडे, बकरे, कापूनही या देवतेला संतुष्ट करण्याचा प्रयत्न होतो.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३७</ref> ===भुताय=== भुताई देवी ही भुताखेतांना दूर ठेवणारी देवी म्हणून भुताई या नावाने ओळखली जाते. कोलाम हिला भुताय म्हणतात. ह्या देवीची पूजा सर्वच करतात असे नाही. भूत लागलेल्या व्यक्तीला भगत या देवीजवळ नेतो आणि पूजा करून नवस किंवा तांत्रिक पूजा करून भूत उतरवितो. ===वाघ्या किंवा वाघाई=== आदिवासींचे वास्तव्य जंगल, दऱ्याखोऱ्यात असल्याने सतत वाघाशी त्यांचा नेहमी संबंध येतो. वाघोबा त्यांची जनावरे पळवून नेऊन खातो. त्याने ती कृती करू नये, म्हणून वाघाई देवी पूजली जाते. वाघोबाला जनावरे मारावयाची असल्यास तो प्रथम मारुतीच्या पुढे जातो असे खेड्यापाड्यात मानले जाते. तर आदिवासीत वाघ प्रथम वाघाईजवळ जातो आणि जनावर मारण्याची परवानगी मागतो. तिने परवानगी दिली तरच तो जनावर मारू शकतो अशी त्यांची धारणा आहे. आपल्या जनावरांचे रक्षण करणारी देवता म्हणन वाघाईला पूजतात. ही देवता ओबडधोबड दगडाची, लाकडाची गावाच्या बाहेर असते. कधी वाघाची मूर्तीही दगडावर कोरतात. किनवट तालुक्यात वाघदरी या गावी ३X२ फूट उंचीच्या आकाराच्या शिळेवर वाघप्रतिमा कोरलेली आढळून आली आहे.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३७</ref> कोलामांत नकली वाघ करून वाजतगाजत पूजतात. या पूजेच्या वेळी लोक आपल्या गाईची टापरे वाघाईला वाहतात. जंगलात चुकलेल्या गाई, टापऱ्यांच्या आवाजाने परत आणता येतात, म्हणून वाघाईला लाकडी, लोकंडी, पितळी घंट्या वाहतात. बंजारी लोक अशीच एक फत्तेपुरी देवी पूजतात. तिलाही ते लोक टापरे किंवा काठ्या वाहतात. हिमायतनगराजवळ '''बोरगडी''' या गावी एक मारोती आहे. ज्याला मोठा मारोती म्हणतात. तिथे मारुतीच्या मूर्तिऐवजी विशाल दगड आहे. त्यालाच ते मारोती समजतात. या देवालाही टापरे वाहतात. याला हिंदू आणि आदिवासी दोन्ही पूजतात. <ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३८</ref> ===भोवानी (भवानी)=== भोवानी ही देवताही आदिवासी जमातीत पूजतात. ही देवता इतर लोकांच्या संपर्कामुळे आदिवासींत आली असणे शक्य आहे.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३८</ref> कोलाम भगताच्या अंगात ही देवी येते. या देवीचा दिवस मंगळवार असून या दिवशी उपवालही करतात. '''[[जव्हारनू]],''कंदोरी''''' पारधी, फासेपारधी समाजामध्ये भवानी माता, दुर्गा माता, सप्तश्रृंगी देवी गड मान्य आहे, दर दसरा व दिवाळी मध्य देवीला प्रसन्न करण्यासाठी बकरा बळी पडतात, तीन दिवस चालणाऱ्या सण आहे. त्यामध्ये मंगळवार दिवस सण साजरा करतात. ==सटीची पूजा आणि मामाने फुटाणे खाणे== सर्व वैद्यकीय सोयी असलेल्या आजच्या काळातही आदिवासी स्त्रियांची बाळंतपणे त्यांच्या तांड्यावर केली जातात. परंपरागत तज्ञ राईणी आहेत. त्या मुलाची नाळ दगडाने किंवा विळ्याने कापतात. परधान, गोंडात मलगा झाला तर अंगणात एक भाला रोवण्याची पद्धत आहे. मुलगी झाली तर मुलीच्या मामाच्या अंगणात भाला रोवावा लागतो. भाला रोवणे म्हणजे एक क्षत्रिय जन्माला आला आणि मुलगी म्हणजे मामाच्या घरच्या क्षत्रियाला पत्नी जन्माला आली असे सूचित करणे. मामाला मुलगा असेल तरच त्याच्या अंगणात भाला रोवता येतो. मूल जन्मल्यावर रडणे चांगले समजतात. जन्मताच मूल शिंकले तर अशुभ मानतात. गोंड स्त्री महिनाभर बाळंतपणात घराबाहेर पडत नाही. * आदिवासी समाजजीवनात सटीच्या पूजेची प्रथा आहे. त्या दिवशी सर्व बायकांना दारु, कण्या आणि पिठलं (बेसन) जेवायला देतात. “वंजुर” म्हणून तीळ आणि गूळ त्यांना वाटतात. जन्म झालेल्या जागेवर दिवा पेटवतात. तो दिवा मुलाला दिसू नये याची काळजी घेतात. हा दिवा मुलाने बघितल्यास ते मुल तिरळे होते असा समज आहे. बाराव्या दिवशी नांव ठेवतात. मुलाचे दात निघतांना मामा फुटाणे खातो व तोंडाने तांदुळ मुलाच्या तोंडावर फुकतो, असा एक प्रघात आहे. हा प्रघातही विधीवत पाळला जातो. ==आदिवासींचा गावबांधणी उत्सव== नांदेड जिल्ह्यातील आदिवासींच्या धार्मिक उत्सवात गांवबांधणी उत्सवाला विशेष महत्त्व आहे. वैशाख किंवा ज्येष्ठ महिन्यात हा उत्सव साजरा होतो. चैत ही की महत्त्वाची. चैत्री पौर्णिमेला देवीची पूजा केली जाते. तीच ही चैत. त्याशिवाय भिमदेव आणि वाघाईची पूजाही होते. दसरा, दिवाळीपासून मोहरमपर्यन्तचे सगळेच सण येथील आदिवासी उत्साहाने करतात. या उत्सवातून आदिवासींची कला साकारते. निरनिराळे रंगीबेरंगी कपड़े, मोरपिस, अंगावरचे रंगीत पट्टे आणि नैसर्गिक फुलांची सजावट यांनी नटलेले आदिवासी अनेक प्रकारची नृत्ये करतात. डंडार, घोरपडी, मोर, घुसाडी, ढेमसा, कोठाल, मुखवटा हे काही विशेष आदिवासी नृत्यप्रकार. कालीकोम म्हणजे तुतारी, बना किवा किंगारी, ढोल, डफ, पावा इत्यादी वाजवून-गाऊन उत्सवाच्या रात्री जागवल्या जातात. आदिवासींनी अनेक चालीरिती, परंपरा, देव, देवता, वैदिक हिंदू धर्मातूनही उचलल्या, त्या जोपासल्या आणि त्यांचे वेगळेपण निर्माण केले.<ref> लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३८</ref> त्यात देवतांची नांवे, त्यांच्या भाषेला शोभतील अशीच आहेत. उदा. बडादेव, मोठादेव आणि महादेव हे एकच दिसतात. गोंडांची शेंदरी काठी, गाईचे चवरे किंवा मोरपिस लावलेली आणि हिंदूच्या यात्रेमध्ये दिसून येणारी महादेवाची काठी दोन्ही एकच आहेत. हिंदूचे दैवत माहूरची देवी गोंडांनी, परधानांनी "माहूर्ती देवी" म्हणून स्वीकारली. अशा अनेक गोष्टी आदिवासीनी वैदिक-हिंदू संस्कृतीमधून आत्मसात केल्या. त्याचप्रमाणे आदिवासीच्या काही परंपरा, प्रथा, रूढीचा स्वीकार किनवट परिसरातील ग्राम संस्कृतीने केला. काही गोष्टी काळजीपूर्वक जोपासल्या. उदा. 'नांगराचा कुशा" आज किनवटमध्ये सर्व ठिकाणी वापरात आहे. शेतीच्या अगदी प्राथमिक अवस्थेत आदिवासी कुदळीने किंवा कुशाने जमीन उकरीत असत किंवा जमिनीला छिद्रे करून त्यात बी पेरले जाई. कालांतराने नांगराचा वापर होऊ लागला. ह्या नांगरलाही येथील लोक ''ससाच'' फाळ म्हणून लावू लागले. आजही किनवट परिसरात नांगराला त्रिकोण फाळाऐवजी ''कुसा '' लावला जातो. हा आदिवासी संस्कृतीचा प्रभाव आहे. किनवट परिसरातील बैलगाड्या आदिवासी पद्धतीच्याच साठा नसलेल्या आहेत. पूर्वी त्यांच्या गाड्यांना तर दगडी चाके वापरली जात. जवळगांव (जलगांव) तालुका हदगाव येथे मध्ययुगीन गाडीची चाके सापडली आहेत. ती पूर्णपणे दगडातून बनवलेली आहेत. ज्यांचा आकार, गोलाई २६, २८, ३१ आणि ३४ इंच एवढी आहे. पूर्वी अशी चाके गाडीला वापरीत अशी गाववाल्यांनी माहिती दिली.<ref> लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३९</ref> या परिसरातील अनेक गावांची नावे सुद्धा आदिवासी भाषेतूनच निर्माण झाली आहेत. वाघदरी, गोंडगांव, गोंडवडसा, कुंडरा, पिंपळ सेंडा, पिपापोडी, भिमपुर, गोंडवाडी, परधान सांगवी, कोलामपोड, टिटवी, गौरी, घोघरवाडी, डुंडरा, अंजनखेड आणि सिडामखेडा ही नावे आदिवासीप्रभाव दर्शवितात. आदिवासींच्या केशभूषा, वेषभूषेचा व अलंकारांचा प्रभाव या परिसरातील शिल्पपरंपरेवरही पडलेला आढळतो. जलधारा येथे अलीकडेच दोन मूर्ति सापडल्या.<ref> देव, प्रभाकर, गिरीजा मूर्तीशिल्प आणि परंपरा (लेख)</ref> त्यात एक पार्वती तर दुसरी अन्नपूर्णा असावी, या मूर्तीची केशभूषा लक्षणीय आहे. गोंड किंवा भिल्ल स्त्रिया ज्या पद्धतीची केशभूषा करतात तशा प्रकारची ही केशभूषा आहे. हा पूर्णपणे आदिवासी संस्कृतीचा परिणाम आहे. कलाकाराने पार्वतीलाही सर्पमकूट घालन पूर्णपणे “भिल्लीन" किंवा गिरजा गोंडीन रूपात दाखविण्याचा प्रयत्न केला आहे. अशीच आदिवासी संस्कृतीचा परिणाम झालेली एक मर्ति कळंब येथेही सापडली आहे.<ref> लोकडे, एस. एम., पार्वती मूर्ती, किनवट समाचार, दिवाळी १९८५</ref> ' ही मूर्ति अभिचारक विष्णची आहे. चतुर्भुज विष्णूला शंख, गदा, चक्राशिवाय अक्षमाला, त्रिशळ, नरमुंड माळही आहे. नांदेड परिसरातील आदिवासी संस्कृती अनेक दृष्ट्या वैशिष्टपूर्ण ठरते. पारंपारिक रुढी, धर्म, रिती, नृत्यप्रकार, पोषाखपद्धती, दागदागिने गोंदणपद्धती यांचा प्रभाव कायम आहे. आदिवासी भाषा अजूनही मोठ्या प्रमाणात रुढ आहे. काही बाबतीत ग्राम-जीवनात ते रुळले असले तरी त्यांच्या मूळ संस्कृतीला त्यांनी त्यागिले नाही, त्या परंपरा टिकल्या आहेतच. आदिवासी संस्कृतीच्या रूपाने नांदेड जिल्हयातील सामाजिक, सांस्कृतिक जीवनावर एक नवा साज चढलेला आढळतो. ==संदर्भग्रंथ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200129092216/https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |date=2020-01-29 }} [[वर्ग:नांदेड जिल्हा|आदिवासी समाज]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] tuddpf4oamhtox78w5ev4jxgywlixcf 2722985 2722984 2026-10-19T03:46:25Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2722985 wikitext text/x-wiki नांदेड जिल्ह्यातील किनवट तालुक्यात, पैनगंगेच्या परिसरात निसर्गरम्य अशा घनदाट जंगलात आणि गिरीकुहरातून आदिवासींची वस्ती पहायला मिळते. आदिवासी जमातीपैकी [[आंध]], [[भिल्ल]], [[परधान]], [[गोंड]], [[पारधी]], [[फासेपारधी]], [[कोलाम]] व कोमा तसेच [[थोटी]] यांचे तांडे आणि खेडी मोठ्या प्रमाणात आढळतात. या जमातीच्या भाषेवर मराठी आणि तेलुगू भाषेचा काही प्रमाणात प्रभाव असला तरी, त्यांच्या मूळच्या भाषाच अजूनही बोलल्या जातात. ==जिल्ह्यातील आदिवासी जमाती== मानव वंशशास्त्रदृष्ट्या वन्यजाती हा भारतीय लोकसमाजाचा प्राचीनतम् विभाग आहे. भारतीत प्राचीन काळी प्रोटो-ऑस्ट्रालॉईज, मंगोलाईड व नेग्रिटो हे भिन्न वंश राहत होत. सांप्रत आपण ज्यांना आदिवासी म्हणतो त्यांची उत्पत्ती वरीलपैकी कोणत्यातरी मानववंशापासून झाली असली पाहिजे, हे मत आता दृढ झाले आहे. आदिवासी हे लोक भारतातील आद्य वसाहतकार होत. ते आत्मसंरक्षणास तितकेसे समर्थ नव्हते. जेव्हा बाहेरून आर्य आणि द्रविड लोक आले, तेव्हा त्यांच्यापुढे आदिवासींचा टिकाव लागला नाही आणि आदिवासी डोंगर, दऱ्या-खोऱ्यात तथा जंगलाचा आश्रय घेऊन राहू लागले. तसेच आजही ते अशाच जागी कायमची वस्ती करून राहिलेले दिसतात. === १)राजगोंड, गोंड किंवा कोईटोर=== सन १९८१ च्य जनगणनेनुसार नांदेड जिल्ह्यातील आदिवासींमध्ये गोंड आणि राजगोंड यांची संख्या जास्त आहे. आपण त्यांना गोंड असे म्हणत असलो तरी ते स्वतःला कोईटोर म्हणून घेतात. राजपुतांनी प्रथम गोंडाना आपल्या सत्तेखाली आणून त्यांना हिंदुधर्मात घेतले,<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२७</ref> असे कळते. राजपुतांनी टोळी प्रमुखाशी रोटीबेटी व्यवहार सुरू केला व यातून राजगोंड निर्माण झाले. ते स्वतःला गोंडापेक्षा श्रेष्ठ मानतात. ते गळ्यात जानवेही घालतात. हलक्या जमातीतील लोकांबरोबर पाणी व हुक्का पीत नाहीत. या राजगोंडानी १३ ते १७ व्या शतकापर्यंत मध्यप्रदेशात (गोंडवन) अनेक राज्ये स्थापिली होती. मंढला, गढ, देवगड, खेरळा व चांदा ह्या त्यांच्या राजधान्या होत्या. किनवट परिसरातील माहूरचा भाग बल्लाळपूरच्या गोंड राज्यात होता.<ref>राजूरकर, अ. ज., चंद्रपूरचा इतिहास, पृष्ठ - ११७</ref> हा भाग इ. स. १३५० पर्यंत बहामनीच्या ताब्यात येऊ शकला नाही. गोंड राज्यात हा भाग समाविष्ट असल्याने त्या काळात येथे गोंड आणि राजगोंडाची वस्ती वाढली.<ref>पगडी, सेतुमाधवराव, मोगल-मराठेसंबंध, पृष्ठ. १९ </ref> माहूर भागातील अदिवासींमध्ये गोंडाची वस्ती अधिक आहे. [[File:आदिवासी मोर नृत्य.jpg|thumb|आदिवासी मोर नृत्य]] येथील गोंड जवळ-जवळ अर्धनग्न राहणारे, सहसा अंघोळ न करणारे, शेंडू ठेवून बाकीचा चमनगोटा करणारे, कानात अनेक वलये, कमरेला चंची, सुरा, खांद्यावर कुऱ्हाड बाळगणारे आहेत. स्त्रिया सामान्यपणे फक्त कटीवस्त्र आणि कधी सधी एखादे उत्तरीय वापरतात. त्यांच्या कानात पितळेची लहान लहान वलये असतात. गळ्यात मण्याच्या माळा, साखळ्या, लोखंडी व पितळी सरी अडकवलेली असतात. त्या नाकात बिंदी, नथनी घालतात. दंडात कोपऱ्या, पायात बेड्या इ. दागिणेही प्रचारात आहेत. त्यांच्यात अंगावर गोंदवून घेण्याचीही प्रथा आहे. त्या आपल्या तोंडावर, दंडावर आणि विशेष म्हणजे नितंबावरही गोंदवून घेतात.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२८</ref> हे गोंदवणच मृत्यूनंतर त्यांच्याबरोबर भगवान देवापुढे साक्ष देण्यासाठी येते अशी त्यांची कल्पना आहे. त्यांच्या या गोंदवण्यातही एक प्रकारची कला आहे. * गोंड राजवंशातील १०वा परंतु चंद्रपूर येथे राज्य करणारा १ला राजा [[खांडक्या बल्लाळशाह]] याने १४७२ च्या सुमारास घातला व त्याची राजधानी बल्लाळपूर येथून चंद्रपूरास हलवली.<ref>गारे, (डॉ) गोविंद, महाराष्ट्रातील आदिवासी जमाती, पृष्ठ - ६७</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2020-01-29 |archive-date=2020-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129092216/https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |url-status=dead }}</ref> तेल ठाकूर नावाच्या वास्तुशिल्पकाराने परकोटाचा नकाशा तयार केला व साडेसात मैल परिघाची आखणी करून पायाभरणी केली. कर्णशहाचा नातू धुंड्या रामशहा (१५९७ - १६२२) याच्या कारकिर्दीत परकोटाचे काम पूर्ण झाले. परकोटाचा आकार दीर्घ वर्तुळाकार असून पूर्व-दक्षिण बाजूंना झरपट तर पश्चिमेस इरई नदी वाहते. परकोटाच्या ४ प्रवेशद्वारांची नावे जटपुरा, अचलेश्वार, पठाणपुरा व बिनबा अशी आहेत, तर त्यास बगड, हनुमान, विठोबा, चोर व मसाण अशा ५ खिडक्या आहेत. खिडक्यांचा आकारही प्रचंड असून त्यातून ट्रक-ट्रॅक्टर यांची वाहतूक सहज होत असते. ही सर्व नावे भोसल्यांच्या अमलात पडली आहे. जटपुरा दरवाज्यावर गणेशराव जाट, अंचलेश्वर दरवाज्यावर भानबा माळी, पठाणपुरा दरवाज्यावर अलिखान पठाण आणि बिनबा दरवाज्यावर बिनबा माळी असे जमादार होते. ते सगळ्या प्रकारच्या आवक-जावकीची नोंद ठेवत असत. त्यांच्याच नावावरून पुढे या दरवाज्यांना नावे देण्यात आली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2020-01-29 |archive-date=2020-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129092216/https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |url-status=dead }}</ref> [[File:Chandrapur Jatpura Gate.jpg|thumb|Chandrapur Jatpura Gate]] ===२)परधान=== नांदेड जिल्ह्यातील किनवट व माहूर परिसरात परधान या अदिवासी जमातीची वस्ती बरीच मोठी आहे. परधान गोंड राजाचे पुरोहित व भाट म्हणून काम करीत असत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड दिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> त्यांना दरबारात गोंडराजांच्या वंशावळी ठेवण्याचे काम करावे लागत असे. परधानांना 'पन' पहाडी(पठारी), देसाई, मोकाशी किंवा भाऊ अशी नावे आहेत. यांची उत्पत्ती दोन प्रकारे सांगितली जाते. जो पराचे म्हणजेच दुसऱ्याचे धान्य खातो तो परधान होय अशी एक कथा आहे, तर दुसरी पहिला परधान एका धान्याच्या परावर(बांधावर) जन्मला आणि परधान जमात अस्तित्वात आली.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १२९</ref> परधान हे आपल्यापैकीच आहेत असे गोंड सांगत असले तरी ते परधानाशी लग्न संबंध करीत नाहीत. परधान गोंडाकडे जेवतात, पण गोंड परधानाकडे जेवत नाहीत, कारण त्यांना ते हीन समजतात. हरधा-गोंडसंबंध हा 'नोकर-मालक' प्रकारातील आहे. परधान आपले गोत्र, वंशावळ, रूढी, परंपरा ह्या गोंडाच्या परंपरातूनच मानतात. मध्य प्रदेश राज्यातील एक आदिवासी जमात. यांची वस्ती महाराष्ट्रातील विदर्भातही आढळते. १९७१ च्या जनगणनेनुसार यांची लोकसंख्या ३,९८५ होती.<ref>Russell, R. V. Hira Lal, Tribes and Castes of the Central Provinces of India, Vol. IV., Delhi, 1975</ref> परधान, देसाई, पठारी, पनाल या नावांनीही ते ओळखले जातात. या प्रत्येक नावाची व्युत्पत्ती जमातीत सांगितली जाते. गोंडांच्या आश्रयाने व त्यांच्या आसपास हे राहतात. मूळ गोंड ज्या सात भावांपासून झाले, त्यांतल्या सातव्या भावाचे हे वंशज आहेत, असे गोंडी दंतकथा सांगते. गोंडांची ही एक गौण शाखा असून गोंडांचे हे राजघराण्यातले प्रधान, पुजारी व भाट आहेत. आंध्र, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व ओरिसा या ठिकाणी जिथे जिथे गोंड वस्ती आहे, तिथे तिथे काही परधानही आढळतात. यांचे रीतिरिवाज व कुळगोत्रे गोंडांप्रमाणेच आहेत धार्मिक विधींतील वस्तू व अंत्यसंस्काराच्या वेळेचे कपडे ते घेतात, म्हणून गोंड यांना कमी लेखतात. मध्य प्रदेशात यांना परगनिहा, देसाई अशीही बिरुदे आहेत. छत्तीसगढच्या बाजूला त्यांना ‘परधान पठारिया’ म्हणतात. बालाघाटाच्या बाजूला त्यांना ‘मोकाशी’ म्हणतात. गोंडांना रामराम करताना परधान त्यांना ‘बाबू जोहार’ असे म्हणतात पण, गोंड परधानांना ‘जोहार पठारी’ असे म्हणतात. परधान किंगरी उर्फ एकतारी घेऊन तिच्यावर गोंडांची पुराणगीते गात असतात. गोंडांच्या वंशावळी व दैवतकथा यांच्याबद्दल तंतोतंत माहिती त्यांना असते. गोंडांच्या घरी जाऊन गाणी गाऊन ते देतील ती भीक घेऊन उदरनिर्वाह करणे, ही पूर्वपरंपरा असल्यामुळे परधान लोकांना गौणत्व आले आहे. जिथे लग्नसमारंभ व दुसरे काही कार्य असेल, तिथे त्यांना जावे लागते. त्यामुळे ते एका जागी स्थिर राहू शकत नाहीत. भटकत राहिल्यामुळे पुष्कळदा मिळेल त्याच्या हातचे अन्नही त्यांना भक्षण करावे लागते. परधानांत राजपरधान, गोंडा परधान आणि थोटिया परधान असे तीन पोटभेद आहेत. राज गोंड पुरुष व परधान स्त्री यांच्यापासून झालेली संतती म्हणजे राजपरधान. पूर्वी बडा देवाची पूजा करणाऱ्या पुजाऱ्याला ब्रह्मचर्य पाळावे लागे. एकदा पुजारी स्त्रीच्या नादी लागून पळाला. त्या देवाची पूजा करायला कोणी राहिले नाही. त्या वेळी एक किंगरी स्वर्गातून एका राजपरधानाच्या मांडीवर पडली. तेव्हापासून पुजाऱ्यांना लग्न करण्याची अनुज्ञा बडा ऊर्फ बुढा देवाने दिली. थोटिया ही परधानांची मूलतः अनौरस संतती आहे. गोंडा परधान म्हणजे गोंडा व परधानांची मिश्र संतती. याशिवाय चंद्रपूर भागात माडे ऊर्फ माडिया गोंड आहेत, तसेच माडे परधान आहेत. छत्तीसगढातल्या मैदानी भागातल्या परधानांना खलोटिया परधान म्हणतात. छिंदवाड्यात देवगढच्या परधानांना देवगढिया परधान म्हणतात. छत्तीसगढात उपाध्यायाचे काम करणारे जे परधान आहेत, त्यांना गायता म्हणतात. बांबू कापून बुरूडकाम करणाऱ्यांना काडेर असे नाव आहे. चंद्रपूरजवळ परधानांचे दोन भाग आहेत: गोंड-पठारी व चोर-पठारी. रायपूर भागात गोंड स्त्रियांना इतर जातींपासून झालेल्या संततीला पठारी म्हणतात. मुले-मुली वयात आल्यानंतर विवाह होतात. लग्नात देज देण्याची प्रथा आहे. मुलाकडे देज देण्यास पैसे नसल्यास तो मुलीच्या घरी काम करतो. बहुतेक विवाह वडीलधाऱ्या व्यक्ती ठरवितात. वधूने काळ्या पोतीची माळ घातली की, ती पत्नी झाली असे समजतात. परधानांत नवरामुलगा लग्नाच्या वेळी वधूच्या घरी जातो, त्या वेळी त्याच्या हातात खंजीर असतो आणि त्याने घोंगडी पांघरलेली असते. तिथे एक वर्तुळ काढलेले असते. त्याला तो पाच प्रदक्षिणा घालतो व वधूचा हात पकडतो. तिने मूठ घट्ट वळलेली असते, ती सोडवून तो तिच्या करंगळीत एक लोखंडाची अंगठी घालतो. नंतर आपला उजवा पाय तिच्या पायावर दाबून धरतो आणि हा लग्नविधी संपतो. त्यांच्यात घटस्फोटास मान्यता आहे तसेच सख्ख्या भावाची विधवा पत्नी धाकट्या दिराबरोबर लग्न करू शकते. प्रेत पुरण्याची व जाळण्याची पद्धत त्यांच्यात रूढ आहे. अग्निदहनाचे विशिष्ट संस्कार असून ते मृताचा ज्येष्ठ मुलगा करतो. दहाव्या दिवशी स्त्रिया रक्षा गोळा करतात. सहा महिन्यानंतर किंवा वर्षाने श्राद्ध करतात. वर्षानंतर मृताच्या नावाने कुंडनामक एक विधी करतात. <ref>भागवत, दुर्गा, मराठी विश्वकोष खंड-९</ref> ===३)भिल्ल=== भिल्ल ही भारतातील लोकसंख्येने मोठी असलेली एक अनुसूचित जमात. त्यांची वस्ती मुख्यत्वे कर्नाटक, गुजरात, मध्य प्रदेश, आंध्र प्रदेश, राजस्थान, महाराष्ट्र व त्रिपुरा या राज्यांत आढळते. अरवली, विंध्य व सातपुडा पर्वतांवरील दाट वन्य पठारे हे त्यांचे राहण्याचे मूळ ठिकाण होय. वैदिक वाङ्मयात भिल्लांचा उल्लेख निषाद म्हणून असल्याचे विद्वान मानतात. त्यांचा पौराणिक वाङ्मयातूनही उल्लेख आढळतो. भिल्ल हा शब्द विल्सन यांच्या मतानुसार द्राविडी भाषासमूहातील ‘विल्लू’ वा ‘बिल्लू’ (धनुष्यबाण) या शब्दापासून आलेला आहे. १९७१ च्या जनगणनेनुसार भिल्लांची लोकसंख्या ५१,९९,०८६ इतकी होती.<ref>मांडके, म, बा. मराठी विश्वकोश खंड - १२</ref> त्यांची भाषा भिल्ली असून तिच्या अनेक बोली भाषा आहेत. त्यांत अहिराणी, पावरी इ. बोली भाषा असून प्रादेशिक भाषांतील शब्दांची सरमिसळ झालेली आहे. भिल्ल गरासिया, ढोली भिल्ल, डुंगरी भिल्ल, नेवासी भिल्ल, ताडवी भिल्ल, रावळ भिल्ल, भिलाला, भिल्ल मीना इ. भिल्ल जमातीच्या पोट जमाती आहेत. किनवट परिसरात भिल्लांची जवळपास अडीच हजारांची वस्ती आहे. भिल्लांच्या उपपत्तीविषयी विचार करताना भिल्लांच्या धनुष्यबाणाचा संबंध त्याच्या भिल्ल या नामाभिधानाशी जोडला जातो. तमिळ भाषेत काही आदिकाव्यातून आदिवासींना 'विल्लुवरू' असे संबोधले आहे.<ref>Naik, T. B. The Bhils : a Study, Delhi, 1956.</ref> विल्ल म्हणजे धनुष्य आणि विल्लुवरू म्हणजे धनुर्धारी या अनुषंगाने विचार केल्यास धनुर्धारी ते विल्लुवरी म्हणजे भिल्लुवरू आणि भिल्लुवरू वरूनच भिल्ल असे नामाभिधान त्यांना देण्यात आले आहे<ref>Naik, T. B. The Bhils : a Study, Delhi, 1956.</ref> असे नाईक यांचे मत आहे. [[File:कोठाळ नृत्य.jpg|thumb|कोठाळ नृत्य]] * किनवट परिसरातील भिल्लांमध्येही काही परंपरागत उपपत्तीकथा जोपासल्या गेल्या आहेत. या कथांचे अनेक पाठभेद आढळतात. या कथांचा संदर्भ पुराणाशी जोडला जातो. या कथांवरून भिल्लांची उपपत्ती 'वेन' नावाच्या पुरुषापासून झाली असे दिसते. अंगाचा पुत्र वेन याने आपली मांडी चोळली आणि तिच्यातून जळक्या लाकडासारखा रुंद चेहऱ्याचा व ठेंगणा एक पुरूष उत्पन्न केला. वेनाने त्याला ''निषाद'' खाली बैस म्हणले. त्यावरून त्याला निषाद हे नाव मिळाले. निषाद म्हणजेच भिल्ल.<ref>कर्वे, इरावती, मराठी लोकांची संस्कृती</ref> तसेच एका कथेमध्ये शिवाचाही या उपपत्तीचा संबंध जोडला जाते.<ref>वाडगोंडे, गुरूनाथ, भारतीय आदिवासी, पृष्ठ - १११</ref> ===४) आंध=== नांदेड परिसरात [[आंध]] जमात बऱ्याच मोठ्या संख्येने आहे. गोंडाच्या खालोखाल त्यांची वस्ती आहे. ते मूळचे आंध्रातील. ते आंध्रातून आले म्हणून त्यांना आंध हे नाव पडले.<ref>कर्वे, इरावती, मराठी लोकांची संस्कृती</ref> शेती आणि शिकार हा अजूनही त्यांचा व्यवसाय आहे. आंध जमातीने काही प्रमाणात आपली परंपरागत पोशाखसंस्कृती, भाषा रीतिरीवाज कायम राखले असले, तरी बऱ्याच अंशी आधुनिकीकरणाचा साज ज्यांच्या समाजजीवनावर पडलेला आहे. इतर ग्रामीण समाजाशी तो बराच एकरूप झालेला आहे. ===५) [[कोलाम]]=== गोंड, आंध आणि परधान यांच्या तुलनेत कोलामांची फारशी वस्ती नांदेड जिल्ह्यातील किनवट व माहूर परिसरात आढळत नाही. या भागात हजार बाराशे कोलमांची वस्ती असेल. त्यांच्या स्वतंत्र वाड्या किंवा तांडे नाहीत. कोलाम मात्र अजूनही बराचसा परंपरा टिकऊन आहे. या भागातील अनेक वस्त्यांमधून ते विखुरलेले आहेत. ते कोलामी भाषा बोलतात. या कोलामी भाषेचा अभ्यास विशेषतः किनवट परिसरातील कोलामच्या संदर्भात १९५०-५१ च्या दरम्यान डॉ. ब्युरो आणि एस. बी. भट्टाचार्य यांनी केला आहे.<ref>मांडवकर, भाऊ, कोलाम, पृष्ठ - ३०७</ref> [[कोलाम आदिवासी समाज]] ही जमात प्रामुख्याने यवतमाळ जिल्ह्यात वस्ती करून राहते. == जिल्ह्यातील आदिवासी समाजजीवन व संस्कृतीदर्शन == किनवट तालुक्यात गोंड, पारधी, फासेपारधी, आंध, परधान, भिल्ल, कोलाम अशा या आदिवासी जमाती या परिसरातील जंगल भागात असलेल्या तांड्यावर, वाड्यावर आणि गावांमधून राहतात. त्यांचे प्रत्येकाचे असे वेगळे तांडे नाहीत. त्यामुळे निरनिराळ्या जमातीची वैशिष्ट्ये घेऊन एक वेगळीच आदिवासी संस्कृती-धर्म या परिसरात आकारला आलेला आहे.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३१</ref> ज्यात या सर्व आदिवासींना एका संस्कृतीबंधनात बांधणाऱ्या काही चालीरिती, रूढी, परंपरा, विवाहपद्धती आणि धर्मसंकेताचा समावेश हतो. यांच्या देव-देवता व सण-उत्सवही वैशिष्ट्येपूर्ण आहेत. सामान्यत: सर्वच आदिवासी समाजाचे राहणीमान अत्यंत साधे आहे. बांबू, लाकूड व गवतांपासून झोपड्यांची घरे बांधून त्यातून ते राहतात. त्यातील काहींनी शेतीचा व्यवसाय स्वीकारलेला आहे तर काही लोक लाख, बिब्बे, डिंक, टोई, मेण, गोडंबी, टेंभर, चारं, मध, मोहाची फुले व इतर वनस्पतीजन्य वस्तू विकून उदरनिर्वाह करतात. लाकूडफाटा विकून उदरनिर्वाह करणारा मोठा समाज त्याच्यात आहे. दारिद्र्यामुळे आजही अनेक जमाती जेमतेम लज्जारक्षण होईल इतक्या तुटपुंच्या वस्त्राचा वापर करताना दिसतात. [[File:आदिवासी लोकजीवन.jpg|thumb|आदिवासी पोशाख]] पोशाखातील पारंपारिकता आहे. गोंदण्याची सोस कायम आहे. त्यांच्यातील भाषिक देवाण-घेवाण त्यांच्या मूळ भाषेतच होत असते. कोलामी,होंडी, भिल्लाची भाषा या त्यांच्या आदिवासी भाषेबरोबरच मराठी तेलुगु व हिंदी भाषेचाही काही प्रमाणात वापर करताना दिसतात. या भाषेतील शब्दांचा वापर मूळ भाषेत केला जात आहे. आताची नवीन पिठी मराठी तेलुगु, हिंदा या भाषेचा स्वीकार तरत आहेत.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३१</ref> आश्रम शालेतून आधुनिकतेचे पाठ गिरवले जात आहे. या आधुनिकतेच्या स्वीकारालाही मर्यादा आहेत. त्यांची विवाहपद्धती, चालीरिती, धर्म यांमधून त्यांची मूळ संस्कृतीस्त्रोत कायम राहणारच आहे. == आदिवासींच्या विवाहातील रूढी == किनवट परिसरातील आदिवासी जमातीत आई-बापच आपल्या मुलाचे लग्न ठरवितात, परंतु त्यात मुलांची पसंती मात्र विचारात घेतात. विवाद जुळवताना मुलाचे आई-वडील व भावकीचे चार-पाच लोक दोन बाकरी व गूळ फडक्यात बांधून व सोबत बांबुची काठी घेतात. त्या काठीला त्यांचे जे देव आहेत ते त्याकाठीला डोळे बसवतात. ती काठी नवरी मुलीच्या घरासमोर दाराला रोवतात किंवा छपराला बांधतात. सर्वप्रथम त्या मुलीची आई व बाप नवऱ्या मुलाकडून आलेल्या काठीला किती डोळे म्हणजेच गोत्र आहे हे मोजतात. जर दोघांचेही गोत्र एकच असेल तर त्यांच्यात विवाह होत नाही. तसेच जर होणारा नवरा मुलगा सगोत्र नसला तरी मुलांचे आई-बाप आणि ते देत असलेली भाकरी व गूळ हे ग्यायचे की नाही ग्यायचे हे सर्वस्वी होणाऱ्या नवरी मुलीच्या मनावर असते. <ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३१</ref> जर मुलीने भाकरी नाकारली तर मुलाकडील मंडळी आठ दिवस घरात बसून राहते. म्हणजेच जर मुलीने भाकरीला नकार दिला तर तो लग्नाला नकार मानला जातो. सर्वसामान्यपणे गोंड, परधान. भिल्ल यांच्यामध्येही मुलींना हुंडा देण्याची पद्धत आहे. त्याला देज किंवा हुडा वा सिंनतेर असे म्हणतात. भिल्लांमध्ये नवरा मुलगा मुलीच्या आईला काही पैसे भेट देतो. ह्या पैशाचा तिने स्वीकार केला तर साखरपुड्याचा विधी पर्ण झाला असे समजतात.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३२</ref> गोंड जमातीत मुलीला हुडा देतात तो प्रतिकात्मक स्वरूपात १४ रु. असतो तर परधानात पूर्वी ८० रुपये देज होता. तो आता १०१ रुपयांपर्यत वाढविण्यात आला आहे. देज हप्त्यानेही स्वीकारला जातो तर कधी गाई, बैलाच्या स्वरूपातही दिला जातो. परधानाच्या देजामध्ये भात, डाळ, दारू, मीठ, दोन ढोलकी, साड्या, कापड व रोख पैसे याचा समावेश असतो. ज्या मुलाला देज देण्याची ऐपत नाही तो नवरा मुलगा मुलीच्या घरी आधी काही वर्षे नौकरी करतो. त्याला घरजावाई किवा गोंडी भाषेत "लामसडे" असे म्हणतात. लामसडे म्हणले की गोंड लोकांना हसू येते. कारण लामसडे त्यांना हलका, कमकुवत वाटतो. लामसडेचा नौकरीचा काळ संपल्यावर तो त्या मुलीशी तो लग्न करतो. त्यालाही आपल्या पत्नीला घरी नेतेवेळी एक साडी, एक पासोडी व अडीच रुपये बांधावे लागतात व बकरा कापून गाव जेवण देऊनच नेता येते. पूर्वी नवऱ्यामुलाच्या हुशारीची व बहादुरीची कसोटी घेतली जात असे. एका मारक्या बैलाच्या शिंगाला फडके बांधून मोठा आवाज करून त्या बैलाला सोडले जात असे. तरुणाने बैलाच्या शिंगाला बांधलेले फडके आपल्या अंगाल कसलीही इजा न पोचता सोडायचे असते. किंवा मुलगा आणि मुलगी जंगलात जाऊन शेकोटीजवळ बसतात. दोघे एकमेकाशी गप्पा मारता मारता ती मुलगी त्या तरुणाला चटके देत राहते. यावेळी नवऱ्यामुलाने वेदनेचा हुंकारही काढायचा नसतो.<ref>वाडगोंडे, गुरुनाथ, भारतीय आदिवासी, पृष्ठ-१११</ref> या प्रकारातून मुलाची परीक्षा केली जात असे. अशा घटना आता कमी दिसून येतात. पण किनवट परिसरात अशा प्रथा होत्या असे वडिलधारी मंडळी सांगतात. याच परिसरात अशाही काही जमाती आहेत, त्यांचा संबंध क्वचितच शहरी संस्कृतीशी येतो. त्यांच्यात लग्नाआगोदर तरुण तरुणीला जंगलात पाठवून नवरामुलगा भावी वंश वाढविण्यास योग्य आहे का नाही याचीही परीक्षा घेतली जाते. ही प्रथा काही अंशी कोलाम पोडातील आणि जंगली भागात राहणाऱ्या जमातीत दिसून येते.<ref>लोकडे, एस. एम., नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३२</ref> 'पेज कांदे' हा आदिवासी समाजजीवनात लग्नकार्यातील एक महत्त्वाचा कार्यक्रम आहे. नवरीचे वऱ्हाड शिवेवर आले की नवरदेवाडील मंडळी कांदे आणि अंबिल घेऊन त्यांना भेटायला जातात. त्यांचे पाय धुऊन त्यांना खायला कांदे व प्यायला अंबील देतात. यास पेजकांदे कार्यक्रम म्हणतात. पेजकांद्यानंतर त्यांना जानोसा दिला जातो. जानोसा म्हणजे मुलीच्या आडनावाच्याच घरी वऱ्हाडीमंडळीला बिऱ्हाड लावायला जागा द्यावी लागते. जानोस्याला दुसऱ्या आडनावाचे घर चालत नाही. लग्नविधीनंतर दारूचा विशेष वापर होतो. भरपूर दारू प्यायला देणे ही प्रतिष्ठेची बाब मानली जाते. ==आदिवासींच्या मर्तिकांचा विधी== माणसाच्या आयुष्यातील शेवटचा मुक्काम म्हणजे मृत्यू. मृत्यूविषयी त्या त्या धर्मात वा समाजात अनेकविध कल्पना असतात तसेच त्यांच्या विधीही अनेकविध प्रकारच्या असतात. आदिवांसींमध्ये मृत्यू पावलेल्या व्यक्तीच्या तोंडात साखरपाणी वा दूध टाकतात. त्याच्या कपाळाला रुपया लावतात व प्रेत पुरतात. नांदेड परिसरातील अदिवासींमध्येही अशीच प्रथा आहे. दफनविधीनंतर साक केला जातो. साक म्हणजे प्रेत पुरल्यानंतर अंघोळ करून मृत व्यक्तीच्या घरी जायचे व चार चार आणे गोळा करून त्यातून फुटाणे आणि चहाचे साहित्य खरेदी करायचे. सर्वांनी फुटाणे खायचे व चहा पियाचा. ज्या जागेवर मृत व्यक्तीचा विधी केला आहे त्या ठिकाणी दोन-चार फुटाण्याचे दाणे व चहा शिपडला जातो. त्यास साक म्हणतात. आदिवासी जमातीत खांदे उतवण्याचाही कार्यक्रम केला जातो. माणूस मेलेल्या जागेवर नारळ फोडतात व दिवा लावतात. त्या दिव्यावर नारळाच्या जटा पेटवतात, आणि खांदेकऱ्यांच्या प्रेत ज्या खांद्यावरून नेले त्या खांद्याला पोळेपर्यंत फिरवात. त्याला खांदा उतरवणे म्हणतात. ==आदिवासींच्या देवदेवता== आदिवासींच्या अनेक देवता आहेत. भाऊ मांडवकर यांनी यवतमाळ जिल्ह्यातील कोलामांच्या देवतेचा आढावा घेतला आहे.<ref>मांडवकर, भाऊ, कोलाम, पृष्ठ - १६७ </ref> कोलामचे सर्वच देव भिल्ल, गोंड, परधान, आंध मानतातच असे नाही. आदिवासींची अनेक देव समानरुपी असले तरी नावे मात्र वेगवेगळी आहेत. किनवट परिसरातील आदिवासी वस्त्यांमधूनही अनेक ग्रामदेवता आणि लोकदेवतांची पूजा प्रचलित आहे. त्यांच्या देवतांमध्ये प्रामुख्याने दोन प्रकार आढळतात. एक अत्यंत कोपिष्ट, आरिष्ट आणणाऱ्या, भुताखेतांच्या स्वरूपात आहेत. त्यांना संतुष्ट केले नाही तर त्या भक्तांना झपाटतात. तर दुसऱ्या प्रकारातील देवता कल्याणकारी स्वरूपातील आहे. ===पेरसापेन=== आदिवासींचे प्रमुख देव म्हणजे भगवान आणि बडापेन किंवा पेरसापेन हे होय. पेरसापेन याला बडादेव, बडापेन, बुढादेव किंवा बुऱ्हादेव असेही म्हणले जाजे. तो रानात सजा नावाच्या झाडावर राहतो. प्रत्येक आिवासी त्याला पूजतात. पेरसापेन देवाचे प्रतीक म्हणजे चंदनाचा मोठा खांब आणि त्याच्या एका टोकाला गायीच्या केसाचे आच्छादन लावलेले असते. त्याला 'चवरे' म्हणतात. असे चवरे तांड्यावर उभे करून ठेवलेले असतात. व ह्या चवऱ्यास पौष महिन्यात नदीवर नेऊन आंघोळ घालतात. परधान जमात बडादेवला पूर्वी दर तीन वर्षाला एक लाल कोंबडी झडती गेऊन कापत असे. आता दर वर्षाला कापली जाते. झडती देण्यासाठी त्याच्या कानात पाणी टाकतात. जर कोंबड्याने झडती दिली तरच त्याला कापतात. ह्या देवाला कोंबडी कापली की तो प्रसन्न होतो ही ह्या परिसरातील आदिवासींची श्रद्धा आहे<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३५</ref> आदिवासी जमातीत ह्या देवतेला महत्त्वाचे स्थान आहे. ===भीमदेव=== आदिवासी जमातीतील कोलाम जमात भीमदेवाला भीम्या, भीम्याय्याक म्हणून ओळखतात. कोलामी भाषेत 'अय्याक' म्हणजे देव. गोंडामध्ये ही देवता भिवसन, भिवसेन वा भिमसेन ह्या नावाने ओळखली जाते. आषाढात 'संजरी बीद्री' नामक भिमसेनाचा उत्सव होतो. ह्यानंतरच पेरणीला सुरुवात होते. ह्या देवाला बकऱ्या, कोंबड्याचा बळी चालतो. त्यालाही झडती द्यावी लागते. ===जयतूर देव अथवा पांढरा सेवर=== गोंडांमध्ये पांढरा सेवर म्हणून एक देव पूजतात. तसेच कोलाम जयतूर नावाचा देव पूजतात. दोन्हीचे कार्य एकच आहे. काळे लुगडे नेसणाऱ्या बायकांना तो लागतो, म्हणजेच झपाटतो अशी कोलामामध्ये समजूत आहे. बोंड, परधान यांच्यातही असा समजुती आहेत. त्यामुळे सदसा जयतूर देवाजवळ स्त्रिया जात नाहीत. कारण हा देव लागल्यास भगताकडून उतारा करून घ्यावा लागतो. ===माट्याल देव=== गोंडामध्ये वावटलीला माट्याळ म्हणतात. वावटळीत कुणी सापडला तर त्याला भूल लागले असे म्हणतात. वावटळीत सापडणारा कधी पडतो, वाकडा होतो तर कधी मरण पावतो. म्हणून वावटळीचा संबंध भुताशी लावून त्याची देव म्हणून पूजा करतात. कोलाम याला चुराघाली देव म्हणून पूजतात. तो जर घरात शिरला तर संपूर्ण झोपड्यांचा सत्यानाश करतो म्हणून आदिवासी या माट्यालला खूप घाबरतात.त्याचा कोप शमविण्यासाठी भगताकून कोंबडे, बकरे यांचा बळी देऊन त्याची पूजा करतात. ===दईत किंवा अंड्या दईत=== कोलाम ही आदिवासी जमात या देवाला खूप मानतात. त्याला ते 'दईत' असे म्हणतात. दईत हा शब्द 'दैत्य' असावा, कारण कोलाम या देवजावळून जात नाहीत, कारण तो लागतो असा त्यांचा समज आहे. गोंड, परधान दईत किंवा अंड्या दईय यांना मानतात, पण त्याची पूजा करीत नाहीत. तो लागला तर भगताकडून पट् मांडून, मंत्र टाकून उतरवितात. कधी कधी चाबकाच्या मारानेही दईत उतरविला जातो.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३६</ref> ===भैस किंवा बहिसदेव=== हा देवही दईता सारखाच लागणारा-झपाटणारा आहे. भैस आली की ''भेंस आला'' असे म्हणून कोलाम गोंड दचकतात. यावरून म्हशी प्रमाणे प्रचंड अशा दैत्याची कल्पना. यातून हा देव पूजला जात असावा. गोंडामध्ये जो ''भैसासुरदेव'' पूजला जातो त्याचीही निर्मिती अशाच प्रकारे झाली आहे. ===नागोबा=== कोलामांत "सकोबा" म्हणजे नागोबा हा देव पूजला जातो. गोंडामध्ये नागभिडे नावाचे लोक नागोबाला पूजतात. किनवट परिसरातील यंदा पेंदा गावचा नागडोह देव सर्व आदिवासी श्रद्धेने पूजतात. ===महादेव=== कोलामांच्या गांवबांधणी उत्सवाच्यावेळी एका कोनावरचा देव म्हणून पूजतात. महादेव हा मूळ आदिवासींचा देव आहे. गोंडाची ''शेंदरी काठी'' म्हणजे सामान्यतः महादेवाची काठी मानली जाते. गोंडाचा भिवसेन याला मोठादेव किंवा बडादेव म्हणून ओळखतात. गोंडामध्ये मोरपंख लावलेल्या उंचकाठीला भिवसन म्हणले जाते. कोलाम, गोवारी यांतही अशीच काठी नाचविली जाते. सामान्यपणे सर्व आदिवासी भिवसन किंवा बडादेवाला मानतात. महादेवाचे नावही मोठादेव व ''बडादेव'' याच स्वरूपात त्यांच्यात प्रचलित आहे. ===मारुती, म्हसोबा आणि भैरव=== येथील आदिवासीत हनुमानाचीही पूजा करण्यात येते. मारुतीच्या वंशातील एका वानराने गोंडाना वाचविले म्हणून गोंड मारुतीला पूजीत असावेत. त्याबरोबर म्हसोबा आणि भैरवाची पूजा त्यांच्यात प्रचलित आहे. ===माहुर्तादेवी=== देवी हे आदिवासींचे मख्य दैवत आहे. ते तिला मोठया भक्तीभावाने पुजतात. या देवीचे ठाणे माहूर येथे गडावर आहे. दरवर्षी अनेक आदिवासी माहूरच्या देवीच्या दर्शनाला जातात. नवस वगैरे असतील तर ते फेडतात. गांवामध्येही देवी पूजता यावी म्हणून चावडीच्या अंगणात दीड ते दोन फूट उंचीचा ओटा करून (जो माहूरच्या गडासारखा दिसेल) त्यावर देवीची स्थापना करतात. या देवीला ते देवीच हा शब्द वापरतात किंवा माहुर्ती देवी असे म्हणतात. सेतू माधवराव पगडींनी कोलामांची देवी "आवाल (Awal)" या नावाची असल्याची माहिती आपल्या कोलामी व्याकरणाच्या प्रस्तावनेत दिली आहे.<ref>पगडी, सेतू माधवराव, ग्रॅमर ऑफ दि कोलामी लॅंग्वेज, १९५०</ref> गोंडी भाषेत आवाल "माय" म्हणन या देवाला माय, माता किंवा आवाल म्हणले जाते. ===शितलामाता=== ग्रामीण लोक "आई" नावाची देवता पूजतात. तशीच गोंडाची सुद्धा ही आई देवी असते. कोलाम तिला “आय" “आया" किंवा "आई" या नावाने पूजतात. तर इतर सर्व आदिवासी तिला “शितलामाता" म्हणन पूजतात. या देवीची प्रतिकृती एखाद्या झाडाखाली ठेवलेली असते. देवी, पटकी, महामारीसारखे रोग लोक नयेत म्हणन तिला पूजतात. कोंबडे, बकरे, कापूनही या देवतेला संतुष्ट करण्याचा प्रयत्न होतो.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३७</ref> ===भुताय=== भुताई देवी ही भुताखेतांना दूर ठेवणारी देवी म्हणून भुताई या नावाने ओळखली जाते. कोलाम हिला भुताय म्हणतात. ह्या देवीची पूजा सर्वच करतात असे नाही. भूत लागलेल्या व्यक्तीला भगत या देवीजवळ नेतो आणि पूजा करून नवस किंवा तांत्रिक पूजा करून भूत उतरवितो. ===वाघ्या किंवा वाघाई=== आदिवासींचे वास्तव्य जंगल, दऱ्याखोऱ्यात असल्याने सतत वाघाशी त्यांचा नेहमी संबंध येतो. वाघोबा त्यांची जनावरे पळवून नेऊन खातो. त्याने ती कृती करू नये, म्हणून वाघाई देवी पूजली जाते. वाघोबाला जनावरे मारावयाची असल्यास तो प्रथम मारुतीच्या पुढे जातो असे खेड्यापाड्यात मानले जाते. तर आदिवासीत वाघ प्रथम वाघाईजवळ जातो आणि जनावर मारण्याची परवानगी मागतो. तिने परवानगी दिली तरच तो जनावर मारू शकतो अशी त्यांची धारणा आहे. आपल्या जनावरांचे रक्षण करणारी देवता म्हणन वाघाईला पूजतात. ही देवता ओबडधोबड दगडाची, लाकडाची गावाच्या बाहेर असते. कधी वाघाची मूर्तीही दगडावर कोरतात. किनवट तालुक्यात वाघदरी या गावी ३X२ फूट उंचीच्या आकाराच्या शिळेवर वाघप्रतिमा कोरलेली आढळून आली आहे.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३७</ref> कोलामांत नकली वाघ करून वाजतगाजत पूजतात. या पूजेच्या वेळी लोक आपल्या गाईची टापरे वाघाईला वाहतात. जंगलात चुकलेल्या गाई, टापऱ्यांच्या आवाजाने परत आणता येतात, म्हणून वाघाईला लाकडी, लोकंडी, पितळी घंट्या वाहतात. बंजारी लोक अशीच एक फत्तेपुरी देवी पूजतात. तिलाही ते लोक टापरे किंवा काठ्या वाहतात. हिमायतनगराजवळ '''बोरगडी''' या गावी एक मारोती आहे. ज्याला मोठा मारोती म्हणतात. तिथे मारुतीच्या मूर्तिऐवजी विशाल दगड आहे. त्यालाच ते मारोती समजतात. या देवालाही टापरे वाहतात. याला हिंदू आणि आदिवासी दोन्ही पूजतात. <ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३८</ref> ===भोवानी (भवानी)=== भोवानी ही देवताही आदिवासी जमातीत पूजतात. ही देवता इतर लोकांच्या संपर्कामुळे आदिवासींत आली असणे शक्य आहे.<ref>लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३८</ref> कोलाम भगताच्या अंगात ही देवी येते. या देवीचा दिवस मंगळवार असून या दिवशी उपवालही करतात. '''[[जव्हारनू]],''कंदोरी''''' पारधी, फासेपारधी समाजामध्ये भवानी माता, दुर्गा माता, सप्तश्रृंगी देवी गड मान्य आहे, दर दसरा व दिवाळी मध्य देवीला प्रसन्न करण्यासाठी बकरा बळी पडतात, तीन दिवस चालणाऱ्या सण आहे. त्यामध्ये मंगळवार दिवस सण साजरा करतात. ==सटीची पूजा आणि मामाने फुटाणे खाणे== सर्व वैद्यकीय सोयी असलेल्या आजच्या काळातही आदिवासी स्त्रियांची बाळंतपणे त्यांच्या तांड्यावर केली जातात. परंपरागत तज्ञ राईणी आहेत. त्या मुलाची नाळ दगडाने किंवा विळ्याने कापतात. परधान, गोंडात मलगा झाला तर अंगणात एक भाला रोवण्याची पद्धत आहे. मुलगी झाली तर मुलीच्या मामाच्या अंगणात भाला रोवावा लागतो. भाला रोवणे म्हणजे एक क्षत्रिय जन्माला आला आणि मुलगी म्हणजे मामाच्या घरच्या क्षत्रियाला पत्नी जन्माला आली असे सूचित करणे. मामाला मुलगा असेल तरच त्याच्या अंगणात भाला रोवता येतो. मूल जन्मल्यावर रडणे चांगले समजतात. जन्मताच मूल शिंकले तर अशुभ मानतात. गोंड स्त्री महिनाभर बाळंतपणात घराबाहेर पडत नाही. * आदिवासी समाजजीवनात सटीच्या पूजेची प्रथा आहे. त्या दिवशी सर्व बायकांना दारु, कण्या आणि पिठलं (बेसन) जेवायला देतात. “वंजुर” म्हणून तीळ आणि गूळ त्यांना वाटतात. जन्म झालेल्या जागेवर दिवा पेटवतात. तो दिवा मुलाला दिसू नये याची काळजी घेतात. हा दिवा मुलाने बघितल्यास ते मुल तिरळे होते असा समज आहे. बाराव्या दिवशी नांव ठेवतात. मुलाचे दात निघतांना मामा फुटाणे खातो व तोंडाने तांदुळ मुलाच्या तोंडावर फुकतो, असा एक प्रघात आहे. हा प्रघातही विधीवत पाळला जातो. ==आदिवासींचा गावबांधणी उत्सव== नांदेड जिल्ह्यातील आदिवासींच्या धार्मिक उत्सवात गांवबांधणी उत्सवाला विशेष महत्त्व आहे. वैशाख किंवा ज्येष्ठ महिन्यात हा उत्सव साजरा होतो. चैत ही की महत्त्वाची. चैत्री पौर्णिमेला देवीची पूजा केली जाते. तीच ही चैत. त्याशिवाय भिमदेव आणि वाघाईची पूजाही होते. दसरा, दिवाळीपासून मोहरमपर्यन्तचे सगळेच सण येथील आदिवासी उत्साहाने करतात. या उत्सवातून आदिवासींची कला साकारते. निरनिराळे रंगीबेरंगी कपड़े, मोरपिस, अंगावरचे रंगीत पट्टे आणि नैसर्गिक फुलांची सजावट यांनी नटलेले आदिवासी अनेक प्रकारची नृत्ये करतात. डंडार, घोरपडी, मोर, घुसाडी, ढेमसा, कोठाल, मुखवटा हे काही विशेष आदिवासी नृत्यप्रकार. कालीकोम म्हणजे तुतारी, बना किवा किंगारी, ढोल, डफ, पावा इत्यादी वाजवून-गाऊन उत्सवाच्या रात्री जागवल्या जातात. आदिवासींनी अनेक चालीरिती, परंपरा, देव, देवता, वैदिक हिंदू धर्मातूनही उचलल्या, त्या जोपासल्या आणि त्यांचे वेगळेपण निर्माण केले.<ref> लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३८</ref> त्यात देवतांची नांवे, त्यांच्या भाषेला शोभतील अशीच आहेत. उदा. बडादेव, मोठादेव आणि महादेव हे एकच दिसतात. गोंडांची शेंदरी काठी, गाईचे चवरे किंवा मोरपिस लावलेली आणि हिंदूच्या यात्रेमध्ये दिसून येणारी महादेवाची काठी दोन्ही एकच आहेत. हिंदूचे दैवत माहूरची देवी गोंडांनी, परधानांनी "माहूर्ती देवी" म्हणून स्वीकारली. अशा अनेक गोष्टी आदिवासीनी वैदिक-हिंदू संस्कृतीमधून आत्मसात केल्या. त्याचप्रमाणे आदिवासीच्या काही परंपरा, प्रथा, रूढीचा स्वीकार किनवट परिसरातील ग्राम संस्कृतीने केला. काही गोष्टी काळजीपूर्वक जोपासल्या. उदा. 'नांगराचा कुशा" आज किनवटमध्ये सर्व ठिकाणी वापरात आहे. शेतीच्या अगदी प्राथमिक अवस्थेत आदिवासी कुदळीने किंवा कुशाने जमीन उकरीत असत किंवा जमिनीला छिद्रे करून त्यात बी पेरले जाई. कालांतराने नांगराचा वापर होऊ लागला. ह्या नांगरलाही येथील लोक ''ससाच'' फाळ म्हणून लावू लागले. आजही किनवट परिसरात नांगराला त्रिकोण फाळाऐवजी ''कुसा '' लावला जातो. हा आदिवासी संस्कृतीचा प्रभाव आहे. किनवट परिसरातील बैलगाड्या आदिवासी पद्धतीच्याच साठा नसलेल्या आहेत. पूर्वी त्यांच्या गाड्यांना तर दगडी चाके वापरली जात. जवळगांव (जलगांव) तालुका हदगाव येथे मध्ययुगीन गाडीची चाके सापडली आहेत. ती पूर्णपणे दगडातून बनवलेली आहेत. ज्यांचा आकार, गोलाई २६, २८, ३१ आणि ३४ इंच एवढी आहे. पूर्वी अशी चाके गाडीला वापरीत अशी गाववाल्यांनी माहिती दिली.<ref> लोकडे, एस. एम. नांदेड-स्थानिक आणि साहित्य : एक शोध, नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, १९८६, पृष्ठ - १३९</ref> या परिसरातील अनेक गावांची नावे सुद्धा आदिवासी भाषेतूनच निर्माण झाली आहेत. वाघदरी, गोंडगांव, गोंडवडसा, कुंडरा, पिंपळ सेंडा, पिपापोडी, भिमपुर, गोंडवाडी, परधान सांगवी, कोलामपोड, टिटवी, गौरी, घोघरवाडी, डुंडरा, अंजनखेड आणि सिडामखेडा ही नावे आदिवासीप्रभाव दर्शवितात. आदिवासींच्या केशभूषा, वेषभूषेचा व अलंकारांचा प्रभाव या परिसरातील शिल्पपरंपरेवरही पडलेला आढळतो. जलधारा येथे अलीकडेच दोन मूर्ति सापडल्या.<ref> देव, प्रभाकर, गिरीजा मूर्तीशिल्प आणि परंपरा (लेख)</ref> त्यात एक पार्वती तर दुसरी अन्नपूर्णा असावी, या मूर्तीची केशभूषा लक्षणीय आहे. गोंड किंवा भिल्ल स्त्रिया ज्या पद्धतीची केशभूषा करतात तशा प्रकारची ही केशभूषा आहे. हा पूर्णपणे आदिवासी संस्कृतीचा परिणाम आहे. कलाकाराने पार्वतीलाही सर्पमकूट घालन पूर्णपणे “भिल्लीन" किंवा गिरजा गोंडीन रूपात दाखविण्याचा प्रयत्न केला आहे. अशीच आदिवासी संस्कृतीचा परिणाम झालेली एक मर्ति कळंब येथेही सापडली आहे.<ref> लोकडे, एस. एम., पार्वती मूर्ती, किनवट समाचार, दिवाळी १९८५</ref> ' ही मूर्ति अभिचारक विष्णची आहे. चतुर्भुज विष्णूला शंख, गदा, चक्राशिवाय अक्षमाला, त्रिशळ, नरमुंड माळही आहे. नांदेड परिसरातील आदिवासी संस्कृती अनेक दृष्ट्या वैशिष्टपूर्ण ठरते. पारंपारिक रुढी, धर्म, रिती, नृत्यप्रकार, पोषाखपद्धती, दागदागिने गोंदणपद्धती यांचा प्रभाव कायम आहे. आदिवासी भाषा अजूनही मोठ्या प्रमाणात रुढ आहे. काही बाबतीत ग्राम-जीवनात ते रुळले असले तरी त्यांच्या मूळ संस्कृतीला त्यांनी त्यागिले नाही, त्या परंपरा टिकल्या आहेतच. आदिवासी संस्कृतीच्या रूपाने नांदेड जिल्हयातील सामाजिक, सांस्कृतिक जीवनावर एक नवा साज चढलेला आढळतो. ==संदर्भग्रंथ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200129092216/https://www.thinkmaharashtra.com/node/2412 |date=2020-01-29 }} [[वर्ग:नांदेड जिल्हा|आदिवासी समाज]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] g14n75sm0uixb19fppaqno181e00jc4 0 260483 2722929 2508560 2026-10-18T18:49:11Z ~2026-55844-42 188677 /* जवळपासची गावे */ चिखली राजवाडी तांबेडी अंतरवली 2722929 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''शेंबवणे''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर=संगमेश्वर | जिल्हा = [[रत्नागिरी जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/०८ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} ''' शेंबवणे''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] दक्षिण कोकणातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील]] [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे [[तांदूळ|भातशेती]], [[नागली]]शेती केली जाते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== चिखली,राजवाडी, तांबेडी, अंतरवली ==संदर्भ== १.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/ [[वर्ग:संगमेश्वर तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे]] pre0521qd8mvnffklu1odjye8w0mouw 2722932 2722929 2026-10-18T18:51:25Z ~2026-55844-42 188677 /* प्रेक्षणीय स्थळे */ ग्रामदैवत मंदिर नागेश्वर मंदिर 2722932 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''शेंबवणे''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर=संगमेश्वर | जिल्हा = [[रत्नागिरी जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/०८ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} ''' शेंबवणे''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] दक्षिण कोकणातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील]] [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे [[तांदूळ|भातशेती]], [[नागली]]शेती केली जाते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे ग्रामदैवत मंदिर नागेश्वर मंदिर== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== चिखली,राजवाडी, तांबेडी, अंतरवली ==संदर्भ== १.https://villageinfo.in/ २.https://www.census2011.co.in/ ३.http://tourism.gov.in/ ४.https://www.incredibleindia.org/ ५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism ६.https://www.mapsofindia.com/ [[वर्ग:संगमेश्वर तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे]] mbkw3ojcesvto2y6tvp27f6xso10uvz 0 267069 2722891 2722352 2026-10-18T16:55:47Z Aditya tamhankar 80177 2722891 wikitext text/x-wiki खालील यादी भारतीय महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. भारताने ५ ऑगस्ट २००६ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | भारताने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==विरुद्ध संघांविरुद्धची कामगिरी== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" !scope="col" |विरुद्ध देश !scope="col" |[[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|सामने]] !scope="col" |विजय !scope="col" |पराभव !scope="col" |टाय !scope="col" |टाय+विजय !scope="col" |टाय+पराभव !scope="col" |अनिर्णित !scope="col" |विजय % !scope="col" |प्रथम !scope="col" |अलीकडील |- | style="text-align: center;" colspan="11" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. संपूर्ण सदस्य देश]]''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Australia}} | ३९ || ९ || २८ || ० || १ || ० || १ || २३.०७ || २००८ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Bangladesh}} | २६ || २३ || ३ || ० || ० || ० || ० || ८८.४६ || २०१३ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|England}} | ३८ || १२ || २६ || ० || ० || ० || ० || ३१.५७ || २००६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Ireland}} | २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०१८ || २०२३ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|New Zealand}} | १४ || ४ || १० || ० || ० || ० || ० || २८.५७ || २००९ || २०२४ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Pakistan}} | १८ || १५ || ३ || ० || ० || ० || ० || ८३.३३ || २००९ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|South Africa}} | २५ || ११ || ११ || ० || ० || ० || ३ || ४४.०० || २०१४ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Sri Lanka}} | ३३ || २७ || ५ || ० || ० || ० || १ || ८१.८१ || २००९ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|West Indies}} | २४ || १५ || ९ || ० || ० || ० || ० || ६२.५० || २०११ || २०२४ |- style="background:#cfc;" !scope="row" style="text-align: left; background:#cfc;"|{{crw|ZIM}} | २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२६ || २०२६ |- | colspan="11" style="text-align: center;" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. असोसिएट सदस्य देश]]''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|HK}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|JPN}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Malaysia}} | ३ || २ || ० || ० || ० || ० || १ || ६६.६७ || २०१८ || २०२३ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|NED}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Nepal}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२४ || २०२४ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Thailand}} | ४ || ४ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०१८ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|UAE}} | २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२२ || २०२४ |- | colspan="11" style="text-align: center;" | '''वि. विशेष दर्जा असलेले संघ''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Barbados}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२२ || २०२२ |- class="sortbottom" !scope="row" style="text-align:center" |'''एकूण''' | '''२३५''' || '''१३३''' || '''९५'''|| '''०''' || '''१''' || '''०''' || '''६'''|| '''५६.५९''' || '''२००६''' || '''२०२६''' |- |colspan=11|<small>''सदर आकडेवारी १८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] येथे झालेल्या {{crw-rt|IND}} वि. {{crw|ZIM}} सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे.''</small> |} ==भारताने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! विरुद्ध संघ !! प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{crw|ENG}} || ५ ऑगस्ट २००६ |- |align=left|{{crw|AUS}} || २८ ऑक्टोबर २००८ |- |align=left|{{crw|PAK}} || १३ जून २००९ |- |align=left|{{crw|SL}} || १५ जून २००९ |- |align=left|{{crw|NZL}} || १८ जून २००९ |- |align=left|{{crw|WIN}} || २२ जानेवारी २०११ |- |align=left|{{crw|BAN}} || २ एप्रिल २०१३ |- |align=left|{{crw|RSA}} || ३० नोव्हेंबर २०१४ |- |align=left|{{crw|MAS}} || ३ जून २०१८ |- |align=left|{{crw|THA}} || ४ जून २०१८ |- |align=left|{{crw|IRE}} || १५ नोव्हेंबर २०१८ |- |align=left|{{crw|Barbados}} || ३ ऑगस्ट २०२२ |- |align=left|{{crw|UAE}} || ४ ऑक्टोबर २०२२ |- |align=left|{{crw|NEP}} || २३ जुलै २०२४ |- |align=left|{{crw|NED}} || १७ जून २०२६ |- |align=left|{{crw|HK}} || ३ सप्टेंबर २०२६ |- |align=left|{{crw|JPN}} || १८ सप्टेंबर २०२६ |- |align=left|{{crw|ZIM}} || १६ ऑक्टोबर २०२६ |} ==भारताने मैदानानुसार खेळलेल्या महिला ट्वेंटी२० सामन्यांची संख्या== ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225163.html ३] || ५ ऑगस्ट २००६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369333.html २०] || २८ ऑक्टोबर २००८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी|हर्स्टव्हिल ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355977.html २९] || ११ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} || rowspan=4 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355981.html ३३] || १३ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355988.html ४०] || १८ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439017.html ५६] || ४ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439018.html ५७] || ६ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|IND}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439019.html ५८] || ८ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412707.html ६५] || ६ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412710.html ६८] || ८ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412716.html ७४] || १३ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूजॉर स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|AUS}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488906.html ९८] || २२ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488907.html ९९] || २३ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|WIN}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488908.html १००] || २४ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500224.html १०७] || २३ जून २०११ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[इसेक्स|टोबी होव क्रिकेट मैदान]], [[इसेक्स|बिलिएरके]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११ इंग्लंड महिला ट्वेंटी२० चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500225.html ११०] || २५ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492547.html ११२] || २६ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500574.html ११३] || २७ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[हँपशायर|ऑफिसर्स क्लब सर्व्हिस मैदान]], [[हँपशायर|अल्डरशॉट]] || {{crw|IND}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549390.html १३१] || १८ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|WIN}} || rowspan=12 | |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549391.html १३३] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|IND}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549392.html १३५] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{crw|WIN}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549393.html १३६] || २३ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{crw|WIN}} |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549394.html १३८] || २७ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552935.html १३९] || १८ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552936.html १४०] || १९ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552937.html १४१] || २१ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552938.html १४२] || २२ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552939.html १४३] || २३ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/542850.html १५०] || २६ जून २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[केंट|कॅंटरबरी]] || {{crw|ENG}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/542851.html १५१] || २८ जून २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533302.html १६९] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533306.html १७३] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533309.html १७६] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584924.html १८४] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584929.html १८६] || ३१ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625898.html १९७] || २ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} || rowspan=9 | |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625899.html १९८] || ४ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625900.html १९९] || ५ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720551.html २४३] || ९ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720553.html २४४] || ११ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720555.html २४५] || १३ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682981.html २५४] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682995.html २६१] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683005.html २६६] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683009.html २६८] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=10 | |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872485.html ३०७] || ११ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872487.html ३०८] || १३ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872489.html ३०९] || १५ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895787.html ३२५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895789.html ३२६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895791.html ३२७] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951375.html ३४०] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951387.html ३४६] || १९ मार्च २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951395.html ३५०] || २२ मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951409.html ३५७] || २७ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|WIN}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063546.html ३७०] || १८ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063547.html ३७१] || २० नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063548.html ३७३] || २२ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065333.html ३७४] || २६ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065339.html ३७६] || २९ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065348.html ३८०] || ४ डिसेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123206.html ३९४] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123207.html ३९५] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123208.html ३९६] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|RSA}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123209.html ३९७] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123210.html ३९८] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131235.html ४०२] || २२ मार्च २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८ भारत महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131237.html ४०५] || २५ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131238.html ४०६] || २६ मार्च २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131240.html ४०९] || २९ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148048.html ४१६] || ३ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148052.html ४२०] || ४ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148056.html ४२४] || ६ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148060.html ४२९] || ९ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148063.html ४३२] || १० जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150533.html ५१५] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150537.html ५१८] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150545.html ५२६] || १५ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150549.html ५३०] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150554.html ५३५] || २२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|ENG}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153858.html ५७४] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=2 | |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153859.html ५७६] || ८ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{crw|NZ}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153860.html ५७७] || १० फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=13 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172163.html ५९९] || ४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172164.html ६००] || ७ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172165.html ६०१] || ९ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198478.html ७६९] || २४ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198481.html ७७२] || १ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202366.html ७७५] || ३ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198482.html ७७९] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|RSA}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202252.html ७९६] || ९ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202253.html ७९८] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202254.html ७९९] || १४ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202255.html ८००] || १७ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202256.html ८०१] || २० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183543.html ८३१] || ३१ जानेवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183545.html ८३३] || २ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183546.html ८३८] || ७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183547.html ८४०] || ८ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183549.html ८४५] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173048.html ८४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173053.html ८५१] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173056.html ८५४] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173070.html ८६६] || ८ मार्च २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253272.html ८८६] || २० मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|RSA}} || rowspan=13 | |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253273.html ८८७] || २१ मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|RSA}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253274.html ८८८] || २३ मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|IND}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260097.html ९१६] || ९ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, नॉर्थम्पटन|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260098.html ९१९] || ११ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|IND}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260099.html ९२०] || १४ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | १३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263621.html ९८१] || ७ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || अनिर्णित |- | १३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263622.html ९८२] || ९ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263623.html ९८३] || १० ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289031.html १०२६] || ९ फेब्रुवारी २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[न्यू झीलंड|क्वीन्सटाउन]] || {{crw|NZL}} |- | १३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289259.html ११७३] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289263.html ११८१] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289268.html ११८७] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|Barbados}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289271.html ११९०] || ६ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289274.html ११९३] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301334.html १२०९] || १० सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301335.html १२१६] || १३ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|IND}} |- | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301336.html १२१७] || १५ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335790.html १२५०] || ३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335792.html १२५२] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335797.html १२६७] || ७ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335799.html १२६९] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335803.html १२७३] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335806.html १२७५] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345424.html १३१२] || ९ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | |- | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345425.html १३१३] || ११ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || बरोबरीत |- | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345426.html १३१९] || १४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345427.html १३२५] || १७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345428.html १३३२] || २० डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344511.html १३४२] || १९ जानेवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ दक्षिण आफ्रिका महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344513.html १३४४] || २३ जानेवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344515.html १३४८] || २८ जानेवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344516.html १३४९] || ३० जानेवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344517.html १३५०] || २ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338043.html १३५९] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338048.html १३६४] || १५ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338053.html १३६९] || १८ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338057.html १३७३] || २० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338060.html १३७६] || २३ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382163.html १५१०] || ९ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | |- | १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382164.html १५१३] || ११ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} |- | १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382165.html १५१७] || १३ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399055.html १६६६] || २१ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || अनिर्णित || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399059.html १६६८] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406073.html १७०३] || ६ डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} || rowspan=14 | |- | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406074.html १७०९] || ९ डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406075.html १७१२] || १० डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406081.html १७२८] || ५ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406082.html १७२९] || ७ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406083.html १७३०] || ९ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429393.html १८५५] || २८ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429394.html १८६१] || ३० एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429395.html १८६७] || २ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429396.html १८८१] || ६ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429397.html १८८४] || ९ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434291.html १९४५] || ५ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|SA}} |- | १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434292.html १९५०] || ७ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434293.html १९५२] || ९ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426757.html १९५९] || १९ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426760.html १९६२] || २१ जुलै २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426765.html १९६७] || २३ जुलै २०२४ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426768.html १९७१] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432425.html २०६१] || ४ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432428.html २०६६] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html २०७५] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432439.html २०९३] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459891.html २१५६] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | |- | १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459892.html २१५८] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|WIN}} |- | १९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459893.html २१५९] || १९ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | २०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448397.html २३८३] || २८ जून २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448398.html २३८४] || १ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IND}} || rowspan=20 | |- | २०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448399.html २३८७] || ४ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | २०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448400.html २३९७] || ९ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- | २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448401.html २३९८] || १२ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} |- | २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513735.html २६१९] || २१ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513736.html २६२०] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513737.html २६२१] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513738.html २६२२] || २८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513739.html २६२३] || ३० डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478912.html २६७३] || १५ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} |- | २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478913.html २६७५] || १९ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478914.html २६७६] || २१ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html २७२४] || १७ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २७२९] || १९ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html २७३४] || २२ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html २७३९] || २५ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|IND}} |- | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html २७४५] || २७ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] || {{crw|SA}} |- | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html २७८४] || २८ मे २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|IND}} |- | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २७९२] || ३० मे २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html २८००] || २ जून २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html २८५७] || १४ जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html २८६५] || १७ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html २८८१] || २१ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | २२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html २८८६] || २५ जून २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html २९०७] || २८ जून २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html २९८६] || ३० ऑगस्ट २०२६ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html २९९०] || ३ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html ३००२] || ५ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548903.html ३०१०] || १० सप्टेंबर २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548905.html ३०१६] || १३ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1550474.html ३०२१] || १७ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|JPN}} [[ऐची प्रांत|कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[ऐची प्रांत|निशीन]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२६ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | २३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1550479.html ३०२४] || २० सप्टेंबर २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|JPN}} [[ऐची प्रांत|कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[ऐची प्रांत|निशीन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1550481.html ३०२६] || २२ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|JPN}} [[ऐची प्रांत|कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[ऐची प्रांत|निशीन]] || {{crw|IND}} |- | २३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535652.html ३०३६] || १६ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | |- | २३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535653.html ३०४२] || १८ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{crw|IND}} |- | २३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535654.html] || २० ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] fuzj00uscxgb7cdxjlmxffi8goexrb8 0 273458 2722827 2669862 2026-10-18T12:18:26Z Avishkar0602 188602 /* */ 2722827 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''अंबाडी''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर=भिवंडी | जिल्हा = [[ठाणे जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=४२१३०२| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/०४ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''अंबाडी''' हे [[भारत|भारतातील]] [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[ठाणे जिल्हा|ठाणे जिल्ह्यातील]] [[भिवंडी तालुका|भिवंडी तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== वज्रेश्वरी देवी गणेशपुरी मंदिर , गरम पाण्याचे कुंड ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:भिवंडी तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे]] 8saucmay6wo3rshkkg8udpkgc861pqi 0 284271 2722853 2664332 2026-10-18T14:10:57Z एबीके 188667 /* */ 2722853 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मरडसगाव''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= पाथरी | जिल्हा = [[परभणी जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''मरडसगाव''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी|पाथरी तालुक्यातील]] एक गाव आहे. = मरडसगाव येथील प्राचीन धार्मिक स्थळे = '''मरडसगाव''' हे महाराष्ट्रातील परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यातील एक गाव आहे. गावात विविध हिंदू देवतांना समर्पित मंदिरे आणि धार्मिक स्थळे आहेत. स्थानिक धार्मिक परंपरेनुसार, या स्थळांना गावाच्या सांस्कृतिक आणि धार्मिक जीवनात महत्त्वाचे स्थान आहे. == इतिहास आणि धार्मिक महत्त्व == मरडसगाव येथे मार्कंडेश्वर ऋषी स्थान, सिद्धेश्वर शिव मंदिर, श्री कानिफनाथ मंदिर आणि ग्रामदैवत हनुमान मंदिर ही प्रमुख धार्मिक स्थळे आहेत. स्थानिक परंपरेनुसार, ही मंदिरे जुन्या काळापासून अस्तित्वात आहेत. तथापि, त्यांच्या स्थापनेचा नेमका कालखंड आणि बांधकामासंबंधीची ऐतिहासिक माहिती उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे निश्चित करणे आवश्यक आहे. === मार्कंडेश्वर ऋषी स्थान === मार्कंडेश्वर ऋषी स्थान हे गावातील महत्त्वाचे धार्मिक स्थळ मानले जाते. स्थानिक श्रद्धेनुसार, या स्थळाचा संबंध मार्कंडेय ऋषींशी जोडला जातो. गोदावरी नदीच्या परिसरातील या स्थळाला धार्मिक आणि पौराणिक महत्त्व असल्याचे स्थानिक लोक सांगतात. या स्थळाचा पुराणांशी असलेला संबंध आणि त्यासंबंधीचे विशिष्ट उल्लेख प्रमाणित ग्रंथसंदर्भांच्या आधारे तपासणे आवश्यक आहे. === सिद्धेश्वर शिव मंदिर === सिद्धेश्वर शिव मंदिर हे गोदावरी नदीच्या काठावरील धार्मिक स्थळ म्हणून ओळखले जाते. येथे भगवान शिवाची पूजा केली जाते. स्थानिक परंपरेनुसार, हे मंदिर प्राचीन असून गावातील धार्मिक जीवनाशी त्याचा दीर्घकाळ संबंध राहिला आहे. मंदिराच्या स्थापनेचा नेमका काळ, वास्तुशैली आणि ऐतिहासिक पार्श्वभूमी यांविषयी अधिक संशोधनाची आवश्यकता आहे. === श्री कानिफनाथ मंदिर === श्री कानिफनाथ मंदिर हे मरडसगाव येथील आणखी एक धार्मिक स्थळ आहे. स्थानिक भाविकांच्या श्रद्धेचे हे केंद्र असून, गावाच्या धार्मिक परंपरेत त्याला स्थान आहे. मंदिराच्या स्थापनेचा इतिहास आणि त्याच्याशी संबंधित परंपरांची अधिकृत किंवा प्रकाशित स्रोतांच्या आधारे नोंद करणे आवश्यक आहे. === ग्रामदैवत हनुमान मंदिर === ग्रामदैवत हनुमान मंदिर हे गावातील धार्मिक जीवनाचा भाग आहे. येथे भगवान हनुमानाची पूजा केली जाते. ग्रामदैवत म्हणून या मंदिराला स्थानिक लोकांच्या श्रद्धेत महत्त्वाचे स्थान आहे. मंदिराच्या स्थापनेचा कालखंड, उत्सव आणि गावातील धार्मिक-सामाजिक परंपरांमधील त्याची भूमिका यांची अधिक माहिती संकलित केल्यास या मंदिराचा इतिहास अधिक स्पष्टपणे मांडता येईल. == सांस्कृतिक महत्त्व == मरडसगावमधील ही धार्मिक स्थळे गावाच्या स्थानिक श्रद्धा आणि धार्मिक परंपरांचा भाग आहेत. त्यांच्या इतिहासाचे दस्तऐवजीकरण करण्यासाठी मंदिरांशी संबंधित शिलालेख, जुनी कागदपत्रे, प्रकाशित पुस्तके, ऐतिहासिक नोंदी आणि विश्वसनीय वृत्तपत्रांतील लेख यांचा अभ्यास उपयुक्त ठरू शकतो. == संदर्भ == या लेखासाठी मंदिरांच्या इतिहास व गावातील ज्येष्ठ नागरिकांनी सांगितलेल्या माहितीनुसार वर्णन केलेले आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळ्याचा मोसम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५४५ मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे: पाथरगव्हाण कासापुरी,हादगाव, गोपेगाव श्रीरामपूर वस्ती== ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:पाथरी तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे]] c6ycwva0cn0c0shhfexpjk4ao558i5x 0 284430 2722860 2664652 2026-10-18T14:26:18Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2722860 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मानवत''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= मानवत | जिल्हा = [[परभणी जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''मानवत''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[मानवत|मानवत तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== पूर्वी पाथरी तालुक्यात असलेले पाथरी पासून सात किलोमीटर अंतरावर मानवत हे शहर आहे २६ जानेवारी १९९८ पासून मानवत तालुका जाहीर करण्यात आले आहे मानवत मध्ये अंधारवड मारुती चित्राचा मारुती आणि अशाच नावाचे भरपूर प्रमाणात मारुतीचे मंदिर आहेत. सोबतच मानवत कृषी उत्पन्न बाजार समिती भरपूर मोठा मार्केट परिसर आहे. जिनिंग व्यवसायासाठी प्रसिद्ध असलेले हे शहर आत्ता दवाखान्यासाठी ही प्रसिद्ध आहे मानवत मध्ये भरपूर मोठे मोठे दवाखाने आहेत. सोमवारी मानवत येथे बाजार भरतो. ==हवामान== येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे मानवत शहरापासून ७ किलोमीटर अंतरावर श्री संत साईबाबाचे ( शिर्डी ) जन्मस्थान मंदिर आहे.== मानवत शहरापासून सहा किलोमीटर अंतरावर कोल्हा पाटी नावाचे गाव आहे येथे मानवत रोड रेल्वे स्थानक आहे हे मध्य रेल्वे वरील रेल्वे स्थानक आहे. ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:मानवत तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे]] eawhtsxe2njce81ctpri3o792j370t9 2722861 2722860 2026-10-18T14:26:56Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2722861 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मानवत''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= मानवत | जिल्हा = [[परभणी जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''मानवत''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[मानवत|मानवत तालुक्याचे]] मुख्यालय आहे. ==भौगोलिक स्थान== पूर्वी पाथरी तालुक्यात असलेले पाथरी पासून सात किलोमीटर अंतरावर मानवत हे शहर आहे २६ जानेवारी १९९८ पासून मानवत तालुका जाहीर करण्यात आले आहे मानवत मध्ये अंधारवड मारुती चित्राचा मारुती आणि अशाच नावाचे भरपूर प्रमाणात मारुतीचे मंदिर आहेत. सोबतच मानवत कृषी उत्पन्न बाजार समिती भरपूर मोठा मार्केट परिसर आहे. जिनिंग व्यवसायासाठी प्रसिद्ध असलेले हे शहर आत्ता दवाखान्यासाठी ही प्रसिद्ध आहे मानवत मध्ये भरपूर मोठे मोठे दवाखाने आहेत. सोमवारी मानवत येथे बाजार भरतो. ==हवामान== येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे मानवत शहरापासून ७ किलोमीटर अंतरावर श्री संत साईबाबाचे ( शिर्डी ) जन्मस्थान मंदिर आहे.== मानवत शहरापासून सहा किलोमीटर अंतरावर कोल्हा पाटी नावाचे गाव आहे येथे मानवत रोड रेल्वे स्थानक आहे हे मध्य रेल्वे वरील रेल्वे स्थानक आहे. ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:मानवत तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे]] ltu2fnozblpkx55lijdm1qvhxquv87n 2722862 2722861 2026-10-18T14:27:58Z संतोष गोरे 135680 2722862 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''मानवत''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= मानवत | जिल्हा = [[परभणी जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''मानवत''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[मानवत|मानवत तालुक्याचे]] मुख्यालय आहे. ==भौगोलिक स्थान== पूर्वी पाथरी तालुक्यात असलेले पाथरी पासून सात किलोमीटर अंतरावर मानवत हे शहर आहे २६ जानेवारी १९९८ पासून मानवत तालुका जाहीर करण्यात आले आहे मानवत मध्ये अंधारवड मारुती चित्राचा मारुती आणि अशाच नावाचे भरपूर प्रमाणात मारुतीचे मंदिर आहेत. सोबतच मानवत कृषी उत्पन्न बाजार समिती भरपूर मोठा मार्केट परिसर आहे. जिनिंग व्यवसायासाठी प्रसिद्ध असलेले हे शहर आत्ता दवाखान्यासाठी ही प्रसिद्ध आहे मानवत मध्ये भरपूर मोठे मोठे दवाखाने आहेत. सोमवारी मानवत येथे बाजार भरतो. ==हवामान== येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते.मार्च ते मे हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== मानवत शहरापासून ७ किलोमीटर अंतरावर श्री संत साईबाबाचे जन्मस्थान मंदिर आहे. मानवत शहरापासून सहा किलोमीटर अंतरावर कोल्हा पाटी नावाचे गाव आहे येथे मानवत रोड रेल्वे स्थानक आहे हे मध्य रेल्वे वरील रेल्वे स्थानक आहे. ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:मानवत तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे]] fpce737n7k6wit4ty2vy2ud091m69g1 0 307418 2723105 2711066 2026-10-19T11:29:30Z ~2026-55733-10 188698 2723105 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = तेजस ठाकरे | चित्र = | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = तेजस उद्धव ठाकरे | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1995|08|07}} | जन्म_स्थान = मुंबई, महाराष्ट्र, भारत | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = मुंबई | राष्ट्रीयत्व = भारतीय | टोपणनावे = | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | प्रशिक्षणसंस्था = | पेशा = वन्यजीव संशोधक, पर्यावरण संरक्षक | कारकीर्द_काळ = २०१६ - वर्तमान | मालक = | प्रसिद्ध_कामे = गोड्या पाण्यातील खेकडे, सरडे आणि सापांच्या नवीन प्रजातींचा शोध | मूळ_गाव = | पगार = | निव्वळ_मालमत्ता = | उंची = | वजन = | ख्याती = वन्यजीव संशोधन | पदवी_हुद्दा = संस्थापक, ठाकरे वाईल्डलाईफ फाऊंडेशन | कार्यकाळ = | पूर्ववर्ती = | परवर्ती = | राजकीय_पक्ष = | विरोधक = | संचालकमंडळ = | धर्म = हिंदू | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = [[उद्धव ठाकरे]] | आई = [[रश्मी ठाकरे]] | नातेवाईक = [[बाळ ठाकरे]] (आजोबा)<br>[[राज ठाकरे]] (काका)<br>[[आदित्य ठाकरे]] (भाऊ) | पुरस्कार = | स्वाक्षरी = | स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = | संकीर्ण = }} '''तेजस उद्धव ठाकरे''' (जन्म: ७ ऑगस्ट १९९५) हे भारतीय वन्यजीव-संरक्षक आणि संशोधक आहेत.<ref>{{cite web |title=Newly discovered gecko named after Tejas Thackeray |url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/newly-discovered-gecko-named-after-tejas-thackeray/article27212633.ece |website=द हिंदू |access-date=1 August 2020}}</ref> ते महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री [[उद्धव ठाकरे]] यांचे चिरंजीव आणि [[बाळ ठाकरे]] यांचे नातू आहेत.<ref>{{cite web |title=Uddhav Thackeray's Son Tejas Thackeray 'Discovers' Crab Species |url=https://www.ndtv.com/india-news/uddhav-thackerays-son-tejas-thackeray-discovers-crab-species-1281949 |website=NDTV |access-date=1 August 2020}}</ref> == प्रारंभिक जीवन == तेजस यांचा जन्म मुंबईत रश्मी ठाकरे आणि उद्धव ठाकरे यांच्या पोटी झाला. त्यांचे मोठे भाऊ [[आदित्य ठाकरे]] हे महाराष्ट्राचे माजी पर्यटन व पर्यावरण मंत्री आणि राजकारणी आहेत.<ref>{{cite web |title=Uddhav Thackeray's younger son discovers new species of crab, names it after family |url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-uddhav-thackeray-s-younger-son-discovers-new-species-of-crab-names-it-after-family-2182959 |website=DNA India |access-date=1 August 2020}}</ref> == कारकीर्द == तेजस ठाकरे यांनी भारतातील विशेषतः [[पश्चिम घाट|पश्चिम घाटातील]] दुर्मिळ प्राणिजीवनावर अभ्यास आणि संशोधन केले आहे. त्यांनी शोधलेल्या व वर्णन केलेल्या प्रमुख प्रजाती खालीलप्रमाणे आहेत: * ''गुबर्नाटोरियाना ठाकरे (Gubernatoriana thackerayi):'' फेब्रुवारी २०१६ मध्ये तेजस ठाकरे आणि त्यांच्या टीमने गोड्या पाण्यातील खेकड्यांच्या ५ नवीन प्रजाती शोधून काढल्या.<ref>{{cite web |title=A crab named Thackerayi: Tejas Thackeray & team find 5 new species of crabs |url=http://www.catchnews.com/environment-news/a-crab-named-thackeray-tejas-thackeray-team-discover-5-new-species-of-crabs-1456838507.html |website=Catch News |access-date=1 August 2020}}</ref> हे संशोधन 'झुटॅक्सा' (Zootaxa) या शोधपत्रिकेत २३ फेब्रुवारी २०१६ रोजी प्रसिद्ध झाले.<ref>{{cite web |title=Five new species of freshwater crabs of the genera Ghatiana Pati & Sharma, 2014, and Gubernatoriana Bott, 1970 (Crustacea, Decapoda, Brachyura: Gecarcinucidae Rathbun, 1904) from the Western Ghats, India |url=https://www.researchgate.net/publication/295626478 |website=Research Gate |access-date=1 August 2020}}</ref> वयाच्या २१ व्या वर्षी त्यांनी भारतीय प्राणी सर्वेक्षण (ZSI) चे शास्त्रज्ञ डॉ. एस. के. पती आणि अनिल खैरे यांच्या सहकार्याने या प्रजाती शोधल्या. त्यात खालील प्रजातींचा समावेश होता: '' घाटियाना अट्रोपुरपुरिया (*Ghatiana atropurpurea*) - आंबोली '' घाटियाना स्प्लेंडिडा (*Ghatiana splendida*) - चाकुळ '' गुबर्नाटोरियाना ठाकरे (*Gubernatoriana thackerayi*) - रघुवीर घाट<ref>{{cite web |title=Young thackeray goes wild, names new crab he found after family |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Young-thackeray-goes-wild-names-new-crab-he-found-after-family/articleshow/51164485.cms |website=द टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=1 August 2020}}</ref> '' गुबर्नाटोरियाना अल्कोकी (*Gubernatoriana alcocki*) '' गुबर्नाटोरियाना वाघी (*Gubernatoriana vaghi*) * ''क्नेमास्पिस ठाकरे (*Cnemaspis thackerayi*):'' मे २०१९ मध्ये तमिळनाडूत भारतीय संशोधकांनी शोधलेल्या पालीच्या (गेको) एका नवीन प्रजातीला प्राणीशास्त्रातील योगदानाबद्दल तेजस ठाकरे यांचे नाव देण्यात आले.<ref>{{cite web |title=Newly discovered gecko named after Tejas Thackeray |url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/newly-discovered-gecko-named-after-tejas-thackeray/article27212633.ece |website=द हिंदू |access-date=1 August 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=Researchers name gecko after Tejas Thackeray |url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-researchers-name-gecko-after-tejas-thackeray-2752432 |website=DNA India |access-date=1 August 2020}}</ref> * ''बोईगा ठाकरे (*Boiga thackerayi*):'' सप्टेंबर २०१९ मध्ये महाराष्ट्रातील सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पात वाघासारखे पट्टे असलेल्या बोईगा प्रजातीच्या (मांजर साप) नवीन सापाचा शोध लागला.<ref>{{cite web |title=Uddhav's son Tejas Thackeray discovers new snake species |url=https://www.theweek.in/news/india/2019/09/27/news-snake-species-found-names-after-uddhavs-younger-son.html |website=The Week |access-date=1 August 2020}}</ref> या शोधातील योगदानाबद्दल या प्रजातीला तेजस ठाकरे यांचे नाव देण्यात आले.<ref>{{cite web |title=Newly discovered snake named after Uddhav Thackeray's son |url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/newly-discovered-snake-named-after-uddhavs-son-tejas-6032476/ |website=द इंडियन एक्सप्रेस |access-date=1 August 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=Thackeray's cat snake and a case of mistaken identity |url=https://scroll.in/article/943832/thackerays-cat-snake-and-a-case-of-mistaken-identity |website=Scroll.in |access-date=1 August 2020}}</ref> * ''शिस्तुरा हिरण्यकेशी (*Schistura hiranyakeshi*):'' ऑक्टोबर २०२० मध्ये सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील हिरण्यकेशी नदी पात्रात आढळलेल्या सोनेरी रंगाच्या माशाच्या नवीन प्रजातीचा शोध लावणाऱ्या संशोधक संघात तेजस ठाकरे यांचा सहभाग होता.<ref>{{cite news |last1=Bose |first1=Mrityunjay |title=Uddhav Thackeray's son, Tejas, discovers new fish species: The Hiranyakeshi Loach |url=https://www.deccanherald.com/science-and-environment/uddhav-thackerays-son-tejas-discovers-new-fish-species-the-hiranyakeshi-loach-902720.html |access-date=25 October 2020 |work=Deccan Herald |date=16 October 2020}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Jayasimhan |last1=Praveenraj |first2=Tejas |last2=Thackeray |first3=Shankar |last3=Balasubramanian |title=Schistura hiranyakeshi a new loach (Cypriniformes: Nemacheilidae) |journal=aqua, International Journal of Ichthyology |date=27 September 2020 |volume=26 |issue=2 |pages=49–56 |url=https://aqua-aquapress.com/product/aqua-262_schistura-hiranyakeshi/ |access-date=25 October 2020 |archive-date=2022-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220403175804/https://aqua-aquapress.com/product/aqua-262_schistura-hiranyakeshi/ |url-status=dead }}</ref> २०१९ मध्ये त्यांनी इतर संशोधकांसोबत मिळून वन्यजीव संरक्षण व संशोधनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी 'ठाकरे वाईल्डलाईफ फाऊंडेशन'ची स्थापना केली. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:ठाकरे, तेजस}} [[वर्ग:भारतीय जीवशास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म]] [[वर्ग:ठाकरे कुटुंब]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] nx61e2vnhru6p2otposo5xs13irox31 0 331449 2723069 2591146 2026-10-19T07:13:52Z Dharmadhyaksha 28394 2723069 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]] हा भारतातील दुसरा सर्वोच्च साहित्यिक सन्मान आहे. [[साहित्य अकादमी]] "जगभरात भारतीय साहित्याचा प्रचार" करण्याच्या उद्दिष्टाने हा पुरस्कार देते. अकादमी दरवर्षी "साहित्यिक गुणवत्तेची उत्कृष्ट पुस्तके" असलेल्या लेखकांना हा पुरस्कार प्रदान करते. अकादमीने मान्यता दिलेल्या २४ पैकी कोणत्याही भाषांमध्ये प्रकाशित केलेल्या कामांसाठी हा पुरस्कार दिला जातो. <ref name="official">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/awards/akademi_awards.jsp|title=Akademi Awards|publisher=[[Sahitya Akademi]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100925203857/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/awards/akademi_awards.jsp|archive-date=25 September 2010|access-date=23 December 2013}}</ref> १९५४ मध्ये स्थापित, हा पुरस्कार लेखनातील उत्कृष्टतेला ओळखतो आणि प्रोत्साहन देतो. पुरस्कारार्थी निवडण्याची वार्षिक प्रक्रिया मागील बारा महिन्यांपर्यंत चालते. २०२२ च्या पुरस्कारामध्ये एक कोरलेले तांब्याचे फलक, एक शाल आणि {{INRConvert|1|l}} रोख बक्षीस आहे.<ref name="2022 award">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/sahityaakademiawards-2022.pdf|title=Sahitya Akademi Award 2022|date=22 December 2022|website=Sahitya Akademi|access-date=22 December 2022}}</ref> खाली '''इंग्लिश भाषेमधील साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेत्यांची यादी''' आहे. == विजेते == [[चित्र:RK_Narayan_2009_stamp_of_India.jpg|इवलेसे| [[आर.के. नारायण]] हे या पुरस्काराचे पहिले विजेते होते.]] {| class="wikitable sortable" !वर्ष !!पुस्तक !!लेखक !!प्रकार |- | १९५५ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९५६ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९५७ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९५८ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९५९ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९६० ||''[[द गाइड (पुस्तक)|द गाइड]]'' ||[[आर.के. नारायण]] ||कादंबरी |- | १९६१ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९६२ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९६३ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९६४ ||''द सर्पंट अँड द रोप'' ||राजा राव ||कादंबरी |- | १९६५ ||''द ट्राइबल वर्लड ऑफ व्हेरिअर एल्विन'' ||व्हेरिअर एल्विन ||आत्मचरित्र |- | १९६६ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९६७ ||''शॅडो फ्राम लडाख'' || भबानी भट्टाचार्य ||कादंबरी |- | १९६८ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९६९ || ॲन आर्टिस्ट इन लाइफ'' || निहररंजन रे ||चरित्र |- | १९७० || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९७१ || ''मॉर्निंग फेस'' ||[[मुल्कराज आनंद]] ||कादंबरी |- | १९७२ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९७३ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९७४ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९७५ ||''स्कॉलर एक्स्ट्राऑर्डिनरी'' || [[नीरद सी. चौधरी]] ||चरित्र |- | १९७६ || ''जवाहरलाल नेहरू'' || [[सर्वपल्ली गोपाल]] ||चरित्र |- | १९७७ || ''आजादी'' || चमन नहाल ||कादंबरी |- | १९७८ ||''फायर ऑन द माउंटन'' ||[[अनिता देसाई]] ||कादंबरी |- | १९७९ || ''इन्साइड द हवेली'' ||[[रमा मेहता]] ||कादंबरी |- | १९८० ||''ॲन द मदर'' || के.आर. श्रीनिवास अय्यंगार || चरित्र |- | १९८१ || ''रिलेशनशिप'' || जयंता महापात्रा ||कविता |- | १९८२ || ''द लास्ट लॅबरिन्थ'' ||अरुण जोशी ||कादंबरी |- | १९८३ ||''लॅटर-डे साम्स'' ||निसिम इझेकील ||कविता |- | १९८४ ||''द किपर ऑफ द डेड'' ||केकी एन. दारूवाला ||कविता |- | १९८५ ||''कलेक्टेड पोएम्स'' ||कमला दास ||कविता |- | १९८६ ||''रीच लाइक अस'' ||[[नयनतारा सहगल]] ||कादंबरी |- | १९८७ ||''ट्रॅपफॉल्स इन द स्काय'' ||शिव के. कुमार ||कविता |- | १९८८ ||''द गोल्डन गेट'' ||[[विक्रम सेठ]] ||कादंबरी |- | १९८९ || ''द शॅडो लाइन्स'' ||[[अमिताभ घोष]] ||कादंबरी |- | १९९० ||''टॅट लाँग सायलेंस'' || शशी देशपांडे ||कादंबरी |- | १९९१ ||''द ट्रॉटर-नामा'' ||आय. ॲलन सीली ||कादंबरी |- | १९९२ ||''अवर ट्रीज स्टिल ग्रो इन् देहरा'' ||[[रस्किन बाँड]] ||कादंबरी |- | १९९३ || ''आफ्टर अम्नेसिया'' ||[[गणेश देवी]] || निबंध |- | १९९४ || ''सेरेन्डिप'' ||[[डॉम मोरेस]] ||कविता |- | १९९५ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९९६ || ''मेमरीज् ऑफ रेन'' ||[[सुनेत्रा गुप्ता]] ||कादंबरी |- | १९९७ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | १९९८ || ''फायन्ल सोल्यूशन्स अँड अदर प्लेज'' || महेश दत्तानी || नाटक |- | १९९९ || ''द कलेक्टेड पोएम्स'' || ए. के. रामानुजन ||कविता |- | २००० || ''कुकल्ड'' || [[किरण नगरकर]] ||कादंबरी |- | २००१ ||''राजाजी: अ लाइफ'' ||[[राजमोहन गांधी]] ||चरित्र |- | २००२ || ''अ न्यू वर्लड'' || अमित चौधरी || कादंबरी |- | २००३ ||''द पेरिशेबल एम्पायर'' || मीनाक्षी मुखर्जी ||निबंध |- | २००४ ||''द मॅमरीज ऑफ द वेल्फेयर स्टेट'' || उपमन्यू चटर्जी ||कादंबरी |- | २००५ ||''द अल्जेब्रा ऑफ इन्फायनाइट जस्टीस'' ||[[अरुंधती रॉय]] ||निबंध |- | २००६ ||''द सारी शॉप'' || रूपा बाजवा ||कादंबरी |- | २००७ ||''डिसऑर्डर्ली विमेन'' || मालती राव ||कादंबरी |- | २००८ || style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan=4| '''''पुरस्कार नाही''''' |- | २००९ ||''महाभारता: ॲन एन्कॉयरी इनटू द ह्यूमन कंडिशन'' || चतुर्वेदी बद्रीनाथ || आलोचन |- | २०१० ||''द बुक ऑफ रेचेल'' ||एस्थर डेव्हिड ||कादंबरी |- | २०११ ||''इंडिया आफ्टर गांधी''<ref>{{Cite press release|title=POETS DOMINATE SAHITYA AKADEMI AWARDS 2011|publisher=[[Sahitya Akademi]]|date=2011-12-21|url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/award-2011.pdf|access-date=2011-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20120508031321/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/award-2011.pdf|archive-date=2012-05-08}}</ref> || [[रामचंद्र गुहा]]<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2735882.ece|title=Guha wins it for narrative history|date=21 December 2011|work=द हिंदू}}</ref> || ऐतिहासिक कथा |- | २०१२ || ''दिज एर्र्स आर करेक्ट'' || जीत थायल<ref name="thehindu">{{स्रोत बातमी|url=http://www.thehindu.com/arts/books/jeet-thayil-among-24-selected-for-sahitya-akademi-awards/article4222947.ece|title=Jeet Thayil among 24 selected for Sahitya Akademi Awards|date=21 December 2012|work=द हिंदू}}</ref> || कविता |- | २०१३ ||''लॅबर्नम फॉर माय हेड'' ||तेमसुला एओ<ref>[http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/award2013-e.pdf "Poets dominate Sahitya Akademi Awards 2013"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131219002741/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/award2013-e.pdf}}. [[साहित्य अकादमी|Sahitya Akademi]]. 18 December 2013. Retrieved 18 December 2013.</ref> || लघुकथा |- | २०१४ || ''ट्राईंग टू से गुडबाय'' || [[आदिल जस्सावाला]] || कविता |- | २०१५ ||''क्रोनिकल ऑफ अ कॉर्प्स बेअरर'' || सायरस मिस्त्री || कादंबरी |- | २०१६ || ''एम अँड द बिग हूम'' || जेरी पिंटो || कादंबरी |- | २०१७ || ''द ब्लॅक हिल'' || ममांग दाई ||कादंबरी |- | २०१८ || ''द ब्लाइन्ड लेडीज् डिसेंडन्टस्'' || अनीस सलिम<ref name="2018Award">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://sahitya-akademi.gov.in/pdf/sahityaakademiawards2018.pdf|title=Sahitya Akademi Main Award 2018|publisher=[[Sahitya Akademi]]|access-date=5 December 2018}}</ref> ||कादंबरी |- | २०१९ ||''ॲन एरा ऑफ डार्कनेस'' || [[शशी थरूर]]<ref name="2019Award">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://sahitya-akademi.gov.in/pdf/sahityaakademiawards2019.pdf|title=Sahitya Akademi Main Award 2019|publisher=[[Sahitya Akademi]]|access-date=18 December 2019}}</ref> ||कादंबरी (गैर-काल्पनिक) |- | २०२० ||''व्हेन गॉड इज अ ट्राव्हलर'' || अरुंधती सुब्रमण्यम<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.indianexpress.com/article/books-and-literature/veerappa-moily-arundhathi-subramania-among-others-to-receive-sahitya-akademi-award-2020-7225734/lite/|title=Veerappa Moily, Arundhathi Subramania among others to receive Sahitya Akademi Award-2020|date=12 March 2021|work=Indian Express}}</ref> ||कविता |- | २०२१ || ''थिंग्ज टू लिव्ह बिहाइंड'' || [[नमिता गोखले]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://sahitya-akademi.gov.in/pdf/sahityaakademiawards21.pdf|title=Sahitya Akademi Award 2021 - List of Winners|last=K. Sreenivasarao|date=30 December 2021|website=Sahitya Akademi|url-status=live}}</ref> ||कादंबरी |- | २०२२ || ''ऑल द लाइव्ज वी नेव्हर लिव्हड'' || अनुराधा रॉय <ref name="2022 award">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/sahityaakademiawards-2022.pdf|title=Sahitya Akademi Award 2022|date=22 December 2022|website=Sahitya Akademi|access-date=22 December 2022}}</ref> ||कादंबरी |- | २०२३ || ''रिक्विम इन राग जानकी'' || [[नीलम सरन गौर]]<ref>{{Cite news |last=Chakrabarty |first=Sreeparna |date=2023-12-20 |title=Sahitya Akademi Awards for 2023 announced |language=en-IN |work=द हिंदू |url=https://www.thehindu.com/books/sahitya-akademi-awards-for-2023-announced/article67658599.ece |access-date=2023-12-21 |issn=0971-751X}}</ref> || कादंबरी |- |} == अनुवाद पुरस्कार == साहित्य अकादमी ने १९८९ मध्ये अनुवादासाठी नवा पुरस्कार सुरू केला. ह्या पुरस्काराचे विजेते आहे:<ref name="sat">{{cite web |url= http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/awards/anuvad_samman_suchi_h.jsp#angregi |title= साहित्य अकादेमी अनुवाद पुरस्कार (1989–2016) |date= १९ जुलाई २०१७ |author= |work= [[भारतीय साहित्य अकादमी|साहित्य अकादमी]] |accessdate= ३ ऑगस्ट २०१७ |archive-url= https://web.archive.org/web/20170904112610/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/awards/anuvad_samman_suchi_h.jsp#angregi |archive-date= 4 सप्टेंबर 2017 |url-status= dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! लेखक !! पुस्तक !! प्रकार !! मूळ लेखक !! मूळ पुस्तक !! मूळ भाषा |- | १९८९ || विक्रम के. दास || ''परजा'' || कादंबरी|| [[गोपीनाथ मोहंती]] || ''परजा'' || ओड़िया |- | १९९० || वी. के. नारायण मेनोन || ''चेम्मीन'' || कादंबरी|| [[तकाऴि शिवशंकर पिल्लई]] || ''चेम्मीन'' || मलयालम |- | १९९१ || [[ओ. वी. विजयन]]् || ''आफ़्टर द हैंगिग एंड अदर स्टोरीज़'' || लघुकथा || [[ओ. वी. विजयन]] || संचयन || मलयालम |- | १९९२ || जयरतन || ''कृश्नचंदर : सलेक्टेड शार्ट स्टोरीज़'' || लघुकथा || [[कृष्ण चंदर]] ||संचयन || उर्दू |- | १९९३ || तेजस्विनी निरंजना || ''फणियम्मा'' || कादंबरी|| [[एम.के. इंदिरा]] ||''फणियम्मा'' || कन्नड़ |- | १९९४ || दिलीप चित्रे || ''सेज तुका'' || काविता || [[संत तुकाराम|तुकाराम]] || अभंग संग्रह || मराठी |- | १९९५ || आर. पार्थसारथी || ''द टेल ऑफ़ द एंकलेट'' || काविता || इलंगो अडिकळ || ''शिलप्पतिकारम'' || तमिल |- | १९९६ || अरुणा चक्रवर्ती || ''श्रीकांत'' || कादंबरी|| [[शरच्चंद्र चट्टोपाध्याय]] || ''श्रीकांत'' || बंगाली |- | १९९७ || गायत्री चक्रवर्ती स्पीवाक || ''इमैजिनॅरि मैप्स'' || कादंबरी || [[महाश्वेता देवी]] || कादंबरी|| बंगाली |- | १९९८ || कल्पना बर्धन || ''वाइव्स एंड अॅदर्स'' || लघुकथा || माणिक बंद्योपाध्याय || लघु कथाएँ || बंगाली |- | १९९९ || गीता कृष्णन्कुट्टी || ''द आई ऑफ़ गॉड'' || कादंबरी|| [[एन. पी. मुहम्मद]] || ''दैवतिण्टे कण्णु'' || मलयालम |- | २००० || पी. श्रीनिवास राव || ''भारतीपुरा'' || कादंबरी || [[यू.आर. अनंतमूर्ती]] || ''भारतीपुरा'' || कन्नड़ |- | २००१ || गोपा मजूमदार || ''अपराजितो'' || कादंबरी|| विभूतिभूषण बंद्योपाध्याय || ''अपराजितो'' || बंगाली |- | २००२ || नीता कुमार || ''माई'' || कादंबरी || गीतांजलिश्री || ''माई'' || हिन्दी |- | २००३ || सुजीत मुखर्जी || ''गोरा'' || कादंबरी || [[रवींद्रनाथ टागोर]] || ''गोरा'' || बंगाली |- | २००४ || एम. असदुद्दीन || ''लिफ्टिंग द वेल: सलेक्टेड राइटिंग्स ऑफ़ इस्मत चुग़ताई'' || संग्रह || [[इस्मत चुग़ताई]] || संग्रह || उर्दू |- | २००५ || प्रतीक कांजीलाल || ''द लॉस्ट विल्डरनेस'' || कादंबरी || [[निर्मल वर्मा]] || ''अंतिम अरण्य'' || हिन्दी |- | २००६ || मुहम्मद ज़ाकिर || ''द सन ऑफ़ द मोमेंट'' || कादंबरी || नज़ीर अहमद || ''इब्न–उल–वक़्त'' || उर्दू |- | २००७ || विनय धारवाड़कर || ''कबीर, द वीवर्स सॉन्ग्स'' || काविता || [[कबीर]] || ''कबीर की चुनिंदा हिन्दी कविताएँ'' || हिन्दी |- | २००८ || मीनाक्षी शिवराम || ''टोपी शुक्ला'' || कादंबरी || [[राही मासूम रजा]] || ''टोपी शुक्ला'' || हिन्दी |- | २००९ || त्रिदीप सुहृद || ''हरिलाल गाँधी : ए लाइफ़'' || चरित्र || चंदूलाल भागूभाई दलाल || ''हरिलाल गाँधी'' || गुजराती |- | २०१० || इरा पांडे || ''ट’टा प्रोफ़ेसर'' || कादंबरी || मनोहर श्याम जोशी || ''ट’टा प्रोफ़ेसर'' || हिन्दी |- | २०११ || अंजू मखीजा <br> हरि दिलगीर || ''शाह अब्दुल लतीफ़ : सीकिंग द बिलव्ड'' || काविता || [[शाह अब्दुल लतीफ़]] || ''शाह जो रिसालो'' || सिन्धी |- | २०१२ || एम.एल. तंगप्पा || ''लव स्टैण्ड्स अलोन'' || काविता || विभिन्न कवि || संग्रह || तमिल |- | २०१३ || [[रंजीत होसकोटे]] || ''आई, लल्‍ला: द पोएम्‍स ऑफ़ लाल देद'' || काविता || लाल देद || ''लल्‍लास वाख्‍स'' || कश्‍मीरी |- | २०१४ || पद्मनी राजप्‍पा || ''कादंबरी'' || कादंबरी || [[बाणभट्ट]] || ''कादंबरी'' || संस्‍कृत |- | २०१५ || सुशीला पुनीता || ''भारतीपुरा'' || कादंबरी || [[यू.आर. अनंतमूर्ती]] || ''भारतीपुरा'' || कन्‍नड़ |- | २०१६ || पेरुमल मुरुगन || ''वन पार्ट वुमैन'' || कादंबरी || अनिरुद्धन वासुदेवन || ''माधोरुबागन'' || तमिल |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{साहित्य अकादमी पुरस्कार}} [[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार|इं]] [[वर्ग:इंग्लिश साहित्य]] [[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|#]] 4tsfzex23v87xys0k69h32l6fpdpr5g 0 331734 2723003 2318411 2026-10-19T04:29:33Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723003 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विधानसभा सदस्य |सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय= |नाव= डॉ.देवराव होळी |कार्यकाळ_आरंभ= २०१४ | चित्र नाव = | चित्र आकारमान = 250px |पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] |कार्यकाळ_समाप्ती= |मागील पक्ष= |पुढील=आमदार|मतदारसंघ_विस1=[[ विधानसभा मतदारसंघ| विधानसभा मतदारसंघ]] |कार्यकाळ_आरंभ1=२०१४ |निवास = |व्यवसाय = |छाया= }} '''देवराव माडगुजी होळी''' मराठी राजकारणी आहेत. हे [[गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ|गडचिरोली मतदारसंघातून]] [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाकडून]] [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राच्या]] [[महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा|तेराव्या]] आणि [[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा|चौदाव्या विधानसभेवर]] निवडून गेले. {{विस्तार}} {{DEFAULTSORT:होळी, देवराव माडगुजी}} [[वर्ग:महाराष्ट्राचे विद्यमान आमदार]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:गडचिरोलीचे आमदार]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]] [[वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म]] 3oyv5kmd825lv3g69meh9sbmddau5vl 2723004 2723003 2026-10-19T04:30:05Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723004 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विधानसभा सदस्य |सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय= |नाव= डॉ.देवराव होळी |कार्यकाळ_आरंभ= २०१४ | चित्र नाव = | चित्र आकारमान = 250px |पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] |कार्यकाळ_समाप्ती= |मागील पक्ष= |पुढील=आमदार |मतदारसंघ_विस1=[[गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ]] |कार्यकाळ_आरंभ1=२०१४ |निवास = |व्यवसाय = |छाया= }} '''देवराव माडगुजी होळी''' मराठी राजकारणी आहेत. हे [[गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ|गडचिरोली मतदारसंघातून]] [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाकडून]] [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राच्या]] [[महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा|तेराव्या]] आणि [[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा|चौदाव्या विधानसभेवर]] निवडून गेले. {{विस्तार}} {{DEFAULTSORT:होळी, देवराव माडगुजी}} [[वर्ग:महाराष्ट्राचे विद्यमान आमदार]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:गडचिरोलीचे आमदार]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]] [[वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म]] cji99engzh7j6wi4s8lcc1wf4jxzbun 2723023 2723004 2026-10-19T04:46:14Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723023 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विधानसभा सदस्य |सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय= डॉ. |नाव= देवराव होळी |कार्यकाळ_आरंभ= २०१४ | चित्र नाव = | चित्र आकारमान = 250px |पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] |कार्यकाळ_समाप्ती= |मागील पक्ष= |पुढील=आमदार |मतदारसंघ_विस1=[[गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ]] |कार्यकाळ_आरंभ1=२०१४ |निवास = |व्यवसाय = |छाया= }} '''डॉ.देवराव माडगुजी होळी''' मराठी राजकारणी आहेत. हे [[गडचिरोली विधानसभा मतदारसंघ|गडचिरोली मतदारसंघातून]] [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाकडून]] [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राच्या]] [[महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा|तेराव्या]] आणि [[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा|चौदाव्या विधानसभेवर]] निवडून गेले. {{विस्तार}} {{DEFAULTSORT:होळी, देवराव माडगुजी}} [[वर्ग:महाराष्ट्राचे विद्यमान आमदार]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:गडचिरोलीचे आमदार]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]] [[वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म]] 94oskmelkqolobubimjunzw5c5pcnjm 0 356140 2723089 2722091 2026-10-19T10:08:38Z Vishnu888 82059 /* */ रोमनीकृत: Siddhidātrī 2723089 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट हिंदू दैवत | नाव = सिद्धिदात्री | चित्र = Siddhidatri Sanghasri 2010 Arnab Dutta.JPG | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | आधिपत्य = अलौकिक शक्तींची देवी किंवा [[सिद्धी]]ची | नाव_मराठी_देवनागरी_लेखन = सिद्धिधात्री | नाव_संस्कृत_देवनागरी_लेखन = सिद्धीदात्री | नाव_पाली_लेखन = | नाव_कन्नड_लेखन = | नाव_तमिळ_लेखन = | नाव_अन्य_लिपी = | नाव_अन्य_लिपी_लेखन = | निवासस्थान = | लोक = | वाहन = कमळ | शस्त्र = [[गदा]], [[चक्र]], [[शंख]], पद्म (विशेषता) कमळ ज्यामध्ये अष्टसिद्धी लीन आहेत. | वडील_नाव = | आई_नाव = | पती_नाव = [[शिव]] | पत्नी_नाव = | अपत्ये = | भावंडे = | अन्य_नावे = | या_देवतेचे_अन्य_अवतार = | या_अवताराची_मुख्य_देवता = [[दुर्गा]] | मंत्र = सिद्धगन्धर्वयक्षाघैरसुरैरमरैरपि। सेव्यमाना सदा भूयात् सिद्धिदा सिद्धिदायिनी॥वन्दे वांछित मनोरथार्थ चन्द्रार्घकृत शेखराम्। कमलस्थितां चतुर्भुजा सिद्धीदात्री यशस्वनीम्॥ स्वर्णावर्णा निर्वाणचक्रस्थितां नवम् दुर्गा त्रिनेत्राम्। शख, चक्र, गदा, पदम, धरां सिद्धीदात्री भजेम्॥ | नामोल्लेख_धार्मिक_साहित्य = | मुख्य_तीर्थक्षेत्रे = | विशेष = | तळटिपा = }} '''सिद्धीधात्री''' किंवा '''सिद्धिदात्री''' (संस्कृत: सिद्धिदात्री, रोमनीकृत: ''Siddhidātrī'', lit. 'पूर्णता देणारी'''')''' ही हिंदू माता देवी [[महादेवी|महादेवीच्या]] [[नवदुर्गा]] (नऊ रूपे) पैलूंपैकी नववी आणि अंतिम आहे. तिच्या नावाचा अर्थ पुढीलप्रमाणे आहे: [[सिद्धी]] म्हणजे अलौकिक शक्ती किंवा ध्यान करण्याची क्षमता आणि [[Dhatri|धात्री]] म्हणजे दाता. [[शारदीय नवरात्र|नवरात्रीच्या]] नवव्या दिवशी (नवदुर्गेच्या नऊ रात्री) तिची पूजा केली जाते; ती सर्व दैवी आकांक्षा पूर्ण करते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://post.jagran.com/worship-goddess-siddhidatri-on-ninth-day-of-navratri-1445395666|title=Worship 'Goddess Siddhidatri' on ninth day of Navratri|date=October 21, 2015|website=Dainik Jagran (Jagran Post)|access-date=2015-10-21|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304125055/http://post.jagran.com/worship-goddess-siddhidatri-on-ninth-day-of-navratri-1445395666|url-status=dead}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.drikpanchang.com/hindu-goddesses/parvati/durga/navdurga-siddhidatri.html|title=Goddess Siddhidatri|access-date=2015-10-21}}</ref> असे मानले जाते की शिवाच्या शरीराची एक बाजू सिद्धिदात्रीची आहे. त्यामुळे त्यांना अर्धनारीश्वर या नावानेही ओळखले जाते. वैदिक शास्त्रानुसार या देवीची पूजा करून शिवाने सर्व ''सिद्धी'' प्राप्त केल्या. == प्रतिमाशास्त्र == देवीला चार हातांनी ''चक्र'' , ''शंख'' , गदा आणि [[कमळ]] धारण केलेले चित्रित केले आहे. ती पूर्ण फुललेल्या कमळावर किंवा सिंहावर बसलेली असते. काही सचित्र चित्रणांमध्ये, तिला [[गंधर्व]], [[यक्ष]], [[सिद्ध]], [[असुर]] आणि [[देव]] यांनी दर्शन दिले आहे ज्यांना देवीला नमस्कार केला आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/festivals/navratri-2022-day-9-who-is-maa-siddhidatri-know-maha-navami-significance-timings-samagri-puja-vidhi-and-mantra-101664788414707.html|title=Who is Maa Siddhidatri|date=3 October 2022|website=[[The Hindustan Times]]}}</ref> == दंतकथा == ज्या काळात ब्रह्मांड केवळ अंधाराने भरलेले एक प्रचंड रिकामे होते, तेव्हा कुठेही जगाचे कोणतेही संकेत नव्हते. पण नंतर दैवी प्रकाशाचा एक किरण, जो सदैव अस्तित्वात आहे, सर्वत्र पसरतो, शून्याच्या प्रत्येक कोनाला प्रकाशित करतो. प्रकाशाचा हा सागर निराकार होता. अचानक, तो एक निश्चित आकार घेऊ लागला, आणि शेवटी एक दैवी स्त्री सारखी दिसू लागली, जी स्वतः महाशक्ती नसून. सर्वोच्च देवी पुढे आली आणि देव, [[ब्रह्मा]], [[विष्णू]] आणि [[शिव]] यांच्या [[त्रिमूर्ति|त्रिमूर्तींना]] जन्म दिला. तिने तिन्ही प्रभूंना जगासाठी त्यांची कर्तव्ये पार पाडण्याच्या त्यांच्या भूमिका समजून घेण्यासाठी चिंतन करण्याचा सल्ला दिला. महाशक्तीच्या शब्दावर कृती करत त्रिमूर्तींनी महासागराच्या काठी बसून अनेक वर्षे तपश्चर्या केली. प्रसन्न झालेली देवी सिद्धिधात्रीच्या रूपात त्यांच्यासमोर प्रकट झाली. तिने त्यांना त्यांच्या पत्नी दिल्या, तिने [[लक्ष्मी]], [[सरस्वती]] आणि [[पार्वती|पार्वतीने]] त्यांना अनुक्रमे विष्णू, ब्रह्मा आणि शिव यांना दिले. सिद्धिधात्रीने जगाचा निर्माता म्हणून ब्रह्मदेवाला, सृष्टी आणि त्यातील प्राण्यांचे रक्षण करण्याची भूमिका विष्णूकडे आणि वेळ आल्यावर जगाचा नाश करण्याची भूमिका शिवाकडे सोपवली. ती त्यांना सांगते की त्यांची शक्ती त्यांच्या संबंधित पत्नींच्या रूपात आहे, जी त्यांना त्यांचे कार्य करण्यास मदत करतील. देवीने त्यांना आश्वासन दिले की ती त्यांना दैवी चमत्कारी शक्ती देखील प्रदान करेल, ज्यामुळे त्यांना त्यांची कर्तव्ये पार पाडण्यास मदत होईल. असे सांगून तिने त्यांना अणिमा, महिमा, गरिमा, लघिमा, प्राप्ती, प्राकांब्य, इशित्व आणि वशित्व अशी आठ अलौकिक शक्ती बहाल केल्या. अणिमा म्हणजे शरीराचा आकार लहान करून लहान करणे, महिमा म्हणजे शरीराचा अमर्याद आकारात विस्तार करणे, गरिमा म्हणजे असीम जड होणे, लघिमा म्हणजे वजनहीन होणे, प्राप्ती म्हणजे सर्वव्यापी असणे, प्रकांब्य म्हणजे जे काही हवे आहे ते साध्य करणे, इशित्व म्हणजे निरपेक्षता असणे. प्रभुत्व, आणि वशित्व म्हणजे सर्वांना वश करण्याची शक्ती. देवी सिद्धिदात्रीने त्रिमूर्ती प्रदान केलेल्या आठ सर्वोच्च सिद्धींव्यतिरिक्त, तिने त्यांना नऊ खजिना आणि इतर दहा प्रकारच्या अलौकिक शक्ती किंवा क्षमता दिल्या आहेत असे मानले जाते. स्त्री आणि पुरुष या दोन भागांनी देव आणि देवी, दैत्य, [[दानव]], [[असुर]], [[गंधर्व]], [[यक्ष]], [[अप्सरा]], [[भूत]], स्वर्गीय प्राणी, पौराणिक प्राणी, [[वनस्पती]], प्राणी, [[नाग]] आणि [[गरुड]] आणि जगातील अनेक प्रजाती निर्माण केल्या. जन्माला आले आणि अशा प्रकारे त्यांच्यापासून उत्पन्न झाले. संपूर्ण जगाची निर्मिती आता पूर्णपणे पूर्ण झाली होती, असंख्य तारे, आकाशगंगा तसेच नक्षत्रांनी भरलेली होती. सूर्यमाला नऊ ग्रहांसह पूर्ण झाली. पृथ्वीवर, अशा विशाल महासागर, तलाव, नाले, नद्या आणि पाण्याच्या इतर संस्थांनी वेढलेले, मजबूत भूभाग तयार केला गेला. सर्व प्रकारचे वनस्पती आणि प्राणी उत्पत्ती झाले आणि त्यांना त्यांच्या योग्य निवासस्थान देण्यात आले. १४ जगांची निर्मिती आणि संपूर्णपणे निर्मिती केली गेली, वर नमूद केलेल्या प्राण्यांना राहण्यासाठी निवासस्थान दिले, ज्याला ते सर्व घर म्हणतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dnaindia.com/lifestyle/report-maha-navami-2022-know-the-story-of-ninth-form-of-devi-durga-goddess-siddhidatri-2990059|title=Maha Navami 2022: Know the story of ninth form of Devi Durga, Goddess Siddhidatri|website=[[DNA India]]}}</ref> == संदर्भ यादि == [[वर्ग:नवदुर्गा]] [[वर्ग:हिंदू देवी]] nz41s4qh91scp3r6k3brurua9893e4v 0 358895 2723092 2712667 2026-10-19T10:38:07Z Dharmadhyaksha 28394 /* यादी */ 2723092 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''कॅबिनेट सचिव''' हे [[भारत सरकार|भारत सरकारचे]] सर्वोच्च कार्यकारी अधिकारी आणि [[नागरी सेवा|सर्वाधिक वरिष्ठ नागरी सेवक]] आहेत. कॅबिनेट सचिव हे नागरी सेवा मंडळाचे ''पदसिद्ध'' प्रमुख आहेत, कॅबिनेट सचिवालय, [[भारतीय प्रशासकीय सेवा]] आणि [[नागरी सेवा|भारतातील सर्व नागरी सेवा]] सरकारच्या व्यवसायाच्या नियमांनुसार काम करतात. कॅबिनेट सचिव हे [[भारतीय प्रशासकीय सेवा|भारतीय प्रशासकीय सेवेतील]] सर्वात वरिष्ठ संवर्गीय पद आहे<ref name=":Cabinet Secretary is cadre post of IAS: Centre">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://rediff.com/news/2008/mar/03up.htm|title=Even Cabinet Secy's is IAS cadre post: Centre|date=March 3, 2008|website=[[रीडिफ.कॉम]]|access-date=July 28, 2018}}</ref> आणि [[भारताचा औपचारिक सत्ता प्राधान्यक्रम|भारतीय अग्रक्रमानुसार]] अकराव्या क्रमांकावर आहे.<ref name="rajyasabha">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://rajyasabha.nic.in/rsnew/guidline_govt_mp/chap11.pdf|title=Order of Precedence|date=July 26, 1979|website=[[Rajya Sabha]]|publisher=President's Secretariat|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100929091917/http://rajyasabha.nic.in/rsnew/guidline_govt_mp/chap11.pdf|archive-date=2010-09-29|access-date=September 24, 2017}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/table_of_precedence.pdf|title=Table of Precedence|date=July 26, 1979|website=[[गृह मंत्रालय (भारत)]], [[भारत सरकार]]|publisher=President's Secretariat|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140527155701/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/table_of_precedence.pdf|archive-date=27 May 2014|access-date=September 24, 2017}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mha.nic.in/hindi/top|title=Table of Precedence|website=[[गृह मंत्रालय (भारत)]], [[भारत सरकार]]|publisher=President's Secretariat|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140428030937/http://mha.nic.in/hindi/top|archive-date=28 April 2014|access-date=September 24, 2017}}</ref><ref name="Maheshwari 2001 666">{{स्रोत पुस्तक|title=Indian Administration|url=https://archive.org/details/indianadministra0000mahe|last=Maheshwari|first=S.R.|publisher=Orient Blackswan Private Ltd.|year=2000|isbn=9788125019886|edition=6th|location=[[New Delhi]]}}</ref> कॅबिनेट सचिव हे [[भारताचे पंतप्रधान|पंतप्रधानांच्या]] थेट प्रभाराखाली असतात. २०१० पासून, कॅबिनेट सचिवांचा कार्यकाळ कमाल चार वर्षांपर्यंत वाढवण्यात आला. त्यानंतर, २०१९ मध्ये १ वर्षापर्यंत पुढील मुदतवाढीसाठी सुधारणा केली व एकूण ५ वर्षांपर्यंत झाला.<ref name=":Four years for Cabinet Secretary">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/Four-years-for-Cabinet-Secretary/article16205382.ece/|title=Four years for Cabinet Secretary|date=July 22, 2010|website=[[द हिंदू]]|access-date=July 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20241227101637/https://www.thehindu.com/todays-paper/Four-years-for-Cabinet-Secretary/article16205382.ece|archive-date=2024-12-27|url-status=dead}}</ref><ref name=":Fixed four-year tenure for Cabinet Secretary">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/india/latest-news/fixed-fouryear-tenure-for-cabinet-secretary/lite/|title=Fixed four-year tenure for Cabinet Secretary|date=July 22, 2010|website=[[द इंडियन एक्सप्रेस]]|access-date=July 18, 2018}}</ref> == यादी == {| class="wikitable sortable" |- ! क्र. !! नाव !! colspan="3" |कार्यकाळ !! कॅडर |- |१ || [[नारायणन राघवन पिल्लई]] || ६ फेब्रुवारी १९५० || १३ मे १९५३ || {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1950|2|6|1953|5|13}} || rowspan="13" |[[भारतीय नागरी सेवा]] |- |२ || यशवंत नारायण सुकथनकर || १४ मे १९५३ || ३१ जुलै १९५७ || {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1953|5|14|1957|7|31}} |- |३ || एम.के. वेल्लोदी ||१ ऑगस्ट १९५७ ||४ जून १९५८ || {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1957|8|1|1958|6|4}} |- |४ || विष्णू सहाय ||१ जुलै १९५८ ||१० नोव्हेंबर १९६०|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1958|7|1|1960|11|10}} |- |५ || बी.एन. झा ||१० नोव्हेंबर १९६०||८ मार्च १९६१|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1960|11|10|1961|3|8}} |- |६ || विष्णू सहाय ||९ मार्च 1961 ||१५ एप्रिल १९६२|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1961|3|9|1962|4|15}} |- |७ ||एस.एस. खेरा ||१५ एप्रिल 1962 ||१८ नोव्हेंबर १९६४|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1962|4|15|1964|11|18}} |- |८ ||[[धर्मवीर (नागरी सेवक)|धर्मवीर]] ||१८ नोव्हेंबर १९६४||२७ जून १९६६|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1964|11|18|1966|6|27}} |- |९ ||[[दत्तात्रय श्रीधर जोशी]] ||२७ जून १९६६||३१ डिसेंबर १९६८|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1966|6|27|1968|12|31}} |- |१० ||[[बलराम शिवरामन]] ||१ जानेवारी १९६९||३० नोव्हेंबर १९७०|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1969|1|1|1970|11|30}} |- |११ ||[[टी. स्वामिनाथन]] ||१ डिसेंबर १९७०||२ नोव्हेंबर १९७२|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1970|12|1|1972|11|2}} |- |१२ ||बी.डी. पांडे ||२ नोव्हेंबर १९७२||३१ मार्च १९७७|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1972|11|2|1977|3|31}} |- |१३ ||[[निर्मल कुमार मुकर्जी]] ||३१ मार्च १९७७ ||३१ मार्च १९८० || {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1977|3|31|1980|3|31}} |- |१४ || एस.एस. ग्रेवाल ||२ एप्रिल १९८० ||३० एप्रिल १९८१|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1980|4|2|1981|4|30}} || पंजाब १९४७ |- |१५ ||सी.आर. कृष्णस्वामी राव ||३० एप्रिल १९८१||८ फेब्रुवारी १९८५|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1981|4|30|1985|2|8}} || आंध्र प्रदेश १९४९ |- |१६ ||पी.के. कौल ||८ फेब्रुवारी १९८५||२२ ऑगस्ट १९८६|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1985|2|8|1986|8|22}} || उत्तर प्रदेश १९५१ |- |१७ ||बी.जी. देशमुख ||२३ ऑगस्ट १९८६||२७ मार्च १९८९|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1986|8|23|1989|3|27}} || महाराष्ट्र १९५१ |- |१८ ||[[टी.एन. शेषन]] ||२७ मार्च १९८९||२३ डिसेंबर १९८९|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1989|3|27|1989|12|23}} || तमिळनाडू १९५५ |- |१९ ||व्ही.सी. पांडे ||२३ डिसेंबर १९८९||११ डिसेंबर १९९०|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1989|12|23|1990|12|11}} || राजस्थान १९५५ |- |२० ||नरेश चंद्रा ||११ डिसेंबर १९९०||३१ जुलै १९९२|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1990|12|11|1992|7|31}} || राजस्थान १९५६ |- |२१ ||एस. राजगोपाल ||१ ऑगस्ट १९९२||३१ जुलै १९९३|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1992|8|1|1993|7|31}} ||महाराष्ट्र १९५७ |- |२२ ||जफर सैफुल्लाह ||३१ जुलै १९९३||३१ जुलै १९९४|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1993|7|31|1994|7|31}} ||कर्नाटक १९५८ |- |२३ ||सुरेंद्र सिंह ||१ ऑगस्ट १९९४||३१ जुलै १९९६|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1994|8|1|1996|7|31}} ||उत्तर प्रदेश १९५९ |- |२४ ||टी.एस.आर. सुब्रमणियन ||१ ऑगस्ट १९९६||३१ मार्च १९९८|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1996|8|1|1998|3|31}} || उत्तर प्रदेश १९६१ |- |२५ ||प्रभात कुमार ||१ एप्रिल १९९८||३१ ऑक्टोबर २०००|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1998|4|1|2000|10|31}} || उत्तर प्रदेश १९६३ |- |२६ ||टी. आर. प्रसाद || १ नोव्हेंबर २००० ||३१ ऑक्टोबर २००२ || {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2000|11|1|2002|10|31}} || आंध्र प्रदेश १९६३ |- |२७ ||कमल पांडे ||१ नोव्हेंबर २००२||१४ जून २००४|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2002|11|1|2004|6|14}} || उत्तराखंड १९६५ |- |२८ ||बी.के. चतुर्वेदी ||१४ जून २००४||१३ जून २००७|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2004|6|14|2007|6|13}} || उत्तर प्रदेश १९६६ |- |२९ ||के.एम. चंद्रशेखर ||१४ जून २००७||१३ जून २०११|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2007|6|14|2011|6|13}} || केरळ १९७० |- |३० ||अजित सेठ ||१४ जून २०११ ||१३ जून २०१५|| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2011|6|14|2015|6|13}} || उत्तर प्रदेश १९७४ |- |३१ ||पी.के. सिन्हा || १४ जून २०१५ || ३० ऑगस्ट २०१९ || {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2015|6|14|2019|08|30}} || उत्तर प्रदेश १९७७ |- |३२ || [[राजीव गौबा]] ||३० ऑगस्ट २०१९<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://pib.gov.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=192894|title=Shri Rajiv Gauba Takes Over as the New Cabinet Secretary|date=2019-08-30}}</ref> || ३० ऑगस्ट २०२४ || {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2019|08|30|2024|08|30}} || झारखंड १९८२ |- |३३ || टी.व्ही. सोमनाथन || ३० ऑगस्ट २०२४ ||''विद्यमान'' || {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2024|08|30}} || तमिळनाडू १९८७ |- |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी]] i9pey9r1onk5huxeejd2nalyespqjxp 0 363584 2723076 2554409 2026-10-19T09:09:35Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2723076 wikitext text/x-wiki {{बदल}} '''फर्टिगेशन''' म्हणजे माती सुधारणा, पाणी सुधारणा आणि इतर पाण्यात विरघळणारे पदार्थ सिंचन प्रणालीमध्ये वापरण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या खतांचा वापर. केमिगेशन, सिंचन प्रणालीमध्ये रसायनांचे इंजेक्शन, हे फर्टिगेशनशी संबंधित आहे. हे दोन्ही शब्द कधीकधी परस्पर बदलले जातात परंतु वापरल्या जाणाऱ्या रसायनांच्या स्वरूपामुळे केमिगेशन ही सामान्यतः अधिक नियंत्रित आणि नियंत्रित प्रक्रिया असते. केमिगेशनमध्ये बहुतेकदा [[कीटकनाशक|कीटकनाशके]], तणनाशके आणि बुरशीनाशके समाविष्ट असतात, ज्यापैकी काही मानवांसाठी, प्राण्यांसाठी आणि पर्यावरणासाठी धोकादायक असतात. ==उपयोग== व्यावसायिक शेती आणि बागायतीमध्ये फर्टिगेशनचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो. [[डिस्पेंसर युनिट्स]] अधिक विश्वासार्ह आणि वापरण्यास सोपे होत असल्याने [[लँडस्केपिंग]] साठी फर्टिगेशनचा वापर वाढत्या प्रमाणात होत आहे. फर्टिगेशनचा वापर अतिरिक्त पोषक घटक जोडण्यासाठी किंवा वनस्पतींच्या ऊतींच्या विश्लेषणात आढळलेल्या पोषक तत्वांच्या कमतरतेची भरपाई करण्यासाठी केला जातो. हे सहसा भाज्या, गवताळ जमीन, फळझाडे आणि शोभेच्या वनस्पती यासारख्या उच्च-मूल्याच्या पिकांवर केले जाते. ==सामान्यतः वापरली जाणारी रसायने== [[नायट्रोजन]] हे वनस्पतींचे सर्वात जास्त वापरले जाणारे पोषक तत्व आहे. नैसर्गिकरित्या आढळणारे नायट्रोजन (N₂) हे एक [[डायअॅटॉमिक रेणू]] आहे जे पृथ्वीच्या वातावरणाचा अंदाजे 80% भाग बनवते. बहुतेक वनस्पती थेट डायअॅटॉमिक नायट्रोजन घेऊ शकत नाहीत, म्हणून नायट्रोजन इतर रासायनिक पदार्थांच्या घटक म्हणून समाविष्ट केले पाहिजे जे वनस्पती वापरू शकतात. सामान्यतः, [[निर्जल अमोनिया]], [[अमोनियम नायट्रेट]] आणि [[युरिया]] हे नायट्रोजनचे [[जैवउपलब्ध]] स्रोत म्हणून वापरले जातात. वनस्पतींना आवश्यक असलेल्या इतर पोषक तत्वांमध्ये [[फॉस्फरस]] आणि [[पोटॅशियम]] यांचा समावेश होतो. नायट्रोजनप्रमाणेच, वनस्पतींना जगण्यासाठी या पदार्थांची आवश्यकता असते परंतु जैवउपलब्ध पोषक तत्व म्हणून काम करण्यासाठी ते [[मोनोअमोनियम फॉस्फेट]] किंवा [[डायअमोनियम फॉस्फेट]] सारख्या इतर रासायनिक पदार्थांमध्ये समाविष्ट असले पाहिजेत. पोटॅशियमचा एक सामान्य स्रोत [[म्युरेट ऑफ पोटॅश]] आहे जो रासायनिकदृष्ट्या [[पोटॅशियम क्लोराईड]] आहे.<ref>{{cite web|url=http://extension.psu.edu/agronomy-guide/cm/sec2/sec28c|title=Potassium Fertilizers|work=Penn State Extension (Penn State Extension)|access-date=2014-09-16|archive-date=2016-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220172926/http://extension.psu.edu/agronomy-guide/cm/sec2/sec28c|url-status=dead}}</ref> मातीच्या सुपीकतेचे विश्लेषण वापरून कोणते अधिक स्थिर पोषक घटक वापरावे हे ठरवले जाते. गोल्फ कोर्स आणि सोड फार्म सारख्या सॉड (किंवा टर्फ) वर बुरशीनाशके वापरली जातात. सर्वात जुने औषध [[सायप्रोकोनाझोल]] १९९५ मध्ये बाजारात आले.<ref name=epa95>{{cite web|author1=EPA|title=cyproconazole - सेंटिनेल ४० डब्ल्यूजी टर्फ बुरशीनाशकाची नोंदणी (EPA नोंदणी क्रमांक ५५९४७-१३२)|url=http://pmep.cce.cornell.edu/profiles/fung-nemat/aceticacid-etridiazole/cyproconazole/index.html|publisher=EPA|accessdate=4 जून २०१५|date=सप्टेंबर १९९५|archive-url=https://web.archive.org/web/20170310131640/http://pmep.cce.cornell.edu/profiles/fung-nemat/aceticacid-etridiazole/cyproconazole/index.html|archive-date=2017-03-10|url-status=dead}}</ref> ==फायदे== पारंपारिक किंवा ड्रॉप-फर्टिलायझिंग पद्धतींपेक्षा फर्टिगेशन पद्धतींचे फायदे खालील गोष्टींमध्ये हे समाविष्ट आहे: * वनस्पतींद्वारे पोषक तत्वांचे शोषण वाढवणे. * पोषक तत्वांचे अचूक स्थान, जिथे पाणी जाते तिथे पोषक तत्व देखील जाते. * "सूक्ष्म डोस" देण्याची क्षमता, झाडांना पुरेसे अन्न देणे जेणेकरून पोषक तत्वे शोषली जाऊ शकतील आणि पुढच्या वेळी पाऊस पडल्यावर वादळी पाण्यात वाहून जाऊ नयेत. * खते, रसायने आणि पाण्याची गरज कमी करणे. * पाणीपुरवठ्यात रसायनांचे गळती कमी करणे. * झाडांच्या मुळांच्या वस्तुमानात पाणी अडकवण्याची आणि धरून ठेवण्याची क्षमता वाढल्यामुळे पाण्याचा वापर कमी करणे. * पोषक तत्वांचा वापर आवश्यक वेळेवर आणि आवश्यक दराने नियंत्रित केला जाऊ शकतो. * दूषित मातीद्वारे मुळांना मातीजन्य रोगांचा संसर्ग होण्याचा धोका कमी करणे. * पाण्याच्या ठिबक प्रणालीद्वारे पोषक तत्वे पंप केल्यामुळे मातीची धूप कमी करणे. फर्टिगेशन वापरण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या पद्धतींद्वारे फर्टिगेशन कमी केले जाते. ==तोटे== * खत विरघळत असताना द्रावणाची एकाग्रता कमी होऊ शकते, हे उपकरणांच्या निवडीवर अवलंबून असते. जर योग्यरित्या निवड केली नसेल तर पोषक तत्वांचे योग्य स्थान निश्चित होऊ शकते. * दूषितता टाळण्यासाठी फर्टिगेशनसाठी पाणीपुरवठा घरगुती पाणीपुरवठ्यापासून वेगळा ठेवावा. * मुख्य सिंचन लाईनमध्ये संभाव्य दाब कमी होणे. * * ही प्रक्रिया दुष्काळाच्या प्रमाणात पाणीपुरवठा मर्यादित न करण्यावर अवलंबून आहे. ==वापरलेल्या पद्धती== * [[ठिबक सिंचन]] – स्प्रिंकलरपेक्षा कमी अपव्ययी. हे केवळ खतांच्या वापरासाठी अधिक कार्यक्षम नाही तर कापसासारख्या वनस्पतींमध्ये पोषक तत्वांचे जास्तीत जास्त शोषण करण्यासाठी देखील असू शकते.<ref>Hou, Z., Li, P., Li, B. et al. Plant Soil (2007) 290: 115. {{doi|10.1007/s11104-006-9140-1}}</ref> फर्टिगेशन वापरून ठिबक सिंचन केल्याने फळे आणि फुलांचे उत्पादन आणि गुणवत्ता देखील वाढू शकते, विशेषतः पृष्ठभागावरील ठिबक टेपऐवजी पृष्ठभागावरील ठिबक प्रणालींमध्ये.<ref>एल्हिंदी, खालिद, एल-हेंदावी, सलाह, अब्देल-सलाम, एस्लाम, एल्गोरबान, अब्दल्लाह, आणि अहमद, मुख्तार. (२०१६). झिनिया एलिगन्सच्या वाढीचा दर, उत्पादन आणि फुलांच्या गुणवत्तेवर पृष्ठभागावरील आणि पृष्ठभागावरील ठिबक सिंचनाद्वारे फर्टिगेशनचा परिणाम. ''ब्रॅगेंटिया'', ''७५''(१), ९६-१०७. एपब २२ डिसेंबर २०१५. {{doi|१०.१५९०/१६७८-४४९९.१७६}}</ref> * स्प्रिंकलर सिस्टम - पाने आणि फळांची गुणवत्ता वाढवते. * सतत वापर - खतांचा पुरवठा स्थिर दराने केला जातो. * तीन-टप्प्यांचा वापर - खतांशिवाय सिंचन सुरू होते. जमीन ओली झाल्यावर प्रक्रियेत नंतर खते दिली जातात आणि शेवटच्या टप्प्यात सिंचन प्रणालीतून खते काढून टाकली जातात.<ref>{{cite web |last1=Falivene |first1=Steven |title=Horticultural Fertigation - तंत्रे, उपकरणे आणि व्यवस्थापन |url=https://www.dpi.nsw.gov.au/agriculture/water/irrigation/crops/fertigation |website=NSW प्राथमिक उद्योग विभाग |publisher=न्यू साउथ वेल्स सरकार |access-date=4 नोव्हेंबर २०२१}}</ref> * प्रमाणबद्ध अर्ज - इंजेक्शन दर पाण्याच्या विसर्जन दराच्या प्रमाणात आहे. * परिमाणात्मक अर्ज - प्रत्येक सिंचन ब्लॉकला गणना केलेल्या प्रमाणात पोषक द्रावण वापरले जाते. * अर्ज करण्याच्या इतर पद्धतींमध्ये लॅटरल मूव्ह, ट्रॅव्हलर गन आणि सॉलिड सेट सिस्टम समाविष्ट आहेत. [[वर्ग:शेती]] omijyc8uny1svf6fbooxjw7z0bqrsd9 0 366401 2723011 2591344 2026-10-19T04:36:08Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2723011 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''चालाकुडी नदी''' ही भारतातील [[केरळ|केरळमधील]] पाचवी सर्वात लांब नदी आहे. ही नदी केरळमधील [[तृशुर जिल्हा|त्रिशूर जिल्हा]], [[पालक्काड जिल्हा|पलक्कड जिल्हा]] आणि [[एर्नाकुलम जिल्हा|एर्नाकुलम जिल्ह्यातून]] वाहते. नदीचे एकूण पाणलोट क्षेत्र १७०४ किमी ^२आहे; यापैकी, १४०४ किमी ^२ [[केरळ|केरळमध्ये]] आहे आणि उर्वरित भाग [[तमिळनाडू|तामिळनाडूमध्ये]] आहे. नदीची लांबी १४५.५ किमीआहे. जरी भौगोलिकदृष्ट्या चालकुडी नदी [[पेरियार नदी|पेरियार नदीची]] उपनदी असली तरी, व्यावहारिक दृष्ट्या सरकार आणि इतर संस्था तिला एक वेगळी नदी मानतात. नदीच्या काठावर वसलेल्या प्रमुख वस्ती असलेल्या [[चालाकुडी]] शहराच्या काठावरून वाहणाऱ्या नदीला हे नाव पडले आहे. मर्यादित प्रमाणात उद्योग आणि कचरा विल्हेवाट लावल्यामुळे, ही कदाचित राज्यातील आणि अगदी भारतातील सर्वात प्रदूषित आणि शुद्ध नदी आहे. [[केरळ पूर २०१८|२०१८ च्या केरळ पुरात]] चालाकुडी नदी आणि तिचे खोरे क्षेत्र सर्वात जास्त बाधित नद्यांपैकी एक होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://dyuthi.cusat.ac.in/xmlui/bitstream/handle/purl/98/Dyuthi-T0237.pdf|title=Studies on the nature and chemistry of sediments and water of Periyar and Chalakudy Rivers, Kerala, India by Maya K.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705052926/https://dyuthi.cusat.ac.in/xmlui/bitstream/handle/purl/98/Dyuthi-T0237.pdf|archive-date=5 July 2017|access-date=2005-03-01}}</ref><ref>Amitha Bachan K.H. and Devika M.A. 2020. Impact of Dams on Riparian Vegetation: A case study in the Chalakkudy River, Western Ghats, India. Journal of Aquatic Biology & Fisheries (8) 7-13. http://keralamarinelife.in/Journals/Vol8-S/2-Bachan&Devika.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220222114028/http://keralamarinelife.in/Journals/Vol8-S/2-Bachan%26Devika.pdf |date=2022-02-22 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/life-and-style/travel/article2656330.ece|title=The seven faces of a river|work=द हिंदू|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120129015638/http://www.thehindu.com/life-and-style/travel/article2656330.ece|archive-date=29 January 2012|access-date=2011-11-24}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:केरळमधील नद्या]] auxtedljxs1z53byopoxqlxtjro1ajv 0 370225 2723042 2611150 2026-10-19T05:41:05Z Vishnu888 82059 माहिती चौकट,संदर्भ यादी ,इंग्रजी भाषेत भाषांतर 2723042 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट हिंदू दैवत | नाव =हयग्रीव | चित्र =Hayagreeva.jpg | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक =हयग्रीवाची चित्रकला, [[नटराज मंदिर, चिदंबरम]] | आधिपत्य = | नाव_मराठी_देवनागरी_लेखन = | नाव_संस्कृत_देवनागरी_लेखन = | नाव_पाली_लेखन = | नाव_कन्नड_लेखन = | नाव_तमिळ_लेखन = | नाव_अन्य_लिपी = | नाव_अन्य_लिपी_लेखन = | निवासस्थान =[[वैकुंठ]] | लोक = | वाहन = | शस्त्र =[[सुदर्शन चक्र]],[[पांचजन्य]] | वडील_नाव = | आई_नाव = | पती_नाव = | पत्नी_नाव =[[लक्ष्मी]] | अपत्ये = | भावंडे = | अन्य_नावे =हयाशीर्ष | या_देवतेचे_अन्य_अवतार = | या_अवताराची_मुख्य_देवता =[[विष्णू]] | मंत्र =ज्ञानानंदमयं देवं निर्मलस्फटिकाकृतिम्।आधारं सर्वविद्यानां हयग्रीवं उपास्महे॥" | नामोल्लेख_धार्मिक_साहित्य = | मुख्य_तीर्थक्षेत्रे = | विशेष = | तळटिपा = }} {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''हयग्रीव''' (संस्कृत: हयग्रीव IAST hayagrīva, lit.'horse-necked one') हा एक [[हिंदू]] देवता आहे, जो [[विष्णु|विष्णूचा]] अवतार आहे ज्याला घोड्याचे डोके आहे. या अवताराचा उद्देश हयग्रीव नावाच्या दानवाचा वध करणे होता. हा दानव [[कश्यप]] आणि [[दनु|दानूचा]] वंशज होता व त्याचे पण डोके घोड्याचे आणि शरीर माणसाचे होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.harekrsna.com/philosophy/associates/demons/vishnu/ajnana.htm|title=The Hare Krsnas - Battles of Vishnu Avatars - Ajnana / Hayagriva|website=www.harekrsna.com|access-date=2021-11-15}}</ref><ref>{{जर्नल स्रोत|date=2026-10-15|title=Hayagriva|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Hayagriva&oldid=1380364903|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> वेदांत देसिकाचा हयग्रीवावरील ''ध्यान-श्लोकात'' या देवतेचे चित्रण आहे<blockquote>त्याचे चार हात आहेत, एक हात ज्ञान देण्याच्या स्थितीत आहे; दुसऱ्या हातात ज्ञानाची पुस्तके आहेत आणि इतर हातांमध्ये [[शंख]] आणि [[सुदर्शन चक्र|चक्र]] आहे. त्याचे सौंदर्य स्फटिकासारखे, कधीही क्षय न होणारे शुभ तेज आहे. माझ्यावर अशा थंडगार कृपेच्या किरणांचा वर्षाव करणारे हे वाणीचे स्वामी माझ्या हृदयात सदैव प्रकट व्हावेत!<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://ramanuja.org/sri/Journal/HayagrivaStotram|title=Vedanta Desika's Hayagriva Stotram (Ramanuja.org/Journal)|website=ramanuja.org|access-date=2023-01-11}}</ref></blockquote> == आख्यायिका == पौराणिक कथेनुसार, सृष्टी निर्मितीच्या काळात, [[मधु-कैटभ]] या दोन राक्षसांनी [[ब्रह्मदेव|ब्रह्मदेवाकडून]] [[वेद]] चोरले आणि ते परत मिळवण्यासाठी विष्णूने हयग्रीव रूप धारण केले. आणखी एक आख्यायिका अशी आहे की विष्णूने हयग्रीव रूपात वेदांचे संकलन केले. वैखानस, श्री वैष्णव धर्म आणि द्वैत वेदांत परंपरेतील प्रमुख देवतांपैकी हयग्रीव एक आहेत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Animal in Far Eastern Art: And Especially in the Art of the Japanese Netzsuke, with References to Chinese Origins, Traditions, Legends, and Art|last=T. Volker|publisher=BRILL|year=1950|page=102}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Mārg̲, Volume 43|page=77}}</ref> पवित्र आणि धर्मनिरपेक्ष दोन्ही विषयांचा अभ्यास सुरू करताना त्यांचे आशीर्वाद घेतले जातात. [[श्रावण]] पौर्णिमा (त्यांच्या अवताराचा दिवस) आणि [[शारदीय नवरात्र|नवरात्र]] उत्सवाच्या नवव्या दिवशी [[शारदीय नवरात्र|महानवमीला]] विशेष पूजा केली जाते. [[चित्र:Hayagreevar.jpg|इवलेसे|[[मदुराई|मदुराईतील]] हयाग्रीवर मंदिर, [[कूडल अळगर कोविल|कूडल अळगर मंदिराशेजारी]]]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}}{{दशावतार}} [[वर्ग:विष्णूचे अवतार]] 6iz3w7sa0wc7vp1wuoyah2h63sue3p8 0 375875 2722953 2646281 2026-10-18T21:25:26Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2722953 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट संकेतस्थळ | नाव = अझरबैजानी विकिपीडिया | लोगो = Wikipedia-logo-v2-az (alt).svg | लोगोशीर्षक = अझरबैजानी विकिपीडियाचे संस्थाचिन्ह | स्क्रीनशॉट = | लपवण्याजोगे = yes | लपवेशीर्षक = | शीर्षक = | दुवा = http://az.wikipedia.org/ | ब्रीदवाक्य = मुक्त ज्ञानकोश | व्यावसायिक = चॅरिटेबल | प्रकार = ऑनलाईन [[ज्ञानकोश]] प्रकल्प | नोंदणीकरण = वैकल्पिक | भाषा = [[अझरबैजानी भाषा|अझरबैजानी]] | आशय परवाना = क्रिएटिव्ह कॉमन्स ॲट्रिब्यूशन शेअर-अलाइक ४.० | मालक = [[विकिमीडिया फाउंडेशन]] | निर्माता = [[जिमी वेल्स]], लॅरी सॅंगर | अनावरण दिनांक = [[जानेवारी]], [[इ.स. २००२]] | अ‍ॅलेक्सा = | महसूल = | सद्यस्थिती = | तळटिपा = }} '''अझरबैजानी विकिपीडिया''' ([[अझरबैजानी भाषा|उत्तर अझरबैजानी]]: ''Azərbaycanca Wikipedia'') ही [[अझरबैजानी भाषा|अझरबैजानी भाषेतील]] विकिपीडिया आवृत्ती आहे. यात २० जानेवारी २०२६ पर्यंत, २,११,१०३ लेख आणि १४,५६० अपलोड केलेल्या फाईल आहेत. या आवृत्तीत १३ [[विकिपीडिया:प्रचालक|प्रचालक]] धरून ३,३०,८२८ वापरकर्ते आहेत. The editorial process is being supported by eighteen bots. निर्मिती नंतरच्या पहिल्या दोन वर्षांत अझरबैजानी विकिपीडियाने ३,००० लेखांचा टप्पा गाठला. <ref>[[metawiki:List of Wikipedias|List of Wikipedias]]</ref> नोव्हेंबर २०१० पर्यंत, विनंती केलेल्या लेखांच्या स्थानिक यादीत दहा नोंदी होत्या (सात चरित्रात्मक, दोन वैज्ञानिक आणि एक अनिर्दिष्ट). नोव्हेंबर २०१० पर्यंत प्रलंबित असलेल्या भाषांतर विनंत्यांमध्ये तीन इंग्रजी आणि तीन तुर्की नोंदी होत्या. अझरबैजानी विकिपीडियामध्ये लेखांची संख्या सतत वाढतआहे, परंतु २०१५ मध्ये कधीतरी ही संख्या थोडीशी कमी झाली आणि १००,००० पेक्षा कमी मूल्यांवर परत आली होती. == इतिहास == [[चित्र:Azerbaijani_book_about_Wikipedia.jpg|इवलेसे|अझरबैजानी विकिपीडिया पुस्तके]] २०१० मध्ये, अझरबैजानी विकिपीडियाने प्राध्यापक रसिम अलिगुलियेव आणि ज्येष्ठ शास्त्रज्ञ इरादा अलकबारोवा यांच्या पुस्तकांमधून काम प्रकाशित केले. <ref name="azwiki">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/39543/?sphrase_id=15480847|language=ru|script-title=ru:В Баку выпустили книгу «Википедия. Виртуальная энциклопедия»|access-date=14 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150608031655/http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/39543/?sphrase_id=15480847|archive-date=2015-06-08|url-status=dead}}</ref> हे पुस्तक अलोवसत अलियेव यांनी संपादित केले होते. <ref name="azwiki" /> === लेखाची काळरेषा === * २ जून २००२ - अझरबैजानी विकिपीडियामधील पहिल्या विभागाची निर्मिती. * ९ मार्च २००७ – ५००० लेख. <ref name="min">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_News/2007|title=Wikimedia News/2007|website=meta.wikimedia.org|access-date=10 August 2014}}</ref> * २२ जुलै २००७ – १०,००० लेख. <ref name="min" /> * २९ जुलै २०११ - ७५,००० लेख (त्यापैकी ५,८१९ अरबी लिपीत). ७५,००० वा लेख [[:az:صفی‌خانلو|صفی‌خانلو]] (अरबी लिपीत) [[:az:İstifadəçi:E THP|वापरकर्ता E THP]] ने लिहिला. * १७ सप्टेंबर २०१२ – ९०,००० लेख. <ref name="minval">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_News/2012|title=Wikimedia News/2012|website=meta.wikimedia.org|access-date=10 August 2014}}</ref> * २५ मार्च २०१४ – १००,००० लेख. <ref>[[metawiki:List of Wikipedias|List of Wikipedias]]</ref> * २४ सप्टेंबर २०१९ – १,५०,००० लेख. * १० मे २०२४ – २००,००० लेख. == विकिपीडिया सामुदाय == या विकिपीडियासाठी पहिली बैठक ६ डिसेंबर २००९ रोजी [[बाकू]] येथे आयोजित करण्यात आली होती. विकिपीडिया वापरकर्त्यांमध्ये मैत्री आणि ओळखीचे संबंध प्रस्थापित करण्यासाठी आणि तांत्रिक समस्या आणि भविष्यातील विकासाच्या शक्यतांसह इतर अनेक मुद्द्यांवर चर्चा करण्यासाठी हा कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता. काही समस्या सोडवण्यासाठी, २३ ऑक्टोबर २०१० रोजी बाकू येथे एक आपत्कालीन बैठक आयोजित करण्यात आली होती. त्यात सुमारे ९ वापरकर्त्यांनी भाग घेतला. == संस्थाचिन्ह == <gallery padding="5" width="150px" height="115px"> चित्र:Wikipedia-logo-v2-az_(alt).svg|अल्ट=Official Logo (North Azerbaijani)| <span style="color:grey;">अधिकृत संस्थाचिन्ह (उत्तर अझरबैजानी)</span> चित्र:10mark_az.svg|अल्ट=10th Anniversary of Wikipedia| <span style="color:grey;">विकिपीडियाचा १० वा वर्धापन दिन</span> चित्र:50000_məqalə-az.wikipedia.png|अल्ट=50, 000 articles| <span style="color:grey;">५०,००० लेख</span> चित्र:10000_Ərəb_əlifbalı_məqalə-az.wikipedia.jpg|अल्ट=10 000 articles in the Arabic alphabet (non-official)| <span style="color:grey;">अरबी लिपीत १०,००० लेख (अनधिकृत)</span> चित्र:AzWiki-logo-100000_article.png|अल्ट=Azerbaijani Wikipedia's 100,000 article logo (25 March 2014)| अझरबैजानी विकिपीडियाचा १,००,००० लेख झाल्याबद्दलचे विशेष संस्थाचिन्ह (२५ मार्च २०१४) चित्र:Wikipedia-logo-v2-az-15years.png|अल्ट=Azerbaijani Wikipedia's 15th anniversary logo (19 January 2019)| अझरबैजानी विकिपीडियाचा १५ वा वर्धापन दिनाबद्दलचे विशेष संस्थाचिन्ह (१९ जानेवारी २०१९) चित्र:Wikipedia-logo-v2-150k-az-red.png|अल्ट=Azerbaijani Wikipedia's 150,000 article logo (23 September 2019)| अझरबैजानी विकिपीडियाचा १,५०,००० लेख झाल्याबद्दलचे विशेष संस्थाचिन्ह (१३ सप्टेंबर २०१९) </gallery> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * (in Azerbaijani) [http://az.wikipedia.org Azerbaijani Wikipedia] * (in Azerbaijani) [http://az.m.wikipedia.org/ Azerbaijani Wikipedia mobile version] [[वर्ग:भाषेनुसार विकिपीडिया]] [[वर्ग:अझरबैजानी भाषा|विकिपीडिया]] kacps7hi39b792yn88ds4hqfy4ypu4w 0 380741 2723093 2720332 2026-10-19T10:41:19Z Dharmadhyaksha 28394 2723093 wikitext text/x-wiki {{निःसंदिग्धीकरण}} '''धर्मवीर''' या शब्दाचा मराठीत अर्थ धर्माचा रक्षक किंवा धर्मासाठी आपले सर्वस्व अर्पण करणारा शूर पुरुष असा होतो. हा शब्द दोन शब्दांपासून झाला आहे,'धर्म' (कर्तव्य, नैतिकता किंवा तत्त्वे) आणि 'वीर' (शूर योद्धा किंवा साहसी). जो व्यक्ती आपल्या नैतिक मूल्यांवर ठाम राहून कठीण प्रसंगांतून मार्ग काढतो, त्याला आदराने 'धर्मवीर' म्हटले जाते. उदा. [[संभाजी महाराज|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांना 'धर्मवीर' म्हणून ओळखले जाते. धर्मवीरचा उल्लेख खालीलपैकी असू शकतो: ==व्यक्ती== * [[धर्मवीर (नागरी सेवक)|धर्मवीर]] - भारतीय नागरी सेवक ==चित्रपट== * [[धरमवीर (१९७७ हिंदी चित्रपट)]]- इ.स. १९७७ मधील एक हिंदी चित्रपट * [[धर्मवीर (चित्रपट)]]- इ.स. २०२२ मधील एक मराठी चित्रपट * [[धर्मवीर २]]- इ.स. २०२४ मधील एक मराठी चित्रपट [[वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने]] 5bulk3oesuvqne09p0jkfhhdiapzsxj 0 382464 2722972 2706495 2026-10-18T23:36:39Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2722972 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवेतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरीनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरीनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरीनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवेतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरीनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान अ क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्समध्ये क्रिकेट|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हेरियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट|२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} अर्जेंटिना अ | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिलांचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिलांचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिलांचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिलांचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक#चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्समध्ये क्रिकेट|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हेरियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक#तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला गल्फ चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक|२०२५ महिला गल्फ चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट|२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} भारत अ |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कांबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कांबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260807215606/https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard |date=2026-08-07 }} || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260807170453/https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard |date=2026-08-07 }} || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260808070351/https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard |date=2026-08-08 }} || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==नोव्हेंबर== ===बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506446.html टी२०आ ३५५५] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506447.html टी२०आ ३५५६] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६ गडी राखून विजयी |} ===कॅनडा महिलांचा टांझानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा टांझानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506669.html मटी२०आ २५४६] || ४ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506670.html मटी२०आ २५४७] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506671.html मटी२०आ २५४८] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|CAN}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506672.html मटी२०आ २५४९] || ६ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-26-1508260/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IDN |team2=MYA |team3=TLS |win_IDN=8|loss_IDN=0|nr_IDN=0|rs_IDN=508|or_IDN=55.2|rc_IDN=469|ob_IDN=124 |win_MYA=4|loss_MYA=4|nr_MYA=0|rs_MYA=674|or_MYA=100.4|rc_MYA=521|ob_MYA=105.1 |win_TLS=0|loss_TLS=8|nr_TLS=0|rs_TLS=432|or_TLS=138|rc_TLS=624|ob_TLS=64.5 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_TLS={{cr|TLS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html टी२०आ ३५५८] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html टी२०आ ३५५९] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508271.html टी२०आ ३५६२] || ७ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html टी२०आ ३५६३] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html टी२०आ ३५६४] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २६ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508274.html टी२०आ ३५६७] || ९ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html टी२०आ ३५६९] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html टी२०आ ३५७०] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508277.html टी२०आ ३५७२] || १२ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html टी२०आ ३५७५] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html टी२०आ ३५७६] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508280.html टी२०आ ३५७८] || १४ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८७ धावांनी विजयी |} ===हाँग काँगचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स#हाँग काँगचा कतार दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510724.html टी२०आ ३५७३] || १२ नोव्हेंबर || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510725.html टी२०आ ३५७७] || १३ नोव्हेंबर || यूडीएसटी क्रिकेट मैदान, [[दोहा]] || {{cr|HK}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-26-1510278/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=17 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=THA |team3=PNG |team4=NAM |win_NAM=0|loss_NAM=3|nr_NAM=0|rs_NAM=240|or_NAM=60|rc_NAM=281|ob_NAM=53.3 |win_PNG=1|loss_PNG=2|nr_PNG=0|rs_PNG=275|or_PNG=59.1|rc_PNG=330|ob_PNG=59 |win_SCO=3|loss_SCO=0|nr_SCO=0|rs_SCO=365|or_SCO=54.2|rc_SCO=308|ob_SCO=60 |win_THA=2|loss_THA=1|nr_THA=0|rs_THA=370|or_THA=59|rc_THA=331|ob_THA=60 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510279.html मटी२०आ २५५०] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510280.html मटी२०आ २५५१] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510281.html मटी२०आ २५५२] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510282.html मटी२०आ २५५३] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510283.html मटी२०आ २५५४] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510284.html मटी२०आ २५५५] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising">{{cite web|title=Asia Cup Rising Stars 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-rising-stars-2025-26-1509844/points-table-standings|access-date=19 November 2025|website=ESPNcricinfo}}</ref> |update=complete |show_tie=no |team1=BAN |team2=SL |team3=AFG |team4=HK |win_BAN=2|loss_BAN=1|tie_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=2.323 |win_AFG=2|loss_AFG=1|tie_AFG=0|nr_AFG=0|nrr_AFG=-0.321 |win_HK=0|loss_HK=3|tie_HK=0|nr_HK=0|nrr_HK=-2.947 |win_SL=2|loss_SL=1|tie_SL=0|nr_SL=0|nrr_SL=0.970 |name_AFG={{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] |name_HK={{cr|HK}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising" /> |update=complete |show_tie=no |team1=PAK |team2=IND |team3=OMA |team4=UAE |win_IND=2|loss_IND=1|tie_IND=0|nr_IND=0|nrr_IND=1.979 |win_OMA=1|loss_OMA=2|tie_OMA=0|nr_OMA=0|nrr_OMA=-1.020 |win_PAK=3|loss_PAK=0|tie_PAK=0|nr_PAK=0|nrr_PAK=4.560 |win_UAE=0|loss_UAE=3|tie_UAE=0|nr_UAE=0|nrr_UAE=-5.283 |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] |name_OMA={{cr|OMA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509855.html पहिला सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509856.html दुसरा सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] १४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509857.html तिसरा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509858.html चौथा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509859.html टी२०आ ३५७९] || १६ नोव्हेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|OMA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509860.html सहावा सामना] || १६ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509861.html सातवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509862.html आठवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509863.html नववा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509864.html दहावा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509865.html अकरावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509866.html बारावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509867.html तेरावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509868.html चौदावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509869.html पंधरावा सामना] || २३ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |} ===बहरीनचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html टी२०आ ३५८०] || १८ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ५३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html टी२०आ ३५८२] || १९ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} १४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html टी२०आ ३५८४] || २१ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-emerging-nations-trophy-2025-26-1510261/points-table-standings |title=ICC Women Emerging Nations Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=NED |team4=SCO |team5=PNG |team6=UGA |team7=NAM |team8=TAN |win_NAM=1|loss_NAM=6|nr_NAM=0|rs_NAM=694|or_NAM=140|rc_NAM=792|ob_NAM=125.4 |win_NED=5|loss_NED=2|nr_NED=0|rs_NED=793|or_NED=126|rc_NED=743|ob_NED=140 |win_PNG=4|loss_PNG=3|nr_PNG=0|rs_PNG=737|or_PNG=140|rc_PNG=708|ob_PNG=135.1 |win_SCO=5|loss_SCO=2|nr_SCO=0|rs_SCO=743|or_SCO=123.2|rc_SCO=746|ob_SCO=131.4 |win_TAN=1|loss_TAN=6|nr_TAN=0|rs_TAN=568|or_TAN=137|rc_TAN=649|ob_TAN=112 |win_THA=5|loss_THA=2|nr_THA=0|rs_THA=622|or_THA=120.4|rc_THA=531|ob_THA=140 |win_UGA=2|loss_UGA=5|nr_UGA=0|rs_UGA=584|or_UGA=132.3|rc_UGA=611|ob_UGA=112.1 |win_UAE=5|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=640|or_UAE=110.5|rc_UAE=601|ob_UAE=133.4 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NED={{crw|NED}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510285.html मटी२०आ २५५६] || २० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510286.html मटी२०आ २५५७] || २० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510287.html मटी२०आ २५५८] || २० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510288.html मटी२०आ २५५९] || २० नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510289.html मटी२०आ २५६०] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510290.html मटी२०आ २५६१] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510291.html मटी२०आ २५६२] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NAM}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510292.html मटी२०आ २५६३] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510293.html मटी२०आ २५६४] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510294.html मटी२०आ २५६५] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510295.html मटी२०आ २५६६] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510296.html मटी२०आ २५६७] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510297.html मटी२०आ २५६८] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510298.html मटी२०आ २५६९] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510299.html मटी२०आ २५७०] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510300.html मटी२०आ २५७१] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510301.html मटी२०आ २५७२] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510302.html मटी२०आ २५७३] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510303.html मटी२०आ २५७४] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510304.html मटी२०आ २५७५] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510305.html मटी२०आ २५७७] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510306.html मटी२०आ २५७८] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510307.html मटी२०आ २५७९] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510308.html मटी२०आ २५८०] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510309.html मटी२०आ २५८२] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510310.html मटी२०आ २५८३] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510311.html मटी२०आ २५८५] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510312.html मटी२०आ २५८६] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} २० धावांनी विजयी |} ===२०२५ मिनी एसईए गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ मिनी एसईए गेम्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mini-sea-men-s-twenty20-cricket-competition-2025-26-1511989/points-table-standings |title=Mini SEA Men's Twenty20 Cricket Competition 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=1 December 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=BHR |team3=THA |win_BHR=1|loss_BHR=2|nr_BHR=1|rs_BHR=336|or_BHR=51|rc_BHR=341|ob_BHR=59.5 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=2|rs_MAS=272|or_MAS=39.5|rc_MAS=266|ob_MAS=40 |win_THA=0|loss_THA=1|nr_THA=3|rs_THA=69|or_THA=20|rc_THA=70|ob_THA=11 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511998.html टी२०आ ३५८७] || २४ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html टी२०आ ३५८८] || २५ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|MAS}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html टी२०आ ३५९०] || २७ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512001.html टी२०आ ३५९२अ] || २८ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html टी२०आ ३५९७] || ३० नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html टी२०आ ३६००] || १ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ धावांनी विजयी |} ===म्यानमार महिलांचा सिंगापूर दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510313.html मटी२०आ २५७६] || २७ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510314.html मटी२०आ २५८१] || २९ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510315.html मटी२०आ २५८४] || ३० नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513174.html मटी२०आ २५८६अ] || २ डिसेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |} ===ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा=== {{मुख्य लेख|ब्राझील क्रिकेट संघाचा अर्जेंटिना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html टी२०आ ३५९३] || २८ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html टी२०आ ३५९५] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511995.html टी२०आ ३५९६अ] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html टी२०आ ३५९८] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html टी२०आ ३५९९] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |} ==डिसेंबर== ===२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स=== {{main|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्समध्ये क्रिकेट}} <!--चर्चा पानावरील चर्चा पहा-->====पुरुष स्पर्धा==== {{main|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्समध्ये क्रिकेट – पुरुष स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/torneo/631 |title=Bolivarian Games Equipo Masculina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BRB |team2=TTO |team3=JAM |team4=PER |win_BRB=3|loss_BRB=0|nr_BRB=0|rs_BRB=296|or_BRB=45.4|rc_BRB=240|ob_BRB=60 |win_JAM=1|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=306|or_JAM=50|rc_JAM=327|ob_JAM=56.3 |win_PER=0|loss_PER=3|nr_PER=0|rs_PER=194|or_PER=60|rc_PER=198|ob_PER=21.1 |win_TTO=2|loss_TTO=1|nr_TTO=0|rs_TTO=314|or_TTO=42|rc_TTO=345|ob_TTO=60 |name_BRB={{cr|BRB}} |name_JAM={{cr|JAM}} |name_PER={{cr|PER}} |name_TTO={{cr|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://web.archive.org/web/20260808121043/https://cricheroes.com/scorecard/20516710/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-t%26t-men/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516715/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-t&t-men/scorecard दुसरा सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260808032717/https://cricheroes.com/scorecard/20516715/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-t%26t-men/scorecard |date=2026-08-08 }} || ४ डिसेंबर || {{cr|JAM}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516738/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-jamaica-men/scorecard तिसरा सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260808052354/https://cricheroes.com/scorecard/20516738/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-jamaica-men/scorecard |date=2026-08-08 }} || ५ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516747/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/scorecard चौथा सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || ५ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516752/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-barbados-men/scorecard पाचवा सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260809040425/https://cricheroes.com/scorecard/20516752/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-barbados-men/scorecard |date=2026-08-09 }} || ६ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} २० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516756/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-barbados-men/scorecard सहावा सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260808194659/https://cricheroes.com/scorecard/20516756/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-barbados-men/scorecard |date=2026-08-08 }} || ६ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608707/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-peru-men/scorecard सातवा सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260808031616/https://cricheroes.com/scorecard/20608707/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-peru-men/scorecard |date=2026-08-08 }} || ७ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ११९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20612663/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/live आठवा सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260808051318/https://cricheroes.com/scorecard/20612663/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t%26t-men/live |date=2026-08-08 }} || ७ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ११ धावांनी विजयी |} ====महिला स्पर्धा==== {{main|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्समध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/deporte/140/fecha/1764824400/escenario/49/torneo/630 |title=Bolivarian Games Equipo Femenina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TTO |team2=JAM |team3=BRB |win_BRB=0|loss_BRB=4|nr_BRB=0|rs_BRB=198|or_BRB=80|rc_BRB=408|ob_BRB=70.1 |win_JAM=2|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=277|or_JAM=70.1|rc_JAM=251|ob_JAM=64.5 |win_TTO=4|loss_TTO=0|nr_TTO=0|rs_TTO=403|or_TTO=64.5|rc_TTO=219|ob_TTO=80 |name_BRB={{crw|BRB}} |name_JAM={{crw|JAM}} |name_TTO={{crw|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517069/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard पहिला सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260808044301/https://cricheroes.com/scorecard/20517069/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t%26t-women/scorecard |date=2026-08-08 }} || ४ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517105/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard दुसरा सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260808044009/https://cricheroes.com/scorecard/20517105/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t%26t-women-vs-barbados-women/scorecard |date=2026-08-08 }} || ४ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} १०८ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517093/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard तिसरा सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || ५ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517083/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard चौथा सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260808124711/https://cricheroes.com/scorecard/20517083/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t%26t-women/scorecard |date=2026-08-08 }} || ५ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20532562/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard पाचवा सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260808023512/https://cricheroes.com/scorecard/20532562/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t%26t-women-vs-barbados-women/scorecard |date=2026-08-08 }} || ६ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517119/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard सहावा सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260808071011/https://cricheroes.com/scorecard/20517119/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard |date=2026-08-08 }} || ६ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608342/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-jamaica-women/summary सातवा सामना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260808041315/https://cricheroes.com/scorecard/20608342/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t%26t-women-vs-jamaica-women/summary |date=2026-08-08 }} || ७ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-africa-trophy-2025-26-1513078/points-table-standings |title=West Africa Trophy 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१३ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NGA |team2=RWA |team3=ZAM |team4=SLE |win_NGA=8|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=1274|or_NGA=171.2|rc_NGA=1032|ob_NGA=180 |win_RWA=6|loss_RWA=3|nr_RWA=0|rs_RWA=981|or_RWA=161.1|rc_RWA=964|ob_RWA=180 |win_SLE=1|loss_SLE=8|nr_SLE=0|rs_SLE=998|or_SLE=179.2|rc_SLE=1225|ob_SLE=161 |win_ZAM=3|loss_ZAM=6|nr_ZAM=0|rs_ZAM=1143|or_ZAM=179.1|rc_ZAM=1175|ob_ZAM=170 |name_NGA={{cr|NGA}} |name_RWA={{cr|RWA}} |name_SLE={{cr|SLE}} |name_ZAM={{cr|ZAM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513086.html टी२०आ ३६०२] || ४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513087.html टी२०आ ३६०३] || ४ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513088.html टी२०आ ३६०४] || ५ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513297.html टी२०आ ३६०५] || ५ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513089.html टी२०आ ३६०७] || ६ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513090.html टी२०आ ३६०९] || ६ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513091.html टी२०आ ३६११] || ७ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513092.html टी२०आ ३६१३] || ७ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513093.html टी२०आ ३६१६] || ८ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513094.html टी२०आ ३६१७] || ८ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513095.html टी२०आ ३६२१] || ९ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513096.html टी२०आ ३६२२] || ९ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513097.html टी२०आ ३६२९] || ११ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513298.html टी२०आ ३६३०] || ११ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513299.html टी२०आ ३६३५] || १२ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513300.html टी२०आ ३६३६] || १२ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513301.html टी२०आ ३६४०] || १३ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513302.html टी२०आ ३६४१] || १३ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|SLE}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513303.html टी२०आ ३६४२] || १४ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513304.html टी२०आ ३६४३] || १४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ४० धावांनी विजयी |} ===क्रोएशियाचा स्पेन दौरा=== {{मुख्य लेख|क्रोएशिया क्रिकेट संघाचा स्पेन दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514473.html टी२०आ ३६०६] || ५ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514474.html टी२०आ ३६०८] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} १८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514475.html टी२०आ ३६१०] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514476.html टी२०आ ३६१२] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} २१५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514477.html टी२०आ ३६१४] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक#ओमान महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/oman-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1514500/points-table-standings |title=Oman Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=९ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=OMA |team2=QAT |team3=BHR |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=0|rs_BHR=186|or_BHR=40|rc_BHR=191|ob_BHR=20.4 |win_OMA=2|loss_OMA=0|nr_OMA=0|rs_OMA=195|or_OMA=25.5|rc_OMA=176|ob_OMA=40 |win_QAT=1|loss_QAT=1|nr_QAT=0|rs_QAT=236|or_QAT=34.5|rc_QAT=250|ob_QAT=40 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514510.html मटी२०आ २५८८] || ६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514511.html मटी२०आ २५८९] || ७ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514512.html मटी२०आ २५९१] || ९ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514513.html मटी२०आ २५९२] || १० डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html टी२०आ ३६१५] || ८ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html टी२०आ ३६१९] || ९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html टी२०आ ३६२७] || ११ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html टी२०आ ३६३३] || १२ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html टी२०आ ३६३८] || १३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आग्नेय आशियाई खेळ=== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट}} ====पुरुष टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - पुरुष स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web|title=SEA Games Men's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-men-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513742/points-table-standings|access-date=१३ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=PHI |team3=SIN |team4=IDN |team5=THA |win_IDN=1|loss_IDN=3|nr_IDN=0|rs_IDN=411|or_IDN=76.2|rc_IDN=495|ob_IDN=68.1 |win_MAS=4|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=457|or_MAS=46|rc_MAS=334|ob_MAS=80 |win_PHI=3|loss_PHI=1|nr_PHI=0|rs_PHI=570|or_PHI=79.4|rc_PHI=589|ob_PHI=80 |win_SIN=2|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=552|or_SIN=79.1|rc_SIN=559|ob_SIN=71.4 |win_THA=0|loss_THA=4|nr_THA=0|rs_THA=447|or_THA=80|rc_THA=460|ob_THA=61.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513824.html टी२०आ ३६१८] || ९ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513825.html टी२०आ ३६२०] || ९ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513826.html टी२०आ ३६२४] || १० डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513827.html टी२०आ ३६२५] || १० डिसेंबर || {{cr|PHI}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513828.html टी२०आ ३६२६] || ११ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513829.html टी२०आ ३६२८] || ११ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513830.html टी२०आ ३६३२] || १२ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513831.html टी२०आ ३६३४] || १२ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513832.html टी२०आ ३६३७] || १३ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513833.html टी२०आ ३६३९] || १३ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |} ====महिला टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - महिला स्पर्धा}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} <section begin="Group A" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA">{{cite web|title=SEA Games Women's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-women-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513749/points-table-standings|access-date=१७ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |section=गट अ |show_tie=no |update=complete|team1=THA |team2=MYA |team3=SIN |win_MYA=1|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=198|or_MYA=40|rc_MYA=127|ob_MYA=25.1 |win_SIN=0|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=84|or_SIN=40|rc_SIN=382|ob_SIN=40 |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=335|or_THA=25.1|rc_THA=108|ob_THA=40 |name_MYA={{crw|MYA}} |name_THA={{crw|THA}} |name_SIN={{crw|SIN}} }}<section end="Group A" /> {{col-2}} <section begin="Group B" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA" /> |section=गट ब |show_tie=no |update=complete|team1=MAS |team2=IDN |team3=PHI |win_IDN=1|loss_IDN=1|nr_IDN=0|rs_IDN=306|or_IDN=40|rc_IDN=184|ob_IDN=40 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=191|or_MAS=28.2|rc_MAS=172|ob_MAS=40 |win_PHI=0|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=118|or_PHI=40|rc_PHI=259|ob_PHI=28.2 |name_IDN={{crw|IDN}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_PHI={{crw|PHI}} }}<section end="Group B" /> {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513755.html मटी२०आ २५९९] || १५ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513756.html मटी२०आ २६०१] || १५ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513757.html मटी२०आ २६०४] || १६ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513758.html मटी२०आ २६०६] || १६ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २२६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513759.html मटी२०आ २६०९] || १७ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513760.html मटी२०आ २६१०] || १७ डिसेंबर || {{crw|MYA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MYA}} ७२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513761.html मटी२०आ २६११] || १८ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513762.html मटी२०आ २६१३] || १८ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513763.html मटी२०आ २६१६] || १९ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513764.html मटी२०आ २६१७] || १९ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला गल्फ चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/gulf-cricket-women-s-t20i-championship-2025-26-1514503/points-table-standings |title=Gulf Cricket Women's T20I Championship 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१८ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=UAE |team2=OMA |team3=KUW |team4=QAT |team5=BHR |team6=SAU |win_BHR=1|loss_BHR=4|nr_BHR=0|rs_BHR=531|or_BHR=100|rc_BHR=631|ob_BHR=85.1 |win_KUW=3|loss_KUW=2|nr_KUW=0|rs_KUW=401|or_KUW=74.2|rc_KUW=333|ob_KUW=76.3 |win_OMA=4|loss_OMA=1|nr_OMA=0|rs_OMA=547|or_OMA=80.4|rc_OMA=379|ob_OMA=85.4 |win_QAT=2|loss_QAT=3|nr_QAT=0|rs_QAT=440|or_QAT=88|rc_QAT=595|ob_QAT=95.4 |win_SAU=0|loss_SAU=5|nr_SAU=0|rs_SAU=222|or_SAU=100|rc_SAU=737|ob_SAU=69.3 |win_UAE=5|loss_UAE=0|nr_UAE=0|rs_UAE=724|or_UAE=69.3|rc_UAE=190|ob_UAE=100 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} |name_SAU={{crw|SAU}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514514.html मटी२०आ २५९३] || १२ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514515.html मटी२०आ २५९४] || १२ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514516.html मटी२०आ २५९५] || १२ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|BHR}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514517.html मटी२०आ २५९६] || १३ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514518.html मटी२०आ २५९७] || १३ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514519.html मटी२०आ २५९८] || १३ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514520.html मटी२०आ २६००] || १५ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514521.html मटी२०आ २६०२] || १५ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514522.html मटी२०आ २६०३] || १५ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514523.html मटी२०आ २६०५] || १६ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514524.html मटी२०आ २६०७] || १६ डिसेंबर || {{crw|SAU}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} २३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514525.html मटी२०आ २६०८] || १६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514526.html मटी२०आ २६१२] || १८ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514527.html मटी२०आ २६१४] || १८ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514528.html मटी२०आ २६१५] || १८ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514529.html मटी२०आ २६१८] || १९ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515542.html टी२०आ ३६४६] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515543.html टी२०आ ३६४८] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515544.html टी२०आ ३६४९] || २४ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515545.html टी२०आ ३६५१] || २५ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515546.html टी२०आ ३६५२] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517208.html टी२०आ ३६५४] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515547.html टी२०आ ३६५५] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515548.html टी२०आ ३६५७] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515549.html टी२०आ ३६५८]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५९ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===म्यानमारचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515010.html टी२०आ ३६४७] || २३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515011.html टी२०आ ३६५०] || २४ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515012.html टी२०आ ३६५३] || २६ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515013.html टी२०आ ३६५६] || २७ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515014.html टी२०आ ३६५९]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५८ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८४ धावांनी विजयी |} ==जानेवारी== ===२०२६ लोटस चषक=== {{मुख्य लेख|२०२६ लोटस चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bhutan-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1519142/points-table-standings |title=Bhutan Women's T20I Tri-Series 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२६ जानेवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=BHU |team3=MAS |win_BHU=2 |loss_BHU=2 |nr_BHU=0 |rs_BHU=418 |or_BHU=77.5 |rc_BHU=491 |ob_BHU=80 |win_HK=4 |loss_HK=0 |nr_HK=0 |rs_HK=555 |or_HK=76.5 |rc_HK=427 |ob_HK=80 |win_MAS=0 |loss_MAS=4 |nr_MAS=0 |rs_MAS=434 |or_MAS=80 |rc_MAS=489 |ob_MAS=74.4 |name_BHU={{crw|BHU}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MAS={{crw|MAS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519145.html मटी२०आ २६३०] || २० जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519146.html मटी२०आ २६३३] || २१ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519147.html मटी२०आ २६३६] || २२ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ६४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519148.html मटी२०आ २६४१] || २४ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519149.html मटी२०आ २६४४] || २५ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519150.html मटी२०आ २६४७] || २६ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |पात्रता सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519151.html मटी२०आ २६५०] || २७ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519152.html मटी२०आ २६५४] || २९ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९७ धावांनी विजयी |} ==फेब्रुवारी== ===डेन्मार्क महिलांचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|डेन्मार्क महिला क्रिकेट संघाचा ओमान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520970.html मटी२०आ २६६१] || ३ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १०९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520971.html मटी२०आ २६६२] || ४ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520972.html मटी२०आ २६६३] || ६ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520973.html मटी२०आ २६६४] || ७ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ८५ धावांनी विजयी |} ===ओमान महिलांचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|ओमान महिला क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522984.html मटी२०आ २६६५] || ९ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522985.html मटी२०आ २६६६] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522986.html मटी२०आ २६६८] || १२ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522987.html मटी२०आ २६६९] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522988.html मटी२०आ २६७२] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} ७ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522993.html टी२०आ ३६९५] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522994.html टी२०आ ३६९९] || ११ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522995.html टी२०आ ३७०६] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522996.html टी२०आ ३७१०] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522997.html टी२०आ ३७१४] || १५ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |} ===२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-asia-cup-rising-stars-2025-26-1522054/points-table-standings |title=Women's Asia Cup Rising Stars 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IND |team2=PAK |team3=UAE |team4=NEP |win_UAE=2|loss_UAE=1|nr_UAE=0|nrr_UAE=-0.765 |win_IND=2|loss_IND=1|nr_IND=0|nrr_IND=3.042 |win_NEP=0|loss_NEP=3|nr_NEP=0|nrr_NEP=-2.596 |win_PAK=2|loss_PAK=1|nr_PAK=0|nrr_PAK=0.457 |name_UAE={{crw|UAE}} |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] |name_NEP={{crw|NEP}} |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar" /> |show_tie=no |update=complete |team1=BAN |team2=SL |team3=THA |team4=MAS |win_BAN=3|loss_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=1.601 |win_MAS=0|loss_MAS=3|nr_MAS=0|nrr_MAS=-4.971 |win_SL=2|loss_SL=1|nr_SL=0|nrr_SL=2.083 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=1.236 |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] |name_MAS={{crw|MAS}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522066.html पहिला सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522067.html दुसरा सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522068.html मटी२०आ २६७१] || १४ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522069.html चौथा सामना] || १४ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522070.html पाचवा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522071.html सहावा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522072.html सातवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522073.html आठवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522074.html नववा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522075.html दहावा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522076.html अकरावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ९० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522077.html बारावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] २३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522078.html तेरावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522079.html चौदावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ५४ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522080.html पंधरावा सामना] || २२ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ४६ धावांनी विजयी |} ===२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Thailand) 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=JPN |team2=BHR |team3=THA |team4=BHU |win_BHR=2|loss_BHR=1|nr_BHR=0|nrr_BHR=-0.893 |win_BHU=0|loss_BHU=3|nr_BHU=0|nrr_BHU=-2.623 |win_JPN=3|loss_JPN=0|nr_JPN=0|nrr_JPN=3.830 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=0.183 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_BHU={{cr|BHU}} |name_JPN={{cr|JPN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522998.html टी२०आ ३७३३] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ३७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522999.html टी२०आ ३७३५] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523000.html टी२०आ ३७३७] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|THA}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523001.html टी२०आ ३७३९] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523002.html टी२०आ ३७४२] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|BHU}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523003.html टी२०आ ३७४३] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHR}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} १२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523004.html टी२०आ ३७४५] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHU}} ७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523005.html टी२०आ ३७४६] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना बरोबरीत<br>({{cr|BHR}} ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकला) |} ===कुवेतचा हाँग काँग दौरा=== {{मुख्य लेख|कुवेत क्रिकेट संघाचा हाँग काँग दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |बौहिनिया फाल्कन टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525159.html टी२०आ ३७३४] || २५ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525160.html टी२०आ ३७३८] || २६ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525161.html टी२०आ ३७४५अ] || २८ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525162.html टी२०आ ३७४८] || १ मार्च || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|KUW}} ३ गडी राखून विजयी |} ==मार्च== ===बहरीनचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527157.html टी२०आ ३७५३] || ७ मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527158.html टी२०आ ३७५४] || ८ मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527159.html टी२०आ ३७६१] || १० मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब=== {{मुख्य लेख|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |show_tie=no |update=complete |team1=CAY |team2=ARG |team3=SUR |team4=MEX |result1=Q |result2=E |result3=E |result4=E |win_CAY=6 |loss_CAY=0 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=3.560 |win_ARG=4 |loss_ARG=2 |nr_ARG=0 |nrr_ARG=0.831 |win_SUR=1 |loss_SUR=5 |nr_SUR=0 |nrr_SUR=-1.387 |win_MEX=1 |loss_MEX=5 |nr_MEX=0 |nrr_MEX=-2.413 |name_CAY={{cr|CAY}} |name_ARG={{cr|ARG}} |name_SUR={{cr|SUR}} |name_MEX={{cr|MEX}} |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र |col_E=red1 |text_E=बाद }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525166.html टी२०आ ३७५६] || ८ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|ARG}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525167.html टी२०आ ३७५७] || ८ मार्च || {{cr|MEX}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|MEX}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525168.html टी२०आ ३७५९] || ९ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525169.html टी२०आ ३७६०] || ९ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525170.html टी२०आ ३७६३] || ११ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525171.html टी२०आ ३७६४] || ११ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525172.html टी२०आ ३७६६] || १२ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525173.html टी२०आ ३७६७] || १२ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525174.html टी२०आ ३७७०] || १४ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ९२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525175.html टी२०आ ३७७१] || १४ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525176.html टी२०आ ३७७४] || १५ मार्च || {{cr|MEX}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|SUR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525177.html टी२०आ ३७७५] || १५ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|ARG}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ६ गडी राखून विजयी |} ===लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा=== {{मुख्य लेख|लेसोथो क्रिकेट संघाचा बोत्सवाना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527277.html टी२०आ ३७५८] || ९ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527278.html टी२०आ ३७६२] || १० मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527279.html टी२०आ ३७६५] || १२ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527280.html टी२०आ ३७६८] || १३ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} १०४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527281.html टी२०आ ३७७३] || १५ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ८४ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527770.html टी२०आ ३७६९] || १४ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527771.html टी२०आ ३७७३अ] || १५ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527772.html टी२०आ ३७७३ब] || १५ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527773.html टी२०आ ३७७६] || १६ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२६ पॅट्रिशिया कांबरामी चषक=== {{मुख्य लेख|२०२६ पॅट्रिशिया कांबरामी चषक}} स्पर्धेच्या उद्घाटन सामन्यात रवांडाची फलंदाज फॅनी उटागुशिमानिंदे (१११ [[नाबाद]]) ही टी२०आ सामन्यात शतक करणारी सर्वात तरुण खेळाडू (१५ वर्षे २२३ दिवस वयात) आणि महिला टी२०आ पदार्पणात शतक करणारी पहिली महिला खेळाडू ठरली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/rwanda-s-fanny-utagushimaninde-becomes-youngest-centurion-in-women-s-t20is-1528515 |title=Rwanda's Utagushimaninde becomes youngest centurion in women's T20Is |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२० मार्च २०२६}}</ref> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nigeria-invitational-women-s-t20i-tournament-2025-26-1526687/points-table-standings |title=Nigeria Invitational Women's T20I Tournament 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२७ मार्च २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=NGA |team3=SA |team4=ZIM |team5=GHA |win_GHA=0|loss_GHA=4|nr_GHA=0|rs_GHA=225|or_GHA=80|rc_GHA=762|ob_GHA=80 |win_NGA=3|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=463|or_NGA=71.2|rc_NGA=329|ob_NGA=75.4 |win_RWA=4|loss_RWA=0|nr_RWA=0|rs_RWA=550|or_RWA=69.4|rc_RWA=361|ob_RWA=74 |win_SA=2|loss_SA=2|nr_SA=0|rs_SA=546|or_SA=74|rc_SA=423|ob_SA=74 |win_ZIM=1|loss_ZIM=3|nr_ZIM=0|rs_ZIM=505|or_ZIM=80|rc_ZIM=414|ob_ZIM=71.2 |name_GHA={{crw|GHA}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_SA={{crw19|SA}} |name_ZIM={{crw19|ZIM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526693.html मटी२०आ २६८७] || २० मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526694.html दुसरा सामना] || २० मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526698.html तिसरा सामना] || २१ मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} ९९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526696.html चौथा सामना] || २१ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526697.html मटी२०आ २६९०] || २२ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|GHA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526695.html सहावा सामना] || २२ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526700.html सातवा सामना] || २४ मार्च || {{crw19|SA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526699.html मटी२०आ २६९२] || २४ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526701.html नववा सामना] || २५ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || सामना बरोबरीत ({{crw|NGA}} ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकला) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526702.html दहावा सामना] || २५ मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|ZIM}} १८० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526703.html अकरावा सामना] || २७ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526704.html बारावा सामना] || २७ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528292.html तेरावा सामना] || २८ मार्च || {{crw19|SA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} ७० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528293.html मटी२०आ २६९४] || २८ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब=== {{मुख्य लेख|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/22990/season/2026/icc-mens-t20-world-cup-africa-sub-regional-qualifier-b |title=ICC Men's T20 World Cup Africa Sub Regional Qualifier B Table - 2026 |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२९ मार्च २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TAN |team2=GHA |team3=MWI |team4=SEY |team5=ESW |team6=SHN |result1=Q |result2=Q |result3=E |result4=E |result5=E |result6=E |win_TAN=4 |loss_TAN=0 |nr_TAN=1 |nrr_TAN=6.705 |win_GHA=4 |loss_GHA=0 |nr_GHA=1 |nrr_GHA=3.309 |win_MWI=2 |loss_MWI=2 |nr_MWI=1 |nrr_MWI=0.778 |win_SEY=1 |loss_SEY=3 |nr_SEY=1 |nrr_SEY=-3.045 |win_ESW=1 |loss_ESW=3 |nr_ESW=1 |nrr_ESW=-3.983 |win_SHN=0 |loss_SHN=4 |nr_SHN=1 |nrr_SHN=-3.931 |name_TAN={{cr|TAN}} |name_GHA={{cr|GHA}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_SEY={{cr|SEY}} |name_ESW={{cr|ESW}} |name_SHN={{cr|Saint Helena}} |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=आफ्रिका पात्रता फेरीसाठी पात्र |col_E=red1 |text_E=बाद }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526840.html टी२०आ ३७८०] || २४ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526841.html टी२०आ ३७८१] || २४ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|ESW}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526842.html टी२०आ ३७८२] || २४ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526843.html टी२०आ ३७८४] || २५ मार्च || {{cr|Saint Helena}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|SEY}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526844.html टी२०आ ३७८५] || २५ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526845.html टी२०आ ३७८६] || २५ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|MWI}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526846.html टी२०आ ३७८७] || २७ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526847.html टी२०आ ३७८८] || २७ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|MWI}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|MWI}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526848.html टी२०आ ३७८९] || २७ मार्च || {{cr|SEY}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526849.html टी२०आ ३७९०] || २८ मार्च || {{cr|Saint Helena}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526850.html टी२०आ ३७९१] || २८ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526851.html टी२०आ ३७९२] || २८ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|ESW}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ८३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526852.html टी२०आ ३७९२अ] || २९ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526853.html टी२०आ ३७९२ब] || २९ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526854.html टी२०आ ३७९२क] || २९ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |} ==हे सुद्धा पहा== * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६]] ==नोंदी== {{reflist|group="n"}} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] clo1gie9z303nn6gdb4fip08x1vzj1n 0 384051 2723081 2716205 2026-10-19T09:37:26Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2723081 wikitext text/x-wiki {{बदल}} [[चित्र:पेरूगेट चौक मित्र मंडळ, ट्रस्ट.jpg|इवलेसे|पेरूगेट चौक मित्र मंडळ, ट्रस्ट]] पेरूगेट चौक मित्र मंडळ, ट्रस्ट हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[पुणे]] शहरातील सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ आहे. हे मंडळ ५० वर्षांहून अधिक काळ कार्यरत आहे. [[लोकमान्य टिळक|लोकमान्य टिळकांच्या]] विचाराला अनुसरून सदर मंडळ कार्यरत आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://news24pune.com/perugate-chowk-mitra-mandal-will-create-a-unique-jungle-journey-through-2d-animation/|title=पेरुगेट चौक मित्र मंडळ घडविणार २डी ॲनिमेशन देख्याव्यातून नेत्रसुखद अनोखी जंगल सफर|last=News24Pune|date=2022-08-26|website=News24Pune|language=en-US|access-date=2026-09-16}}</ref> ==इसवी सन २ ० २ ६ - गणेशोत्सव== [[File:बाजीराव पेशवे यांच्या पराक्रमावर आधारित देखावा.jpg|thumb|बाजीराव पेशवे यांच्या पराक्रमावर आधारित देखावा]] सप्टेंबर २ ० २ ६ मध्ये साजऱ्या आहोत असलेल्या गणेशोत्सवासाठी या मंडळाने जिवंत देखावा सादर केला आहे . थोरले बाजीराव पेशवे यांच्या पराक्रमाची कथा सांगणारा जिवंत देखावा मंडळाने सादर केला आहे . या मंडळाने या विषयावर आधारित देखावा पुणे शहरातील [[गणेशोत्सव|गणेशोत्सवा]]त प्रथमच सादर केला आहे . == संदर्भ == [[वर्ग:गणेशोत्सव]] 7284pj4k4qi26glz2mh6dyfdji5au3t 2723082 2723081 2026-10-19T09:39:04Z संतोष गोरे 135680 2723082 wikitext text/x-wiki {{बदल}} [[चित्र:पेरूगेट चौक मित्र मंडळ, ट्रस्ट.jpg|इवलेसे|पेरूगेट चौक मित्र मंडळ, ट्रस्ट]] पेरूगेट चौक मित्र मंडळ, ट्रस्ट हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[पुणे]] शहरातील सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ आहे. हे मंडळ ५० वर्षांहून अधिक काळ कार्यरत आहे. [[लोकमान्य टिळक|लोकमान्य टिळकांच्या]] विचाराला अनुसरून सदर मंडळ कार्यरत आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://news24pune.com/perugate-chowk-mitra-mandal-will-create-a-unique-jungle-journey-through-2d-animation/|title=पेरुगेट चौक मित्र मंडळ घडविणार २डी ॲनिमेशन देख्याव्यातून नेत्रसुखद अनोखी जंगल सफर|last=News24Pune|date=2022-08-26|website=News24Pune|language=en-US|access-date=2026-09-16}}</ref> ==इसवी सन २०२६ - गणेशोत्सव== [[चित्र:बाजीराव पेशवे यांच्या पराक्रमावर आधारित देखावा.jpg|इवलेसे|बाजीराव पेशवे यांच्या पराक्रमावर आधारित देखावा]] सप्टेंबर २०२६ मध्ये साजऱ्या होत असलेल्या गणेशोत्सवासाठी या मंडळाने जिवंत देखावा सादर केला होता. थोरले बाजीराव पेशवे यांच्या पराक्रमाची कथा सांगणारा जिवंत देखावा मंडळाने सादर केला. या मंडळाने या विषयावर आधारित देखावा पुणे शहरातील [[गणेशोत्सव|गणेशोत्सवात]] प्रथमच सादर केला आहे. == संदर्भ == [[वर्ग:गणेशोत्सव]] o89jbxwhsjjt0utsrimns8oi2sbtyc3 2723083 2723082 2026-10-19T09:39:44Z संतोष गोरे 135680 removed [[Category:गणेशोत्सव]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2723083 wikitext text/x-wiki {{बदल}} [[चित्र:पेरूगेट चौक मित्र मंडळ, ट्रस्ट.jpg|इवलेसे|पेरूगेट चौक मित्र मंडळ, ट्रस्ट]] पेरूगेट चौक मित्र मंडळ, ट्रस्ट हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[पुणे]] शहरातील सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ आहे. हे मंडळ ५० वर्षांहून अधिक काळ कार्यरत आहे. [[लोकमान्य टिळक|लोकमान्य टिळकांच्या]] विचाराला अनुसरून सदर मंडळ कार्यरत आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://news24pune.com/perugate-chowk-mitra-mandal-will-create-a-unique-jungle-journey-through-2d-animation/|title=पेरुगेट चौक मित्र मंडळ घडविणार २डी ॲनिमेशन देख्याव्यातून नेत्रसुखद अनोखी जंगल सफर|last=News24Pune|date=2022-08-26|website=News24Pune|language=en-US|access-date=2026-09-16}}</ref> ==इसवी सन २०२६ - गणेशोत्सव== [[चित्र:बाजीराव पेशवे यांच्या पराक्रमावर आधारित देखावा.jpg|इवलेसे|बाजीराव पेशवे यांच्या पराक्रमावर आधारित देखावा]] सप्टेंबर २०२६ मध्ये साजऱ्या होत असलेल्या गणेशोत्सवासाठी या मंडळाने जिवंत देखावा सादर केला होता. थोरले बाजीराव पेशवे यांच्या पराक्रमाची कथा सांगणारा जिवंत देखावा मंडळाने सादर केला. या मंडळाने या विषयावर आधारित देखावा पुणे शहरातील [[गणेशोत्सव|गणेशोत्सवात]] प्रथमच सादर केला आहे. == संदर्भ == [[वर्ग:महाराष्ट्रातील गणेशोत्सव]] 4cr9pnppwm6grw7xte0k9ooan8y1713 2723084 2723083 2026-10-19T09:40:07Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2723084 wikitext text/x-wiki {{बदल}} [[चित्र:पेरूगेट चौक मित्र मंडळ, ट्रस्ट.jpg|इवलेसे|पेरूगेट चौक मित्र मंडळ, ट्रस्ट]] '''पेरूगेट चौक मित्र मंडळ, ट्रस्ट''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[पुणे]] शहरातील सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ आहे. हे मंडळ ५० वर्षांहून अधिक काळ कार्यरत आहे. [[लोकमान्य टिळक|लोकमान्य टिळकांच्या]] विचाराला अनुसरून सदर मंडळ कार्यरत आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://news24pune.com/perugate-chowk-mitra-mandal-will-create-a-unique-jungle-journey-through-2d-animation/|title=पेरुगेट चौक मित्र मंडळ घडविणार २डी ॲनिमेशन देख्याव्यातून नेत्रसुखद अनोखी जंगल सफर|last=News24Pune|date=2022-08-26|website=News24Pune|language=en-US|access-date=2026-09-16}}</ref> ==इसवी सन २०२६ - गणेशोत्सव== [[चित्र:बाजीराव पेशवे यांच्या पराक्रमावर आधारित देखावा.jpg|इवलेसे|बाजीराव पेशवे यांच्या पराक्रमावर आधारित देखावा]] सप्टेंबर २०२६ मध्ये साजऱ्या होत असलेल्या गणेशोत्सवासाठी या मंडळाने जिवंत देखावा सादर केला होता. थोरले बाजीराव पेशवे यांच्या पराक्रमाची कथा सांगणारा जिवंत देखावा मंडळाने सादर केला. या मंडळाने या विषयावर आधारित देखावा पुणे शहरातील [[गणेशोत्सव|गणेशोत्सवात]] प्रथमच सादर केला आहे. == संदर्भ == [[वर्ग:महाराष्ट्रातील गणेशोत्सव]] 956dp2ghgitdlqonva1wsovai72edle 0 384660 2723044 2722092 2026-10-19T05:48:16Z Nitin.kunjir 4684 /* वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा */ 2723044 wikitext text/x-wiki {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२६|२०२७}} '''२०२६-२७ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' सप्टेंबर २०२६ च्या उत्तरार्धापासून ते मार्च २०२७ पर्यंत चालणार आहे.<ref>{{Cite web |trans-title= पुरुषांचा २०२३ ते २०२७ भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027 |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110152130/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-date=१० नोव्हेंबर २०२२ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६|website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093 |trans-title=|title= २०२३-२०२७ पुरुषांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम जाहीर | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> या वेळापत्रकात [[कसोटी सामना|पुरुषांचे कसोटी]], [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने, तसेच [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिलांचे कसोटी]], [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|महिलांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० |महिलांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने आणि इतर काही महत्त्वपूर्ण मालिकांचा समावेश असेल.<ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/ci/engine/series/index.html |trans-title= हंगाम संग्रह |title=Season archive | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> येथे नमूद केलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत 'असोसिएट' (सहयोगी) देशांचा समावेश असलेल्या इतर अनेक आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकाही खेळल्या जाणार आहेत. पहिली वहिली [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक]] स्पर्धा भारतात फेब्रुवारी २०२७ मध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/venues-dates-confirmed-for-inaugural-icc-women-s-champions-trophy |trans-title= पहिल्या महिला चॅम्पियन्स ट्रॉफीसाठी ठिकाणे निश्चित |title=Venues confirmed for first Women's Champions Trophy |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२ सप्टेंबर २०२६ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> कसोटी क्रिकेटची १५० वर्षे साजरी करण्यासाठी, मार्च २०२७ मध्ये इंग्लंडविरुद्ध एक [[दिवस-रात्र क्रिकेट|दिवस-रात्र]] कसोटी सामना आयोजित करण्याचे यजमानपद ऑस्ट्रेलियाकडे आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/australia-to-host-england-in-one-off-match-in-2027-to-celebrate-150-years-of-test-cricket |trans-title=कसोटी क्रिकेटच्या १५० वर्षांच्या पूर्ततेनिमित्त २०२७ मध्ये ऑस्ट्रेलिया इंग्लंडविरुद्ध एका विशेष सामन्याचे यजमानपद भूषवणार. |title=Australia to host England in one-off match in 2027 to celebrate 150 years of Test cricket |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=18 August 2024 |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/131339/australia-england-to-play-one-off-match-at-mcg-for-150th-test-anniversary-in-2027 |trans-title=२०२७ मध्ये कसोटी क्रिकेटच्या १५० व्या वर्धापनदिनानिमित्त ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यात एमसीजीवर एक विशेष कसोटी सामना खेळला जाणार.|title=Australia, England to play one-off match at MCG for 150th Test anniversary in 2027 |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/australia-england-150th-anniversary-test-in-2027-to-be-a-pink-ball-day-night-match-at-mcg-1476705 |trans-title= २०२७ मधील ऑस्ट्रेलिया-इंग्लंड यांच्यातील १५० व्या वर्धापन दिनाची कसोटी सामना 'पिंक-बॉल' दिवस-रात्र सामना असेल. |title=Australia-England 150th anniversary Test in 2027 will be a pink-ball day-night match |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> ==मोसम आढावा== === पुरुषांचे कार्यक्रम=== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | आरंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! colspan=3 | निकाल [सामने] |- ! width=100 | [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय| आं.ए.दि.]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [३] || २–१ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा |२७ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | {{n/a}} || २–१ [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा |९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|SRI}} | [२] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारताचा न्यू झीलंड दौरा|२२ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | [२] || [५] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये |२७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | [२] || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा |२८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|१३ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [१] || [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|१५ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [४] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा भारत दौरा|१३ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | {{n/a}}|| [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१७ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [३] || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वेचा भारत दौरा|३ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा|१६ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा|२१ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [५] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#अफगाणिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा| फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#आयर्लंड वि अफगाणिस्तान युएई मध्ये|मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IRE}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा पाकिस्तान दौरा| मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा नेपाळ दौरा |२६ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ दिनांक ! colspan=4 | स्पर्धा ! विजेते |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)|५ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|USA}} [[२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)]] | {{n/a}} |- |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|OMN}} [[२०२६ ओमान तिरंगी मालिका |२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका|७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 |{{flagicon|UAE}} {{cricon|AFG|२०१३}} [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|PAK}} [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२२ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon image|Flag.svg}} [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {|class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |महिला आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width=80 | [[महिला कसोटी क्रिकेट| म. कसोटी]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|म.आं.ए.दि.]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | style="text-align:left" | {{crw|WIN}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा |१६ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|NZL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा |१० डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|NZ}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१८ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | [१] || [३] || [३] |- ! scope=colgroup colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! scope=col | आरंभ दिनांक ! scope=colgroup colspan=4 | स्पर्धा ! scope=col | विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक|१४ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{nobr|{{flagicon|IND}} [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक |२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक]]}} | style="text-align:left" | |} ==सप्टेंबर== ===वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554975.html म.आं.ए.दि. १५६५] || २४ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554976.html म.आं.ए.दि. १५६६] || २७ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|ZIM}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554977.html म.आं.ए.दि. १५६७] || ३० सप्टेंबर|| [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९१ धावांनी |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554978.html म.आं.टी२० ३०२९] || ३ ऑक्टोबर|| [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554979.html म.आं.टी२० ३०३०] || ५ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554980.html म.आं.टी२० ३०३१] || ७ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |} ===ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525655.html आं.ए.दि. ५०१७] || २४ सप्टेंबर || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || {{cr|SA}} ६७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525656.html आं.ए.दि. ५०१९] || २७ सप्टेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} ३२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525657.html आं.ए.दि. ५०२३] || ३० सप्टेंबर|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|AUS}} ४५ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525659.html कसोटी २६३७] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} २१४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525660.html कसोटी २६३८] || १८–२२ ऑक्टोबर|| [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525661.html कसोटी २६३९] || २७–३१ऑक्टोबर|| [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |} ===वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529227.html आं.ए.दि. ५०२०] || २७ सप्टेंबर || [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529228.html आं.ए.दि. ५०२२] || ३० सप्टेंबर|| [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529229.html आं.ए.दि. ५०२४] || ३ ऑक्टोबर|| [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास|मुल्लनपूर]] ||{{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529230.html आं.टी२० ४१६६] || ६ ऑक्टोबर|| [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] ||{{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529231.html आं.टी२० ४१७९] || ९ ऑक्टोबर|| [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] ||{{cr|WIN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529232.html आं.टी२० ४१८७] || ११ ऑक्टोबर|| [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] ||{{cr|IND}} १४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529233.html आं.टी२० ४२०२] || १४ ऑक्टोबर|| [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] ||{{cr|WIN}} २४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529234.html आं.टी२० ४२०३] || १७ ऑक्टोबर|| [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] ||अनिर्णीत |} ==ऑक्टोबर== ===२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)=== {{main|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554409.html आं.ए.दि. ५०२५] || ३ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||अनिर्णित |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554410.html आं.ए.दि. ५०२६] || ५ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554411.html आं.ए.दि. ५०२७] || ७ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554412.html आं.ए.दि. ५०२९] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554413.html आं.ए.दि. ५०३१] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554414.html आं.ए.दि. ५०३३] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|NAM}} ६ धावांनी |} ===बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528716.html म.आं.ए.दि. १५६८] || ९ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528717.html म.आं.ए.दि. १५६९] || ११ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528718.html म.आं.ए.दि. १५७०] || १४ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |} ===बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main| अफगाणिस्तान वि बांगलादेश क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555116.html कसोटी २९३६] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]||सामना अनिर्णित |} ===२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)=== {{main|२०२६ ओमान तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554415.html आं.ए.दि. ५०२८] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|OMN}} ४१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554416.html आं.ए.दि. ५०३०] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|NEP}} २४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554417.html आं.ए.दि. ५०३२] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|NEP}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554418.html आं.ए.दि. ५०३४] || १५ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|CAN}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554419.html आं.ए.दि. ५०३५] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|CAN}} २४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554420.html आं.ए.दि. ५०३८] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |} ===श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550708.html आं.टी२० ४१८०] || ९ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] ||{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550709.html आं.टी२० ४१८८] || ११ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] ||{{cr|PAK}} ८२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550710.html आं.टी२० ४१९५] || १३ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] ||{{cr|SL}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4"| [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] — कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550711.html १ली कसोटी] || ९–१३ नोव्हेंबर || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550712.html २री कसोटी] || १७–२१ नोव्हेंबर || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा=== {{main| झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535652.html म.आं.टी२० ३०३६] || १६ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{Crw|IND}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535653.html म.आं.टी२० ३०४२] || १८ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{Crw|IND}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535654.html म.आं.टी२० ३०४४] || २० ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535655.html म.आं.ए.दि. १५९१] || २३ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535656.html म.आं.ए.दि. १५९२] || २५ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535657.html म.आं.ए.दि. १५९३] || २८ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |} ===२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका |PTS}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555117.html आं.ए.दि. ५०३६] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|BAN}} || {{cr|ZIM}} || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]||{{cr|ZIM}} ९९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555118.html आं.ए.दि. ५०३९] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|ZIM}} || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html आं.ए.दि. ५०४१] || २१ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|BAN}} || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1556871.html आं.ए.दि. ५०४३]|| २३ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |} ===२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550713.html आं.ए.दि. ५०३७] || १८ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] ||{{cr|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550714.html आं.ए.दि. ५०४०] || २० ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550715.html आं.ए.दि. ५०४२] || २२ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550716.html आं.ए.दि. ५०४४] || २५ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550717.html आं.ए.दि. ५०४५] || २७ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550718.html आं.ए.दि. ५०४६] || २९ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550719.html आं.ए.दि. ५०४७] || ३१ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528722.html म.आं.टी२० ३०४०] || १८ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{Crw|AUS}} २ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528723.html म.आं.टी२० ३०४३] || २० ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528724.html म.आं.टी२० ३०४५] || २२ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528725.html १ला म.आं.ए.दि.] || ६ मार्च || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528726.html २रा म.आं.ए.दि.] || ८ मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528727.html ३रा म.आं.ए.दि.] || १० मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |} ===भारताचा न्यू झीलंड दौरा === {{main|भारतीय क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539432.html आं.टी२० ४२१०] || २२ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539433.html आं.टी२० ४२१४] || २४ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539434.html आं.टी२० ४२२१] || २७ ऑक्टोबर|| [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539435.html आं.टी२० ४२२४] || ३० ऑक्टोबर|| [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539436.html ५वा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539437.html १ला आं.ए.दि.] || ४ नोव्हेंबर || [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539438.html २रा आं.ए.दि.] || ७ नोव्हेंबर || [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539439.html ३रा आं.ए.दि.] || १० नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539440.html ४था आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539441.html ५वा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539442.html १ली कसोटी] || १९–२३ नोव्हेंबर || [[Basin Reserve]], [[Wellington]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539443.html २री कसोटी] || २७ नोव्हेंबर–१ डिसेंबर || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |} ===झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान वि झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555120.html आं.टी२० ४२२२] || २७ ऑक्टोबर|| [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555121.html आं.टी२० ४२२३] || २९ ऑक्टोबर|| [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555122.html ३रा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- ! colspan="4"| कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555123.html १ली कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555124.html २री कसोटी] || १३–१७ नोव्हेंबर || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |} ===वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा=== {{main|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553295.html कसोटी २६४०] || २८ ऑक्टोबर–१ नोव्हेंबर || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553296.html २री कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || |} ==नोव्हेंबर== === इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main|इंग्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528703.html १ला आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528704.html २रा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528705.html ३रा आं.ए.दि.] || १८ नोव्हेंबर || [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528706.html १ला आं.टी२०] || २१ नोव्हेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528707.html २रा आं.टी२०] || २४ नोव्हेंबर || [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528708.html ३रा आं.टी२०] || २७ नोव्हेंबर || [[द गब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528709.html ४था आं.टी२०] || २९ नोव्हेंबर || [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528710.html ५वा आं.टी२०] || २ डिसेंबर || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528715.html एकमेव कसोटी] || ११–१५ मार्च|| [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |} === बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525662.html १ली कसोटी] || १५–१९ नोव्हेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525663.html २री कसोटी] || २३–२७ नोव्हेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525664.html १ला आं.ए.दि.] || १ डिसेंबर || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525665.html २रा आं.ए.दि.] || ४ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525666.html ३रा आं.ए.दि.] || ७ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525667.html १ला आं.टी२०] || १० डिसेंबर || [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525668.html २रा आं.टी२०] || १२ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525669.html ३रा आं.टी२०] || १३ डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |} ==डिसेंबर== ===न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528711.html १ली कसोटी] || ९–१३ डिसेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528712.html २री कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528713.html ३री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528714.html ४थी कसोटी] || ४–८ जानेवारी|| [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |} ===भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी|| ९–१२ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- |१ला म.आं.ए.दि. || १६ डिसेंबर || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- |२रा म.आं.ए.दि. || १९ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- |३रा म.आं.ए.दि. || २२ डिसेंबर || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- |२रा म.आं.टी२०|| २९ डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |३रा म.आं.टी२०|| ३० डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |} ===बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १० डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | २रा म.आं.टी२० || १२ डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || १५ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || १८ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | २रा म.आं.ए.दि. || २१ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | ३रा म.आं.ए.दि. || २३ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |} ===श्रीलंकेचा भारत दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529235.html १ला आं.ए.दि.] || १३ डिसेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529236.html २रा आं.ए.दि.] || १६ डिसेंबर || [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529237.html ३रा आं.ए.दि.] || १९ डिसेंबर || [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529238.html १ला आं.टी२०] || २२ डिसेंबर || [[निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529239.html २रा आं.टी२०] || २४ डिसेंबर || [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529240.html ३रा आं.टी२०] || २७ डिसेंबर || [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[पुणे]] || |} ===इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525671.html १ली कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525672.html २री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525673.html ३री कसोटी] || ३–७ जानेवारी || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525674.html १ला आं.ए.दि.] || १० जानेवारी || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525675.html २रा आं.ए.दि.] || १३ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525676.html ३रा आं.ए.दि.] || १५ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |} ==जानेवारी== ===झिम्बाब्वेचा भारत दौरा === {{main|झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529241.html १ला आं.ए.दि.] || ३ जानेवारी || [[इडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529242.html २रा आं.ए.दि.] || ६ जानेवारी || [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529243.html ३रा आं.ए.दि.] || ९ जानेवारी || [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || |} ===श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539444.html १ला आं.ए.दि.] || १६ जानेवारी || [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539445.html २रा आं.ए.दि.] || १९ जानेवारी || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539446.html ३रा आं.ए.दि.] || २२ जानेवारी || [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || |- ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539447.html १ला आं.टी२०] || २६ जानेवारी || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539448.html २रा आं.टी२०] || २९ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539449.html ३रा आं.टी२०] || ३१ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539450.html १ली कसोटी] || 4–8 फेब्रुवारी || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539451.html २री कसोटी] || 12–16 फेब्रुवारी || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |} ===ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529244.html १ली कसोटी] || २१–२५ जानेवारी || [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529245.html २री कसोटी] || २९ जानेवारी–२ फेब्रुवारी || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529246.html ३री कसोटी] || ११–१५ फेब्रुवारी || [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529247.html ४थी कसोटी] || १९–२३ फेब्रुवारी || [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529248.html ५वी कसोटी] || २७ फेब्रुवारी–३ मार्च|| [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |} ==फेब्रुवारी== ===इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा=== {{main| दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक === {{main|२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक }} ===२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता=== {{main|२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता}} ==मार्च== ===ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १८ मार्च|| [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]]|| |- | २रा म.आं.टी२० || २१ मार्च || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]]|| |- |३रा म.आं.टी२० || २३ मार्च || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] | |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || २७ मार्च || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]]|| |- | २रा म.आं.ए.दि. || ३१ मार्च || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]]|| |- | ३रा म.आं.ए.दि. || ३ मार्च || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]|| |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी || ८–११ एप्रिल|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |} ===बांगलादेशचा नेपाळ दौरा === {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा नेपाळ दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ मार्च|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | २रा म.आं.टी२० || २८ मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || ३० मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} pzaghqweee1kfzwxvq0xkshnhd0z9f6 2723045 2723044 2026-10-19T05:48:22Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य ऱ्हस्व वेलांटी ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य ऱ्हस्व वेलांटी|अधिक माहिती]]) 2723045 wikitext text/x-wiki {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२६|२०२७}} '''२०२६-२७ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' सप्टेंबर २०२६ च्या उत्तरार्धापासून ते मार्च २०२७ पर्यंत चालणार आहे.<ref>{{Cite web |trans-title= पुरुषांचा २०२३ ते २०२७ भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027 |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110152130/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-date=१० नोव्हेंबर २०२२ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६|website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093 |trans-title=|title= २०२३-२०२७ पुरुषांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम जाहीर | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> या वेळापत्रकात [[कसोटी सामना|पुरुषांचे कसोटी]], [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने, तसेच [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिलांचे कसोटी]], [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|महिलांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० |महिलांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने आणि इतर काही महत्त्वपूर्ण मालिकांचा समावेश असेल.<ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/ci/engine/series/index.html |trans-title= हंगाम संग्रह |title=Season archive | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> येथे नमूद केलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत 'असोसिएट' (सहयोगी) देशांचा समावेश असलेल्या इतर अनेक आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकाही खेळल्या जाणार आहेत. पहिली वहिली [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक]] स्पर्धा भारतात फेब्रुवारी २०२७ मध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/venues-dates-confirmed-for-inaugural-icc-women-s-champions-trophy |trans-title= पहिल्या महिला चॅम्पियन्स ट्रॉफीसाठी ठिकाणे निश्चित |title=Venues confirmed for first Women's Champions Trophy |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२ सप्टेंबर २०२६ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> कसोटी क्रिकेटची १५० वर्षे साजरी करण्यासाठी, मार्च २०२७ मध्ये इंग्लंडविरुद्ध एक [[दिवस-रात्र क्रिकेट|दिवस-रात्र]] कसोटी सामना आयोजित करण्याचे यजमानपद ऑस्ट्रेलियाकडे आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/australia-to-host-england-in-one-off-match-in-2027-to-celebrate-150-years-of-test-cricket |trans-title=कसोटी क्रिकेटच्या १५० वर्षांच्या पूर्ततेनिमित्त २०२७ मध्ये ऑस्ट्रेलिया इंग्लंडविरुद्ध एका विशेष सामन्याचे यजमानपद भूषवणार. |title=Australia to host England in one-off match in 2027 to celebrate 150 years of Test cricket |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=18 August 2024 |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/131339/australia-england-to-play-one-off-match-at-mcg-for-150th-test-anniversary-in-2027 |trans-title=२०२७ मध्ये कसोटी क्रिकेटच्या १५० व्या वर्धापनदिनानिमित्त ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यात एमसीजीवर एक विशेष कसोटी सामना खेळला जाणार.|title=Australia, England to play one-off match at MCG for 150th Test anniversary in 2027 |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/australia-england-150th-anniversary-test-in-2027-to-be-a-pink-ball-day-night-match-at-mcg-1476705 |trans-title= २०२७ मधील ऑस्ट्रेलिया-इंग्लंड यांच्यातील १५० व्या वर्धापन दिनाची कसोटी सामना 'पिंक-बॉल' दिवस-रात्र सामना असेल. |title=Australia-England 150th anniversary Test in 2027 will be a pink-ball day-night match |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> ==मोसम आढावा== === पुरुषांचे कार्यक्रम=== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | आरंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! colspan=3 | निकाल [सामने] |- ! width=100 | [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय| आं.ए.दि.]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [३] || २–१ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा |२७ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | {{n/a}} || २–१ [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा |९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|SRI}} | [२] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारताचा न्यू झीलंड दौरा|२२ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | [२] || [५] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये |२७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | [२] || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा |२८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|१३ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [१] || [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|१५ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [४] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा भारत दौरा|१३ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | {{n/a}}|| [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१७ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [३] || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वेचा भारत दौरा|३ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा|१६ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा|२१ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [५] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#अफगाणिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा| फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#आयर्लंड वि अफगाणिस्तान युएई मध्ये|मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IRE}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा पाकिस्तान दौरा| मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा नेपाळ दौरा |२६ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ दिनांक ! colspan=4 | स्पर्धा ! विजेते |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)|५ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|USA}} [[२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)]] | {{n/a}} |- |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|OMN}} [[२०२६ ओमान तिरंगी मालिका |२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका|७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 |{{flagicon|UAE}} {{cricon|AFG|२०१३}} [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|PAK}} [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२२ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon image|Flag.svg}} [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {|class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |महिला आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width=80 | [[महिला कसोटी क्रिकेट| म. कसोटी]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|म.आं.ए.दि.]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | style="text-align:left" | {{crw|WIN}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा |१६ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|NZL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा |१० डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|NZ}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१८ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | [१] || [३] || [३] |- ! scope=colgroup colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! scope=col | आरंभ दिनांक ! scope=colgroup colspan=4 | स्पर्धा ! scope=col | विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक|१४ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{nobr|{{flagicon|IND}} [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक |२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक]]}} | style="text-align:left" | |} ==सप्टेंबर== ===वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554975.html म.आं.ए.दि. १५६५] || २४ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554976.html म.आं.ए.दि. १५६६] || २७ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|ZIM}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554977.html म.आं.ए.दि. १५६७] || ३० सप्टेंबर|| [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९१ धावांनी |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554978.html म.आं.टी२० ३०२९] || ३ ऑक्टोबर|| [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554979.html म.आं.टी२० ३०३०] || ५ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554980.html म.आं.टी२० ३०३१] || ७ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |} ===ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525655.html आं.ए.दि. ५०१७] || २४ सप्टेंबर || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || {{cr|SA}} ६७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525656.html आं.ए.दि. ५०१९] || २७ सप्टेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} ३२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525657.html आं.ए.दि. ५०२३] || ३० सप्टेंबर|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|AUS}} ४५ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525659.html कसोटी २६३७] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} २१४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525660.html कसोटी २६३८] || १८–२२ ऑक्टोबर|| [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525661.html कसोटी २६३९] || २७–३१ऑक्टोबर|| [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |} ===वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529227.html आं.ए.दि. ५०२०] || २७ सप्टेंबर || [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529228.html आं.ए.दि. ५०२२] || ३० सप्टेंबर|| [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529229.html आं.ए.दि. ५०२४] || ३ ऑक्टोबर|| [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास|मुल्लनपूर]] ||{{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529230.html आं.टी२० ४१६६] || ६ ऑक्टोबर|| [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] ||{{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529231.html आं.टी२० ४१७९] || ९ ऑक्टोबर|| [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] ||{{cr|WIN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529232.html आं.टी२० ४१८७] || ११ ऑक्टोबर|| [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] ||{{cr|IND}} १४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529233.html आं.टी२० ४२०२] || १४ ऑक्टोबर|| [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] ||{{cr|WIN}} २४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529234.html आं.टी२० ४२०३] || १७ ऑक्टोबर|| [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] ||अनिर्णित |} ==ऑक्टोबर== ===२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)=== {{main|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554409.html आं.ए.दि. ५०२५] || ३ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||अनिर्णित |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554410.html आं.ए.दि. ५०२६] || ५ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554411.html आं.ए.दि. ५०२७] || ७ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554412.html आं.ए.दि. ५०२९] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554413.html आं.ए.दि. ५०३१] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554414.html आं.ए.दि. ५०३३] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|NAM}} ६ धावांनी |} ===बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528716.html म.आं.ए.दि. १५६८] || ९ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528717.html म.आं.ए.दि. १५६९] || ११ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528718.html म.आं.ए.दि. १५७०] || १४ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |} ===बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main| अफगाणिस्तान वि बांगलादेश क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555116.html कसोटी २९३६] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]||सामना अनिर्णित |} ===२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)=== {{main|२०२६ ओमान तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554415.html आं.ए.दि. ५०२८] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|OMN}} ४१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554416.html आं.ए.दि. ५०३०] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|NEP}} २४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554417.html आं.ए.दि. ५०३२] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|NEP}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554418.html आं.ए.दि. ५०३४] || १५ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|CAN}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554419.html आं.ए.दि. ५०३५] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|CAN}} २४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554420.html आं.ए.दि. ५०३८] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |} ===श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550708.html आं.टी२० ४१८०] || ९ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] ||{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550709.html आं.टी२० ४१८८] || ११ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] ||{{cr|PAK}} ८२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550710.html आं.टी२० ४१९५] || १३ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] ||{{cr|SL}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4"| [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] — कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550711.html १ली कसोटी] || ९–१३ नोव्हेंबर || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550712.html २री कसोटी] || १७–२१ नोव्हेंबर || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा=== {{main| झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535652.html म.आं.टी२० ३०३६] || १६ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{Crw|IND}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535653.html म.आं.टी२० ३०४२] || १८ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{Crw|IND}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535654.html म.आं.टी२० ३०४४] || २० ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535655.html म.आं.ए.दि. १५९१] || २३ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535656.html म.आं.ए.दि. १५९२] || २५ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535657.html म.आं.ए.दि. १५९३] || २८ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |} ===२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका |PTS}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555117.html आं.ए.दि. ५०३६] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|BAN}} || {{cr|ZIM}} || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]||{{cr|ZIM}} ९९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555118.html आं.ए.दि. ५०३९] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|ZIM}} || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html आं.ए.दि. ५०४१] || २१ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|BAN}} || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1556871.html आं.ए.दि. ५०४३]|| २३ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |} ===२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550713.html आं.ए.दि. ५०३७] || १८ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] ||{{cr|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550714.html आं.ए.दि. ५०४०] || २० ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550715.html आं.ए.दि. ५०४२] || २२ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550716.html आं.ए.दि. ५०४४] || २५ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550717.html आं.ए.दि. ५०४५] || २७ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550718.html आं.ए.दि. ५०४६] || २९ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550719.html आं.ए.दि. ५०४७] || ३१ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528722.html म.आं.टी२० ३०४०] || १८ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{Crw|AUS}} २ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528723.html म.आं.टी२० ३०४३] || २० ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528724.html म.आं.टी२० ३०४५] || २२ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528725.html १ला म.आं.ए.दि.] || ६ मार्च || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528726.html २रा म.आं.ए.दि.] || ८ मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528727.html ३रा म.आं.ए.दि.] || १० मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |} ===भारताचा न्यू झीलंड दौरा === {{main|भारतीय क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539432.html आं.टी२० ४२१०] || २२ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539433.html आं.टी२० ४२१४] || २४ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539434.html आं.टी२० ४२२१] || २७ ऑक्टोबर|| [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539435.html आं.टी२० ४२२४] || ३० ऑक्टोबर|| [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539436.html ५वा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539437.html १ला आं.ए.दि.] || ४ नोव्हेंबर || [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539438.html २रा आं.ए.दि.] || ७ नोव्हेंबर || [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539439.html ३रा आं.ए.दि.] || १० नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539440.html ४था आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539441.html ५वा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539442.html १ली कसोटी] || १९–२३ नोव्हेंबर || [[Basin Reserve]], [[Wellington]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539443.html २री कसोटी] || २७ नोव्हेंबर–१ डिसेंबर || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |} ===झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान वि झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555120.html आं.टी२० ४२२२] || २७ ऑक्टोबर|| [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555121.html आं.टी२० ४२२३] || २९ ऑक्टोबर|| [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555122.html ३रा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- ! colspan="4"| कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555123.html १ली कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555124.html २री कसोटी] || १३–१७ नोव्हेंबर || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |} ===वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा=== {{main|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553295.html कसोटी २६४०] || २८ ऑक्टोबर–१ नोव्हेंबर || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553296.html २री कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || |} ==नोव्हेंबर== === इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main|इंग्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528703.html १ला आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528704.html २रा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528705.html ३रा आं.ए.दि.] || १८ नोव्हेंबर || [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528706.html १ला आं.टी२०] || २१ नोव्हेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528707.html २रा आं.टी२०] || २४ नोव्हेंबर || [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528708.html ३रा आं.टी२०] || २७ नोव्हेंबर || [[द गब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528709.html ४था आं.टी२०] || २९ नोव्हेंबर || [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528710.html ५वा आं.टी२०] || २ डिसेंबर || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528715.html एकमेव कसोटी] || ११–१५ मार्च|| [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |} === बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525662.html १ली कसोटी] || १५–१९ नोव्हेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525663.html २री कसोटी] || २३–२७ नोव्हेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525664.html १ला आं.ए.दि.] || १ डिसेंबर || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525665.html २रा आं.ए.दि.] || ४ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525666.html ३रा आं.ए.दि.] || ७ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525667.html १ला आं.टी२०] || १० डिसेंबर || [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525668.html २रा आं.टी२०] || १२ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525669.html ३रा आं.टी२०] || १३ डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |} ==डिसेंबर== ===न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528711.html १ली कसोटी] || ९–१३ डिसेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528712.html २री कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528713.html ३री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528714.html ४थी कसोटी] || ४–८ जानेवारी|| [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |} ===भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी|| ९–१२ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- |१ला म.आं.ए.दि. || १६ डिसेंबर || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- |२रा म.आं.ए.दि. || १९ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- |३रा म.आं.ए.दि. || २२ डिसेंबर || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- |२रा म.आं.टी२०|| २९ डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |३रा म.आं.टी२०|| ३० डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |} ===बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १० डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | २रा म.आं.टी२० || १२ डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || १५ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || १८ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | २रा म.आं.ए.दि. || २१ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | ३रा म.आं.ए.दि. || २३ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |} ===श्रीलंकेचा भारत दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529235.html १ला आं.ए.दि.] || १३ डिसेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529236.html २रा आं.ए.दि.] || १६ डिसेंबर || [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529237.html ३रा आं.ए.दि.] || १९ डिसेंबर || [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529238.html १ला आं.टी२०] || २२ डिसेंबर || [[निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529239.html २रा आं.टी२०] || २४ डिसेंबर || [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529240.html ३रा आं.टी२०] || २७ डिसेंबर || [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[पुणे]] || |} ===इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525671.html १ली कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525672.html २री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525673.html ३री कसोटी] || ३–७ जानेवारी || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525674.html १ला आं.ए.दि.] || १० जानेवारी || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525675.html २रा आं.ए.दि.] || १३ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525676.html ३रा आं.ए.दि.] || १५ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |} ==जानेवारी== ===झिम्बाब्वेचा भारत दौरा === {{main|झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529241.html १ला आं.ए.दि.] || ३ जानेवारी || [[इडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529242.html २रा आं.ए.दि.] || ६ जानेवारी || [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529243.html ३रा आं.ए.दि.] || ९ जानेवारी || [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || |} ===श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539444.html १ला आं.ए.दि.] || १६ जानेवारी || [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539445.html २रा आं.ए.दि.] || १९ जानेवारी || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539446.html ३रा आं.ए.दि.] || २२ जानेवारी || [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || |- ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539447.html १ला आं.टी२०] || २६ जानेवारी || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539448.html २रा आं.टी२०] || २९ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539449.html ३रा आं.टी२०] || ३१ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539450.html १ली कसोटी] || 4–8 फेब्रुवारी || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539451.html २री कसोटी] || 12–16 फेब्रुवारी || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |} ===ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529244.html १ली कसोटी] || २१–२५ जानेवारी || [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529245.html २री कसोटी] || २९ जानेवारी–२ फेब्रुवारी || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529246.html ३री कसोटी] || ११–१५ फेब्रुवारी || [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529247.html ४थी कसोटी] || १९–२३ फेब्रुवारी || [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529248.html ५वी कसोटी] || २७ फेब्रुवारी–३ मार्च|| [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |} ==फेब्रुवारी== ===इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा=== {{main| दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक === {{main|२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक }} ===२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता=== {{main|२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता}} ==मार्च== ===ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १८ मार्च|| [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]]|| |- | २रा म.आं.टी२० || २१ मार्च || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]]|| |- |३रा म.आं.टी२० || २३ मार्च || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] | |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || २७ मार्च || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]]|| |- | २रा म.आं.ए.दि. || ३१ मार्च || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]]|| |- | ३रा म.आं.ए.दि. || ३ मार्च || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]|| |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी || ८–११ एप्रिल|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |} ===बांगलादेशचा नेपाळ दौरा === {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा नेपाळ दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ मार्च|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | २रा म.आं.टी२० || २८ मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || ३० मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} 26a2f9lz9s1si9fu0wfty5zxvz76yv0 2723046 2723045 2026-10-19T05:49:34Z Nitin.kunjir 4684 /* भारताचा न्यू झीलंड दौरा */ 2723046 wikitext text/x-wiki {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२६|२०२७}} '''२०२६-२७ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' सप्टेंबर २०२६ च्या उत्तरार्धापासून ते मार्च २०२७ पर्यंत चालणार आहे.<ref>{{Cite web |trans-title= पुरुषांचा २०२३ ते २०२७ भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027 |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110152130/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-date=१० नोव्हेंबर २०२२ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६|website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093 |trans-title=|title= २०२३-२०२७ पुरुषांचा भविष्यातील दौऱ्यांचा कार्यक्रम जाहीर | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> या वेळापत्रकात [[कसोटी सामना|पुरुषांचे कसोटी]], [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|पुरुषांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने, तसेच [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिलांचे कसोटी]], [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|महिलांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० |महिलांचे आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने आणि इतर काही महत्त्वपूर्ण मालिकांचा समावेश असेल.<ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/ci/engine/series/index.html |trans-title= हंगाम संग्रह |title=Season archive | access-date=३० सप्टेंबर २०२६|work=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> येथे नमूद केलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत 'असोसिएट' (सहयोगी) देशांचा समावेश असलेल्या इतर अनेक आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकाही खेळल्या जाणार आहेत. पहिली वहिली [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक]] स्पर्धा भारतात फेब्रुवारी २०२७ मध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/venues-dates-confirmed-for-inaugural-icc-women-s-champions-trophy |trans-title= पहिल्या महिला चॅम्पियन्स ट्रॉफीसाठी ठिकाणे निश्चित |title=Venues confirmed for first Women's Champions Trophy |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२ सप्टेंबर २०२६ |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> कसोटी क्रिकेटची १५० वर्षे साजरी करण्यासाठी, मार्च २०२७ मध्ये इंग्लंडविरुद्ध एक [[दिवस-रात्र क्रिकेट|दिवस-रात्र]] कसोटी सामना आयोजित करण्याचे यजमानपद ऑस्ट्रेलियाकडे आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/australia-to-host-england-in-one-off-match-in-2027-to-celebrate-150-years-of-test-cricket |trans-title=कसोटी क्रिकेटच्या १५० वर्षांच्या पूर्ततेनिमित्त २०२७ मध्ये ऑस्ट्रेलिया इंग्लंडविरुद्ध एका विशेष सामन्याचे यजमानपद भूषवणार. |title=Australia to host England in one-off match in 2027 to celebrate 150 years of Test cricket |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=18 August 2024 |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/131339/australia-england-to-play-one-off-match-at-mcg-for-150th-test-anniversary-in-2027 |trans-title=२०२७ मध्ये कसोटी क्रिकेटच्या १५० व्या वर्धापनदिनानिमित्त ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यात एमसीजीवर एक विशेष कसोटी सामना खेळला जाणार.|title=Australia, England to play one-off match at MCG for 150th Test anniversary in 2027 |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/australia-england-150th-anniversary-test-in-2027-to-be-a-pink-ball-day-night-match-at-mcg-1476705 |trans-title= २०२७ मधील ऑस्ट्रेलिया-इंग्लंड यांच्यातील १५० व्या वर्धापन दिनाची कसोटी सामना 'पिंक-बॉल' दिवस-रात्र सामना असेल. |title=Australia-England 150th anniversary Test in 2027 will be a pink-ball day-night match |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> ==मोसम आढावा== === पुरुषांचे कार्यक्रम=== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | आरंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! colspan=3 | निकाल [सामने] |- ! width=100 | [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय| आं.ए.दि.]] ! width=100 | [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [३] || २–१ [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा |२७ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | {{n/a}} || २–१ [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा |९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|SRI}} | [२] || {{n/a}} || २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारताचा न्यू झीलंड दौरा|२२ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | [२] || [५] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये |२७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{flagicon|UAE}} {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | [२] || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा |२८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|१३ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [१] || [३] || [५] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|१५ नोव्हेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [४] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा भारत दौरा|१३ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | {{n/a}}|| [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१७ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [३] || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वेचा भारत दौरा|३ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा|१६ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | [२] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा|२१ जानेवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [५] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#अफगाणिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा|फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा| फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#आयर्लंड वि अफगाणिस्तान युएई मध्ये|मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IRE}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा पाकिस्तान दौरा| मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा नेपाळ दौरा |२६ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- ! colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ दिनांक ! colspan=4 | स्पर्धा ! विजेते |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)|५ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|USA}} [[२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)]] | {{n/a}} |- |- style="text-align:left" | style="text-align:left" | [[#२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|OMN}} [[२०२६ ओमान तिरंगी मालिका |२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका|७ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 |{{flagicon|UAE}} {{cricon|AFG|२०१३}} [[२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|PAK}} [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२२ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon image|Flag.svg}} [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | style="text-align:left" | |} === महिलांचे कार्यक्रम === {|class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |महिला आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width=80 | [[महिला कसोटी क्रिकेट| म. कसोटी]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय|म.आं.ए.दि.]] ! width=80 | [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा |२४ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | style="text-align:left" | {{crw|WIN}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा |१६ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |१८ ऑक्टोबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|NZL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |९ डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | [१] || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा |१० डिसेंबर २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|NZ}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा |१८ मार्च २०२७]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | [१] || [३] || [३] |- ! scope=colgroup colspan=6 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! scope=col | आरंभ दिनांक ! scope=colgroup colspan=4 | स्पर्धा ! scope=col | विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक|१४ फेब्रुवारी २०२७]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{nobr|{{flagicon|IND}} [[२०२७ आयसीसी महिला चॅम्पियन्स चषक |२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक]]}} | style="text-align:left" | |} ==सप्टेंबर== ===वेस्ट इंडीज महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554975.html म.आं.ए.दि. १५६५] || २४ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554976.html म.आं.ए.दि. १५६६] || २७ सप्टेंबर || [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|ZIM}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554977.html म.आं.ए.दि. १५६७] || ३० सप्टेंबर|| [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ९१ धावांनी |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554978.html म.आं.टी२० ३०२९] || ३ ऑक्टोबर|| [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554979.html म.आं.टी२० ३०३०] || ५ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554980.html म.आं.टी२० ३०३१] || ७ ऑक्टोबर || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |} ===ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525655.html आं.ए.दि. ५०१७] || २४ सप्टेंबर || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || {{cr|SA}} ६७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525656.html आं.ए.दि. ५०१९] || २७ सप्टेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} ३२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525657.html आं.ए.दि. ५०२३] || ३० सप्टेंबर|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|AUS}} ४५ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525659.html कसोटी २६३७] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] || {{cr|AUS}} २१४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525660.html कसोटी २६३८] || १८–२२ ऑक्टोबर|| [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525661.html कसोटी २६३९] || २७–३१ऑक्टोबर|| [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |} ===वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा=== {{main| वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६-२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529227.html आं.ए.दि. ५०२०] || २७ सप्टेंबर || [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529228.html आं.ए.दि. ५०२२] || ३० सप्टेंबर|| [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529229.html आं.ए.दि. ५०२४] || ३ ऑक्टोबर|| [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास|मुल्लनपूर]] ||{{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529230.html आं.टी२० ४१६६] || ६ ऑक्टोबर|| [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] ||{{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529231.html आं.टी२० ४१७९] || ९ ऑक्टोबर|| [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] ||{{cr|WIN}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529232.html आं.टी२० ४१८७] || ११ ऑक्टोबर|| [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] ||{{cr|IND}} १४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529233.html आं.टी२० ४२०२] || १४ ऑक्टोबर|| [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] ||{{cr|WIN}} २४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529234.html आं.टी२० ४२०३] || १७ ऑक्टोबर|| [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] ||अनिर्णित |} ==ऑक्टोबर== ===२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका (२२वी फेरी)=== {{main|२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554409.html आं.ए.दि. ५०२५] || ३ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||अनिर्णित |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554410.html आं.ए.दि. ५०२६] || ५ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554411.html आं.ए.दि. ५०२७] || ७ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554412.html आं.ए.दि. ५०२९] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|NAM}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|NAM}} ८ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554413.html आं.ए.दि. ५०३१] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|UAE}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|USA}} ५ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554414.html आं.ए.दि. ५०३३] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|USA}} || {{cr|NAM}} || [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[ग्रँड प्रेरी]] ||{{cr|NAM}} ६ धावांनी |} ===बांगलादेश महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528716.html म.आं.ए.दि. १५६८] || ९ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ७ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528717.html म.आं.ए.दि. १५६९] || ११ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528718.html म.आं.ए.दि. १५७०] || १४ ऑक्टोबर|| [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ८ गडी राखून |} ===बांगलादेश वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main| अफगाणिस्तान वि बांगलादेश क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555116.html कसोटी २९३६] || ९–१३ ऑक्टोबर|| [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]||सामना अनिर्णित |} ===२०२६ ओमान तिरंगी मालिका (२३वी फेरी)=== {{main|२०२६ ओमान तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554415.html आं.ए.दि. ५०२८] || ९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|OMN}} ४१ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554416.html आं.ए.दि. ५०३०] || ११ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|NEP}} २४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554417.html आं.ए.दि. ५०३२] || १३ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|NEP}} ११३ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554418.html आं.ए.दि. ५०३४] || १५ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|CAN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|CAN}} ५८ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554419.html आं.ए.दि. ५०३५] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|CAN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] ||{{cr|CAN}} २४ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554420.html आं.ए.दि. ५०३८] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|OMN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || |} ===श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550708.html आं.टी२० ४१८०] || ९ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] ||{{cr|PAK}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550709.html आं.टी२० ४१८८] || ११ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] ||{{cr|PAK}} ८२ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550710.html आं.टी२० ४१९५] || १३ ऑक्टोबर|| [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] ||{{cr|SL}} ८ गडी राखून |- ! colspan="4"| [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] — कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550711.html १ली कसोटी] || ९–१३ नोव्हेंबर || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550712.html २री कसोटी] || १७–२१ नोव्हेंबर || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===झिम्बाब्वे महिलांचा भारत दौरा=== {{main| झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535652.html म.आं.टी२० ३०३६] || १६ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{Crw|IND}} ४ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535653.html म.आं.टी२० ३०४२] || १८ ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{Crw|IND}} ९ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535654.html म.आं.टी२० ३०४४] || २० ऑक्टोबर|| [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || |- ! colspan="4" | {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535655.html म.आं.ए.दि. १५९१] || २३ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535656.html म.आं.ए.दि. १५९२] || २५ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535657.html म.आं.ए.दि. १५९३] || २८ ऑक्टोबर|| [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || |} ===२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका |PTS}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555117.html आं.ए.दि. ५०३६] || १७ ऑक्टोबर|| {{cr|BAN}} || {{cr|ZIM}} || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]||{{cr|ZIM}} ९९ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555118.html आं.ए.दि. ५०३९] || १९ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|ZIM}} || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html आं.ए.दि. ५०४१] || २१ ऑक्टोबर|| {{cr|AFG|२०१३|२०१३}} || {{cr|BAN}} || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1556871.html आं.ए.दि. ५०४३]|| २३ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |} ===२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका}} {{#section: २०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका|PTS}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550713.html आं.ए.दि. ५०३७] || १८ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] ||{{cr|PAK}} ३७ धावांनी |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550714.html आं.ए.दि. ५०४०] || २० ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550715.html आं.ए.दि. ५०४२] || २२ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550716.html आं.ए.दि. ५०४४] || २५ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|ENG}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550717.html आं.ए.दि. ५०४५] || २७ ऑक्टोबर|| {{cr|PAK}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550718.html आं.ए.दि. ५०४६] || २९ ऑक्टोबर|| {{cr|ENG}} || {{cr|SL}} || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550719.html आं.ए.दि. ५०४७] || ३१ ऑक्टोबर|| TBD || TBD || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || |} ===न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528722.html म.आं.टी२० ३०४०] || १८ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{Crw|AUS}} २ गडी राखून |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528723.html म.आं.टी२० ३०४३] || २० ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528724.html म.आं.टी२० ३०४५] || २२ ऑक्टोबर|| [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528725.html १ला म.आं.ए.दि.] || ६ मार्च || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528726.html २रा म.आं.ए.दि.] || ८ मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528727.html ३रा म.आं.ए.दि.] || १० मार्च || [[जंक्शन ओव्हल|सिटीपॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || |} ===भारताचा न्यू झीलंड दौरा === {{main|भारतीय क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539432.html आं.टी२० ४२१०] || २२ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539433.html आं.टी२० ४२१४] || २४ ऑक्टोबर|| [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539434.html आं.टी२० ४२२१] || २७ ऑक्टोबर|| [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539435.html आं.टी२० ४२२४] || ३० ऑक्टोबर|| [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539436.html ५वा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539437.html १ला आं.ए.दि.] || ४ नोव्हेंबर || [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539438.html २रा आं.ए.दि.] || ७ नोव्हेंबर || [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539439.html ३रा आं.ए.दि.] || १० नोव्हेंबर || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539440.html ४था आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539441.html ५वा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539442.html १ली कसोटी] || १९–२३ नोव्हेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539443.html २री कसोटी] || २७ नोव्हेंबर–१ डिसेंबर || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |} ===झिम्बाब्वे वि अफगाणिस्तान युएईमध्ये=== {{main|अफगाणिस्तान वि झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ युएईमध्ये, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555120.html आं.टी२० ४२२२] || २७ ऑक्टोबर|| [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555121.html आं.टी२० ४२२३] || २९ ऑक्टोबर|| [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555122.html ३रा आं.टी२०] || १ नोव्हेंबर || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- ! colspan="4"| कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555123.html १ली कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555124.html २री कसोटी] || १३–१७ नोव्हेंबर || [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]]|| |} ===वेस्ट इंडीजचा बांगलादेश दौरा=== {{main|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553295.html कसोटी २६४०] || २८ ऑक्टोबर–१ नोव्हेंबर || [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1553296.html २री कसोटी] || ५–९ नोव्हेंबर || [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || |} ==नोव्हेंबर== === इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{Main|इंग्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528703.html १ला आं.ए.दि.] || १३ नोव्हेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528704.html २रा आं.ए.दि.] || १५ नोव्हेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528705.html ३रा आं.ए.दि.] || १८ नोव्हेंबर || [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528706.html १ला आं.टी२०] || २१ नोव्हेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528707.html २रा आं.टी२०] || २४ नोव्हेंबर || [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528708.html ३रा आं.टी२०] || २७ नोव्हेंबर || [[द गब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528709.html ४था आं.टी२०] || २९ नोव्हेंबर || [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528710.html ५वा आं.टी२०] || २ डिसेंबर || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || |- ! colspan="4"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528715.html एकमेव कसोटी] || ११–१५ मार्च|| [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |} === बांगलादेशचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525662.html १ली कसोटी] || १५–१९ नोव्हेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525663.html २री कसोटी] || २३–२७ नोव्हेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525664.html १ला आं.ए.दि.] || १ डिसेंबर || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525665.html २रा आं.ए.दि.] || ४ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525666.html ३रा आं.ए.दि.] || ७ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525667.html १ला आं.टी२०] || १० डिसेंबर || [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525668.html २रा आं.टी२०] || १२ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525669.html ३रा आं.टी२०] || १३ डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |} ==डिसेंबर== ===न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main| न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528711.html १ली कसोटी] || ९–१३ डिसेंबर || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528712.html २री कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528713.html ३री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1528714.html ४थी कसोटी] || ४–८ जानेवारी|| [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |} ===भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी|| ९–१२ डिसेंबर || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- |१ला म.आं.ए.दि. || १६ डिसेंबर || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- |२रा म.आं.ए.दि. || १९ डिसेंबर || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- |३रा म.आं.ए.दि. || २२ डिसेंबर || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ डिसेंबर || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || |- |२रा म.आं.टी२०|| २९ डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |३रा म.आं.टी२०|| ३० डिसेंबर || [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |- |} ===बांगलादेश महिलांचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १० डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | २रा म.आं.टी२० || १२ डिसेंबर || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || १५ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- ! colspan="4" | म.आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || १८ डिसेंबर || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | २रा म.आं.ए.दि. || २१ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | ३रा म.आं.ए.दि. || २३ डिसेंबर || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |} ===श्रीलंकेचा भारत दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529235.html १ला आं.ए.दि.] || १३ डिसेंबर || [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529236.html २रा आं.ए.दि.] || १६ डिसेंबर || [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529237.html ३रा आं.ए.दि.] || १९ डिसेंबर || [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |- ! colspan="4"| आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529238.html १ला आं.टी२०] || २२ डिसेंबर || [[निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529239.html २रा आं.टी२०] || २४ डिसेंबर || [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529240.html ३रा आं.टी२०] || २७ डिसेंबर || [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[पुणे]] || |} ===इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525671.html १ली कसोटी] || १७–२१ डिसेंबर || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525672.html २री कसोटी] || २६–३० डिसेंबर || [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525673.html ३री कसोटी] || ३–७ जानेवारी || [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || |- ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525674.html १ला आं.ए.दि.] || १० जानेवारी || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525675.html २रा आं.ए.दि.] || १३ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1525676.html ३रा आं.ए.दि.] || १५ जानेवारी || [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || |} ==जानेवारी== ===झिम्बाब्वेचा भारत दौरा === {{main|झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529241.html १ला आं.ए.दि.] || ३ जानेवारी || [[इडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529242.html २रा आं.ए.दि.] || ६ जानेवारी || [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529243.html ३रा आं.ए.दि.] || ९ जानेवारी || [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || |} ===श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main| श्रीलंका क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.ए.दि. मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539444.html १ला आं.ए.दि.] || १६ जानेवारी || [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539445.html २रा आं.ए.दि.] || १९ जानेवारी || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539446.html ३रा आं.ए.दि.] || २२ जानेवारी || [[ओटागो विद्यापीठ ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || |- ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539447.html १ला आं.टी२०] || २६ जानेवारी || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539448.html २रा आं.टी२०] || २९ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539449.html ३रा आं.टी२०] || ३१ जानेवारी || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड) | नेल्सन]] || |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539450.html १ली कसोटी] || 4–8 फेब्रुवारी || [[बे ओव्हल]], [[तौरंगा]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1539451.html २री कसोटी] || 12–16 फेब्रुवारी || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन]] || |} ===ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529244.html १ली कसोटी] || २१–२५ जानेवारी || [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529245.html २री कसोटी] || २९ जानेवारी–२ फेब्रुवारी || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529246.html ३री कसोटी] || ११–१५ फेब्रुवारी || [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529247.html ४थी कसोटी] || १९–२३ फेब्रुवारी || [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || |- | [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1529248.html ५वी कसोटी] || २७ फेब्रुवारी–३ मार्च|| [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || |} ==फेब्रुवारी== ===इंग्लंडचा बांगलादेश दौरा=== {{main| इंग्लंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा=== {{main| दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] – कसोटी मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ली कसोटी || || || |- | २री कसोटी || || || |} ===२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक === {{main|२०२७ महिला चॅम्पियन्स चषक }} ===२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता=== {{main|२०२७ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता}} ==मार्च== ===ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main| ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4"| म.आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || १८ मार्च|| [[डि बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]]|| |- | २रा म.आं.टी२० || २१ मार्च || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]]|| |- |३रा म.आं.टी२० || २३ मार्च || [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] | |- ! colspan="4"| {{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.ए.दि. || २७ मार्च || [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान]], [[गेबेर्हा]]|| |- | २रा म.आं.ए.दि. || ३१ मार्च || [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]]|| |- | ३रा म.आं.ए.दि. || ३ मार्च || [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]|| |- ! colspan="4"| महिला कसोटी सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | एकमेव महिला कसोटी || ८–११ एप्रिल|| [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || |} ===बांगलादेशचा नेपाळ दौरा === {{Main| बांगलादेश क्रिकेट संघाचा नेपाळ दौरा, २०२६–२७}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आं.टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! ठिकाण ! निकाल |- | १ला म.आं.टी२० || २६ मार्च|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | २रा म.आं.टी२० || २८ मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |- | ३रा म.आं.टी२० || ३० मार्च || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किर्तीपूर]] || |} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} 94ln5qd40quh93kf8mfy9f90vi2dvj6 0 384731 2723047 2721873 2026-10-19T05:54:08Z Nitin.kunjir 4684 2723047 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६-२७ | team1_image = Flag of India.svg | team1_name = भारत | team2_image = WestIndiesCricketFlagPre1999.svg | team2_name = वेस्ट इंडीज | from_date = २७ सप्टेंबर | to_date = १७ ऑक्टोबर २०२६ | team1_captain = [[शुभमन गिल]] <small>(आं.ए.दि.)</small><br>[[श्रेयस अय्यर]] <small>(आं.टी२०)</small> | team2_captain = [[शई होप]] | no_of_ODIs = 3 | team1_ODIs_won = 2 | team2_ODIs_won = 1 | team1_ODIs_most_runs = [[शुभमन गिल]] (३३४) | team2_ODIs_most_runs = [[शई होप]] (२७८) | team1_ODIs_most_wickets = [[कुलदीप यादव]] (७) | team2_ODIs_most_wickets = [[जेडन सील्स]] (४) | player_of_ODI_series = [[शुभमन गिल]] (भा) | no_of_twenty20s = 5 | team1_twenty20s_won = 2 | team2_twenty20s_won = 2 | team1_twenty20s_most_runs = [[श्रेयस अय्यर]] (१८१) | team2_twenty20s_most_runs = [[शई होप]] (२६१) | team1_twenty20s_most_wickets = [[अर्शदीप सिंग]] (५)<br/>[[नमन धीर]] (५) | team2_twenty20s_most_wickets = [[किमो पॉल]] (८) | player_of_twenty20_series = [[शई होप]] (वे) }} [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ]]ाने सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर २०२६ मध्ये [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत क्रिकेट संघा]]विरुद्ध सामने खेळण्यासाठी भारताचा दौरा केला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/138154/indian-mens-team-to-play-22-matches-across-17-venues-at-home-in-2026-27 |trans-title=भारतीय पुरुष संघ २०२६-२७ मध्ये मायदेशात १७ मैदानांवर २२ सामने खेळणार.|title=Indian men's team to play 22 matches across 17 venues at home in 2026-27 |work=[[क्रिकबझ]] |access-date=२६ मार्च २०२६}}</ref> या दौऱ्यात तीन [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि पाच [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामन्यांचा समावेश होता.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/india-cricket-schedule-fixtures-venues-2026-27-chepauk-ma-chidambaram-stadium/article70787484.ece |trans-title=२०२६-२७ मधील भारतीय क्रिकेटच्या मायदेशातील सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर: चेन्नईला बॉर्डर-गावस्कर चषक मालिकेचा एक सामना; मायदेशातील हंगामाची सुरुवात २७ सप्टेंबरपासून.|title=Indian cricket schedule for 2026-27 home matches announced: Chennai gets one Border-Gavaskar Trophy fixture, Home season commences on September 27 |work=[[द हिंदू]] |access-date=२६ मार्च २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=पुरुषांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम |title=Men's Future Tours Program |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=२ एप्रिल २०२५ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-date=2022-12-26 |url-status=dead}}</ref> मार्च २०२६ मध्ये [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]]ाने (बीसीसीआय) २०२६-२७ च्या घरच्या आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे सामने निश्चित केले.<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/articles/2026/news/55556333/fixtures-unveiled-for-team-india-s-international-home-season-2026-27 |trans-title=भारतीय संघाच्या २०२६-२७ आंतरराष्ट्रीय मायदेशातील हंगामाचे वेळापत्रक जाहीर|title=Fixtures unveiled for Team India’s international home season 2026-27 |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] |access-date=२६ मार्च २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap; margin:auto" |- !colspan="2" |{{cr|IND}} !colspan="2" |{{cr|WIN}} |- !आं.ए.दि.<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या मायदेशातील मालिकेसाठी भारताचा संघ आणि इराणी चषकासाठी 'रेस्ट ऑफ इंडिया'चा संघ जाहीर.|title=India’s squad for home series against West Indies and ROI squad for Irani Cup announced |url=https://www.bcci.tv/news/article/indias-squad-for-home-series-against-west-indies-and-roi-squad-for-irani-cup-announced |website=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]]}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या व्हाईट-बॉल मालिकेसाठी भारताचे संघ जाहीर.|title=India name squads for white-ball series against West Indies |url=https://www.icc-cricket.com/news/india-name-squads-for-white-ball-series-against-west-indies |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> !आं.ए.दि.<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=क्रिकेट वेस्ट इंडिजकडून भारत दौऱ्यासाठी मर्यादित षटकांच्या सामन्यांचे संघ जाहीर.|title=Cricket West Indies Announces Limited Overs Squads for the Tour of India |url=https://www.windiescricket.com/news/cricket-west-indies-announces-limited-overs-squads-for-the-tour-of-india/ |website=[[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]]}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=वेस्ट इंडीजतर्फे भारत दौऱ्यासाठी एकदिवसीय आणि टी२० संघांची घोषणा.|title=West Indies unveil ODI and T20I squads for India tour |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-2027/news/west-indies-unveil-odi-and-t20i-squads-for-india-tour |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[शुभमन गिल]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[केएल राहुल]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अंशुल कंबोज]] * [[ऋतुराज गायकवाड]] * [[आकिब नबी]] * [[कुलदीप यादव]] * [[गुरनूर ब्रार]] * [[ध्रुव जुरेल]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[नमन धीर]] * [[नितीशकुमार रेड्डी]] * [[प्रसिद्ध कृष्ण]] * [[मोहम्मद सिराज]] * [[यशस्वी जैस्वाल]] * [[रवींद्र जडेजा]] * [[रोहित शर्मा]] * [[विराट कोहली]] | * [[श्रेयस अय्यर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[टिळक वर्मा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[अक्षर पटेल]] * [[अभिषेक शर्मा]] * [[अर्शदीप सिंग]] * [[इशान किशन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[कुलदीप यादव]] * [[नितीशकुमार रेड्डी]] * [[मयंक यादव]] * [[रवी बिश्नोई]] * [[प्रिन्स यादव]] * [[वैभव सूर्यवंशी]] * [[वॉशिंग्टन सुंदर]] * [[शिवम दुबे]] * [[संजू सॅमसन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) | * [[शई होप]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अमीर जांगू]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अल्झारी जोसेफ]] * [[कीमो पॉल]] * [[केसी कार्टी]] * [[गुडाकेश मोती]] * [[जस्टिन ग्रीव्ह्स]] * [[ज्वेल अँड्र्यू]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जेडन सील्स]] * [[जॉन कॅम्पबेल]] * [[मॅथ्यू फोर्ड]] * [[रोस्टन चेस]] * [[व्हिटेल लॉज]] * [[शमार जोसेफ]] * [[शेर्फेन रदरफोर्ड]] | * [[शई होप]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अकिल होसीन]] * [[अमीर जांगू]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[कामिल पूरन]] * [[किमो पॉल]] * [[क्वेंटिन सॅम्पसन]] * [[गुडाकेश मोती]] * [[ज्वेल अँड्र्यू]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[मॅथ्यू फोर्ड]] * [[रोमारियो शेफर्ड]] * [[रोव्हमन पॉवेल]] * [[रोस्टन चेस]] * [[शमार जोसेफ]] * [[शामर स्प्रिंगर]] * [[शिमरॉन हेटमायर]] * [[शेर्फेन रदरफोर्ड]] |} १ ऑक्टोबर रोजी, हॅमस्ट्रिंगच्या दुखापतीमुळे [[प्रसिद्ध कृष्ण]] शेवटच्या एकदिवसीय सामन्यातून बाहेर पडला आणि त्याच्या जागी [[अंशुल कंबोज]]चा समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/story/anshul-kamboj-replaces-injured-prasidh-krishna-for-final-india-vs-west-indies-odi-1556731 |trans-title= भारत विरुद्ध वेस्ट इंडिज यांच्यातील अंतिम एकदिवसीय सामन्यासाठी दुखापतग्रस्त प्रसिद्धच्या जागी कंबोज|title= Kamboj replaces injured Prasidh for final India vs West Indies ODI |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=१ ऑक्टोबर २०२६ |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> १६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी, खांद्याच्या दुखापतीमुळे [[अर्शदीप सिंग]] ५ व्या आंतरराष्ट्रीय टी२० सामन्यातून बाहेर पडला आणि त्याच्या जागी [[भुवनेश्वर कुमार]]चा समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=१९ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=अर्शदीप सिंगच्या गोलंदाजी करणाऱ्या खांद्याला दुखापत; बेंगळुरू टी२० सामन्यासाठी भुवनेश्वर कुमारचा संघात समावेश|title=Arshdeep Singh sustains blow to bowling shoulder; Bhuvneshwar Kumar added to the squad for the Bengaluru T20I |url=https://www.bcci.tv/news/article/arshdeep-singh-sustains-blow-to-bowling-shoulder-bhuvneshwar-kumar-added-to-the-squad-for-the-bengaluru-t20i |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]}}</ref> ५ ऑक्टोबर रोजी, तिसऱ्या एकदिवसीय सामन्यात बोटाला दुखापत झालेल्या [[ज्वेल अँड्रु]]च्या जागी (पर्यायी खेळाडू म्हणून) [[अमीर जांगू]]चा आंतरराष्ट्रीय टी२० संघात समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=भारत आं.टी२० मालिकेसाठी दुखापतग्रस्त ज्वेल अँड्र्यूच्या जागी वेस्ट इंडिजकडून अमीर जांगूचा समावेश.|title=West Indies add Amir Jangoo as cover for the injured Jewel Andrew for India T20Is |url=https://www.espn.in/cricket/story/_/id/50107427/ind-vs-wi-west-indies-add-amir-jangoo-cover-injured-jewel-andrew-india-t20is |website=ईएसपीएन}}</ref> ==आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका== ===१ला आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = २७ सप्टेंबर २०२६ | time = १४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = २९५/७ (५० षटके) | runs1 = [[जस्टिन ग्रीव्ह्स]] १०१ (१०८) | wickets1 = [[कुलदीप यादव]] ४/४० (१० षटके) | score2 = ३००/२ (४१.४ षटके) | runs2 = [[विराट कोहली]] १३९[[नाबाद|*]] (८८) | wickets2 = [[रॉस्टन चेझ]] १/६४ (१० षटके) | result = भारत ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529227.html धावफलक] | venue = [[द स्पोर्ट्स हब|ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] | umpires = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भा) आणि [[सॅम नोजास्की]] (ऑ) | motm = [[कुलदीप यादव]] (भा) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = [[नमन धीर]] (भा) याने एकदिवसीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |trans-title=वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या पहिल्या एकदिवसीय सामन्यात नमन धीरचे भारतासाठी पदार्पण.|title=Naman Dhir makes India debut in first ODI against West Indies |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/naman-dhir-india-debut-1st-odi-vs-west-indies/article71515566.ece/ |work=[[स्पोर्टस्टार]] |date=२७ सप्टेंबर २०२६ |access-date=२७ सप्टेंबर २०२६}}</ref> * [[जस्टिन ग्रीव्ह्स]] (वे) याने एकदिवसीय क्रिकेटमधील आपले पहिले [[शतक (क्रिकेट)|शतक]] केले.<ref>{{cite web |trans-title=भारताविरुद्धच्या वनडे सामन्यात ग्रीव्हजच्या शतकानंतर वेस्ट इंडीजची धावसंख्या ७ बाद २९५|title=West Indies reach 295-7 after Greaves ton in India ODI |url=https://www.afp.com/en/west-indies-reach-295-7-after-greaves-ton-india-odi |work=एजन्स फ्रान्स-प्रेस |date=२७ सप्टेंबर २०२६ |access-date=२८ सप्टेंबर २०२६}}</ref> * [[विराट कोहली]] (भा) याने एकदिवसीय क्रिकेटमधील १५,००० धावा पूर्ण केल्या,<ref>{{cite web |trans-title=कोहलीने एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये १५,००० धावांचा टप्पा गाठला; तेंडुलकरनंतर ही कामगिरी करणारा तो केवळ दुसरा फलंदाज.|title=Kohli brings up 15000 ODI runs, just 2nd batter to reach feat after Tendulkar |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/virat-kohli-15000-odi-runs-record-sachin-tendulkar-10896470/lite/ |work=[[द इंडियन एक्सप्रेस]] |date=२७ सप्टेंबर २०२६ |access-date=२८ सप्टेंबर २०२६}}</ref> तसेच हा टप्पा सर्वांत कमी डावांत गाठणारा फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |trans-title=विराट कोहलीने एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये आणखी एक उल्लेखनीय विक्रम प्रस्थापित केला.|title=Virat Kohli scales another remarkable ODI record |url=https://www.icc-cricket.com/news/virat-kohli-scales-another-remarkable-odi-record |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |date=२७ सप्टेंबर २०२६ |access-date=२८ सप्टेंबर २०२६}}</ref> }} ===२रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ३० सप्टेंबर २०२६ | time = १४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = ४०५/७ (५० षटके) | runs1 = [[अमीर जांगू]] ११४ (७७) | wickets1 = [[कुलदीप यादव]] २/६५ (१० षटके) | score2 = ४०६/२ (४३.३ षटके) | runs2 = [[शुभमन गिल]] २२३[[नाबाद|*]] (१३३) | wickets2 = [[शमार जोसेफ]] १/५२ (६ षटके) | result = भारत ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529228.html धावफलक] | venue = [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] | umpires = [[शारफुदौला]] (बां) आणि [[वीरेंद्र शर्मा]] (भा) | motm = [[शुभमन गिल]] (भा) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[आकिब नबी]] (भा) याने एकदिवसीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |last=मोंगा|first=सिद्धार्थ|date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=भारताने क्षेत्ररक्षण स्वीकारले; नबीला पदार्पणाची संधी, वेस्ट इंडीज संघात चार बदल.|title=Nabi handed debut as India field; West Indies make four changes |url=https://www.cricinfo.com/story/ind-vs-wi-2nd-odi-auqib-nabi-handed-debut-as-india-field-west-indies-make-four-changes-1556562 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> * [[लोकेश राहुल|के. एल. राहुल]] (भा) याने आपला १००वा एकदिवसीय सामना खेळला.<ref>{{cite web |date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=के.एल. राहुल आपला १०० वा एकदिवसीय सामना खेळण्यास सज्ज; आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये १०,००० धावा पूर्ण करण्यासाठी ३५ धावांची आवश्यकता.|title=KL Rahul set to play 100th ODI, 35 runs away from 10,000 international runs |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/ind-vs-wi-kl-rahul-set-to-play-100th-odi-35-runs-away-from-10000-international-runs20260930115106/ |work=एशियन न्यूज इंटरनॅशनल}}</ref> * [[कुलदीप यादव]] (भा) याने एकदिवसीय क्रिकेटमधील आपला २००वा बळी घेतला.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=कुलदीप यादव वनडेमध्ये २०० बळी घेणारा चौथा भारतीय फिरकीपटू ठरला.|title=Kuldeep Yadav becomes 4th Indian spinner to reach 200 ODI wickets |url=https://www.tribuneindia.com/news/sports/kuldeep-yadav-becomes-4th-indian-spinner-to-reach-200-odi-wickets/amp |website=The Tribune}}</ref> * वेस्ट इंडीजने एकदिवसीय क्रिकेटमधील आपली आतापर्यंतची सर्वोच्च संघधावसंख्या नोंदवली.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=वेस्ट इंडीजची एकदिवसीय सामन्यातील आतापर्यंतची सर्वोच्च धावसंख्या; भारतासमोर ४०६ धावांचे आव्हान.|title=West Indies score their highest ever ODI total, India to chase 406 |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/west-indies-score-their-highest-ever-odi-total-india-to-chase-406-101790773601329.html |website=[[हिंदुस्तान टाइम्स]]}}</ref> * [[रोहित शर्मा]] (भा) याने एकदिवसीय क्रिकेटमधील १२,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=रोहित शर्मा एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये १२,००० धावा पूर्ण करणारा तिसरा भारतीय ठरला.|title=Rohit Sharma Becomes 3rd Indian To 12,000 ODI Runs |url=https://www.news18.com/cricket/rohit-sharma-becomes-3rd-indian-to-12000-odi-runs-ws-l-10361504.html |website=News18}}</ref> तसेच एकाच देशात २०० षटकार मारणारा तो पहिला फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=रोहित शर्माने पुन्हा इतिहास रचला, एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये अविश्वसनीय कामगिरी करणारा तो पहिला फलंदाज ठरला.|title=Rohit Sharma Creates History Again, Becomes First Batter Ever To Reach Incredible ODI Feat |url=https://sports.ndtv.com/cricket/rohit-sharma-creates-history-again-becomes-first-batter-ever-to-reach-incredible-odi-feat-12121229 |website=एनडीटीव्ही}}</ref> * [[शुभमन गिल]] (भा) हा रोहित शर्मानंतर एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये दोन द्विशतके करणारा दुसरा फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=गिलची द्विशतकी खेळी; एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये एकापेक्षा अधिक द्विशतके ठोकणारा केवळ दुसरा फलंदाज ठरला.|title=Gill cracks 200, becomes only 2nd batter with multiple ODI double centuries |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/shubman-gill-second-200-rohit-sharma-multiple-odi-double-centuries-10901235/lite/ |website=[[द इंडियन एक्सप्रेस]]}}</ref> * गिलचे द्विशतक चेंडूंच्या दृष्टीने एकदिवसीय क्रिकेटमधील सर्वांत जलद द्विशतक ठरले; त्याने ११७ चेंडूंमध्ये द्विशतक पूर्ण केले.<ref>{{cite web |first=संपत|last=बांदारुपल्ली|access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=आकडेवारी - ८११ धावा, पाच शतकवीर आणि गुवाहाटीत अनेक विक्रमांची नोंद.|title=Stats - 811 runs, five centurions, and records galore in Guwahati |url=https://www.cricinfo.com/story/stats-811-runs-five-centurions-and-records-galore-in-guwahati-1556649 |website=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> तसेच त्याने एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये कर्णधाराकडून केलेली सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या नोंदवली. धावांचा पाठलाग करताना भारतीय फलंदाजाने द्विशतक करण्याची ही पहिलीच वेळ होती.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=वेस्ट इंडिजविरुद्धची एकदिवसीय मालिका जिंकताना भारताने अनेक विक्रम प्रस्थापित केले.|title=Records galore as India clinch ODI series against West Indies |url=https://www.icc-cricket.com/news/records-galore-as-india-west-indies-vie-for-the-odi-series? |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]}}</ref> * या सामन्यात पाच शतके झाली, जी कोणत्याही एकदिवसीय सामन्यातील सर्वाधिक शतकांची संख्या होती.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=एकदिवसीय सामन्यात सर्वाधिक शतके: गुवाहाटी येथील भारत विरुद्ध वेस्ट इंडिज दुसऱ्या एकदिवसीय सामन्याने इतिहास रचला.|title=Most centuries scored in a match in ODI: India vs West Indies 2nd ODI in Guwahati set history |url=https://sports.yahoo.com/articles/most-centuries-scored-match-odi-151424993.html? |website=Yahoo Sports}}</ref> * हा एकदिवसीय क्रिकेटच्या इतिहासातील भारताचा सर्वाधिक धावांचा यशस्वी पाठलाग होता. तसेच हा [[एकदिवसीय सामन्यातील विक्रमांची यादी|एकदिवसीय क्रिकेटच्या इतिहासातील]] दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक धावांचा यशस्वी पाठलाग होता.<ref>{{cite web |first=सिद्धार्थ |last=मोंगा|access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=गिलच्या २२३ धावांनी भारतासाठी रचला विक्रमी पाठलागाचा पाया.|title=Gill 223 sets up record chase for India |url=https://www.cricinfo.com/series/west-indies-in-india-2026-27-1529215/india-vs-west-indies-2nd-odi-1529228/match-report |website=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> }} ===३रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ३ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = ३५१/७ (५० षटके) | runs1 = [[लोकेश राहुल]] १२९[[नाबाद|*]] (८७) | wickets1 = [[जेडन सील्स]] ३/६२ (१० षटके) | score2 = ३५२/५ (४८.२ षटके) | runs2 = [[शाई होप]] १६२[[नाबाद|*]] (१४३) | wickets2 = [[नमन धीर]] १/३३ (५.२ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529229.html धावफलक] | venue = [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास|मुल्लनपूर]] | umpires = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भा) आणि [[सॅम नोजास्की]] (ऑ) | motm = [[शाई होप]] (वे) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = या मैदानावर खेळला गेलेला हा पहिला [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] सामना होता.<ref>{{cite web |access-date=२ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=मुल्लनपूर पहिल्या पुरुष एकदिवसीय सामन्यासाठी सज्ज; भारत आणि वेस्ट इंडीजचे संघ दाखल|title=Mullanpur set for first men’s ODI as India, WI teams arrive |url=https://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/mullanpur-set-for-first-mens-odi-as-india-wi-teams-arrive/amp |website=द ट्रिब्यून}}</ref> * [[अंशुल कंबोज]] (भा) याने आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<ref>{{cite web |access-date=३ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या तिसऱ्या एकदिवसीय सामन्यात अंशुल कंबोजचे भारतासाठी 'व्हाइट-बॉल' क्रिकेटमध्ये पदार्पण.|title=Anshul Kamboj makes India white-ball debut in third ODI against West Indies |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/anshul-kamboj-india-white-ball-debut-third-odi-west-indies/article71540054.ece/amp/ |website=[[स्पोर्टस्टार]]}}</ref> * हा वेस्ट इंडीजचा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमधील सर्वाधिक धावसंख्येचा यशस्वी पाठलाग होता.<ref>{{cite web |access-date=३ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=राहुलवर 'होप'ची सरशी; वेस्ट इंडिजने ३५२ धावांचे आव्हान यशस्वीपणे पेलले|title=WI hunt down 352 as Hope trumps Rahul |url=https://m.cricbuzz.com/cricket-news/140385/wi-hunt-down-352-as-hope-trumps-rahul |website=[[क्रिकबझ]]}}</ref> * [[शाई होप]]ने आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यात धावांचा पाठलाग करताना वेस्ट इंडीजकडून सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या नोंदवली.<ref>{{cite web |access-date=३ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=होपच्या कामगिरीमुळे वेस्ट इंडीजला भारतावर ऐतिहासिक विजय|title=Hope inspires West Indies to record win over India |url=https://www.icc-cricket.com/news/hope-inspires-west-indies-to-record-win-over-india |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> }} ==आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका== ===१ला आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = १७१ (१९.१ षटके) | runs1 = [[शेरफेन रुदरफोर्ड]] ५६ (३४) | wickets1 = [[नमन धीर]] ३/३१ (४ षटके) | score2 = १७२/२ (१४.४ षटके) | runs2 = [[श्रेयस अय्यर]] १०२[[नाबाद|*]] (४३) | wickets2 = [[अकिल होसीन]] १/३७ (४ षटके) | result = भारत ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529230.html धावफलक] | venue = [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] | umpires = [[नितीन मेनन]] (भा) आणि [[वीरेंद्र शर्मा]] (भा) | motm = [[श्रेयस अय्यर]] (भा) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[नमन धीर]] (भा) आणि [[कामिल पूरन]] (वे) या दोघांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले.<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |title=Naman Dhir and Kamil Pooran debut in Lucknow after India opt to bowl |trans-title=भारताने गोलंदाजीचा निर्णय घेतल्यानंतर लखनौमध्ये नमन धीर आणि कामिल पूरनचे पदार्पण |url=https://www.cricinfo.com/story/naman-dhir-and-kamil-pooran-debut-in-lucknow-after-india-opt-to-bowl-vs-west-indies-1557314 |website=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> * [[अकिल होसीन]] (वे) याने आपला १००वा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना खेळला.<ref>{{cite web |access-date=५ ऑक्टोबर २०२६ |title=Versatile Hosein banks on 'data' and 'instincts' against India's hitters |trans-title=भारताच्या फलंदाजांविरुद्ध अष्टपैलू होसेनचा 'डेटा' आणि 'अंतःप्रेरणेवर' भर |url=https://www.espn.co.uk/cricket/story/_/id/50109987/ind-vs-wi-akeal-hosein-banks-data-instincts-india-hitters |website=[[ईएसपीएन]]}}</ref> * [[श्रेयस अय्यर]] (भा) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० मधील आपले पहिले [[शतक (क्रिकेट)|शतक]] झळकावले.<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |title=Captain Shreyas Iyer Smashes Maiden T20I Century |trans-title=कर्णधार श्रेयस अय्यरने पहिले आंतरराष्ट्रीय टी२० शतक झळकावले |url=https://www.deccanchronicle.com/amp/nation/captain-shreyas-iyer-smashes-maiden-t20i-century-1993677 |website=डेक्कन क्रॉनिकल}}</ref> }} ===२रा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ९ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २४९/५ (२० षटके) | runs1 = [[संजू सॅमसन]] ८२ (४१) | wickets1 = [[रॉस्टन चेझ]] ३/२४ (४ षटके) | score2 = २५२/४ (१८.३ षटके) | runs2 = [[शई होप]] १०२[[नाबाद|*]] (४५) | wickets2 = [[मयंक यादव]] ३/३६ (३ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529231.html धावफलक] | venue = [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल|जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[रांची]] | umpires = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भारत) आणि [[रोहन पंडित]] (भारत) | motm = [[शई होप]] (वेस्ट इंडीज) | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[शेरफेन रुदरफोर्ड]] (वेस्ट इंडीज) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये १,००० धावा पूर्ण केल्या. * आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये वेस्ट इंडीजचा हा सर्वाधिक धावांचा यशस्वी पाठलाग होता.<ref>{{cite web |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६ |title=Hope, Rutherford lead West Indies to famous victory |trans-title=होप आणि रुदरफोर्ड यांनी वेस्ट इंडीजला संस्मरणीय विजय मिळवून दिला |url=https://www.icc-cricket.com/news/hope-rutherford-power-west-indies-to-record-chase |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]}}</ref> तसेच हा आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटच्या इतिहासातील [[आंतरराष्ट्रीय २०-२० सामन्यातील विक्रमांची यादी#सर्वाधिक यशस्वी पाठलाग|दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक यशस्वी धावांचा पाठलाग]] होता.<ref>{{cite web |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६ |title=Hope 102*, Rutherford 84 help West Indies pull off their highest T20I chase |trans-title=होपच्या १०२* आणि रुदरफोर्डच्या ८४ धावांमुळे वेस्ट इंडीजने आंतरराष्ट्रीय टी२०मधील आपला सर्वोच्च धावांचा पाठलाग पूर्ण केला |url=https://www.cricinfo.com/series/west-indies-in-india-2026-27-1529215/india-vs-west-indies-2nd-t20i-1529231/match-report |website=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]]}}</ref> * या सामन्यात झालेल्या ५०१ धावा या [[आंतरराष्ट्रीय २०-२० सामन्यातील विक्रमांची यादी#सामन्यातील सर्वोच्च धावसंख्या|आंतरराष्ट्रीय टी२०मधील सामन्यातील दुसऱ्या क्रमांकाच्या सर्वाधिक एकूण धावा]] होत्या.<ref>{{cite web |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६ |title=Stats - West Indies mow down second-highest T20I chase |trans-title=आकडेवारी - वेस्ट इंडीजने आंतरराष्ट्रीय टी२०मधील दुसऱ्या क्रमांकाच्या सर्वोच्च धावांचा यशस्वी पाठलाग केला |url=https://www.cricinfo.com/story/ind-vs-wi-2nd-t20i-stats-west-indies-mow-down-second-highest-t20i-chase-1557801 |website=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]]}}</ref> }} ===३रा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ११ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २२३ (२० षटके) | runs1 = [[अभिषेक शर्मा]] ६९ (३०) | wickets1 = [[रोस्टन चेस]] २/३८ (४ षटके) | score2 = २०९/७ (२० षटके) | runs2 = [[शिमरॉन हेटमायर]] ४३ (२६) | wickets2 = [[अर्शदीप सिंग]] ३/४४ (४ षटके) | result = भारत १४ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529232.html धावफलक] | venue = [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] | umpires = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भारत) आणि [[वीरेंद्र शर्मा]] (भारत) | motm = [[अर्शदीप सिंग]] (भा) | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[अभिषेक शर्मा]]ने (भारत) आंतरराष्ट्रीय टी२० कारकिर्दीतील आपल्या २,००० धावा पूर्ण केल्या आणि या कामगिरीपर्यंत पोहोचणारा — खेळलेल्या चेंडूंच्या (१०२४) संख्येच्या बाबतीत — सर्वात जलद फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |trans-title=माजी कर्णधार सूर्यकुमार यादवला मागे टाकत अभिषेक शर्माने आणखी एक विक्रम मोडला|title=Abhishek Sharma breaks another record, pips former skipper Suryakumar Yadav |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/abhishek-sharma-2000-runs-fastest-balls-record-india-west-indies-10916900/ |work=[[द इंडियन एक्सप्रेस]] |date=११ ऑक्टोबर २०२६|access-date=१२ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> }} ===४था आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १४ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = २४७/३ (२० षटके) | runs1 = [[शई होप]] १०२[[नाबाद|*]] (५०) | wickets1 = [[प्रिन्स यादव]] १/३६ (४ षटके) | score2 = २२३ (१९.३ षटके) | runs2 = [[संजू सॅमसन]] ५६ (२३) | wickets2 = [[किमो पॉल]] ५/४१ (४ षटके) | result = वेस्ट इंडीज २४ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529233.html धावफलक] | venue = राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, [[हैदराबाद]] | umpires = [[नितीन मेनन]] (भारत) आणि वीरेंद्र शर्मा (भारत) | motm = [[शई होप]] (वेI) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[शई होप]]ने (वे) आंतरराष्ट्रीय टी२० कारकिर्दीत २,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६|trans-title=होपचे भारत प्रेम: वेस्ट इंडिजच्या कर्णधाराने या दौऱ्यातील चौथ्या शतकासह विक्रमपुस्तकात नोंदवले नवे विक्रम|title=Hope's India love affair: West Indies skipper re-writes record books with fourth century of tour |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/hopes-india-love-affair-west-indies-skipper-re-writes-record-books-with-fourth-century-of-tour20261014212942/ |website=एएनआय न्यूज }}</ref> }} ===५वा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १७ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529234.html धावफलक] | venue = [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम (बंगळूर)|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] | umpires = [[नितीन मेनन]] (भारत) आणि [[रोहन पंडित]] (भारत) | motm = | toss = | rain = | notes = }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/west-indies-in-india-2026-27-1529215 क्रिकइन्फोवरील मालिकेचे पान] {{भारताचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७]] [[वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे भारत दौरे|२०२६]] [[वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|भारत]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे]] n4rdp4eqh19vdgpxtfyakb6tn9qshtx 2723048 2723047 2026-10-19T05:57:12Z Nitin.kunjir 4684 /* ५वा आं.टी२० सामना */ 2723048 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६-२७ | team1_image = Flag of India.svg | team1_name = भारत | team2_image = WestIndiesCricketFlagPre1999.svg | team2_name = वेस्ट इंडीज | from_date = २७ सप्टेंबर | to_date = १७ ऑक्टोबर २०२६ | team1_captain = [[शुभमन गिल]] <small>(आं.ए.दि.)</small><br>[[श्रेयस अय्यर]] <small>(आं.टी२०)</small> | team2_captain = [[शई होप]] | no_of_ODIs = 3 | team1_ODIs_won = 2 | team2_ODIs_won = 1 | team1_ODIs_most_runs = [[शुभमन गिल]] (३३४) | team2_ODIs_most_runs = [[शई होप]] (२७८) | team1_ODIs_most_wickets = [[कुलदीप यादव]] (७) | team2_ODIs_most_wickets = [[जेडन सील्स]] (४) | player_of_ODI_series = [[शुभमन गिल]] (भा) | no_of_twenty20s = 5 | team1_twenty20s_won = 2 | team2_twenty20s_won = 2 | team1_twenty20s_most_runs = [[श्रेयस अय्यर]] (१८१) | team2_twenty20s_most_runs = [[शई होप]] (२६१) | team1_twenty20s_most_wickets = [[अर्शदीप सिंग]] (५)<br/>[[नमन धीर]] (५) | team2_twenty20s_most_wickets = [[किमो पॉल]] (८) | player_of_twenty20_series = [[शई होप]] (वे) }} [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ]]ाने सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर २०२६ मध्ये [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत क्रिकेट संघा]]विरुद्ध सामने खेळण्यासाठी भारताचा दौरा केला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/138154/indian-mens-team-to-play-22-matches-across-17-venues-at-home-in-2026-27 |trans-title=भारतीय पुरुष संघ २०२६-२७ मध्ये मायदेशात १७ मैदानांवर २२ सामने खेळणार.|title=Indian men's team to play 22 matches across 17 venues at home in 2026-27 |work=[[क्रिकबझ]] |access-date=२६ मार्च २०२६}}</ref> या दौऱ्यात तीन [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि पाच [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामन्यांचा समावेश होता.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/india-cricket-schedule-fixtures-venues-2026-27-chepauk-ma-chidambaram-stadium/article70787484.ece |trans-title=२०२६-२७ मधील भारतीय क्रिकेटच्या मायदेशातील सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर: चेन्नईला बॉर्डर-गावस्कर चषक मालिकेचा एक सामना; मायदेशातील हंगामाची सुरुवात २७ सप्टेंबरपासून.|title=Indian cricket schedule for 2026-27 home matches announced: Chennai gets one Border-Gavaskar Trophy fixture, Home season commences on September 27 |work=[[द हिंदू]] |access-date=२६ मार्च २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=पुरुषांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम |title=Men's Future Tours Program |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=२ एप्रिल २०२५ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |archive-date=2022-12-26 |url-status=dead}}</ref> मार्च २०२६ मध्ये [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]]ाने (बीसीसीआय) २०२६-२७ च्या घरच्या आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे सामने निश्चित केले.<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/articles/2026/news/55556333/fixtures-unveiled-for-team-india-s-international-home-season-2026-27 |trans-title=भारतीय संघाच्या २०२६-२७ आंतरराष्ट्रीय मायदेशातील हंगामाचे वेळापत्रक जाहीर|title=Fixtures unveiled for Team India’s international home season 2026-27 |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] |access-date=२६ मार्च २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap; margin:auto" |- !colspan="2" |{{cr|IND}} !colspan="2" |{{cr|WIN}} |- !आं.ए.दि.<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या मायदेशातील मालिकेसाठी भारताचा संघ आणि इराणी चषकासाठी 'रेस्ट ऑफ इंडिया'चा संघ जाहीर.|title=India’s squad for home series against West Indies and ROI squad for Irani Cup announced |url=https://www.bcci.tv/news/article/indias-squad-for-home-series-against-west-indies-and-roi-squad-for-irani-cup-announced |website=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]]}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या व्हाईट-बॉल मालिकेसाठी भारताचे संघ जाहीर.|title=India name squads for white-ball series against West Indies |url=https://www.icc-cricket.com/news/india-name-squads-for-white-ball-series-against-west-indies |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> !आं.ए.दि.<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=क्रिकेट वेस्ट इंडिजकडून भारत दौऱ्यासाठी मर्यादित षटकांच्या सामन्यांचे संघ जाहीर.|title=Cricket West Indies Announces Limited Overs Squads for the Tour of India |url=https://www.windiescricket.com/news/cricket-west-indies-announces-limited-overs-squads-for-the-tour-of-india/ |website=[[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]]}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=वेस्ट इंडीजतर्फे भारत दौऱ्यासाठी एकदिवसीय आणि टी२० संघांची घोषणा.|title=West Indies unveil ODI and T20I squads for India tour |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-2027/news/west-indies-unveil-odi-and-t20i-squads-for-india-tour |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[शुभमन गिल]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[केएल राहुल]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अंशुल कंबोज]] * [[ऋतुराज गायकवाड]] * [[आकिब नबी]] * [[कुलदीप यादव]] * [[गुरनूर ब्रार]] * [[ध्रुव जुरेल]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[नमन धीर]] * [[नितीशकुमार रेड्डी]] * [[प्रसिद्ध कृष्ण]] * [[मोहम्मद सिराज]] * [[यशस्वी जैस्वाल]] * [[रवींद्र जडेजा]] * [[रोहित शर्मा]] * [[विराट कोहली]] | * [[श्रेयस अय्यर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[टिळक वर्मा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[अक्षर पटेल]] * [[अभिषेक शर्मा]] * [[अर्शदीप सिंग]] * [[इशान किशन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[कुलदीप यादव]] * [[नितीशकुमार रेड्डी]] * [[मयंक यादव]] * [[रवी बिश्नोई]] * [[प्रिन्स यादव]] * [[वैभव सूर्यवंशी]] * [[वॉशिंग्टन सुंदर]] * [[शिवम दुबे]] * [[संजू सॅमसन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) | * [[शई होप]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अमीर जांगू]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अल्झारी जोसेफ]] * [[कीमो पॉल]] * [[केसी कार्टी]] * [[गुडाकेश मोती]] * [[जस्टिन ग्रीव्ह्स]] * [[ज्वेल अँड्र्यू]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जेडन सील्स]] * [[जॉन कॅम्पबेल]] * [[मॅथ्यू फोर्ड]] * [[रोस्टन चेस]] * [[व्हिटेल लॉज]] * [[शमार जोसेफ]] * [[शेर्फेन रदरफोर्ड]] | * [[शई होप]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अकिल होसीन]] * [[अमीर जांगू]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[कामिल पूरन]] * [[किमो पॉल]] * [[क्वेंटिन सॅम्पसन]] * [[गुडाकेश मोती]] * [[ज्वेल अँड्र्यू]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[मॅथ्यू फोर्ड]] * [[रोमारियो शेफर्ड]] * [[रोव्हमन पॉवेल]] * [[रोस्टन चेस]] * [[शमार जोसेफ]] * [[शामर स्प्रिंगर]] * [[शिमरॉन हेटमायर]] * [[शेर्फेन रदरफोर्ड]] |} १ ऑक्टोबर रोजी, हॅमस्ट्रिंगच्या दुखापतीमुळे [[प्रसिद्ध कृष्ण]] शेवटच्या एकदिवसीय सामन्यातून बाहेर पडला आणि त्याच्या जागी [[अंशुल कंबोज]]चा समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricinfo.com/story/anshul-kamboj-replaces-injured-prasidh-krishna-for-final-india-vs-west-indies-odi-1556731 |trans-title= भारत विरुद्ध वेस्ट इंडिज यांच्यातील अंतिम एकदिवसीय सामन्यासाठी दुखापतग्रस्त प्रसिद्धच्या जागी कंबोज|title= Kamboj replaces injured Prasidh for final India vs West Indies ODI |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=१ ऑक्टोबर २०२६ |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ }}</ref> १६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी, खांद्याच्या दुखापतीमुळे [[अर्शदीप सिंग]] ५ व्या आंतरराष्ट्रीय टी२० सामन्यातून बाहेर पडला आणि त्याच्या जागी [[भुवनेश्वर कुमार]]चा समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=१९ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=अर्शदीप सिंगच्या गोलंदाजी करणाऱ्या खांद्याला दुखापत; बेंगळुरू टी२० सामन्यासाठी भुवनेश्वर कुमारचा संघात समावेश|title=Arshdeep Singh sustains blow to bowling shoulder; Bhuvneshwar Kumar added to the squad for the Bengaluru T20I |url=https://www.bcci.tv/news/article/arshdeep-singh-sustains-blow-to-bowling-shoulder-bhuvneshwar-kumar-added-to-the-squad-for-the-bengaluru-t20i |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]}}</ref> ५ ऑक्टोबर रोजी, तिसऱ्या एकदिवसीय सामन्यात बोटाला दुखापत झालेल्या [[ज्वेल अँड्रु]]च्या जागी (पर्यायी खेळाडू म्हणून) [[अमीर जांगू]]चा आंतरराष्ट्रीय टी२० संघात समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=भारत आं.टी२० मालिकेसाठी दुखापतग्रस्त ज्वेल अँड्र्यूच्या जागी वेस्ट इंडिजकडून अमीर जांगूचा समावेश.|title=West Indies add Amir Jangoo as cover for the injured Jewel Andrew for India T20Is |url=https://www.espn.in/cricket/story/_/id/50107427/ind-vs-wi-west-indies-add-amir-jangoo-cover-injured-jewel-andrew-india-t20is |website=ईएसपीएन}}</ref> ==आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका== ===१ला आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = २७ सप्टेंबर २०२६ | time = १४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = २९५/७ (५० षटके) | runs1 = [[जस्टिन ग्रीव्ह्स]] १०१ (१०८) | wickets1 = [[कुलदीप यादव]] ४/४० (१० षटके) | score2 = ३००/२ (४१.४ षटके) | runs2 = [[विराट कोहली]] १३९[[नाबाद|*]] (८८) | wickets2 = [[रॉस्टन चेझ]] १/६४ (१० षटके) | result = भारत ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529227.html धावफलक] | venue = [[द स्पोर्ट्स हब|ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] | umpires = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भा) आणि [[सॅम नोजास्की]] (ऑ) | motm = [[कुलदीप यादव]] (भा) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = [[नमन धीर]] (भा) याने एकदिवसीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |trans-title=वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या पहिल्या एकदिवसीय सामन्यात नमन धीरचे भारतासाठी पदार्पण.|title=Naman Dhir makes India debut in first ODI against West Indies |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/naman-dhir-india-debut-1st-odi-vs-west-indies/article71515566.ece/ |work=[[स्पोर्टस्टार]] |date=२७ सप्टेंबर २०२६ |access-date=२७ सप्टेंबर २०२६}}</ref> * [[जस्टिन ग्रीव्ह्स]] (वे) याने एकदिवसीय क्रिकेटमधील आपले पहिले [[शतक (क्रिकेट)|शतक]] केले.<ref>{{cite web |trans-title=भारताविरुद्धच्या वनडे सामन्यात ग्रीव्हजच्या शतकानंतर वेस्ट इंडीजची धावसंख्या ७ बाद २९५|title=West Indies reach 295-7 after Greaves ton in India ODI |url=https://www.afp.com/en/west-indies-reach-295-7-after-greaves-ton-india-odi |work=एजन्स फ्रान्स-प्रेस |date=२७ सप्टेंबर २०२६ |access-date=२८ सप्टेंबर २०२६}}</ref> * [[विराट कोहली]] (भा) याने एकदिवसीय क्रिकेटमधील १५,००० धावा पूर्ण केल्या,<ref>{{cite web |trans-title=कोहलीने एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये १५,००० धावांचा टप्पा गाठला; तेंडुलकरनंतर ही कामगिरी करणारा तो केवळ दुसरा फलंदाज.|title=Kohli brings up 15000 ODI runs, just 2nd batter to reach feat after Tendulkar |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/virat-kohli-15000-odi-runs-record-sachin-tendulkar-10896470/lite/ |work=[[द इंडियन एक्सप्रेस]] |date=२७ सप्टेंबर २०२६ |access-date=२८ सप्टेंबर २०२६}}</ref> तसेच हा टप्पा सर्वांत कमी डावांत गाठणारा फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |trans-title=विराट कोहलीने एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये आणखी एक उल्लेखनीय विक्रम प्रस्थापित केला.|title=Virat Kohli scales another remarkable ODI record |url=https://www.icc-cricket.com/news/virat-kohli-scales-another-remarkable-odi-record |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |date=२७ सप्टेंबर २०२६ |access-date=२८ सप्टेंबर २०२६}}</ref> }} ===२रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ३० सप्टेंबर २०२६ | time = १४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = ४०५/७ (५० षटके) | runs1 = [[अमीर जांगू]] ११४ (७७) | wickets1 = [[कुलदीप यादव]] २/६५ (१० षटके) | score2 = ४०६/२ (४३.३ षटके) | runs2 = [[शुभमन गिल]] २२३[[नाबाद|*]] (१३३) | wickets2 = [[शमार जोसेफ]] १/५२ (६ षटके) | result = भारत ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529228.html धावफलक] | venue = [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] | umpires = [[शारफुदौला]] (बां) आणि [[वीरेंद्र शर्मा]] (भा) | motm = [[शुभमन गिल]] (भा) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[आकिब नबी]] (भा) याने एकदिवसीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |last=मोंगा|first=सिद्धार्थ|date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=भारताने क्षेत्ररक्षण स्वीकारले; नबीला पदार्पणाची संधी, वेस्ट इंडीज संघात चार बदल.|title=Nabi handed debut as India field; West Indies make four changes |url=https://www.cricinfo.com/story/ind-vs-wi-2nd-odi-auqib-nabi-handed-debut-as-india-field-west-indies-make-four-changes-1556562 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२६}}</ref> * [[लोकेश राहुल|के. एल. राहुल]] (भा) याने आपला १००वा एकदिवसीय सामना खेळला.<ref>{{cite web |date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=के.एल. राहुल आपला १०० वा एकदिवसीय सामना खेळण्यास सज्ज; आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये १०,००० धावा पूर्ण करण्यासाठी ३५ धावांची आवश्यकता.|title=KL Rahul set to play 100th ODI, 35 runs away from 10,000 international runs |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/ind-vs-wi-kl-rahul-set-to-play-100th-odi-35-runs-away-from-10000-international-runs20260930115106/ |work=एशियन न्यूज इंटरनॅशनल}}</ref> * [[कुलदीप यादव]] (भा) याने एकदिवसीय क्रिकेटमधील आपला २००वा बळी घेतला.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=कुलदीप यादव वनडेमध्ये २०० बळी घेणारा चौथा भारतीय फिरकीपटू ठरला.|title=Kuldeep Yadav becomes 4th Indian spinner to reach 200 ODI wickets |url=https://www.tribuneindia.com/news/sports/kuldeep-yadav-becomes-4th-indian-spinner-to-reach-200-odi-wickets/amp |website=The Tribune}}</ref> * वेस्ट इंडीजने एकदिवसीय क्रिकेटमधील आपली आतापर्यंतची सर्वोच्च संघधावसंख्या नोंदवली.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=वेस्ट इंडीजची एकदिवसीय सामन्यातील आतापर्यंतची सर्वोच्च धावसंख्या; भारतासमोर ४०६ धावांचे आव्हान.|title=West Indies score their highest ever ODI total, India to chase 406 |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/west-indies-score-their-highest-ever-odi-total-india-to-chase-406-101790773601329.html |website=[[हिंदुस्तान टाइम्स]]}}</ref> * [[रोहित शर्मा]] (भा) याने एकदिवसीय क्रिकेटमधील १२,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=रोहित शर्मा एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये १२,००० धावा पूर्ण करणारा तिसरा भारतीय ठरला.|title=Rohit Sharma Becomes 3rd Indian To 12,000 ODI Runs |url=https://www.news18.com/cricket/rohit-sharma-becomes-3rd-indian-to-12000-odi-runs-ws-l-10361504.html |website=News18}}</ref> तसेच एकाच देशात २०० षटकार मारणारा तो पहिला फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=रोहित शर्माने पुन्हा इतिहास रचला, एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये अविश्वसनीय कामगिरी करणारा तो पहिला फलंदाज ठरला.|title=Rohit Sharma Creates History Again, Becomes First Batter Ever To Reach Incredible ODI Feat |url=https://sports.ndtv.com/cricket/rohit-sharma-creates-history-again-becomes-first-batter-ever-to-reach-incredible-odi-feat-12121229 |website=एनडीटीव्ही}}</ref> * [[शुभमन गिल]] (भा) हा रोहित शर्मानंतर एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये दोन द्विशतके करणारा दुसरा फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=गिलची द्विशतकी खेळी; एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये एकापेक्षा अधिक द्विशतके ठोकणारा केवळ दुसरा फलंदाज ठरला.|title=Gill cracks 200, becomes only 2nd batter with multiple ODI double centuries |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/shubman-gill-second-200-rohit-sharma-multiple-odi-double-centuries-10901235/lite/ |website=[[द इंडियन एक्सप्रेस]]}}</ref> * गिलचे द्विशतक चेंडूंच्या दृष्टीने एकदिवसीय क्रिकेटमधील सर्वांत जलद द्विशतक ठरले; त्याने ११७ चेंडूंमध्ये द्विशतक पूर्ण केले.<ref>{{cite web |first=संपत|last=बांदारुपल्ली|access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=आकडेवारी - ८११ धावा, पाच शतकवीर आणि गुवाहाटीत अनेक विक्रमांची नोंद.|title=Stats - 811 runs, five centurions, and records galore in Guwahati |url=https://www.cricinfo.com/story/stats-811-runs-five-centurions-and-records-galore-in-guwahati-1556649 |website=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> तसेच त्याने एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये कर्णधाराकडून केलेली सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या नोंदवली. धावांचा पाठलाग करताना भारतीय फलंदाजाने द्विशतक करण्याची ही पहिलीच वेळ होती.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=वेस्ट इंडिजविरुद्धची एकदिवसीय मालिका जिंकताना भारताने अनेक विक्रम प्रस्थापित केले.|title=Records galore as India clinch ODI series against West Indies |url=https://www.icc-cricket.com/news/records-galore-as-india-west-indies-vie-for-the-odi-series? |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]}}</ref> * या सामन्यात पाच शतके झाली, जी कोणत्याही एकदिवसीय सामन्यातील सर्वाधिक शतकांची संख्या होती.<ref>{{cite web |access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=एकदिवसीय सामन्यात सर्वाधिक शतके: गुवाहाटी येथील भारत विरुद्ध वेस्ट इंडिज दुसऱ्या एकदिवसीय सामन्याने इतिहास रचला.|title=Most centuries scored in a match in ODI: India vs West Indies 2nd ODI in Guwahati set history |url=https://sports.yahoo.com/articles/most-centuries-scored-match-odi-151424993.html? |website=Yahoo Sports}}</ref> * हा एकदिवसीय क्रिकेटच्या इतिहासातील भारताचा सर्वाधिक धावांचा यशस्वी पाठलाग होता. तसेच हा [[एकदिवसीय सामन्यातील विक्रमांची यादी|एकदिवसीय क्रिकेटच्या इतिहासातील]] दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक धावांचा यशस्वी पाठलाग होता.<ref>{{cite web |first=सिद्धार्थ |last=मोंगा|access-date=३० सप्टेंबर २०२६ |trans-title=गिलच्या २२३ धावांनी भारतासाठी रचला विक्रमी पाठलागाचा पाया.|title=Gill 223 sets up record chase for India |url=https://www.cricinfo.com/series/west-indies-in-india-2026-27-1529215/india-vs-west-indies-2nd-odi-1529228/match-report |website=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> }} ===३रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ३ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = ३५१/७ (५० षटके) | runs1 = [[लोकेश राहुल]] १२९[[नाबाद|*]] (८७) | wickets1 = [[जेडन सील्स]] ३/६२ (१० षटके) | score2 = ३५२/५ (४८.२ षटके) | runs2 = [[शाई होप]] १६२[[नाबाद|*]] (१४३) | wickets2 = [[नमन धीर]] १/३३ (५.२ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529229.html धावफलक] | venue = [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास|मुल्लनपूर]] | umpires = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भा) आणि [[सॅम नोजास्की]] (ऑ) | motm = [[शाई होप]] (वे) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = या मैदानावर खेळला गेलेला हा पहिला [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] सामना होता.<ref>{{cite web |access-date=२ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=मुल्लनपूर पहिल्या पुरुष एकदिवसीय सामन्यासाठी सज्ज; भारत आणि वेस्ट इंडीजचे संघ दाखल|title=Mullanpur set for first men’s ODI as India, WI teams arrive |url=https://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/mullanpur-set-for-first-mens-odi-as-india-wi-teams-arrive/amp |website=द ट्रिब्यून}}</ref> * [[अंशुल कंबोज]] (भा) याने आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<ref>{{cite web |access-date=३ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या तिसऱ्या एकदिवसीय सामन्यात अंशुल कंबोजचे भारतासाठी 'व्हाइट-बॉल' क्रिकेटमध्ये पदार्पण.|title=Anshul Kamboj makes India white-ball debut in third ODI against West Indies |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/anshul-kamboj-india-white-ball-debut-third-odi-west-indies/article71540054.ece/amp/ |website=[[स्पोर्टस्टार]]}}</ref> * हा वेस्ट इंडीजचा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमधील सर्वाधिक धावसंख्येचा यशस्वी पाठलाग होता.<ref>{{cite web |access-date=३ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=राहुलवर 'होप'ची सरशी; वेस्ट इंडिजने ३५२ धावांचे आव्हान यशस्वीपणे पेलले|title=WI hunt down 352 as Hope trumps Rahul |url=https://m.cricbuzz.com/cricket-news/140385/wi-hunt-down-352-as-hope-trumps-rahul |website=[[क्रिकबझ]]}}</ref> * [[शाई होप]]ने आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यात धावांचा पाठलाग करताना वेस्ट इंडीजकडून सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या नोंदवली.<ref>{{cite web |access-date=३ ऑक्टोबर २०२६ |trans-title=होपच्या कामगिरीमुळे वेस्ट इंडीजला भारतावर ऐतिहासिक विजय|title=Hope inspires West Indies to record win over India |url=https://www.icc-cricket.com/news/hope-inspires-west-indies-to-record-win-over-india |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> }} ==आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका== ===१ला आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = १७१ (१९.१ षटके) | runs1 = [[शेरफेन रुदरफोर्ड]] ५६ (३४) | wickets1 = [[नमन धीर]] ३/३१ (४ षटके) | score2 = १७२/२ (१४.४ षटके) | runs2 = [[श्रेयस अय्यर]] १०२[[नाबाद|*]] (४३) | wickets2 = [[अकिल होसीन]] १/३७ (४ षटके) | result = भारत ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529230.html धावफलक] | venue = [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] | umpires = [[नितीन मेनन]] (भा) आणि [[वीरेंद्र शर्मा]] (भा) | motm = [[श्रेयस अय्यर]] (भा) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[नमन धीर]] (भा) आणि [[कामिल पूरन]] (वे) या दोघांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले.<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |title=Naman Dhir and Kamil Pooran debut in Lucknow after India opt to bowl |trans-title=भारताने गोलंदाजीचा निर्णय घेतल्यानंतर लखनौमध्ये नमन धीर आणि कामिल पूरनचे पदार्पण |url=https://www.cricinfo.com/story/naman-dhir-and-kamil-pooran-debut-in-lucknow-after-india-opt-to-bowl-vs-west-indies-1557314 |website=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> * [[अकिल होसीन]] (वे) याने आपला १००वा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना खेळला.<ref>{{cite web |access-date=५ ऑक्टोबर २०२६ |title=Versatile Hosein banks on 'data' and 'instincts' against India's hitters |trans-title=भारताच्या फलंदाजांविरुद्ध अष्टपैलू होसेनचा 'डेटा' आणि 'अंतःप्रेरणेवर' भर |url=https://www.espn.co.uk/cricket/story/_/id/50109987/ind-vs-wi-akeal-hosein-banks-data-instincts-india-hitters |website=[[ईएसपीएन]]}}</ref> * [[श्रेयस अय्यर]] (भा) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० मधील आपले पहिले [[शतक (क्रिकेट)|शतक]] झळकावले.<ref>{{cite web |access-date=६ ऑक्टोबर २०२६ |title=Captain Shreyas Iyer Smashes Maiden T20I Century |trans-title=कर्णधार श्रेयस अय्यरने पहिले आंतरराष्ट्रीय टी२० शतक झळकावले |url=https://www.deccanchronicle.com/amp/nation/captain-shreyas-iyer-smashes-maiden-t20i-century-1993677 |website=डेक्कन क्रॉनिकल}}</ref> }} ===२रा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ९ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २४९/५ (२० षटके) | runs1 = [[संजू सॅमसन]] ८२ (४१) | wickets1 = [[रॉस्टन चेझ]] ३/२४ (४ षटके) | score2 = २५२/४ (१८.३ षटके) | runs2 = [[शई होप]] १०२[[नाबाद|*]] (४५) | wickets2 = [[मयंक यादव]] ३/३६ (३ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529231.html धावफलक] | venue = [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल|जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[रांची]] | umpires = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भारत) आणि [[रोहन पंडित]] (भारत) | motm = [[शई होप]] (वेस्ट इंडीज) | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[शेरफेन रुदरफोर्ड]] (वेस्ट इंडीज) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये १,००० धावा पूर्ण केल्या. * आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये वेस्ट इंडीजचा हा सर्वाधिक धावांचा यशस्वी पाठलाग होता.<ref>{{cite web |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६ |title=Hope, Rutherford lead West Indies to famous victory |trans-title=होप आणि रुदरफोर्ड यांनी वेस्ट इंडीजला संस्मरणीय विजय मिळवून दिला |url=https://www.icc-cricket.com/news/hope-rutherford-power-west-indies-to-record-chase |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]}}</ref> तसेच हा आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटच्या इतिहासातील [[आंतरराष्ट्रीय २०-२० सामन्यातील विक्रमांची यादी#सर्वाधिक यशस्वी पाठलाग|दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक यशस्वी धावांचा पाठलाग]] होता.<ref>{{cite web |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६ |title=Hope 102*, Rutherford 84 help West Indies pull off their highest T20I chase |trans-title=होपच्या १०२* आणि रुदरफोर्डच्या ८४ धावांमुळे वेस्ट इंडीजने आंतरराष्ट्रीय टी२०मधील आपला सर्वोच्च धावांचा पाठलाग पूर्ण केला |url=https://www.cricinfo.com/series/west-indies-in-india-2026-27-1529215/india-vs-west-indies-2nd-t20i-1529231/match-report |website=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]]}}</ref> * या सामन्यात झालेल्या ५०१ धावा या [[आंतरराष्ट्रीय २०-२० सामन्यातील विक्रमांची यादी#सामन्यातील सर्वोच्च धावसंख्या|आंतरराष्ट्रीय टी२०मधील सामन्यातील दुसऱ्या क्रमांकाच्या सर्वाधिक एकूण धावा]] होत्या.<ref>{{cite web |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६ |title=Stats - West Indies mow down second-highest T20I chase |trans-title=आकडेवारी - वेस्ट इंडीजने आंतरराष्ट्रीय टी२०मधील दुसऱ्या क्रमांकाच्या सर्वोच्च धावांचा यशस्वी पाठलाग केला |url=https://www.cricinfo.com/story/ind-vs-wi-2nd-t20i-stats-west-indies-mow-down-second-highest-t20i-chase-1557801 |website=[[ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो|क्रिकइन्फो]]}}</ref> }} ===३रा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ११ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = २२३ (२० षटके) | runs1 = [[अभिषेक शर्मा]] ६९ (३०) | wickets1 = [[रोस्टन चेस]] २/३८ (४ षटके) | score2 = २०९/७ (२० षटके) | runs2 = [[शिमरॉन हेटमायर]] ४३ (२६) | wickets2 = [[अर्शदीप सिंग]] ३/४४ (४ षटके) | result = भारत १४ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529232.html धावफलक] | venue = [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] | umpires = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भारत) आणि [[वीरेंद्र शर्मा]] (भारत) | motm = [[अर्शदीप सिंग]] (भा) | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[अभिषेक शर्मा]]ने (भारत) आंतरराष्ट्रीय टी२० कारकिर्दीतील आपल्या २,००० धावा पूर्ण केल्या आणि या कामगिरीपर्यंत पोहोचणारा — खेळलेल्या चेंडूंच्या (१०२४) संख्येच्या बाबतीत — सर्वात जलद फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |trans-title=माजी कर्णधार सूर्यकुमार यादवला मागे टाकत अभिषेक शर्माने आणखी एक विक्रम मोडला|title=Abhishek Sharma breaks another record, pips former skipper Suryakumar Yadav |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/abhishek-sharma-2000-runs-fastest-balls-record-india-west-indies-10916900/ |work=[[द इंडियन एक्सप्रेस]] |date=११ ऑक्टोबर २०२६|access-date=१२ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> }} ===४था आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १४ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = २४७/३ (२० षटके) | runs1 = [[शई होप]] १०२[[नाबाद|*]] (५०) | wickets1 = [[प्रिन्स यादव]] १/३६ (४ षटके) | score2 = २२३ (१९.३ षटके) | runs2 = [[संजू सॅमसन]] ५६ (२३) | wickets2 = [[किमो पॉल]] ५/४१ (४ षटके) | result = वेस्ट इंडीज २४ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529233.html धावफलक] | venue = राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, [[हैदराबाद]] | umpires = [[नितीन मेनन]] (भारत) आणि वीरेंद्र शर्मा (भारत) | motm = [[शई होप]] (वेI) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[शई होप]]ने (वे) आंतरराष्ट्रीय टी२० कारकिर्दीत २,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६|trans-title=होपचे भारत प्रेम: वेस्ट इंडिजच्या कर्णधाराने या दौऱ्यातील चौथ्या शतकासह विक्रमपुस्तकात नोंदवले नवे विक्रम|title=Hope's India love affair: West Indies skipper re-writes record books with fourth century of tour |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/hopes-india-love-affair-west-indies-skipper-re-writes-record-books-with-fourth-century-of-tour20261014212942/ |website=एएनआय न्यूज }}</ref> }} ===५वा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १७ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = ११८/५ (७.४ षटके) | runs1 = [[ईशान किशन]] ३० (१०) | wickets1 = [[शमार स्प्रिंगर]] २/१७ (१.४ षटके) | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = अनिर्णित | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529234.html धावफलक] | venue = [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम (बंगळूर)|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] | umpires = [[नितीन मेनन]] (भारत) आणि [[रोहन पंडित]] (भारत) | motm = | toss =वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी ९ षटकांचा करण्यात आला. | notes = पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/west-indies-in-india-2026-27-1529215 क्रिकइन्फोवरील मालिकेचे पान] {{भारताचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७]] [[वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे भारत दौरे|२०२६]] [[वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|भारत]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे]] 245m06at6hl16e1sts3410fbsv7a7u1 0 385045 2723049 2722227 2026-10-19T06:07:36Z Nitin.kunjir 4684 /* संघ */ 2723049 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ ओमान तिरंगी मालिका | image = | image_size = 250px | caption = '''२३वी फेरी''' | partof = [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] | date = ९ – १९ ऑक्टोबर २०२६ | place = ओमान | team1 = {{cr|CAN}} | team2 = {{cr|NEP}} | team3 = {{cr|OMN}} | captain1 = [[हमझा तारिक]] | captain2 = [[संदीप लामिछाने]] | captain3 = [[विनायक शुक्ला]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | previous = [[२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका|अमेरिका २०२६]] | next = [[२०२६ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका |युएई २०२६]] }} '''२०२६ ओमान तिरंगी मालिका''' ही [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] स्पर्धेची २३ वी फेरी असेल, जी ऑक्टोबर २०२६ मध्ये ओमानमध्ये खेळवली जाईल. ही [[कॅनडा क्रिकेट संघ|कॅनडा]], [[नेपाळ क्रिकेट संघ|नेपाळ]] आणि [[ओमान क्रिकेट संघ|ओमान]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी मालिका असेल.<ref>{{cite web |date=६ ऑगस्ट २०२६|url=https://czarsportzauto.com/oman-vs-nepal-vs-canada-cwc-league-2-tri-series-2026/ |trans-title= क्रिकेट ओमान ऑक्टोबर २०२६ मध्ये कॅनडा आणि नेपाळ यांच्यासह एकदिवसीय तिरंगी मालिकेचे यजमानपद भूषवणार.|title=Cricket Oman to host Canada and Nepal for ODI Tri-series in ऑक्टोबर २०२६ |work=Czarsports |access-date=७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.icc-cricket.com/fixtures-results |trans-title=सामने|title=Fixtures |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=5 August 2026}}</ref> या मालिकेतील सामने [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] दर्जाचे असतील. <ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/eight-team-cwc-league-2-begins-in-nepal-on-the-road-to-2027 |trans-title= २०२७ च्या दिशेने वाटचाल: नेपाळमध्ये आठ संघांच्या क्रिकेट विश्वचषक लीग २' स्पर्धेला सुरुवात|title=Eight-team CWC League 2 begins in Nepal on the road to 2027 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==सराव सामना== लीग २ मालिका सुरू होण्यापूर्वी, [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेपाळ]]ने [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ओमान अ]] विरुद्ध सराव सामना खेळला. {{Single-innings cricket match | round = '''सराव सामना''' | date = {{Start date|2026|10|07|df=y}} | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|OMA|ओमान अ}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = १६० (३९.५ षटके) | runs1 = [[हम्माद मिर्झा]] ५४ (७९) | wickets1 = [[नंदन यादव]] ३/१७ (५ षटके) | score2 = २४०/८ (४८.२ षटके) | runs2 = [[ईशान पांडे]] ७२ (९९) | wickets2 = [[समय श्रीवास्तव]] ३/४९ (१० षटके) | result = नेपाळ २ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) | report = [https://cricclubs.com/omanled/fullScorecard.do?matchId=3611 धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] | umpires = गोपकुमार पिल्लई (ओमान) आणि सागिर वेंगिट्टा (ओमान) | motm = | toss = ओमान अ ने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे नेपाळसमोर ५० षटकांत २४० धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. }} ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap; margin:auto" |- !{{cr|CAN}}<ref>{{cite web |trans-title= आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २ तिरंगी मालिकेसाठी नेपाळ आणि ओमानचा सामना करण्यास टीम कॅनडाचा संघ सज्ज!|title=Team Canada squad ready to take on Nepal & Oman for the ICC CWC League 2 Tri-Series! |url=https://www.facebook.com/share/p/1GFkcvUw8q/ |work=[[क्रिकेट कॅनडा]] |date=२६ सप्टेंबर २०२६|access-date=७ ऑक्टोबर २०२६|via=[[फेसबुक]]}}</ref> !{{cr|NEP}}<ref>{{cite web |last=पौडेल|first=नायक|date=२ ऑक्टोबर २०२६|trans-title= ओमानमध्ये कॅनडाविरुद्ध होणाऱ्या क्रिकेट विश्वचषक लीग-२ तिरंगी मालिकेसाठी नेपाळचा संघ जाहीर |title=Nepal’s squad announced for CWC League-2 tri-series with Canada in Oman |url=https://kathmandupost.com/sports/2026/10/02/nepal-s-squad-announced-for-cwc-league-2-tri-series-with-canada-in-oman |work=[[द काठमांडू पोस्ट]] |access-date=७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !{{cr|OMN}}<ref>{{cite web |date=8 October 2026 |trans-title=आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक लीग २ (२०२४-२६) च्या आठव्या टप्प्यांतर्गत नेपाळ आणि कॅनडा यांच्याविरुद्ध होणाऱ्या तिरंगी मालिकेसाठीचा आमचा संघ येथे आहे!|title=Here's the Squad for our tri-series vs Nepal 🇳🇵 and Canada 🇨🇦 for our eighth leg of the ICC Men's CWC League 2 2024-26! |url=https://www.instagram.com/p/DePCCTLAOds/ |work=[[ओमान क्रिकेट]] |access-date=१२ ऑक्टोबर २०२६|via=इन्स्टाग्राम}}</ref> |- |valign="top"| * [[हमजा तारिक]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[श्रेयस मोव्वा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[अखिल कुमार]] * [[अजयवीर हुंदल]] * आदित्य वरदराजन * [[ॲरन जॉन्सन]] * [[कलीम सना]] * झाहिद शिरजाद * दिलराज देओल * [[युवराज समरा]] * [[शिवम शर्मा]] * [[शील पटेल]] * समित गोहिल * सुखजिंदर सिंग * [[हर्ष ठाकर]] |valign="top"| * [[संदीप लामिछाने]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * अर्जुन कुमल ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[आसिफ शेख]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * इशान पांडे * [[करण केसी]] * [[गुलशन झा]] * [[दिपेंद्र सिंग ऐरी]] * [[देव खनाळ]] * [[नंदन यादव]] * बसीर अहमद * [[रोहित पौडेल]] * [[ललित राजबंशी]] * शहाब आलम * शेर मल्ला * [[संदीप जोरा]] |valign="top"| * [[विनायक शुक्ला]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * अब्दुल खालिक * [[करण सोनावळे]] * [[जतिंदर सिंग]] * [[जय ओडेद्रा]] * झिकरिया इस्लाम * [[नदीम खान]] * [[मुजीबूर अली]] * [[शकील अहमद]] * शाह फैसल * संजू सजीव * समय श्रीवास्तव * [[हम्माद मिर्झा]] * हसनैन उल वहाब * [[हसनैन शाह]] |} ==सामने== {{hatnote|सर्व वेळा ह्या ओमान प्रमाणवेळ आहेत ([[यूटीसी+०४:००]])}} ===१ला आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ९ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|OMA}} | team2 = {{cr|CAN}} | score1 = २६३ (२९.१ षटके) | runs1 = [[हसनैन उल वहाब]] ९३ (७७) | wickets1 = [[हर्ष ठाकर]] ४/३७ (४ षटके) | score2 = २२२ (४८ षटके) | runs2 = [[आदित्य वरदराजन]] ६४ (८१) | wickets2 = [[हसनैन शाह]] ४/३३ (१० षटके) | result = ओमान ४१ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554415.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] | umpires = [[मसुदुर रहमान]] (बां) आणि [[रवींद्र विमलसिरी]] (श्री) | motm = [[हसनैन उल वहाब]] (ओ) | toss = ओमानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[अजयवीर हुंदल]], [[शील पटेल]] (कॅ) आणि [[झिकरिया इस्लाम]] (ओ) यांनी एकदिवसीय पदार्पण केले. }} ===२रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ११ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|CAN}} | score1 = २३५ (५० षटके) | runs1 = [[रोहित पौडेल]] १०१ (१२७) | wickets1 = [[अखिल कुमार]] ४/६८ (१० षटके) | score2 = २११ (४८.४ षटके) | runs2 = [[ॲरन जॉन्सन]] ४४ (४९) | wickets2 = [[संदीप लामिछाने ]] २/३३ (१० षटके) | result = नेपाळ २४ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554416.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = [[विनोद बाबू]] (ओ) आणि [[रवींद्र विमलसिरी]] (श्री) | motm = [[रोहित पौडेल]] (ने) | toss = कॅनडाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[समित गोहेल]] (कॅ) ह्याने आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. }} ===३रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १३ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|OMA}} | score1 = २६३/८ (५० षटके) | runs1 = [[रोहित पौडेल]] ६१ (६७) | wickets1 = [[करण सोनावळे]] २/३८ (९ षटके) | score2 = १५० (४० षटके) | runs2 = [[विनायक शुक्ला]] ७७ (८३) | wickets2 = [[नंदन यादव]] ३/१२ (६ षटके) | result = नेपाळ ११३ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554417.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|अल अमरात क्रिकेट स्टेडियम टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = [[मसुदुर रहमान]] (बां) आणि [[रवींद्र विमलसिरी]] (श्री) | motm = [[करण केसी]] (ने) | toss = नेपाळने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = [[रोहित पौडेल]] हा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकीर्दीमध्ये २,५०० धावा करणारा पहिला नेपाळी फलंदाज ठरला. }} ===४था आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १५ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|CAN}} | team2 = {{cr|OMA}} | score1 = २५६ (५० षटके) | runs1 = [[समित गोहिल]] ६७ (८५) | wickets1 = [[हसनैन शाह]] ३/४७ (१० षटके) | score2 = १९८ (४६.३ षटके) | runs2 = [[हम्माद मिर्झा]] ४९ (८६) | wickets2 = [[शील पटेल]] ३/३८ (९ षटके) | result = कॅनडा ५८ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554418.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = [[विनोद बाबू]] (ओ) आणि [[मसुदुर रहमान]] (बां) | motm = शील पटेल (कॅ) | toss = कॅनडाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = }} ===५वा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १७ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|CAN}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554419.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ===६वा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १९ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|OMN}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554420.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525 क्रिकेट विश्वचषक लीग २ मुख्यपान] [[क्रिकइन्फो]]वर {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:ओमानमधील क्रिकेट]] bt25orjxjd0qf209nbqo4qsprb1nofk 2723050 2723049 2026-10-19T06:18:02Z Nitin.kunjir 4684 /* ५वा आं.ए.दि. सामना */ 2723050 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ ओमान तिरंगी मालिका | image = | image_size = 250px | caption = '''२३वी फेरी''' | partof = [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] | date = ९ – १९ ऑक्टोबर २०२६ | place = ओमान | team1 = {{cr|CAN}} | team2 = {{cr|NEP}} | team3 = {{cr|OMN}} | captain1 = [[हमझा तारिक]] | captain2 = [[संदीप लामिछाने]] | captain3 = [[विनायक शुक्ला]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | previous = [[२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका|अमेरिका २०२६]] | next = [[२०२६ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका |युएई २०२६]] }} '''२०२६ ओमान तिरंगी मालिका''' ही [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] स्पर्धेची २३ वी फेरी असेल, जी ऑक्टोबर २०२६ मध्ये ओमानमध्ये खेळवली जाईल. ही [[कॅनडा क्रिकेट संघ|कॅनडा]], [[नेपाळ क्रिकेट संघ|नेपाळ]] आणि [[ओमान क्रिकेट संघ|ओमान]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी मालिका असेल.<ref>{{cite web |date=६ ऑगस्ट २०२६|url=https://czarsportzauto.com/oman-vs-nepal-vs-canada-cwc-league-2-tri-series-2026/ |trans-title= क्रिकेट ओमान ऑक्टोबर २०२६ मध्ये कॅनडा आणि नेपाळ यांच्यासह एकदिवसीय तिरंगी मालिकेचे यजमानपद भूषवणार.|title=Cricket Oman to host Canada and Nepal for ODI Tri-series in ऑक्टोबर २०२६ |work=Czarsports |access-date=७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.icc-cricket.com/fixtures-results |trans-title=सामने|title=Fixtures |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=5 August 2026}}</ref> या मालिकेतील सामने [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] दर्जाचे असतील. <ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/eight-team-cwc-league-2-begins-in-nepal-on-the-road-to-2027 |trans-title= २०२७ च्या दिशेने वाटचाल: नेपाळमध्ये आठ संघांच्या क्रिकेट विश्वचषक लीग २' स्पर्धेला सुरुवात|title=Eight-team CWC League 2 begins in Nepal on the road to 2027 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==सराव सामना== लीग २ मालिका सुरू होण्यापूर्वी, [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेपाळ]]ने [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ओमान अ]] विरुद्ध सराव सामना खेळला. {{Single-innings cricket match | round = '''सराव सामना''' | date = {{Start date|2026|10|07|df=y}} | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|OMA|ओमान अ}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = १६० (३९.५ षटके) | runs1 = [[हम्माद मिर्झा]] ५४ (७९) | wickets1 = [[नंदन यादव]] ३/१७ (५ षटके) | score2 = २४०/८ (४८.२ षटके) | runs2 = [[ईशान पांडे]] ७२ (९९) | wickets2 = [[समय श्रीवास्तव]] ३/४९ (१० षटके) | result = नेपाळ २ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) | report = [https://cricclubs.com/omanled/fullScorecard.do?matchId=3611 धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] | umpires = गोपकुमार पिल्लई (ओमान) आणि सागिर वेंगिट्टा (ओमान) | motm = | toss = ओमान अ ने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे नेपाळसमोर ५० षटकांत २४० धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. }} ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap; margin:auto" |- !{{cr|CAN}}<ref>{{cite web |trans-title= आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २ तिरंगी मालिकेसाठी नेपाळ आणि ओमानचा सामना करण्यास टीम कॅनडाचा संघ सज्ज!|title=Team Canada squad ready to take on Nepal & Oman for the ICC CWC League 2 Tri-Series! |url=https://www.facebook.com/share/p/1GFkcvUw8q/ |work=[[क्रिकेट कॅनडा]] |date=२६ सप्टेंबर २०२६|access-date=७ ऑक्टोबर २०२६|via=[[फेसबुक]]}}</ref> !{{cr|NEP}}<ref>{{cite web |last=पौडेल|first=नायक|date=२ ऑक्टोबर २०२६|trans-title= ओमानमध्ये कॅनडाविरुद्ध होणाऱ्या क्रिकेट विश्वचषक लीग-२ तिरंगी मालिकेसाठी नेपाळचा संघ जाहीर |title=Nepal’s squad announced for CWC League-2 tri-series with Canada in Oman |url=https://kathmandupost.com/sports/2026/10/02/nepal-s-squad-announced-for-cwc-league-2-tri-series-with-canada-in-oman |work=[[द काठमांडू पोस्ट]] |access-date=७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !{{cr|OMN}}<ref>{{cite web |date=8 October 2026 |trans-title=आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक लीग २ (२०२४-२६) च्या आठव्या टप्प्यांतर्गत नेपाळ आणि कॅनडा यांच्याविरुद्ध होणाऱ्या तिरंगी मालिकेसाठीचा आमचा संघ येथे आहे!|title=Here's the Squad for our tri-series vs Nepal 🇳🇵 and Canada 🇨🇦 for our eighth leg of the ICC Men's CWC League 2 2024-26! |url=https://www.instagram.com/p/DePCCTLAOds/ |work=[[ओमान क्रिकेट]] |access-date=१२ ऑक्टोबर २०२६|via=इन्स्टाग्राम}}</ref> |- |valign="top"| * [[हमजा तारिक]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[श्रेयस मोव्वा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[अखिल कुमार]] * [[अजयवीर हुंदल]] * आदित्य वरदराजन * [[ॲरन जॉन्सन]] * [[कलीम सना]] * झाहिद शिरजाद * दिलराज देओल * [[युवराज समरा]] * [[शिवम शर्मा]] * [[शील पटेल]] * समित गोहिल * सुखजिंदर सिंग * [[हर्ष ठाकर]] |valign="top"| * [[संदीप लामिछाने]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * अर्जुन कुमल ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[आसिफ शेख]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * इशान पांडे * [[करण केसी]] * [[गुलशन झा]] * [[दिपेंद्र सिंग ऐरी]] * [[देव खनाळ]] * [[नंदन यादव]] * बसीर अहमद * [[रोहित पौडेल]] * [[ललित राजबंशी]] * शहाब आलम * शेर मल्ला * [[संदीप जोरा]] |valign="top"| * [[विनायक शुक्ला]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * अब्दुल खालिक * [[करण सोनावळे]] * [[जतिंदर सिंग]] * [[जय ओडेद्रा]] * झिकरिया इस्लाम * [[नदीम खान]] * [[मुजीबूर अली]] * [[शकील अहमद]] * शाह फैसल * संजू सजीव * समय श्रीवास्तव * [[हम्माद मिर्झा]] * हसनैन उल वहाब * [[हसनैन शाह]] |} ==सामने== {{hatnote|सर्व वेळा ह्या ओमान प्रमाणवेळ आहेत ([[यूटीसी+०४:००]])}} ===१ला आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ९ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|OMA}} | team2 = {{cr|CAN}} | score1 = २६३ (२९.१ षटके) | runs1 = [[हसनैन उल वहाब]] ९३ (७७) | wickets1 = [[हर्ष ठाकर]] ४/३७ (४ षटके) | score2 = २२२ (४८ षटके) | runs2 = [[आदित्य वरदराजन]] ६४ (८१) | wickets2 = [[हसनैन शाह]] ४/३३ (१० षटके) | result = ओमान ४१ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554415.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] | umpires = [[मसुदुर रहमान]] (बां) आणि [[रवींद्र विमलसिरी]] (श्री) | motm = [[हसनैन उल वहाब]] (ओ) | toss = ओमानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[अजयवीर हुंदल]], [[शील पटेल]] (कॅ) आणि [[झिकरिया इस्लाम]] (ओ) यांनी एकदिवसीय पदार्पण केले. }} ===२रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ११ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|CAN}} | score1 = २३५ (५० षटके) | runs1 = [[रोहित पौडेल]] १०१ (१२७) | wickets1 = [[अखिल कुमार]] ४/६८ (१० षटके) | score2 = २११ (४८.४ षटके) | runs2 = [[ॲरन जॉन्सन]] ४४ (४९) | wickets2 = [[संदीप लामिछाने ]] २/३३ (१० षटके) | result = नेपाळ २४ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554416.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = [[विनोद बाबू]] (ओ) आणि [[रवींद्र विमलसिरी]] (श्री) | motm = [[रोहित पौडेल]] (ने) | toss = कॅनडाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[समित गोहेल]] (कॅ) ह्याने आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. }} ===३रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १३ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|OMA}} | score1 = २६३/८ (५० षटके) | runs1 = [[रोहित पौडेल]] ६१ (६७) | wickets1 = [[करण सोनावळे]] २/३८ (९ षटके) | score2 = १५० (४० षटके) | runs2 = [[विनायक शुक्ला]] ७७ (८३) | wickets2 = [[नंदन यादव]] ३/१२ (६ षटके) | result = नेपाळ ११३ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554417.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|अल अमरात क्रिकेट स्टेडियम टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = [[मसुदुर रहमान]] (बां) आणि [[रवींद्र विमलसिरी]] (श्री) | motm = [[करण केसी]] (ने) | toss = नेपाळने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = [[रोहित पौडेल]] हा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकीर्दीमध्ये २,५०० धावा करणारा पहिला नेपाळी फलंदाज ठरला. }} ===४था आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १५ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|CAN}} | team2 = {{cr|OMA}} | score1 = २५६ (५० षटके) | runs1 = [[समित गोहिल]] ६७ (८५) | wickets1 = [[हसनैन शाह]] ३/४७ (१० षटके) | score2 = १९८ (४६.३ षटके) | runs2 = [[हम्माद मिर्झा]] ४९ (८६) | wickets2 = [[शील पटेल]] ३/३८ (९ षटके) | result = कॅनडा ५८ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554418.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = [[विनोद बाबू]] (ओ) आणि [[मसुदुर रहमान]] (बां) | motm = शील पटेल (कॅ) | toss = कॅनडाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = }} ===५वा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १७ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|CAN}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = २५६ (५० षटके) | runs1 = [[युवराज समरा]] १०५ (११७) | wickets1 = [[ललित राजबंशी]] ४/३९ (१० षटके) | score2 = २३२ (४६ षटके) | runs2 = [[अर्जुन कुमल]] ८७ (११२) | wickets2 = सुखजिंदर सिंग ३/३८ (१० षटके) | result = कॅनडा २४ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554419.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = [[विनोद बाबू]] (ओ) आणि [[रवींद्र विमलसिरी]] (श्री) | motm = [[युवराज समरा]] (कॅ) | toss = कॅनडाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[युवराज समरा]]ने (कॅ) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकिर्दीतील पहिले शतक झळकावले.<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/DeoE1JiO5kT/|via=इन्स्टाग्राम|title=A special milestone for Yuvraj Samra as he smashes his maiden ODI century against Nepal|trans-title=युवराज सम्रासाठी एक विशेष टप्पा; नेपाळविरुद्ध त्याने आपल्या कारकिर्दीतील पहिले एकदिवसीय शतक झळकावले.|access-date=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> }} ===६वा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १९ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|OMN}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554420.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525 क्रिकेट विश्वचषक लीग २ मुख्यपान] [[क्रिकइन्फो]]वर {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:ओमानमधील क्रिकेट]] dni2rlpeixsy3t92ep1vto3l5ls99f3 2723052 2723050 2026-10-19T06:19:53Z Nitin.kunjir 4684 /* ५वा आं.ए.दि. सामना */ 2723052 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ ओमान तिरंगी मालिका | image = | image_size = 250px | caption = '''२३वी फेरी''' | partof = [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] | date = ९ – १९ ऑक्टोबर २०२६ | place = ओमान | team1 = {{cr|CAN}} | team2 = {{cr|NEP}} | team3 = {{cr|OMN}} | captain1 = [[हमझा तारिक]] | captain2 = [[संदीप लामिछाने]] | captain3 = [[विनायक शुक्ला]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | previous = [[२०२६ अमेरिका तिरंगी मालिका|अमेरिका २०२६]] | next = [[२०२६ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका |युएई २०२६]] }} '''२०२६ ओमान तिरंगी मालिका''' ही [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] स्पर्धेची २३ वी फेरी असेल, जी ऑक्टोबर २०२६ मध्ये ओमानमध्ये खेळवली जाईल. ही [[कॅनडा क्रिकेट संघ|कॅनडा]], [[नेपाळ क्रिकेट संघ|नेपाळ]] आणि [[ओमान क्रिकेट संघ|ओमान]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी मालिका असेल.<ref>{{cite web |date=६ ऑगस्ट २०२६|url=https://czarsportzauto.com/oman-vs-nepal-vs-canada-cwc-league-2-tri-series-2026/ |trans-title= क्रिकेट ओमान ऑक्टोबर २०२६ मध्ये कॅनडा आणि नेपाळ यांच्यासह एकदिवसीय तिरंगी मालिकेचे यजमानपद भूषवणार.|title=Cricket Oman to host Canada and Nepal for ODI Tri-series in ऑक्टोबर २०२६ |work=Czarsports |access-date=७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.icc-cricket.com/fixtures-results |trans-title=सामने|title=Fixtures |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=5 August 2026}}</ref> या मालिकेतील सामने [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] दर्जाचे असतील. <ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/eight-team-cwc-league-2-begins-in-nepal-on-the-road-to-2027 |trans-title= २०२७ च्या दिशेने वाटचाल: नेपाळमध्ये आठ संघांच्या क्रिकेट विश्वचषक लीग २' स्पर्धेला सुरुवात|title=Eight-team CWC League 2 begins in Nepal on the road to 2027 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==सराव सामना== लीग २ मालिका सुरू होण्यापूर्वी, [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेपाळ]]ने [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ओमान अ]] विरुद्ध सराव सामना खेळला. {{Single-innings cricket match | round = '''सराव सामना''' | date = {{Start date|2026|10|07|df=y}} | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|OMA|ओमान अ}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = १६० (३९.५ षटके) | runs1 = [[हम्माद मिर्झा]] ५४ (७९) | wickets1 = [[नंदन यादव]] ३/१७ (५ षटके) | score2 = २४०/८ (४८.२ षटके) | runs2 = [[ईशान पांडे]] ७२ (९९) | wickets2 = [[समय श्रीवास्तव]] ३/४९ (१० षटके) | result = नेपाळ २ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) | report = [https://cricclubs.com/omanled/fullScorecard.do?matchId=3611 धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] | umpires = गोपकुमार पिल्लई (ओमान) आणि सागिर वेंगिट्टा (ओमान) | motm = | toss = ओमान अ ने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे नेपाळसमोर ५० षटकांत २४० धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. }} ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap; margin:auto" |- !{{cr|CAN}}<ref>{{cite web |trans-title= आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २ तिरंगी मालिकेसाठी नेपाळ आणि ओमानचा सामना करण्यास टीम कॅनडाचा संघ सज्ज!|title=Team Canada squad ready to take on Nepal & Oman for the ICC CWC League 2 Tri-Series! |url=https://www.facebook.com/share/p/1GFkcvUw8q/ |work=[[क्रिकेट कॅनडा]] |date=२६ सप्टेंबर २०२६|access-date=७ ऑक्टोबर २०२६|via=[[फेसबुक]]}}</ref> !{{cr|NEP}}<ref>{{cite web |last=पौडेल|first=नायक|date=२ ऑक्टोबर २०२६|trans-title= ओमानमध्ये कॅनडाविरुद्ध होणाऱ्या क्रिकेट विश्वचषक लीग-२ तिरंगी मालिकेसाठी नेपाळचा संघ जाहीर |title=Nepal’s squad announced for CWC League-2 tri-series with Canada in Oman |url=https://kathmandupost.com/sports/2026/10/02/nepal-s-squad-announced-for-cwc-league-2-tri-series-with-canada-in-oman |work=[[द काठमांडू पोस्ट]] |access-date=७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !{{cr|OMN}}<ref>{{cite web |date=8 October 2026 |trans-title=आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक लीग २ (२०२४-२६) च्या आठव्या टप्प्यांतर्गत नेपाळ आणि कॅनडा यांच्याविरुद्ध होणाऱ्या तिरंगी मालिकेसाठीचा आमचा संघ येथे आहे!|title=Here's the Squad for our tri-series vs Nepal 🇳🇵 and Canada 🇨🇦 for our eighth leg of the ICC Men's CWC League 2 2024-26! |url=https://www.instagram.com/p/DePCCTLAOds/ |work=[[ओमान क्रिकेट]] |access-date=१२ ऑक्टोबर २०२६|via=इन्स्टाग्राम}}</ref> |- |valign="top"| * [[हमजा तारिक]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[श्रेयस मोव्वा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[अखिल कुमार]] * [[अजयवीर हुंदल]] * आदित्य वरदराजन * [[ॲरन जॉन्सन]] * [[कलीम सना]] * झाहिद शिरजाद * दिलराज देओल * [[युवराज समरा]] * [[शिवम शर्मा]] * [[शील पटेल]] * समित गोहिल * सुखजिंदर सिंग * [[हर्ष ठाकर]] |valign="top"| * [[संदीप लामिछाने]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * अर्जुन कुमल ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[आसिफ शेख]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * इशान पांडे * [[करण केसी]] * [[गुलशन झा]] * [[दिपेंद्र सिंग ऐरी]] * [[देव खनाळ]] * [[नंदन यादव]] * बसीर अहमद * [[रोहित पौडेल]] * [[ललित राजबंशी]] * शहाब आलम * शेर मल्ला * [[संदीप जोरा]] |valign="top"| * [[विनायक शुक्ला]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * अब्दुल खालिक * [[करण सोनावळे]] * [[जतिंदर सिंग]] * [[जय ओडेद्रा]] * झिकरिया इस्लाम * [[नदीम खान]] * [[मुजीबूर अली]] * [[शकील अहमद]] * शाह फैसल * संजू सजीव * समय श्रीवास्तव * [[हम्माद मिर्झा]] * हसनैन उल वहाब * [[हसनैन शाह]] |} ==सामने== {{hatnote|सर्व वेळा ह्या ओमान प्रमाणवेळ आहेत ([[यूटीसी+०४:००]])}} ===१ला आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ९ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|OMA}} | team2 = {{cr|CAN}} | score1 = २६३ (२९.१ षटके) | runs1 = [[हसनैन उल वहाब]] ९३ (७७) | wickets1 = [[हर्ष ठाकर]] ४/३७ (४ षटके) | score2 = २२२ (४८ षटके) | runs2 = [[आदित्य वरदराजन]] ६४ (८१) | wickets2 = [[हसनैन शाह]] ४/३३ (१० षटके) | result = ओमान ४१ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554415.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] | umpires = [[मसुदुर रहमान]] (बां) आणि [[रवींद्र विमलसिरी]] (श्री) | motm = [[हसनैन उल वहाब]] (ओ) | toss = ओमानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[अजयवीर हुंदल]], [[शील पटेल]] (कॅ) आणि [[झिकरिया इस्लाम]] (ओ) यांनी एकदिवसीय पदार्पण केले. }} ===२रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ११ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|CAN}} | score1 = २३५ (५० षटके) | runs1 = [[रोहित पौडेल]] १०१ (१२७) | wickets1 = [[अखिल कुमार]] ४/६८ (१० षटके) | score2 = २११ (४८.४ षटके) | runs2 = [[ॲरन जॉन्सन]] ४४ (४९) | wickets2 = [[संदीप लामिछाने ]] २/३३ (१० षटके) | result = नेपाळ २४ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554416.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = [[विनोद बाबू]] (ओ) आणि [[रवींद्र विमलसिरी]] (श्री) | motm = [[रोहित पौडेल]] (ने) | toss = कॅनडाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[समित गोहेल]] (कॅ) ह्याने आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. }} ===३रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १३ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|OMA}} | score1 = २६३/८ (५० षटके) | runs1 = [[रोहित पौडेल]] ६१ (६७) | wickets1 = [[करण सोनावळे]] २/३८ (९ षटके) | score2 = १५० (४० षटके) | runs2 = [[विनायक शुक्ला]] ७७ (८३) | wickets2 = [[नंदन यादव]] ३/१२ (६ षटके) | result = नेपाळ ११३ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554417.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|अल अमरात क्रिकेट स्टेडियम टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = [[मसुदुर रहमान]] (बां) आणि [[रवींद्र विमलसिरी]] (श्री) | motm = [[करण केसी]] (ने) | toss = नेपाळने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = [[रोहित पौडेल]] हा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकीर्दीमध्ये २,५०० धावा करणारा पहिला नेपाळी फलंदाज ठरला. }} ===४था आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १५ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|CAN}} | team2 = {{cr|OMA}} | score1 = २५६ (५० षटके) | runs1 = [[समित गोहिल]] ६७ (८५) | wickets1 = [[हसनैन शाह]] ३/४७ (१० षटके) | score2 = १९८ (४६.३ षटके) | runs2 = [[हम्माद मिर्झा]] ४९ (८६) | wickets2 = [[शील पटेल]] ३/३८ (९ षटके) | result = कॅनडा ५८ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554418.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = [[विनोद बाबू]] (ओ) आणि [[मसुदुर रहमान]] (बां) | motm = शील पटेल (कॅ) | toss = कॅनडाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = }} ===५वा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १७ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|CAN}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = २५६ (५० षटके) | runs1 = [[युवराज समरा]] १०५ (११७) | wickets1 = [[ललित राजबंशी]] ४/३९ (१० षटके) | score2 = २३२ (४६ षटके) | runs2 = [[अर्जुन कुमल]] ८७ (११२) | wickets2 = सुखजिंदर सिंग ३/३८ (१० षटके) | result = कॅनडा २४ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554419.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = [[विनोद बाबू]] (ओ) आणि [[रवींद्र विमलसिरी]] (श्री) | motm = [[युवराज समरा]] (कॅ) | toss = कॅनडाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[युवराज समरा]]ने (कॅ) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकिर्दीतील पहिले शतक झळकावले.<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/DeoE1JiO5kT/|via=इन्स्टाग्राम|title=A special milestone for Yuvraj Samra as he smashes his maiden ODI century against Nepal|trans-title=युवराज सम्रासाठी एक विशेष टप्पा; नेपाळविरुद्ध त्याने आपल्या कारकिर्दीतील पहिले एकदिवसीय शतक झळकावले.|access-date=१९ ऑक्टोबर २०२६|work=क्रिकट्रॅकर}}</ref> }} ===६वा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १९ ऑक्टोबर २०२६ | time = ११:०० | team1 = {{cr-rt|OMN}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1554420.html धावफलक] | venue = [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]]. [[अल अमरात]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-2027-1420525 क्रिकेट विश्वचषक लीग २ मुख्यपान] [[क्रिकइन्फो]]वर {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:ओमानमधील क्रिकेट]] o7vtaxog7inh32ojqqoxpuoer1ppnjq 0 385169 2723057 2721338 2026-10-19T06:29:42Z Nitin.kunjir 4684 2723057 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६–२७ | team1_image = Flag of India.svg | team1_name = भारत | team2_image = Flag of Zimbabwe.svg | team2_name = झिम्बाब्वे | from_date = १६ | to_date = २८ ऑक्टोबर २०२६ | team1_captain = [[स्मृती मंधाना]] | team2_captain = | no_of_ODIs = 3 | team1_ODIs_won = | team2_ODIs_won = | team1_ODIs_most_runs = | team2_ODIs_most_runs = | team1_ODIs_most_wickets = | team2_ODIs_most_wickets = | player_of_ODI_series = | no_of_twenty20s = 3 | team1_twenty20s_won = | team2_twenty20s_won = | team1_twenty20s_most_runs = | team2_twenty20s_most_runs = | team1_twenty20s_most_wickets = | team2_twenty20s_most_wickets = | player_of_twenty20_series = }} [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ]] ऑक्टोबर २०२६ मध्ये [[भारतीय महिला क्रिकेट संघ]]ाविरुद्ध सामने खेळण्यासाठी [[भारत]]ाचा दौरा करणार आहे.<ref name=FTP>{{cite web | trans-title=महिलांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम | title=Women’s Future Tours Programme |url=https://images.icc-cricket.com/image/upload/prd/momiku5h9eyqzp5tohdb.pdf |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=४ नोव्हेंबर २०२४}}</ref> या दौऱ्यात तीन [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय |आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि तीन [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामन्यांचा समावेश असेल. <ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/india-to-host-zimbabwe-for-maiden-women-s-bilateral-series-1535578 | trans-title=भारत झिम्बाब्वेविरुद्ध महिलांची पहिली द्विपक्षीय मालिका आयोजित करणार | title=India to host Zimbabwe for maiden women's bilateral series |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> एकदिवसीय मालिका ही [[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] स्पर्धेचा भाग असेल. <ref name=FTP></ref> या दोन्ही संघांमधील ही पहिलीच द्विपक्षीय मालिका असेल. <ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/138673/india-women-to-host-zimbabwe-for-their-first-ever-bilateral-series | trans-title=भारतीय महिला संघ झिम्बाब्वेविरुद्धच्या आपल्या पहिल्यावहिल्या द्विपक्षीय मालिकेचे यजमानपद भूषवणार. | title=India women to host Zimbabwe for their first-ever bilateral series |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मे २०२६ मध्ये, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]]ाने (बीसीसीआय) या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web | trans-title= बीसीसीआयतर्फे भारतीय संघ (वरिष्ठ महिला), इंडिया 'अ' आणि भारत १९-वर्षांखालील यांच्या द्विपक्षीय मालिकांसाठीची ठिकाणे आणि वेळापत्रक जाहीर केले. | title=BCCI announces venues and fixtures for Team India (Senior Women), India A and India U19 bilateral series |url=https://www.bcci.tv/news/article/bcci-announces-venues-and-fixtures-for-team-india-senior-women-india-a-and-india-u19-bilateral-series |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:लेफ्ट;margin:auto" |- !colspan=2|{{crw|IND}} !colspan=2|{{crw|ZIM}} |- !आं.ए.दि.<ref>{{cite web | trans-title=झिम्बाब्वेविरुद्धच्या टी२० आणि एकदिवसीय मालिकेसाठी भारतीय महिला संघांची घोषणा | title=India women's squads for T20I and ODI series against Zimbabwe announced |url=https://www.bcci.tv/news/article/india-womens-squads-for-t20i-and-odi-series-against-zimbabwe-announced |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web | trans-title= मंधानाच्या नेतृत्वाखालील व्हाईट-बॉल संघांमध्ये प्रसाद, कलिता आणि नंदनी हे नवीन चेहरे. | title=Prasad, Kalita and Nandani the new faces in Mandhana-led white-ball sides |url=https://www.cricinfo.com/story/ind-vs-zim-niki-prasad-jintimani-kalita-nandani-sharma-the-new-faces-in-smriti-mandhana-led-white-ball-sides-1557351 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !आं.ए.दि.<ref>{{cite web |access-date=१३ ऑक्टोबर २०२६ | trans-title=भारत दौऱ्यासाठी झिम्बाब्वे क्रिकेटने इतिहास घडवणाऱ्या महिला संघाला कायम ठेवले. |title=ZC retains history-making Zimbabwe Women squad for India tour |url=https://www.zimcricket.org/news/5201/ZC-retains-history-making-Zimbabwe-Women-squad-for-India-tour |website=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]]}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web |access-date=१३ ऑक्टोबर २०२६ | trans-title=भारत दौऱ्यासाठी झिम्बाब्वेने ऐतिहासिक विजय मिळवणाऱ्या संघावरच पुन्हा विश्वास दर्शवला|title=Zimbabwe back historic-winning squad for India tour |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-womens-championship/news/zimbabwe-back-historic-winning-squad-for-india-tour |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> |- |- style="vertical-align:top" | * [[स्मृती मंधाना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[दीप्ती शर्मा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[ऋचा घोष]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[क्रांती गौड]] * [[तेजल हसबनीस]] * [[नंदनी शर्मा]] * [[प्रतिका रावल]] * [[यस्तिका भाटिया]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रेणुका सिंग]] * [[वैष्णवी शर्मा]] * [[शफाली वर्मा]] * [[श्री चरणी]] * [[सायली सातघरे]] * [[हरमनप्रीत कौर]] * [[हरलीन देओल]] | * [[स्मृती मंधाना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[शफाली वर्मा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * अनुष्का शर्मा * [[अरुंधती रेड्डी]] * [[ऋचा घोष]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[क्रांती गौड]] * [[गुणलन कमलिनी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जिंतीमणी कलिता]] * [[दीप्ती शर्मा]] * [[नंदनी शर्मा]] * निकी प्रसाद * [[प्रेमा रावत]] * [[मिन्नू मणी]] * [[श्री चरणी]] * [[हरमनप्रीत कौर]] | * [[जोसेफिन कोमो]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[ऑलिंडर चारे]] * [[कुडझाई चिगोरा]] * [[केलीस एनधलोवू]] * [[चिएद्झा हुरुरू]] ([[यष्टीरक्षक |य]]) * [[चिपो मुगेरी]] * [[तेंडाई मकुशा]] * [[न्याशा ग्वानझुरा]] * [[नॉमवेलो सिबंदा]] * [[फ्रांसिस्का चिपारे]] * [[बिलव्ह्ड बिझा]] * [[मिशेल मावुंगा]] * [[मोदेस्तर मुपाचिक्वा]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[लॉरिन फिरी]] * [[शार्नी मायर्स]] | * [[जोसेफिन कोमो]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[ऑलिंडर चारे]] * [[कुडझाई चिगोरा]] * [[केलीस एनधलोवू]] * [[चिएद्झा हुरुरू]] ([[यष्टीरक्षक |य]]) * [[चिपो मुगेरी]] * [[तेंडाई मकुशा]] * [[न्याशा ग्वानझुरा]] * [[नॉमवेलो सिबंदा]] * [[फ्रांसिस्का चिपारे]] * [[बिलव्ह्ड बिझा]] * [[मिशेल मावुंगा]] * [[मोदेस्तर मुपाचिक्वा]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[लॉरिन फिरी]] * [[शार्नी मायर्स]] |} ==आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका== ===१ला आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १६ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|ZIM}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 = ११४/५ (२० षटके) | runs1 = [[शार्नी मायर्स]] ४३[[नाबाद|*]] (३३) | wickets1 = [[नंदनी शर्मा]] २/११ (४ षटके) | score2 = ११६/६ (१५.४ षटके) | runs2 = [[दीप्ती शर्मा]] ४९ (३७) | wickets2 = [[न्याशा ग्वानझुरा]] ३/१८ (३ षटके) | result = भारत ४ गडी राखून विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535652.html धावफलक] | venue = [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] | umpires = [[ॲना हॅरिस]] (इं) आणि [[वृंदा राठी]] (भा) | motm = [[दीप्ती शर्मा]] (भा) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = भारत आणि झिम्बाब्वे पहिल्यांदाच आंतरराष्ट्रीय टी२० सामन्यात आमनेसामने आले. * या मैदानावर खेळला गेलेला हा पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना होता.<ref>{{cite web |trans-title=रायपूर: भारताच्या 'मंधाना युगा'च्या सुरुवातीचे व्यासपीठ|title=Raipur the stage for the start of India's Mandhana era |url=https://www.cricinfo.com/series/zimbabwe-women-in-india-2026-27-1535648/india-women-vs-zimbabwe-women-1st-t20i-1535652/match-preview |website=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> * निकी प्रसादने (भा) आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} ===२रा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|ZIM}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 = १०२/८ (२० षटके) | runs1 = [[चिपो मुगेरी]] ३४ (३२) | wickets1 = [[निकी प्रसाद]] २/७ (२ षटके) | score2 = १०४/१ (८.५ षटके) | runs2 = [[शफाली वर्मा]] ५५ (२५) | wickets2 = [[बिलव्ह्ड बिझा]] १/९ (१ षटक) | result = भारत ९ गडी राखून विजयी. | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535653.html धावफलक] | venue = [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] | umpires = [[वृंदा राठी]] (भा) आणि [[गायत्री वेणुगोपाळ]] (भा) | motm = [[शफाली वर्मा]] (भा) | toss = झिम्बाब्वेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = }} ===३रा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = २० ऑक्टोबर २०२६ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|ZIM}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535654.html धावफलक] | venue = [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] | umpires = | motm = | toss = | notes = }} ==आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका== ===१ला आं.ए.दि.=== {{Single-innings cricket match | date = २३ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|ZIM}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535655.html धावफलक] | venue = [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ===२रा आं.ए.दि.=== {{Single-innings cricket match | date = २५ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|ZIM}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535656.html धावफलक] | venue = [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ===३रा आं.ए.दि.=== {{Single-innings cricket match | date = २८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १४:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|ZIM}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1535657.html धावफलक] | venue = [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} == संदर्भयादी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/zimbabwe-women-in-india-2026-27-1535648 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} {{भारताचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}} {{२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद}} [[वर्ग:झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचे भारत दौरे|२०२६]] [[वर्ग:झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|भारत]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे भारत दौरे]] kazdy5zygnuhl6g5q9pqp3npg0t0x9c 0 385174 2723058 2721335 2026-10-19T06:32:11Z Nitin.kunjir 4684 /* संघ */ 2723058 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका | image = | date = १७ – २३ ऑक्टोबर २०२६ | place = [[संयुक्त अरब अमिराती]] | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|AFG|२०१३}} | team2 = {{cr|BAN}} | team3 = {{cr|ZIM}} | captain1 = [[रहमत शाह]] | captain2 = [[लिटन दास]] | captain3 = [[सिकंदर रझा]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = | next = }} '''२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका''' ही ऑक्टोबर २०२६ मध्ये [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे होणारी एक क्रिकेट स्पर्धा आहे. ही [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान]], [[बांगलादेश क्रिकेट संघ |बांगलादेश]] आणि [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी मालिका असेल.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/140105/afghanistan-to-host-zimbabwe-bangladesh-in-odi-tri-series | trans-title= अफगाणिस्तान झिम्बाब्वे आणि बांगलादेशसोबतच्या एकदिवसीय तिरंगी मालिकेचे यजमानपद भूषवणार | title=Afghanistan to host Zimbabwe, Bangladesh in ODI tri-series |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/afghanistan-to-host-bangladesh-and-zimbabwe-in-the-uae-in-three-format-home-season-1553233 | trans-title= अफगाणिस्तान संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये बांगलादेश आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार, घरच्या मैदानावर तीन फॉरमॅटचा हंगाम खेळवला जाईल. | title=Afghanistan to host Bangladesh and Zimbabwe in the UAE in three-format home season |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सप्टेंबर २०२६ मध्ये, अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]]ाने या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले. <ref>{{cite web|url=https://acb.af/en-US/post/afghanistan-to-host-bangladesh-and-zimbabwe-for-multi-format-series-in-uae | trans-title= अफगाणिस्तान संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये बांगलादेश आणि झिम्बाब्वेविरुद्ध बहू- प्रारूप मालिकेचे आयोजन करणार. | title=Afghanistan to Host Bangladesh and Zimbabwe for Multi-Format Series in UAE |work=[[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/afghanistan-announce-multi-format-series-against-bangladesh-and-zimbabwe | trans-title= अफगाणिस्तानकडून बांगलादेश आणि झिम्बाब्वेविरुद्धच्या बहु-प्रारूप मालिकेची घोषणा. | title=Afghanistan announce multi-format series against Bangladesh and Zimbabwe |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap; margin:auto" |- !{{cr|AFG|२०१३}}<ref>{{cite web |url=https://acb.af/en-US/post/acb-names-squads-for-bangladesh-and-zimbabwe-series | trans-title= बांगलादेश आणि झिम्बाब्वे मालिकेसाठी एसीबीने संघांची घोषणा केली. | title=ACB Names Squads for Bangladesh and Zimbabwe Series |work=[[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |date=१ ऑक्टोबर २०२६ |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !{{cr|BAN}}<ref>{{cite web | trans-title=बांगलादेशचा यूएई एकदिवसीय तिरंगी मालिकेसाठी संघ जाहीर.|title=Bangladesh announce squad for UAE ODI tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/bangladesh-announce-squad-for-uae-odi-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=१० ऑक्टोबर २०२६ |access-date=१३ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !{{cr|ZIM}}<ref>{{cite web |url=https://www.zimcricket.org/news/5202/Zimbabwe-reveal-limited-overs-squads-for-UAE-tour | trans-title=झिम्बाब्वेतर्फे यूएई दौऱ्यासाठी मर्यादित षटकांच्या सामन्यांचे संघ जाहीर.|title=Zimbabwe reveal limited-overs squads for UAE tour |work=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] |date=९ ऑक्टोबर २०२६ |access-date=१३ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |- |valign="top"| * [[रहमत शाह]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[रहमानुल्लाह गुरबाझ]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अझमतुल्लाह ओमरझाई]] * [[अल्लाह मोहम्मद गझनफर]] * [[इक्राम अलिखिल]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[इब्राहिम झद्रान]] * [[झियाउर रहमान]] * [[नांग्यालाय खरोटी]] * [[फझलहक फारूखी]] * [[बिलाल सामी]] * [[मोहम्मद नबी]] * [[यामीन अहमदझाई]] * [[राशिद खान]] * [[सेदीकुल्लाह अटल]] * [[हशमतुल्ला शाहिदी]] |valign="top"| * <s>[[लिटन दास]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]])</s> * [[तौहीद ह्रिदोय]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अलिस इस्लाम]] * [[तन्वीर इस्लाम]] * [[तस्किन अहमद]] * [[तांझिद हसन]] * [[नजमुल हुसेन शांतो]] * [[नुरुल हसन]] * [[परवेझ हुसेन इमॉन]] * [[मुस्तफिजुर रहमान]] * [[मेहेदी हसन मिराझ]] * [[मोसद्देक हुसेन]] * [[रिशाद हुसेन]] * [[शरीफुल इस्लाम]] * [[सैफ हसन]] * [[सौम्य सरकार]] * [[हसन महमूद]] |valign="top"| * [[सिकंदर रझा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अर्नेस्ट मासुकू]] * [[ब्लेसिंग मुजरबानी]] * [[क्रेग अर्व्हाइन]] * [[ताडीवनाशे मरुमानी]] * [[ताफाद्झवा त्सिगा]] * [[न्युमन न्याम्हुरी]] * [[बेन कर्रान]] * [[ब्रायन बेनेट]] * [[ब्रॅड इव्हान्स]] * [[ब्रेंडन टेलर]] * [[रायन बर्ल]] * [[वेलिंग्टन मसाकादझा]] * [[वेस्ली मढीवेरे]] * [[व्हिन्सेंट मासेकेसा]] |} १७ ऑक्टोबर रोजी, [[लिटन दास]] कंबरेच्या दुखापतीमुळे मालिकेतून बाहेर पडला आणि त्याच्या जागी [[परवेझ हुसेन इमॉन]]चा समावेश करण्यात आला. ==साखळी सामने== === गुणफलक === <section begin="PTS" /> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-<--style="background:#cfc;"--> | १ || style="text-align:left" | {{Cr|AFG|२०१३}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |- | २ || style="text-align:left" | {{Cr|ZIM}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |- | ३ || style="text-align:left" | {{Cr|BAN}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |} स्रोत: [https://www.cricinfo.com/series/uae-odi-tri-series-2026-27-1555109 ईएसपीएन क्रिकइन्फो]<br> <section end="PTS" /> ===सामने=== ====१ला आं.ए.दि.==== {{Single-innings cricket match | date = १७ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|ZIM}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555117.html धावफलक] | venue = [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] | umpires = | toss = | rain = }} ====२रा आं.ए.दि.==== {{Single-innings cricket match | date = १९ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|AFG|२०१३}} | team2 = {{cr|ZIM}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555118.html धावफलक] | venue = [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] | umpires = | toss = | rain = }} ====३रा आं.ए.दि.==== {{Single-innings cricket match | date = २१ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|AFG|२०१३}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]] | umpires = | toss = | rain = }} ==अंतिम सामना== {{Single-innings cricket match | date = २३ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०४:०० | daynight = | team1 = TBD | team2 = TBD | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1556871.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]] | umpires = | toss = | rain = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/uae-odi-tri-series-2026-27-1555109 Series home] at [[क्रिकइन्फो]] {{अफगाणिस्तानचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} [[वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीमधील क्रिकेट]] 0fi59wv40opn9vfbe1a1219dq7ueuy0 2723061 2723058 2026-10-19T06:39:16Z Nitin.kunjir 4684 2723061 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका | image = | date = १७ – २३ ऑक्टोबर २०२६ | place = [[संयुक्त अरब अमिराती]] | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|AFG|२०१३}} | team2 = {{cr|BAN}} | team3 = {{cr|ZIM}} | captain1 = [[रहमत शाह]] | captain2 = [[तौहीद ह्रिदोय]] | captain3 = [[सिकंदर रझा]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = | next = }} '''२०२६ अफगाणिस्तान तिरंगी मालिका''' ही ऑक्टोबर २०२६ मध्ये [[संयुक्त अरब अमिराती]] येथे होणारी एक क्रिकेट स्पर्धा आहे. ही [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान]], [[बांगलादेश क्रिकेट संघ |बांगलादेश]] आणि [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]] या देशांच्या पुरुष राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी मालिका असेल.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/140105/afghanistan-to-host-zimbabwe-bangladesh-in-odi-tri-series | trans-title= अफगाणिस्तान झिम्बाब्वे आणि बांगलादेशसोबतच्या एकदिवसीय तिरंगी मालिकेचे यजमानपद भूषवणार | title=Afghanistan to host Zimbabwe, Bangladesh in ODI tri-series |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/afghanistan-to-host-bangladesh-and-zimbabwe-in-the-uae-in-three-format-home-season-1553233 | trans-title= अफगाणिस्तान संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये बांगलादेश आणि झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार, घरच्या मैदानावर तीन फॉरमॅटचा हंगाम खेळवला जाईल. | title=Afghanistan to host Bangladesh and Zimbabwe in the UAE in three-format home season |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सप्टेंबर २०२६ मध्ये, अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]]ाने या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले. <ref>{{cite web|url=https://acb.af/en-US/post/afghanistan-to-host-bangladesh-and-zimbabwe-for-multi-format-series-in-uae | trans-title= अफगाणिस्तान संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये बांगलादेश आणि झिम्बाब्वेविरुद्ध बहू- प्रारूप मालिकेचे आयोजन करणार. | title=Afghanistan to Host Bangladesh and Zimbabwe for Multi-Format Series in UAE |work=[[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/afghanistan-announce-multi-format-series-against-bangladesh-and-zimbabwe | trans-title= अफगाणिस्तानकडून बांगलादेश आणि झिम्बाब्वेविरुद्धच्या बहु-प्रारूप मालिकेची घोषणा. | title=Afghanistan announce multi-format series against Bangladesh and Zimbabwe |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap; margin:auto" |- !{{cr|AFG|२०१३}}<ref>{{cite web |url=https://acb.af/en-US/post/acb-names-squads-for-bangladesh-and-zimbabwe-series | trans-title= बांगलादेश आणि झिम्बाब्वे मालिकेसाठी एसीबीने संघांची घोषणा केली. | title=ACB Names Squads for Bangladesh and Zimbabwe Series |work=[[अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |date=१ ऑक्टोबर २०२६ |access-date=९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !{{cr|BAN}}<ref>{{cite web | trans-title=बांगलादेशचा यूएई एकदिवसीय तिरंगी मालिकेसाठी संघ जाहीर.|title=Bangladesh announce squad for UAE ODI tri-series |url=https://www.icc-cricket.com/news/bangladesh-announce-squad-for-uae-odi-tri-series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=१० ऑक्टोबर २०२६ |access-date=१३ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !{{cr|ZIM}}<ref>{{cite web |url=https://www.zimcricket.org/news/5202/Zimbabwe-reveal-limited-overs-squads-for-UAE-tour | trans-title=झिम्बाब्वेतर्फे यूएई दौऱ्यासाठी मर्यादित षटकांच्या सामन्यांचे संघ जाहीर.|title=Zimbabwe reveal limited-overs squads for UAE tour |work=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] |date=९ ऑक्टोबर २०२६ |access-date=१३ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |- |valign="top"| * [[रहमत शाह]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[रहमानुल्लाह गुरबाझ]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अझमतुल्लाह ओमरझाई]] * [[अल्लाह मोहम्मद गझनफर]] * [[इक्राम अलिखिल]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[इब्राहिम झद्रान]] * [[झियाउर रहमान]] * [[नांग्यालाय खरोटी]] * [[फझलहक फारूखी]] * [[बिलाल सामी]] * [[मोहम्मद नबी]] * [[यामीन अहमदझाई]] * [[राशिद खान]] * [[सेदीकुल्लाह अटल]] * [[हशमतुल्ला शाहिदी]] |valign="top"| * <s>[[लिटन दास]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]])</s> * [[तौहीद ह्रिदोय]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अलिस इस्लाम]] * [[तन्वीर इस्लाम]] * [[तस्किन अहमद]] * [[तांझिद हसन]] * [[नजमुल हुसेन शांतो]] * [[नुरुल हसन]] * [[परवेझ हुसेन इमॉन]] * [[मुस्तफिजुर रहमान]] * [[मेहेदी हसन मिराझ]] * [[मोसद्देक हुसेन]] * [[रिशाद हुसेन]] * [[शरीफुल इस्लाम]] * [[सैफ हसन]] * [[सौम्य सरकार]] * [[हसन महमूद]] |valign="top"| * [[सिकंदर रझा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अर्नेस्ट मासुकू]] * [[ब्लेसिंग मुजरबानी]] * [[क्रेग अर्व्हाइन]] * [[ताडीवनाशे मरुमानी]] * [[ताफाद्झवा त्सिगा]] * [[न्युमन न्याम्हुरी]] * [[बेन कर्रान]] * [[ब्रायन बेनेट]] * [[ब्रॅड इव्हान्स]] * [[ब्रेंडन टेलर]] * [[रायन बर्ल]] * [[वेलिंग्टन मसाकादझा]] * [[वेस्ली मढीवेरे]] * [[व्हिन्सेंट मासेकेसा]] |} १७ ऑक्टोबर रोजी, [[लिटन दास]] कंबरेच्या दुखापतीमुळे मालिकेतून बाहेर पडला आणि त्याच्या जागी [[परवेझ हुसेन इमॉन]]चा समावेश करण्यात आला. तर कर्णधारपद [[तौहीद ह्रिदोय]]कडे देण्यात आले.<ref>{{cite web |trans-title=कंबरेच्या दुखापतीमुळे लिटन दास यूएई तिरंगी मालिकेतून बाहेर|title=Hip injury rules Litton Das out of UAE tri-series |url=https://www.cricinfo.com/story/bangladesh-news-hip-injury-rules-litton-das-out-of-uae-tri-series-mehidy-hasan-miraz-down-with-a-fever-1558858 |work=[[क्रिकइन्फो]] |date=१७ ऑक्टोबर २०२६|access-date=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==साखळी सामने== === गुणफलक === <section begin="PTS" /> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-<--style="background:#cfc;"--> | १ || style="text-align:left" | {{Cr|ZIM}} || १ || १ || ० || ० || '''२''' || १.९८० |- | २ || style="text-align:left" | {{Cr|AFG|२०१३}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |- | ३ || style="text-align:left" | {{Cr|BAN}} || १ || ० || १ || ० || '''०''' || −१.९८० |} १७ ऑक्टोबरपर्यंत अद्ययावत. स्रोत: [https://www.cricinfo.com/series/uae-odi-tri-series-2026-27-1555109 ईएसपीएन क्रिकइन्फो]<br> <section end="PTS" /> ===सामने=== ====१ला आं.ए.दि.==== {{Single-innings cricket match | date = १७ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|ZIM}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = २७१/८ (५० षटके) | runs1 = [[क्रेग अर्व्हाइन]] ९३ (१०६) | wickets1 = [[तस्किन अहमद]] ३/४४ (१० षटके) | score2 = १७२ (३३.४ षटके) | runs2 = [[तांझिद हसन]] ४६ (३८) | wickets2 = [[ब्रॅड इव्हान्स]] ४/४५ (६.४ षटके) | result = झिम्बाब्वे ९९ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555117.html धावफलक] | venue = [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] | umpires = [[अलाहुद्दीन पालेकर]] (दआ) आणि [[इझातुल्लाह सफी]] (अ) | motm = [[क्रेग अर्व्हाइन]] (झि) | toss = झिम्बाब्वेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[ताफाद्झवा त्सिगा]] (झि) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. }} ====२रा आं.ए.दि.==== {{Single-innings cricket match | date = १९ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|AFG|२०१३}} | team2 = {{cr|ZIM}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555118.html धावफलक] | venue = [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] | umpires = | toss = | rain = }} ====३रा आं.ए.दि.==== {{Single-innings cricket match | date = २१ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०४:०० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|AFG|२०१३}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1555119.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]] | umpires = | toss = | rain = }} ==अंतिम सामना== {{Single-innings cricket match | date = २३ ऑक्टोबर २०२६ | time = ०४:०० | daynight = | team1 = TBD | team2 = TBD | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1556871.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजा]] | umpires = | toss = | rain = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/uae-odi-tri-series-2026-27-1555109 Series home] at [[क्रिकइन्फो]] {{अफगाणिस्तानचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे }} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} [[वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीमधील क्रिकेट]] osv8cl9dq3z6vpnwnaw5jaaaw0eps06 10 385207 2722965 2718968 2026-10-18T21:52:31Z Koolkrazy 1591 2722965 wikitext text/x-wiki {{Navbox | bodystyle = background:#fdfdfd; width:100%; vertical-align:middle; | titlestyle = background:#ccccff; | abovestyle = background:#ddddff; padding-left:1em; padding-right:1em; text-align:center; | belowstyle = background:#ddddff; padding-left:1em; padding-right:1em; text-align:center; | groupstyle = background:#ddddff; padding-left:1em; padding-right:1em; text-align:right;width:10%;font-weight:bold; | liststyle = background:transparent; text-align:left/center; border-left:0px solid gray; | oddstyle = background:transparent; | evenstyle = background:#f7f7f7; | state = {{{state|expanded}}} | name = २०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम | title = {{align|left|[[२०२५ फॉर्म्युला वन हंगाम|« {{small|मागील हंगाम}}]]}} [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] {{align|right|[[२०२७ फॉर्म्युला वन हंगाम|{{small|पुढील हंगाम}} »]]}} | group1= चालक अजिंक्यपद. | list1 = | group2= कारनिर्माते अजिंक्यपद. | list2 = | group3 = २०२६च्या शर्यती | list3 = [[२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री|कतार एरवेझ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] • [[२०२६ चिनी ग्रांप्री|हेनेकेन चिनी ग्रांप्री]] • [[२०२६ जपानी ग्रांप्री|आरामको जपानी ग्रांप्री]] • [[२०२६ मायामी ग्रांप्री|क्रिप्टो डॉट कॉम मायामी ग्रांप्री]] • [[२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री|लेनोव्हो कॅनेडियन ग्रांप्री]] • [[२०२६ मोनॅको ग्रांप्री|लुई व्हिटॉन ग्रांप्री डी मोनॅको]] • [[२०२६ बार्सिलोना-काटलुन्या ग्रांप्री|एम.एस.सी क्रुझेस ग्रान प्रीमिओ डी बार्सिलोना-काटलुन्या]] • [[२०२६ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|लेनोव्हो ऑस्ट्रियन ग्रांप्री]] • [[२०२६ ब्रिटिश ग्रांप्री|पिरेली ब्रिटिश ग्रांप्री]] • [[२०२६ बेल्जियम ग्रांप्री|मोएट & चांडन बेल्जियम ग्रांप्री]] • [[२०२६ हंगेरियन ग्रांप्री|ए.डब्ल्यू.एस. हंगेरियन ग्रांप्री]] • [[२०२६ डच ग्रांप्री|हेनेकेन डच ग्रांप्री]] • [[२०२६ इटालियन ग्रांप्री|पिरेली ग्रान प्रीमिओ डीइटालिया]] • [[२०२६ स्पॅनिश ग्रांप्री|टॅग हीअर ग्रान प्रीमिओ डी इस्पाना]] • [[२०२६ अझरबैजान ग्रांप्री|कतार एरवेझ अझरबैजान ग्रांप्री]] • [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री|गल्फ एर बहरैन ग्रांप्री]] • [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री|सिंगापूर एरलाइन्स सिंगापूर ग्रांप्री]] • [[२०२६ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|एम.एस.सी क्रुझेस युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री]] • [[२०२६ मेक्सिको सिटी ग्रांप्री|ग्रान प्रीमिओ डी ला सियुदाद डी मेक्सिको]] • [[२०२६ साओ पावलो ग्रांप्री|एम.एस.सी क्रुझेस ग्रान प्रीमिओ डी साओ पाउलो]] • [[२०२६ लास व्हेगस ग्रांप्री|हेनेकेन लास व्हेगस ग्रांप्री]] • [[२०२६ कतार ग्रांप्री|कतार एरवेझ कतार ग्रांप्री]] • [[२०२६ अबु धाबी ग्रांप्री|एतिहाद एअरवेज अबु धाबी ग्रांप्री]] | group4= [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी|२०२६चे सर्किट]] | list4 = [[आल्बर्ट पार्क सर्किट]] • [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] • [[सुझुका सर्किट]] • [[मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम]] • [[सर्किट गिलेस व्हिलनव्ह]] • [[सर्किट डी मोनॅको]] • [[सर्किट डी बार्सिलोना-काटलुन्या]] • [[रेड बुल रिंग]] • [[सिल्वेरस्टोन सर्किट]] • [[सर्किट डी स्पा-फ्रांसोरचॅम्पस]] • [[हंगरोरिंग]] • [[सर्किट झॉन्डवुर्ट]] • [[मोंझा सर्किट]] • [[सर्किटो दे माद्रिंग]] • [[बाकु सिटी सर्किट]] • [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] • [[मरीना बे स्ट्रीट सर्किट]] • [[सर्किट ऑफ द अमेरीकाज]] • [[अटोड्रोमो हर्मानोस रॉड्रिगेझ]] • [[इंटरलागोस सर्किट]] • [[लास व्हेगस स्ट्रिप सर्किट]] • [[लोसेल आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] • [[यास मरिना सर्किट]] |group5 = [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी|२०२६च्या ग्रांप्री]] |list5 = [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रेलियन]] • [[चिनी ग्रांप्री|चिनी]] • [[जपानी ग्रांप्री|जपानी]] • [[मायामी ग्रांप्री|मायामी]] • [[कॅनेडियन ग्रांप्री|कॅनेडियन]] • [[मोनॅको ग्रांप्री|मोनॅको]] • [[बार्सिलोना-काटलुन्या ग्रांप्री|बार्सिलोना-काटलुन्या]] • [[ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रियन]] • [[ब्रिटिश ग्रांप्री|ब्रिटिश]] • [[बेल्जियम ग्रांप्री|बेल्जियम]] • [[हंगेरियन ग्रांप्री|हंगेरियन]] • [[डच ग्रांप्री|डच]] • [[इटालियन ग्रांप्री|इटालियन]] • [[स्पॅनिश ग्रांप्री|स्पॅनिश]] • [[अझरबैजान ग्रांप्री|अझरबैजान]] • [[बहरैन ग्रांप्री|बहरैन]] • [[सिंगापूर ग्रांप्री|सिंगापूर]] • [[युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|युनायटेड स्टेट्स]] • [[मेक्सिको सिटी ग्रांप्री|मेक्सिको सिटी]] • [[साओ पावलो ग्रांप्री|साओ पावलो]] • [[लास व्हेगस ग्रांप्री|लास व्हेगस]] • [[कतार ग्रांप्री|कतार]] • [[अबु धाबी ग्रांप्री|अबु धाबी]] }}<noinclude> [[वर्ग:फॉर्म्युला वन मार्गक्रमण साचे]] </noinclude> d99fv4y0djybru3si1u060kndxgmpk7 0 385282 2722882 2719129 2026-10-18T16:12:08Z Koolkrazy 1591 [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] ला असणारे पुनर्निर्देशन हटविले 2722882 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | वर्ष = २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | दिनांक = ८ मार्च | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> == पार्श्वभूमी == === हंगामाची सुरुवात आणि सहभागी संघ === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === सर्किट, टायर आणि शर्यतीचे अंतर === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1REPORT"/><ref name="AUS26_FP1"/> '''पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT"/><ref name="AUS26_FP2"/> '''दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT"/><ref name="AUS26_FP3"/> '''तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} == मुख्य पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q"/> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/> === पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == मुख्य शर्यतीचा निकाल == '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. == शर्यतीनंतरचे पंचांचे निर्णय == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO"/> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/><ref name="AUS26_GASLYFINE"/> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON"/><ref name="AUS26_PEREZ"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} === कारनिर्माता अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} == शर्यतीचा महत्त्वाचा परिणाम == मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == संदर्भ == <ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <references /> == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] h3i6hncp9cj1uadw5vo3ktkcyw35ynn 2722885 2722882 2026-10-18T16:13:30Z Koolkrazy 1591 2722885 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | वर्ष = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | दिनांक = ८ मार्च | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> == पार्श्वभूमी == === हंगामाची सुरुवात आणि सहभागी संघ === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === सर्किट, टायर आणि शर्यतीचे अंतर === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1REPORT"/><ref name="AUS26_FP1"/> '''पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT"/><ref name="AUS26_FP2"/> '''दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT"/><ref name="AUS26_FP3"/> '''तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} == मुख्य पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q"/> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/> === पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == मुख्य शर्यतीचा निकाल == '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. == शर्यतीनंतरचे पंचांचे निर्णय == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO"/> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/><ref name="AUS26_GASLYFINE"/> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON"/><ref name="AUS26_PEREZ"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} === कारनिर्माता अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} == शर्यतीचा महत्त्वाचा परिणाम == मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == संदर्भ == <ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <references /> == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] 23ils5bbbexrljrwq3iopjqq69y0ato 2722954 2722885 2026-10-18T21:40:42Z Koolkrazy 1591 2722954 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | वर्ष = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | दिनांक = ८ मार्च | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === हंगामाची सुरुवात आणि सहभागी संघ === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === सर्किट, टायर आणि शर्यतीचे अंतर === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} == मुख्य पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/> === पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == मुख्य शर्यतीचा निकाल == '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. == शर्यतीनंतरचे पंचांचे निर्णय == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} === कारनिर्माता अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} == शर्यतीचा महत्त्वाचा परिणाम == मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == संदर्भ == <references /> == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] 1qgnmqvsv5318finn24nqxo7ah4cik3 2722955 2722954 2026-10-18T21:41:27Z Koolkrazy 1591 /* संदर्भ */ 2722955 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | वर्ष = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | दिनांक = ८ मार्च | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === हंगामाची सुरुवात आणि सहभागी संघ === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === सर्किट, टायर आणि शर्यतीचे अंतर === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} == मुख्य पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/> === पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == मुख्य शर्यतीचा निकाल == '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. == शर्यतीनंतरचे पंचांचे निर्णय == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} === कारनिर्माता अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} == शर्यतीचा महत्त्वाचा परिणाम == मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] 7lxzq4qblhkreow3w8cj0uigvpqiybn 2722956 2722955 2026-10-18T21:41:52Z Koolkrazy 1591 /* संदर्भ */ 2722956 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | वर्ष = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | दिनांक = ८ मार्च | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === हंगामाची सुरुवात आणि सहभागी संघ === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === सर्किट, टायर आणि शर्यतीचे अंतर === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} == मुख्य पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/> === पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == मुख्य शर्यतीचा निकाल == '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. == शर्यतीनंतरचे पंचांचे निर्णय == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} === कारनिर्माता अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} == शर्यतीचा महत्त्वाचा परिणाम == मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] n1i96x819io6t05acff0208yif1qqlj 2722959 2722956 2026-10-18T21:43:05Z Koolkrazy 1591 /* संदर्भ */ 2722959 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | वर्ष = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | दिनांक = ८ मार्च | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === हंगामाची सुरुवात आणि सहभागी संघ === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === सर्किट, टायर आणि शर्यतीचे अंतर === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} == मुख्य पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/> === पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == मुख्य शर्यतीचा निकाल == '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. == शर्यतीनंतरचे पंचांचे निर्णय == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} === कारनिर्माता अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} == शर्यतीचा महत्त्वाचा परिणाम == मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] fkvkjxej82p484l95041wk6ytg5ohsq 2722960 2722959 2026-10-18T21:44:48Z Koolkrazy 1591 /* बाह्य दुवे */ 2722960 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | वर्ष = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | दिनांक = ८ मार्च | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === हंगामाची सुरुवात आणि सहभागी संघ === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === सर्किट, टायर आणि शर्यतीचे अंतर === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} == मुख्य पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/> === पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == मुख्य शर्यतीचा निकाल == '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. == शर्यतीनंतरचे पंचांचे निर्णय == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} === कारनिर्माता अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} == शर्यतीचा महत्त्वाचा परिणाम == मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] o2a41calhidt1hooooczyq21xjweb4w 2722961 2722960 2026-10-18T21:44:54Z Koolkrazy 1591 2722961 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | वर्ष = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | दिनांक = ८ मार्च | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === हंगामाची सुरुवात आणि सहभागी संघ === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === सर्किट, टायर आणि शर्यतीचे अंतर === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} == मुख्य पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/> === पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == मुख्य शर्यतीचा निकाल == '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. == शर्यतीनंतरचे पंचांचे निर्णय == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} === कारनिर्माता अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} == शर्यतीचा महत्त्वाचा परिणाम == मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] 4qzg1hd2bcqapn6x6a7ccun61hl1kuf 2722962 2722961 2026-10-18T21:46:06Z Koolkrazy 1591 /* बाह्य दुवे */ 2722962 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | वर्ष = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | दिनांक = ८ मार्च | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === हंगामाची सुरुवात आणि सहभागी संघ === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === सर्किट, टायर आणि शर्यतीचे अंतर === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} == मुख्य पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/> === पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == मुख्य शर्यतीचा निकाल == '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. == शर्यतीनंतरचे पंचांचे निर्णय == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} === कारनिर्माता अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} == शर्यतीचा महत्त्वाचा परिणाम == मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} k3ddierjdaqkrlpr1vtwuvywnh78fvw 2722963 2722962 2026-10-18T21:48:41Z Koolkrazy 1591 /* बाह्य दुवे */ 2722963 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | वर्ष = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | दिनांक = ८ मार्च | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === हंगामाची सुरुवात आणि सहभागी संघ === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === सर्किट, टायर आणि शर्यतीचे अंतर === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} == मुख्य पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/> === पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == मुख्य शर्यतीचा निकाल == '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. == शर्यतीनंतरचे पंचांचे निर्णय == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} === कारनिर्माता अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} == शर्यतीचा महत्त्वाचा परिणाम == मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] kezui5votlk2wsy6ik5ocuzyw4llwt1 2722968 2722963 2026-10-18T21:59:45Z Koolkrazy 1591 2722968 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | चित्र = Albert Park Circuit 2021.svg | चित्र_शीर्षक = '''आल्बर्ट पार्क सर्किट''' | वर्ष = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | दिनांक = ८ मार्च | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | एकूण_अंतर_मैल = १९०.२१७ | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === हंगामाची सुरुवात आणि सहभागी संघ === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === सर्किट, टायर आणि शर्यतीचे अंतर === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} == मुख्य पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/> === पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == मुख्य शर्यतीचा निकाल == '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. == शर्यतीनंतरचे पंचांचे निर्णय == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} === कारनिर्माता अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} == शर्यतीचा महत्त्वाचा परिणाम == मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 9vvl07i0xeyghu4jle0l7fu331femky 2722969 2722968 2026-10-18T22:00:31Z Koolkrazy 1591 2722969 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | चित्र = Albert Park Circuit 2021.svg | चित्र_शीर्षक = '''आल्बर्ट पार्क सर्किट''' | वर्ष = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | दिनांक = ८ मार्च | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.२९५ | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | एकूण_अंतर_मैल = १९०.२१७ | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === हंगामाची सुरुवात आणि सहभागी संघ === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === सर्किट, टायर आणि शर्यतीचे अंतर === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} == मुख्य पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/> === पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == मुख्य शर्यतीचा निकाल == '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. == शर्यतीनंतरचे पंचांचे निर्णय == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} === कारनिर्माता अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} == शर्यतीचा महत्त्वाचा परिणाम == मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] ef2oqm4c3y2b3h4f9c3ztdx1wh1zoho 0 385283 2722966 2719130 2026-10-18T21:56:08Z Koolkrazy 1591 [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] ला असणारे पुनर्निर्देशन हटविले 2722966 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = चीन | ग्रांप्री = चीन | चित्र = Shanghai International Racing Circuit track map.svg | चित्र_शीर्षक = शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | वर्ष = २०२६ | दिनांक = मार्च १५ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = २ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[शांघाय]], [[चीन]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.४५१ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.३८७ | एकूण_फेऱ्या = ५६ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.०६६ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:३२.०६४ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३५.२७५ | जलद_फेरी = ५२ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} '''२०२६ चिनी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६''') ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील दुसरी शर्यत होती. १३ ते १५ मार्च २०२६ दरम्यान [[शांघाय]], [[चीन]] येथील [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर हा कार्यक्रम झाला. यामध्ये शुक्रवारचा एक मुक्त सराव, स्प्रिंट पात्रता फेरी, शनिवारी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट शर्यत व मुख्य पात्रता फेरी आणि रविवारी ५६ फेऱ्यांची ग्रांप्री असा कार्यक्रम होता. हंगामातील ही पहिली स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="CH26_EVENT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशनवरून सुरू केलेली मुख्य शर्यत जिंकून फॉर्म्युला वनमधील पहिला ग्रांप्री विजय मिळवला. [[जॉर्ज रसेल]] दुसरा राहिल्याने मर्सिडीजने पहिली दोन स्थाने मिळवली, तर [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसरा राहिला. आंतोनेली हा १९ वर्षांचा असताना सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता आणि दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण ग्रांप्री शर्यतविजेता ठरला. त्याच सप्ताहांतातील शनिवारीची स्प्रिंट रसेलने जिंकली.<ref name="CH26_QSTORY"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> शर्यत सुरू होण्यापूर्वीच दोन्ही मॅकलारेन, ऑडीची एक आणि विलियम्सची एक अशा चार गाड्या तांत्रिक कारणांनी शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. मुख्य शर्यतीत स्ट्रोलची कार थांबल्यामुळे सेफ्टी कार आली. या काळातील टायरबदल, फेरारीच्या चालकांमधील तिसऱ्या स्थानासाठी लढत आणि एस्टेबन ओकन व फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या संपर्कामुळे अंतिम निकालाला आकार मिळाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> == पार्श्वभूमी == === हंगामातील स्थान आणि अजिंक्यपद स्थिती === चीनची फेरी ही ऑस्ट्रेलियातील हंगामाच्या उद्घाटनानंतरची दुसरी फेरी होती. मेलबर्नमधील विजयामुळे जॉर्ज रसेल २५ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिला, त्याचा संघसहकारी किमी आंतोनेली १८ गुणांसह दुसरा आणि फेरारीचा शार्ल लक्लेर १५ गुणांसह तिसरा होता. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजचे ४३, फेरारीचे २७ आणि मॅकलारेनचे १० गुण होते. शुक्रवारपासून स्प्रिंट गुण मिळणार असल्याने रविवारच्या मुख्य शर्यतीपूर्वीही अजिंक्यपदातील फरक बदलण्याची संधी होती.<ref name="CH26_POST"/> २०२६ मधील नवीन तांत्रिक नियमानंतरचा हा केवळ दुसरा स्पर्धात्मक सप्ताहांत असल्यामुळे संघ अद्याप कारचे ऊर्जा व्यवस्थापन, टायरवरील भार आणि पात्रता फेरीतील लघुकालीन वेग समजून घेत होते. चीनमध्ये सरावासाठी तीन स्वतंत्र सत्रांऐवजी एकच तास उपलब्ध होता. त्यामुळे शुक्रवारच्या सुरुवातीला कारमधील बदलांचे मूल्यमापन करून त्याच दिवशी स्प्रिंट पात्रतेसाठी तयार होणे ही सर्व संघांसमोरील विशेष गरज होती.<ref name="CH26_FPSTORY"/> === सर्किट आणि शर्यतीचा कार्यक्रम === शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटची लांबी ५.४५१ किमी असून रविवारी नियोजित ५६ फेऱ्यांचे अंतर ३०५.०६६ किमी होते. वळण १–२ मधील लांब आणि वेग सातत्याने कमी होत जाणारा भाग, वळण १३ मधून बाहेर पडताना मागील टायरवर येणारा भार, त्यानंतरची लांब सरळ रेषा आणि वळण १४ येथील तीव्र ब्रेकिंग झोन हे ओव्हरटेकिंग व टायर व्यवस्थापनासाठी विशेष महत्त्वाचे विभाग होते. सप्ताहांतातील विविध महत्त्वाच्या ओव्हरटेकिंगच्या घटना विशेषतः वळण १४ येथे घडल्या.<ref name="CH26_EVENT"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> शुक्रवार, १३ मार्च रोजी एकमेव सराव व स्प्रिंट पात्रता झाली. शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट आणि त्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीची पात्रता झाली. रविवार, १५ मार्च रोजी मुख्य शर्यत झाली. स्प्रिंट पात्रता आणि मुख्य पात्रता या दोन स्वतंत्र स्पर्धा असल्यामुळे शुक्रवारीची सर्वात वेगवान वेळ रविवारच्या मुख्य सुरुवातीच्या क्रमवारीसाठी थेट लागू होत नव्हती.<ref name="CH26_EVENT"/> === टायर, ट्रॅकवरील पकड आणि रणनीती === अधिकृत टायर पुरवठादार पिरेलीने या स्प्रिंट सप्ताहांतासाठी हार्ड C2, मीडियम C3 आणि सॉफ्ट C4 प्रकार निश्चित केले. प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ कोरड्या हवामानातील संच उपलब्ध होते. याखेरीज पावसासाठी सहा इंटरमीडिएट आणि तीन पूर्ण वेट संच उपलब्ध होते.<ref name="CH26_TYRES"/> [[पिरेली]]ने C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) मिश्रण वापरासाठी निवडले. चिनी सर्किटवरील वळणांच्या लांब कमानींमुळे विशेषतः पुढील डाव्या टायरवर ग्रेनिंग होण्याचा धोका होता. सरावात संघांनी मीडियम व सॉफ्ट टायर वापरले; हार्ड टायरचा स्प्रिंटमध्ये व मुख्य ग्रांप्रीमध्ये प्रत्यक्ष रणनीतिक वापर झाला.<ref name="CH26_PIRELLI"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> शनिवारच्या स्प्रिंटमध्ये बहुतेक चालकांनी मीडियम टायरवर सुरुवात केली, तर हादजारने सॉफ्ट आणि काही चालकांनी हार्ड टायर निवडले. शेवटच्या भागात सेफ्टी कार आल्यावर पुढच्या क्रमांकावरील चालकांपैकी अनेकांनी सॉफ्ट टायर वापरले; परंतु हार्ड अथवा मीडियमवर राहिलेल्या लॉसन व बेअरमनला गुणांच्या स्थानांमध्ये फायदा झाला. रविवारी पिरेलीने एकच पिट-स्टॉप रणनीती वेगवान ठरेल असा अंदाज व्यक्त केला होता; मुख्य शर्यतीत सेफ्टी कारमुळे अनेकांच्या थांब्याचा वेळ पुढे आला.<ref name="CH26_PIRELLI"/><ref name="CH26_SPSTORY"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! ओळख पट्टी !! सप्ताहांतातील मुख्य उपयोग |- | हार्ड || C2 || पांढरा || दीर्घ फेऱ्या; ग्रांप्रीचा दुसरा टप्पा |- | मीडियम || C3 || पिवळा || स्प्रिंट प्रारंभ व मुख्य ग्रांप्रीतील प्रारंभीची योजना |- | सॉफ्ट || C4 || लाल || पात्रता फेरी आणि स्प्रिंटच्या अखेरच्या टप्प्यातील वेगवान फेऱ्या |} <ref name="CH26_PIRELLI"/> === सहभागी चालक आणि संघ === स्पर्धेत अकरा संघ आणि त्यांच्या प्रत्येकी दोन अशा २२ चालकांची नोंद झाली. शुक्रवारच्या सरावापासून मुख्य ग्रांप्रीच्या पात्रतेपर्यंत सर्व नियमित चालक सहभागी झाले. मात्र मुख्य शर्यत सुरू होण्याआधी झालेल्या तांत्रिक बिघाडांमुळे रविवारच्या स्पर्धेत प्रत्यक्ष सुरुवात करणाऱ्या चालकांची संख्या १८ राहिली. खालील यादीमध्ये पात्रतेत नोंद असलेले सर्व २२ चालक दिले आहेत.<ref name="CH26_RACE"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ !! कार क्रमांक !! चालक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} |- | [[मॅकलारेन]] || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} |- | [[मॅकलारेन]] || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} |- | [[रेसिंग बुल्स]] || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} |- | [[रेसिंग बुल्स]] || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} |- | [[हास एफ.१ संघ]] || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} |- | [[हास एफ.१ संघ]] || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} |- | [[विलियम्स एफ१]] || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} |- | [[विलियम्स एफ१]] || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, १३ मार्च रोजी ११:३० स्थानिक वेळेपासून एक तासासाठी मुक्त सराव झाला. या सप्ताहांतात आणखी सराव नसल्याने पिट-लेन उघडताच अनेक गाड्या बाहेर पडल्या. नव्या कारमधील टायरचे तापमान, ब्रेकिंगदरम्यानची स्थिरता आणि ऊर्जावापर यांची माहिती कमी वेळेत गोळा करण्यासाठी चालकांनी सलग धावा घेतल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/> सत्राच्या सुरुवातीच्या भागात फ्रान्को कोलापिंटोची अल्पाइन वळण ९ येथे फिरली. त्यानंतर नॉरिसने हॅमिल्टनला मागे टाकताना दोन्ही गाड्यांचा हलका संपर्क झाला; पंचांनी घटना नोंदवली, परंतु पुढील तपासणीची गरज नसल्याचे ठरले. हॅमिल्टन स्वतः वळण ६ येथे फिरला. ट्रॅकवरील सुटे भाग हलवण्यासाठी थोडा वेळ व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="CH26_FPSTORY"/> आर्विड लिंडब्लाडची रेसिंग बुल्स वळण १४ जवळ थांबल्याने पुन्हा पिवळे झेंडे आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कारची आवश्यकता निर्माण झाली. त्यानंतर संघाने त्याला पुन्हा सत्रात पाठवले नाही. त्याच्या केवळ सहा फेऱ्या झाल्या; पुढील दिवशी स्प्रिंटमध्ये उतरायचे असल्याने सत्र पूर्ण करू न शकणे ही महत्त्वाची अडचण होती. कॅडिलॅकचा सर्गिओ पेरेझ आणि विलियम्सचा कार्लोस सायेन्स यांच्याही वेगवान फेऱ्या मर्यादित राहिल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/><ref name="CH26_FP"/> अर्ध्या तासानंतर रसेल १:३४.१६९ या वेळेसह आघाडीवर होता. शेवटच्या भागात सॉफ्ट टायरवर अनेकांनी वेळा सुधारल्या. अंतिम निकालात रसेलने १:३२.७४१ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली. आंतोनेली ०.१२० सेकंदांनी मागे दुसरा आणि नॉरिस ०.५५५ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. पियास्त्री व लक्लेर यांनी पहिल्या पाचमध्ये स्थान मिळवले; फेरारीचा हॅमिल्टन सहावा राहिला. हा निकाल शुक्रवारच्या सरावातील वेग दाखवत असला तरी त्याचा थेट अर्थ स्प्रिंट पात्रतेतील क्रमवारी असा नव्हता.<ref name="CH26_FP"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३२.७४१ || २९ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || +०.१२० || ३० |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || +०.५५५ || २९ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || +०.७३१ || २८ |- | ५ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +०.८५८ || २८ |- | ६ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +१.३८८ || २६ |- | ७ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +१.६८५ || २८ |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +१.८०० || २४ |- | ९ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +१.८९८ || २७ |- | १० || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +१.९३५ || २८ |- | ११ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +२.०३२ || २९ |- | १२ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +२.०८७ || २६ |- | १३ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +२.११५ || २६ |- | १४ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +२.१३६ || २५ |- | १५ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +२.२०६ || २६ |- | १६ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +२.७३९ || ३१ |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +२.९३८ || १८ |- | १८ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +३.११५ || १८ |- | १९ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +३.३१६ || २५ |- | २० || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +४.४८३ || २० |- | २१ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +५.१५५ || ६ |- | २२ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +६.४५९ || १३ |} <ref name="CH26_FP"/> '''सराव सत्राचा संदर्भ :''' कमी वेळेमुळे सरावातील एकूण फेऱ्या आणि सर्वात वेगवान फेरी या दोन्ही माहितीला महत्त्व होते. उदाहरणार्थ अल्बोनने ३१ फेऱ्या केल्या; सत्रातील सर्वात कमी फेऱ्या लिंडब्लाडने ६ आणि पेरेझने १३ केल्या. पूर्ण वेगवान फेरीपेक्षा विश्वसनीयता व विविध टायरवरील प्रतिक्रिया समजण्यासाठी संघांनी भिन्न कार्यक्रम वापरले असण्याची शक्यता लक्षात घेऊन वेळेच्या क्रमवारीवरूनच अंतिम स्पर्धात्मक बळ ठरवू नये.<ref name="CH26_FP"/> == स्प्रिंट पात्रता फेरी == === फेरी १ === शुक्रवारी झालेल्या स्प्रिंट पात्रतेत पहिल्या दोन भागांत मीडियम मिश्रणाचा वापर बंधनकारक होता. पहिल्या भागात रसेलने १:३३.०३० अशी वेळ दिली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांनी पहिल्या गटातील वेग राखला. विलियम्सच्या दोन्ही गाड्या, ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि कॅडिलॅकच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या भागानंतर पुढे जाऊ शकल्या नाहीत.<ref name="CH26_SQ"/><ref name="CH26_SQSTORY"/> पेरेझने इंधनपुरवठ्यातील समस्येमुळे स्प्रिंट पात्रतेत प्रतिनिधिक वेळ नोंदवली नाही. १०७ टक्के मर्यादेमुळे आपोआप अपात्र ठरण्याची शक्यता असली, तरी सरावातील समाधानकारक वेळांच्या आधारे एफआयए पंचांनी त्याला स्प्रिंटमध्ये सुरुवात करण्याची परवानगी दिली. इतर गाड्यांच्या तुलनेत कॅडिलॅकच्या पात्रता कामगिरीवर नव्या संघाच्या तांत्रिक विश्वसनीयतेचे प्रश्न स्पष्ट झाले.<ref name="CH26_PEREZSTART"/><ref name="CH26_SQSTORY"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात रसेलने १:३२.२४१ अशी वेळ नोंदवून आघाडी राखली. आंतोनेलीचा वेग त्यापेक्षा ०.०५० सेकंद कमी होता. गॅस्लीने अल्पाइनला अंतिम दहा चालकांत नेले. ऑडीचे हल्केनबर्ग व बोर्तोलेतो, हासचा ओकन, रेसिंग बुल्सचे लॉसन व लिंडब्लाड आणि अल्पाइनचा कोलापिंटो या फेरीत बाद झाले. कोलापिंटो पहिल्या फेरीतून पुढे गेला होता, परंतु दुसरी फेरी त्याच्यासाठी पुरेशी वेगवान ठरली नाही.<ref name="CH26_SQ"/> === फेरी ३ === अंतिम आठ मिनिटांत सॉफ्ट टायर वापरून स्प्रिंट पोल ठरवण्यात आला. रसेलने १:३१.५२० अशी वेळ नोंदवून आंतोनेलीपेक्षा ०.२८९ सेकंद वेगाने पोल मिळवला. नॉरिस तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि पियास्त्री पाचवा होता. लक्लेर सहावा राहिला, तर गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, बेअरमन व हादजार यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली. रसेलने पात्रतेचे सर्व तीन विभाग प्रथम क्रमांकावर संपवले.<ref name="CH26_SQSTORY"/><ref name="CH26_SQ"/> आंतोनेलीने पिट-लेनमधून ट्रॅकवर येताना नॉरिसचा मार्ग अडवल्याचा संशय निर्माण झाला होता. पंचांनी व्हिडिओ, टेलिमेट्री आणि चालकांची साक्ष पाहून नॉरिस त्यावेळी प्रत्यक्ष वेगवान वेळ नोंदवत नव्हता, असे निश्चित केले; परिणामी आंतोनेलीवर कारवाई झाली नाही. गॅस्ली व व्हर्सटॅपनमधील दुसऱ्या कथित अडथळ्याबाबतही चालकाचे म्हणणे व घटनाक्रम पाहून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1"/><ref name="CH26_IMPEDING2"/> === स्प्रिंट पात्रतेचे पूर्ण वर्गीकरण === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ !! फेऱ्या |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३३.०३० || १:३२.२४१ || १:३१.५२० || १३ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३३.४५५ || १:३२.२९१ || १:३१.८०९ || १३ |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३३.७८३ || १:३३.०८६ || १:३२.१४१ || १३ |- | ४ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३३.१४८ || १:३३.०४२ || १:३२.१६१ || १५ |- | ५ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३३.८१३ || १:३३.०३८ || १:३२.२२४ || १३ |- | ६ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३३.१९४ || १:३२.६०२ || १:३२.५२८ || १६ |- | ७ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३३.९७० || १:३३.४०५ || १:३२.८८८ || १५ |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३४.१७० || १:३३.५६४ || १:३३.२५४ || १७ |- | ९ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३४.२८० || १:३३.५०१ || १:३३.४०९ || १६ |- | १० || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३४.४४७ || १:३३.६२० || १:३३.७२३ || १५ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३३.९९७ || १:३३.६३५ || — || १४ |- | १२ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३४.०८७ || १:३३.६३९ || — || १३ |- | १३ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३४.११० || १:३३.७१४ || — || १३ |- | १४ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३४.२९१ || १:३३.७७४ || — || १४ |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३४.४९५ || १:३४.०४८ || — || १३ |- | १६ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३४.५९२ || १:३४.३२७ || — || १२ |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.७६१ || — || — || ६ |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३५.३०५ || — || — || ६ |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.५८१ || — || — || ५ |- | २० || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३६.१५१ || — || — || ७ |- | २१ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३७.३७८ || — || — || ८ |- | २२ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || — || — || — || ० |} <ref name="CH26_SQ"/> === स्प्रिंट सुरुवातीची क्रमवारी आणि पिट-लेन निर्णय === स्प्रिंटमधील प्रारंभीच्या क्रमवारीत मर्सिडीजच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या रांगेत, त्यांच्या मागे नॉरिस व हॅमिल्टन होत्या. विलियम्सने स्प्रिंट पात्रतेनंतर अल्बोनच्या निलंबनाच्या सेटिंगमध्ये पार्स फर्मे अटींना न जुमानता बदल केले; त्यामुळे त्याला स्प्रिंटची सुरुवात पिट-लेनमधून करण्याचा आदेश देण्यात आला. या निर्णयाने पात्रता स्थान आणि प्रत्यक्ष प्रारंभ स्थान यातील फरक निर्माण झाला.<ref name="CH26_SGRID"/><ref name="CH26_ALBONPIT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्प्रिंट पात्रता स्थान !! कार क्र. !! चालक !! स्प्रिंट प्रारंभासाठी नोंद |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ४ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ५ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ६ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ७ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ९ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १० || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १२ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १३ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १४ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १६ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || पिट-लेनमधून सुरुवात आवश्यक |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | २० || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | २१ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | २२ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || १०७% वेळ नसूनही पंचांची परवानगी |} <ref name="CH26_SGRID"/><ref name="CH26_PEREZSTART"/><ref name="CH26_ALBONPIT"/> == स्प्रिंट शर्यत == === सुरुवात आणि पहिल्या पाच फेऱ्या === शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट झाली. पोलवरून निघालेल्या रसेलने पहिल्या वळणांमध्ये आघाडी कायम ठेवली; मात्र चौथ्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन चांगल्या सुरुवातीमुळे पुढे सरकला आणि वळण ९ येथे रसेलला मागे टाकले. रसेलने मागील सरळ रेषेच्या अखेरीस वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये प्रतिहल्ला केला; त्यानंतरच्या फेऱ्यांतही आघाडीचे स्थान बदलत राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> दुसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला हॅमिल्टन वळण १ बाहेरून जात पुन्हा पुढे आला. दोघांची लढत सुरू असल्यामुळे सहाव्या स्थानावरून निघालेला लक्लेर पुढच्या गटाशी अंतर कमी करू शकला. पाचव्या फेरीत रसेलने वळण १४ येथे निर्णायक ओव्हरटेक करून आघाडी स्थिर केली आणि दोन्ही फेरारींपासून अंतर वाढवण्यास सुरुवात केली. या सुरुवातीच्या लढतीत ऊर्जेचा वापर आणि टायरवरील भार महत्त्वाचे ठरले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === आंतोनेली आणि हादजार यांची धडक === आंतोनेलीची स्प्रिंटमधील सुरुवात अपेक्षेपेक्षा संथ होती आणि तो दुसऱ्या स्थानावरून नवव्या स्थानापर्यंत मागे सरकला. पहिल्याच फेरीतील वळण ६ येथे हादजार त्याला मागे टाकण्याचा प्रयत्न करत होता. आंतोनेलीच्या गाडीचे मागील चाक ब्रेकिंगवेळी अडकल्यामुळे ती अपेक्षेपेक्षा बाहेरच्या दिशेने गेली आणि हादजारच्या गाडीला धडकली. पंचांनी हादजारला त्या वळणातील जागेचा हक्क मिळालेला होता असे ठरवून आंतोनेलीला १० सेकंदांचा दंड दिला.<ref name="CH26_SPDEC"/> या घटनेमुळे आंतोनेलीला उर्वरित स्प्रिंटमध्ये वेगाने स्थान सुधारावे लागले. त्याने मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांना मागे टाकले, हॅमिल्टनला अकराव्या फेरीत आणि लक्लेरला तेराव्या फेरीत वळण १४ येथे मागे टाकले. मात्र याच सुमारास सेफ्टी कार लागल्याने त्याची पुढील वाटचाल आणि दंडाची अंमलबजावणी यांचा निकालावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === फेरारीची अंतर्गत लढत === हॅमिल्टनने सुरुवातीला स्प्रिंटचे नेतृत्व केले तरी रसेल पुढे गेल्यावर लक्लेरने दुसऱ्या फेरारीवर दबाव वाढवला. आठव्या फेरीच्या सुरुवातीला लक्लेर वळण १ येथे हॅमिल्टनच्या पुढे गेला; पुढील वळणांमध्ये दोघांनी एकमेकांसमोर बचाव आणि ओव्हरटेकिंगचे प्रयत्न सुरू ठेवले. लक्लेरने दुसरे स्थान टिकवणे महत्त्वाचे होते, कारण सेफ्टी कार लागल्यावर फेरारीच्या एकाच पिट-बॉक्समध्ये दोन्ही गाड्या थांबणार होत्या.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === सेफ्टी कार, पिट-स्टॉप आणि पुन्हा सुरुवात === निको हल्केनबर्गची ऑडी वळण १ जवळ थांबल्यामुळे तेराव्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार आली. आघाडीवरील बहुतांश चालकांनी थांबून मीडियमवरून सॉफ्ट मिश्रणात बदल केला. फेरारीला एकाच वेळी दोन्ही गाड्या थांबवाव्या लागल्याने हॅमिल्टनचा पिट-स्टॉप उशिरा झाला आणि नॉरिस त्याच्या पुढे गेला. आंतोनेलीने या थांब्यावेळी दहा सेकंदांचा दंड पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> लॉसन आणि बेअरमनने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या टायरवरील शिल्लक पकड नव्याने सॉफ्ट लावलेल्या गाड्यांपेक्षा मर्यादित असली तरी पिट-स्टॉप टाळल्यामुळे दोघांना काही स्थानांचा फायदा झाला. सेफ्टी कार मागे गेल्यावर तीन फेऱ्या शिल्लक असताना पुन्हा रेसिंग सुरू झाले. लक्लेरच्या वळण १४ मधून बाहेर पडताना झालेल्या व्हीलस्पिनचा फायदा घेत रसेलने पहिल्या स्थानावरची पकड मजबूत ठेवली.<ref name="CH26_SPSTORY"/><ref name="CH26_PIRELLI"/> अंतिम फेऱ्यांत हॅमिल्टनने वळण १ बाहेरून नॉरिसला मागे टाकून तिसरे स्थान परत मिळवले. आंतोनेलीही पुन्हा पुढे सरकला आणि पाचवा राहिला. पियास्त्रीने सेफ्टी कारनंतर आंतोनेलीला प्रारंभ-रेषेपूर्वी मागे टाकल्यानंतर त्याला स्थान परत देण्यास सांगण्यात आले. त्यामुळे मॅकलारेनचे नॉरिस चौथे व पियास्त्री सहावे राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === स्प्रिंटचा निकाल आणि गुण === रसेलने ३३:३८.९९८ या वेळेत १९ फेऱ्या पूर्ण करून विजय मिळवला. लक्लेर फक्त ०.६७४ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन २.५५४ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. लॉसन सातवा आणि बेअरमन आठवा राहून शेवटचे गुण मिळवले. व्हर्सटॅपन नववा राहिल्याने त्याला गुण मिळाले नाहीत. हल्केनबर्ग, बोट्टास आणि लिंडब्लाड शर्यत पूर्ण करू शकले नाहीत.<ref name="CH26_SP"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / स्थिती !! गुण |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १९ || ३३:३८.९९८ || ८ |- | २ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १९ || +०.६७४ || ७ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १९ || +२.५५४ || ६ |- | ४ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १९ || +४.४३३ || ५ |- | ५ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १९ || +५.६८८ || ४ |- | ६ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १९ || +६.८०९ || ३ |- | ७ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १९ || +१०.९०० || २ |- | ८ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १९ || +११.२७१ || १ |- | ९ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १९ || +११.६१९ || ० |- | १० || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १९ || +१३.८८७ || ० |- | ११ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १९ || +१४.७८० || ० |- | १२ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १९ || +१५.७५३ || ० |- | १३ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १९ || +१५.८५८ || ० |- | १४ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १९ || +१६.३९३ || ० |- | १५ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १९ || +१६.४३० || ० |- | १६ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १९ || +२०.०१४ || ० |- | १७ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १९ || +२१.५९९ || ० |- | १८ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १९ || +२१.९७१ || ० |- | १९ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १९ || +२८.२४१ || ० |- | — || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १२ || निवृत्त || ० |- | — || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १२ || निवृत्त || ० |- | — || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ११ || निवृत्त || ० |} <ref name="CH26_SP"/> '''टीप :''' पेरेझला सेफ्टी कारच्या नियंत्रणाखाली इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण प्रणालीने निश्चित केलेला किमान वेळ दोन लहान सेक्टरमध्ये न पाळल्याबद्दल ५ सेकंदांचा दंड देण्यात आला. अंतिम वर्गीकरणात त्याची अंमलबजावणी झाली.<ref name="CH26_PEREZ"/> == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == === फेरी १ === शनिवारी स्प्रिंटनंतर मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र पात्रता आयोजित करण्यात आली. पहिल्या भागात मर्सिडीजच्या रसेलने १:३३.२६२ तर आंतोनेलीने १:३३.३०५ वेळ दिली. फेरारी, मॅकलारेन आणि रेड बुलचे चालक पुढे गेले. विलियम्सचे सायेन्स आणि अल्बोन, ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल आणि कॅडिलॅकचे बोट्टास व पेरेझ या सहा चालकांना पहिल्या फेरीनंतरच बाद व्हावे लागले.<ref name="CH26_Q"/> पेरेझ २२वा तर स्ट्रोल २१वा राहिला. अल्बोन १८वा असूनही सुरुवातीच्या ग्रिडवर बदल लागू होणार होते. सायेन्स १७वा, अलोन्सो १९वा आणि बोट्टास २०वा होता. हे स्थान शनिवारची पात्रता दर्शवते; रविवारच्या प्रत्यक्ष शर्यतीपूर्वी लागू झालेल्या बदलांमुळे सुरुवातीच्या ग्रिडमधील नोंद स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक होते.<ref name="CH26_Q"/><ref name="CH26_GRID"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने १:३२.४४३ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली; लक्लेर १:३२.४८६ आणि रसेल १:३२.५२३ अशी वेळ देत पुढे गेले. गॅस्लीने १:३३.००३ वेळ देऊन अंतिम दहा चालकांत स्थान मिळवले. हल्केनबर्ग, कोलापिंटो, ओकन, लॉसन, लिंडब्लाड आणि बोर्तोलेतो यांचे प्रयत्न अंतिम भागासाठी पुरेसे ठरले नाहीत.<ref name="CH26_Q"/> हल्केनबर्ग १:३३.३५४ आणि कोलापिंटो १:३३.३५७ यांच्यात केवळ ०.००३ सेकंदांचे अंतर होते. मात्र अंतिम दहा स्थानांसाठी आवश्यक किमान वेळेपासून दोघेही मागे राहिले. रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही गाड्या आणि हासचा ओकनही या भागात बाद झाल्याने शेवटच्या भागात मर्सिडीज, फेरारी, मॅकलारेन, रेड बुल, अल्पाइन व हासचे बेअरमन असे विविध संघ सहभागी राहिले.<ref name="CH26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम भागाच्या प्रारंभी रसेलची मर्सिडीज वळणांनंतर अचानक धीमी झाली आणि पहिल्याच गिअरमध्ये अडकल्याने त्याला गाडी कसाबसा पिटमध्ये आणावी लागली. संघाने इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीचे पुनर्संचयन करून कार पुन्हा चालवता येण्याजोगी केली. या बिघाडामुळे रसेलला शेवटी फक्त एकच वेगवान प्रयत्न करता आला, तर आंतोनेलीला आवश्यक फेऱ्या पूर्ण करण्याची संधी मिळाली.<ref name="CH26_QSTORY"/> आंतोनेलीने १:३२.०६४ अशी वेळ नोंदवली आणि आपल्या कारकिर्दीतील पहिला ग्रांप्री पोल मिळवला. रसेल १:३२.२८६ अशी वेळ देत ०.२२२ सेकंद मागे दुसरा राहिला. हॅमिल्टन १:३२.४१५ वेळेसह तिसरा आणि लक्लेर फक्त ०.०१३ सेकंदांनी मागे चौथा होता. पियास्त्री, नॉरिस, गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, हादजार आणि बेअरमन यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली.<ref name="CH26_Q"/> या पोलमुळे आंतोनेलीने २००८ इटालियन ग्रांप्रीमध्ये सेबॅस्टियन व्हेटेलने केलेला सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेत्याचा विक्रम मोडला. शुक्रवारच्या स्प्रिंट पोलवर रसेल, तर शनिवारच्या मुख्य ग्रांप्री पोलवर आंतोनेली होता; त्यामुळे दोन्ही पोल पोझिशनबाबत संभ्रम होऊ नये. रसेलच्या Q3 बिघाडामुळे दोन्ही मर्सिडीजचे वेगवान संभाव्य प्रयत्न वेगळ्या परिस्थितीत झाले.<ref name="CH26_QSTORY"/> === मुख्य पात्रतेचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ !! फेऱ्या |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३३.३०५ || १:३२.४४३ || १:३२.०६४ || १५ |- | २ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३३.२६२ || १:३२.५२३ || १:३२.२८६ || १३ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३३.५२२ || १:३२.५६७ || १:३२.४१५ || १९ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३३.१७५ || १:३२.४८६ || १:३२.४२८ || २० |- | ५ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३३.५९० || १:३३.१३० || १:३२.५५० || २० |- | ६ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३३.५३५ || १:३२.९१० || १:३२.६०८ || २० |- | ७ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३३.७८८ || १:३३.००३ || १:३२.८७३ || २१ |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३३.४१७ || १:३३.०९८ || १:३३.००२ || २० |- | ९ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३३.६३२ || १:३३.३५२ || १:३३.१२१ || २० |- | १० || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३३.६८७ || १:३३.१९७ || १:३३.२९२ || १९ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३४.११६ || १:३३.३५४ || — || १२ |- | १२ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३३.६३४ || १:३३.३५७ || — || १५ |- | १३ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३३.९७४ || १:३३.५३८ || — || १४ |- | १४ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३४.१३९ || १:३३.७६५ || — || १५ |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३३.९०६ || १:३३.७८४ || — || १५ |- | १६ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३३.५४९ || १:३३.९६५ || — || १४ |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.३१७ || — || — || १० |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.७७२ || — || — || १० |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.२०३ || — || — || ९ |- | २० || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३५.४३६ || — || — || ९ |- | २१ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.९९५ || — || — || ९ |- | २२ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३६.९०६ || — || — || ६ |} <ref name="CH26_Q"/> == मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी == आंतोनेली आणि रसेल यांना पहिली रांग मिळाली; हॅमिल्टन-लक्लेर दुसऱ्या तर पियास्त्री-नॉरिस तिसऱ्या रांगेत होते. २२व्या क्रमांकावर दाखवलेला अल्बोन हा निलंबनाच्या बदलामुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करण्यास बांधील होता. अखेरीस अल्बोनसह चार चालक शर्यत सुरू करू शकले नाहीत; तरीही त्यांच्या नोंदी अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत अस्तित्वात आहेत.<ref name="CH26_GRID"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड क्रमांक !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पात्रता वेळ !! टीप |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३२.०६४ || — |- | २ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३२.२८६ || — |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३२.४१५ || — |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३२.४२८ || — |- | ५ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३२.५५० || मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- | ६ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३२.६०८ || मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- | ७ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३२.८७३ || — |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३३.००२ || — |- | ९ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३३.१२१ || — |- | १० || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३३.२९२ || — |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३३.३५४ || — |- | १२ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३३.३५७ || — |- | १३ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३३.५३८ || — |- | १४ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३३.७६५ || — |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३३.७८४ || — |- | १६ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३३.९६५ || मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.३१७ || — |- | १८ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.२०३ || — |- | १९ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३५.४३६ || — |- | २० || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.९९५ || — |- | २१ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३६.९०६ || — |- | २२ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.७७२ || पिट-लेनमध्ये सुरू करणे अपेक्षित; प्रत्यक्ष सुरुवात नाही |} <ref name="CH26_GRID"/> == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची चार माघारी === रविवारी स्टार्टपूर्वीच मोठा व्यत्यय आला. विद्यमान विश्वविजेता लॅन्डो नॉरिसची मॅकलारेन ग्रिडपर्यंत पोहोचू शकली नाही. संघाने दुसरी मॅकलारेन, ऑस्कर पियास्त्रीची कार, फॉर्मेशन लॅपपूर्वी पिट-लेनकडे परत आणली. दोन्ही कारमध्ये पॉवर युनिटशी संबंधित स्वतंत्र विद्युत समस्या असल्याचे मॅकलारेनने सांगितले. त्यामुळे मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या एका फेरीचीही शर्यत न करता बाहेर पडल्या.<ref name="CH26_RACESTORY"/> ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतो हायड्रॉलिक बिघाडामुळे शर्यत सुरू करू शकला नाही. विलियम्सचा अलेक्झांडर अल्बोन निलंबनात बदल केल्याने पिट-लेन स्टार्टसाठी अपेक्षित होता, परंतु त्याची कारही सुरू झाली नाही. अशाप्रकारे अधिकृत नोंदणीत २२ चालक असूनही मुख्य शर्यतीत प्रत्यक्ष १८ गाड्यांनी सुरुवात केली. सुरुवातीच्या ग्रिडवर पाचवी-सहावी स्थाने मिळालेल्या मॅकलारेनची पूर्ण अनुपस्थिती ही पुढील स्पर्धेसाठी आणि गुणतालिकेसाठी गंभीर घटना ठरली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १ ते ५ : फेरारीची सुरुवातीची आघाडी === स्टार्ट होताच तिसऱ्या स्थानावरील हॅमिल्टनने दोन्ही मर्सिडीजच्या पुढे जाण्यासाठी वेगवान सुरुवात केली. आंतोनेलीने रसेलकडे आपली कार थोडी वळवून संरक्षणात्मक जागा घेतली होती; त्यामुळे हॅमिल्टनला बाहेरच्या बाजूने पुढे जाण्याची संधी मिळाली. लक्लेरही रसेलच्या पुढे गेला आणि आंतोनेलीवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न केला; परंतु वळण ३ च्या कर्बजवळ जागा कमी पडल्याने तो तिसऱ्या स्थानावर राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> मुख्य गटामागे हादजारची रेड बुल वळण १३ येथे फिरली; बेअरमनला संपर्क टाळण्यासाठी मार्ग बदलावा लागला. व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायर निवडूनही सुरुवातीला स्थान गमावले आणि तो मागच्या गटात गेला. समोरील लढतीत हॅमिल्टनची आघाडी दोन फेऱ्यांपेक्षा कमी टिकली. आंतोनेलीने वळण १४ येथे फेरारीला मागे टाकून पुन्हा पहिला क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> तिसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला रसेलने लक्लेरला मागे टाकले आणि काही फेऱ्यांत हॅमिल्टनलाही मागे सोडले. त्यामुळे पहिल्या टप्प्यात मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांनी पुन्हा पुढची स्थाने मिळवली. आंतोनेलीने स्थिर वेगाने अंतर वाढवण्याचा प्रयत्न केला, तर फेरारीचा वेग ब्रेकिंग आणि ओव्हरटेकिंगच्या भागांत उपयुक्त ठरत असल्याचे प्रारंभीचे बदल दाखवत होते.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ९ ते १३ : स्ट्रोलची माघार आणि सेफ्टी कार === नवव्या फेरीपर्यंत धावलेल्या लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन वळण १ जवळ थांबली. गाडी हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. लॉसन, व्हर्सटॅपन आणि सायेन्स यांसारख्या काही चालकांनी त्याच सुमारास आधीच पिट-स्टॉप घेतले होते; सेफ्टी कारमुळे इतर आघाडीच्या चालकांना तुलनेने कमी वेळेच्या हानीत टायर बदलता आले. ही शर्यतीतील एकमेव पूर्ण सेफ्टी कार तैनाती ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> आंतोनेली, रसेल, हॅमिल्टन व लक्लेर यांनी मीडियमवरून हार्ड मिश्रणात बदल केला. हार्ड टायरवर प्रारंभ केलेले कोलापिंटो व ओकन ट्रॅकवर राहिले; त्यामुळे पुन्हा सुरुवातीच्या क्षणी त्यांच्या गाड्या अनेक थांबून आलेल्या आघाडीच्या चालकांच्या पुढे दिसत होत्या. मात्र रणनीतीतील या तात्पुरत्या स्थानांपेक्षा दीर्घ कालावधीतील टायरचे वय आणि पकड निर्णायक ठरणार होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सेफ्टी कारनंतर आंतोनेली पुढे राहिला. त्याच्या मागे कोलापिंटो, ओकन, रसेल, हॅमिल्टन, लिंडब्लाड, लक्लेर, हल्केनबर्ग, गॅस्ली व बेअरमन अशी मिश्र क्रमवारी तयार झाली. त्यामुळे पुढील काही फेऱ्या फक्त शुद्ध वेगावर अवलंबून न राहता कोणत्या चालकाला वाहतुकीतून किती लवकर बाहेर पडता येते यावर अवलंबून होत्या. वेगवान चालकांसाठी हे तात्पुरते अडथळे निर्णायक ठरले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १४ ते २३ : पुन्हा सुरुवातीचा संघर्ष === रसेलला हार्ड टायर लगेच तापवण्यात अडचण आली. तो वळण ६ येथे थोडा बाहेर गेल्याने हॅमिल्टन त्याच्या पुढे आला; लक्लेरलाही स्थान सुधारता आले. त्यामुळे मध्य टप्प्याच्या प्रारंभी आंतोनेलीच्या मागे दोन्ही फेरारी आणि रसेल अशी स्थिती निर्माण झाली. मर्सिडीजची शर्यतीतील एकूण गती अधिक चांगली असली तरी सुरक्षा काळानंतर टायरमधील तापमान नियंत्रित करण्याच्या क्षणिक अडचणीने रसेलचा वेग कमी केला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> हॅमिल्टनने ओकन आणि कोलापिंटोला अल्पावधीत मागे सोडले; रसेलनेही या गाड्या मागे टाकल्या. त्याचवेळी मागच्या गटात बेअरमन व व्हर्सटॅपनसारखे चालक स्वतःच्या रणनीतीचा फायदा घेत पुढे गेले. नव्या हार्ड टायरवरील वेगामुळे बेअरमनला कोलापिंटोच्या मागे असलेला गट मागे सोडता आला. लिंडब्लाड वळण १४ येथे स्वतःहून फिरला; परंतु शर्यतीत पुढे सहभागी राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी २४ ते ३९ : फेरारीच्या दोन्ही चालकांची लढत === चोविसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये हॅमिल्टनला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. त्यानंतर फेरारीच्या दोन चालकांत दीर्घ प्रत्यक्ष स्पर्धा सुरू झाली. वळण १ मधून बाहेर पडताना बाजूबाजूने चाललेल्या गाड्या, वळण ९–१० मधील स्थानबदल आणि वळण १४ येथील ब्रेकिंगवेळी होत असलेले हल्ले या लढतीची प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/> या संघर्षामुळे दोन्ही फेरारींचा वेगवान फेऱ्यांवरील प्रयत्न एकमेकांशी संबंधित राहिला आणि आंतोनेलीला पुढे अंतर वाढवण्याची संधी मिळाली. त्याची आघाडी एका टप्प्यावर सुमारे सात सेकंदांपर्यंत पोहोचली. याउलट रसेलने पुन्हा टायरमध्ये योग्य तापमान मिळाल्यावर एकेक करून फेरारींच्या पुढे जाऊन दुसरे स्थान मिळवले. आंतोनेलीला गाठण्याइतका वेळ मात्र त्याच्याकडे उरला नव्हता.<ref name="CH26_RACESTORY"/> पस्तिसाव्या फेरीत लक्लेर वळण १४ येथे ब्रेकिंग उशिरा झाल्यामुळे बाहेर गेला आणि हॅमिल्टन पुन्हा तिसऱ्या स्थानावर आला. लक्लेरने पुढच्या सरळ भागात पुन्हा प्रयत्न केला; परंतु हॅमिल्टनने संरक्षण करत ते स्थान राखले. एकाच संघातील चालकांमध्ये झालेली ही लढत अंतिम पोडियमचे स्थान ठरवण्यास कारणीभूत ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> एकोणचाळीसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथे पुन्हा हॅमिल्टनला मागे टाकले; पण लगेच पहिल्या वळणात हॅमिल्टनने स्थान परत घेतले. दोन्ही फेरारी आंतोनेलीपेक्षा बर्‍याच मागे होत्या; त्यामुळे त्यांच्या अंतर्गत लढतीतून समोरच्या मर्सिडीजला थेट धोका निर्माण झाला नाही. अखेरीस हॅमिल्टनने तिसरा आणि लक्लेरने चौथा क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ३३ : ओकन–कोलापिंटो धडक === शर्यतीच्या ३३व्या फेरीत कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर पडला तेव्हा ओकन त्याच्याजवळ आला. वळण १ मधून वळण २ कडे जाताना ओकनने आतल्या बाजूने ओव्हरटेक करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र त्या क्षणी आवश्यक स्थान मिळवले नसल्याचे एफआयए पंचांनी ठरवले. दोन्ही गाड्यांत संपर्क होऊन कोलापिंटो फिरला. या घटनेत ओकनला पूर्ण जबाबदार ठरवण्यात आले व १० सेकंदांचा दंड देण्यात आला.<ref name="CH26_RACEDEC"/> कोलापिंटोची पुढील शर्यत पूर्णपणे संपली नाही. त्याने पुन्हा स्पर्धेत पुढे जात दहावे स्थान आणि हंगामातील एक गुण मिळवला. ओकनने दंड भोगल्यानंतर चौदाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण केली. या उदाहरणातून दोन्ही चालकांसाठी एकाच घटनेचे वेगळे परिणाम दिसतात: कोलापिंटोचा संभाव्य चांगला निकाल धोक्यात आला, तर ओकनचा वेळदंड अंतिम स्थानावर परिणामकारक ठरला.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACEDEC"/> === अखेरच्या फेऱ्या : विजय आणि माघारी === शर्यतीच्या उत्तरार्धात व्हर्सटॅपन सहाव्या स्थानाच्या आसपास धावत होता; परंतु रेड बुलला तांत्रिक समस्या आल्याने तो ४५ फेऱ्यांनंतर निवृत्त झाला. अलोन्सोने ३२ फेऱ्यांनंतर शर्यत सोडली; आधी स्ट्रोलही बाद झाला होता. ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि व्हर्सटॅपन यांना अंतिम रेषा गाठता आली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> अखेरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेली वळण १४ येथे ब्रेकिंग करताना बाहेर गेला आणि त्याच्या टायरवर सपाट भाग तयार झाला. या क्षणिक अडचणीने रसेलशी अंतर कमी झाले तरी आंतोनेलीने कार नियंत्रणात ठेवून पहिला क्रमांक कायम राखला. रसेलचे टायरही झिजत असल्याने विजयासाठी अखेरचा गंभीर हल्ला करण्याची स्थिती निर्माण झाली नाही. आंतोनेलीने सर्वात वेगवान फेरी ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ नोंदवली.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> आंतोनेलीने १:३३:१५.६०७ वेळेत शर्यत पूर्ण केली. रसेल ५.५१५ सेकंदांनी मागे दुसरा राहिला, तर हॅमिल्टन २५.२६७ सेकंदांनी मागे तिसरा होता. लक्लेर चौथा आणि बेअरमन पाचवा राहिला. गॅस्ली सहावा, लॉसन सातवा, हादजार आठवा, सायेन्स नववा आणि कोलापिंटो दहावा राहिला. हा निकाल मर्सिडीजचा सलग दुसऱ्या ग्रांप्रीतील विजय आणि पहिल्या दोन स्थानांवरील वर्चस्व दर्शवत होता.<ref name="CH26_RACE"/> == मुख्य शर्यतीचे संपूर्ण वर्गीकरण == खालील तक्त्यात अधिकृत अंतिम वर्गीकरणानुसार सर्व २२ नोंदणीकृत चालक दिले आहेत. शर्यत पूर्ण न करणाऱ्या आणि शर्यत सुरूच न करणाऱ्या चालकांमधील फरक वेगळा ठेवला आहे. वर्गीकरणातील फेरीसंख्या व गुण अधिकृत निकालावर आधारित आहेत.<ref name="CH26_RACE"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ५६ || १:३३:१५.६०७ || २५ |- | २ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ५६ || +५.५१५ || १८ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ५६ || +२५.२६७ || १५ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ५६ || +२८.८९४ || १२ |- | ५ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ५६ || +५७.२६८ || १० |- | ६ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ५६ || +५९.६४७ || ८ |- | ७ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ५६ || +८०.५८८ || ६ |- | ८ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५६ || +८७.२४७ || ४ |- | ९ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ५५ || +१ फेरी || २ |- | १० || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || १ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | १२ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | १३ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | १४ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | १५ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | — || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४५ || निवृत्त || ० |- | — || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ३२ || निवृत्त || ० |- | — || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ९ || निवृत्त || ० |- | — || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || ० || सुरुवात केली नाही || ० |- | — || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || ० || सुरुवात केली नाही || ० |- | — || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ० || सुरुवात केली नाही || ० |- | — || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ० || सुरुवात केली नाही || ० |} <ref name="CH26_RACE"/> === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. ही कामगिरी त्याच्या विजयानंतरच्या आकडेवारीत नोंदली गेली, परंतु २०२६ गुणनियमांत सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र गुण दिले जात नव्हते. त्यामुळे त्याला विजयासाठी २५ आणि स्प्रिंटमधील पाचव्या स्थानासाठी ४ असे या सप्ताहांतात एकूण २९ गुण मिळाले.<ref name="CH26_POST"/><ref name="CH26_RACE"/> == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीज : वेग आणि विश्वसनीयता === मर्सिडीजने शुक्रवारी सरावातील पहिल्या दोन स्थाने, स्प्रिंटचा पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य ग्रांप्रीचा पोल आणि मुख्य शर्यतीतील पहिली दोन स्थाने असा प्रभावी कार्यक्रम पूर्ण केला. तरीही सप्ताहांत पूर्णपणे विनाअडथळा नव्हता: रसेलला मुख्य पात्रतेच्या अंतिम फेरीत तांत्रिक बिघाड आला आणि आंतोनेलीला स्प्रिंटमध्ये धडकेबद्दल दंड मिळाला होता. अशा दोन समस्या असतानाही मुख्य शर्यतीतील वेग व टायर व्यवस्थापनामुळे संघाने महत्त्वाचे गुण मिळवले.<ref name="CH26_QSTORY"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> रसेलने स्प्रिंटमध्ये आठ आणि मुख्य शर्यतीत अठरा असे चीनमध्ये २६ गुण घेतले; आंतोनेलीने स्प्रिंटमध्ये चार आणि मुख्य विजयातून पंचवीस असे २९ गुण घेतले. ऑस्ट्रेलियातील ७ गुणांची रसेलची आघाडी शांघायनंतर ४ गुणांवर आली. त्यामुळे एका संघाकडून सलग दोन मुख्य ग्रांप्री विजय झाले तरी चालक अजिंक्यपदातील क्रमांक या दोन सप्ताहांतात वेगळ्या चालकांकडे गेला.<ref name="CH26_POST"/> === फेरारी : स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील स्थानांसाठी संघर्ष === फेरारीला स्प्रिंटमध्ये लक्लेरचे दुसरे आणि हॅमिल्टनचे तिसरे, तसेच मुख्य ग्रांप्रीत हॅमिल्टनचे तिसरे व लक्लेरचे चौथे स्थान मिळाले. हॅमिल्टनसाठी फेरारीत सामील झाल्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीमधील हे पहिले पोडियम होते. त्याच सर्किटवर मागील हंगामात त्याने स्प्रिंट विजय मिळवला होता, पण मुख्य ग्रांप्रीतील पोडियमसाठी त्याला यावेळी पुन्हा लढावे लागले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> लक्लेर आणि हॅमिल्टनच्या लढतींमुळे प्रेक्षकांना दोन्ही फेरारींची गती आणि ओव्हरटेकिंगची क्षमता दिसली; दुसरीकडे त्यांना एकमेकांशी लढावे लागत असताना आंतोनेलीची आघाडी वाढली. परिणामी फेरारीने पोडियम व गुण मिळवले, पण मर्सिडीजच्या पहिल्या दोन स्थानांना आव्हान देऊ शकली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मॅकलारेन : दोन्ही गाड्यांची सुरुवातीपूर्व माघार === पियास्त्रीने मुख्य पात्रतेत पाचवे आणि नॉरिसने सहावे स्थान मिळवले होते, परंतु रविवारी दोन्ही मॅकलारेन गाड्या शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. वेगाची चाचणी आणि शर्यतीतील विश्वसनीयता यांतील फरक अधोरेखित करणारी ही घटना होती. शुक्रवारी सरावात नॉरिस तिसरा, तर स्प्रिंटमध्ये चौथा राहून गुण मिळवलेला असतानाही मुख्य शर्यतीत संघाला शून्य गुण मिळाले.<ref name="CH26_FP"/><ref name="CH26_SP"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> पियास्त्रीसाठी हा हंगामाच्या दोन सुरुवातीच्या मुख्य ग्रांप्रींपैकी सलग दुसरा नॉन-स्टार्ट ठरला; ऑस्ट्रेलियात त्याच्या पहिल्या स्पर्धेपूर्वीच्या लॅपवरील दुर्घटनेमुळे त्याला शर्यत सुरू करता आली नव्हती. चीनमध्ये कारण वेगळे — पॉवर युनिटशी संबंधित विद्युत समस्या — होते. त्यामुळे स्पर्धात्मक गती असतानाही अजिंक्यपदातील गुणसंचयावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मधल्या गटातील स्थानबदल === बेअरमन पाचवा राहून हाससाठी मोठे गुण घेऊन आला. सुरुवातीच्या फेरीत हादजारची गाडी फिरल्यामुळे स्वतःची कार वाचवण्याची वेळ आली असतानाही त्याने संयमाने स्थान सुधारले. गॅस्लीने सहावा क्रमांक मिळवून अल्पाइनला सलग दुसऱ्या सप्ताहांतात गुण मिळवून दिले. लॉसनने स्प्रिंटच्या सातव्या स्थानानंतर मुख्य शर्यतीत सातवे स्थान, तर हादजारने आठवे स्थान मिळवले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> सायेन्सला विलियम्ससाठी या हंगामातील पहिले दोन गुण मिळाले. कोलापिंटोने ओकनबरोबरच्या धडकेनंतरही दहाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण करून एक गुण मिळवला. हल्केनबर्ग अकरावा, लिंडब्लाड बारावा, बोट्टास तेरावा, ओकन चौदावा आणि पेरेझ पंधरावा राहिला. कारचा वेग, पिट-स्टॉपची वेळ, सेफ्टी कारच्या वेळी योग्य ठरणारी टायर निवड आणि शर्यतीतील अडचणी यांतून ही मधल्या गटाची स्थिती तयार झाली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === दीर्घ टायर रणनीतीचा परिणाम === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या माहितीनुसार, एक थांब्याची रणनीती अपेक्षेप्रमाणे प्रभावी ठरली. नवव्या फेरीदरम्यान सेफ्टी कार आल्याने मीडियमवर सुरुवात करणाऱ्या चालकांनी लवकर हार्ड टायर लावले; काहींच्या हार्ड टायरवरील दुसऱ्या टप्प्यातील फेऱ्या ४५ पेक्षा जास्त झाल्या. उलट सुरुवातीपासून हार्ड टायर लावलेल्या चालकांना सेफ्टी कार काळात न थांबण्याची मोकळीक होती; त्यांनी तात्पुरती स्थानवाढ मिळवली, पण पुढे नव्या टायरवरील गाड्यांनी त्यांना मागे टाकले.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सॉफ्ट मिश्रणाची प्रारंभी अधिक पकड देणारी निवडही काही गाड्यांनी वापरली; तथापि व्हर्सटॅपनच्या अपेक्षेपेक्षा संथ सुरुवातीमुळे जास्त पकड म्हणजे हमखास जास्त स्थान असा निष्कर्ष निघत नाही. योग्य टायर निवड, सर्किटवरील तापमान, ऊर्जा वापर, रेसिंग ट्रॅफिक आणि सुरक्षितपणे कार पुढे काढणे या सर्व घटकांचा प्रभाव पाहता चीनची ग्रांप्री नव्या २०२६ कारसाठी महत्त्वाचा आरंभीचा संदर्भबिंदू ठरली.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> == एफआयए पंचांचे निर्णय आणि नियमसंदर्भ == या ग्रांप्रीदरम्यान शर्यत पंचांनी प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत निर्णयपत्रांमध्ये सराव, स्प्रिंट पात्रता, स्प्रिंट शर्यत आणि मुख्य ग्रांप्रीमधील घटनांवर दिलेल्या निर्णयांची नोंद आहे. प्रत्येक निर्णयात संबंधित क्रीडा नियम, चालकांचे स्पष्टीकरण आणि पंचांनी विचारात घेतलेले पुरावे वेगवेगळे आहेत.<ref name="CH26_FIA"/> === शुक्रवार : सराव आणि स्प्रिंट पात्रता === '''अल्बोनला अधिकृत ताकीद :''' पहिल्या सरावात अल्बोनने ग्रिडच्या त्याच बाजूला दुसरी गाडी उभी असताना सराव स्टार्ट केला. पंचांनी कारसमोरील मर्सिडीज थांबून राहिली असताना त्याने परिस्थिती चुकीची समजल्याचे नोंदवले. २०२६ कारचा प्रारंभीचा तयारी कालावधी मागील वर्षाच्या तुलनेत खूप अधिक असल्याचे अल्बोनने सांगितले, तरी प्रक्रिया न पाळल्यामुळे त्याला ड्रायव्हिंग रिप्रिमँड देण्यात आला.<ref name="CH26_ALBONWARN"/> '''आंतोनेली–नॉरिस कथित अडथळा :''' आंतोनेली पिट-लेनमधून येताना वळण १ येथे नॉरिसच्या मार्गावर आला. नॉरिसची फेरी स्पर्धात्मक वेळ नोंदवण्यासाठी नव्हती, असे त्याने पंचांना सांगितले. म्हणून प्रत्यक्ष अनावश्यक अडथळा न झाल्याचे मानून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1"/> '''गॅस्ली–व्हर्सटॅपन कथित अडथळा :''' गॅस्ली वळण १४ च्या बाहेरच्या भागात असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर होता. गॅस्लीची उपस्थिती पसंतीच्या रेषेवर आली तरी त्याचा वेग अनावश्यकरीत्या रोखला गेला नसल्याची व्हर्सटॅपनची भूमिका लक्षात घेऊन पंचांनी कोणतीही शिक्षा केली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING2"/> '''पेरेझसाठी अपवादात्मक परवानगी :''' स्प्रिंट पात्रतेत १०७ टक्के वेळेतील पात्रता नोंदवता न आल्याने कॅडिलॅकने पंचांकडे अर्ज केला. सरावातील प्रतिनिधिक वेग लक्षात घेऊन पेरेझला स्प्रिंट सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. हा निर्णय दंड नव्हता; ग्रिडवर सहभागी होण्यासाठी दिलेली नियमाधारित मुभा होती.<ref name="CH26_PEREZSTART"/> === शनिवार : स्प्रिंट आणि संबंधित निर्णय === '''आंतोनेलीला दहा सेकंद :''' पहिल्या फेरीतील वळण ६ च्या धडकेत हादजारला रेसिंग जागेचा हक्क मिळाला होता, तर आंतोनेलीच्या लॉक-अपमुळे संपर्क झाला. पंचांनी आंतोनेली पूर्ण जबाबदार असल्याचे स्पष्टपणे नोंदवून १० सेकंदांचा वेळदंड दिला. हा दंड त्याने स्प्रिंटच्या सेफ्टी कार काळातील थांब्यादरम्यान पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPDEC"/><ref name="CH26_SPSTORY"/> '''पेरेझला पाच सेकंद :''' सेफ्टी कार लागू असताना ECU किमान वेळ दोन मिनी-सेक्टरमध्ये न पाळल्यामुळे पेरेझला पाच सेकंदांचा दंड झाला. हा निर्णय धडक किंवा स्थान बदल याबद्दल नसून सेफ्टी कार चालू असताना इलेक्ट्रॉनिक मर्यादा पाळण्याशी संबंधित होता.<ref name="CH26_PEREZ"/> '''अल्पाइन संघाला पाच हजार युरो दंड :''' स्प्रिंटपूर्व ओळख फेऱ्यांसाठी गॅस्लीची कार अँटेना संरक्षणकवच जोडलेल्या अवस्थेतच गॅरेजमधून सोडली गेली. ट्रॅकवर गेल्यावर ते सुटून पडले. वस्तू इतर गाड्यांसाठी धोकादायक ठरू शकली असती म्हणून चालकाऐवजी संघाला €५,००० दंड ठोठावण्यात आला. पंचांच्या निर्णयानुसार या प्रक्रियेत सुरक्षिततेची जबाबदारी संघावर होती.<ref name="CH26_GASLYFINE"/> '''हादजारला इशारा :''' स्प्रिंटपूर्व पिट-लेन बाहेर पडताना पांढऱ्या सीमारेषेबाबत शर्यत संचालकांचे निर्देश न पाळल्याने हादजारला औपचारिक चेतावणी देण्यात आली. चालकाने रेषांबाबत गोंधळ झाल्याचे स्पष्ट केले; त्या वेळी प्रत्यक्ष अपघाताचा धोका निर्माण झाला नव्हता असे पंचांनी नमूद केले.<ref name="CH26_HADJARWARN"/> '''अल्बोनची पिट-लेन सुरुवात :''' स्प्रिंट पात्रतेनंतर निलंबनाच्या मांडणीत केलेला बदल पार्स फर्मे नियमानुसार अनुमत नव्हता. त्यामुळे शनिवारच्या स्प्रिंटची सुरुवात त्याने पिट-लेनमधून करणे आवश्यक ठरले. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीसाठीही निलंबनात केलेल्या बदलामुळे पिट-लेन प्रारंभ नोंदला होता, पण त्याची कार प्रत्यक्ष शर्यतीत सहभागी झाली नाही.<ref name="CH26_ALBONPIT"/><ref name="CH26_GRID"/> === रविवार : ओकन–कोलापिंटो धडक === फेरी ३३ मध्ये कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर आल्यानंतर ओकनने वळण २ च्या आतल्या बाजूने गाडी घालण्याचा प्रयत्न केला. पंचांनी ड्रायव्हिंग मानकांनुसार वळणाच्या शिखरबिंदूवर आवश्यक पुढील अक्षाची स्थिती ओकनकडे नव्हती, असे मानून त्याला १० सेकंदांचा दंड दिला. अधिकृत निर्णयपत्रात संपर्काची पूर्ण जबाबदारी ओकनवर ठेवण्यात आली. या निर्णयाचे कारण आणि अंतिम परिणाम स्वतंत्रपणे नोंदवणे आवश्यक आहे, कारण कोलापिंटोने शर्यत पूर्ण करूनही ओकनचा दंड लागू झाला.<ref name="CH26_RACEDEC"/> == अजिंक्यपद गुणतालिका == === शर्यतीपूर्व आणि शर्यतीनंतरचा परिणाम === शनिवारची स्प्रिंट व रविवारची ग्रांप्री मिळून आंतोनेलीने या फेरीत सर्वाधिक २९ गुण मिळवले. रसेलने २६ गुण मिळवून स्वतःची अजिंक्यपदातील पहिली आघाडी कायम राखली; मात्र अंतर ऑस्ट्रेलियानंतरच्या ७ गुणांवरून ४ गुणांवर आले. फेरारीच्या लक्लेर आणि हॅमिल्टनने अनुक्रमे ३४ व ३३ अशा एकूण गुणांसह तिसरे-चौथे स्थान राखले.<ref name="CH26_POST"/> === चालक अजिंक्यपद – चिनी ग्रांप्रीनंतर === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! एकूण गुण |- | १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ५१ |- | २ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ४७ |- | ३ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ३४ |- | ४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ३३ |- | ५ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १७ |- | ६ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १५ |- | ७ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ९ |- | ८ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ८ |- | ९ || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ८ |- | १० || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ४ |- | ११ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४ |- | १२ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || ३ |- | १३ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || २ |- | १४ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २ |- | १५ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १ |- | १६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ० |- | १७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ० |- | १८ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ० |- | १९ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ० |- | २० || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ० |- | २१ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ० |- | २२ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ० |} <ref name="CH26_POST"/> === कारनिर्माते अजिंक्यपद – चिनी ग्रांप्रीनंतर === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! एकूण गुण |- | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ९८ |- | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ६७ |- | ३ || [[मॅकलारेन]] || १८ |- | ४ || [[हास एफ.१ संघ]] || १७ |- | ५ || [[रेड बुल रेसिंग]] || १२ |- | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || १२ |- | ७ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १० |- | ८ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २ |- | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || २ |- | १० || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ० |- | ११ || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ० |} <ref name="CH26_POST"/> मर्सिडीजचे ९८ गुण फेरारीच्या ६७ गुणांपेक्षा ३१ अधिक होते. तिसऱ्या क्रमांकावरील मॅकलारेनचे १८ गुण राहिले; हासचे १७ गुण असल्याने त्यांच्यात केवळ एका गुणाचे अंतर होते. रेड बुल आणि रेसिंग बुल्स प्रत्येकी १२ गुणांवर होते. या गुणतालिकेत १५ मार्चच्या स्प्रिंट व मुख्य शर्यतीनंतर उपलब्ध अधिकृत एकूण गुण नोंदवले असून त्यानंतरच्या कोणत्याही ग्रांप्रीचे गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="CH26_POST"/> == महत्त्व आणि ऐतिहासिक नोंदी == आंतोनेलीचा विजय २००६ नंतर इटालियन चालकाचा फॉर्म्युला वनमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय ठरला. १९ वर्षांचा असताना तो शर्यत जिंकणारा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण चालक बनला. त्याचा पहिला पोल आणि पहिला विजय एकाच सप्ताहांतात झाल्याने या शर्यतीला चालकाच्या कारकिर्दीतील विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_QSTORY"/> रसेलने २०२६ च्या पहिल्या दोन मुख्य ग्रांप्रीपैकी पहिली जिंकली आणि दुसरीत दुसरे स्थान मिळवले, तर चीनची स्प्रिंटही जिंकली. त्यामुळे अजिंक्यपदातील आघाडी त्याच्याकडे राहिली. त्याचवेळी एका संघातील वेगवान दोन चालकांमधील हंगामभरची स्पर्धा पुढे निर्णायक होऊ शकते याचा आरंभीचा संकेत या फेरीने दिला.<ref name="CH26_POST"/> या ग्रांप्रीतील दुसरे ऐतिहासिक महत्त्व विश्वसनीयतेशी संबंधित होते: एकाच वेळी चार नोंदणीकृत गाड्या मुख्य शर्यत सुरू करू शकल्या नाहीत, त्यांमध्ये गतविजेत्या मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या होत्या. अशा घटना अंतिम पोडियमबरोबरच अजिंक्यपदाच्या गुणतालिकेत दीर्घकालीन परिणाम घडवू शकतात. त्यामुळे रविवारची शर्यत समजून घेण्यासाठी केवळ सुरुवातीची क्रमवारी आणि अंतिम पोडियम नव्हे तर नॉन-स्टार्ट नोंदीही महत्त्वाच्या आहेत.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[चिनी ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <ref name="CH26_EVENT">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री २०२६: अधिकृत कार्यक्रम, सत्रे आणि शर्यत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/china|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_FP">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री: पहिला मुक्त सराव – सर्व चालकांचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_FPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=शांघायमधील एकमेव सराव सत्रात रसेल पहिल्या स्थानावर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-sets-the-pace-from-antonelli-and-norris-during-sole-chinese.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SQ">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट पात्रता फेरी – अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SQSTORY">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रतेत रसेलचा पोल; मर्सिडीजची पहिल्या रांगेवर मक्तेदारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-clinches-pole-position-in-china-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli.5jusmBWV5jpO0919j6RzYg|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=चिनी स्प्रिंटमध्ये रसेलने लक्लेर आणि हॅमिल्टनला मागे टाकले|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-thrilling-china-sprint-from-ferrari-s-leclerc-and-hamilton.3HLw6daSkBmV0rPREohMwQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_QSTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेली सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता बनला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-become-f1s-youngest-ever-grand-prix-polesitter-in.54Dx0kX9QiRCnSgIsxR71t|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_RACE">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीचे अधिकृत अंतिम निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_RACESTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा पहिला ग्रांप्री विजय, रसेल दुसरा आणि हॅमिल्टन तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-maiden-f1-victory-in-china-as-hamilton-takes.5aJsWCPiRhp2euZctEwEYA|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीची अंतिम सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SGRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_POST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका (एफआयए दस्तऐवज ७७)|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_RACEDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ७२: ओकन आणि कोलापिंटो यांच्यातील धडकेबद्दल निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_31_-_causing_a_collision_with_car_43.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SPDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४८: आंतोनेली-हादजार स्प्रिंट धडकेबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_causing_a_collision_with_car_6.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४९: पेरेझला सेफ्टी कार नियमभंगासाठी दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_11_-_safety_car_ecu_minimum_time.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५२: अल्पाइनकडून असुरक्षित स्थितीत कार सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_10_-_released_in_an_unsafe_condition.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_IMPEDING1">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २८: आंतोनेली आणि नॉरिसमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_12_-_alleged_impeding_of_car_1.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_IMPEDING2">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३०: गॅस्ली आणि व्हर्सटॅपनमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_10_-_alleged_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_ALBONWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २०: अल्बोनला सरावातील स्टार्ट प्रक्रियेबद्दल ताकीद|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_breach_of_practice_start_procedure.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_PEREZSTART">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३५: पेरेझला स्प्रिंटमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_failing_to_set_a_lap_time_within_107.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_ALBONPIT">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२: अल्बोनसाठी स्प्रिंट पिट-लेन सुरुवातीचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_made_during_parc_ferme.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_HADJARWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५१: हादजारला पिट-लेनमधील नियमभंगाबद्दल इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_6_-_failing_to_follow_race_directors_instruction.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_TYRES">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीसाठी पिरेलीने निवडलेले टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-chinese-grand-prix.3XkKc3AWcBACR36IhWpKOS|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_PIRELLI">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीतील स्प्रिंट आणि पात्रता दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-china-2026.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_PIRELLIRACE">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीच्या शर्यत दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-china-2026.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_FIA">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए: २०२६ चिनी ग्रांप्रीचे सर्व अधिकृत निर्णयपत्रे|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <references /> == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/china फॉर्म्युला वनचे २०२६ चिनी ग्रांप्री पान] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result मुख्य शर्यतीचे निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072 एफआयएचे अधिकृत निर्णयपत्र संग्रह] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] cn66wun9drvevo1m4048vqyvbyo2i41 2722967 2722966 2026-10-18T21:56:11Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]]) 2722967 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = चीन | ग्रांप्री = चीन | चित्र = Shanghai International Racing Circuit track map.svg | चित्र_शीर्षक = शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | वर्ष = २०२६ | दिनांक = मार्च १५ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = २ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[शांघाय]], [[चीन]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.४५१ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.३८७ | एकूण_फेऱ्या = ५६ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.०६६ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:३२.०६४ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३५.२७५ | जलद_फेरी = ५२ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} '''२०२६ चिनी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६''') ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील दुसरी शर्यत होती. १३ ते १५ मार्च २०२६ दरम्यान [[शांघाय]], [[चीन]] येथील [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर हा कार्यक्रम झाला. यामध्ये शुक्रवारचा एक मुक्त सराव, स्प्रिंट पात्रता फेरी, शनिवारी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट शर्यत व मुख्य पात्रता फेरी आणि रविवारी ५६ फेऱ्यांची ग्रांप्री असा कार्यक्रम होता. हंगामातील ही पहिली स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="CH26_EVENT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशनवरून सुरू केलेली मुख्य शर्यत जिंकून फॉर्म्युला वनमधील पहिला ग्रांप्री विजय मिळवला. [[जॉर्ज रसेल]] दुसरा राहिल्याने मर्सिडीजने पहिली दोन स्थाने मिळवली, तर [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसरा राहिला. आंतोनेली हा १९ वर्षांचा असताना सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता आणि दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण ग्रांप्री शर्यतविजेता ठरला. त्याच सप्ताहांतातील शनिवारीची स्प्रिंट रसेलने जिंकली.<ref name="CH26_QSTORY"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> शर्यत सुरू होण्यापूर्वीच दोन्ही मॅकलारेन, ऑडीची एक आणि विलियम्सची एक अशा चार गाड्या तांत्रिक कारणांनी शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. मुख्य शर्यतीत स्ट्रोलची कार थांबल्यामुळे सेफ्टी कार आली. या काळातील टायरबदल, फेरारीच्या चालकांमधील तिसऱ्या स्थानासाठी लढत आणि एस्टेबन ओकन व फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या संपर्कामुळे अंतिम निकालाला आकार मिळाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> == पार्श्वभूमी == === हंगामातील स्थान आणि अजिंक्यपद स्थिती === चीनची फेरी ही ऑस्ट्रेलियातील हंगामाच्या उद्घाटनानंतरची दुसरी फेरी होती. मेलबर्नमधील विजयामुळे जॉर्ज रसेल २५ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिला, त्याचा संघसहकारी किमी आंतोनेली १८ गुणांसह दुसरा आणि फेरारीचा शार्ल लक्लेर १५ गुणांसह तिसरा होता. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजचे ४३, फेरारीचे २७ आणि मॅकलारेनचे १० गुण होते. शुक्रवारपासून स्प्रिंट गुण मिळणार असल्याने रविवारच्या मुख्य शर्यतीपूर्वीही अजिंक्यपदातील फरक बदलण्याची संधी होती.<ref name="CH26_POST"/> २०२६ मधील नवीन तांत्रिक नियमानंतरचा हा केवळ दुसरा स्पर्धात्मक सप्ताहांत असल्यामुळे संघ अद्याप कारचे ऊर्जा व्यवस्थापन, टायरवरील भार आणि पात्रता फेरीतील लघुकालीन वेग समजून घेत होते. चीनमध्ये सरावासाठी तीन स्वतंत्र सत्रांऐवजी एकच तास उपलब्ध होता. त्यामुळे शुक्रवारच्या सुरुवातीला कारमधील बदलांचे मूल्यमापन करून त्याच दिवशी स्प्रिंट पात्रतेसाठी तयार होणे ही सर्व संघांसमोरील विशेष गरज होती.<ref name="CH26_FPSTORY"/> === सर्किट आणि शर्यतीचा कार्यक्रम === शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटची लांबी ५.४५१ किमी असून रविवारी नियोजित ५६ फेऱ्यांचे अंतर ३०५.०६६ किमी होते. वळण १–२ मधील लांब आणि वेग सातत्याने कमी होत जाणारा भाग, वळण १३ मधून बाहेर पडताना मागील टायरवर येणारा भार, त्यानंतरची लांब सरळ रेषा आणि वळण १४ येथील तीव्र ब्रेकिंग झोन हे ओव्हरटेकिंग व टायर व्यवस्थापनासाठी विशेष महत्त्वाचे विभाग होते. सप्ताहांतातील विविध महत्त्वाच्या ओव्हरटेकिंगच्या घटना विशेषतः वळण १४ येथे घडल्या.<ref name="CH26_EVENT"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> शुक्रवार, १३ मार्च रोजी एकमेव सराव व स्प्रिंट पात्रता झाली. शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट आणि त्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीची पात्रता झाली. रविवार, १५ मार्च रोजी मुख्य शर्यत झाली. स्प्रिंट पात्रता आणि मुख्य पात्रता या दोन स्वतंत्र स्पर्धा असल्यामुळे शुक्रवारीची सर्वात वेगवान वेळ रविवारच्या मुख्य सुरुवातीच्या क्रमवारीसाठी थेट लागू होत नव्हती.<ref name="CH26_EVENT"/> === टायर, ट्रॅकवरील पकड आणि रणनीती === अधिकृत टायर पुरवठादार पिरेलीने या स्प्रिंट सप्ताहांतासाठी हार्ड C2, मीडियम C3 आणि सॉफ्ट C4 प्रकार निश्चित केले. प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ कोरड्या हवामानातील संच उपलब्ध होते. याखेरीज पावसासाठी सहा इंटरमीडिएट आणि तीन पूर्ण वेट संच उपलब्ध होते.<ref name="CH26_TYRES"/> [[पिरेली]]ने C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) मिश्रण वापरासाठी निवडले. चिनी सर्किटवरील वळणांच्या लांब कमानींमुळे विशेषतः पुढील डाव्या टायरवर ग्रेनिंग होण्याचा धोका होता. सरावात संघांनी मीडियम व सॉफ्ट टायर वापरले; हार्ड टायरचा स्प्रिंटमध्ये व मुख्य ग्रांप्रीमध्ये प्रत्यक्ष रणनीतिक वापर झाला.<ref name="CH26_PIRELLI"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> शनिवारच्या स्प्रिंटमध्ये बहुतेक चालकांनी मीडियम टायरवर सुरुवात केली, तर हादजारने सॉफ्ट आणि काही चालकांनी हार्ड टायर निवडले. शेवटच्या भागात सेफ्टी कार आल्यावर पुढच्या क्रमांकावरील चालकांपैकी अनेकांनी सॉफ्ट टायर वापरले; परंतु हार्ड अथवा मीडियमवर राहिलेल्या लॉसन व बेअरमनला गुणांच्या स्थानांमध्ये फायदा झाला. रविवारी पिरेलीने एकच पिट-स्टॉप रणनीती वेगवान ठरेल असा अंदाज व्यक्त केला होता; मुख्य शर्यतीत सेफ्टी कारमुळे अनेकांच्या थांब्याचा वेळ पुढे आला.<ref name="CH26_PIRELLI"/><ref name="CH26_SPSTORY"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! ओळख पट्टी !! सप्ताहांतातील मुख्य उपयोग |- | हार्ड || C2 || पांढरा || दीर्घ फेऱ्या; ग्रांप्रीचा दुसरा टप्पा |- | मीडियम || C3 || पिवळा || स्प्रिंट प्रारंभ व मुख्य ग्रांप्रीतील प्रारंभीची योजना |- | सॉफ्ट || C4 || लाल || पात्रता फेरी आणि स्प्रिंटच्या अखेरच्या टप्प्यातील वेगवान फेऱ्या |} <ref name="CH26_PIRELLI"/> === सहभागी चालक आणि संघ === स्पर्धेत अकरा संघ आणि त्यांच्या प्रत्येकी दोन अशा २२ चालकांची नोंद झाली. शुक्रवारच्या सरावापासून मुख्य ग्रांप्रीच्या पात्रतेपर्यंत सर्व नियमित चालक सहभागी झाले. मात्र मुख्य शर्यत सुरू होण्याआधी झालेल्या तांत्रिक बिघाडांमुळे रविवारच्या स्पर्धेत प्रत्यक्ष सुरुवात करणाऱ्या चालकांची संख्या १८ राहिली. खालील यादीमध्ये पात्रतेत नोंद असलेले सर्व २२ चालक दिले आहेत.<ref name="CH26_RACE"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ !! कार क्रमांक !! चालक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} |- | [[मॅकलारेन]] || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} |- | [[मॅकलारेन]] || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} |- | [[रेसिंग बुल्स]] || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} |- | [[रेसिंग बुल्स]] || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} |- | [[हास एफ.१ संघ]] || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} |- | [[हास एफ.१ संघ]] || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} |- | [[विलियम्स एफ१]] || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} |- | [[विलियम्स एफ१]] || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, १३ मार्च रोजी ११:३० स्थानिक वेळेपासून एक तासासाठी मुक्त सराव झाला. या सप्ताहांतात आणखी सराव नसल्याने पिट-लेन उघडताच अनेक गाड्या बाहेर पडल्या. नव्या कारमधील टायरचे तापमान, ब्रेकिंगदरम्यानची स्थिरता आणि ऊर्जावापर यांची माहिती कमी वेळेत गोळा करण्यासाठी चालकांनी सलग धावा घेतल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/> सत्राच्या सुरुवातीच्या भागात फ्रान्को कोलापिंटोची अल्पाइन वळण ९ येथे फिरली. त्यानंतर नॉरिसने हॅमिल्टनला मागे टाकताना दोन्ही गाड्यांचा हलका संपर्क झाला; पंचांनी घटना नोंदवली, परंतु पुढील तपासणीची गरज नसल्याचे ठरले. हॅमिल्टन स्वतः वळण ६ येथे फिरला. ट्रॅकवरील सुटे भाग हलवण्यासाठी थोडा वेळ व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="CH26_FPSTORY"/> आर्विड लिंडब्लाडची रेसिंग बुल्स वळण १४ जवळ थांबल्याने पुन्हा पिवळे झेंडे आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कारची आवश्यकता निर्माण झाली. त्यानंतर संघाने त्याला पुन्हा सत्रात पाठवले नाही. त्याच्या केवळ सहा फेऱ्या झाल्या; पुढील दिवशी स्प्रिंटमध्ये उतरायचे असल्याने सत्र पूर्ण करू न शकणे ही महत्त्वाची अडचण होती. कॅडिलॅकचा सर्गिओ पेरेझ आणि विलियम्सचा कार्लोस सायेन्स यांच्याही वेगवान फेऱ्या मर्यादित राहिल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/><ref name="CH26_FP"/> अर्ध्या तासानंतर रसेल १:३४.१६९ या वेळेसह आघाडीवर होता. शेवटच्या भागात सॉफ्ट टायरवर अनेकांनी वेळा सुधारल्या. अंतिम निकालात रसेलने १:३२.७४१ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली. आंतोनेली ०.१२० सेकंदांनी मागे दुसरा आणि नॉरिस ०.५५५ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. पियास्त्री व लक्लेर यांनी पहिल्या पाचमध्ये स्थान मिळवले; फेरारीचा हॅमिल्टन सहावा राहिला. हा निकाल शुक्रवारच्या सरावातील वेग दाखवत असला तरी त्याचा थेट अर्थ स्प्रिंट पात्रतेतील क्रमवारी असा नव्हता.<ref name="CH26_FP"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३२.७४१ || २९ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || +०.१२० || ३० |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || +०.५५५ || २९ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || +०.७३१ || २८ |- | ५ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +०.८५८ || २८ |- | ६ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +१.३८८ || २६ |- | ७ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +१.६८५ || २८ |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +१.८०० || २४ |- | ९ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +१.८९८ || २७ |- | १० || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +१.९३५ || २८ |- | ११ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +२.०३२ || २९ |- | १२ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +२.०८७ || २६ |- | १३ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +२.११५ || २६ |- | १४ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +२.१३६ || २५ |- | १५ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +२.२०६ || २६ |- | १६ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +२.७३९ || ३१ |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +२.९३८ || १८ |- | १८ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +३.११५ || १८ |- | १९ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +३.३१६ || २५ |- | २० || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +४.४८३ || २० |- | २१ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +५.१५५ || ६ |- | २२ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +६.४५९ || १३ |} <ref name="CH26_FP"/> '''सराव सत्राचा संदर्भ :''' कमी वेळेमुळे सरावातील एकूण फेऱ्या आणि सर्वात वेगवान फेरी या दोन्ही माहितीला महत्त्व होते. उदाहरणार्थ अल्बोनने ३१ फेऱ्या केल्या; सत्रातील सर्वात कमी फेऱ्या लिंडब्लाडने ६ आणि पेरेझने १३ केल्या. पूर्ण वेगवान फेरीपेक्षा विश्वसनीयता व विविध टायरवरील प्रतिक्रिया समजण्यासाठी संघांनी भिन्न कार्यक्रम वापरले असण्याची शक्यता लक्षात घेऊन वेळेच्या क्रमवारीवरूनच अंतिम स्पर्धात्मक बळ ठरवू नये.<ref name="CH26_FP"/> == स्प्रिंट पात्रता फेरी == === फेरी १ === शुक्रवारी झालेल्या स्प्रिंट पात्रतेत पहिल्या दोन भागांत मीडियम मिश्रणाचा वापर बंधनकारक होता. पहिल्या भागात रसेलने १:३३.०३० अशी वेळ दिली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांनी पहिल्या गटातील वेग राखला. विलियम्सच्या दोन्ही गाड्या, ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि कॅडिलॅकच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या भागानंतर पुढे जाऊ शकल्या नाहीत.<ref name="CH26_SQ"/><ref name="CH26_SQSTORY"/> पेरेझने इंधनपुरवठ्यातील समस्येमुळे स्प्रिंट पात्रतेत प्रतिनिधिक वेळ नोंदवली नाही. १०७ टक्के मर्यादेमुळे आपोआप अपात्र ठरण्याची शक्यता असली, तरी सरावातील समाधानकारक वेळांच्या आधारे एफआयए पंचांनी त्याला स्प्रिंटमध्ये सुरुवात करण्याची परवानगी दिली. इतर गाड्यांच्या तुलनेत कॅडिलॅकच्या पात्रता कामगिरीवर नव्या संघाच्या तांत्रिक विश्वसनीयतेचे प्रश्न स्पष्ट झाले.<ref name="CH26_PEREZSTART"/><ref name="CH26_SQSTORY"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात रसेलने १:३२.२४१ अशी वेळ नोंदवून आघाडी राखली. आंतोनेलीचा वेग त्यापेक्षा ०.०५० सेकंद कमी होता. गॅस्लीने अल्पाइनला अंतिम दहा चालकांत नेले. ऑडीचे हल्केनबर्ग व बोर्तोलेतो, हासचा ओकन, रेसिंग बुल्सचे लॉसन व लिंडब्लाड आणि अल्पाइनचा कोलापिंटो या फेरीत बाद झाले. कोलापिंटो पहिल्या फेरीतून पुढे गेला होता, परंतु दुसरी फेरी त्याच्यासाठी पुरेशी वेगवान ठरली नाही.<ref name="CH26_SQ"/> === फेरी ३ === अंतिम आठ मिनिटांत सॉफ्ट टायर वापरून स्प्रिंट पोल ठरवण्यात आला. रसेलने १:३१.५२० अशी वेळ नोंदवून आंतोनेलीपेक्षा ०.२८९ सेकंद वेगाने पोल मिळवला. नॉरिस तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि पियास्त्री पाचवा होता. लक्लेर सहावा राहिला, तर गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, बेअरमन व हादजार यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली. रसेलने पात्रतेचे सर्व तीन विभाग प्रथम क्रमांकावर संपवले.<ref name="CH26_SQSTORY"/><ref name="CH26_SQ"/> आंतोनेलीने पिट-लेनमधून ट्रॅकवर येताना नॉरिसचा मार्ग अडवल्याचा संशय निर्माण झाला होता. पंचांनी व्हिडिओ, टेलिमेट्री आणि चालकांची साक्ष पाहून नॉरिस त्यावेळी प्रत्यक्ष वेगवान वेळ नोंदवत नव्हता, असे निश्चित केले; परिणामी आंतोनेलीवर कारवाई झाली नाही. गॅस्ली व व्हर्सटॅपनमधील दुसऱ्या कथित अडथळ्याबाबतही चालकाचे म्हणणे व घटनाक्रम पाहून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1"/><ref name="CH26_IMPEDING2"/> === स्प्रिंट पात्रतेचे पूर्ण वर्गीकरण === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ !! फेऱ्या |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३३.०३० || १:३२.२४१ || १:३१.५२० || १३ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३३.४५५ || १:३२.२९१ || १:३१.८०९ || १३ |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३३.७८३ || १:३३.०८६ || १:३२.१४१ || १३ |- | ४ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३३.१४८ || १:३३.०४२ || १:३२.१६१ || १५ |- | ५ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३३.८१३ || १:३३.०३८ || १:३२.२२४ || १३ |- | ६ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३३.१९४ || १:३२.६०२ || १:३२.५२८ || १६ |- | ७ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३३.९७० || १:३३.४०५ || १:३२.८८८ || १५ |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३४.१७० || १:३३.५६४ || १:३३.२५४ || १७ |- | ९ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३४.२८० || १:३३.५०१ || १:३३.४०९ || १६ |- | १० || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३४.४४७ || १:३३.६२० || १:३३.७२३ || १५ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३३.९९७ || १:३३.६३५ || — || १४ |- | १२ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३४.०८७ || १:३३.६३९ || — || १३ |- | १३ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३४.११० || १:३३.७१४ || — || १३ |- | १४ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३४.२९१ || १:३३.७७४ || — || १४ |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३४.४९५ || १:३४.०४८ || — || १३ |- | १६ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३४.५९२ || १:३४.३२७ || — || १२ |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.७६१ || — || — || ६ |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३५.३०५ || — || — || ६ |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.५८१ || — || — || ५ |- | २० || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३६.१५१ || — || — || ७ |- | २१ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३७.३७८ || — || — || ८ |- | २२ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || — || — || — || ० |} <ref name="CH26_SQ"/> === स्प्रिंट सुरुवातीची क्रमवारी आणि पिट-लेन निर्णय === स्प्रिंटमधील प्रारंभीच्या क्रमवारीत मर्सिडीजच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या रांगेत, त्यांच्या मागे नॉरिस व हॅमिल्टन होत्या. विलियम्सने स्प्रिंट पात्रतेनंतर अल्बोनच्या निलंबनाच्या सेटिंगमध्ये पार्स फर्मे अटींना न जुमानता बदल केले; त्यामुळे त्याला स्प्रिंटची सुरुवात पिट-लेनमधून करण्याचा आदेश देण्यात आला. या निर्णयाने पात्रता स्थान आणि प्रत्यक्ष प्रारंभ स्थान यातील फरक निर्माण झाला.<ref name="CH26_SGRID"/><ref name="CH26_ALBONPIT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्प्रिंट पात्रता स्थान !! कार क्र. !! चालक !! स्प्रिंट प्रारंभासाठी नोंद |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ४ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ५ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ६ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ७ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ९ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १० || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १२ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १३ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १४ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १६ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || पिट-लेनमधून सुरुवात आवश्यक |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | २० || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | २१ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | २२ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || १०७% वेळ नसूनही पंचांची परवानगी |} <ref name="CH26_SGRID"/><ref name="CH26_PEREZSTART"/><ref name="CH26_ALBONPIT"/> == स्प्रिंट शर्यत == === सुरुवात आणि पहिल्या पाच फेऱ्या === शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट झाली. पोलवरून निघालेल्या रसेलने पहिल्या वळणांमध्ये आघाडी कायम ठेवली; मात्र चौथ्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन चांगल्या सुरुवातीमुळे पुढे सरकला आणि वळण ९ येथे रसेलला मागे टाकले. रसेलने मागील सरळ रेषेच्या अखेरीस वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये प्रतिहल्ला केला; त्यानंतरच्या फेऱ्यांतही आघाडीचे स्थान बदलत राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> दुसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला हॅमिल्टन वळण १ बाहेरून जात पुन्हा पुढे आला. दोघांची लढत सुरू असल्यामुळे सहाव्या स्थानावरून निघालेला लक्लेर पुढच्या गटाशी अंतर कमी करू शकला. पाचव्या फेरीत रसेलने वळण १४ येथे निर्णायक ओव्हरटेक करून आघाडी स्थिर केली आणि दोन्ही फेरारींपासून अंतर वाढवण्यास सुरुवात केली. या सुरुवातीच्या लढतीत ऊर्जेचा वापर आणि टायरवरील भार महत्त्वाचे ठरले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === आंतोनेली आणि हादजार यांची धडक === आंतोनेलीची स्प्रिंटमधील सुरुवात अपेक्षेपेक्षा संथ होती आणि तो दुसऱ्या स्थानावरून नवव्या स्थानापर्यंत मागे सरकला. पहिल्याच फेरीतील वळण ६ येथे हादजार त्याला मागे टाकण्याचा प्रयत्न करत होता. आंतोनेलीच्या गाडीचे मागील चाक ब्रेकिंगवेळी अडकल्यामुळे ती अपेक्षेपेक्षा बाहेरच्या दिशेने गेली आणि हादजारच्या गाडीला धडकली. पंचांनी हादजारला त्या वळणातील जागेचा हक्क मिळालेला होता असे ठरवून आंतोनेलीला १० सेकंदांचा दंड दिला.<ref name="CH26_SPDEC"/> या घटनेमुळे आंतोनेलीला उर्वरित स्प्रिंटमध्ये वेगाने स्थान सुधारावे लागले. त्याने मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांना मागे टाकले, हॅमिल्टनला अकराव्या फेरीत आणि लक्लेरला तेराव्या फेरीत वळण १४ येथे मागे टाकले. मात्र याच सुमारास सेफ्टी कार लागल्याने त्याची पुढील वाटचाल आणि दंडाची अंमलबजावणी यांचा निकालावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === फेरारीची अंतर्गत लढत === हॅमिल्टनने सुरुवातीला स्प्रिंटचे नेतृत्व केले तरी रसेल पुढे गेल्यावर लक्लेरने दुसऱ्या फेरारीवर दबाव वाढवला. आठव्या फेरीच्या सुरुवातीला लक्लेर वळण १ येथे हॅमिल्टनच्या पुढे गेला; पुढील वळणांमध्ये दोघांनी एकमेकांसमोर बचाव आणि ओव्हरटेकिंगचे प्रयत्न सुरू ठेवले. लक्लेरने दुसरे स्थान टिकवणे महत्त्वाचे होते, कारण सेफ्टी कार लागल्यावर फेरारीच्या एकाच पिट-बॉक्समध्ये दोन्ही गाड्या थांबणार होत्या.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === सेफ्टी कार, पिट-स्टॉप आणि पुन्हा सुरुवात === निको हल्केनबर्गची ऑडी वळण १ जवळ थांबल्यामुळे तेराव्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार आली. आघाडीवरील बहुतांश चालकांनी थांबून मीडियमवरून सॉफ्ट मिश्रणात बदल केला. फेरारीला एकाच वेळी दोन्ही गाड्या थांबवाव्या लागल्याने हॅमिल्टनचा पिट-स्टॉप उशिरा झाला आणि नॉरिस त्याच्या पुढे गेला. आंतोनेलीने या थांब्यावेळी दहा सेकंदांचा दंड पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> लॉसन आणि बेअरमनने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या टायरवरील शिल्लक पकड नव्याने सॉफ्ट लावलेल्या गाड्यांपेक्षा मर्यादित असली तरी पिट-स्टॉप टाळल्यामुळे दोघांना काही स्थानांचा फायदा झाला. सेफ्टी कार मागे गेल्यावर तीन फेऱ्या शिल्लक असताना पुन्हा रेसिंग सुरू झाले. लक्लेरच्या वळण १४ मधून बाहेर पडताना झालेल्या व्हीलस्पिनचा फायदा घेत रसेलने पहिल्या स्थानावरची पकड मजबूत ठेवली.<ref name="CH26_SPSTORY"/><ref name="CH26_PIRELLI"/> अंतिम फेऱ्यांत हॅमिल्टनने वळण १ बाहेरून नॉरिसला मागे टाकून तिसरे स्थान परत मिळवले. आंतोनेलीही पुन्हा पुढे सरकला आणि पाचवा राहिला. पियास्त्रीने सेफ्टी कारनंतर आंतोनेलीला प्रारंभ-रेषेपूर्वी मागे टाकल्यानंतर त्याला स्थान परत देण्यास सांगण्यात आले. त्यामुळे मॅकलारेनचे नॉरिस चौथे व पियास्त्री सहावे राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === स्प्रिंटचा निकाल आणि गुण === रसेलने ३३:३८.९९८ या वेळेत १९ फेऱ्या पूर्ण करून विजय मिळवला. लक्लेर फक्त ०.६७४ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन २.५५४ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. लॉसन सातवा आणि बेअरमन आठवा राहून शेवटचे गुण मिळवले. व्हर्सटॅपन नववा राहिल्याने त्याला गुण मिळाले नाहीत. हल्केनबर्ग, बोट्टास आणि लिंडब्लाड शर्यत पूर्ण करू शकले नाहीत.<ref name="CH26_SP"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / स्थिती !! गुण |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १९ || ३३:३८.९९८ || ८ |- | २ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १९ || +०.६७४ || ७ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १९ || +२.५५४ || ६ |- | ४ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १९ || +४.४३३ || ५ |- | ५ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १९ || +५.६८८ || ४ |- | ६ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १९ || +६.८०९ || ३ |- | ७ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १९ || +१०.९०० || २ |- | ८ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १९ || +११.२७१ || १ |- | ९ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १९ || +११.६१९ || ० |- | १० || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १९ || +१३.८८७ || ० |- | ११ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १९ || +१४.७८० || ० |- | १२ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १९ || +१५.७५३ || ० |- | १३ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १९ || +१५.८५८ || ० |- | १४ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १९ || +१६.३९३ || ० |- | १५ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १९ || +१६.४३० || ० |- | १६ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १९ || +२०.०१४ || ० |- | १७ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १९ || +२१.५९९ || ० |- | १८ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १९ || +२१.९७१ || ० |- | १९ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १९ || +२८.२४१ || ० |- | — || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १२ || निवृत्त || ० |- | — || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १२ || निवृत्त || ० |- | — || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ११ || निवृत्त || ० |} <ref name="CH26_SP"/> '''टीप :''' पेरेझला सेफ्टी कारच्या नियंत्रणाखाली इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण प्रणालीने निश्चित केलेला किमान वेळ दोन लहान सेक्टरमध्ये न पाळल्याबद्दल ५ सेकंदांचा दंड देण्यात आला. अंतिम वर्गीकरणात त्याची अंमलबजावणी झाली.<ref name="CH26_PEREZ"/> == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == === फेरी १ === शनिवारी स्प्रिंटनंतर मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र पात्रता आयोजित करण्यात आली. पहिल्या भागात मर्सिडीजच्या रसेलने १:३३.२६२ तर आंतोनेलीने १:३३.३०५ वेळ दिली. फेरारी, मॅकलारेन आणि रेड बुलचे चालक पुढे गेले. विलियम्सचे सायेन्स आणि अल्बोन, ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल आणि कॅडिलॅकचे बोट्टास व पेरेझ या सहा चालकांना पहिल्या फेरीनंतरच बाद व्हावे लागले.<ref name="CH26_Q"/> पेरेझ २२वा तर स्ट्रोल २१वा राहिला. अल्बोन १८वा असूनही सुरुवातीच्या ग्रिडवर बदल लागू होणार होते. सायेन्स १७वा, अलोन्सो १९वा आणि बोट्टास २०वा होता. हे स्थान शनिवारची पात्रता दर्शवते; रविवारच्या प्रत्यक्ष शर्यतीपूर्वी लागू झालेल्या बदलांमुळे सुरुवातीच्या ग्रिडमधील नोंद स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक होते.<ref name="CH26_Q"/><ref name="CH26_GRID"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने १:३२.४४३ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली; लक्लेर १:३२.४८६ आणि रसेल १:३२.५२३ अशी वेळ देत पुढे गेले. गॅस्लीने १:३३.००३ वेळ देऊन अंतिम दहा चालकांत स्थान मिळवले. हल्केनबर्ग, कोलापिंटो, ओकन, लॉसन, लिंडब्लाड आणि बोर्तोलेतो यांचे प्रयत्न अंतिम भागासाठी पुरेसे ठरले नाहीत.<ref name="CH26_Q"/> हल्केनबर्ग १:३३.३५४ आणि कोलापिंटो १:३३.३५७ यांच्यात केवळ ०.००३ सेकंदांचे अंतर होते. मात्र अंतिम दहा स्थानांसाठी आवश्यक किमान वेळेपासून दोघेही मागे राहिले. रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही गाड्या आणि हासचा ओकनही या भागात बाद झाल्याने शेवटच्या भागात मर्सिडीज, फेरारी, मॅकलारेन, रेड बुल, अल्पाइन व हासचे बेअरमन असे विविध संघ सहभागी राहिले.<ref name="CH26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम भागाच्या प्रारंभी रसेलची मर्सिडीज वळणांनंतर अचानक धीमी झाली आणि पहिल्याच गिअरमध्ये अडकल्याने त्याला गाडी कसाबसा पिटमध्ये आणावी लागली. संघाने इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीचे पुनर्संचयन करून कार पुन्हा चालवता येण्याजोगी केली. या बिघाडामुळे रसेलला शेवटी फक्त एकच वेगवान प्रयत्न करता आला, तर आंतोनेलीला आवश्यक फेऱ्या पूर्ण करण्याची संधी मिळाली.<ref name="CH26_QSTORY"/> आंतोनेलीने १:३२.०६४ अशी वेळ नोंदवली आणि आपल्या कारकिर्दीतील पहिला ग्रांप्री पोल मिळवला. रसेल १:३२.२८६ अशी वेळ देत ०.२२२ सेकंद मागे दुसरा राहिला. हॅमिल्टन १:३२.४१५ वेळेसह तिसरा आणि लक्लेर फक्त ०.०१३ सेकंदांनी मागे चौथा होता. पियास्त्री, नॉरिस, गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, हादजार आणि बेअरमन यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली.<ref name="CH26_Q"/> या पोलमुळे आंतोनेलीने २००८ इटालियन ग्रांप्रीमध्ये सेबॅस्टियन व्हेटेलने केलेला सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेत्याचा विक्रम मोडला. शुक्रवारच्या स्प्रिंट पोलवर रसेल, तर शनिवारच्या मुख्य ग्रांप्री पोलवर आंतोनेली होता; त्यामुळे दोन्ही पोल पोझिशनबाबत संभ्रम होऊ नये. रसेलच्या Q3 बिघाडामुळे दोन्ही मर्सिडीजचे वेगवान संभाव्य प्रयत्न वेगळ्या परिस्थितीत झाले.<ref name="CH26_QSTORY"/> === मुख्य पात्रतेचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ !! फेऱ्या |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३३.३०५ || १:३२.४४३ || १:३२.०६४ || १५ |- | २ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३३.२६२ || १:३२.५२३ || १:३२.२८६ || १३ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३३.५२२ || १:३२.५६७ || १:३२.४१५ || १९ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३३.१७५ || १:३२.४८६ || १:३२.४२८ || २० |- | ५ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३३.५९० || १:३३.१३० || १:३२.५५० || २० |- | ६ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३३.५३५ || १:३२.९१० || १:३२.६०८ || २० |- | ७ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३३.७८८ || १:३३.००३ || १:३२.८७३ || २१ |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३३.४१७ || १:३३.०९८ || १:३३.००२ || २० |- | ९ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३३.६३२ || १:३३.३५२ || १:३३.१२१ || २० |- | १० || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३३.६८७ || १:३३.१९७ || १:३३.२९२ || १९ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३४.११६ || १:३३.३५४ || — || १२ |- | १२ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३३.६३४ || १:३३.३५७ || — || १५ |- | १३ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३३.९७४ || १:३३.५३८ || — || १४ |- | १४ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३४.१३९ || १:३३.७६५ || — || १५ |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३३.९०६ || १:३३.७८४ || — || १५ |- | १६ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३३.५४९ || १:३३.९६५ || — || १४ |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.३१७ || — || — || १० |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.७७२ || — || — || १० |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.२०३ || — || — || ९ |- | २० || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३५.४३६ || — || — || ९ |- | २१ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.९९५ || — || — || ९ |- | २२ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३६.९०६ || — || — || ६ |} <ref name="CH26_Q"/> == मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी == आंतोनेली आणि रसेल यांना पहिली रांग मिळाली; हॅमिल्टन-लक्लेर दुसऱ्या तर पियास्त्री-नॉरिस तिसऱ्या रांगेत होते. २२व्या क्रमांकावर दाखवलेला अल्बोन हा निलंबनाच्या बदलामुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करण्यास बांधील होता. अखेरीस अल्बोनसह चार चालक शर्यत सुरू करू शकले नाहीत; तरीही त्यांच्या नोंदी अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत अस्तित्वात आहेत.<ref name="CH26_GRID"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड क्रमांक !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पात्रता वेळ !! टीप |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३२.०६४ || — |- | २ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३२.२८६ || — |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३२.४१५ || — |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३२.४२८ || — |- | ५ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३२.५५० || मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- | ६ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३२.६०८ || मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- | ७ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३२.८७३ || — |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३३.००२ || — |- | ९ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३३.१२१ || — |- | १० || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३३.२९२ || — |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३३.३५४ || — |- | १२ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३३.३५७ || — |- | १३ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३३.५३८ || — |- | १४ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३३.७६५ || — |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३३.७८४ || — |- | १६ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३३.९६५ || मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.३१७ || — |- | १८ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.२०३ || — |- | १९ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३५.४३६ || — |- | २० || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.९९५ || — |- | २१ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३६.९०६ || — |- | २२ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.७७२ || पिट-लेनमध्ये सुरू करणे अपेक्षित; प्रत्यक्ष सुरुवात नाही |} <ref name="CH26_GRID"/> == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची चार माघारी === रविवारी स्टार्टपूर्वीच मोठा व्यत्यय आला. विद्यमान विश्वविजेता लॅन्डो नॉरिसची मॅकलारेन ग्रिडपर्यंत पोहोचू शकली नाही. संघाने दुसरी मॅकलारेन, ऑस्कर पियास्त्रीची कार, फॉर्मेशन लॅपपूर्वी पिट-लेनकडे परत आणली. दोन्ही कारमध्ये पॉवर युनिटशी संबंधित स्वतंत्र विद्युत समस्या असल्याचे मॅकलारेनने सांगितले. त्यामुळे मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या एका फेरीचीही शर्यत न करता बाहेर पडल्या.<ref name="CH26_RACESTORY"/> ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतो हायड्रॉलिक बिघाडामुळे शर्यत सुरू करू शकला नाही. विलियम्सचा अलेक्झांडर अल्बोन निलंबनात बदल केल्याने पिट-लेन स्टार्टसाठी अपेक्षित होता, परंतु त्याची कारही सुरू झाली नाही. अशाप्रकारे अधिकृत नोंदणीत २२ चालक असूनही मुख्य शर्यतीत प्रत्यक्ष १८ गाड्यांनी सुरुवात केली. सुरुवातीच्या ग्रिडवर पाचवी-सहावी स्थाने मिळालेल्या मॅकलारेनची पूर्ण अनुपस्थिती ही पुढील स्पर्धेसाठी आणि गुणतालिकेसाठी गंभीर घटना ठरली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १ ते ५ : फेरारीची सुरुवातीची आघाडी === स्टार्ट होताच तिसऱ्या स्थानावरील हॅमिल्टनने दोन्ही मर्सिडीजच्या पुढे जाण्यासाठी वेगवान सुरुवात केली. आंतोनेलीने रसेलकडे आपली कार थोडी वळवून संरक्षणात्मक जागा घेतली होती; त्यामुळे हॅमिल्टनला बाहेरच्या बाजूने पुढे जाण्याची संधी मिळाली. लक्लेरही रसेलच्या पुढे गेला आणि आंतोनेलीवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न केला; परंतु वळण ३ च्या कर्बजवळ जागा कमी पडल्याने तो तिसऱ्या स्थानावर राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> मुख्य गटामागे हादजारची रेड बुल वळण १३ येथे फिरली; बेअरमनला संपर्क टाळण्यासाठी मार्ग बदलावा लागला. व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायर निवडूनही सुरुवातीला स्थान गमावले आणि तो मागच्या गटात गेला. समोरील लढतीत हॅमिल्टनची आघाडी दोन फेऱ्यांपेक्षा कमी टिकली. आंतोनेलीने वळण १४ येथे फेरारीला मागे टाकून पुन्हा पहिला क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> तिसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला रसेलने लक्लेरला मागे टाकले आणि काही फेऱ्यांत हॅमिल्टनलाही मागे सोडले. त्यामुळे पहिल्या टप्प्यात मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांनी पुन्हा पुढची स्थाने मिळवली. आंतोनेलीने स्थिर वेगाने अंतर वाढवण्याचा प्रयत्न केला, तर फेरारीचा वेग ब्रेकिंग आणि ओव्हरटेकिंगच्या भागांत उपयुक्त ठरत असल्याचे प्रारंभीचे बदल दाखवत होते.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ९ ते १३ : स्ट्रोलची माघार आणि सेफ्टी कार === नवव्या फेरीपर्यंत धावलेल्या लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन वळण १ जवळ थांबली. गाडी हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. लॉसन, व्हर्सटॅपन आणि सायेन्स यांसारख्या काही चालकांनी त्याच सुमारास आधीच पिट-स्टॉप घेतले होते; सेफ्टी कारमुळे इतर आघाडीच्या चालकांना तुलनेने कमी वेळेच्या हानीत टायर बदलता आले. ही शर्यतीतील एकमेव पूर्ण सेफ्टी कार तैनाती ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> आंतोनेली, रसेल, हॅमिल्टन व लक्लेर यांनी मीडियमवरून हार्ड मिश्रणात बदल केला. हार्ड टायरवर प्रारंभ केलेले कोलापिंटो व ओकन ट्रॅकवर राहिले; त्यामुळे पुन्हा सुरुवातीच्या क्षणी त्यांच्या गाड्या अनेक थांबून आलेल्या आघाडीच्या चालकांच्या पुढे दिसत होत्या. मात्र रणनीतीतील या तात्पुरत्या स्थानांपेक्षा दीर्घ कालावधीतील टायरचे वय आणि पकड निर्णायक ठरणार होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सेफ्टी कारनंतर आंतोनेली पुढे राहिला. त्याच्या मागे कोलापिंटो, ओकन, रसेल, हॅमिल्टन, लिंडब्लाड, लक्लेर, हल्केनबर्ग, गॅस्ली व बेअरमन अशी मिश्र क्रमवारी तयार झाली. त्यामुळे पुढील काही फेऱ्या फक्त शुद्ध वेगावर अवलंबून न राहता कोणत्या चालकाला वाहतुकीतून किती लवकर बाहेर पडता येते यावर अवलंबून होत्या. वेगवान चालकांसाठी हे तात्पुरते अडथळे निर्णायक ठरले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १४ ते २३ : पुन्हा सुरुवातीचा संघर्ष === रसेलला हार्ड टायर लगेच तापवण्यात अडचण आली. तो वळण ६ येथे थोडा बाहेर गेल्याने हॅमिल्टन त्याच्या पुढे आला; लक्लेरलाही स्थान सुधारता आले. त्यामुळे मध्य टप्प्याच्या प्रारंभी आंतोनेलीच्या मागे दोन्ही फेरारी आणि रसेल अशी स्थिती निर्माण झाली. मर्सिडीजची शर्यतीतील एकूण गती अधिक चांगली असली तरी सुरक्षा काळानंतर टायरमधील तापमान नियंत्रित करण्याच्या क्षणिक अडचणीने रसेलचा वेग कमी केला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> हॅमिल्टनने ओकन आणि कोलापिंटोला अल्पावधीत मागे सोडले; रसेलनेही या गाड्या मागे टाकल्या. त्याचवेळी मागच्या गटात बेअरमन व व्हर्सटॅपनसारखे चालक स्वतःच्या रणनीतीचा फायदा घेत पुढे गेले. नव्या हार्ड टायरवरील वेगामुळे बेअरमनला कोलापिंटोच्या मागे असलेला गट मागे सोडता आला. लिंडब्लाड वळण १४ येथे स्वतःहून फिरला; परंतु शर्यतीत पुढे सहभागी राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी २४ ते ३९ : फेरारीच्या दोन्ही चालकांची लढत === चोविसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये हॅमिल्टनला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. त्यानंतर फेरारीच्या दोन चालकांत दीर्घ प्रत्यक्ष स्पर्धा सुरू झाली. वळण १ मधून बाहेर पडताना बाजूबाजूने चाललेल्या गाड्या, वळण ९–१० मधील स्थानबदल आणि वळण १४ येथील ब्रेकिंगवेळी होत असलेले हल्ले या लढतीची प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/> या संघर्षामुळे दोन्ही फेरारींचा वेगवान फेऱ्यांवरील प्रयत्न एकमेकांशी संबंधित राहिला आणि आंतोनेलीला पुढे अंतर वाढवण्याची संधी मिळाली. त्याची आघाडी एका टप्प्यावर सुमारे सात सेकंदांपर्यंत पोहोचली. याउलट रसेलने पुन्हा टायरमध्ये योग्य तापमान मिळाल्यावर एकेक करून फेरारींच्या पुढे जाऊन दुसरे स्थान मिळवले. आंतोनेलीला गाठण्याइतका वेळ मात्र त्याच्याकडे उरला नव्हता.<ref name="CH26_RACESTORY"/> पस्तिसाव्या फेरीत लक्लेर वळण १४ येथे ब्रेकिंग उशिरा झाल्यामुळे बाहेर गेला आणि हॅमिल्टन पुन्हा तिसऱ्या स्थानावर आला. लक्लेरने पुढच्या सरळ भागात पुन्हा प्रयत्न केला; परंतु हॅमिल्टनने संरक्षण करत ते स्थान राखले. एकाच संघातील चालकांमध्ये झालेली ही लढत अंतिम पोडियमचे स्थान ठरवण्यास कारणीभूत ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> एकोणचाळीसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथे पुन्हा हॅमिल्टनला मागे टाकले; पण लगेच पहिल्या वळणात हॅमिल्टनने स्थान परत घेतले. दोन्ही फेरारी आंतोनेलीपेक्षा बऱ्याच मागे होत्या; त्यामुळे त्यांच्या अंतर्गत लढतीतून समोरच्या मर्सिडीजला थेट धोका निर्माण झाला नाही. अखेरीस हॅमिल्टनने तिसरा आणि लक्लेरने चौथा क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ३३ : ओकन–कोलापिंटो धडक === शर्यतीच्या ३३व्या फेरीत कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर पडला तेव्हा ओकन त्याच्याजवळ आला. वळण १ मधून वळण २ कडे जाताना ओकनने आतल्या बाजूने ओव्हरटेक करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र त्या क्षणी आवश्यक स्थान मिळवले नसल्याचे एफआयए पंचांनी ठरवले. दोन्ही गाड्यांत संपर्क होऊन कोलापिंटो फिरला. या घटनेत ओकनला पूर्ण जबाबदार ठरवण्यात आले व १० सेकंदांचा दंड देण्यात आला.<ref name="CH26_RACEDEC"/> कोलापिंटोची पुढील शर्यत पूर्णपणे संपली नाही. त्याने पुन्हा स्पर्धेत पुढे जात दहावे स्थान आणि हंगामातील एक गुण मिळवला. ओकनने दंड भोगल्यानंतर चौदाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण केली. या उदाहरणातून दोन्ही चालकांसाठी एकाच घटनेचे वेगळे परिणाम दिसतात: कोलापिंटोचा संभाव्य चांगला निकाल धोक्यात आला, तर ओकनचा वेळदंड अंतिम स्थानावर परिणामकारक ठरला.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACEDEC"/> === अखेरच्या फेऱ्या : विजय आणि माघारी === शर्यतीच्या उत्तरार्धात व्हर्सटॅपन सहाव्या स्थानाच्या आसपास धावत होता; परंतु रेड बुलला तांत्रिक समस्या आल्याने तो ४५ फेऱ्यांनंतर निवृत्त झाला. अलोन्सोने ३२ फेऱ्यांनंतर शर्यत सोडली; आधी स्ट्रोलही बाद झाला होता. ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि व्हर्सटॅपन यांना अंतिम रेषा गाठता आली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> अखेरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेली वळण १४ येथे ब्रेकिंग करताना बाहेर गेला आणि त्याच्या टायरवर सपाट भाग तयार झाला. या क्षणिक अडचणीने रसेलशी अंतर कमी झाले तरी आंतोनेलीने कार नियंत्रणात ठेवून पहिला क्रमांक कायम राखला. रसेलचे टायरही झिजत असल्याने विजयासाठी अखेरचा गंभीर हल्ला करण्याची स्थिती निर्माण झाली नाही. आंतोनेलीने सर्वात वेगवान फेरी ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ नोंदवली.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> आंतोनेलीने १:३३:१५.६०७ वेळेत शर्यत पूर्ण केली. रसेल ५.५१५ सेकंदांनी मागे दुसरा राहिला, तर हॅमिल्टन २५.२६७ सेकंदांनी मागे तिसरा होता. लक्लेर चौथा आणि बेअरमन पाचवा राहिला. गॅस्ली सहावा, लॉसन सातवा, हादजार आठवा, सायेन्स नववा आणि कोलापिंटो दहावा राहिला. हा निकाल मर्सिडीजचा सलग दुसऱ्या ग्रांप्रीतील विजय आणि पहिल्या दोन स्थानांवरील वर्चस्व दर्शवत होता.<ref name="CH26_RACE"/> == मुख्य शर्यतीचे संपूर्ण वर्गीकरण == खालील तक्त्यात अधिकृत अंतिम वर्गीकरणानुसार सर्व २२ नोंदणीकृत चालक दिले आहेत. शर्यत पूर्ण न करणाऱ्या आणि शर्यत सुरूच न करणाऱ्या चालकांमधील फरक वेगळा ठेवला आहे. वर्गीकरणातील फेरीसंख्या व गुण अधिकृत निकालावर आधारित आहेत.<ref name="CH26_RACE"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ५६ || १:३३:१५.६०७ || २५ |- | २ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ५६ || +५.५१५ || १८ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ५६ || +२५.२६७ || १५ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ५६ || +२८.८९४ || १२ |- | ५ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ५६ || +५७.२६८ || १० |- | ६ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ५६ || +५९.६४७ || ८ |- | ७ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ५६ || +८०.५८८ || ६ |- | ८ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५६ || +८७.२४७ || ४ |- | ९ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ५५ || +१ फेरी || २ |- | १० || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || १ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | १२ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | १३ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | १४ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | १५ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | — || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४५ || निवृत्त || ० |- | — || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ३२ || निवृत्त || ० |- | — || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ९ || निवृत्त || ० |- | — || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || ० || सुरुवात केली नाही || ० |- | — || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || ० || सुरुवात केली नाही || ० |- | — || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ० || सुरुवात केली नाही || ० |- | — || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ० || सुरुवात केली नाही || ० |} <ref name="CH26_RACE"/> === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. ही कामगिरी त्याच्या विजयानंतरच्या आकडेवारीत नोंदली गेली, परंतु २०२६ गुणनियमांत सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र गुण दिले जात नव्हते. त्यामुळे त्याला विजयासाठी २५ आणि स्प्रिंटमधील पाचव्या स्थानासाठी ४ असे या सप्ताहांतात एकूण २९ गुण मिळाले.<ref name="CH26_POST"/><ref name="CH26_RACE"/> == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीज : वेग आणि विश्वसनीयता === मर्सिडीजने शुक्रवारी सरावातील पहिल्या दोन स्थाने, स्प्रिंटचा पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य ग्रांप्रीचा पोल आणि मुख्य शर्यतीतील पहिली दोन स्थाने असा प्रभावी कार्यक्रम पूर्ण केला. तरीही सप्ताहांत पूर्णपणे विनाअडथळा नव्हता: रसेलला मुख्य पात्रतेच्या अंतिम फेरीत तांत्रिक बिघाड आला आणि आंतोनेलीला स्प्रिंटमध्ये धडकेबद्दल दंड मिळाला होता. अशा दोन समस्या असतानाही मुख्य शर्यतीतील वेग व टायर व्यवस्थापनामुळे संघाने महत्त्वाचे गुण मिळवले.<ref name="CH26_QSTORY"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> रसेलने स्प्रिंटमध्ये आठ आणि मुख्य शर्यतीत अठरा असे चीनमध्ये २६ गुण घेतले; आंतोनेलीने स्प्रिंटमध्ये चार आणि मुख्य विजयातून पंचवीस असे २९ गुण घेतले. ऑस्ट्रेलियातील ७ गुणांची रसेलची आघाडी शांघायनंतर ४ गुणांवर आली. त्यामुळे एका संघाकडून सलग दोन मुख्य ग्रांप्री विजय झाले तरी चालक अजिंक्यपदातील क्रमांक या दोन सप्ताहांतात वेगळ्या चालकांकडे गेला.<ref name="CH26_POST"/> === फेरारी : स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील स्थानांसाठी संघर्ष === फेरारीला स्प्रिंटमध्ये लक्लेरचे दुसरे आणि हॅमिल्टनचे तिसरे, तसेच मुख्य ग्रांप्रीत हॅमिल्टनचे तिसरे व लक्लेरचे चौथे स्थान मिळाले. हॅमिल्टनसाठी फेरारीत सामील झाल्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीमधील हे पहिले पोडियम होते. त्याच सर्किटवर मागील हंगामात त्याने स्प्रिंट विजय मिळवला होता, पण मुख्य ग्रांप्रीतील पोडियमसाठी त्याला यावेळी पुन्हा लढावे लागले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> लक्लेर आणि हॅमिल्टनच्या लढतींमुळे प्रेक्षकांना दोन्ही फेरारींची गती आणि ओव्हरटेकिंगची क्षमता दिसली; दुसरीकडे त्यांना एकमेकांशी लढावे लागत असताना आंतोनेलीची आघाडी वाढली. परिणामी फेरारीने पोडियम व गुण मिळवले, पण मर्सिडीजच्या पहिल्या दोन स्थानांना आव्हान देऊ शकली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मॅकलारेन : दोन्ही गाड्यांची सुरुवातीपूर्व माघार === पियास्त्रीने मुख्य पात्रतेत पाचवे आणि नॉरिसने सहावे स्थान मिळवले होते, परंतु रविवारी दोन्ही मॅकलारेन गाड्या शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. वेगाची चाचणी आणि शर्यतीतील विश्वसनीयता यांतील फरक अधोरेखित करणारी ही घटना होती. शुक्रवारी सरावात नॉरिस तिसरा, तर स्प्रिंटमध्ये चौथा राहून गुण मिळवलेला असतानाही मुख्य शर्यतीत संघाला शून्य गुण मिळाले.<ref name="CH26_FP"/><ref name="CH26_SP"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> पियास्त्रीसाठी हा हंगामाच्या दोन सुरुवातीच्या मुख्य ग्रांप्रींपैकी सलग दुसरा नॉन-स्टार्ट ठरला; ऑस्ट्रेलियात त्याच्या पहिल्या स्पर्धेपूर्वीच्या लॅपवरील दुर्घटनेमुळे त्याला शर्यत सुरू करता आली नव्हती. चीनमध्ये कारण वेगळे — पॉवर युनिटशी संबंधित विद्युत समस्या — होते. त्यामुळे स्पर्धात्मक गती असतानाही अजिंक्यपदातील गुणसंचयावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मधल्या गटातील स्थानबदल === बेअरमन पाचवा राहून हाससाठी मोठे गुण घेऊन आला. सुरुवातीच्या फेरीत हादजारची गाडी फिरल्यामुळे स्वतःची कार वाचवण्याची वेळ आली असतानाही त्याने संयमाने स्थान सुधारले. गॅस्लीने सहावा क्रमांक मिळवून अल्पाइनला सलग दुसऱ्या सप्ताहांतात गुण मिळवून दिले. लॉसनने स्प्रिंटच्या सातव्या स्थानानंतर मुख्य शर्यतीत सातवे स्थान, तर हादजारने आठवे स्थान मिळवले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> सायेन्सला विलियम्ससाठी या हंगामातील पहिले दोन गुण मिळाले. कोलापिंटोने ओकनबरोबरच्या धडकेनंतरही दहाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण करून एक गुण मिळवला. हल्केनबर्ग अकरावा, लिंडब्लाड बारावा, बोट्टास तेरावा, ओकन चौदावा आणि पेरेझ पंधरावा राहिला. कारचा वेग, पिट-स्टॉपची वेळ, सेफ्टी कारच्या वेळी योग्य ठरणारी टायर निवड आणि शर्यतीतील अडचणी यांतून ही मधल्या गटाची स्थिती तयार झाली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === दीर्घ टायर रणनीतीचा परिणाम === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या माहितीनुसार, एक थांब्याची रणनीती अपेक्षेप्रमाणे प्रभावी ठरली. नवव्या फेरीदरम्यान सेफ्टी कार आल्याने मीडियमवर सुरुवात करणाऱ्या चालकांनी लवकर हार्ड टायर लावले; काहींच्या हार्ड टायरवरील दुसऱ्या टप्प्यातील फेऱ्या ४५ पेक्षा जास्त झाल्या. उलट सुरुवातीपासून हार्ड टायर लावलेल्या चालकांना सेफ्टी कार काळात न थांबण्याची मोकळीक होती; त्यांनी तात्पुरती स्थानवाढ मिळवली, पण पुढे नव्या टायरवरील गाड्यांनी त्यांना मागे टाकले.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सॉफ्ट मिश्रणाची प्रारंभी अधिक पकड देणारी निवडही काही गाड्यांनी वापरली; तथापि व्हर्सटॅपनच्या अपेक्षेपेक्षा संथ सुरुवातीमुळे जास्त पकड म्हणजे हमखास जास्त स्थान असा निष्कर्ष निघत नाही. योग्य टायर निवड, सर्किटवरील तापमान, ऊर्जा वापर, रेसिंग ट्रॅफिक आणि सुरक्षितपणे कार पुढे काढणे या सर्व घटकांचा प्रभाव पाहता चीनची ग्रांप्री नव्या २०२६ कारसाठी महत्त्वाचा आरंभीचा संदर्भबिंदू ठरली.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> == एफआयए पंचांचे निर्णय आणि नियमसंदर्भ == या ग्रांप्रीदरम्यान शर्यत पंचांनी प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत निर्णयपत्रांमध्ये सराव, स्प्रिंट पात्रता, स्प्रिंट शर्यत आणि मुख्य ग्रांप्रीमधील घटनांवर दिलेल्या निर्णयांची नोंद आहे. प्रत्येक निर्णयात संबंधित क्रीडा नियम, चालकांचे स्पष्टीकरण आणि पंचांनी विचारात घेतलेले पुरावे वेगवेगळे आहेत.<ref name="CH26_FIA"/> === शुक्रवार : सराव आणि स्प्रिंट पात्रता === '''अल्बोनला अधिकृत ताकीद :''' पहिल्या सरावात अल्बोनने ग्रिडच्या त्याच बाजूला दुसरी गाडी उभी असताना सराव स्टार्ट केला. पंचांनी कारसमोरील मर्सिडीज थांबून राहिली असताना त्याने परिस्थिती चुकीची समजल्याचे नोंदवले. २०२६ कारचा प्रारंभीचा तयारी कालावधी मागील वर्षाच्या तुलनेत खूप अधिक असल्याचे अल्बोनने सांगितले, तरी प्रक्रिया न पाळल्यामुळे त्याला ड्रायव्हिंग रिप्रिमँड देण्यात आला.<ref name="CH26_ALBONWARN"/> '''आंतोनेली–नॉरिस कथित अडथळा :''' आंतोनेली पिट-लेनमधून येताना वळण १ येथे नॉरिसच्या मार्गावर आला. नॉरिसची फेरी स्पर्धात्मक वेळ नोंदवण्यासाठी नव्हती, असे त्याने पंचांना सांगितले. म्हणून प्रत्यक्ष अनावश्यक अडथळा न झाल्याचे मानून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1"/> '''गॅस्ली–व्हर्सटॅपन कथित अडथळा :''' गॅस्ली वळण १४ च्या बाहेरच्या भागात असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर होता. गॅस्लीची उपस्थिती पसंतीच्या रेषेवर आली तरी त्याचा वेग अनावश्यकरीत्या रोखला गेला नसल्याची व्हर्सटॅपनची भूमिका लक्षात घेऊन पंचांनी कोणतीही शिक्षा केली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING2"/> '''पेरेझसाठी अपवादात्मक परवानगी :''' स्प्रिंट पात्रतेत १०७ टक्के वेळेतील पात्रता नोंदवता न आल्याने कॅडिलॅकने पंचांकडे अर्ज केला. सरावातील प्रतिनिधिक वेग लक्षात घेऊन पेरेझला स्प्रिंट सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. हा निर्णय दंड नव्हता; ग्रिडवर सहभागी होण्यासाठी दिलेली नियमाधारित मुभा होती.<ref name="CH26_PEREZSTART"/> === शनिवार : स्प्रिंट आणि संबंधित निर्णय === '''आंतोनेलीला दहा सेकंद :''' पहिल्या फेरीतील वळण ६ च्या धडकेत हादजारला रेसिंग जागेचा हक्क मिळाला होता, तर आंतोनेलीच्या लॉक-अपमुळे संपर्क झाला. पंचांनी आंतोनेली पूर्ण जबाबदार असल्याचे स्पष्टपणे नोंदवून १० सेकंदांचा वेळदंड दिला. हा दंड त्याने स्प्रिंटच्या सेफ्टी कार काळातील थांब्यादरम्यान पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPDEC"/><ref name="CH26_SPSTORY"/> '''पेरेझला पाच सेकंद :''' सेफ्टी कार लागू असताना ECU किमान वेळ दोन मिनी-सेक्टरमध्ये न पाळल्यामुळे पेरेझला पाच सेकंदांचा दंड झाला. हा निर्णय धडक किंवा स्थान बदल याबद्दल नसून सेफ्टी कार चालू असताना इलेक्ट्रॉनिक मर्यादा पाळण्याशी संबंधित होता.<ref name="CH26_PEREZ"/> '''अल्पाइन संघाला पाच हजार युरो दंड :''' स्प्रिंटपूर्व ओळख फेऱ्यांसाठी गॅस्लीची कार अँटेना संरक्षणकवच जोडलेल्या अवस्थेतच गॅरेजमधून सोडली गेली. ट्रॅकवर गेल्यावर ते सुटून पडले. वस्तू इतर गाड्यांसाठी धोकादायक ठरू शकली असती म्हणून चालकाऐवजी संघाला €५,००० दंड ठोठावण्यात आला. पंचांच्या निर्णयानुसार या प्रक्रियेत सुरक्षिततेची जबाबदारी संघावर होती.<ref name="CH26_GASLYFINE"/> '''हादजारला इशारा :''' स्प्रिंटपूर्व पिट-लेन बाहेर पडताना पांढऱ्या सीमारेषेबाबत शर्यत संचालकांचे निर्देश न पाळल्याने हादजारला औपचारिक चेतावणी देण्यात आली. चालकाने रेषांबाबत गोंधळ झाल्याचे स्पष्ट केले; त्या वेळी प्रत्यक्ष अपघाताचा धोका निर्माण झाला नव्हता असे पंचांनी नमूद केले.<ref name="CH26_HADJARWARN"/> '''अल्बोनची पिट-लेन सुरुवात :''' स्प्रिंट पात्रतेनंतर निलंबनाच्या मांडणीत केलेला बदल पार्स फर्मे नियमानुसार अनुमत नव्हता. त्यामुळे शनिवारच्या स्प्रिंटची सुरुवात त्याने पिट-लेनमधून करणे आवश्यक ठरले. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीसाठीही निलंबनात केलेल्या बदलामुळे पिट-लेन प्रारंभ नोंदला होता, पण त्याची कार प्रत्यक्ष शर्यतीत सहभागी झाली नाही.<ref name="CH26_ALBONPIT"/><ref name="CH26_GRID"/> === रविवार : ओकन–कोलापिंटो धडक === फेरी ३३ मध्ये कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर आल्यानंतर ओकनने वळण २ च्या आतल्या बाजूने गाडी घालण्याचा प्रयत्न केला. पंचांनी ड्रायव्हिंग मानकांनुसार वळणाच्या शिखरबिंदूवर आवश्यक पुढील अक्षाची स्थिती ओकनकडे नव्हती, असे मानून त्याला १० सेकंदांचा दंड दिला. अधिकृत निर्णयपत्रात संपर्काची पूर्ण जबाबदारी ओकनवर ठेवण्यात आली. या निर्णयाचे कारण आणि अंतिम परिणाम स्वतंत्रपणे नोंदवणे आवश्यक आहे, कारण कोलापिंटोने शर्यत पूर्ण करूनही ओकनचा दंड लागू झाला.<ref name="CH26_RACEDEC"/> == अजिंक्यपद गुणतालिका == === शर्यतीपूर्व आणि शर्यतीनंतरचा परिणाम === शनिवारची स्प्रिंट व रविवारची ग्रांप्री मिळून आंतोनेलीने या फेरीत सर्वाधिक २९ गुण मिळवले. रसेलने २६ गुण मिळवून स्वतःची अजिंक्यपदातील पहिली आघाडी कायम राखली; मात्र अंतर ऑस्ट्रेलियानंतरच्या ७ गुणांवरून ४ गुणांवर आले. फेरारीच्या लक्लेर आणि हॅमिल्टनने अनुक्रमे ३४ व ३३ अशा एकूण गुणांसह तिसरे-चौथे स्थान राखले.<ref name="CH26_POST"/> === चालक अजिंक्यपद – चिनी ग्रांप्रीनंतर === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! एकूण गुण |- | १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ५१ |- | २ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ४७ |- | ३ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ३४ |- | ४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ३३ |- | ५ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १७ |- | ६ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १५ |- | ७ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ९ |- | ८ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ८ |- | ९ || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ८ |- | १० || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ४ |- | ११ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४ |- | १२ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || ३ |- | १३ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || २ |- | १४ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २ |- | १५ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १ |- | १६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ० |- | १७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ० |- | १८ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ० |- | १९ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ० |- | २० || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ० |- | २१ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ० |- | २२ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ० |} <ref name="CH26_POST"/> === कारनिर्माते अजिंक्यपद – चिनी ग्रांप्रीनंतर === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! एकूण गुण |- | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ९८ |- | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ६७ |- | ३ || [[मॅकलारेन]] || १८ |- | ४ || [[हास एफ.१ संघ]] || १७ |- | ५ || [[रेड बुल रेसिंग]] || १२ |- | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || १२ |- | ७ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १० |- | ८ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २ |- | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || २ |- | १० || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ० |- | ११ || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ० |} <ref name="CH26_POST"/> मर्सिडीजचे ९८ गुण फेरारीच्या ६७ गुणांपेक्षा ३१ अधिक होते. तिसऱ्या क्रमांकावरील मॅकलारेनचे १८ गुण राहिले; हासचे १७ गुण असल्याने त्यांच्यात केवळ एका गुणाचे अंतर होते. रेड बुल आणि रेसिंग बुल्स प्रत्येकी १२ गुणांवर होते. या गुणतालिकेत १५ मार्चच्या स्प्रिंट व मुख्य शर्यतीनंतर उपलब्ध अधिकृत एकूण गुण नोंदवले असून त्यानंतरच्या कोणत्याही ग्रांप्रीचे गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="CH26_POST"/> == महत्त्व आणि ऐतिहासिक नोंदी == आंतोनेलीचा विजय २००६ नंतर इटालियन चालकाचा फॉर्म्युला वनमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय ठरला. १९ वर्षांचा असताना तो शर्यत जिंकणारा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण चालक बनला. त्याचा पहिला पोल आणि पहिला विजय एकाच सप्ताहांतात झाल्याने या शर्यतीला चालकाच्या कारकिर्दीतील विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_QSTORY"/> रसेलने २०२६ च्या पहिल्या दोन मुख्य ग्रांप्रीपैकी पहिली जिंकली आणि दुसरीत दुसरे स्थान मिळवले, तर चीनची स्प्रिंटही जिंकली. त्यामुळे अजिंक्यपदातील आघाडी त्याच्याकडे राहिली. त्याचवेळी एका संघातील वेगवान दोन चालकांमधील हंगामभरची स्पर्धा पुढे निर्णायक होऊ शकते याचा आरंभीचा संकेत या फेरीने दिला.<ref name="CH26_POST"/> या ग्रांप्रीतील दुसरे ऐतिहासिक महत्त्व विश्वसनीयतेशी संबंधित होते: एकाच वेळी चार नोंदणीकृत गाड्या मुख्य शर्यत सुरू करू शकल्या नाहीत, त्यांमध्ये गतविजेत्या मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या होत्या. अशा घटना अंतिम पोडियमबरोबरच अजिंक्यपदाच्या गुणतालिकेत दीर्घकालीन परिणाम घडवू शकतात. त्यामुळे रविवारची शर्यत समजून घेण्यासाठी केवळ सुरुवातीची क्रमवारी आणि अंतिम पोडियम नव्हे तर नॉन-स्टार्ट नोंदीही महत्त्वाच्या आहेत.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[चिनी ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <ref name="CH26_EVENT">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री २०२६: अधिकृत कार्यक्रम, सत्रे आणि शर्यत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/china|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_FP">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री: पहिला मुक्त सराव – सर्व चालकांचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_FPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=शांघायमधील एकमेव सराव सत्रात रसेल पहिल्या स्थानावर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-sets-the-pace-from-antonelli-and-norris-during-sole-chinese.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SQ">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट पात्रता फेरी – अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SQSTORY">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रतेत रसेलचा पोल; मर्सिडीजची पहिल्या रांगेवर मक्तेदारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-clinches-pole-position-in-china-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli.5jusmBWV5jpO0919j6RzYg|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=चिनी स्प्रिंटमध्ये रसेलने लक्लेर आणि हॅमिल्टनला मागे टाकले|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-thrilling-china-sprint-from-ferrari-s-leclerc-and-hamilton.3HLw6daSkBmV0rPREohMwQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_QSTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेली सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता बनला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-become-f1s-youngest-ever-grand-prix-polesitter-in.54Dx0kX9QiRCnSgIsxR71t|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_RACE">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीचे अधिकृत अंतिम निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_RACESTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा पहिला ग्रांप्री विजय, रसेल दुसरा आणि हॅमिल्टन तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-maiden-f1-victory-in-china-as-hamilton-takes.5aJsWCPiRhp2euZctEwEYA|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीची अंतिम सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SGRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_POST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका (एफआयए दस्तऐवज ७७)|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_RACEDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ७२: ओकन आणि कोलापिंटो यांच्यातील धडकेबद्दल निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_31_-_causing_a_collision_with_car_43.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SPDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४८: आंतोनेली-हादजार स्प्रिंट धडकेबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_causing_a_collision_with_car_6.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४९: पेरेझला सेफ्टी कार नियमभंगासाठी दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_11_-_safety_car_ecu_minimum_time.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५२: अल्पाइनकडून असुरक्षित स्थितीत कार सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_10_-_released_in_an_unsafe_condition.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_IMPEDING1">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २८: आंतोनेली आणि नॉरिसमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_12_-_alleged_impeding_of_car_1.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_IMPEDING2">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३०: गॅस्ली आणि व्हर्सटॅपनमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_10_-_alleged_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_ALBONWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २०: अल्बोनला सरावातील स्टार्ट प्रक्रियेबद्दल ताकीद|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_breach_of_practice_start_procedure.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_PEREZSTART">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३५: पेरेझला स्प्रिंटमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_failing_to_set_a_lap_time_within_107.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_ALBONPIT">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२: अल्बोनसाठी स्प्रिंट पिट-लेन सुरुवातीचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_made_during_parc_ferme.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_HADJARWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५१: हादजारला पिट-लेनमधील नियमभंगाबद्दल इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_6_-_failing_to_follow_race_directors_instruction.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_TYRES">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीसाठी पिरेलीने निवडलेले टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-chinese-grand-prix.3XkKc3AWcBACR36IhWpKOS|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_PIRELLI">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीतील स्प्रिंट आणि पात्रता दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-china-2026.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_PIRELLIRACE">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीच्या शर्यत दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-china-2026.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_FIA">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए: २०२६ चिनी ग्रांप्रीचे सर्व अधिकृत निर्णयपत्रे|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <references /> == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/china फॉर्म्युला वनचे २०२६ चिनी ग्रांप्री पान] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result मुख्य शर्यतीचे निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072 एफआयएचे अधिकृत निर्णयपत्र संग्रह] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 3zkt3jaorskgqqi8n64a50yhtw8o4sw 2722970 2722967 2026-10-18T22:01:21Z Koolkrazy 1591 2722970 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = चीन | ग्रांप्री = चीन | चित्र = Shanghai International Racing Circuit track map.svg | चित्र_शीर्षक = शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | वर्ष = २०२६ | दिनांक = मार्च १५ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = २ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[शांघाय]], [[चीन]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.४५१ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.३८७ | एकूण_फेऱ्या = ५६ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.०६६ | एकूण_अंतर_मैल = १८९.५५९ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:३२.०६४ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३५.२७५ | जलद_फेरी = ५२ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} '''२०२६ चिनी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६''') ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील दुसरी शर्यत होती. १३ ते १५ मार्च २०२६ दरम्यान [[शांघाय]], [[चीन]] येथील [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर हा कार्यक्रम झाला. यामध्ये शुक्रवारचा एक मुक्त सराव, स्प्रिंट पात्रता फेरी, शनिवारी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट शर्यत व मुख्य पात्रता फेरी आणि रविवारी ५६ फेऱ्यांची ग्रांप्री असा कार्यक्रम होता. हंगामातील ही पहिली स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="CH26_EVENT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशनवरून सुरू केलेली मुख्य शर्यत जिंकून फॉर्म्युला वनमधील पहिला ग्रांप्री विजय मिळवला. [[जॉर्ज रसेल]] दुसरा राहिल्याने मर्सिडीजने पहिली दोन स्थाने मिळवली, तर [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसरा राहिला. आंतोनेली हा १९ वर्षांचा असताना सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता आणि दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण ग्रांप्री शर्यतविजेता ठरला. त्याच सप्ताहांतातील शनिवारीची स्प्रिंट रसेलने जिंकली.<ref name="CH26_QSTORY"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> शर्यत सुरू होण्यापूर्वीच दोन्ही मॅकलारेन, ऑडीची एक आणि विलियम्सची एक अशा चार गाड्या तांत्रिक कारणांनी शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. मुख्य शर्यतीत स्ट्रोलची कार थांबल्यामुळे सेफ्टी कार आली. या काळातील टायरबदल, फेरारीच्या चालकांमधील तिसऱ्या स्थानासाठी लढत आणि एस्टेबन ओकन व फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या संपर्कामुळे अंतिम निकालाला आकार मिळाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> == पार्श्वभूमी == === हंगामातील स्थान आणि अजिंक्यपद स्थिती === चीनची फेरी ही ऑस्ट्रेलियातील हंगामाच्या उद्घाटनानंतरची दुसरी फेरी होती. मेलबर्नमधील विजयामुळे जॉर्ज रसेल २५ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिला, त्याचा संघसहकारी किमी आंतोनेली १८ गुणांसह दुसरा आणि फेरारीचा शार्ल लक्लेर १५ गुणांसह तिसरा होता. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजचे ४३, फेरारीचे २७ आणि मॅकलारेनचे १० गुण होते. शुक्रवारपासून स्प्रिंट गुण मिळणार असल्याने रविवारच्या मुख्य शर्यतीपूर्वीही अजिंक्यपदातील फरक बदलण्याची संधी होती.<ref name="CH26_POST"/> २०२६ मधील नवीन तांत्रिक नियमानंतरचा हा केवळ दुसरा स्पर्धात्मक सप्ताहांत असल्यामुळे संघ अद्याप कारचे ऊर्जा व्यवस्थापन, टायरवरील भार आणि पात्रता फेरीतील लघुकालीन वेग समजून घेत होते. चीनमध्ये सरावासाठी तीन स्वतंत्र सत्रांऐवजी एकच तास उपलब्ध होता. त्यामुळे शुक्रवारच्या सुरुवातीला कारमधील बदलांचे मूल्यमापन करून त्याच दिवशी स्प्रिंट पात्रतेसाठी तयार होणे ही सर्व संघांसमोरील विशेष गरज होती.<ref name="CH26_FPSTORY"/> === सर्किट आणि शर्यतीचा कार्यक्रम === शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटची लांबी ५.४५१ किमी असून रविवारी नियोजित ५६ फेऱ्यांचे अंतर ३०५.०६६ किमी होते. वळण १–२ मधील लांब आणि वेग सातत्याने कमी होत जाणारा भाग, वळण १३ मधून बाहेर पडताना मागील टायरवर येणारा भार, त्यानंतरची लांब सरळ रेषा आणि वळण १४ येथील तीव्र ब्रेकिंग झोन हे ओव्हरटेकिंग व टायर व्यवस्थापनासाठी विशेष महत्त्वाचे विभाग होते. सप्ताहांतातील विविध महत्त्वाच्या ओव्हरटेकिंगच्या घटना विशेषतः वळण १४ येथे घडल्या.<ref name="CH26_EVENT"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> शुक्रवार, १३ मार्च रोजी एकमेव सराव व स्प्रिंट पात्रता झाली. शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट आणि त्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीची पात्रता झाली. रविवार, १५ मार्च रोजी मुख्य शर्यत झाली. स्प्रिंट पात्रता आणि मुख्य पात्रता या दोन स्वतंत्र स्पर्धा असल्यामुळे शुक्रवारीची सर्वात वेगवान वेळ रविवारच्या मुख्य सुरुवातीच्या क्रमवारीसाठी थेट लागू होत नव्हती.<ref name="CH26_EVENT"/> === टायर, ट्रॅकवरील पकड आणि रणनीती === अधिकृत टायर पुरवठादार पिरेलीने या स्प्रिंट सप्ताहांतासाठी हार्ड C2, मीडियम C3 आणि सॉफ्ट C4 प्रकार निश्चित केले. प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ कोरड्या हवामानातील संच उपलब्ध होते. याखेरीज पावसासाठी सहा इंटरमीडिएट आणि तीन पूर्ण वेट संच उपलब्ध होते.<ref name="CH26_TYRES"/> [[पिरेली]]ने C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) मिश्रण वापरासाठी निवडले. चिनी सर्किटवरील वळणांच्या लांब कमानींमुळे विशेषतः पुढील डाव्या टायरवर ग्रेनिंग होण्याचा धोका होता. सरावात संघांनी मीडियम व सॉफ्ट टायर वापरले; हार्ड टायरचा स्प्रिंटमध्ये व मुख्य ग्रांप्रीमध्ये प्रत्यक्ष रणनीतिक वापर झाला.<ref name="CH26_PIRELLI"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> शनिवारच्या स्प्रिंटमध्ये बहुतेक चालकांनी मीडियम टायरवर सुरुवात केली, तर हादजारने सॉफ्ट आणि काही चालकांनी हार्ड टायर निवडले. शेवटच्या भागात सेफ्टी कार आल्यावर पुढच्या क्रमांकावरील चालकांपैकी अनेकांनी सॉफ्ट टायर वापरले; परंतु हार्ड अथवा मीडियमवर राहिलेल्या लॉसन व बेअरमनला गुणांच्या स्थानांमध्ये फायदा झाला. रविवारी पिरेलीने एकच पिट-स्टॉप रणनीती वेगवान ठरेल असा अंदाज व्यक्त केला होता; मुख्य शर्यतीत सेफ्टी कारमुळे अनेकांच्या थांब्याचा वेळ पुढे आला.<ref name="CH26_PIRELLI"/><ref name="CH26_SPSTORY"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! ओळख पट्टी !! सप्ताहांतातील मुख्य उपयोग |- | हार्ड || C2 || पांढरा || दीर्घ फेऱ्या; ग्रांप्रीचा दुसरा टप्पा |- | मीडियम || C3 || पिवळा || स्प्रिंट प्रारंभ व मुख्य ग्रांप्रीतील प्रारंभीची योजना |- | सॉफ्ट || C4 || लाल || पात्रता फेरी आणि स्प्रिंटच्या अखेरच्या टप्प्यातील वेगवान फेऱ्या |} <ref name="CH26_PIRELLI"/> === सहभागी चालक आणि संघ === स्पर्धेत अकरा संघ आणि त्यांच्या प्रत्येकी दोन अशा २२ चालकांची नोंद झाली. शुक्रवारच्या सरावापासून मुख्य ग्रांप्रीच्या पात्रतेपर्यंत सर्व नियमित चालक सहभागी झाले. मात्र मुख्य शर्यत सुरू होण्याआधी झालेल्या तांत्रिक बिघाडांमुळे रविवारच्या स्पर्धेत प्रत्यक्ष सुरुवात करणाऱ्या चालकांची संख्या १८ राहिली. खालील यादीमध्ये पात्रतेत नोंद असलेले सर्व २२ चालक दिले आहेत.<ref name="CH26_RACE"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ !! कार क्रमांक !! चालक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} |- | [[मॅकलारेन]] || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} |- | [[मॅकलारेन]] || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} |- | [[रेसिंग बुल्स]] || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} |- | [[रेसिंग बुल्स]] || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} |- | [[हास एफ.१ संघ]] || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} |- | [[हास एफ.१ संघ]] || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} |- | [[विलियम्स एफ१]] || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} |- | [[विलियम्स एफ१]] || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, १३ मार्च रोजी ११:३० स्थानिक वेळेपासून एक तासासाठी मुक्त सराव झाला. या सप्ताहांतात आणखी सराव नसल्याने पिट-लेन उघडताच अनेक गाड्या बाहेर पडल्या. नव्या कारमधील टायरचे तापमान, ब्रेकिंगदरम्यानची स्थिरता आणि ऊर्जावापर यांची माहिती कमी वेळेत गोळा करण्यासाठी चालकांनी सलग धावा घेतल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/> सत्राच्या सुरुवातीच्या भागात फ्रान्को कोलापिंटोची अल्पाइन वळण ९ येथे फिरली. त्यानंतर नॉरिसने हॅमिल्टनला मागे टाकताना दोन्ही गाड्यांचा हलका संपर्क झाला; पंचांनी घटना नोंदवली, परंतु पुढील तपासणीची गरज नसल्याचे ठरले. हॅमिल्टन स्वतः वळण ६ येथे फिरला. ट्रॅकवरील सुटे भाग हलवण्यासाठी थोडा वेळ व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="CH26_FPSTORY"/> आर्विड लिंडब्लाडची रेसिंग बुल्स वळण १४ जवळ थांबल्याने पुन्हा पिवळे झेंडे आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कारची आवश्यकता निर्माण झाली. त्यानंतर संघाने त्याला पुन्हा सत्रात पाठवले नाही. त्याच्या केवळ सहा फेऱ्या झाल्या; पुढील दिवशी स्प्रिंटमध्ये उतरायचे असल्याने सत्र पूर्ण करू न शकणे ही महत्त्वाची अडचण होती. कॅडिलॅकचा सर्गिओ पेरेझ आणि विलियम्सचा कार्लोस सायेन्स यांच्याही वेगवान फेऱ्या मर्यादित राहिल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/><ref name="CH26_FP"/> अर्ध्या तासानंतर रसेल १:३४.१६९ या वेळेसह आघाडीवर होता. शेवटच्या भागात सॉफ्ट टायरवर अनेकांनी वेळा सुधारल्या. अंतिम निकालात रसेलने १:३२.७४१ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली. आंतोनेली ०.१२० सेकंदांनी मागे दुसरा आणि नॉरिस ०.५५५ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. पियास्त्री व लक्लेर यांनी पहिल्या पाचमध्ये स्थान मिळवले; फेरारीचा हॅमिल्टन सहावा राहिला. हा निकाल शुक्रवारच्या सरावातील वेग दाखवत असला तरी त्याचा थेट अर्थ स्प्रिंट पात्रतेतील क्रमवारी असा नव्हता.<ref name="CH26_FP"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३२.७४१ || २९ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || +०.१२० || ३० |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || +०.५५५ || २९ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || +०.७३१ || २८ |- | ५ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +०.८५८ || २८ |- | ६ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +१.३८८ || २६ |- | ७ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +१.६८५ || २८ |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +१.८०० || २४ |- | ९ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +१.८९८ || २७ |- | १० || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +१.९३५ || २८ |- | ११ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +२.०३२ || २९ |- | १२ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +२.०८७ || २६ |- | १३ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +२.११५ || २६ |- | १४ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +२.१३६ || २५ |- | १५ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +२.२०६ || २६ |- | १६ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +२.७३९ || ३१ |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +२.९३८ || १८ |- | १८ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +३.११५ || १८ |- | १९ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +३.३१६ || २५ |- | २० || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +४.४८३ || २० |- | २१ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +५.१५५ || ६ |- | २२ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +६.४५९ || १३ |} <ref name="CH26_FP"/> '''सराव सत्राचा संदर्भ :''' कमी वेळेमुळे सरावातील एकूण फेऱ्या आणि सर्वात वेगवान फेरी या दोन्ही माहितीला महत्त्व होते. उदाहरणार्थ अल्बोनने ३१ फेऱ्या केल्या; सत्रातील सर्वात कमी फेऱ्या लिंडब्लाडने ६ आणि पेरेझने १३ केल्या. पूर्ण वेगवान फेरीपेक्षा विश्वसनीयता व विविध टायरवरील प्रतिक्रिया समजण्यासाठी संघांनी भिन्न कार्यक्रम वापरले असण्याची शक्यता लक्षात घेऊन वेळेच्या क्रमवारीवरूनच अंतिम स्पर्धात्मक बळ ठरवू नये.<ref name="CH26_FP"/> == स्प्रिंट पात्रता फेरी == === फेरी १ === शुक्रवारी झालेल्या स्प्रिंट पात्रतेत पहिल्या दोन भागांत मीडियम मिश्रणाचा वापर बंधनकारक होता. पहिल्या भागात रसेलने १:३३.०३० अशी वेळ दिली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांनी पहिल्या गटातील वेग राखला. विलियम्सच्या दोन्ही गाड्या, ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि कॅडिलॅकच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या भागानंतर पुढे जाऊ शकल्या नाहीत.<ref name="CH26_SQ"/><ref name="CH26_SQSTORY"/> पेरेझने इंधनपुरवठ्यातील समस्येमुळे स्प्रिंट पात्रतेत प्रतिनिधिक वेळ नोंदवली नाही. १०७ टक्के मर्यादेमुळे आपोआप अपात्र ठरण्याची शक्यता असली, तरी सरावातील समाधानकारक वेळांच्या आधारे एफआयए पंचांनी त्याला स्प्रिंटमध्ये सुरुवात करण्याची परवानगी दिली. इतर गाड्यांच्या तुलनेत कॅडिलॅकच्या पात्रता कामगिरीवर नव्या संघाच्या तांत्रिक विश्वसनीयतेचे प्रश्न स्पष्ट झाले.<ref name="CH26_PEREZSTART"/><ref name="CH26_SQSTORY"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात रसेलने १:३२.२४१ अशी वेळ नोंदवून आघाडी राखली. आंतोनेलीचा वेग त्यापेक्षा ०.०५० सेकंद कमी होता. गॅस्लीने अल्पाइनला अंतिम दहा चालकांत नेले. ऑडीचे हल्केनबर्ग व बोर्तोलेतो, हासचा ओकन, रेसिंग बुल्सचे लॉसन व लिंडब्लाड आणि अल्पाइनचा कोलापिंटो या फेरीत बाद झाले. कोलापिंटो पहिल्या फेरीतून पुढे गेला होता, परंतु दुसरी फेरी त्याच्यासाठी पुरेशी वेगवान ठरली नाही.<ref name="CH26_SQ"/> === फेरी ३ === अंतिम आठ मिनिटांत सॉफ्ट टायर वापरून स्प्रिंट पोल ठरवण्यात आला. रसेलने १:३१.५२० अशी वेळ नोंदवून आंतोनेलीपेक्षा ०.२८९ सेकंद वेगाने पोल मिळवला. नॉरिस तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि पियास्त्री पाचवा होता. लक्लेर सहावा राहिला, तर गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, बेअरमन व हादजार यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली. रसेलने पात्रतेचे सर्व तीन विभाग प्रथम क्रमांकावर संपवले.<ref name="CH26_SQSTORY"/><ref name="CH26_SQ"/> आंतोनेलीने पिट-लेनमधून ट्रॅकवर येताना नॉरिसचा मार्ग अडवल्याचा संशय निर्माण झाला होता. पंचांनी व्हिडिओ, टेलिमेट्री आणि चालकांची साक्ष पाहून नॉरिस त्यावेळी प्रत्यक्ष वेगवान वेळ नोंदवत नव्हता, असे निश्चित केले; परिणामी आंतोनेलीवर कारवाई झाली नाही. गॅस्ली व व्हर्सटॅपनमधील दुसऱ्या कथित अडथळ्याबाबतही चालकाचे म्हणणे व घटनाक्रम पाहून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1"/><ref name="CH26_IMPEDING2"/> === स्प्रिंट पात्रतेचे पूर्ण वर्गीकरण === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ !! फेऱ्या |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३३.०३० || १:३२.२४१ || १:३१.५२० || १३ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३३.४५५ || १:३२.२९१ || १:३१.८०९ || १३ |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३३.७८३ || १:३३.०८६ || १:३२.१४१ || १३ |- | ४ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३३.१४८ || १:३३.०४२ || १:३२.१६१ || १५ |- | ५ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३३.८१३ || १:३३.०३८ || १:३२.२२४ || १३ |- | ६ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३३.१९४ || १:३२.६०२ || १:३२.५२८ || १६ |- | ७ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३३.९७० || १:३३.४०५ || १:३२.८८८ || १५ |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३४.१७० || १:३३.५६४ || १:३३.२५४ || १७ |- | ९ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३४.२८० || १:३३.५०१ || १:३३.४०९ || १६ |- | १० || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३४.४४७ || १:३३.६२० || १:३३.७२३ || १५ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३३.९९७ || १:३३.६३५ || — || १४ |- | १२ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३४.०८७ || १:३३.६३९ || — || १३ |- | १३ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३४.११० || १:३३.७१४ || — || १३ |- | १४ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३४.२९१ || १:३३.७७४ || — || १४ |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३४.४९५ || १:३४.०४८ || — || १३ |- | १६ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३४.५९२ || १:३४.३२७ || — || १२ |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.७६१ || — || — || ६ |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३५.३०५ || — || — || ६ |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.५८१ || — || — || ५ |- | २० || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३६.१५१ || — || — || ७ |- | २१ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३७.३७८ || — || — || ८ |- | २२ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || — || — || — || ० |} <ref name="CH26_SQ"/> === स्प्रिंट सुरुवातीची क्रमवारी आणि पिट-लेन निर्णय === स्प्रिंटमधील प्रारंभीच्या क्रमवारीत मर्सिडीजच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या रांगेत, त्यांच्या मागे नॉरिस व हॅमिल्टन होत्या. विलियम्सने स्प्रिंट पात्रतेनंतर अल्बोनच्या निलंबनाच्या सेटिंगमध्ये पार्स फर्मे अटींना न जुमानता बदल केले; त्यामुळे त्याला स्प्रिंटची सुरुवात पिट-लेनमधून करण्याचा आदेश देण्यात आला. या निर्णयाने पात्रता स्थान आणि प्रत्यक्ष प्रारंभ स्थान यातील फरक निर्माण झाला.<ref name="CH26_SGRID"/><ref name="CH26_ALBONPIT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्प्रिंट पात्रता स्थान !! कार क्र. !! चालक !! स्प्रिंट प्रारंभासाठी नोंद |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ४ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ५ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ६ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ७ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ९ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १० || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १२ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १३ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १४ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १६ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || पिट-लेनमधून सुरुवात आवश्यक |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | २० || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | २१ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || पात्रतेनुसार स्थान |- | २२ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || १०७% वेळ नसूनही पंचांची परवानगी |} <ref name="CH26_SGRID"/><ref name="CH26_PEREZSTART"/><ref name="CH26_ALBONPIT"/> == स्प्रिंट शर्यत == === सुरुवात आणि पहिल्या पाच फेऱ्या === शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट झाली. पोलवरून निघालेल्या रसेलने पहिल्या वळणांमध्ये आघाडी कायम ठेवली; मात्र चौथ्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन चांगल्या सुरुवातीमुळे पुढे सरकला आणि वळण ९ येथे रसेलला मागे टाकले. रसेलने मागील सरळ रेषेच्या अखेरीस वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये प्रतिहल्ला केला; त्यानंतरच्या फेऱ्यांतही आघाडीचे स्थान बदलत राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> दुसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला हॅमिल्टन वळण १ बाहेरून जात पुन्हा पुढे आला. दोघांची लढत सुरू असल्यामुळे सहाव्या स्थानावरून निघालेला लक्लेर पुढच्या गटाशी अंतर कमी करू शकला. पाचव्या फेरीत रसेलने वळण १४ येथे निर्णायक ओव्हरटेक करून आघाडी स्थिर केली आणि दोन्ही फेरारींपासून अंतर वाढवण्यास सुरुवात केली. या सुरुवातीच्या लढतीत ऊर्जेचा वापर आणि टायरवरील भार महत्त्वाचे ठरले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === आंतोनेली आणि हादजार यांची धडक === आंतोनेलीची स्प्रिंटमधील सुरुवात अपेक्षेपेक्षा संथ होती आणि तो दुसऱ्या स्थानावरून नवव्या स्थानापर्यंत मागे सरकला. पहिल्याच फेरीतील वळण ६ येथे हादजार त्याला मागे टाकण्याचा प्रयत्न करत होता. आंतोनेलीच्या गाडीचे मागील चाक ब्रेकिंगवेळी अडकल्यामुळे ती अपेक्षेपेक्षा बाहेरच्या दिशेने गेली आणि हादजारच्या गाडीला धडकली. पंचांनी हादजारला त्या वळणातील जागेचा हक्क मिळालेला होता असे ठरवून आंतोनेलीला १० सेकंदांचा दंड दिला.<ref name="CH26_SPDEC"/> या घटनेमुळे आंतोनेलीला उर्वरित स्प्रिंटमध्ये वेगाने स्थान सुधारावे लागले. त्याने मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांना मागे टाकले, हॅमिल्टनला अकराव्या फेरीत आणि लक्लेरला तेराव्या फेरीत वळण १४ येथे मागे टाकले. मात्र याच सुमारास सेफ्टी कार लागल्याने त्याची पुढील वाटचाल आणि दंडाची अंमलबजावणी यांचा निकालावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === फेरारीची अंतर्गत लढत === हॅमिल्टनने सुरुवातीला स्प्रिंटचे नेतृत्व केले तरी रसेल पुढे गेल्यावर लक्लेरने दुसऱ्या फेरारीवर दबाव वाढवला. आठव्या फेरीच्या सुरुवातीला लक्लेर वळण १ येथे हॅमिल्टनच्या पुढे गेला; पुढील वळणांमध्ये दोघांनी एकमेकांसमोर बचाव आणि ओव्हरटेकिंगचे प्रयत्न सुरू ठेवले. लक्लेरने दुसरे स्थान टिकवणे महत्त्वाचे होते, कारण सेफ्टी कार लागल्यावर फेरारीच्या एकाच पिट-बॉक्समध्ये दोन्ही गाड्या थांबणार होत्या.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === सेफ्टी कार, पिट-स्टॉप आणि पुन्हा सुरुवात === निको हल्केनबर्गची ऑडी वळण १ जवळ थांबल्यामुळे तेराव्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार आली. आघाडीवरील बहुतांश चालकांनी थांबून मीडियमवरून सॉफ्ट मिश्रणात बदल केला. फेरारीला एकाच वेळी दोन्ही गाड्या थांबवाव्या लागल्याने हॅमिल्टनचा पिट-स्टॉप उशिरा झाला आणि नॉरिस त्याच्या पुढे गेला. आंतोनेलीने या थांब्यावेळी दहा सेकंदांचा दंड पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> लॉसन आणि बेअरमनने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या टायरवरील शिल्लक पकड नव्याने सॉफ्ट लावलेल्या गाड्यांपेक्षा मर्यादित असली तरी पिट-स्टॉप टाळल्यामुळे दोघांना काही स्थानांचा फायदा झाला. सेफ्टी कार मागे गेल्यावर तीन फेऱ्या शिल्लक असताना पुन्हा रेसिंग सुरू झाले. लक्लेरच्या वळण १४ मधून बाहेर पडताना झालेल्या व्हीलस्पिनचा फायदा घेत रसेलने पहिल्या स्थानावरची पकड मजबूत ठेवली.<ref name="CH26_SPSTORY"/><ref name="CH26_PIRELLI"/> अंतिम फेऱ्यांत हॅमिल्टनने वळण १ बाहेरून नॉरिसला मागे टाकून तिसरे स्थान परत मिळवले. आंतोनेलीही पुन्हा पुढे सरकला आणि पाचवा राहिला. पियास्त्रीने सेफ्टी कारनंतर आंतोनेलीला प्रारंभ-रेषेपूर्वी मागे टाकल्यानंतर त्याला स्थान परत देण्यास सांगण्यात आले. त्यामुळे मॅकलारेनचे नॉरिस चौथे व पियास्त्री सहावे राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === स्प्रिंटचा निकाल आणि गुण === रसेलने ३३:३८.९९८ या वेळेत १९ फेऱ्या पूर्ण करून विजय मिळवला. लक्लेर फक्त ०.६७४ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन २.५५४ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. लॉसन सातवा आणि बेअरमन आठवा राहून शेवटचे गुण मिळवले. व्हर्सटॅपन नववा राहिल्याने त्याला गुण मिळाले नाहीत. हल्केनबर्ग, बोट्टास आणि लिंडब्लाड शर्यत पूर्ण करू शकले नाहीत.<ref name="CH26_SP"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / स्थिती !! गुण |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १९ || ३३:३८.९९८ || ८ |- | २ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १९ || +०.६७४ || ७ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १९ || +२.५५४ || ६ |- | ४ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १९ || +४.४३३ || ५ |- | ५ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १९ || +५.६८८ || ४ |- | ६ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १९ || +६.८०९ || ३ |- | ७ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १९ || +१०.९०० || २ |- | ८ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १९ || +११.२७१ || १ |- | ९ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १९ || +११.६१९ || ० |- | १० || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १९ || +१३.८८७ || ० |- | ११ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १९ || +१४.७८० || ० |- | १२ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १९ || +१५.७५३ || ० |- | १३ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १९ || +१५.८५८ || ० |- | १४ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १९ || +१६.३९३ || ० |- | १५ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १९ || +१६.४३० || ० |- | १६ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १९ || +२०.०१४ || ० |- | १७ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १९ || +२१.५९९ || ० |- | १८ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १९ || +२१.९७१ || ० |- | १९ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १९ || +२८.२४१ || ० |- | — || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १२ || निवृत्त || ० |- | — || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १२ || निवृत्त || ० |- | — || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ११ || निवृत्त || ० |} <ref name="CH26_SP"/> '''टीप :''' पेरेझला सेफ्टी कारच्या नियंत्रणाखाली इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण प्रणालीने निश्चित केलेला किमान वेळ दोन लहान सेक्टरमध्ये न पाळल्याबद्दल ५ सेकंदांचा दंड देण्यात आला. अंतिम वर्गीकरणात त्याची अंमलबजावणी झाली.<ref name="CH26_PEREZ"/> == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == === फेरी १ === शनिवारी स्प्रिंटनंतर मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र पात्रता आयोजित करण्यात आली. पहिल्या भागात मर्सिडीजच्या रसेलने १:३३.२६२ तर आंतोनेलीने १:३३.३०५ वेळ दिली. फेरारी, मॅकलारेन आणि रेड बुलचे चालक पुढे गेले. विलियम्सचे सायेन्स आणि अल्बोन, ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल आणि कॅडिलॅकचे बोट्टास व पेरेझ या सहा चालकांना पहिल्या फेरीनंतरच बाद व्हावे लागले.<ref name="CH26_Q"/> पेरेझ २२वा तर स्ट्रोल २१वा राहिला. अल्बोन १८वा असूनही सुरुवातीच्या ग्रिडवर बदल लागू होणार होते. सायेन्स १७वा, अलोन्सो १९वा आणि बोट्टास २०वा होता. हे स्थान शनिवारची पात्रता दर्शवते; रविवारच्या प्रत्यक्ष शर्यतीपूर्वी लागू झालेल्या बदलांमुळे सुरुवातीच्या ग्रिडमधील नोंद स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक होते.<ref name="CH26_Q"/><ref name="CH26_GRID"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने १:३२.४४३ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली; लक्लेर १:३२.४८६ आणि रसेल १:३२.५२३ अशी वेळ देत पुढे गेले. गॅस्लीने १:३३.००३ वेळ देऊन अंतिम दहा चालकांत स्थान मिळवले. हल्केनबर्ग, कोलापिंटो, ओकन, लॉसन, लिंडब्लाड आणि बोर्तोलेतो यांचे प्रयत्न अंतिम भागासाठी पुरेसे ठरले नाहीत.<ref name="CH26_Q"/> हल्केनबर्ग १:३३.३५४ आणि कोलापिंटो १:३३.३५७ यांच्यात केवळ ०.००३ सेकंदांचे अंतर होते. मात्र अंतिम दहा स्थानांसाठी आवश्यक किमान वेळेपासून दोघेही मागे राहिले. रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही गाड्या आणि हासचा ओकनही या भागात बाद झाल्याने शेवटच्या भागात मर्सिडीज, फेरारी, मॅकलारेन, रेड बुल, अल्पाइन व हासचे बेअरमन असे विविध संघ सहभागी राहिले.<ref name="CH26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम भागाच्या प्रारंभी रसेलची मर्सिडीज वळणांनंतर अचानक धीमी झाली आणि पहिल्याच गिअरमध्ये अडकल्याने त्याला गाडी कसाबसा पिटमध्ये आणावी लागली. संघाने इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीचे पुनर्संचयन करून कार पुन्हा चालवता येण्याजोगी केली. या बिघाडामुळे रसेलला शेवटी फक्त एकच वेगवान प्रयत्न करता आला, तर आंतोनेलीला आवश्यक फेऱ्या पूर्ण करण्याची संधी मिळाली.<ref name="CH26_QSTORY"/> आंतोनेलीने १:३२.०६४ अशी वेळ नोंदवली आणि आपल्या कारकिर्दीतील पहिला ग्रांप्री पोल मिळवला. रसेल १:३२.२८६ अशी वेळ देत ०.२२२ सेकंद मागे दुसरा राहिला. हॅमिल्टन १:३२.४१५ वेळेसह तिसरा आणि लक्लेर फक्त ०.०१३ सेकंदांनी मागे चौथा होता. पियास्त्री, नॉरिस, गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, हादजार आणि बेअरमन यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली.<ref name="CH26_Q"/> या पोलमुळे आंतोनेलीने २००८ इटालियन ग्रांप्रीमध्ये सेबॅस्टियन व्हेटेलने केलेला सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेत्याचा विक्रम मोडला. शुक्रवारच्या स्प्रिंट पोलवर रसेल, तर शनिवारच्या मुख्य ग्रांप्री पोलवर आंतोनेली होता; त्यामुळे दोन्ही पोल पोझिशनबाबत संभ्रम होऊ नये. रसेलच्या Q3 बिघाडामुळे दोन्ही मर्सिडीजचे वेगवान संभाव्य प्रयत्न वेगळ्या परिस्थितीत झाले.<ref name="CH26_QSTORY"/> === मुख्य पात्रतेचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ !! फेऱ्या |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३३.३०५ || १:३२.४४३ || १:३२.०६४ || १५ |- | २ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३३.२६२ || १:३२.५२३ || १:३२.२८६ || १३ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३३.५२२ || १:३२.५६७ || १:३२.४१५ || १९ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३३.१७५ || १:३२.४८६ || १:३२.४२८ || २० |- | ५ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३३.५९० || १:३३.१३० || १:३२.५५० || २० |- | ६ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३३.५३५ || १:३२.९१० || १:३२.६०८ || २० |- | ७ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३३.७८८ || १:३३.००३ || १:३२.८७३ || २१ |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३३.४१७ || १:३३.०९८ || १:३३.००२ || २० |- | ९ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३३.६३२ || १:३३.३५२ || १:३३.१२१ || २० |- | १० || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३३.६८७ || १:३३.१९७ || १:३३.२९२ || १९ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३४.११६ || १:३३.३५४ || — || १२ |- | १२ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३३.६३४ || १:३३.३५७ || — || १५ |- | १३ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३३.९७४ || १:३३.५३८ || — || १४ |- | १४ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३४.१३९ || १:३३.७६५ || — || १५ |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३३.९०६ || १:३३.७८४ || — || १५ |- | १६ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३३.५४९ || १:३३.९६५ || — || १४ |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.३१७ || — || — || १० |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.७७२ || — || — || १० |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.२०३ || — || — || ९ |- | २० || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३५.४३६ || — || — || ९ |- | २१ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.९९५ || — || — || ९ |- | २२ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३६.९०६ || — || — || ६ |} <ref name="CH26_Q"/> == मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी == आंतोनेली आणि रसेल यांना पहिली रांग मिळाली; हॅमिल्टन-लक्लेर दुसऱ्या तर पियास्त्री-नॉरिस तिसऱ्या रांगेत होते. २२व्या क्रमांकावर दाखवलेला अल्बोन हा निलंबनाच्या बदलामुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करण्यास बांधील होता. अखेरीस अल्बोनसह चार चालक शर्यत सुरू करू शकले नाहीत; तरीही त्यांच्या नोंदी अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत अस्तित्वात आहेत.<ref name="CH26_GRID"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड क्रमांक !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पात्रता वेळ !! टीप |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३२.०६४ || — |- | २ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:३२.२८६ || — |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३२.४१५ || — |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:३२.४२८ || — |- | ५ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३२.५५० || मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- | ६ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:३२.६०८ || मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- | ७ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३२.८७३ || — |- | ८ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३३.००२ || — |- | ९ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:३३.१२१ || — |- | १० || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३३.२९२ || — |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३३.३५४ || — |- | १२ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:३३.३५७ || — |- | १३ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:३३.५३८ || — |- | १४ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३३.७६५ || — |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:३३.७८४ || — |- | १६ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:३३.९६५ || मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- | १७ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.३१७ || — |- | १८ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.२०३ || — |- | १९ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३५.४३६ || — |- | २० || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:३५.९९५ || — |- | २१ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:३६.९०६ || — |- | २२ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:३४.७७२ || पिट-लेनमध्ये सुरू करणे अपेक्षित; प्रत्यक्ष सुरुवात नाही |} <ref name="CH26_GRID"/> == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची चार माघारी === रविवारी स्टार्टपूर्वीच मोठा व्यत्यय आला. विद्यमान विश्वविजेता लॅन्डो नॉरिसची मॅकलारेन ग्रिडपर्यंत पोहोचू शकली नाही. संघाने दुसरी मॅकलारेन, ऑस्कर पियास्त्रीची कार, फॉर्मेशन लॅपपूर्वी पिट-लेनकडे परत आणली. दोन्ही कारमध्ये पॉवर युनिटशी संबंधित स्वतंत्र विद्युत समस्या असल्याचे मॅकलारेनने सांगितले. त्यामुळे मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या एका फेरीचीही शर्यत न करता बाहेर पडल्या.<ref name="CH26_RACESTORY"/> ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतो हायड्रॉलिक बिघाडामुळे शर्यत सुरू करू शकला नाही. विलियम्सचा अलेक्झांडर अल्बोन निलंबनात बदल केल्याने पिट-लेन स्टार्टसाठी अपेक्षित होता, परंतु त्याची कारही सुरू झाली नाही. अशाप्रकारे अधिकृत नोंदणीत २२ चालक असूनही मुख्य शर्यतीत प्रत्यक्ष १८ गाड्यांनी सुरुवात केली. सुरुवातीच्या ग्रिडवर पाचवी-सहावी स्थाने मिळालेल्या मॅकलारेनची पूर्ण अनुपस्थिती ही पुढील स्पर्धेसाठी आणि गुणतालिकेसाठी गंभीर घटना ठरली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १ ते ५ : फेरारीची सुरुवातीची आघाडी === स्टार्ट होताच तिसऱ्या स्थानावरील हॅमिल्टनने दोन्ही मर्सिडीजच्या पुढे जाण्यासाठी वेगवान सुरुवात केली. आंतोनेलीने रसेलकडे आपली कार थोडी वळवून संरक्षणात्मक जागा घेतली होती; त्यामुळे हॅमिल्टनला बाहेरच्या बाजूने पुढे जाण्याची संधी मिळाली. लक्लेरही रसेलच्या पुढे गेला आणि आंतोनेलीवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न केला; परंतु वळण ३ च्या कर्बजवळ जागा कमी पडल्याने तो तिसऱ्या स्थानावर राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> मुख्य गटामागे हादजारची रेड बुल वळण १३ येथे फिरली; बेअरमनला संपर्क टाळण्यासाठी मार्ग बदलावा लागला. व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायर निवडूनही सुरुवातीला स्थान गमावले आणि तो मागच्या गटात गेला. समोरील लढतीत हॅमिल्टनची आघाडी दोन फेऱ्यांपेक्षा कमी टिकली. आंतोनेलीने वळण १४ येथे फेरारीला मागे टाकून पुन्हा पहिला क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> तिसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला रसेलने लक्लेरला मागे टाकले आणि काही फेऱ्यांत हॅमिल्टनलाही मागे सोडले. त्यामुळे पहिल्या टप्प्यात मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांनी पुन्हा पुढची स्थाने मिळवली. आंतोनेलीने स्थिर वेगाने अंतर वाढवण्याचा प्रयत्न केला, तर फेरारीचा वेग ब्रेकिंग आणि ओव्हरटेकिंगच्या भागांत उपयुक्त ठरत असल्याचे प्रारंभीचे बदल दाखवत होते.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ९ ते १३ : स्ट्रोलची माघार आणि सेफ्टी कार === नवव्या फेरीपर्यंत धावलेल्या लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन वळण १ जवळ थांबली. गाडी हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. लॉसन, व्हर्सटॅपन आणि सायेन्स यांसारख्या काही चालकांनी त्याच सुमारास आधीच पिट-स्टॉप घेतले होते; सेफ्टी कारमुळे इतर आघाडीच्या चालकांना तुलनेने कमी वेळेच्या हानीत टायर बदलता आले. ही शर्यतीतील एकमेव पूर्ण सेफ्टी कार तैनाती ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> आंतोनेली, रसेल, हॅमिल्टन व लक्लेर यांनी मीडियमवरून हार्ड मिश्रणात बदल केला. हार्ड टायरवर प्रारंभ केलेले कोलापिंटो व ओकन ट्रॅकवर राहिले; त्यामुळे पुन्हा सुरुवातीच्या क्षणी त्यांच्या गाड्या अनेक थांबून आलेल्या आघाडीच्या चालकांच्या पुढे दिसत होत्या. मात्र रणनीतीतील या तात्पुरत्या स्थानांपेक्षा दीर्घ कालावधीतील टायरचे वय आणि पकड निर्णायक ठरणार होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सेफ्टी कारनंतर आंतोनेली पुढे राहिला. त्याच्या मागे कोलापिंटो, ओकन, रसेल, हॅमिल्टन, लिंडब्लाड, लक्लेर, हल्केनबर्ग, गॅस्ली व बेअरमन अशी मिश्र क्रमवारी तयार झाली. त्यामुळे पुढील काही फेऱ्या फक्त शुद्ध वेगावर अवलंबून न राहता कोणत्या चालकाला वाहतुकीतून किती लवकर बाहेर पडता येते यावर अवलंबून होत्या. वेगवान चालकांसाठी हे तात्पुरते अडथळे निर्णायक ठरले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १४ ते २३ : पुन्हा सुरुवातीचा संघर्ष === रसेलला हार्ड टायर लगेच तापवण्यात अडचण आली. तो वळण ६ येथे थोडा बाहेर गेल्याने हॅमिल्टन त्याच्या पुढे आला; लक्लेरलाही स्थान सुधारता आले. त्यामुळे मध्य टप्प्याच्या प्रारंभी आंतोनेलीच्या मागे दोन्ही फेरारी आणि रसेल अशी स्थिती निर्माण झाली. मर्सिडीजची शर्यतीतील एकूण गती अधिक चांगली असली तरी सुरक्षा काळानंतर टायरमधील तापमान नियंत्रित करण्याच्या क्षणिक अडचणीने रसेलचा वेग कमी केला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> हॅमिल्टनने ओकन आणि कोलापिंटोला अल्पावधीत मागे सोडले; रसेलनेही या गाड्या मागे टाकल्या. त्याचवेळी मागच्या गटात बेअरमन व व्हर्सटॅपनसारखे चालक स्वतःच्या रणनीतीचा फायदा घेत पुढे गेले. नव्या हार्ड टायरवरील वेगामुळे बेअरमनला कोलापिंटोच्या मागे असलेला गट मागे सोडता आला. लिंडब्लाड वळण १४ येथे स्वतःहून फिरला; परंतु शर्यतीत पुढे सहभागी राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी २४ ते ३९ : फेरारीच्या दोन्ही चालकांची लढत === चोविसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये हॅमिल्टनला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. त्यानंतर फेरारीच्या दोन चालकांत दीर्घ प्रत्यक्ष स्पर्धा सुरू झाली. वळण १ मधून बाहेर पडताना बाजूबाजूने चाललेल्या गाड्या, वळण ९–१० मधील स्थानबदल आणि वळण १४ येथील ब्रेकिंगवेळी होत असलेले हल्ले या लढतीची प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/> या संघर्षामुळे दोन्ही फेरारींचा वेगवान फेऱ्यांवरील प्रयत्न एकमेकांशी संबंधित राहिला आणि आंतोनेलीला पुढे अंतर वाढवण्याची संधी मिळाली. त्याची आघाडी एका टप्प्यावर सुमारे सात सेकंदांपर्यंत पोहोचली. याउलट रसेलने पुन्हा टायरमध्ये योग्य तापमान मिळाल्यावर एकेक करून फेरारींच्या पुढे जाऊन दुसरे स्थान मिळवले. आंतोनेलीला गाठण्याइतका वेळ मात्र त्याच्याकडे उरला नव्हता.<ref name="CH26_RACESTORY"/> पस्तिसाव्या फेरीत लक्लेर वळण १४ येथे ब्रेकिंग उशिरा झाल्यामुळे बाहेर गेला आणि हॅमिल्टन पुन्हा तिसऱ्या स्थानावर आला. लक्लेरने पुढच्या सरळ भागात पुन्हा प्रयत्न केला; परंतु हॅमिल्टनने संरक्षण करत ते स्थान राखले. एकाच संघातील चालकांमध्ये झालेली ही लढत अंतिम पोडियमचे स्थान ठरवण्यास कारणीभूत ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> एकोणचाळीसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथे पुन्हा हॅमिल्टनला मागे टाकले; पण लगेच पहिल्या वळणात हॅमिल्टनने स्थान परत घेतले. दोन्ही फेरारी आंतोनेलीपेक्षा बऱ्याच मागे होत्या; त्यामुळे त्यांच्या अंतर्गत लढतीतून समोरच्या मर्सिडीजला थेट धोका निर्माण झाला नाही. अखेरीस हॅमिल्टनने तिसरा आणि लक्लेरने चौथा क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ३३ : ओकन–कोलापिंटो धडक === शर्यतीच्या ३३व्या फेरीत कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर पडला तेव्हा ओकन त्याच्याजवळ आला. वळण १ मधून वळण २ कडे जाताना ओकनने आतल्या बाजूने ओव्हरटेक करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र त्या क्षणी आवश्यक स्थान मिळवले नसल्याचे एफआयए पंचांनी ठरवले. दोन्ही गाड्यांत संपर्क होऊन कोलापिंटो फिरला. या घटनेत ओकनला पूर्ण जबाबदार ठरवण्यात आले व १० सेकंदांचा दंड देण्यात आला.<ref name="CH26_RACEDEC"/> कोलापिंटोची पुढील शर्यत पूर्णपणे संपली नाही. त्याने पुन्हा स्पर्धेत पुढे जात दहावे स्थान आणि हंगामातील एक गुण मिळवला. ओकनने दंड भोगल्यानंतर चौदाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण केली. या उदाहरणातून दोन्ही चालकांसाठी एकाच घटनेचे वेगळे परिणाम दिसतात: कोलापिंटोचा संभाव्य चांगला निकाल धोक्यात आला, तर ओकनचा वेळदंड अंतिम स्थानावर परिणामकारक ठरला.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACEDEC"/> === अखेरच्या फेऱ्या : विजय आणि माघारी === शर्यतीच्या उत्तरार्धात व्हर्सटॅपन सहाव्या स्थानाच्या आसपास धावत होता; परंतु रेड बुलला तांत्रिक समस्या आल्याने तो ४५ फेऱ्यांनंतर निवृत्त झाला. अलोन्सोने ३२ फेऱ्यांनंतर शर्यत सोडली; आधी स्ट्रोलही बाद झाला होता. ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि व्हर्सटॅपन यांना अंतिम रेषा गाठता आली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> अखेरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेली वळण १४ येथे ब्रेकिंग करताना बाहेर गेला आणि त्याच्या टायरवर सपाट भाग तयार झाला. या क्षणिक अडचणीने रसेलशी अंतर कमी झाले तरी आंतोनेलीने कार नियंत्रणात ठेवून पहिला क्रमांक कायम राखला. रसेलचे टायरही झिजत असल्याने विजयासाठी अखेरचा गंभीर हल्ला करण्याची स्थिती निर्माण झाली नाही. आंतोनेलीने सर्वात वेगवान फेरी ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ नोंदवली.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> आंतोनेलीने १:३३:१५.६०७ वेळेत शर्यत पूर्ण केली. रसेल ५.५१५ सेकंदांनी मागे दुसरा राहिला, तर हॅमिल्टन २५.२६७ सेकंदांनी मागे तिसरा होता. लक्लेर चौथा आणि बेअरमन पाचवा राहिला. गॅस्ली सहावा, लॉसन सातवा, हादजार आठवा, सायेन्स नववा आणि कोलापिंटो दहावा राहिला. हा निकाल मर्सिडीजचा सलग दुसऱ्या ग्रांप्रीतील विजय आणि पहिल्या दोन स्थानांवरील वर्चस्व दर्शवत होता.<ref name="CH26_RACE"/> == मुख्य शर्यतीचे संपूर्ण वर्गीकरण == खालील तक्त्यात अधिकृत अंतिम वर्गीकरणानुसार सर्व २२ नोंदणीकृत चालक दिले आहेत. शर्यत पूर्ण न करणाऱ्या आणि शर्यत सुरूच न करणाऱ्या चालकांमधील फरक वेगळा ठेवला आहे. वर्गीकरणातील फेरीसंख्या व गुण अधिकृत निकालावर आधारित आहेत.<ref name="CH26_RACE"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ५६ || १:३३:१५.६०७ || २५ |- | २ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ५६ || +५.५१५ || १८ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ५६ || +२५.२६७ || १५ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ५६ || +२८.८९४ || १२ |- | ५ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ५६ || +५७.२६८ || १० |- | ६ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ५६ || +५९.६४७ || ८ |- | ७ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ५६ || +८०.५८८ || ६ |- | ८ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५६ || +८७.२४७ || ४ |- | ९ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ५५ || +१ फेरी || २ |- | १० || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || १ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | १२ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | १३ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | १४ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | १५ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ५५ || +१ फेरी || ० |- | — || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४५ || निवृत्त || ० |- | — || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ३२ || निवृत्त || ० |- | — || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ९ || निवृत्त || ० |- | — || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || ० || सुरुवात केली नाही || ० |- | — || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || ० || सुरुवात केली नाही || ० |- | — || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ० || सुरुवात केली नाही || ० |- | — || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ० || सुरुवात केली नाही || ० |} <ref name="CH26_RACE"/> === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. ही कामगिरी त्याच्या विजयानंतरच्या आकडेवारीत नोंदली गेली, परंतु २०२६ गुणनियमांत सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र गुण दिले जात नव्हते. त्यामुळे त्याला विजयासाठी २५ आणि स्प्रिंटमधील पाचव्या स्थानासाठी ४ असे या सप्ताहांतात एकूण २९ गुण मिळाले.<ref name="CH26_POST"/><ref name="CH26_RACE"/> == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीज : वेग आणि विश्वसनीयता === मर्सिडीजने शुक्रवारी सरावातील पहिल्या दोन स्थाने, स्प्रिंटचा पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य ग्रांप्रीचा पोल आणि मुख्य शर्यतीतील पहिली दोन स्थाने असा प्रभावी कार्यक्रम पूर्ण केला. तरीही सप्ताहांत पूर्णपणे विनाअडथळा नव्हता: रसेलला मुख्य पात्रतेच्या अंतिम फेरीत तांत्रिक बिघाड आला आणि आंतोनेलीला स्प्रिंटमध्ये धडकेबद्दल दंड मिळाला होता. अशा दोन समस्या असतानाही मुख्य शर्यतीतील वेग व टायर व्यवस्थापनामुळे संघाने महत्त्वाचे गुण मिळवले.<ref name="CH26_QSTORY"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> रसेलने स्प्रिंटमध्ये आठ आणि मुख्य शर्यतीत अठरा असे चीनमध्ये २६ गुण घेतले; आंतोनेलीने स्प्रिंटमध्ये चार आणि मुख्य विजयातून पंचवीस असे २९ गुण घेतले. ऑस्ट्रेलियातील ७ गुणांची रसेलची आघाडी शांघायनंतर ४ गुणांवर आली. त्यामुळे एका संघाकडून सलग दोन मुख्य ग्रांप्री विजय झाले तरी चालक अजिंक्यपदातील क्रमांक या दोन सप्ताहांतात वेगळ्या चालकांकडे गेला.<ref name="CH26_POST"/> === फेरारी : स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील स्थानांसाठी संघर्ष === फेरारीला स्प्रिंटमध्ये लक्लेरचे दुसरे आणि हॅमिल्टनचे तिसरे, तसेच मुख्य ग्रांप्रीत हॅमिल्टनचे तिसरे व लक्लेरचे चौथे स्थान मिळाले. हॅमिल्टनसाठी फेरारीत सामील झाल्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीमधील हे पहिले पोडियम होते. त्याच सर्किटवर मागील हंगामात त्याने स्प्रिंट विजय मिळवला होता, पण मुख्य ग्रांप्रीतील पोडियमसाठी त्याला यावेळी पुन्हा लढावे लागले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> लक्लेर आणि हॅमिल्टनच्या लढतींमुळे प्रेक्षकांना दोन्ही फेरारींची गती आणि ओव्हरटेकिंगची क्षमता दिसली; दुसरीकडे त्यांना एकमेकांशी लढावे लागत असताना आंतोनेलीची आघाडी वाढली. परिणामी फेरारीने पोडियम व गुण मिळवले, पण मर्सिडीजच्या पहिल्या दोन स्थानांना आव्हान देऊ शकली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मॅकलारेन : दोन्ही गाड्यांची सुरुवातीपूर्व माघार === पियास्त्रीने मुख्य पात्रतेत पाचवे आणि नॉरिसने सहावे स्थान मिळवले होते, परंतु रविवारी दोन्ही मॅकलारेन गाड्या शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. वेगाची चाचणी आणि शर्यतीतील विश्वसनीयता यांतील फरक अधोरेखित करणारी ही घटना होती. शुक्रवारी सरावात नॉरिस तिसरा, तर स्प्रिंटमध्ये चौथा राहून गुण मिळवलेला असतानाही मुख्य शर्यतीत संघाला शून्य गुण मिळाले.<ref name="CH26_FP"/><ref name="CH26_SP"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> पियास्त्रीसाठी हा हंगामाच्या दोन सुरुवातीच्या मुख्य ग्रांप्रींपैकी सलग दुसरा नॉन-स्टार्ट ठरला; ऑस्ट्रेलियात त्याच्या पहिल्या स्पर्धेपूर्वीच्या लॅपवरील दुर्घटनेमुळे त्याला शर्यत सुरू करता आली नव्हती. चीनमध्ये कारण वेगळे — पॉवर युनिटशी संबंधित विद्युत समस्या — होते. त्यामुळे स्पर्धात्मक गती असतानाही अजिंक्यपदातील गुणसंचयावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मधल्या गटातील स्थानबदल === बेअरमन पाचवा राहून हाससाठी मोठे गुण घेऊन आला. सुरुवातीच्या फेरीत हादजारची गाडी फिरल्यामुळे स्वतःची कार वाचवण्याची वेळ आली असतानाही त्याने संयमाने स्थान सुधारले. गॅस्लीने सहावा क्रमांक मिळवून अल्पाइनला सलग दुसऱ्या सप्ताहांतात गुण मिळवून दिले. लॉसनने स्प्रिंटच्या सातव्या स्थानानंतर मुख्य शर्यतीत सातवे स्थान, तर हादजारने आठवे स्थान मिळवले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> सायेन्सला विलियम्ससाठी या हंगामातील पहिले दोन गुण मिळाले. कोलापिंटोने ओकनबरोबरच्या धडकेनंतरही दहाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण करून एक गुण मिळवला. हल्केनबर्ग अकरावा, लिंडब्लाड बारावा, बोट्टास तेरावा, ओकन चौदावा आणि पेरेझ पंधरावा राहिला. कारचा वेग, पिट-स्टॉपची वेळ, सेफ्टी कारच्या वेळी योग्य ठरणारी टायर निवड आणि शर्यतीतील अडचणी यांतून ही मधल्या गटाची स्थिती तयार झाली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === दीर्घ टायर रणनीतीचा परिणाम === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या माहितीनुसार, एक थांब्याची रणनीती अपेक्षेप्रमाणे प्रभावी ठरली. नवव्या फेरीदरम्यान सेफ्टी कार आल्याने मीडियमवर सुरुवात करणाऱ्या चालकांनी लवकर हार्ड टायर लावले; काहींच्या हार्ड टायरवरील दुसऱ्या टप्प्यातील फेऱ्या ४५ पेक्षा जास्त झाल्या. उलट सुरुवातीपासून हार्ड टायर लावलेल्या चालकांना सेफ्टी कार काळात न थांबण्याची मोकळीक होती; त्यांनी तात्पुरती स्थानवाढ मिळवली, पण पुढे नव्या टायरवरील गाड्यांनी त्यांना मागे टाकले.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सॉफ्ट मिश्रणाची प्रारंभी अधिक पकड देणारी निवडही काही गाड्यांनी वापरली; तथापि व्हर्सटॅपनच्या अपेक्षेपेक्षा संथ सुरुवातीमुळे जास्त पकड म्हणजे हमखास जास्त स्थान असा निष्कर्ष निघत नाही. योग्य टायर निवड, सर्किटवरील तापमान, ऊर्जा वापर, रेसिंग ट्रॅफिक आणि सुरक्षितपणे कार पुढे काढणे या सर्व घटकांचा प्रभाव पाहता चीनची ग्रांप्री नव्या २०२६ कारसाठी महत्त्वाचा आरंभीचा संदर्भबिंदू ठरली.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> == एफआयए पंचांचे निर्णय आणि नियमसंदर्भ == या ग्रांप्रीदरम्यान शर्यत पंचांनी प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत निर्णयपत्रांमध्ये सराव, स्प्रिंट पात्रता, स्प्रिंट शर्यत आणि मुख्य ग्रांप्रीमधील घटनांवर दिलेल्या निर्णयांची नोंद आहे. प्रत्येक निर्णयात संबंधित क्रीडा नियम, चालकांचे स्पष्टीकरण आणि पंचांनी विचारात घेतलेले पुरावे वेगवेगळे आहेत.<ref name="CH26_FIA"/> === शुक्रवार : सराव आणि स्प्रिंट पात्रता === '''अल्बोनला अधिकृत ताकीद :''' पहिल्या सरावात अल्बोनने ग्रिडच्या त्याच बाजूला दुसरी गाडी उभी असताना सराव स्टार्ट केला. पंचांनी कारसमोरील मर्सिडीज थांबून राहिली असताना त्याने परिस्थिती चुकीची समजल्याचे नोंदवले. २०२६ कारचा प्रारंभीचा तयारी कालावधी मागील वर्षाच्या तुलनेत खूप अधिक असल्याचे अल्बोनने सांगितले, तरी प्रक्रिया न पाळल्यामुळे त्याला ड्रायव्हिंग रिप्रिमँड देण्यात आला.<ref name="CH26_ALBONWARN"/> '''आंतोनेली–नॉरिस कथित अडथळा :''' आंतोनेली पिट-लेनमधून येताना वळण १ येथे नॉरिसच्या मार्गावर आला. नॉरिसची फेरी स्पर्धात्मक वेळ नोंदवण्यासाठी नव्हती, असे त्याने पंचांना सांगितले. म्हणून प्रत्यक्ष अनावश्यक अडथळा न झाल्याचे मानून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1"/> '''गॅस्ली–व्हर्सटॅपन कथित अडथळा :''' गॅस्ली वळण १४ च्या बाहेरच्या भागात असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर होता. गॅस्लीची उपस्थिती पसंतीच्या रेषेवर आली तरी त्याचा वेग अनावश्यकरीत्या रोखला गेला नसल्याची व्हर्सटॅपनची भूमिका लक्षात घेऊन पंचांनी कोणतीही शिक्षा केली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING2"/> '''पेरेझसाठी अपवादात्मक परवानगी :''' स्प्रिंट पात्रतेत १०७ टक्के वेळेतील पात्रता नोंदवता न आल्याने कॅडिलॅकने पंचांकडे अर्ज केला. सरावातील प्रतिनिधिक वेग लक्षात घेऊन पेरेझला स्प्रिंट सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. हा निर्णय दंड नव्हता; ग्रिडवर सहभागी होण्यासाठी दिलेली नियमाधारित मुभा होती.<ref name="CH26_PEREZSTART"/> === शनिवार : स्प्रिंट आणि संबंधित निर्णय === '''आंतोनेलीला दहा सेकंद :''' पहिल्या फेरीतील वळण ६ च्या धडकेत हादजारला रेसिंग जागेचा हक्क मिळाला होता, तर आंतोनेलीच्या लॉक-अपमुळे संपर्क झाला. पंचांनी आंतोनेली पूर्ण जबाबदार असल्याचे स्पष्टपणे नोंदवून १० सेकंदांचा वेळदंड दिला. हा दंड त्याने स्प्रिंटच्या सेफ्टी कार काळातील थांब्यादरम्यान पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPDEC"/><ref name="CH26_SPSTORY"/> '''पेरेझला पाच सेकंद :''' सेफ्टी कार लागू असताना ECU किमान वेळ दोन मिनी-सेक्टरमध्ये न पाळल्यामुळे पेरेझला पाच सेकंदांचा दंड झाला. हा निर्णय धडक किंवा स्थान बदल याबद्दल नसून सेफ्टी कार चालू असताना इलेक्ट्रॉनिक मर्यादा पाळण्याशी संबंधित होता.<ref name="CH26_PEREZ"/> '''अल्पाइन संघाला पाच हजार युरो दंड :''' स्प्रिंटपूर्व ओळख फेऱ्यांसाठी गॅस्लीची कार अँटेना संरक्षणकवच जोडलेल्या अवस्थेतच गॅरेजमधून सोडली गेली. ट्रॅकवर गेल्यावर ते सुटून पडले. वस्तू इतर गाड्यांसाठी धोकादायक ठरू शकली असती म्हणून चालकाऐवजी संघाला €५,००० दंड ठोठावण्यात आला. पंचांच्या निर्णयानुसार या प्रक्रियेत सुरक्षिततेची जबाबदारी संघावर होती.<ref name="CH26_GASLYFINE"/> '''हादजारला इशारा :''' स्प्रिंटपूर्व पिट-लेन बाहेर पडताना पांढऱ्या सीमारेषेबाबत शर्यत संचालकांचे निर्देश न पाळल्याने हादजारला औपचारिक चेतावणी देण्यात आली. चालकाने रेषांबाबत गोंधळ झाल्याचे स्पष्ट केले; त्या वेळी प्रत्यक्ष अपघाताचा धोका निर्माण झाला नव्हता असे पंचांनी नमूद केले.<ref name="CH26_HADJARWARN"/> '''अल्बोनची पिट-लेन सुरुवात :''' स्प्रिंट पात्रतेनंतर निलंबनाच्या मांडणीत केलेला बदल पार्स फर्मे नियमानुसार अनुमत नव्हता. त्यामुळे शनिवारच्या स्प्रिंटची सुरुवात त्याने पिट-लेनमधून करणे आवश्यक ठरले. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीसाठीही निलंबनात केलेल्या बदलामुळे पिट-लेन प्रारंभ नोंदला होता, पण त्याची कार प्रत्यक्ष शर्यतीत सहभागी झाली नाही.<ref name="CH26_ALBONPIT"/><ref name="CH26_GRID"/> === रविवार : ओकन–कोलापिंटो धडक === फेरी ३३ मध्ये कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर आल्यानंतर ओकनने वळण २ च्या आतल्या बाजूने गाडी घालण्याचा प्रयत्न केला. पंचांनी ड्रायव्हिंग मानकांनुसार वळणाच्या शिखरबिंदूवर आवश्यक पुढील अक्षाची स्थिती ओकनकडे नव्हती, असे मानून त्याला १० सेकंदांचा दंड दिला. अधिकृत निर्णयपत्रात संपर्काची पूर्ण जबाबदारी ओकनवर ठेवण्यात आली. या निर्णयाचे कारण आणि अंतिम परिणाम स्वतंत्रपणे नोंदवणे आवश्यक आहे, कारण कोलापिंटोने शर्यत पूर्ण करूनही ओकनचा दंड लागू झाला.<ref name="CH26_RACEDEC"/> == अजिंक्यपद गुणतालिका == === शर्यतीपूर्व आणि शर्यतीनंतरचा परिणाम === शनिवारची स्प्रिंट व रविवारची ग्रांप्री मिळून आंतोनेलीने या फेरीत सर्वाधिक २९ गुण मिळवले. रसेलने २६ गुण मिळवून स्वतःची अजिंक्यपदातील पहिली आघाडी कायम राखली; मात्र अंतर ऑस्ट्रेलियानंतरच्या ७ गुणांवरून ४ गुणांवर आले. फेरारीच्या लक्लेर आणि हॅमिल्टनने अनुक्रमे ३४ व ३३ अशा एकूण गुणांसह तिसरे-चौथे स्थान राखले.<ref name="CH26_POST"/> === चालक अजिंक्यपद – चिनी ग्रांप्रीनंतर === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! एकूण गुण |- | १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ५१ |- | २ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ४७ |- | ३ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ३४ |- | ४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ३३ |- | ५ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १७ |- | ६ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १५ |- | ७ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ९ |- | ८ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ८ |- | ९ || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ८ |- | १० || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ४ |- | ११ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४ |- | १२ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || ३ |- | १३ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || २ |- | १४ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २ |- | १५ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १ |- | १६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ० |- | १७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ० |- | १८ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ० |- | १९ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ० |- | २० || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ० |- | २१ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ० |- | २२ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ० |} <ref name="CH26_POST"/> === कारनिर्माते अजिंक्यपद – चिनी ग्रांप्रीनंतर === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! एकूण गुण |- | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ९८ |- | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ६७ |- | ३ || [[मॅकलारेन]] || १८ |- | ४ || [[हास एफ.१ संघ]] || १७ |- | ५ || [[रेड बुल रेसिंग]] || १२ |- | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || १२ |- | ७ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १० |- | ८ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २ |- | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || २ |- | १० || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ० |- | ११ || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ० |} <ref name="CH26_POST"/> मर्सिडीजचे ९८ गुण फेरारीच्या ६७ गुणांपेक्षा ३१ अधिक होते. तिसऱ्या क्रमांकावरील मॅकलारेनचे १८ गुण राहिले; हासचे १७ गुण असल्याने त्यांच्यात केवळ एका गुणाचे अंतर होते. रेड बुल आणि रेसिंग बुल्स प्रत्येकी १२ गुणांवर होते. या गुणतालिकेत १५ मार्चच्या स्प्रिंट व मुख्य शर्यतीनंतर उपलब्ध अधिकृत एकूण गुण नोंदवले असून त्यानंतरच्या कोणत्याही ग्रांप्रीचे गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="CH26_POST"/> == महत्त्व आणि ऐतिहासिक नोंदी == आंतोनेलीचा विजय २००६ नंतर इटालियन चालकाचा फॉर्म्युला वनमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय ठरला. १९ वर्षांचा असताना तो शर्यत जिंकणारा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण चालक बनला. त्याचा पहिला पोल आणि पहिला विजय एकाच सप्ताहांतात झाल्याने या शर्यतीला चालकाच्या कारकिर्दीतील विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_QSTORY"/> रसेलने २०२६ च्या पहिल्या दोन मुख्य ग्रांप्रीपैकी पहिली जिंकली आणि दुसरीत दुसरे स्थान मिळवले, तर चीनची स्प्रिंटही जिंकली. त्यामुळे अजिंक्यपदातील आघाडी त्याच्याकडे राहिली. त्याचवेळी एका संघातील वेगवान दोन चालकांमधील हंगामभरची स्पर्धा पुढे निर्णायक होऊ शकते याचा आरंभीचा संकेत या फेरीने दिला.<ref name="CH26_POST"/> या ग्रांप्रीतील दुसरे ऐतिहासिक महत्त्व विश्वसनीयतेशी संबंधित होते: एकाच वेळी चार नोंदणीकृत गाड्या मुख्य शर्यत सुरू करू शकल्या नाहीत, त्यांमध्ये गतविजेत्या मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या होत्या. अशा घटना अंतिम पोडियमबरोबरच अजिंक्यपदाच्या गुणतालिकेत दीर्घकालीन परिणाम घडवू शकतात. त्यामुळे रविवारची शर्यत समजून घेण्यासाठी केवळ सुरुवातीची क्रमवारी आणि अंतिम पोडियम नव्हे तर नॉन-स्टार्ट नोंदीही महत्त्वाच्या आहेत.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[चिनी ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <ref name="CH26_EVENT">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री २०२६: अधिकृत कार्यक्रम, सत्रे आणि शर्यत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/china|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_FP">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री: पहिला मुक्त सराव – सर्व चालकांचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_FPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=शांघायमधील एकमेव सराव सत्रात रसेल पहिल्या स्थानावर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-sets-the-pace-from-antonelli-and-norris-during-sole-chinese.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SQ">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट पात्रता फेरी – अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SQSTORY">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रतेत रसेलचा पोल; मर्सिडीजची पहिल्या रांगेवर मक्तेदारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-clinches-pole-position-in-china-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli.5jusmBWV5jpO0919j6RzYg|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=चिनी स्प्रिंटमध्ये रसेलने लक्लेर आणि हॅमिल्टनला मागे टाकले|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-thrilling-china-sprint-from-ferrari-s-leclerc-and-hamilton.3HLw6daSkBmV0rPREohMwQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_QSTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेली सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता बनला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-become-f1s-youngest-ever-grand-prix-polesitter-in.54Dx0kX9QiRCnSgIsxR71t|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_RACE">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीचे अधिकृत अंतिम निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_RACESTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा पहिला ग्रांप्री विजय, रसेल दुसरा आणि हॅमिल्टन तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-maiden-f1-victory-in-china-as-hamilton-takes.5aJsWCPiRhp2euZctEwEYA|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीची अंतिम सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SGRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_POST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका (एफआयए दस्तऐवज ७७)|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_RACEDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ७२: ओकन आणि कोलापिंटो यांच्यातील धडकेबद्दल निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_31_-_causing_a_collision_with_car_43.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_SPDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४८: आंतोनेली-हादजार स्प्रिंट धडकेबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_causing_a_collision_with_car_6.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४९: पेरेझला सेफ्टी कार नियमभंगासाठी दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_11_-_safety_car_ecu_minimum_time.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५२: अल्पाइनकडून असुरक्षित स्थितीत कार सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_10_-_released_in_an_unsafe_condition.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_IMPEDING1">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २८: आंतोनेली आणि नॉरिसमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_12_-_alleged_impeding_of_car_1.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_IMPEDING2">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३०: गॅस्ली आणि व्हर्सटॅपनमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_10_-_alleged_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_ALBONWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २०: अल्बोनला सरावातील स्टार्ट प्रक्रियेबद्दल ताकीद|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_breach_of_practice_start_procedure.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_PEREZSTART">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३५: पेरेझला स्प्रिंटमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_failing_to_set_a_lap_time_within_107.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_ALBONPIT">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२: अल्बोनसाठी स्प्रिंट पिट-लेन सुरुवातीचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_made_during_parc_ferme.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_HADJARWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५१: हादजारला पिट-लेनमधील नियमभंगाबद्दल इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_6_-_failing_to_follow_race_directors_instruction.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_TYRES">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीसाठी पिरेलीने निवडलेले टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-chinese-grand-prix.3XkKc3AWcBACR36IhWpKOS|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_PIRELLI">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीतील स्प्रिंट आणि पात्रता दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-china-2026.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_PIRELLIRACE">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीच्या शर्यत दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-china-2026.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="CH26_FIA">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए: २०२६ चिनी ग्रांप्रीचे सर्व अधिकृत निर्णयपत्रे|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <references /> == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/china फॉर्म्युला वनचे २०२६ चिनी ग्रांप्री पान] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result मुख्य शर्यतीचे निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072 एफआयएचे अधिकृत निर्णयपत्र संग्रह] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] epwkn1ru4w4ha31m69kwpnvmqz8cukj 0 385297 2722863 2719144 2026-10-18T15:56:56Z Koolkrazy 1591 [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] ला असणारे पुनर्निर्देशन हटविले 2722863 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेर्‍यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === शर्यतीचा अधिकृत निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे एफआयए निर्णय == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेर्‍यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] * [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] * [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] 9co7s387zm37lc7yee5oemunlorai6i 2722864 2722863 2026-10-18T15:57:00Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]]) 2722864 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === शर्यतीचा अधिकृत निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे एफआयए निर्णय == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] * [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] * [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] pjlalj4mnk92vnh1syhefxp1gieaz6a 2722865 2722864 2026-10-18T15:58:28Z Koolkrazy 1591 /* संदर्भ */ 2722865 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === शर्यतीचा अधिकृत निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे एफआयए निर्णय == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[बहरैन ग्रांप्री]] # [[२०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] * [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] * [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] 4qjn2u8dkrufipjw88jagw825dkq1db 2722866 2722865 2026-10-18T16:00:07Z Koolkrazy 1591 /* बाह्य दुवे */ 2722866 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === शर्यतीचा अधिकृत निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे एफआयए निर्णय == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[बहरैन ग्रांप्री]] # [[२०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] * [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] * [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] == बाह्य दुवे == # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:बहरैन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] lm3qmsmub80apogzd11u0st9tpij7to 2722867 2722866 2026-10-18T16:00:27Z Koolkrazy 1591 /* बाह्य दुवे */ 2722867 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === शर्यतीचा अधिकृत निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे एफआयए निर्णय == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[बहरैन ग्रांप्री]] # [[२०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] * [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] * [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:बहरैन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 9hoo5cgvewpaanyb9zk9lo5eyhtsepr 2722868 2722867 2026-10-18T16:01:08Z Koolkrazy 1591 /* बाह्य दुवे */ 2722868 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === शर्यतीचा अधिकृत निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे एफआयए निर्णय == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[बहरैन ग्रांप्री]] # [[२०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> == बाह्य दुवे == # [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] # [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] # [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:बहरैन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 4fjdni03bmkenmt4jsh1l40vfa3efy0 2722869 2722868 2026-10-18T16:01:44Z Koolkrazy 1591 /* बाह्य दुवे */ 2722869 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === शर्यतीचा अधिकृत निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे एफआयए निर्णय == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[बहरैन ग्रांप्री]] # [[२०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == # [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] # [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] # [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:बहरैन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] rb2wvvrwh6uo160o419l6gbhqhq64m7 2722870 2722869 2026-10-18T16:02:17Z Koolkrazy 1591 /* हे सुद्धा पहा */ 2722870 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === शर्यतीचा अधिकृत निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे एफआयए निर्णय == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[बहरैन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == # [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] # [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] # [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:बहरैन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 9bmvzrxv24j5xuoeap2ghleg3nqotv1 2722872 2722870 2026-10-18T16:04:29Z Koolkrazy 1591 /* जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती */ 2722872 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === शर्यतीचा अधिकृत निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे एफआयए निर्णय == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == निकालानंतर गुणतालिका == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[बहरैन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == # [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] # [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] # [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:बहरैन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] htoc7wl2o1w6fokct89aclblhwv88s2 2722874 2722872 2026-10-18T16:05:06Z Koolkrazy 1591 /* चालक अजिंक्यपद */ 2722874 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === शर्यतीचा अधिकृत निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे एफआयए निर्णय == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == निकालानंतर गुणतालिका == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[बहरैन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == # [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] # [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] # [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:बहरैन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 3d5vwidv9axfnsd1b356tlufysrx5nk 2722876 2722874 2026-10-18T16:05:27Z Koolkrazy 1591 /* कारनिर्माते अजिंक्यपद */ 2722876 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === शर्यतीचा अधिकृत निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे एफआयए निर्णय == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == निकालानंतर गुणतालिका == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[बहरैन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == # [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] # [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] # [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:बहरैन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] ceuao9p7dpj2x465tscarj1v685l1x8 2722877 2722876 2026-10-18T16:06:03Z Koolkrazy 1591 /* शर्यतीनंतरचे एफआयए निर्णय */ 2722877 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === शर्यतीचा अधिकृत निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == निकालानंतर गुणतालिका == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[बहरैन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == # [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] # [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] # [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:बहरैन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] miyki7r3jceu5up1v5i6l1sm70h2ww2 2722878 2722877 2026-10-18T16:06:48Z Koolkrazy 1591 /* शर्यतीचा अधिकृत निकाल */ 2722878 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == निकालानंतर गुणतालिका == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[बहरैन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == # [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] # [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] # [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:बहरैन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] hggcqpjkwd4qx28i7n8twwzbc042qxf 2722879 2722878 2026-10-18T16:07:49Z Koolkrazy 1591 /* ग्रिड दंड आणि सुरुवातीची क्रमवारी */ 2722879 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! सुरुवातीचे स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == निकालानंतर गुणतालिका == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[बहरैन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == # [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] # [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] # [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:बहरैन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] obaoth91r15h0yyay2r1jywqvxkqld4 0 385298 2722871 2722787 2026-10-18T16:02:58Z Koolkrazy 1591 /* हे सुद्धा पहा */ 2722871 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = सिंगापूर | ग्रांप्री = सिंगापूर | चित्र = Marina Bay circuit 2023.svg | चित्र_शीर्षक = मरिना बे स्ट्रीट सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ११ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ सिंगापूर एअरलाइन्स सिंगापूर ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १७ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[मरिना बे स्ट्रीट सर्किट]], [[सिंगापूर]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ४.९२७ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.०६१ | एकूण_फेऱ्या = ६२ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.३३७ | एकूण_अंतर_मैल = १८९.७२७ | हवामान = अंशतः ढगाळ | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३१.३७३ | जलद_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | जलद_देश = MON | जलद_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | जलद_वेळ = १:३५.२०२ | जलद_फेरी = ४१ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | दुसरा_देश = MON | दुसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | तिसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | तिसरा_देश = ITA | तिसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ सिंगापूर ग्रांप्री }} '''२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ सिंगापूर एरलाइन्स सिंगापूर ग्रांप्री २०२६''') ही ११ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[सिंगापूर]] येथील [[मरिना बे स्ट्रीट सर्किट]]वर आयोजित करण्यात आलेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सतरावी फेरी होती. या सप्ताहांतात प्रथमच सिंगापूर ग्रांप्रीमध्ये स्प्रिंट स्वरूपाचा समावेश करण्यात आला; हंगामातील ही सहावी आणि अंतिम स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="SGP26_week">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्रीचे अधिकृत कार्यक्रम व निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/singapore|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[रेड बुल रेसिंग]]चा [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून ६२ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] दुसऱ्या, तर [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]चा [[किमी आंतोनेली]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. व्हर्सटॅपनचा हा सिंगापूरमधील पहिला विजय आणि फॉर्म्युला वन कारकिर्दीतील ७३वा विजय ठरला. त्याने शनिवारची स्प्रिंट शर्यतही जिंकली. मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी लक्लेरने ४१व्या फेरीत १:३५.२०२ अशी नोंदवली.<ref name="SGP26_racestory">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीमध्ये व्हर्सटॅपनचा विजय; लक्लेर दुसरा आणि आंतोनेली तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seals-commanding-singapore-grand-prix-victory-from-leclerc-and-antonelli.49wDzysiVqi5cloGjle40A|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_fast">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == सिंगापूर ग्रांप्री ९ ते ११ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत मरिना बे स्ट्रीट सर्किटवर आयोजित करण्यात आली. हा हंगामातील १७वा ग्रांप्री सप्ताहांत आणि सहावी व अखेरची स्प्रिंट स्पर्धा होती. त्यामुळे संघांना शुक्रवारच्या एका तासाच्या सरावानंतर लगेच स्प्रिंट पात्रता फेरीत उतरावे लागले. शनिवारच्या स्प्रिंटमधील गुण आणि रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीमधील गुण हे दोन्ही जागतिक अजिंक्यपदासाठी महत्त्वाचे होते.<ref name="SGP26_week"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === सिंगापूरमध्ये येण्यापूर्वी [[किमी आंतोनेली]] ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदात आघाडीवर होता. त्याचा मर्सिडीज संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर, तर फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] २१४ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. याचा अर्थ आंतोनेलीची रसेलवर ८४ गुणांची आघाडी होती. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६, फेरारीने ४०५ आणि मॅकलारेनने ३१६ गुण मिळवले होते. या आकड्यांत सिंगापूर स्प्रिंट किंवा मुख्य ग्रांप्रीमधील गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="SGP26_pre">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीपूर्वीची अजिंक्यपद स्थिती आणि शर्यतीची माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-singapore-grand-prix-and-how-can-i-watch-it.26vUwPc8sNYNC4KJRyXzLC.26vUwPc8sNYNC4KJRyXzLC|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मागील फेरीत व्हर्सटॅपनने विजय मिळवल्यामुळे रेड बुलला या कठीण स्ट्रीट सर्किटवर त्याचा वेग टिकतो का, हा महत्त्वाचा प्रश्न होता. त्याउलट मर्सिडीजकडे अजिंक्यपदातील मोठी आघाडी असूनही रसेलला या सप्ताहांतासाठी बदललेल्या पॉवर युनिट घटकांमुळे सुरुवातीच्या क्रमवारीत दंड मिळण्याची शक्यता होती. त्यामुळे वेळेच्या चाचण्यांमध्ये वेग आणि रविवारसाठी प्रत्यक्ष ग्रिडवरील स्थान यांत फरक पडणार होता.<ref name="SGP26_fpstory">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरमधील एकमेव मुक्त सराव सत्रात जॉर्ज रसेल सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-beats-leclerc-and-norris-to-top-spot-in-sole-practice-ahead-of-singapore-gp.6gZxy1UbfI5R8VLWXUBwZu|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === [[मरिना बे स्ट्रीट सर्किट]] हे सार्वजनिक रस्त्यांवर उभारलेले, कृत्रिम प्रकाशव्यवस्थेत शर्यत होणारे सर्किट आहे. सिंगापूरने २००८ मध्ये फॉर्म्युला वनच्या पहिल्या जागतिक अजिंक्यपदातील रात्रीच्या ग्रांप्रीचे आयोजन केले. २०२६ च्या अधिकृत मोजणीनुसार सर्किट ४.९२७ किलोमीटर लांब, १९ वळणांचे होते; मुख्य शर्यत ६२ फेऱ्यांची आणि तिचे अधिकृत एकूण अंतर ३०५.३३७ किलोमीटर होते. जवळचे कठडे, अनेक ब्रेकिंग झोन आणि उष्ण व दमट वातावरण ही चालकांसमोरील प्रमुख आव्हाने होती.<ref name="SGP26_circuitverified">{{स्रोत बातमी|title=मरिना बे स्ट्रीट सर्किट: २०२६ मधील अधिकृत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/circuit-guide-everything-you-need-to-know-about-the-marina-bay-street-circuit.3d9yfiqIKoQhcMnRLESWbz|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> स्प्रिंट स्वरूपात शुक्रवारचा एकमेव मुक्त सराव आणि तीन भागांची स्प्रिंट पात्रता फेरी झाली. शनिवारी स्प्रिंटनंतर स्वतंत्र, तीन भागांची मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी पार पडली आणि रविवारी मुख्य शर्यत झाली. त्यामुळे शुक्रवारपासूनच कारचे संतुलन, इंधन-भारातील बदल आणि टायरवरील पकड यांचे आकलन महत्त्वाचे होते. === सहभागी चालक आणि संघ === या ग्रांप्रीमध्ये ११ संघांच्या २२ नियमित चालकांनी सहभाग घेतला. सप्ताहांतात कोणताही अतिरिक्त बदली शर्यत चालक उतरवण्यात आला नाही. खाली अधिकृत स्पर्धेत सहभागी चालकांचे क्रमांक आणि संघ दिले आहेत.<ref name="SGP26_fia">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – एफआयए अधिकृत निर्णयपत्रे आणि सहभाग यादी|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Singapore%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] || align="center" | ६ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] || align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] || align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] || align="center" | ४४ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] || align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] || align="center" | ८१ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] || align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] || align="center" | ४१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] || align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || align="center" | ४३ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] || align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] || align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] || align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] || align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] || align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] || align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="SGP26_fia" /> |} === टायर === स्प्रिंट असलेल्या सप्ताहांतात नेहमीच्या तेरा ऐवजी बारा कोरड्या हवामानातील टायर संच मिळत होते. संपूर्ण कार्यक्रमासाठी सहा इंटरमीडिएट व तीन पूर्ण पावसाळी टायर संचही उपलब्ध होते. मीडियम (C4) आणि सॉफ्ट (C5) मिश्रणातील वेग व झीज यातील फरक निर्णायक ठरू शकत होता. पिरेलीच्या पूर्वावलोकनात एकाच पिट-स्टॉपची योजना अपेक्षित होती; मात्र सेफ्टी कार आणि बदलत्या हवामानामुळे पर्यायी रणनीती उघड्या राहणार होत्या.<ref name="SGP26_tyresdetails">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्रीसाठी उपलब्ध टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-singapore-grand-prix.4rG7uAn2d6vveGmRlkE5RM|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_pirellipreview">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर सर्किटवरील टायर आणि रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://press.pirelli.com/spotlight-on-singapore/|प्रकाशक=पिरेली|दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अधिकृत टायर पुरवठादार [[पिरेली]]ने या स्पर्धेसाठी C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) हे तीन कोरड्या हवामानातील टायरचे प्रकार निवडले. स्प्रिंट सप्ताहांत असल्याने प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ संच देण्यात आले. याशिवाय पावसासाठी इंटरमीडिएट आणि वेट टायर उपलब्ध होते. दमट वातावरण, बदलणारी ट्रॅकवरील पकड आणि पिट-लेनमधील वेळेची हानी लक्षात घेता एकाच पिट-स्टॉपची रणनीती उपयुक्त ठरण्याची अपेक्षा होती.<ref name="SGP26_tyres">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरसाठी टायर निवड आणि सर्किटचे तांत्रिक विश्लेषण|दुवा=https://press.pirelli.com/spotlight-on-singapore/|प्रकाशक=पिरेली|दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग !! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड || C3 || पांढरा || २ |- | मीडियम || C4 || पिवळा || ४ |- | सॉफ्ट || C5 || लाल || ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="SGP26_tyres" /> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ९ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या एकमेव मुक्त सरावासाठी संघांना अवघा एक तास उपलब्ध होता. सत्राच्या प्रारंभी धुळीमुळे पकड मर्यादित होती आणि सर्किटच्या उंचसखल भागांतून जाताना गाड्यांमधून ठिणग्या उडत होत्या. मर्सिडीजच्या जॉर्ज रसेलने कारचे निलंबन फार कडक असल्याचे संघाला सांगितले. कमी सराव वेळेमुळे दीर्घ फेऱ्यांमधील टायरचा टिकाऊपणा आणि पात्रता फेरीसाठी एकाच वेळी वेग शोधणे आवश्यक होते.<ref name="SGP26_fpstory"/> लॅन्डो नॉरिस वळण ९ येथे कठड्याजवळ पोहोचल्यानंतर रस्ता सोडून बाहेरच्या मोकळ्या जागेत गेला; कारला मोठा धक्का बसला नाही. त्यानंतर ऑडीचा निको हल्केनबर्ग गिअरबॉक्समध्ये बिघाड झाल्याचा संदेश देत पिट-लेनच्या बाहेरच्या भागाजवळ थांबला. कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी थोड्या वेळासाठी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. आधीच मर्यादित सराव वेळ असताना हा व्यत्यय हल्केनबर्गच्या कार्यक्रमासाठी विशेषतः महत्त्वाचा ठरला.<ref name="SGP26_fpstory"/> सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये अनेक संघांनी हार्ड किंवा मीडियम टायर वापरून सलग फेऱ्यांची माहिती गोळा केली. अखेरच्या टप्प्यात सॉफ्ट टायर लावताच वेळा वेगाने सुधारल्या. रसेलने १:३२.८६४ अशी वेळ नोंदवून आघाडी घेतली, त्याच्या जवळ ऑस्कर पियास्त्री पोहोचला; त्यानंतर हॅमिल्टनने १:३२.८२१ अशी वेळ देत पहिले स्थान घेतले. लक्लेरला एका प्रयत्नात अडथळा आल्याची तक्रार करून फेरी सोडावी लागली होती.<ref name="SGP26_fpstory"/> शेवटच्या पाच मिनिटांत रसेलने १:३२.२७४ अशी सर्वात वेगवान फेरी पूर्ण केली. लक्लेर ०.१९८ सेकंदांनी, नॉरिस ०.२७३ सेकंदांनी, हॅमिल्टन ०.४९९ सेकंदांनी आणि पियास्त्री ०.५६४ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने आपली सर्वोत्तम वेळ मीडियम टायरवर नोंदवली, त्यामुळे अंतिम सहाव्या स्थानावरून त्याचा सॉफ्ट टायरवरील संभाव्य वेग निश्चित करता येत नव्हता. आंतोनेलीने शेवटच्या प्रयत्नात वळण १६ येथे रेषा ओलांडली आणि तो सातवा राहिला. सर्व २२ चालकांच्या फेऱ्या व सर्वोत्तम वेळा खाली दिल्या आहेत.<ref name="SGP26_fpstory"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.२७४ | align="center" | २८ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.१९८ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२७३ | align="center" | २४ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.४९९ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.५६४ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +०.७३२ | align="center" | २२ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +१.२५१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +१.४४९ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +१.७६४ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +१.८८१ | align="center" | २५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +२.०५७ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +२.२०२ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +२.२०७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १४ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | +२.२२१ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +२.३७७ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.४६२ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +२.५३१ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.६१० | align="center" | १६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +२.७०९ | align="center" | २७ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | +२.९९४ | align="center" | २६ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +३.०२५ | align="center" | २१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +३.३४६ | align="center" | २५ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_fp">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – मुक्त सराव १ निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == स्प्रिंट पात्रता फेरी शुक्रवारी कृत्रिम प्रकाशात झाली. मर्यादित सरावानंतर फेरारी, मॅकलारेन, मर्सिडीज आणि रेड बुल या चार संघांमध्ये अग्रस्थानासाठी चुरस दिसली. पहिल्या दोन फेऱ्यांत मीडियम टायर, तर अंतिम फेरीत सॉफ्ट टायर आवश्यक होते. पात्रता फेरीतील अंतिम स्थानावरून शनिवारी स्प्रिंटची सुरुवातीची क्रमवारी ठरली.<ref name="SGP26_sqstory">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रता फेरीत व्हर्सटॅपनचे पोल पोझिशन|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-clinches-pole-position-in-singapore-sprint-qualifying-ahead-of-russell.4dvkvpkCXftdhX7sLI2dcQ.4dvkvpkCXftdhX7sLI2dcQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === सत्राच्या सुरुवातीला कॅडिलॅकचा [[सर्गिओ पेरेझ]] वळण ४ येथील कठड्यावर आदळला. त्याच्या कारचा पुढचा विंग खराब झाला आणि परतताना काही भाग ट्रॅकवर विखुरल्यामुळे लाल ध्वज दाखवून सत्र थांबवावे लागले. त्या वेळी अनेक चालकांनी वैध वेगवान फेरी पूर्ण केलेली नव्हती. उर्वरित सहा मिनिटांत सर्वांना एकाच वेळी फेरी पूर्ण करण्याचा दबाव निर्माण झाला.<ref name="SGP26_sqstory"/> या व्यत्ययादरम्यान पिवळ्या ध्वजाच्या भागात व्हर्सटॅपनने हॅमिल्टनला मागे टाकल्याची घटना नोंदवली गेली. हॅमिल्टनने रेडिओवर तक्रार केली; व्हर्सटॅपननेही परिस्थितीबद्दल शंका व्यक्त केली. सत्रानंतर पंचांनी टेलिमेट्री आणि दोन्ही चालकांची बाजू तपासली. नियमभंग झाला असला तरी हॅमिल्टनचा वेग अचानक कमी झाल्यामुळे निर्माण झालेला मोठा वेगफरक आणि व्हर्सटॅपनने ध्वज पाहताच वेग कमी केल्याचे पुरावे लक्षात घेऊन दंड न लावण्याचा निर्णय झाला.<ref name="SGP26_sqstewards">{{स्रोत बातमी|title=पिवळ्या ध्वजाखाली ओव्हरटेकिंग: व्हर्सटॅपनला दंड न देण्याचा निर्णय|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/stewards-deliver-verdict-after-verstappen-investigated-for-yellow-flag-incident-in-sprint-qualifying.1tKjwEbNYya8XF9mSJ5sFv|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सत्र पुन्हा सुरू झाल्यानंतर व्हर्सटॅपनने १:३३.४७७ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली. सुरुवातीला वेगवान फेरी अर्धवट सोडलेल्या पियास्त्रीला अखेरच्या प्रयत्नात पुढील फेरीत स्थान मिळवावे लागले. आर्विड लिंडब्लाड, लान्स स्ट्रोल, अलेक्झांडर अल्बोन, वालट्टेरी बोट्टास, पेरेझ आणि कार्लोस सायेन्स हे सहा चालक पहिल्याच टप्प्यात बाद झाले.<ref name="SGP26_sqstory"/> === फेरी २ === दुसऱ्या टप्प्यात पुन्हा मीडियम टायरवर वेगवान फेऱ्या झाल्या. व्हर्सटॅपनने सुरुवातीला आघाडी घेतली; हॅमिल्टन आणि त्यानंतर लक्लेरने वेळ सुधारून फेरारीची स्पर्धात्मकता दाखवली. रसेलची एका फेरीत चाकांची पकड सुटल्याने त्याला पुन्हा प्रयत्न करावा लागला आणि तो तात्पुरता दहाव्या स्थानाबाहेर गेला.<ref name="SGP26_sqstory"/> आयझॅक हादजार, लियाम लॉसन आणि फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या सुधारलेल्या वेळांमुळे रसेलवर दबाव वाढला; मात्र त्याने शेवटी आवश्यक वेग गाठून चौथे स्थान मिळवले. कोलापिंटो ११वा ठरून बाहेर पडला. त्याच्यासोबत हल्केनबर्ग, ऑलिव्हर बेअरमन, गॅब्रिएल बोर्तोलेतो, फर्नांदो अलोन्सो आणि एस्टेबन ओकन यांची स्प्रिंट पात्रता फेरी संपली.<ref name="SGP26_sqstory"/> === फेरी ३ === अंतिम टप्प्यात मॅकलारेनच्या नॉरिसने १:३१.५८७, तर पियास्त्रीने त्याच्या जवळची वेळ नोंदवून तात्पुरती आघाडी घेतली. लक्लेरने नॉरिसला केवळ ०.०१९ सेकंदांनी मागे टाकले. परंतु उशिरा बाहेर पडलेल्या व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायरवरील एकाच निर्णायक प्रयत्नात १:३१.१५६ अशी वेळ नोंदवली.<ref name="SGP26_sqstory"/> रसेल १:३१.२७६ या वेळेसह दुसरा आणि लक्लेर १:३१.३९९ या वेळेसह तिसरा ठरला. पियास्त्री चौथा, नॉरिस पाचवा, हॅमिल्टन सहावा आणि आंतोनेली सातवा राहिला. हादजार आणि पियेर गॅस्ली यांची अंतिम टप्प्यातील वेळा ट्रॅकच्या मर्यादा ओलांडल्याने बाद झाल्या. पिवळ्या ध्वजाच्या घटनेनंतर दंड न लागल्यामुळे व्हर्सटॅपनचे स्प्रिंटसाठीचे पोल पोझिशन कायम राहिले.<ref name="SGP26_sqstory"/><ref name="SGP26_sqstewards"/> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! SQ1 ! SQ2 ! SQ3 |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३३.४७७ | align="center" | १:३२.७०१ | align="center" | १:३१.१५६ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.५७३ | align="center" | १:३२.६१४ | align="center" | १:३१.२७६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.४९५ | align="center" | १:३२.२४६ | align="center" | १:३१.३९९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.२७७ | align="center" | १:३३.१०६ | align="center" | १:३१.४५४ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.२५७ | align="center" | १:३२.५७२ | align="center" | १:३१.५८७ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.७४८ | align="center" | १:३२.५६२ | align="center" | १:३१.७०२ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.३९२ | align="center" | १:३२.९९८ | align="center" | १:३१.८४९ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३४.८५५ | align="center" | १:३३.१३३ | align="center" | १:३२.३४१ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३४.१८२ | align="center" | १:३२.९४७ | align="center" | वेळ नोंदवली नाही |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.६७३ | align="center" | १:३३.१५५ | align="center" | वेळ नोंदवली नाही |- ! align="center" | ११ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३५.०४८ | align="center" | १:३३.२४९ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.१२८ | align="center" | १:३३.४२० | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३४.९५० | align="center" | १:३३.४२३ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.६९० | align="center" | १:३३.४६६ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३४.९६० | align="center" | १:३३.७३४ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३५.००४ | align="center" | १:३४.३६८ | align="center" | — |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३५.१३६ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३५.६६२ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३६.१३० | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३६.७६० | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३६.८६८ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३७.३७६ | align="center" | — | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" | टीप: काही चालकांनी SQ3 मध्ये वैध वेळ नोंदवली नाही. |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_sq">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == स्प्रिंट शर्यत == === पावसामुळे विलंब आणि शर्यतीची सुरुवात === शनिवार, १० ऑक्टोबर रोजी सिंगापूरमध्ये प्रथमच स्प्रिंट शर्यत झाली. नियोजित सुरुवातीच्या अगोदर मुसळधार पावसाने पहिला व तिसरा क्षेत्रभाग भिजवला, तर मधला भाग तुलनेने कमी ओला होता. वळण २ आणि ३ जवळ पाणी साचल्यामुळे वैद्यकीय कारने ट्रॅकची पाहणी केली आणि सुरुवात जवळजवळ अर्धा तास पुढे ढकलावी लागली. सेफ्टी कारच्या मागे रचना फेऱ्या घेतल्यानंतर उभ्या सुरुवातीस परवानगी देण्यात आली; सर्व २२ चालक इंटरमीडिएट टायरवर होते.<ref name="SGP26_sprintstory">{{स्रोत बातमी|title=पावसामुळे प्रभावित झालेल्या सिंगापूर स्प्रिंटमध्ये व्हर्सटॅपन विजयी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-dramatic-rain-hit-singapore-sprint-as-russell-crashes-and-mclarens-collide.4r90mH2skljBa5sinFAsyp|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पहिल्या वळणाकडे जाताना रसेलने पोलवर असलेल्या व्हर्सटॅपनला मागे टाकून आघाडी घेतली. हॅमिल्टनने सहाव्या स्थानावरून तिसऱ्या स्थानापर्यंत झेप घेतली. मात्र पहिल्याच फेरीच्या शेवटच्या वळणातून बाहेर पडताना रसेलची कार घसरून कठड्यावर आदळली आणि त्याला माघार घ्यावी लागली. त्यामुळे व्हर्सटॅपन पुन्हा प्रथमस्थानी आला, तर हॅमिल्टन दुसऱ्या क्रमांकावर पोहोचला.<ref name="SGP26_sprintstory"/> त्याच सुरुवातीच्या फेरीत पेरेझ आणि स्ट्रोल यांच्यात वळण १६ जवळ धडक झाली; स्ट्रोलचा प्रवास तत्काळ संपला आणि पेरेझलाही पिटमध्ये परतल्यावर माघार घ्यावी लागली. हादजार वळण ५ येथे थांबला, तर कोलापिंटोची कार वळण १४ जवळ थांबली. अशा प्रकारे पाच फेऱ्यांमध्ये पाच कार शर्यतीबाहेर गेल्या. अपघातांची मालिका थांबवण्यासाठी सेफ्टी कार मैदानात आली.<ref name="SGP26_sprintstory"/> === सेफ्टी कारनंतरच्या फेऱ्या === सेफ्टी कारच्या काळात सर्किट हळूहळू कोरडे होऊ लागले, तरी काही वळणांवर अजून पाणी असल्याने इंटरमीडिएट टायरच वापरणे योग्य मानले गेले. लिंडब्लाडची कार या काळात फिरल्याने तो मागे गेला. सहाव्या फेरीच्या अखेरीस सेफ्टी कार आत गेल्यावर व्हर्सटॅपनने आघाडी राखली; हॅमिल्टन, लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस आणि आंतोनेली त्याच्या मागे होते.<ref name="SGP26_sprintstory"/> पुन्हा सुरू झाल्यानंतर बेअरमनने गॅस्लीला मागे टाकत आठव्या आणि अखेरच्या गुणदायी स्थानासाठी चुरस निर्माण केली. याच सुमारास अल्बोनने बोर्तोलेतोच्या ऑडीला मागून धडक दिली आणि मागे येणाऱ्या बोट्टासच्या कॅडिलॅकने विलियम्सला धडक दिली. या तीन कारमधील घटनेनंतर बोर्तोलेतो व बोट्टास शर्यतीबाहेर गेले; अल्बोन काही काळ पुढे चालू राहिला, परंतु नंतर माघार घेतली. एफआयएच्या चौकशीनुसार सेफ्टी कारनंतर शर्यत पुन्हा सुरू होण्याच्या तयारीत पुढील कारांचा वेग अनियमितपणे बदलल्याने ही साखळी प्रतिक्रिया घडली. अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पुरेसे अंतर ठेवले असते, तर धडक टाळता आली असती, असे पंचांनी नमूद केले. दोघेही शर्यतीतून निवृत्त झाल्यामुळे अन्यथा दिला असता असा पाच सेकंदांचा वेळेचा दंड लागू करण्यात आला नाही; या निर्णयामुळे पुढील ग्रिडवरही दंड देण्यात आला नाही.<ref name="SGP26_sprintstory"/><ref name="SGP26_fia61">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री स्प्रिंट – कार क्रमांक २३ आणि ५ यांच्यातील धडकेबाबत एफआयएचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_causing_a_collision_with_car_5.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_fia62">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री स्प्रिंट – कार क्रमांक ७७ आणि २३ यांच्यातील धडकेबाबत एफआयएचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_77_-_causing_a_collision_with_car_23.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मधल्या टप्प्यात व्हर्सटॅपनचे हॅमिल्टनवरील अंतर सुमारे एक ते दोन सेकंदांचे होते. लक्लेर तिसऱ्या स्थानावर असला तरी त्याच्या इंटरमीडिएट टायरची झीज वाढली आणि पियास्त्री व नॉरिस त्याच्या जवळ आले. ट्रॅक जवळजवळ कोरडा वाटू लागला असला, तरी उरलेल्या ओल्या भागांमुळे स्लिक टायरचा बदल करण्याइतपत परिस्थिती निर्माण झालेली नव्हती. आघाडीवरील चालकांनी टायर न बदलण्याचा निर्णय घेतला.<ref name="SGP26_sprintstory"/> === अंतिम फेऱ्या आणि मॅकलारेनमधील धडक === अंतिम फेरीत लक्लेरला तिसऱ्या स्थानासाठी आव्हान देणाऱ्या मॅकलारेनच्या दोन्ही कार एकमेकांच्या अगदी जवळ होत्या. वळण ५ येथे नॉरिसने पियास्त्रीच्या आतल्या बाजूने ओव्हरटेकिंगचा प्रयत्न केला; दोन्ही कारची चाके स्पर्शात आल्यावर त्या फिरल्या. पियास्त्रीची कार कठड्याला लागल्यामुळे तो थांबला, तर नॉरिस पुन्हा मार्गावर येऊन आठव्या स्थानावर अंतिम रेषा ओलांडू शकला. या प्रसंगामुळे आंतोनेलीला चौथे आणि इतर चालकांना वरची स्थाने मिळाली.<ref name="SGP26_sprintstory"/> शर्यतीनंतर पंचांनी दोन्ही चालकांचे निवेदन घेतले. धडकेसाठी एकट्या चालकाला मुख्यत्वे दोषी धरता येत नसल्याने कोणतीही अतिरिक्त शिक्षा दिली गेली नाही. पियास्त्रीने १९ फेऱ्या पूर्ण केल्यामुळे निकालात त्याची १४व्या स्थानावर वर्गीकृत नोंद राहिली; वर्गीकृत होणे म्हणजे पूर्ण २० फेऱ्या संपवणे आवश्यक नसते.<ref name="SGP26_spstewards">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंटमध्ये नॉरिस आणि पियास्त्री यांच्यातील धडक: पंचांचा निर्णय|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/stewards-reach-verdict-after-mclaren-intra-team-collision-in-singapore-gp-sprint.2LEoxWh3e7IEg674uCdLQ5|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नियोजित २१ फेऱ्यांच्या स्प्रिंटमध्ये पावसामुळे सेफ्टी कारमागील अतिरिक्त रचना फेऱ्या झाल्यानंतर प्रत्यक्ष शर्यत २० फेऱ्यांची झाली. व्हर्सटॅपनने या २० फेऱ्या ३९:४८.१६२ मध्ये पूर्ण करून स्प्रिंट जिंकली. हॅमिल्टन २.५९१ सेकंदांनी मागे दुसरा, तर लक्लेर तिसरा राहिला. आंतोनेली चौथा, लॉसन पाचवा, बेअरमन सहावा, हल्केनबर्ग सातवा आणि नॉरिस आठवा ठरले. रसेलला एकही गुण न मिळाल्याने स्प्रिंटनंतर आंतोनेलीची त्याच्यावरची आघाडी ८९ गुणांपर्यंत वाढली.<ref name="SGP26_sprintstory"/><ref name="SGP26_sprintreactions">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट व मुख्य पात्रता फेरी: संघ आणि चालकांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-singapore-2026.5FELDvSCjmTcjvCtfedWaU|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २० | align="center" | ३९:४८.१६२ | align="center" | १ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +२.५९१ | align="center" | ६ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +१६.८७१ | align="center" | ३ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +१७.२३८ | align="center" | ७ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २० | align="center" | +२०.६३२ | align="center" | ८ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +२४.३२१ | align="center" | १३ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २० | align="center" | +२७.५२५ | align="center" | १२ | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +२८.२७२ | align="center" | ५ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +३६.२२० | align="center" | १० | align="center" | — |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +३७.६४० | align="center" | १६ | align="center" | — |- ! align="center" | ११ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | २० | align="center" | +५०.४६४ | align="center" | १५ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +५२.४६७ | align="center" | पिट-लेन | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २० | align="center" | +५५.७९२ | align="center" | १७ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | माघार | align="center" | ४ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १४ | align="center" | माघार | align="center" | १९ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ६ | align="center" | माघार | align="center" | १४ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६ | align="center" | माघार | align="center" | २१ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २ | align="center" | माघार | align="center" | ९ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २ | align="center" | माघार | align="center" | ११ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १ | align="center" | माघार | align="center" | २ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १ | align="center" | माघार | align="center" | २० | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | ० | align="center" | माघार | align="center" | १८ | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="8" | टीप: १४व्या स्थानावरील पियास्त्रीने १९ फेऱ्या पूर्ण केल्यामुळे त्याचे अंतिम वर्गीकरण झाले; उर्वरित माघार घेतलेल्या चालकांना वर्गीकरण मिळाले नाही. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_sprint">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या स्प्रिंटनंतर रविवारी होणाऱ्या मुख्य ग्रांप्रीची स्वतंत्र पात्रता फेरी घेण्यात आली. रसेलची स्प्रिंटमध्ये कार खराब झाल्यामुळे मर्सिडीजला ती कमी वेळेत पुन्हा तयार करावी लागली. त्याच्यावर अतिरिक्त पॉवर युनिट घटक वापरण्यासंबंधी ग्रिड दंड आधीच लागू होणार होता, पण योग्य कार्यरत कार आणि तिचा वेग तपासण्यासाठी तो पात्रता फेरीत सहभागी झाला.<ref name="SGP26_sprintreactions"/> === फेरी १ === पहिल्या टप्प्यात अग्रस्थानाच्या वेळा सतत बदलत होत्या. सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये नॉरिस, पियास्त्री, हॅमिल्टन आणि व्हर्सटॅपन यांनी वेगवान नोंदी केल्या. त्याचवेळी रसेलने ब्रेकच्या भागातून जळल्यासारखा वास येत असल्याची माहिती संघाला दिली. ऑडीचा हल्केनबर्ग आणि हासचा बेअरमन यांनी आश्चर्यकारक जलद फेऱ्या घेत मधल्या गटात पुढील फेरीसाठी चुरस वाढवली.<ref name="SGP26_qstory">{{स्रोत बातमी|title=मुख्य पात्रता फेरी: व्हर्सटॅपनने लक्लेरला मागे टाकून पोल मिळवला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-leclerc-to-pole-position-for-the-singapore-gp.7yum1V3S9aSTyj3Zzzs0Y9.7yum1V3S9aSTyj3Zzzs0Y9|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> हॅमिल्टनने १:३२ च्या आत वेळ नोंदवून वेग वाढवला, तर लक्लेरनेही सुधारणा केली. ट्रॅकच्या मर्यादा ओलांडल्यामुळे आंतोनेलीची एक फेरी बाद झाली. हादजारच्या रेड बुलला पुन्हा तांत्रिक बिघाड जाणवत होता; तो वैध जलद वेळ नोंदवू शकला नाही. फर्नांदो अलोन्सो, अलेक्झांडर अल्बोन, लान्स स्ट्रोल, सर्गिओ पेरेझ, वालट्टेरी बोट्टास आणि हादजार हे सहा चालक बाद झाले.<ref name="SGP26_qstory"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने सुरुवातीला मर्सिडीजला आघाडी दिली; पण हॅमिल्टनने १:३१.५२९ अशी उत्कृष्ट वेळ नोंदवून सर्वांना मागे टाकले. व्हर्सटॅपनने गिअर बदलताना कारकडून अपेक्षित प्रतिसाद मिळत नसल्याची तक्रार केली. रेसिंग बुल्सचे लॉसन आणि लिंडब्लाड यांनी प्रतिस्पर्ध्यांशी जोरदार स्पर्धा करून अंतिम दहा चालकांत स्थान राखले.<ref name="SGP26_qstory"/> हल्केनबर्ग ११वा राहून अंतिम भागात स्थान मिळवण्यापासून थोडक्यात दूर राहिला. बेअरमन, ओकन, सायेन्स, बोर्तोलेतो आणि कोलापिंटो यांनाही दुसऱ्या फेरीत बाद व्हावे लागले. कोलापिंटोने शेवटच्या प्रयत्नात कठड्याला स्पर्श केल्यामुळे त्याचा वेग सुधारण्याची संधी संपली. यानंतर दहा चालक पोल पोझिशनसाठी उरले.<ref name="SGP26_qstory"/> या फेरीत हल्केनबर्गची ऑडी पाचव्या वळणाकडे जाणाऱ्या मार्गावर संथ गतीने जात असताना सायेन्सची वेगवान फेरी अडली. पात्रता संपल्यानंतर पंचांनी चौकशी केली. अधिकृत वेळमापन प्रणालीवरील माहितीमुळे सायेन्सची फेरी संपली असल्याचा ऑडी संघाला चुकीचा समज झाला होता; तांत्रिक माहितीतील विलंबामुळे निर्माण झालेल्या या परिस्थितीत हल्केनबर्गला दंड देण्यात आला नाही.<ref name="SGP26_fia73">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री पात्रता फेरी – निको हल्केनबर्गने कार्लोस सायेन्सला अडथळा केल्याप्रकरणी निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_27_-_impeding_of_car_55.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी ३ === अंतिम १३ मिनिटांच्या टप्प्यात हॅमिल्टनच्या आधीच्या वेळेचा दबाव असताना व्हर्सटॅपनने पहिल्याच निर्णायक प्रयत्नात १:३१.३७३ अशी फेरी पूर्ण केली. हॅमिल्टनने मधला क्षेत्रभाग वेगवान घेतला तरी पूर्ण फेरीत पहिला क्रमांक मिळवू शकला नाही. दुसऱ्या प्रयत्नात लक्लेरने सुधारणा करून १:३१.४२७ अशी वेळ नोंदवली; व्हर्सटॅपनपेक्षा तो फक्त ०.०५४ सेकंद मागे राहिला.<ref name="SGP26_qstory"/> अंतिम क्रमवारीत व्हर्सटॅपन पहिला, लक्लेर दुसरा, हॅमिल्टन तिसरा, आंतोनेली चौथा आणि नॉरिस पाचवा ठरला. रसेल पात्रतेत सहावा, पियास्त्री सातवा, गॅस्ली आठवा, लॉसन नववा आणि लिंडब्लाड दहावा राहिला. हा व्हर्सटॅपनचा सिंगापूरमध्ये मुख्य ग्रांप्रीसाठी पहिला पोल पोझिशन ठरला. मात्र रसेलच्या दंडामुळे प्रत्यक्ष सुरुवातीच्या क्रमवारीत त्याचे सहावे स्थान कायम राहिले नाही.<ref name="SGP26_qstory"/><ref name="SGP26_gridstory">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी आणि पिट-लेनमधील चालक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/official-grid-who-starts-where-for-the-2026-singapore-grand-prix.4JVD7MzJPal9kXzVlrEXXo|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! Q1 ! Q2 ! Q3 |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३३.२४१ | align="center" | १:३१.६३९ | align="center" | १:३१.३७३ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.७७४ | align="center" | १:३१.९५३ | align="center" | १:३१.४२७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४२९ | align="center" | १:३१.५२९ | align="center" | १:३१.४९६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.६०१ | align="center" | १:३२.०७९ | align="center" | १:३१.५६२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.७७५ | align="center" | १:३१.८९५ | align="center" | १:३१.७१२ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.६१७ | align="center" | १:३२.२१२ | align="center" | १:३१.७४७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.०७६ | align="center" | १:३२.२४५ | align="center" | १:३१.८६० |- ! align="center" | ८ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.१८२ | align="center" | १:३२.६०२ | align="center" | १:३२.२२५ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३२.८८५ | align="center" | १:३२.३१९ | align="center" | १:३२.३६९ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३३.२८८ | align="center" | १:३२.४९८ | align="center" | १:३२.७८१ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.१४७ | align="center" | १:३२.७८४ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.३५६ | align="center" | १:३२.९०८ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.८०३ | align="center" | १:३३.३२३ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.७७४ | align="center" | १:३३.५२६ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.१६९ | align="center" | १:३३.६५८ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.२६१ | align="center" | १:३३.७८७ | align="center" | — |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३४.२२३ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.२८९ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३४.९४६ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३५.१२३ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३५.९८४ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" | टीप: हादजारला वैध पात्रता वेळ मिळाली नाही; त्याला शर्यत सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_qual">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === पात्रता फेरीतील क्रमांक आणि रविवारच्या मुख्य शर्यतीतील प्रत्यक्ष प्रारंभस्थान वेगवेगळे होते. रसेलने सहावी सर्वोत्तम पात्रता वेळ नोंदवली होती; तथापि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांबद्दल मिळालेल्या दंडामुळे त्याला १९व्या स्थानावरून सुरुवात करावी लागली. त्यामुळे त्याच्यामागे पात्र झालेल्या अनेक चालकांची ग्रिडवरील स्थाने पुढे सरकली.<ref name="SGP26_gridstory"/> हादजारला नवीन पॉवर युनिट घटकांसह कारच्या सेटअपमधील बदलांमुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करावी लागली. ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनाही तांत्रिक बदलांमुळे पिट-लेनमधून सुरू करावे लागले. खालील तक्ता अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीचा आहे; पिट-लेनमधील चालक स्वतंत्रपणे दाखवले आहेत.<ref name="SGP26_gridexplained">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरमधील अधिकृत ग्रिड: पिट-लेनमधून सुरुवात करणारे तीन चालक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/official-grid-who-starts-where-for-the-2026-singapore-grand-prix.4JVD7MzJPal9kXzVlrEXXo|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! सुरुवातीचे स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ४ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- ! align="center" | ९ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- ! align="center" | १० | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ११ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १९ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | पिट-लेन | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] |- ! align="center" | पिट-लेन | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] |- ! align="center" | पिट-लेन | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- class="sortbottom" | colspan="4" | टीप: रसेलला अतिरिक्त पॉवर युनिट घटक वापरल्याबद्दल दंड; अलोन्सो, स्ट्रोल आणि हादजार पिट-लेनमधून सुरू झाले. |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == मुख्य शर्यत == रविवार, ११ ऑक्टोबर रोजी स्थानिक वेळेनुसार रात्री आठ वाजता ६२ फेऱ्यांची मुख्य ग्रांप्री सुरू झाली. स्प्रिंटच्या आदल्या दिवशीच्या पावसाच्या तुलनेत शर्यतीवेळी वातावरण कोरडे, मात्र गरम आणि दमट होते. त्यामुळे सुरुवातीला सॉफ्ट किंवा मीडियम टायर यापैकी कोणते वापरायचे आणि एकाच थांब्यावर शर्यत पूर्ण करता येईल का, या प्रश्नांवर संघांच्या योजना अवलंबून होत्या. व्हर्सटॅपनने पोलवरून सॉफ्ट टायर निवडले, तर तिसऱ्या ग्रिड स्थानावरील हॅमिल्टनने मीडियम टायरवर सुरुवात केली.<ref name="SGP26_racestory"/> === शर्यतीची सुरुवात आणि पहिल्या फेऱ्या === लाल दिवे विझताच दुसऱ्या स्थानावरून लक्लेरची सुरुवात वेगवान झाली. तो पहिल्या वळणाकडे व्हर्सटॅपनच्या बरोबरीने जाण्याचा प्रयत्न करत असताना रेड बुल चालकाने आतली बाजू सुरक्षित राखली आणि आघाडी सोडली नाही. स्प्रिंटमधील धडकेनंतर मॅकलारेनचे नॉरिस आणि पियास्त्री या वेळी पहिल्या वळणांमध्ये एकमेकांशी धडक होणार नाही याची खबरदारी घेत होते. लॉसनने सातवे स्थान घेतले, तर हल्केनबर्ग आणि सायेन्स यांनीही सुरुवातीला स्थानांची सुधारणा केली.<ref name="SGP26_racestory"/> मधल्या गटात हासचे बेअरमन आणि ओकन यांच्यात अकराव्या स्थानासाठी लढत झाली; बेअरमन शेवटी पुढे आला. ग्रिडच्या मागून सुरुवात करणाऱ्या रसेलने पहिल्या पाच फेऱ्यांत १५व्या स्थानापर्यंत प्रगती केली. अग्रेसर दोन चालकांमध्ये लक्लेर सुरुवातीला सुमारे ०.६ ते ०.८ सेकंदांच्या अंतरावर होता, परंतु पुढील फेऱ्यांत व्हर्सटॅपनने ते अंतर वाढवायला सुरुवात केली.<ref name="SGP26_racestory"/> === पहिली व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि प्रारंभिक रणनीती === ऑडीच्या गॅब्रिएल बोर्तोलेतोच्या कारमध्ये गिअरबॉक्ससदृश बिघाड झाल्यामुळे तो पिट-लेनच्या बाहेरील भागाजवळ थांबला. कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. नंतर त्या कारला आग लागल्याने मार्शलना आग विझवावी लागली आणि काही काळ पिट-लेनचा प्रवेश बंद करण्यात आला. या घटनेमुळे बोर्तोलेतोची ग्रांप्री लवकरच संपली.<ref name="SGP26_racestory"/> पहिल्या फेरीत ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा घेतल्याबद्दल सायेन्सच्या कृतीची नोंद झाली; पंचांनी पुढील चौकशी आवश्यक नसल्याचे ठरवले. आघाडीवर व्हर्सटॅपनने रेड बुलच्या सूचनेनुसार टायरचे आयुष्य सांभाळत वेग वाढवला. १५व्या फेरीपर्यंत त्याची लक्लेरवरील आघाडी सुमारे २.६ सेकंदांपर्यंत गेली. मीडियम टायरवर असलेल्या हॅमिल्टनला अपेक्षित वेग मिळत नव्हता, म्हणून फेरारीने त्याच्या रणनीतीचा फेरविचार सुरू केला.<ref name="SGP26_racestory"/> लक्लेरने रेडिओवर रेड बुलपेक्षा वेगळ्या रणनीतीचा विचार करण्यास सांगितले; मॅकलारेनमध्येही नॉरिसच्या टायर वापराबद्दल चर्चा सुरू होती. रसेलने त्या काळात बारावे स्थान गाठले, तर हादजारने पिट-लेनमधून सुरुवात करून सोळाव्या स्थानापर्यंत मजल मारली. स्ट्रीट सर्किटवर ट्रॅकवरील स्थान महत्त्वाचे असल्याने प्रत्येक पिट-स्टॉपचा वेळ आणि ट्रॅफिकमधील पुनर्प्रवेश यांचा परिणाम होणार होता.<ref name="SGP26_racestory"/> === मुख्य पिट स्टॉप आणि रणनीती === फेरारीने १९व्या फेरीत हॅमिल्टनला बोलावून मीडियमऐवजी नवे सॉफ्ट टायर बसवले. तो सातव्या स्थानावर परतला आणि २१व्या फेरीत लॉसनला मागे टाकत सहाव्या स्थानी गेला. याउलट आघाडीवरील लक्लेर सॉफ्ट टायरची झीज वाढल्याचे कळवत होता. हॅमिल्टनच्या लवकर थांब्यामुळे फेरारीकडे दोन वेगळ्या रणनीतींचे पर्याय उभे राहिले.<ref name="SGP26_racestory"/> २४व्या फेरीत आंतोनेलीने मीडियम टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला. त्यानंतर २५व्या फेरीत लक्लेर पिटमध्ये आला आणि हॅमिल्टनच्या अगदी पुढे परतला. ताज्या सॉफ्ट टायरमुळे हॅमिल्टन काही फेऱ्यांत अधिक वेगवान असल्याने फेरारीच्या दोन चालकांमध्ये संघादेश द्यावेत का, अशी चर्चा निर्माण झाली; मात्र लक्लेरनेही स्वतःच्या फेऱ्या वेगवान केल्या. त्या वेळी पहिल्या दहामधील बहुतांश चालकांनी अजून पहिला थांबा घेतला नव्हता.<ref name="SGP26_racestory"/> २८व्या फेरीपर्यंत व्हर्सटॅपनने नॉरिसवर जवळजवळ १७.९ सेकंदांची आघाडी घेतली होती; पियास्त्री पुढे तिसऱ्या स्थानी होता, कारण या चालकांचे थांबे बाकी होते. ३०व्या फेरीत गॅस्ली पिटमध्ये गेला. पुढच्या फेरीत त्याचा अल्पाइन संघसहकारी कोलापिंटो ड्राइव्हलाइनच्या समस्येमुळे थांबला. हल्केनबर्गनेही थांबा घेतल्यानंतर काही काळ रसेलची क्रमवारी सुधारली.<ref name="SGP26_racestory"/> ३३व्या फेरीत व्हर्सटॅपनने सॉफ्टऐवजी मीडियम टायर बसवले आणि थांब्यानंतरही प्रथमस्थानावर परतला. नॉरिस आणि मग पियास्त्रीने पिट-स्टॉप घेतले; पियास्त्रीच्या थांब्यात थोडा विलंब झाला, त्यामुळे त्याच्यापुढील नॉरिसचे अंतर वाढले. अनेक चालकांनी थांबे घेतल्याने रसेल सातव्या स्थानी येऊनही त्या वेळी पहिला पिट-स्टॉप न घेतलेला आघाडीच्या गटातील मुख्य चालक राहिला.<ref name="SGP26_racestory"/> === दुसरी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि फेरारीचा निर्णय === शर्यतीच्या पुढील टप्प्यात वळण १५ जवळ लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन क्लचच्या समस्येमुळे थांबली. परिणामी दुसरी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. याच वेळी लक्लेर आणि आंतोनेली यांनी ताज्या टायरसाठी दुसरे पिट-स्टॉप घेतले. रसेल पहिल्या थांब्यासाठी पिटमध्ये वळेपर्यंत व्हर्च्युअल सेफ्टी कारचा कालावधी संपत आल्यामुळे त्याला अपेक्षित वेळेचा फायदा मिळाला नाही आणि तो दहाव्या स्थानावर परतला.<ref name="SGP26_racestory"/> फेरारीने लक्लेर आणि हॅमिल्टन या दोघांनाही व्हर्च्युअल सेफ्टी कारदरम्यान पिटमध्ये येण्यास सांगितले होते. परंतु हॅमिल्टन पिट-लेनच्या प्रवेशद्वारावर वळू शकला नाही. पुढे त्याने पुन्हा न थांबता ट्रॅकवरील स्थान टिकवण्याचा निर्णय घेतला. त्यावेळी तो दुसऱ्या स्थानी होता; पण त्याच्या सॉफ्ट टायरला अखेरपर्यंत आणखी अनेक फेऱ्या सहन कराव्या लागणार होत्या.<ref name="SGP26_hamilton">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरमधील पिट-लेनमध्ये न वळल्यामुळे फेरारीचे पोडियम हुकले|दुवा=https://www.reuters.com/sports/formula1/hamiltons-pit-lane-miss-cost-ferrari-double-podium-singapore-says-vasseur-2026-10-11/|प्रकाशक=रॉयटर्स|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या रणनीतीतील फरक स्पष्ट होऊ लागला. पियास्त्रीच्या टायरमध्ये हवा हळूहळू कमी होत असल्याने त्याला ४२व्या फेरीत अतिरिक्त थांबा घ्यावा लागला. आंतोनेलीने आपल्या पायाजवळ द्रव जाणवत असल्याची माहिती रेडिओवर दिली; मर्सिडीजने ते उष्णतेमुळे निर्माण झालेले द्रव असल्याचे स्पष्टीकरण दिले आणि वेगळा मोठा तांत्रिक धोका नसल्याची माहिती दिली. ट्रॅकच्या मर्यादांबद्दल त्याला काळा-पांढरा इशाराही मिळाला होता.<ref name="SGP26_racestory"/> === अंतिम फेऱ्या आणि पोडियमसाठीची झुंज === नव्या टायरचा फायदा घेत लक्लेर ४६व्या फेरीत हॅमिल्टनच्या पुढे जाऊन दुसऱ्या स्थानी आला. तो व्हर्सटॅपनच्या जवळपास १५ सेकंद मागे होता; त्यामुळे विजयासाठी व्हर्सटॅपनला थेट आव्हान देणे कठीण ठरत होते. ४१व्या फेरीत लक्लेरने १:३५.२०२ ही संपूर्ण ग्रांप्रीमधील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली होती. दरम्यान रेड बुलच्या कारमधील रेडिओ संप्रेषणात अडचणी आल्यामुळे संघाला माहिती पोहोचवण्यासाठी पिट-बोर्ड आणि ठराविक संकेतांचा वापर करावा लागला.<ref name="SGP26_racestory"/> ४८व्या फेरीत रसेलने वळण ७ येथे गॅस्लीला मागे टाकून नववे स्थान मिळवले. त्यापुढे हल्केनबर्गला मागे टाकण्यात मात्र त्याला यश आले नाही. आघाडीच्या मागे तिसऱ्या स्थानासाठी हॅमिल्टन, आंतोनेली आणि नॉरिस यांच्यात संघर्ष सुरू होता. नॉरिसला थोपवताना हॅमिल्टन ट्रॅकबाहेर गेला; त्यामुळे आंतोनेलीने या लढतीचा फायदा घेत नॉरिसच्या पुढे स्थान मिळवले.<ref name="SGP26_racestory"/> काही क्षणांनी आंतोनेलीने वळण १६ येथे हॅमिल्टनला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा मिळवला का, याची नोंद पंचांनी घेतली; परंतु अतिरिक्त कारवाई झाली नाही. त्यानंतर नॉरिसनेही हॅमिल्टनच्या झिजलेल्या टायरचा फायदा घेत चौथे स्थान मिळवले. नॉरिसने आपल्या संघसहकारी पियास्त्रीला मदत करण्यासाठी गती नियंत्रित करण्याची शक्यता रेडिओवर व्यक्त केली, पण त्याची गरज पडली नाही.<ref name="SGP26_racestory"/> अंतिम फेरीत पियास्त्रीने वळण १६ जवळ हॅमिल्टनला मागे टाकले आणि पाचवा ठरला. सलग तीन चालकांनी मागे टाकल्यामुळे सुरुवातीला तिसऱ्या स्थानावर असलेला हॅमिल्टन सहाव्या क्रमांकावर घसरला. शर्यतीनंतर त्याने पिट-स्टॉपचा निर्णय आणि शेवटच्या टप्प्यातील टायर व्यवस्थापन यांची जबाबदारी स्वीकारून संघाची माफी मागितली.<ref name="SGP26_racestory"/><ref name="SGP26_hamilton"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === व्हर्सटॅपनने १:४२:००.७८५ या वेळेत ६२ फेऱ्या पूर्ण करून २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री जिंकली. लक्लेर ७.३३५ सेकंदांनी मागे दुसरा, तर आंतोनेली २४.५७३ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. हा व्हर्सटॅपनचा सिंगापूरमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय, कारकिर्दीतील ७३वा विजय आणि त्याच्या २५०व्या ग्रांप्री सुरुवातीवरील विजय ठरला. सप्ताहांतातील स्प्रिंट पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य पोल आणि ग्रांप्री विजय ही सर्व चार प्रमुख कामगिरी त्याने मिळवली.<ref name="SGP26_racestory"/><ref name="SGP26_lowdown">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/singapore-lowdown-all-the-key-moments-as-verstappen-dominates-and-ferrari-face-strategy-turmoil.08P4aNzUgbtUZ7GnJ9njb|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिस व पियास्त्री चौथे-पाचवे, हॅमिल्टन सहावा, लॉसन सातवा आणि हल्केनबर्ग आठवा ठरले. पॉवर युनिट दंडानंतर १९व्या स्थानावरून सुरुवात करणारा रसेल नववा, तर पिट-लेनमधून सुरुवात करणारा हादजार दहावा राहिला. स्ट्रोल, कोलापिंटो आणि बोर्तोलेतो तांत्रिक बिघाडांमुळे माघार घेणारे चालक होते; अखेरीस थांबलेल्या अल्बोनला पुरेशा फेऱ्या पूर्ण केल्यामुळे १८व्या स्थानी वर्गीकृत करण्यात आले.<ref name="SGP26_racestory"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६२ | align="center" | १:४२:००.७८५ | align="center" | १ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६२ | align="center" | +७.३३५ | align="center" | २ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +२४.५७३ | align="center" | ४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +४०.५०६ | align="center" | ५ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +४९.६४४ | align="center" | ६ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६२ | align="center" | +५३.१८८ | align="center" | ३ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६२ | align="center" | +८१.६६६ | align="center" | ८ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +८३.३८६ | align="center" | १० | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +८४.६७७ | align="center" | १९ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६२ | align="center" | +९०.८६२ | align="center" | पिट-लेन | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ७ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ११ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १२ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १३ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ९ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | पिट-लेन | align="center" | — |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६० | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | १७ | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५९ | align="center" | माघार | align="center" | १६ | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५९ | align="center" | +३ फेऱ्या | align="center" | १८ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | ३६ | align="center" | माघार | align="center" | पिट-लेन | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २९ | align="center" | माघार | align="center" | १५ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ७ | align="center" | माघार | align="center" | १४ | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="8" | टीप: अलेक्झांडर अल्बोनने शर्यतीच्या शेवटी माघार घेतली, परंतु पुरेशा फेऱ्या पूर्ण झाल्यामुळे तो १८व्या स्थानावर वर्गीकृत झाला. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_race">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! कारनिर्माता !! फेरी क्रमांक !! वेळ |- | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ४१ || align="center" | १:३५.२०२ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="SGP26_fast" /> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === व्हर्सटॅपन आणि रेड बुलचा सप्ताहांत === व्हर्सटॅपनने स्प्रिंट व मुख्य शर्यत दोन्ही जिंकून सिंगापूरमध्ये प्रथमच विजयी ठरण्याचे लक्ष्य साध्य केले. रेड बुलच्या कारचा वेग सिंगापूरच्या कमी ओव्हरटेकिंग संधी असलेल्या सर्किटवर आणि वेगवेगळ्या टायरवर टिकून राहिला. त्याने रविवारच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये लक्लेरचे आव्हान थोपवले, मध्यंतरात नियोजित थांबा घेतला आणि रेडिओ समस्यांनंतरही आघाडी राखली. या कामगिरीमुळे त्याच्या हंगामातील पुनरागमनाला आणखी बळ मिळाले.<ref name="SGP26_lowdown"/> दुसऱ्या रेड बुलमधील हादजारला मात्र स्प्रिंटमध्ये माघार, पात्रता फेरीत वेळ नोंदवण्यात अपयश आणि मुख्य ग्रांप्री पिट-लेनमधून सुरू करावी लागणे अशा अडचणींना सामोरे जावे लागले. तरीही त्याने दहावे स्थान मिळवून एक गुण मिळवला. एकाच संघाच्या दोन चालकांचे अनुभव या सप्ताहांतात किती भिन्न होते, हे या निकालातून दिसते.<ref name="SGP26_reactions">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-singapore-2026.3lLHolVW3aIRAl7Ohxlxf6|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरारीची रणनीती आणि हॅमिल्टनचा गमावलेला पोडियम === फेरारीच्या दोन चालकांनी रविवारची शर्यत वेगवेगळ्या टायरवर सुरू केली. लक्लेरचा सॉफ्ट-टायरवरील प्रारंभिक वेग चांगला होता, तर हॅमिल्टनचा मीडियम टायरवरील पहिला टप्पा अपेक्षेपेक्षा संथ ठरला. व्हर्च्युअल सेफ्टी कारदरम्यान दोन्ही कारना पिटमध्ये बोलावण्यात आले, पण हॅमिल्टन प्रवेश चुकवल्यामुळे दुसरा थांबा घेऊ शकला नाही. ताजे टायर घेतलेल्या लक्लेरने नंतर त्याला मागे टाकत दुसरे स्थान राखले, तर हॅमिल्टन सहाव्या क्रमांकावर घसरला.<ref name="SGP26_hamilton"/> संघप्रमुख फ्रेडरिक वासर यांनी या निर्णयाबाबत सांगितले की दोन्ही फेरारी कारसाठी थांबण्याची सूचना दिली होती आणि हॅमिल्टनकडून प्रवेश चुकला. हॅमिल्टननेही निर्णयाची जबाबदारी स्वीकारली. त्यामुळे हा निकाल केवळ कारच्या वेगावर नव्हे, तर टायर निवड, योग्य वेळी थांबणे आणि झिजलेल्या टायरवर किती फेऱ्या पूर्ण करता येतील यावरही अवलंबून होता.<ref name="SGP26_reactions"/><ref name="SGP26_hamilton"/> === मर्सिडीजचे गुण आणि अजिंक्यपदाची स्थिती === आंतोनेलीला रविवारी अग्रस्थानासाठी थेट संघर्ष करता आला नाही, पण दुसऱ्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कारदरम्यान केलेल्या टायर बदलानंतर, शेवटच्या फेऱ्यांत हॅमिल्टनला मागे टाकून तो तिसऱ्या स्थानापर्यंत पोहोचला. स्प्रिंटमधील चौथे स्थान आणि मुख्य शर्यतीतील पोडियम यांच्या साहाय्याने त्याने सप्ताहांतात एकूण २० गुण मिळवले. रसेलच्या स्प्रिंटमधील अपघातानंतर आणि रविवारच्या दंडामुळे सुरू झालेल्या पुनरागमनातून फक्त दोन गुण मिळाले; दोघांतील अंतर १०२ गुण झाले.<ref name="SGP26_reactions"/> सिंगापूर ग्रांप्रीनंतर आंतोनेली ३४० गुणांसह पहिला, रसेल २३८ गुणांसह दुसरा आणि हॅमिल्टन २२९ गुणांसह तिसरा होता. शिल्लक फेऱ्यांतील शक्य गुणांची गणिती परिस्थिती पाहता आंतोनेलीला पुढील अमेरिकन ग्रांप्रीमध्येच जागतिक अजिंक्यपद निश्चित करण्याची संधी उपलब्ध झाली. मात्र सिंगापूरच्या वेळी अजिंक्यपद औपचारिकरीत्या निश्चित झालेले नव्हते.<ref name="SGP26_reuters">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्री: व्हर्सटॅपन विजयी; आंतोनेलीचे अजिंक्यपद जवळ|दुवा=https://www.reuters.com/sports/formula1/red-bulls-verstappen-wins-singapore-grand-prix-2026-10-11/|प्रकाशक=रॉयटर्स|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मॅकलारेनची धडक आणि पंचांचे निर्णय === शनिवारच्या स्प्रिंटच्या अखेरच्या फेरीत नॉरिस व पियास्त्री यांच्यात झालेल्या धडकेमुळे दोघांच्या गुणसंधीवर परिणाम झाला. पंचांनी तपासानंतर कोणाही एकाच चालकाला प्रामुख्याने दोषी न धरता कारवाई न करण्याचे ठरवले. रविवारच्या शर्यतीत मात्र त्यांनी एकमेकांशी संघर्ष टाळला आणि चौथे व पाचवे स्थान मिळवले. तरी संघातील समन्वय आणि ओव्हरटेकिंगमधील जोखीम हे शनिवारच्या प्रसंगातून पुढे आलेले महत्त्वाचे विषय ठरले.<ref name="SGP26_spstewards"/><ref name="SGP26_lowdown"/> स्प्रिंट पात्रता फेरीत व्हर्सटॅपनच्या पिवळ्या ध्वजाखालील ओव्हरटेकिंगबाबत दंड न देण्यात आल्यामुळे त्याचे पोल पोझिशन कायम राहिले. स्प्रिंटमधील पेरेझ-स्ट्रोल धडक व अल्बोन-बोर्तोलेतो-बोट्टास प्रसंगांनंतरही दंड झाला नाही. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीमध्ये सायेन्सच्या ट्रॅकबाहेरील ओव्हरटेकिंगची आणि हॅमिल्टनच्या ट्रॅकबाहेर जाण्याची नोंद झाली, पण त्यांच्या संदर्भात अतिरिक्त कारवाई करण्यात आली नाही. अल्बोन आणि बोट्टासच्या बाबतीत संभाव्य वेळेचा दंड निवृत्त झाल्यामुळे लागू करण्यात आला नाही; तर हल्केनबर्गला अधिकृत वेळमापन माहितीतील विसंगतीमुळे दंड देण्यात आला नाही. या निर्णयांमध्ये चौकशी आणि अंतिम शिक्षा यांतील फरक महत्त्वाचा होता.<ref name="SGP26_fia61"/><ref name="SGP26_fia62"/><ref name="SGP26_fia73"/><ref name="SGP26_sqstewards"/><ref name="SGP26_spstewards"/><ref name="SGP26_racestory"/> === इतर पंचांचे निर्णय === मुख्य शर्यतीच्या आधीच्या पाहणी फेऱ्यांमध्ये लान्स स्ट्रोलने पिट-लेनमधून बाहेर पडताना शर्यत संचालकांच्या सूचनेप्रमाणे सराव सुरुवात पूर्ण केली नाही. एफआयएच्या पंचांनी याला नियमांचे उल्लंघन मानून त्याला औपचारिक इशारा दिला; त्याच्या मुख्य शर्यतीतील स्थानावर या निर्णयाचा परिणाम झाला नाही.<ref name="SGP26_fia85">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – लान्स स्ट्रोलला सराव सुरुवातीच्या नियमभंगाबाबत इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_18_-_failure_to_follow_race_directors_instructions_-_practice_start.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === टायर व्यवस्थापनातील निष्कर्ष === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या विश्लेषणानुसार एका पिट-स्टॉपची सॉफ्ट–मीडियम रणनीती सर्वाधिक स्पर्धात्मक ठरली. सॉफ्ट टायरने अपेक्षेपेक्षा लांब टप्पा पूर्ण केला, तर हार्ड टायरचा कोणत्याही चालकाने मुख्य शर्यतीत वापर केला नाही. हॅमिल्टनला दीर्घ सॉफ्ट-टायर टप्प्यात शेवटी वेग गमवावा लागला, याउलट लक्लेर व आंतोनेली यांना दुसऱ्या थांब्यानंतरचे ताजे टायर महत्त्वाचे ठरले. हे निष्कर्ष शर्यतीतील पर्यायी रणनीतींचा परिणाम समजावून सांगतात.<ref name="SGP26_reactions"/> == निकालानंतर गुणतालिका == सिंगापूरमधील स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील गुणांचा समावेश केल्यानंतर किमी आंतोनेलीची आघाडी ३४० गुणांपर्यंत वाढली. जॉर्ज रसेल २३८ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर राहिला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीज ५७८ गुणांसह आघाडीवर होता.<ref name="SGP26_drivers">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ फॉर्म्युला वन जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/drivers|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_constructors">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ फॉर्म्युला वन जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/team|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! गुण |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | ३४० |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | २३८ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | २२९ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | २२१ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | २१५ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | २०१ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | १३८ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ९७ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | align="center" | ७५ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ३८ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | २७ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | २३ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | १३ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | १० |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | ५ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोडा]] | align="center" | १ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" | टीप: ही संपूर्ण २०२६ गुणतालिका सिंगापूर शर्यतीनंतरची आहे; युकी त्सुनोडाने या ग्रांप्रीमध्ये सहभाग घेतला नव्हता. |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_drivers" /> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७८ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४४४ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन-मर्सिडीज]] | align="center" | ३३९ |- ! align="center" | ४ | [[रेड बुल रेसिंग-रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ३३२ |- ! align="center" | ५ | [[रेसिंग बुल्स-रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १०० |- ! align="center" | ६ | [[अल्पाइन-मर्सिडीज]] | align="center" | ६८ |- ! align="center" | ७ | [[हास-फेरारी]] | align="center" | ३० |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २३ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स-मर्सिडीज]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | १० | [[ॲस्टन मार्टिन-होंडा]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | ११ | [[कॅडिलॅक-फेरारी]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_constructors" /> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[सिंगापूर ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/singapore २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन संकेतस्थळ] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Singapore%20Grand%20Prix एफआयए अधिकृत स्पर्धा निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = सिंगापूर ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ सिंगापूर ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} 4ccla6f1kickkyir8wvjwi0oyroo7va 2722873 2722871 2026-10-18T16:04:54Z Koolkrazy 1591 /* जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका */ 2722873 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = सिंगापूर | ग्रांप्री = सिंगापूर | चित्र = Marina Bay circuit 2023.svg | चित्र_शीर्षक = मरिना बे स्ट्रीट सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ११ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ सिंगापूर एअरलाइन्स सिंगापूर ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १७ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[मरिना बे स्ट्रीट सर्किट]], [[सिंगापूर]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ४.९२७ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.०६१ | एकूण_फेऱ्या = ६२ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.३३७ | एकूण_अंतर_मैल = १८९.७२७ | हवामान = अंशतः ढगाळ | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३१.३७३ | जलद_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | जलद_देश = MON | जलद_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | जलद_वेळ = १:३५.२०२ | जलद_फेरी = ४१ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | दुसरा_देश = MON | दुसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | तिसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | तिसरा_देश = ITA | तिसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ सिंगापूर ग्रांप्री }} '''२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ सिंगापूर एरलाइन्स सिंगापूर ग्रांप्री २०२६''') ही ११ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[सिंगापूर]] येथील [[मरिना बे स्ट्रीट सर्किट]]वर आयोजित करण्यात आलेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सतरावी फेरी होती. या सप्ताहांतात प्रथमच सिंगापूर ग्रांप्रीमध्ये स्प्रिंट स्वरूपाचा समावेश करण्यात आला; हंगामातील ही सहावी आणि अंतिम स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="SGP26_week">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्रीचे अधिकृत कार्यक्रम व निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/singapore|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[रेड बुल रेसिंग]]चा [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून ६२ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] दुसऱ्या, तर [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]चा [[किमी आंतोनेली]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. व्हर्सटॅपनचा हा सिंगापूरमधील पहिला विजय आणि फॉर्म्युला वन कारकिर्दीतील ७३वा विजय ठरला. त्याने शनिवारची स्प्रिंट शर्यतही जिंकली. मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी लक्लेरने ४१व्या फेरीत १:३५.२०२ अशी नोंदवली.<ref name="SGP26_racestory">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीमध्ये व्हर्सटॅपनचा विजय; लक्लेर दुसरा आणि आंतोनेली तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seals-commanding-singapore-grand-prix-victory-from-leclerc-and-antonelli.49wDzysiVqi5cloGjle40A|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_fast">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == सिंगापूर ग्रांप्री ९ ते ११ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत मरिना बे स्ट्रीट सर्किटवर आयोजित करण्यात आली. हा हंगामातील १७वा ग्रांप्री सप्ताहांत आणि सहावी व अखेरची स्प्रिंट स्पर्धा होती. त्यामुळे संघांना शुक्रवारच्या एका तासाच्या सरावानंतर लगेच स्प्रिंट पात्रता फेरीत उतरावे लागले. शनिवारच्या स्प्रिंटमधील गुण आणि रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीमधील गुण हे दोन्ही जागतिक अजिंक्यपदासाठी महत्त्वाचे होते.<ref name="SGP26_week"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === सिंगापूरमध्ये येण्यापूर्वी [[किमी आंतोनेली]] ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदात आघाडीवर होता. त्याचा मर्सिडीज संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर, तर फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] २१४ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. याचा अर्थ आंतोनेलीची रसेलवर ८४ गुणांची आघाडी होती. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६, फेरारीने ४०५ आणि मॅकलारेनने ३१६ गुण मिळवले होते. या आकड्यांत सिंगापूर स्प्रिंट किंवा मुख्य ग्रांप्रीमधील गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="SGP26_pre">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीपूर्वीची अजिंक्यपद स्थिती आणि शर्यतीची माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-singapore-grand-prix-and-how-can-i-watch-it.26vUwPc8sNYNC4KJRyXzLC.26vUwPc8sNYNC4KJRyXzLC|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मागील फेरीत व्हर्सटॅपनने विजय मिळवल्यामुळे रेड बुलला या कठीण स्ट्रीट सर्किटवर त्याचा वेग टिकतो का, हा महत्त्वाचा प्रश्न होता. त्याउलट मर्सिडीजकडे अजिंक्यपदातील मोठी आघाडी असूनही रसेलला या सप्ताहांतासाठी बदललेल्या पॉवर युनिट घटकांमुळे सुरुवातीच्या क्रमवारीत दंड मिळण्याची शक्यता होती. त्यामुळे वेळेच्या चाचण्यांमध्ये वेग आणि रविवारसाठी प्रत्यक्ष ग्रिडवरील स्थान यांत फरक पडणार होता.<ref name="SGP26_fpstory">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरमधील एकमेव मुक्त सराव सत्रात जॉर्ज रसेल सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-beats-leclerc-and-norris-to-top-spot-in-sole-practice-ahead-of-singapore-gp.6gZxy1UbfI5R8VLWXUBwZu|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === [[मरिना बे स्ट्रीट सर्किट]] हे सार्वजनिक रस्त्यांवर उभारलेले, कृत्रिम प्रकाशव्यवस्थेत शर्यत होणारे सर्किट आहे. सिंगापूरने २००८ मध्ये फॉर्म्युला वनच्या पहिल्या जागतिक अजिंक्यपदातील रात्रीच्या ग्रांप्रीचे आयोजन केले. २०२६ च्या अधिकृत मोजणीनुसार सर्किट ४.९२७ किलोमीटर लांब, १९ वळणांचे होते; मुख्य शर्यत ६२ फेऱ्यांची आणि तिचे अधिकृत एकूण अंतर ३०५.३३७ किलोमीटर होते. जवळचे कठडे, अनेक ब्रेकिंग झोन आणि उष्ण व दमट वातावरण ही चालकांसमोरील प्रमुख आव्हाने होती.<ref name="SGP26_circuitverified">{{स्रोत बातमी|title=मरिना बे स्ट्रीट सर्किट: २०२६ मधील अधिकृत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/circuit-guide-everything-you-need-to-know-about-the-marina-bay-street-circuit.3d9yfiqIKoQhcMnRLESWbz|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> स्प्रिंट स्वरूपात शुक्रवारचा एकमेव मुक्त सराव आणि तीन भागांची स्प्रिंट पात्रता फेरी झाली. शनिवारी स्प्रिंटनंतर स्वतंत्र, तीन भागांची मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी पार पडली आणि रविवारी मुख्य शर्यत झाली. त्यामुळे शुक्रवारपासूनच कारचे संतुलन, इंधन-भारातील बदल आणि टायरवरील पकड यांचे आकलन महत्त्वाचे होते. === सहभागी चालक आणि संघ === या ग्रांप्रीमध्ये ११ संघांच्या २२ नियमित चालकांनी सहभाग घेतला. सप्ताहांतात कोणताही अतिरिक्त बदली शर्यत चालक उतरवण्यात आला नाही. खाली अधिकृत स्पर्धेत सहभागी चालकांचे क्रमांक आणि संघ दिले आहेत.<ref name="SGP26_fia">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – एफआयए अधिकृत निर्णयपत्रे आणि सहभाग यादी|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Singapore%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] || align="center" | ६ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] || align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] || align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] || align="center" | ४४ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] || align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] || align="center" | ८१ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] || align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] || align="center" | ४१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] || align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || align="center" | ४३ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] || align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] || align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] || align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] || align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] || align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] || align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="SGP26_fia" /> |} === टायर === स्प्रिंट असलेल्या सप्ताहांतात नेहमीच्या तेरा ऐवजी बारा कोरड्या हवामानातील टायर संच मिळत होते. संपूर्ण कार्यक्रमासाठी सहा इंटरमीडिएट व तीन पूर्ण पावसाळी टायर संचही उपलब्ध होते. मीडियम (C4) आणि सॉफ्ट (C5) मिश्रणातील वेग व झीज यातील फरक निर्णायक ठरू शकत होता. पिरेलीच्या पूर्वावलोकनात एकाच पिट-स्टॉपची योजना अपेक्षित होती; मात्र सेफ्टी कार आणि बदलत्या हवामानामुळे पर्यायी रणनीती उघड्या राहणार होत्या.<ref name="SGP26_tyresdetails">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्रीसाठी उपलब्ध टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-singapore-grand-prix.4rG7uAn2d6vveGmRlkE5RM|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_pirellipreview">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर सर्किटवरील टायर आणि रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://press.pirelli.com/spotlight-on-singapore/|प्रकाशक=पिरेली|दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अधिकृत टायर पुरवठादार [[पिरेली]]ने या स्पर्धेसाठी C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) हे तीन कोरड्या हवामानातील टायरचे प्रकार निवडले. स्प्रिंट सप्ताहांत असल्याने प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ संच देण्यात आले. याशिवाय पावसासाठी इंटरमीडिएट आणि वेट टायर उपलब्ध होते. दमट वातावरण, बदलणारी ट्रॅकवरील पकड आणि पिट-लेनमधील वेळेची हानी लक्षात घेता एकाच पिट-स्टॉपची रणनीती उपयुक्त ठरण्याची अपेक्षा होती.<ref name="SGP26_tyres">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरसाठी टायर निवड आणि सर्किटचे तांत्रिक विश्लेषण|दुवा=https://press.pirelli.com/spotlight-on-singapore/|प्रकाशक=पिरेली|दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग !! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड || C3 || पांढरा || २ |- | मीडियम || C4 || पिवळा || ४ |- | सॉफ्ट || C5 || लाल || ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="SGP26_tyres" /> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ९ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या एकमेव मुक्त सरावासाठी संघांना अवघा एक तास उपलब्ध होता. सत्राच्या प्रारंभी धुळीमुळे पकड मर्यादित होती आणि सर्किटच्या उंचसखल भागांतून जाताना गाड्यांमधून ठिणग्या उडत होत्या. मर्सिडीजच्या जॉर्ज रसेलने कारचे निलंबन फार कडक असल्याचे संघाला सांगितले. कमी सराव वेळेमुळे दीर्घ फेऱ्यांमधील टायरचा टिकाऊपणा आणि पात्रता फेरीसाठी एकाच वेळी वेग शोधणे आवश्यक होते.<ref name="SGP26_fpstory"/> लॅन्डो नॉरिस वळण ९ येथे कठड्याजवळ पोहोचल्यानंतर रस्ता सोडून बाहेरच्या मोकळ्या जागेत गेला; कारला मोठा धक्का बसला नाही. त्यानंतर ऑडीचा निको हल्केनबर्ग गिअरबॉक्समध्ये बिघाड झाल्याचा संदेश देत पिट-लेनच्या बाहेरच्या भागाजवळ थांबला. कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी थोड्या वेळासाठी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. आधीच मर्यादित सराव वेळ असताना हा व्यत्यय हल्केनबर्गच्या कार्यक्रमासाठी विशेषतः महत्त्वाचा ठरला.<ref name="SGP26_fpstory"/> सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये अनेक संघांनी हार्ड किंवा मीडियम टायर वापरून सलग फेऱ्यांची माहिती गोळा केली. अखेरच्या टप्प्यात सॉफ्ट टायर लावताच वेळा वेगाने सुधारल्या. रसेलने १:३२.८६४ अशी वेळ नोंदवून आघाडी घेतली, त्याच्या जवळ ऑस्कर पियास्त्री पोहोचला; त्यानंतर हॅमिल्टनने १:३२.८२१ अशी वेळ देत पहिले स्थान घेतले. लक्लेरला एका प्रयत्नात अडथळा आल्याची तक्रार करून फेरी सोडावी लागली होती.<ref name="SGP26_fpstory"/> शेवटच्या पाच मिनिटांत रसेलने १:३२.२७४ अशी सर्वात वेगवान फेरी पूर्ण केली. लक्लेर ०.१९८ सेकंदांनी, नॉरिस ०.२७३ सेकंदांनी, हॅमिल्टन ०.४९९ सेकंदांनी आणि पियास्त्री ०.५६४ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने आपली सर्वोत्तम वेळ मीडियम टायरवर नोंदवली, त्यामुळे अंतिम सहाव्या स्थानावरून त्याचा सॉफ्ट टायरवरील संभाव्य वेग निश्चित करता येत नव्हता. आंतोनेलीने शेवटच्या प्रयत्नात वळण १६ येथे रेषा ओलांडली आणि तो सातवा राहिला. सर्व २२ चालकांच्या फेऱ्या व सर्वोत्तम वेळा खाली दिल्या आहेत.<ref name="SGP26_fpstory"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.२७४ | align="center" | २८ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.१९८ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२७३ | align="center" | २४ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.४९९ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.५६४ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +०.७३२ | align="center" | २२ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +१.२५१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +१.४४९ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +१.७६४ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +१.८८१ | align="center" | २५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +२.०५७ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +२.२०२ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +२.२०७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १४ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | +२.२२१ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +२.३७७ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.४६२ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +२.५३१ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.६१० | align="center" | १६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +२.७०९ | align="center" | २७ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | +२.९९४ | align="center" | २६ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +३.०२५ | align="center" | २१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +३.३४६ | align="center" | २५ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_fp">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – मुक्त सराव १ निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == स्प्रिंट पात्रता फेरी शुक्रवारी कृत्रिम प्रकाशात झाली. मर्यादित सरावानंतर फेरारी, मॅकलारेन, मर्सिडीज आणि रेड बुल या चार संघांमध्ये अग्रस्थानासाठी चुरस दिसली. पहिल्या दोन फेऱ्यांत मीडियम टायर, तर अंतिम फेरीत सॉफ्ट टायर आवश्यक होते. पात्रता फेरीतील अंतिम स्थानावरून शनिवारी स्प्रिंटची सुरुवातीची क्रमवारी ठरली.<ref name="SGP26_sqstory">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रता फेरीत व्हर्सटॅपनचे पोल पोझिशन|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-clinches-pole-position-in-singapore-sprint-qualifying-ahead-of-russell.4dvkvpkCXftdhX7sLI2dcQ.4dvkvpkCXftdhX7sLI2dcQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === सत्राच्या सुरुवातीला कॅडिलॅकचा [[सर्गिओ पेरेझ]] वळण ४ येथील कठड्यावर आदळला. त्याच्या कारचा पुढचा विंग खराब झाला आणि परतताना काही भाग ट्रॅकवर विखुरल्यामुळे लाल ध्वज दाखवून सत्र थांबवावे लागले. त्या वेळी अनेक चालकांनी वैध वेगवान फेरी पूर्ण केलेली नव्हती. उर्वरित सहा मिनिटांत सर्वांना एकाच वेळी फेरी पूर्ण करण्याचा दबाव निर्माण झाला.<ref name="SGP26_sqstory"/> या व्यत्ययादरम्यान पिवळ्या ध्वजाच्या भागात व्हर्सटॅपनने हॅमिल्टनला मागे टाकल्याची घटना नोंदवली गेली. हॅमिल्टनने रेडिओवर तक्रार केली; व्हर्सटॅपननेही परिस्थितीबद्दल शंका व्यक्त केली. सत्रानंतर पंचांनी टेलिमेट्री आणि दोन्ही चालकांची बाजू तपासली. नियमभंग झाला असला तरी हॅमिल्टनचा वेग अचानक कमी झाल्यामुळे निर्माण झालेला मोठा वेगफरक आणि व्हर्सटॅपनने ध्वज पाहताच वेग कमी केल्याचे पुरावे लक्षात घेऊन दंड न लावण्याचा निर्णय झाला.<ref name="SGP26_sqstewards">{{स्रोत बातमी|title=पिवळ्या ध्वजाखाली ओव्हरटेकिंग: व्हर्सटॅपनला दंड न देण्याचा निर्णय|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/stewards-deliver-verdict-after-verstappen-investigated-for-yellow-flag-incident-in-sprint-qualifying.1tKjwEbNYya8XF9mSJ5sFv|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सत्र पुन्हा सुरू झाल्यानंतर व्हर्सटॅपनने १:३३.४७७ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली. सुरुवातीला वेगवान फेरी अर्धवट सोडलेल्या पियास्त्रीला अखेरच्या प्रयत्नात पुढील फेरीत स्थान मिळवावे लागले. आर्विड लिंडब्लाड, लान्स स्ट्रोल, अलेक्झांडर अल्बोन, वालट्टेरी बोट्टास, पेरेझ आणि कार्लोस सायेन्स हे सहा चालक पहिल्याच टप्प्यात बाद झाले.<ref name="SGP26_sqstory"/> === फेरी २ === दुसऱ्या टप्प्यात पुन्हा मीडियम टायरवर वेगवान फेऱ्या झाल्या. व्हर्सटॅपनने सुरुवातीला आघाडी घेतली; हॅमिल्टन आणि त्यानंतर लक्लेरने वेळ सुधारून फेरारीची स्पर्धात्मकता दाखवली. रसेलची एका फेरीत चाकांची पकड सुटल्याने त्याला पुन्हा प्रयत्न करावा लागला आणि तो तात्पुरता दहाव्या स्थानाबाहेर गेला.<ref name="SGP26_sqstory"/> आयझॅक हादजार, लियाम लॉसन आणि फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या सुधारलेल्या वेळांमुळे रसेलवर दबाव वाढला; मात्र त्याने शेवटी आवश्यक वेग गाठून चौथे स्थान मिळवले. कोलापिंटो ११वा ठरून बाहेर पडला. त्याच्यासोबत हल्केनबर्ग, ऑलिव्हर बेअरमन, गॅब्रिएल बोर्तोलेतो, फर्नांदो अलोन्सो आणि एस्टेबन ओकन यांची स्प्रिंट पात्रता फेरी संपली.<ref name="SGP26_sqstory"/> === फेरी ३ === अंतिम टप्प्यात मॅकलारेनच्या नॉरिसने १:३१.५८७, तर पियास्त्रीने त्याच्या जवळची वेळ नोंदवून तात्पुरती आघाडी घेतली. लक्लेरने नॉरिसला केवळ ०.०१९ सेकंदांनी मागे टाकले. परंतु उशिरा बाहेर पडलेल्या व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायरवरील एकाच निर्णायक प्रयत्नात १:३१.१५६ अशी वेळ नोंदवली.<ref name="SGP26_sqstory"/> रसेल १:३१.२७६ या वेळेसह दुसरा आणि लक्लेर १:३१.३९९ या वेळेसह तिसरा ठरला. पियास्त्री चौथा, नॉरिस पाचवा, हॅमिल्टन सहावा आणि आंतोनेली सातवा राहिला. हादजार आणि पियेर गॅस्ली यांची अंतिम टप्प्यातील वेळा ट्रॅकच्या मर्यादा ओलांडल्याने बाद झाल्या. पिवळ्या ध्वजाच्या घटनेनंतर दंड न लागल्यामुळे व्हर्सटॅपनचे स्प्रिंटसाठीचे पोल पोझिशन कायम राहिले.<ref name="SGP26_sqstory"/><ref name="SGP26_sqstewards"/> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! SQ1 ! SQ2 ! SQ3 |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३३.४७७ | align="center" | १:३२.७०१ | align="center" | १:३१.१५६ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.५७३ | align="center" | १:३२.६१४ | align="center" | १:३१.२७६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.४९५ | align="center" | १:३२.२४६ | align="center" | १:३१.३९९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.२७७ | align="center" | १:३३.१०६ | align="center" | १:३१.४५४ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.२५७ | align="center" | १:३२.५७२ | align="center" | १:३१.५८७ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.७४८ | align="center" | १:३२.५६२ | align="center" | १:३१.७०२ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.३९२ | align="center" | १:३२.९९८ | align="center" | १:३१.८४९ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३४.८५५ | align="center" | १:३३.१३३ | align="center" | १:३२.३४१ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३४.१८२ | align="center" | १:३२.९४७ | align="center" | वेळ नोंदवली नाही |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.६७३ | align="center" | १:३३.१५५ | align="center" | वेळ नोंदवली नाही |- ! align="center" | ११ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३५.०४८ | align="center" | १:३३.२४९ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.१२८ | align="center" | १:३३.४२० | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३४.९५० | align="center" | १:३३.४२३ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.६९० | align="center" | १:३३.४६६ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३४.९६० | align="center" | १:३३.७३४ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३५.००४ | align="center" | १:३४.३६८ | align="center" | — |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३५.१३६ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३५.६६२ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३६.१३० | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३६.७६० | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३६.८६८ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३७.३७६ | align="center" | — | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" | टीप: काही चालकांनी SQ3 मध्ये वैध वेळ नोंदवली नाही. |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_sq">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == स्प्रिंट शर्यत == === पावसामुळे विलंब आणि शर्यतीची सुरुवात === शनिवार, १० ऑक्टोबर रोजी सिंगापूरमध्ये प्रथमच स्प्रिंट शर्यत झाली. नियोजित सुरुवातीच्या अगोदर मुसळधार पावसाने पहिला व तिसरा क्षेत्रभाग भिजवला, तर मधला भाग तुलनेने कमी ओला होता. वळण २ आणि ३ जवळ पाणी साचल्यामुळे वैद्यकीय कारने ट्रॅकची पाहणी केली आणि सुरुवात जवळजवळ अर्धा तास पुढे ढकलावी लागली. सेफ्टी कारच्या मागे रचना फेऱ्या घेतल्यानंतर उभ्या सुरुवातीस परवानगी देण्यात आली; सर्व २२ चालक इंटरमीडिएट टायरवर होते.<ref name="SGP26_sprintstory">{{स्रोत बातमी|title=पावसामुळे प्रभावित झालेल्या सिंगापूर स्प्रिंटमध्ये व्हर्सटॅपन विजयी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-dramatic-rain-hit-singapore-sprint-as-russell-crashes-and-mclarens-collide.4r90mH2skljBa5sinFAsyp|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पहिल्या वळणाकडे जाताना रसेलने पोलवर असलेल्या व्हर्सटॅपनला मागे टाकून आघाडी घेतली. हॅमिल्टनने सहाव्या स्थानावरून तिसऱ्या स्थानापर्यंत झेप घेतली. मात्र पहिल्याच फेरीच्या शेवटच्या वळणातून बाहेर पडताना रसेलची कार घसरून कठड्यावर आदळली आणि त्याला माघार घ्यावी लागली. त्यामुळे व्हर्सटॅपन पुन्हा प्रथमस्थानी आला, तर हॅमिल्टन दुसऱ्या क्रमांकावर पोहोचला.<ref name="SGP26_sprintstory"/> त्याच सुरुवातीच्या फेरीत पेरेझ आणि स्ट्रोल यांच्यात वळण १६ जवळ धडक झाली; स्ट्रोलचा प्रवास तत्काळ संपला आणि पेरेझलाही पिटमध्ये परतल्यावर माघार घ्यावी लागली. हादजार वळण ५ येथे थांबला, तर कोलापिंटोची कार वळण १४ जवळ थांबली. अशा प्रकारे पाच फेऱ्यांमध्ये पाच कार शर्यतीबाहेर गेल्या. अपघातांची मालिका थांबवण्यासाठी सेफ्टी कार मैदानात आली.<ref name="SGP26_sprintstory"/> === सेफ्टी कारनंतरच्या फेऱ्या === सेफ्टी कारच्या काळात सर्किट हळूहळू कोरडे होऊ लागले, तरी काही वळणांवर अजून पाणी असल्याने इंटरमीडिएट टायरच वापरणे योग्य मानले गेले. लिंडब्लाडची कार या काळात फिरल्याने तो मागे गेला. सहाव्या फेरीच्या अखेरीस सेफ्टी कार आत गेल्यावर व्हर्सटॅपनने आघाडी राखली; हॅमिल्टन, लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस आणि आंतोनेली त्याच्या मागे होते.<ref name="SGP26_sprintstory"/> पुन्हा सुरू झाल्यानंतर बेअरमनने गॅस्लीला मागे टाकत आठव्या आणि अखेरच्या गुणदायी स्थानासाठी चुरस निर्माण केली. याच सुमारास अल्बोनने बोर्तोलेतोच्या ऑडीला मागून धडक दिली आणि मागे येणाऱ्या बोट्टासच्या कॅडिलॅकने विलियम्सला धडक दिली. या तीन कारमधील घटनेनंतर बोर्तोलेतो व बोट्टास शर्यतीबाहेर गेले; अल्बोन काही काळ पुढे चालू राहिला, परंतु नंतर माघार घेतली. एफआयएच्या चौकशीनुसार सेफ्टी कारनंतर शर्यत पुन्हा सुरू होण्याच्या तयारीत पुढील कारांचा वेग अनियमितपणे बदलल्याने ही साखळी प्रतिक्रिया घडली. अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पुरेसे अंतर ठेवले असते, तर धडक टाळता आली असती, असे पंचांनी नमूद केले. दोघेही शर्यतीतून निवृत्त झाल्यामुळे अन्यथा दिला असता असा पाच सेकंदांचा वेळेचा दंड लागू करण्यात आला नाही; या निर्णयामुळे पुढील ग्रिडवरही दंड देण्यात आला नाही.<ref name="SGP26_sprintstory"/><ref name="SGP26_fia61">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री स्प्रिंट – कार क्रमांक २३ आणि ५ यांच्यातील धडकेबाबत एफआयएचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_causing_a_collision_with_car_5.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_fia62">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री स्प्रिंट – कार क्रमांक ७७ आणि २३ यांच्यातील धडकेबाबत एफआयएचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_77_-_causing_a_collision_with_car_23.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मधल्या टप्प्यात व्हर्सटॅपनचे हॅमिल्टनवरील अंतर सुमारे एक ते दोन सेकंदांचे होते. लक्लेर तिसऱ्या स्थानावर असला तरी त्याच्या इंटरमीडिएट टायरची झीज वाढली आणि पियास्त्री व नॉरिस त्याच्या जवळ आले. ट्रॅक जवळजवळ कोरडा वाटू लागला असला, तरी उरलेल्या ओल्या भागांमुळे स्लिक टायरचा बदल करण्याइतपत परिस्थिती निर्माण झालेली नव्हती. आघाडीवरील चालकांनी टायर न बदलण्याचा निर्णय घेतला.<ref name="SGP26_sprintstory"/> === अंतिम फेऱ्या आणि मॅकलारेनमधील धडक === अंतिम फेरीत लक्लेरला तिसऱ्या स्थानासाठी आव्हान देणाऱ्या मॅकलारेनच्या दोन्ही कार एकमेकांच्या अगदी जवळ होत्या. वळण ५ येथे नॉरिसने पियास्त्रीच्या आतल्या बाजूने ओव्हरटेकिंगचा प्रयत्न केला; दोन्ही कारची चाके स्पर्शात आल्यावर त्या फिरल्या. पियास्त्रीची कार कठड्याला लागल्यामुळे तो थांबला, तर नॉरिस पुन्हा मार्गावर येऊन आठव्या स्थानावर अंतिम रेषा ओलांडू शकला. या प्रसंगामुळे आंतोनेलीला चौथे आणि इतर चालकांना वरची स्थाने मिळाली.<ref name="SGP26_sprintstory"/> शर्यतीनंतर पंचांनी दोन्ही चालकांचे निवेदन घेतले. धडकेसाठी एकट्या चालकाला मुख्यत्वे दोषी धरता येत नसल्याने कोणतीही अतिरिक्त शिक्षा दिली गेली नाही. पियास्त्रीने १९ फेऱ्या पूर्ण केल्यामुळे निकालात त्याची १४व्या स्थानावर वर्गीकृत नोंद राहिली; वर्गीकृत होणे म्हणजे पूर्ण २० फेऱ्या संपवणे आवश्यक नसते.<ref name="SGP26_spstewards">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंटमध्ये नॉरिस आणि पियास्त्री यांच्यातील धडक: पंचांचा निर्णय|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/stewards-reach-verdict-after-mclaren-intra-team-collision-in-singapore-gp-sprint.2LEoxWh3e7IEg674uCdLQ5|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नियोजित २१ फेऱ्यांच्या स्प्रिंटमध्ये पावसामुळे सेफ्टी कारमागील अतिरिक्त रचना फेऱ्या झाल्यानंतर प्रत्यक्ष शर्यत २० फेऱ्यांची झाली. व्हर्सटॅपनने या २० फेऱ्या ३९:४८.१६२ मध्ये पूर्ण करून स्प्रिंट जिंकली. हॅमिल्टन २.५९१ सेकंदांनी मागे दुसरा, तर लक्लेर तिसरा राहिला. आंतोनेली चौथा, लॉसन पाचवा, बेअरमन सहावा, हल्केनबर्ग सातवा आणि नॉरिस आठवा ठरले. रसेलला एकही गुण न मिळाल्याने स्प्रिंटनंतर आंतोनेलीची त्याच्यावरची आघाडी ८९ गुणांपर्यंत वाढली.<ref name="SGP26_sprintstory"/><ref name="SGP26_sprintreactions">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट व मुख्य पात्रता फेरी: संघ आणि चालकांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-singapore-2026.5FELDvSCjmTcjvCtfedWaU|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २० | align="center" | ३९:४८.१६२ | align="center" | १ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +२.५९१ | align="center" | ६ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +१६.८७१ | align="center" | ३ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +१७.२३८ | align="center" | ७ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २० | align="center" | +२०.६३२ | align="center" | ८ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +२४.३२१ | align="center" | १३ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २० | align="center" | +२७.५२५ | align="center" | १२ | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +२८.२७२ | align="center" | ५ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +३६.२२० | align="center" | १० | align="center" | — |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +३७.६४० | align="center" | १६ | align="center" | — |- ! align="center" | ११ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | २० | align="center" | +५०.४६४ | align="center" | १५ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +५२.४६७ | align="center" | पिट-लेन | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २० | align="center" | +५५.७९२ | align="center" | १७ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | माघार | align="center" | ४ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १४ | align="center" | माघार | align="center" | १९ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ६ | align="center" | माघार | align="center" | १४ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६ | align="center" | माघार | align="center" | २१ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २ | align="center" | माघार | align="center" | ९ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २ | align="center" | माघार | align="center" | ११ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १ | align="center" | माघार | align="center" | २ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १ | align="center" | माघार | align="center" | २० | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | ० | align="center" | माघार | align="center" | १८ | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="8" | टीप: १४व्या स्थानावरील पियास्त्रीने १९ फेऱ्या पूर्ण केल्यामुळे त्याचे अंतिम वर्गीकरण झाले; उर्वरित माघार घेतलेल्या चालकांना वर्गीकरण मिळाले नाही. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_sprint">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या स्प्रिंटनंतर रविवारी होणाऱ्या मुख्य ग्रांप्रीची स्वतंत्र पात्रता फेरी घेण्यात आली. रसेलची स्प्रिंटमध्ये कार खराब झाल्यामुळे मर्सिडीजला ती कमी वेळेत पुन्हा तयार करावी लागली. त्याच्यावर अतिरिक्त पॉवर युनिट घटक वापरण्यासंबंधी ग्रिड दंड आधीच लागू होणार होता, पण योग्य कार्यरत कार आणि तिचा वेग तपासण्यासाठी तो पात्रता फेरीत सहभागी झाला.<ref name="SGP26_sprintreactions"/> === फेरी १ === पहिल्या टप्प्यात अग्रस्थानाच्या वेळा सतत बदलत होत्या. सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये नॉरिस, पियास्त्री, हॅमिल्टन आणि व्हर्सटॅपन यांनी वेगवान नोंदी केल्या. त्याचवेळी रसेलने ब्रेकच्या भागातून जळल्यासारखा वास येत असल्याची माहिती संघाला दिली. ऑडीचा हल्केनबर्ग आणि हासचा बेअरमन यांनी आश्चर्यकारक जलद फेऱ्या घेत मधल्या गटात पुढील फेरीसाठी चुरस वाढवली.<ref name="SGP26_qstory">{{स्रोत बातमी|title=मुख्य पात्रता फेरी: व्हर्सटॅपनने लक्लेरला मागे टाकून पोल मिळवला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-leclerc-to-pole-position-for-the-singapore-gp.7yum1V3S9aSTyj3Zzzs0Y9.7yum1V3S9aSTyj3Zzzs0Y9|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> हॅमिल्टनने १:३२ च्या आत वेळ नोंदवून वेग वाढवला, तर लक्लेरनेही सुधारणा केली. ट्रॅकच्या मर्यादा ओलांडल्यामुळे आंतोनेलीची एक फेरी बाद झाली. हादजारच्या रेड बुलला पुन्हा तांत्रिक बिघाड जाणवत होता; तो वैध जलद वेळ नोंदवू शकला नाही. फर्नांदो अलोन्सो, अलेक्झांडर अल्बोन, लान्स स्ट्रोल, सर्गिओ पेरेझ, वालट्टेरी बोट्टास आणि हादजार हे सहा चालक बाद झाले.<ref name="SGP26_qstory"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने सुरुवातीला मर्सिडीजला आघाडी दिली; पण हॅमिल्टनने १:३१.५२९ अशी उत्कृष्ट वेळ नोंदवून सर्वांना मागे टाकले. व्हर्सटॅपनने गिअर बदलताना कारकडून अपेक्षित प्रतिसाद मिळत नसल्याची तक्रार केली. रेसिंग बुल्सचे लॉसन आणि लिंडब्लाड यांनी प्रतिस्पर्ध्यांशी जोरदार स्पर्धा करून अंतिम दहा चालकांत स्थान राखले.<ref name="SGP26_qstory"/> हल्केनबर्ग ११वा राहून अंतिम भागात स्थान मिळवण्यापासून थोडक्यात दूर राहिला. बेअरमन, ओकन, सायेन्स, बोर्तोलेतो आणि कोलापिंटो यांनाही दुसऱ्या फेरीत बाद व्हावे लागले. कोलापिंटोने शेवटच्या प्रयत्नात कठड्याला स्पर्श केल्यामुळे त्याचा वेग सुधारण्याची संधी संपली. यानंतर दहा चालक पोल पोझिशनसाठी उरले.<ref name="SGP26_qstory"/> या फेरीत हल्केनबर्गची ऑडी पाचव्या वळणाकडे जाणाऱ्या मार्गावर संथ गतीने जात असताना सायेन्सची वेगवान फेरी अडली. पात्रता संपल्यानंतर पंचांनी चौकशी केली. अधिकृत वेळमापन प्रणालीवरील माहितीमुळे सायेन्सची फेरी संपली असल्याचा ऑडी संघाला चुकीचा समज झाला होता; तांत्रिक माहितीतील विलंबामुळे निर्माण झालेल्या या परिस्थितीत हल्केनबर्गला दंड देण्यात आला नाही.<ref name="SGP26_fia73">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री पात्रता फेरी – निको हल्केनबर्गने कार्लोस सायेन्सला अडथळा केल्याप्रकरणी निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_27_-_impeding_of_car_55.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी ३ === अंतिम १३ मिनिटांच्या टप्प्यात हॅमिल्टनच्या आधीच्या वेळेचा दबाव असताना व्हर्सटॅपनने पहिल्याच निर्णायक प्रयत्नात १:३१.३७३ अशी फेरी पूर्ण केली. हॅमिल्टनने मधला क्षेत्रभाग वेगवान घेतला तरी पूर्ण फेरीत पहिला क्रमांक मिळवू शकला नाही. दुसऱ्या प्रयत्नात लक्लेरने सुधारणा करून १:३१.४२७ अशी वेळ नोंदवली; व्हर्सटॅपनपेक्षा तो फक्त ०.०५४ सेकंद मागे राहिला.<ref name="SGP26_qstory"/> अंतिम क्रमवारीत व्हर्सटॅपन पहिला, लक्लेर दुसरा, हॅमिल्टन तिसरा, आंतोनेली चौथा आणि नॉरिस पाचवा ठरला. रसेल पात्रतेत सहावा, पियास्त्री सातवा, गॅस्ली आठवा, लॉसन नववा आणि लिंडब्लाड दहावा राहिला. हा व्हर्सटॅपनचा सिंगापूरमध्ये मुख्य ग्रांप्रीसाठी पहिला पोल पोझिशन ठरला. मात्र रसेलच्या दंडामुळे प्रत्यक्ष सुरुवातीच्या क्रमवारीत त्याचे सहावे स्थान कायम राहिले नाही.<ref name="SGP26_qstory"/><ref name="SGP26_gridstory">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी आणि पिट-लेनमधील चालक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/official-grid-who-starts-where-for-the-2026-singapore-grand-prix.4JVD7MzJPal9kXzVlrEXXo|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! Q1 ! Q2 ! Q3 |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३३.२४१ | align="center" | १:३१.६३९ | align="center" | १:३१.३७३ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.७७४ | align="center" | १:३१.९५३ | align="center" | १:३१.४२७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४२९ | align="center" | १:३१.५२९ | align="center" | १:३१.४९६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.६०१ | align="center" | १:३२.०७९ | align="center" | १:३१.५६२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.७७५ | align="center" | १:३१.८९५ | align="center" | १:३१.७१२ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.६१७ | align="center" | १:३२.२१२ | align="center" | १:३१.७४७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.०७६ | align="center" | १:३२.२४५ | align="center" | १:३१.८६० |- ! align="center" | ८ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.१८२ | align="center" | १:३२.६०२ | align="center" | १:३२.२२५ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३२.८८५ | align="center" | १:३२.३१९ | align="center" | १:३२.३६९ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३३.२८८ | align="center" | १:३२.४९८ | align="center" | १:३२.७८१ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.१४७ | align="center" | १:३२.७८४ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.३५६ | align="center" | १:३२.९०८ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.८०३ | align="center" | १:३३.३२३ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.७७४ | align="center" | १:३३.५२६ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.१६९ | align="center" | १:३३.६५८ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.२६१ | align="center" | १:३३.७८७ | align="center" | — |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३४.२२३ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.२८९ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३४.९४६ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३५.१२३ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३५.९८४ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" | टीप: हादजारला वैध पात्रता वेळ मिळाली नाही; त्याला शर्यत सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_qual">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === पात्रता फेरीतील क्रमांक आणि रविवारच्या मुख्य शर्यतीतील प्रत्यक्ष प्रारंभस्थान वेगवेगळे होते. रसेलने सहावी सर्वोत्तम पात्रता वेळ नोंदवली होती; तथापि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांबद्दल मिळालेल्या दंडामुळे त्याला १९व्या स्थानावरून सुरुवात करावी लागली. त्यामुळे त्याच्यामागे पात्र झालेल्या अनेक चालकांची ग्रिडवरील स्थाने पुढे सरकली.<ref name="SGP26_gridstory"/> हादजारला नवीन पॉवर युनिट घटकांसह कारच्या सेटअपमधील बदलांमुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करावी लागली. ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनाही तांत्रिक बदलांमुळे पिट-लेनमधून सुरू करावे लागले. खालील तक्ता अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीचा आहे; पिट-लेनमधील चालक स्वतंत्रपणे दाखवले आहेत.<ref name="SGP26_gridexplained">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरमधील अधिकृत ग्रिड: पिट-लेनमधून सुरुवात करणारे तीन चालक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/official-grid-who-starts-where-for-the-2026-singapore-grand-prix.4JVD7MzJPal9kXzVlrEXXo|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! सुरुवातीचे स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ४ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- ! align="center" | ९ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- ! align="center" | १० | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ११ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १९ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | पिट-लेन | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] |- ! align="center" | पिट-लेन | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] |- ! align="center" | पिट-लेन | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- class="sortbottom" | colspan="4" | टीप: रसेलला अतिरिक्त पॉवर युनिट घटक वापरल्याबद्दल दंड; अलोन्सो, स्ट्रोल आणि हादजार पिट-लेनमधून सुरू झाले. |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == मुख्य शर्यत == रविवार, ११ ऑक्टोबर रोजी स्थानिक वेळेनुसार रात्री आठ वाजता ६२ फेऱ्यांची मुख्य ग्रांप्री सुरू झाली. स्प्रिंटच्या आदल्या दिवशीच्या पावसाच्या तुलनेत शर्यतीवेळी वातावरण कोरडे, मात्र गरम आणि दमट होते. त्यामुळे सुरुवातीला सॉफ्ट किंवा मीडियम टायर यापैकी कोणते वापरायचे आणि एकाच थांब्यावर शर्यत पूर्ण करता येईल का, या प्रश्नांवर संघांच्या योजना अवलंबून होत्या. व्हर्सटॅपनने पोलवरून सॉफ्ट टायर निवडले, तर तिसऱ्या ग्रिड स्थानावरील हॅमिल्टनने मीडियम टायरवर सुरुवात केली.<ref name="SGP26_racestory"/> === शर्यतीची सुरुवात आणि पहिल्या फेऱ्या === लाल दिवे विझताच दुसऱ्या स्थानावरून लक्लेरची सुरुवात वेगवान झाली. तो पहिल्या वळणाकडे व्हर्सटॅपनच्या बरोबरीने जाण्याचा प्रयत्न करत असताना रेड बुल चालकाने आतली बाजू सुरक्षित राखली आणि आघाडी सोडली नाही. स्प्रिंटमधील धडकेनंतर मॅकलारेनचे नॉरिस आणि पियास्त्री या वेळी पहिल्या वळणांमध्ये एकमेकांशी धडक होणार नाही याची खबरदारी घेत होते. लॉसनने सातवे स्थान घेतले, तर हल्केनबर्ग आणि सायेन्स यांनीही सुरुवातीला स्थानांची सुधारणा केली.<ref name="SGP26_racestory"/> मधल्या गटात हासचे बेअरमन आणि ओकन यांच्यात अकराव्या स्थानासाठी लढत झाली; बेअरमन शेवटी पुढे आला. ग्रिडच्या मागून सुरुवात करणाऱ्या रसेलने पहिल्या पाच फेऱ्यांत १५व्या स्थानापर्यंत प्रगती केली. अग्रेसर दोन चालकांमध्ये लक्लेर सुरुवातीला सुमारे ०.६ ते ०.८ सेकंदांच्या अंतरावर होता, परंतु पुढील फेऱ्यांत व्हर्सटॅपनने ते अंतर वाढवायला सुरुवात केली.<ref name="SGP26_racestory"/> === पहिली व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि प्रारंभिक रणनीती === ऑडीच्या गॅब्रिएल बोर्तोलेतोच्या कारमध्ये गिअरबॉक्ससदृश बिघाड झाल्यामुळे तो पिट-लेनच्या बाहेरील भागाजवळ थांबला. कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. नंतर त्या कारला आग लागल्याने मार्शलना आग विझवावी लागली आणि काही काळ पिट-लेनचा प्रवेश बंद करण्यात आला. या घटनेमुळे बोर्तोलेतोची ग्रांप्री लवकरच संपली.<ref name="SGP26_racestory"/> पहिल्या फेरीत ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा घेतल्याबद्दल सायेन्सच्या कृतीची नोंद झाली; पंचांनी पुढील चौकशी आवश्यक नसल्याचे ठरवले. आघाडीवर व्हर्सटॅपनने रेड बुलच्या सूचनेनुसार टायरचे आयुष्य सांभाळत वेग वाढवला. १५व्या फेरीपर्यंत त्याची लक्लेरवरील आघाडी सुमारे २.६ सेकंदांपर्यंत गेली. मीडियम टायरवर असलेल्या हॅमिल्टनला अपेक्षित वेग मिळत नव्हता, म्हणून फेरारीने त्याच्या रणनीतीचा फेरविचार सुरू केला.<ref name="SGP26_racestory"/> लक्लेरने रेडिओवर रेड बुलपेक्षा वेगळ्या रणनीतीचा विचार करण्यास सांगितले; मॅकलारेनमध्येही नॉरिसच्या टायर वापराबद्दल चर्चा सुरू होती. रसेलने त्या काळात बारावे स्थान गाठले, तर हादजारने पिट-लेनमधून सुरुवात करून सोळाव्या स्थानापर्यंत मजल मारली. स्ट्रीट सर्किटवर ट्रॅकवरील स्थान महत्त्वाचे असल्याने प्रत्येक पिट-स्टॉपचा वेळ आणि ट्रॅफिकमधील पुनर्प्रवेश यांचा परिणाम होणार होता.<ref name="SGP26_racestory"/> === मुख्य पिट स्टॉप आणि रणनीती === फेरारीने १९व्या फेरीत हॅमिल्टनला बोलावून मीडियमऐवजी नवे सॉफ्ट टायर बसवले. तो सातव्या स्थानावर परतला आणि २१व्या फेरीत लॉसनला मागे टाकत सहाव्या स्थानी गेला. याउलट आघाडीवरील लक्लेर सॉफ्ट टायरची झीज वाढल्याचे कळवत होता. हॅमिल्टनच्या लवकर थांब्यामुळे फेरारीकडे दोन वेगळ्या रणनीतींचे पर्याय उभे राहिले.<ref name="SGP26_racestory"/> २४व्या फेरीत आंतोनेलीने मीडियम टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला. त्यानंतर २५व्या फेरीत लक्लेर पिटमध्ये आला आणि हॅमिल्टनच्या अगदी पुढे परतला. ताज्या सॉफ्ट टायरमुळे हॅमिल्टन काही फेऱ्यांत अधिक वेगवान असल्याने फेरारीच्या दोन चालकांमध्ये संघादेश द्यावेत का, अशी चर्चा निर्माण झाली; मात्र लक्लेरनेही स्वतःच्या फेऱ्या वेगवान केल्या. त्या वेळी पहिल्या दहामधील बहुतांश चालकांनी अजून पहिला थांबा घेतला नव्हता.<ref name="SGP26_racestory"/> २८व्या फेरीपर्यंत व्हर्सटॅपनने नॉरिसवर जवळजवळ १७.९ सेकंदांची आघाडी घेतली होती; पियास्त्री पुढे तिसऱ्या स्थानी होता, कारण या चालकांचे थांबे बाकी होते. ३०व्या फेरीत गॅस्ली पिटमध्ये गेला. पुढच्या फेरीत त्याचा अल्पाइन संघसहकारी कोलापिंटो ड्राइव्हलाइनच्या समस्येमुळे थांबला. हल्केनबर्गनेही थांबा घेतल्यानंतर काही काळ रसेलची क्रमवारी सुधारली.<ref name="SGP26_racestory"/> ३३व्या फेरीत व्हर्सटॅपनने सॉफ्टऐवजी मीडियम टायर बसवले आणि थांब्यानंतरही प्रथमस्थानावर परतला. नॉरिस आणि मग पियास्त्रीने पिट-स्टॉप घेतले; पियास्त्रीच्या थांब्यात थोडा विलंब झाला, त्यामुळे त्याच्यापुढील नॉरिसचे अंतर वाढले. अनेक चालकांनी थांबे घेतल्याने रसेल सातव्या स्थानी येऊनही त्या वेळी पहिला पिट-स्टॉप न घेतलेला आघाडीच्या गटातील मुख्य चालक राहिला.<ref name="SGP26_racestory"/> === दुसरी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि फेरारीचा निर्णय === शर्यतीच्या पुढील टप्प्यात वळण १५ जवळ लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन क्लचच्या समस्येमुळे थांबली. परिणामी दुसरी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. याच वेळी लक्लेर आणि आंतोनेली यांनी ताज्या टायरसाठी दुसरे पिट-स्टॉप घेतले. रसेल पहिल्या थांब्यासाठी पिटमध्ये वळेपर्यंत व्हर्च्युअल सेफ्टी कारचा कालावधी संपत आल्यामुळे त्याला अपेक्षित वेळेचा फायदा मिळाला नाही आणि तो दहाव्या स्थानावर परतला.<ref name="SGP26_racestory"/> फेरारीने लक्लेर आणि हॅमिल्टन या दोघांनाही व्हर्च्युअल सेफ्टी कारदरम्यान पिटमध्ये येण्यास सांगितले होते. परंतु हॅमिल्टन पिट-लेनच्या प्रवेशद्वारावर वळू शकला नाही. पुढे त्याने पुन्हा न थांबता ट्रॅकवरील स्थान टिकवण्याचा निर्णय घेतला. त्यावेळी तो दुसऱ्या स्थानी होता; पण त्याच्या सॉफ्ट टायरला अखेरपर्यंत आणखी अनेक फेऱ्या सहन कराव्या लागणार होत्या.<ref name="SGP26_hamilton">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरमधील पिट-लेनमध्ये न वळल्यामुळे फेरारीचे पोडियम हुकले|दुवा=https://www.reuters.com/sports/formula1/hamiltons-pit-lane-miss-cost-ferrari-double-podium-singapore-says-vasseur-2026-10-11/|प्रकाशक=रॉयटर्स|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या रणनीतीतील फरक स्पष्ट होऊ लागला. पियास्त्रीच्या टायरमध्ये हवा हळूहळू कमी होत असल्याने त्याला ४२व्या फेरीत अतिरिक्त थांबा घ्यावा लागला. आंतोनेलीने आपल्या पायाजवळ द्रव जाणवत असल्याची माहिती रेडिओवर दिली; मर्सिडीजने ते उष्णतेमुळे निर्माण झालेले द्रव असल्याचे स्पष्टीकरण दिले आणि वेगळा मोठा तांत्रिक धोका नसल्याची माहिती दिली. ट्रॅकच्या मर्यादांबद्दल त्याला काळा-पांढरा इशाराही मिळाला होता.<ref name="SGP26_racestory"/> === अंतिम फेऱ्या आणि पोडियमसाठीची झुंज === नव्या टायरचा फायदा घेत लक्लेर ४६व्या फेरीत हॅमिल्टनच्या पुढे जाऊन दुसऱ्या स्थानी आला. तो व्हर्सटॅपनच्या जवळपास १५ सेकंद मागे होता; त्यामुळे विजयासाठी व्हर्सटॅपनला थेट आव्हान देणे कठीण ठरत होते. ४१व्या फेरीत लक्लेरने १:३५.२०२ ही संपूर्ण ग्रांप्रीमधील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली होती. दरम्यान रेड बुलच्या कारमधील रेडिओ संप्रेषणात अडचणी आल्यामुळे संघाला माहिती पोहोचवण्यासाठी पिट-बोर्ड आणि ठराविक संकेतांचा वापर करावा लागला.<ref name="SGP26_racestory"/> ४८व्या फेरीत रसेलने वळण ७ येथे गॅस्लीला मागे टाकून नववे स्थान मिळवले. त्यापुढे हल्केनबर्गला मागे टाकण्यात मात्र त्याला यश आले नाही. आघाडीच्या मागे तिसऱ्या स्थानासाठी हॅमिल्टन, आंतोनेली आणि नॉरिस यांच्यात संघर्ष सुरू होता. नॉरिसला थोपवताना हॅमिल्टन ट्रॅकबाहेर गेला; त्यामुळे आंतोनेलीने या लढतीचा फायदा घेत नॉरिसच्या पुढे स्थान मिळवले.<ref name="SGP26_racestory"/> काही क्षणांनी आंतोनेलीने वळण १६ येथे हॅमिल्टनला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा मिळवला का, याची नोंद पंचांनी घेतली; परंतु अतिरिक्त कारवाई झाली नाही. त्यानंतर नॉरिसनेही हॅमिल्टनच्या झिजलेल्या टायरचा फायदा घेत चौथे स्थान मिळवले. नॉरिसने आपल्या संघसहकारी पियास्त्रीला मदत करण्यासाठी गती नियंत्रित करण्याची शक्यता रेडिओवर व्यक्त केली, पण त्याची गरज पडली नाही.<ref name="SGP26_racestory"/> अंतिम फेरीत पियास्त्रीने वळण १६ जवळ हॅमिल्टनला मागे टाकले आणि पाचवा ठरला. सलग तीन चालकांनी मागे टाकल्यामुळे सुरुवातीला तिसऱ्या स्थानावर असलेला हॅमिल्टन सहाव्या क्रमांकावर घसरला. शर्यतीनंतर त्याने पिट-स्टॉपचा निर्णय आणि शेवटच्या टप्प्यातील टायर व्यवस्थापन यांची जबाबदारी स्वीकारून संघाची माफी मागितली.<ref name="SGP26_racestory"/><ref name="SGP26_hamilton"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === व्हर्सटॅपनने १:४२:००.७८५ या वेळेत ६२ फेऱ्या पूर्ण करून २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री जिंकली. लक्लेर ७.३३५ सेकंदांनी मागे दुसरा, तर आंतोनेली २४.५७३ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. हा व्हर्सटॅपनचा सिंगापूरमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय, कारकिर्दीतील ७३वा विजय आणि त्याच्या २५०व्या ग्रांप्री सुरुवातीवरील विजय ठरला. सप्ताहांतातील स्प्रिंट पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य पोल आणि ग्रांप्री विजय ही सर्व चार प्रमुख कामगिरी त्याने मिळवली.<ref name="SGP26_racestory"/><ref name="SGP26_lowdown">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/singapore-lowdown-all-the-key-moments-as-verstappen-dominates-and-ferrari-face-strategy-turmoil.08P4aNzUgbtUZ7GnJ9njb|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिस व पियास्त्री चौथे-पाचवे, हॅमिल्टन सहावा, लॉसन सातवा आणि हल्केनबर्ग आठवा ठरले. पॉवर युनिट दंडानंतर १९व्या स्थानावरून सुरुवात करणारा रसेल नववा, तर पिट-लेनमधून सुरुवात करणारा हादजार दहावा राहिला. स्ट्रोल, कोलापिंटो आणि बोर्तोलेतो तांत्रिक बिघाडांमुळे माघार घेणारे चालक होते; अखेरीस थांबलेल्या अल्बोनला पुरेशा फेऱ्या पूर्ण केल्यामुळे १८व्या स्थानी वर्गीकृत करण्यात आले.<ref name="SGP26_racestory"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६२ | align="center" | १:४२:००.७८५ | align="center" | १ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६२ | align="center" | +७.३३५ | align="center" | २ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +२४.५७३ | align="center" | ४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +४०.५०६ | align="center" | ५ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +४९.६४४ | align="center" | ६ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६२ | align="center" | +५३.१८८ | align="center" | ३ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६२ | align="center" | +८१.६६६ | align="center" | ८ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +८३.३८६ | align="center" | १० | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +८४.६७७ | align="center" | १९ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६२ | align="center" | +९०.८६२ | align="center" | पिट-लेन | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ७ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ११ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १२ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १३ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ९ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | पिट-लेन | align="center" | — |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६० | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | १७ | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५९ | align="center" | माघार | align="center" | १६ | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५९ | align="center" | +३ फेऱ्या | align="center" | १८ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | ३६ | align="center" | माघार | align="center" | पिट-लेन | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २९ | align="center" | माघार | align="center" | १५ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ७ | align="center" | माघार | align="center" | १४ | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="8" | टीप: अलेक्झांडर अल्बोनने शर्यतीच्या शेवटी माघार घेतली, परंतु पुरेशा फेऱ्या पूर्ण झाल्यामुळे तो १८व्या स्थानावर वर्गीकृत झाला. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_race">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! कारनिर्माता !! फेरी क्रमांक !! वेळ |- | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ४१ || align="center" | १:३५.२०२ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="SGP26_fast" /> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === व्हर्सटॅपन आणि रेड बुलचा सप्ताहांत === व्हर्सटॅपनने स्प्रिंट व मुख्य शर्यत दोन्ही जिंकून सिंगापूरमध्ये प्रथमच विजयी ठरण्याचे लक्ष्य साध्य केले. रेड बुलच्या कारचा वेग सिंगापूरच्या कमी ओव्हरटेकिंग संधी असलेल्या सर्किटवर आणि वेगवेगळ्या टायरवर टिकून राहिला. त्याने रविवारच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये लक्लेरचे आव्हान थोपवले, मध्यंतरात नियोजित थांबा घेतला आणि रेडिओ समस्यांनंतरही आघाडी राखली. या कामगिरीमुळे त्याच्या हंगामातील पुनरागमनाला आणखी बळ मिळाले.<ref name="SGP26_lowdown"/> दुसऱ्या रेड बुलमधील हादजारला मात्र स्प्रिंटमध्ये माघार, पात्रता फेरीत वेळ नोंदवण्यात अपयश आणि मुख्य ग्रांप्री पिट-लेनमधून सुरू करावी लागणे अशा अडचणींना सामोरे जावे लागले. तरीही त्याने दहावे स्थान मिळवून एक गुण मिळवला. एकाच संघाच्या दोन चालकांचे अनुभव या सप्ताहांतात किती भिन्न होते, हे या निकालातून दिसते.<ref name="SGP26_reactions">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-singapore-2026.3lLHolVW3aIRAl7Ohxlxf6|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरारीची रणनीती आणि हॅमिल्टनचा गमावलेला पोडियम === फेरारीच्या दोन चालकांनी रविवारची शर्यत वेगवेगळ्या टायरवर सुरू केली. लक्लेरचा सॉफ्ट-टायरवरील प्रारंभिक वेग चांगला होता, तर हॅमिल्टनचा मीडियम टायरवरील पहिला टप्पा अपेक्षेपेक्षा संथ ठरला. व्हर्च्युअल सेफ्टी कारदरम्यान दोन्ही कारना पिटमध्ये बोलावण्यात आले, पण हॅमिल्टन प्रवेश चुकवल्यामुळे दुसरा थांबा घेऊ शकला नाही. ताजे टायर घेतलेल्या लक्लेरने नंतर त्याला मागे टाकत दुसरे स्थान राखले, तर हॅमिल्टन सहाव्या क्रमांकावर घसरला.<ref name="SGP26_hamilton"/> संघप्रमुख फ्रेडरिक वासर यांनी या निर्णयाबाबत सांगितले की दोन्ही फेरारी कारसाठी थांबण्याची सूचना दिली होती आणि हॅमिल्टनकडून प्रवेश चुकला. हॅमिल्टननेही निर्णयाची जबाबदारी स्वीकारली. त्यामुळे हा निकाल केवळ कारच्या वेगावर नव्हे, तर टायर निवड, योग्य वेळी थांबणे आणि झिजलेल्या टायरवर किती फेऱ्या पूर्ण करता येतील यावरही अवलंबून होता.<ref name="SGP26_reactions"/><ref name="SGP26_hamilton"/> === मर्सिडीजचे गुण आणि अजिंक्यपदाची स्थिती === आंतोनेलीला रविवारी अग्रस्थानासाठी थेट संघर्ष करता आला नाही, पण दुसऱ्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कारदरम्यान केलेल्या टायर बदलानंतर, शेवटच्या फेऱ्यांत हॅमिल्टनला मागे टाकून तो तिसऱ्या स्थानापर्यंत पोहोचला. स्प्रिंटमधील चौथे स्थान आणि मुख्य शर्यतीतील पोडियम यांच्या साहाय्याने त्याने सप्ताहांतात एकूण २० गुण मिळवले. रसेलच्या स्प्रिंटमधील अपघातानंतर आणि रविवारच्या दंडामुळे सुरू झालेल्या पुनरागमनातून फक्त दोन गुण मिळाले; दोघांतील अंतर १०२ गुण झाले.<ref name="SGP26_reactions"/> सिंगापूर ग्रांप्रीनंतर आंतोनेली ३४० गुणांसह पहिला, रसेल २३८ गुणांसह दुसरा आणि हॅमिल्टन २२९ गुणांसह तिसरा होता. शिल्लक फेऱ्यांतील शक्य गुणांची गणिती परिस्थिती पाहता आंतोनेलीला पुढील अमेरिकन ग्रांप्रीमध्येच जागतिक अजिंक्यपद निश्चित करण्याची संधी उपलब्ध झाली. मात्र सिंगापूरच्या वेळी अजिंक्यपद औपचारिकरीत्या निश्चित झालेले नव्हते.<ref name="SGP26_reuters">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्री: व्हर्सटॅपन विजयी; आंतोनेलीचे अजिंक्यपद जवळ|दुवा=https://www.reuters.com/sports/formula1/red-bulls-verstappen-wins-singapore-grand-prix-2026-10-11/|प्रकाशक=रॉयटर्स|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मॅकलारेनची धडक आणि पंचांचे निर्णय === शनिवारच्या स्प्रिंटच्या अखेरच्या फेरीत नॉरिस व पियास्त्री यांच्यात झालेल्या धडकेमुळे दोघांच्या गुणसंधीवर परिणाम झाला. पंचांनी तपासानंतर कोणाही एकाच चालकाला प्रामुख्याने दोषी न धरता कारवाई न करण्याचे ठरवले. रविवारच्या शर्यतीत मात्र त्यांनी एकमेकांशी संघर्ष टाळला आणि चौथे व पाचवे स्थान मिळवले. तरी संघातील समन्वय आणि ओव्हरटेकिंगमधील जोखीम हे शनिवारच्या प्रसंगातून पुढे आलेले महत्त्वाचे विषय ठरले.<ref name="SGP26_spstewards"/><ref name="SGP26_lowdown"/> स्प्रिंट पात्रता फेरीत व्हर्सटॅपनच्या पिवळ्या ध्वजाखालील ओव्हरटेकिंगबाबत दंड न देण्यात आल्यामुळे त्याचे पोल पोझिशन कायम राहिले. स्प्रिंटमधील पेरेझ-स्ट्रोल धडक व अल्बोन-बोर्तोलेतो-बोट्टास प्रसंगांनंतरही दंड झाला नाही. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीमध्ये सायेन्सच्या ट्रॅकबाहेरील ओव्हरटेकिंगची आणि हॅमिल्टनच्या ट्रॅकबाहेर जाण्याची नोंद झाली, पण त्यांच्या संदर्भात अतिरिक्त कारवाई करण्यात आली नाही. अल्बोन आणि बोट्टासच्या बाबतीत संभाव्य वेळेचा दंड निवृत्त झाल्यामुळे लागू करण्यात आला नाही; तर हल्केनबर्गला अधिकृत वेळमापन माहितीतील विसंगतीमुळे दंड देण्यात आला नाही. या निर्णयांमध्ये चौकशी आणि अंतिम शिक्षा यांतील फरक महत्त्वाचा होता.<ref name="SGP26_fia61"/><ref name="SGP26_fia62"/><ref name="SGP26_fia73"/><ref name="SGP26_sqstewards"/><ref name="SGP26_spstewards"/><ref name="SGP26_racestory"/> === इतर पंचांचे निर्णय === मुख्य शर्यतीच्या आधीच्या पाहणी फेऱ्यांमध्ये लान्स स्ट्रोलने पिट-लेनमधून बाहेर पडताना शर्यत संचालकांच्या सूचनेप्रमाणे सराव सुरुवात पूर्ण केली नाही. एफआयएच्या पंचांनी याला नियमांचे उल्लंघन मानून त्याला औपचारिक इशारा दिला; त्याच्या मुख्य शर्यतीतील स्थानावर या निर्णयाचा परिणाम झाला नाही.<ref name="SGP26_fia85">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – लान्स स्ट्रोलला सराव सुरुवातीच्या नियमभंगाबाबत इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_18_-_failure_to_follow_race_directors_instructions_-_practice_start.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === टायर व्यवस्थापनातील निष्कर्ष === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या विश्लेषणानुसार एका पिट-स्टॉपची सॉफ्ट–मीडियम रणनीती सर्वाधिक स्पर्धात्मक ठरली. सॉफ्ट टायरने अपेक्षेपेक्षा लांब टप्पा पूर्ण केला, तर हार्ड टायरचा कोणत्याही चालकाने मुख्य शर्यतीत वापर केला नाही. हॅमिल्टनला दीर्घ सॉफ्ट-टायर टप्प्यात शेवटी वेग गमवावा लागला, याउलट लक्लेर व आंतोनेली यांना दुसऱ्या थांब्यानंतरचे ताजे टायर महत्त्वाचे ठरले. हे निष्कर्ष शर्यतीतील पर्यायी रणनीतींचा परिणाम समजावून सांगतात.<ref name="SGP26_reactions"/> == निकालानंतर गुणतालिका == सिंगापूरमधील स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील गुणांचा समावेश केल्यानंतर किमी आंतोनेलीची आघाडी ३४० गुणांपर्यंत वाढली. जॉर्ज रसेल २३८ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर राहिला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीज ५७८ गुणांसह आघाडीवर होता.<ref name="SGP26_drivers">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ फॉर्म्युला वन जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/drivers|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_constructors">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ फॉर्म्युला वन जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/team|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! गुण |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | ३४० |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | २३८ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | २२९ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | २२१ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | २१५ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | २०१ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | १३८ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ९७ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | align="center" | ७५ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ३८ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | २७ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | २३ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | १३ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | १० |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | ५ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोडा]] | align="center" | १ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" | टीप: ही संपूर्ण २०२६ गुणतालिका सिंगापूर शर्यतीनंतरची आहे; युकी त्सुनोडाने या ग्रांप्रीमध्ये सहभाग घेतला नव्हता. |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_drivers" /> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७८ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४४४ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन-मर्सिडीज]] | align="center" | ३३९ |- ! align="center" | ४ | [[रेड बुल रेसिंग-रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ३३२ |- ! align="center" | ५ | [[रेसिंग बुल्स-रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १०० |- ! align="center" | ६ | [[अल्पाइन-मर्सिडीज]] | align="center" | ६८ |- ! align="center" | ७ | [[हास-फेरारी]] | align="center" | ३० |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २३ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स-मर्सिडीज]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | १० | [[ॲस्टन मार्टिन-होंडा]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | ११ | [[कॅडिलॅक-फेरारी]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_constructors" /> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[सिंगापूर ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/singapore २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन संकेतस्थळ] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Singapore%20Grand%20Prix एफआयए अधिकृत स्पर्धा निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = सिंगापूर ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ सिंगापूर ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} hbc3n8u04rzui7zji5re2ffopxknj6g 2722875 2722873 2026-10-18T16:05:18Z Koolkrazy 1591 /* जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका */ 2722875 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = सिंगापूर | ग्रांप्री = सिंगापूर | चित्र = Marina Bay circuit 2023.svg | चित्र_शीर्षक = मरिना बे स्ट्रीट सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ११ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ सिंगापूर एअरलाइन्स सिंगापूर ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १७ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[मरिना बे स्ट्रीट सर्किट]], [[सिंगापूर]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ४.९२७ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.०६१ | एकूण_फेऱ्या = ६२ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.३३७ | एकूण_अंतर_मैल = १८९.७२७ | हवामान = अंशतः ढगाळ | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३१.३७३ | जलद_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | जलद_देश = MON | जलद_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | जलद_वेळ = १:३५.२०२ | जलद_फेरी = ४१ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | दुसरा_देश = MON | दुसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | तिसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | तिसरा_देश = ITA | तिसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ सिंगापूर ग्रांप्री }} '''२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ सिंगापूर एरलाइन्स सिंगापूर ग्रांप्री २०२६''') ही ११ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[सिंगापूर]] येथील [[मरिना बे स्ट्रीट सर्किट]]वर आयोजित करण्यात आलेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सतरावी फेरी होती. या सप्ताहांतात प्रथमच सिंगापूर ग्रांप्रीमध्ये स्प्रिंट स्वरूपाचा समावेश करण्यात आला; हंगामातील ही सहावी आणि अंतिम स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="SGP26_week">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्रीचे अधिकृत कार्यक्रम व निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/singapore|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[रेड बुल रेसिंग]]चा [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून ६२ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] दुसऱ्या, तर [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]चा [[किमी आंतोनेली]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. व्हर्सटॅपनचा हा सिंगापूरमधील पहिला विजय आणि फॉर्म्युला वन कारकिर्दीतील ७३वा विजय ठरला. त्याने शनिवारची स्प्रिंट शर्यतही जिंकली. मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी लक्लेरने ४१व्या फेरीत १:३५.२०२ अशी नोंदवली.<ref name="SGP26_racestory">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीमध्ये व्हर्सटॅपनचा विजय; लक्लेर दुसरा आणि आंतोनेली तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seals-commanding-singapore-grand-prix-victory-from-leclerc-and-antonelli.49wDzysiVqi5cloGjle40A|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_fast">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == सिंगापूर ग्रांप्री ९ ते ११ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत मरिना बे स्ट्रीट सर्किटवर आयोजित करण्यात आली. हा हंगामातील १७वा ग्रांप्री सप्ताहांत आणि सहावी व अखेरची स्प्रिंट स्पर्धा होती. त्यामुळे संघांना शुक्रवारच्या एका तासाच्या सरावानंतर लगेच स्प्रिंट पात्रता फेरीत उतरावे लागले. शनिवारच्या स्प्रिंटमधील गुण आणि रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीमधील गुण हे दोन्ही जागतिक अजिंक्यपदासाठी महत्त्वाचे होते.<ref name="SGP26_week"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === सिंगापूरमध्ये येण्यापूर्वी [[किमी आंतोनेली]] ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदात आघाडीवर होता. त्याचा मर्सिडीज संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर, तर फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] २१४ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. याचा अर्थ आंतोनेलीची रसेलवर ८४ गुणांची आघाडी होती. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६, फेरारीने ४०५ आणि मॅकलारेनने ३१६ गुण मिळवले होते. या आकड्यांत सिंगापूर स्प्रिंट किंवा मुख्य ग्रांप्रीमधील गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="SGP26_pre">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीपूर्वीची अजिंक्यपद स्थिती आणि शर्यतीची माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-singapore-grand-prix-and-how-can-i-watch-it.26vUwPc8sNYNC4KJRyXzLC.26vUwPc8sNYNC4KJRyXzLC|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मागील फेरीत व्हर्सटॅपनने विजय मिळवल्यामुळे रेड बुलला या कठीण स्ट्रीट सर्किटवर त्याचा वेग टिकतो का, हा महत्त्वाचा प्रश्न होता. त्याउलट मर्सिडीजकडे अजिंक्यपदातील मोठी आघाडी असूनही रसेलला या सप्ताहांतासाठी बदललेल्या पॉवर युनिट घटकांमुळे सुरुवातीच्या क्रमवारीत दंड मिळण्याची शक्यता होती. त्यामुळे वेळेच्या चाचण्यांमध्ये वेग आणि रविवारसाठी प्रत्यक्ष ग्रिडवरील स्थान यांत फरक पडणार होता.<ref name="SGP26_fpstory">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरमधील एकमेव मुक्त सराव सत्रात जॉर्ज रसेल सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-beats-leclerc-and-norris-to-top-spot-in-sole-practice-ahead-of-singapore-gp.6gZxy1UbfI5R8VLWXUBwZu|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === [[मरिना बे स्ट्रीट सर्किट]] हे सार्वजनिक रस्त्यांवर उभारलेले, कृत्रिम प्रकाशव्यवस्थेत शर्यत होणारे सर्किट आहे. सिंगापूरने २००८ मध्ये फॉर्म्युला वनच्या पहिल्या जागतिक अजिंक्यपदातील रात्रीच्या ग्रांप्रीचे आयोजन केले. २०२६ च्या अधिकृत मोजणीनुसार सर्किट ४.९२७ किलोमीटर लांब, १९ वळणांचे होते; मुख्य शर्यत ६२ फेऱ्यांची आणि तिचे अधिकृत एकूण अंतर ३०५.३३७ किलोमीटर होते. जवळचे कठडे, अनेक ब्रेकिंग झोन आणि उष्ण व दमट वातावरण ही चालकांसमोरील प्रमुख आव्हाने होती.<ref name="SGP26_circuitverified">{{स्रोत बातमी|title=मरिना बे स्ट्रीट सर्किट: २०२६ मधील अधिकृत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/circuit-guide-everything-you-need-to-know-about-the-marina-bay-street-circuit.3d9yfiqIKoQhcMnRLESWbz|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> स्प्रिंट स्वरूपात शुक्रवारचा एकमेव मुक्त सराव आणि तीन भागांची स्प्रिंट पात्रता फेरी झाली. शनिवारी स्प्रिंटनंतर स्वतंत्र, तीन भागांची मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी पार पडली आणि रविवारी मुख्य शर्यत झाली. त्यामुळे शुक्रवारपासूनच कारचे संतुलन, इंधन-भारातील बदल आणि टायरवरील पकड यांचे आकलन महत्त्वाचे होते. === सहभागी चालक आणि संघ === या ग्रांप्रीमध्ये ११ संघांच्या २२ नियमित चालकांनी सहभाग घेतला. सप्ताहांतात कोणताही अतिरिक्त बदली शर्यत चालक उतरवण्यात आला नाही. खाली अधिकृत स्पर्धेत सहभागी चालकांचे क्रमांक आणि संघ दिले आहेत.<ref name="SGP26_fia">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – एफआयए अधिकृत निर्णयपत्रे आणि सहभाग यादी|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Singapore%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] || align="center" | ६ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] || align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] || align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] || align="center" | ४४ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] || align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] || align="center" | ८१ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] || align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] || align="center" | ४१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] || align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || align="center" | ४३ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] || align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] || align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] || align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] || align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] || align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] || align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="SGP26_fia" /> |} === टायर === स्प्रिंट असलेल्या सप्ताहांतात नेहमीच्या तेरा ऐवजी बारा कोरड्या हवामानातील टायर संच मिळत होते. संपूर्ण कार्यक्रमासाठी सहा इंटरमीडिएट व तीन पूर्ण पावसाळी टायर संचही उपलब्ध होते. मीडियम (C4) आणि सॉफ्ट (C5) मिश्रणातील वेग व झीज यातील फरक निर्णायक ठरू शकत होता. पिरेलीच्या पूर्वावलोकनात एकाच पिट-स्टॉपची योजना अपेक्षित होती; मात्र सेफ्टी कार आणि बदलत्या हवामानामुळे पर्यायी रणनीती उघड्या राहणार होत्या.<ref name="SGP26_tyresdetails">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्रीसाठी उपलब्ध टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-singapore-grand-prix.4rG7uAn2d6vveGmRlkE5RM|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_pirellipreview">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर सर्किटवरील टायर आणि रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://press.pirelli.com/spotlight-on-singapore/|प्रकाशक=पिरेली|दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अधिकृत टायर पुरवठादार [[पिरेली]]ने या स्पर्धेसाठी C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) हे तीन कोरड्या हवामानातील टायरचे प्रकार निवडले. स्प्रिंट सप्ताहांत असल्याने प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ संच देण्यात आले. याशिवाय पावसासाठी इंटरमीडिएट आणि वेट टायर उपलब्ध होते. दमट वातावरण, बदलणारी ट्रॅकवरील पकड आणि पिट-लेनमधील वेळेची हानी लक्षात घेता एकाच पिट-स्टॉपची रणनीती उपयुक्त ठरण्याची अपेक्षा होती.<ref name="SGP26_tyres">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरसाठी टायर निवड आणि सर्किटचे तांत्रिक विश्लेषण|दुवा=https://press.pirelli.com/spotlight-on-singapore/|प्रकाशक=पिरेली|दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग !! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड || C3 || पांढरा || २ |- | मीडियम || C4 || पिवळा || ४ |- | सॉफ्ट || C5 || लाल || ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="SGP26_tyres" /> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ९ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या एकमेव मुक्त सरावासाठी संघांना अवघा एक तास उपलब्ध होता. सत्राच्या प्रारंभी धुळीमुळे पकड मर्यादित होती आणि सर्किटच्या उंचसखल भागांतून जाताना गाड्यांमधून ठिणग्या उडत होत्या. मर्सिडीजच्या जॉर्ज रसेलने कारचे निलंबन फार कडक असल्याचे संघाला सांगितले. कमी सराव वेळेमुळे दीर्घ फेऱ्यांमधील टायरचा टिकाऊपणा आणि पात्रता फेरीसाठी एकाच वेळी वेग शोधणे आवश्यक होते.<ref name="SGP26_fpstory"/> लॅन्डो नॉरिस वळण ९ येथे कठड्याजवळ पोहोचल्यानंतर रस्ता सोडून बाहेरच्या मोकळ्या जागेत गेला; कारला मोठा धक्का बसला नाही. त्यानंतर ऑडीचा निको हल्केनबर्ग गिअरबॉक्समध्ये बिघाड झाल्याचा संदेश देत पिट-लेनच्या बाहेरच्या भागाजवळ थांबला. कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी थोड्या वेळासाठी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. आधीच मर्यादित सराव वेळ असताना हा व्यत्यय हल्केनबर्गच्या कार्यक्रमासाठी विशेषतः महत्त्वाचा ठरला.<ref name="SGP26_fpstory"/> सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये अनेक संघांनी हार्ड किंवा मीडियम टायर वापरून सलग फेऱ्यांची माहिती गोळा केली. अखेरच्या टप्प्यात सॉफ्ट टायर लावताच वेळा वेगाने सुधारल्या. रसेलने १:३२.८६४ अशी वेळ नोंदवून आघाडी घेतली, त्याच्या जवळ ऑस्कर पियास्त्री पोहोचला; त्यानंतर हॅमिल्टनने १:३२.८२१ अशी वेळ देत पहिले स्थान घेतले. लक्लेरला एका प्रयत्नात अडथळा आल्याची तक्रार करून फेरी सोडावी लागली होती.<ref name="SGP26_fpstory"/> शेवटच्या पाच मिनिटांत रसेलने १:३२.२७४ अशी सर्वात वेगवान फेरी पूर्ण केली. लक्लेर ०.१९८ सेकंदांनी, नॉरिस ०.२७३ सेकंदांनी, हॅमिल्टन ०.४९९ सेकंदांनी आणि पियास्त्री ०.५६४ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने आपली सर्वोत्तम वेळ मीडियम टायरवर नोंदवली, त्यामुळे अंतिम सहाव्या स्थानावरून त्याचा सॉफ्ट टायरवरील संभाव्य वेग निश्चित करता येत नव्हता. आंतोनेलीने शेवटच्या प्रयत्नात वळण १६ येथे रेषा ओलांडली आणि तो सातवा राहिला. सर्व २२ चालकांच्या फेऱ्या व सर्वोत्तम वेळा खाली दिल्या आहेत.<ref name="SGP26_fpstory"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.२७४ | align="center" | २८ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.१९८ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२७३ | align="center" | २४ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.४९९ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.५६४ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +०.७३२ | align="center" | २२ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +१.२५१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +१.४४९ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +१.७६४ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +१.८८१ | align="center" | २५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +२.०५७ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +२.२०२ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +२.२०७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १४ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | +२.२२१ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +२.३७७ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.४६२ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +२.५३१ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.६१० | align="center" | १६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +२.७०९ | align="center" | २७ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | +२.९९४ | align="center" | २६ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +३.०२५ | align="center" | २१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +३.३४६ | align="center" | २५ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_fp">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – मुक्त सराव १ निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == स्प्रिंट पात्रता फेरी शुक्रवारी कृत्रिम प्रकाशात झाली. मर्यादित सरावानंतर फेरारी, मॅकलारेन, मर्सिडीज आणि रेड बुल या चार संघांमध्ये अग्रस्थानासाठी चुरस दिसली. पहिल्या दोन फेऱ्यांत मीडियम टायर, तर अंतिम फेरीत सॉफ्ट टायर आवश्यक होते. पात्रता फेरीतील अंतिम स्थानावरून शनिवारी स्प्रिंटची सुरुवातीची क्रमवारी ठरली.<ref name="SGP26_sqstory">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रता फेरीत व्हर्सटॅपनचे पोल पोझिशन|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-clinches-pole-position-in-singapore-sprint-qualifying-ahead-of-russell.4dvkvpkCXftdhX7sLI2dcQ.4dvkvpkCXftdhX7sLI2dcQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === सत्राच्या सुरुवातीला कॅडिलॅकचा [[सर्गिओ पेरेझ]] वळण ४ येथील कठड्यावर आदळला. त्याच्या कारचा पुढचा विंग खराब झाला आणि परतताना काही भाग ट्रॅकवर विखुरल्यामुळे लाल ध्वज दाखवून सत्र थांबवावे लागले. त्या वेळी अनेक चालकांनी वैध वेगवान फेरी पूर्ण केलेली नव्हती. उर्वरित सहा मिनिटांत सर्वांना एकाच वेळी फेरी पूर्ण करण्याचा दबाव निर्माण झाला.<ref name="SGP26_sqstory"/> या व्यत्ययादरम्यान पिवळ्या ध्वजाच्या भागात व्हर्सटॅपनने हॅमिल्टनला मागे टाकल्याची घटना नोंदवली गेली. हॅमिल्टनने रेडिओवर तक्रार केली; व्हर्सटॅपननेही परिस्थितीबद्दल शंका व्यक्त केली. सत्रानंतर पंचांनी टेलिमेट्री आणि दोन्ही चालकांची बाजू तपासली. नियमभंग झाला असला तरी हॅमिल्टनचा वेग अचानक कमी झाल्यामुळे निर्माण झालेला मोठा वेगफरक आणि व्हर्सटॅपनने ध्वज पाहताच वेग कमी केल्याचे पुरावे लक्षात घेऊन दंड न लावण्याचा निर्णय झाला.<ref name="SGP26_sqstewards">{{स्रोत बातमी|title=पिवळ्या ध्वजाखाली ओव्हरटेकिंग: व्हर्सटॅपनला दंड न देण्याचा निर्णय|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/stewards-deliver-verdict-after-verstappen-investigated-for-yellow-flag-incident-in-sprint-qualifying.1tKjwEbNYya8XF9mSJ5sFv|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सत्र पुन्हा सुरू झाल्यानंतर व्हर्सटॅपनने १:३३.४७७ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली. सुरुवातीला वेगवान फेरी अर्धवट सोडलेल्या पियास्त्रीला अखेरच्या प्रयत्नात पुढील फेरीत स्थान मिळवावे लागले. आर्विड लिंडब्लाड, लान्स स्ट्रोल, अलेक्झांडर अल्बोन, वालट्टेरी बोट्टास, पेरेझ आणि कार्लोस सायेन्स हे सहा चालक पहिल्याच टप्प्यात बाद झाले.<ref name="SGP26_sqstory"/> === फेरी २ === दुसऱ्या टप्प्यात पुन्हा मीडियम टायरवर वेगवान फेऱ्या झाल्या. व्हर्सटॅपनने सुरुवातीला आघाडी घेतली; हॅमिल्टन आणि त्यानंतर लक्लेरने वेळ सुधारून फेरारीची स्पर्धात्मकता दाखवली. रसेलची एका फेरीत चाकांची पकड सुटल्याने त्याला पुन्हा प्रयत्न करावा लागला आणि तो तात्पुरता दहाव्या स्थानाबाहेर गेला.<ref name="SGP26_sqstory"/> आयझॅक हादजार, लियाम लॉसन आणि फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या सुधारलेल्या वेळांमुळे रसेलवर दबाव वाढला; मात्र त्याने शेवटी आवश्यक वेग गाठून चौथे स्थान मिळवले. कोलापिंटो ११वा ठरून बाहेर पडला. त्याच्यासोबत हल्केनबर्ग, ऑलिव्हर बेअरमन, गॅब्रिएल बोर्तोलेतो, फर्नांदो अलोन्सो आणि एस्टेबन ओकन यांची स्प्रिंट पात्रता फेरी संपली.<ref name="SGP26_sqstory"/> === फेरी ३ === अंतिम टप्प्यात मॅकलारेनच्या नॉरिसने १:३१.५८७, तर पियास्त्रीने त्याच्या जवळची वेळ नोंदवून तात्पुरती आघाडी घेतली. लक्लेरने नॉरिसला केवळ ०.०१९ सेकंदांनी मागे टाकले. परंतु उशिरा बाहेर पडलेल्या व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायरवरील एकाच निर्णायक प्रयत्नात १:३१.१५६ अशी वेळ नोंदवली.<ref name="SGP26_sqstory"/> रसेल १:३१.२७६ या वेळेसह दुसरा आणि लक्लेर १:३१.३९९ या वेळेसह तिसरा ठरला. पियास्त्री चौथा, नॉरिस पाचवा, हॅमिल्टन सहावा आणि आंतोनेली सातवा राहिला. हादजार आणि पियेर गॅस्ली यांची अंतिम टप्प्यातील वेळा ट्रॅकच्या मर्यादा ओलांडल्याने बाद झाल्या. पिवळ्या ध्वजाच्या घटनेनंतर दंड न लागल्यामुळे व्हर्सटॅपनचे स्प्रिंटसाठीचे पोल पोझिशन कायम राहिले.<ref name="SGP26_sqstory"/><ref name="SGP26_sqstewards"/> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! SQ1 ! SQ2 ! SQ3 |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३३.४७७ | align="center" | १:३२.७०१ | align="center" | १:३१.१५६ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.५७३ | align="center" | १:३२.६१४ | align="center" | १:३१.२७६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.४९५ | align="center" | १:३२.२४६ | align="center" | १:३१.३९९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.२७७ | align="center" | १:३३.१०६ | align="center" | १:३१.४५४ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.२५७ | align="center" | १:३२.५७२ | align="center" | १:३१.५८७ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.७४८ | align="center" | १:३२.५६२ | align="center" | १:३१.७०२ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.३९२ | align="center" | १:३२.९९८ | align="center" | १:३१.८४९ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३४.८५५ | align="center" | १:३३.१३३ | align="center" | १:३२.३४१ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३४.१८२ | align="center" | १:३२.९४७ | align="center" | वेळ नोंदवली नाही |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.६७३ | align="center" | १:३३.१५५ | align="center" | वेळ नोंदवली नाही |- ! align="center" | ११ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३५.०४८ | align="center" | १:३३.२४९ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.१२८ | align="center" | १:३३.४२० | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३४.९५० | align="center" | १:३३.४२३ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.६९० | align="center" | १:३३.४६६ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३४.९६० | align="center" | १:३३.७३४ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३५.००४ | align="center" | १:३४.३६८ | align="center" | — |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३५.१३६ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३५.६६२ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३६.१३० | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३६.७६० | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३६.८६८ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३७.३७६ | align="center" | — | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" | टीप: काही चालकांनी SQ3 मध्ये वैध वेळ नोंदवली नाही. |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_sq">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == स्प्रिंट शर्यत == === पावसामुळे विलंब आणि शर्यतीची सुरुवात === शनिवार, १० ऑक्टोबर रोजी सिंगापूरमध्ये प्रथमच स्प्रिंट शर्यत झाली. नियोजित सुरुवातीच्या अगोदर मुसळधार पावसाने पहिला व तिसरा क्षेत्रभाग भिजवला, तर मधला भाग तुलनेने कमी ओला होता. वळण २ आणि ३ जवळ पाणी साचल्यामुळे वैद्यकीय कारने ट्रॅकची पाहणी केली आणि सुरुवात जवळजवळ अर्धा तास पुढे ढकलावी लागली. सेफ्टी कारच्या मागे रचना फेऱ्या घेतल्यानंतर उभ्या सुरुवातीस परवानगी देण्यात आली; सर्व २२ चालक इंटरमीडिएट टायरवर होते.<ref name="SGP26_sprintstory">{{स्रोत बातमी|title=पावसामुळे प्रभावित झालेल्या सिंगापूर स्प्रिंटमध्ये व्हर्सटॅपन विजयी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-dramatic-rain-hit-singapore-sprint-as-russell-crashes-and-mclarens-collide.4r90mH2skljBa5sinFAsyp|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पहिल्या वळणाकडे जाताना रसेलने पोलवर असलेल्या व्हर्सटॅपनला मागे टाकून आघाडी घेतली. हॅमिल्टनने सहाव्या स्थानावरून तिसऱ्या स्थानापर्यंत झेप घेतली. मात्र पहिल्याच फेरीच्या शेवटच्या वळणातून बाहेर पडताना रसेलची कार घसरून कठड्यावर आदळली आणि त्याला माघार घ्यावी लागली. त्यामुळे व्हर्सटॅपन पुन्हा प्रथमस्थानी आला, तर हॅमिल्टन दुसऱ्या क्रमांकावर पोहोचला.<ref name="SGP26_sprintstory"/> त्याच सुरुवातीच्या फेरीत पेरेझ आणि स्ट्रोल यांच्यात वळण १६ जवळ धडक झाली; स्ट्रोलचा प्रवास तत्काळ संपला आणि पेरेझलाही पिटमध्ये परतल्यावर माघार घ्यावी लागली. हादजार वळण ५ येथे थांबला, तर कोलापिंटोची कार वळण १४ जवळ थांबली. अशा प्रकारे पाच फेऱ्यांमध्ये पाच कार शर्यतीबाहेर गेल्या. अपघातांची मालिका थांबवण्यासाठी सेफ्टी कार मैदानात आली.<ref name="SGP26_sprintstory"/> === सेफ्टी कारनंतरच्या फेऱ्या === सेफ्टी कारच्या काळात सर्किट हळूहळू कोरडे होऊ लागले, तरी काही वळणांवर अजून पाणी असल्याने इंटरमीडिएट टायरच वापरणे योग्य मानले गेले. लिंडब्लाडची कार या काळात फिरल्याने तो मागे गेला. सहाव्या फेरीच्या अखेरीस सेफ्टी कार आत गेल्यावर व्हर्सटॅपनने आघाडी राखली; हॅमिल्टन, लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस आणि आंतोनेली त्याच्या मागे होते.<ref name="SGP26_sprintstory"/> पुन्हा सुरू झाल्यानंतर बेअरमनने गॅस्लीला मागे टाकत आठव्या आणि अखेरच्या गुणदायी स्थानासाठी चुरस निर्माण केली. याच सुमारास अल्बोनने बोर्तोलेतोच्या ऑडीला मागून धडक दिली आणि मागे येणाऱ्या बोट्टासच्या कॅडिलॅकने विलियम्सला धडक दिली. या तीन कारमधील घटनेनंतर बोर्तोलेतो व बोट्टास शर्यतीबाहेर गेले; अल्बोन काही काळ पुढे चालू राहिला, परंतु नंतर माघार घेतली. एफआयएच्या चौकशीनुसार सेफ्टी कारनंतर शर्यत पुन्हा सुरू होण्याच्या तयारीत पुढील कारांचा वेग अनियमितपणे बदलल्याने ही साखळी प्रतिक्रिया घडली. अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पुरेसे अंतर ठेवले असते, तर धडक टाळता आली असती, असे पंचांनी नमूद केले. दोघेही शर्यतीतून निवृत्त झाल्यामुळे अन्यथा दिला असता असा पाच सेकंदांचा वेळेचा दंड लागू करण्यात आला नाही; या निर्णयामुळे पुढील ग्रिडवरही दंड देण्यात आला नाही.<ref name="SGP26_sprintstory"/><ref name="SGP26_fia61">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री स्प्रिंट – कार क्रमांक २३ आणि ५ यांच्यातील धडकेबाबत एफआयएचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_causing_a_collision_with_car_5.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_fia62">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री स्प्रिंट – कार क्रमांक ७७ आणि २३ यांच्यातील धडकेबाबत एफआयएचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_77_-_causing_a_collision_with_car_23.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मधल्या टप्प्यात व्हर्सटॅपनचे हॅमिल्टनवरील अंतर सुमारे एक ते दोन सेकंदांचे होते. लक्लेर तिसऱ्या स्थानावर असला तरी त्याच्या इंटरमीडिएट टायरची झीज वाढली आणि पियास्त्री व नॉरिस त्याच्या जवळ आले. ट्रॅक जवळजवळ कोरडा वाटू लागला असला, तरी उरलेल्या ओल्या भागांमुळे स्लिक टायरचा बदल करण्याइतपत परिस्थिती निर्माण झालेली नव्हती. आघाडीवरील चालकांनी टायर न बदलण्याचा निर्णय घेतला.<ref name="SGP26_sprintstory"/> === अंतिम फेऱ्या आणि मॅकलारेनमधील धडक === अंतिम फेरीत लक्लेरला तिसऱ्या स्थानासाठी आव्हान देणाऱ्या मॅकलारेनच्या दोन्ही कार एकमेकांच्या अगदी जवळ होत्या. वळण ५ येथे नॉरिसने पियास्त्रीच्या आतल्या बाजूने ओव्हरटेकिंगचा प्रयत्न केला; दोन्ही कारची चाके स्पर्शात आल्यावर त्या फिरल्या. पियास्त्रीची कार कठड्याला लागल्यामुळे तो थांबला, तर नॉरिस पुन्हा मार्गावर येऊन आठव्या स्थानावर अंतिम रेषा ओलांडू शकला. या प्रसंगामुळे आंतोनेलीला चौथे आणि इतर चालकांना वरची स्थाने मिळाली.<ref name="SGP26_sprintstory"/> शर्यतीनंतर पंचांनी दोन्ही चालकांचे निवेदन घेतले. धडकेसाठी एकट्या चालकाला मुख्यत्वे दोषी धरता येत नसल्याने कोणतीही अतिरिक्त शिक्षा दिली गेली नाही. पियास्त्रीने १९ फेऱ्या पूर्ण केल्यामुळे निकालात त्याची १४व्या स्थानावर वर्गीकृत नोंद राहिली; वर्गीकृत होणे म्हणजे पूर्ण २० फेऱ्या संपवणे आवश्यक नसते.<ref name="SGP26_spstewards">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंटमध्ये नॉरिस आणि पियास्त्री यांच्यातील धडक: पंचांचा निर्णय|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/stewards-reach-verdict-after-mclaren-intra-team-collision-in-singapore-gp-sprint.2LEoxWh3e7IEg674uCdLQ5|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नियोजित २१ फेऱ्यांच्या स्प्रिंटमध्ये पावसामुळे सेफ्टी कारमागील अतिरिक्त रचना फेऱ्या झाल्यानंतर प्रत्यक्ष शर्यत २० फेऱ्यांची झाली. व्हर्सटॅपनने या २० फेऱ्या ३९:४८.१६२ मध्ये पूर्ण करून स्प्रिंट जिंकली. हॅमिल्टन २.५९१ सेकंदांनी मागे दुसरा, तर लक्लेर तिसरा राहिला. आंतोनेली चौथा, लॉसन पाचवा, बेअरमन सहावा, हल्केनबर्ग सातवा आणि नॉरिस आठवा ठरले. रसेलला एकही गुण न मिळाल्याने स्प्रिंटनंतर आंतोनेलीची त्याच्यावरची आघाडी ८९ गुणांपर्यंत वाढली.<ref name="SGP26_sprintstory"/><ref name="SGP26_sprintreactions">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट व मुख्य पात्रता फेरी: संघ आणि चालकांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-singapore-2026.5FELDvSCjmTcjvCtfedWaU|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २० | align="center" | ३९:४८.१६२ | align="center" | १ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +२.५९१ | align="center" | ६ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +१६.८७१ | align="center" | ३ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +१७.२३८ | align="center" | ७ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २० | align="center" | +२०.६३२ | align="center" | ८ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +२४.३२१ | align="center" | १३ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २० | align="center" | +२७.५२५ | align="center" | १२ | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +२८.२७२ | align="center" | ५ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +३६.२२० | align="center" | १० | align="center" | — |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +३७.६४० | align="center" | १६ | align="center" | — |- ! align="center" | ११ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | २० | align="center" | +५०.४६४ | align="center" | १५ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +५२.४६७ | align="center" | पिट-लेन | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २० | align="center" | +५५.७९२ | align="center" | १७ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | माघार | align="center" | ४ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १४ | align="center" | माघार | align="center" | १९ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ६ | align="center" | माघार | align="center" | १४ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६ | align="center" | माघार | align="center" | २१ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २ | align="center" | माघार | align="center" | ९ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २ | align="center" | माघार | align="center" | ११ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १ | align="center" | माघार | align="center" | २ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १ | align="center" | माघार | align="center" | २० | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | ० | align="center" | माघार | align="center" | १८ | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="8" | टीप: १४व्या स्थानावरील पियास्त्रीने १९ फेऱ्या पूर्ण केल्यामुळे त्याचे अंतिम वर्गीकरण झाले; उर्वरित माघार घेतलेल्या चालकांना वर्गीकरण मिळाले नाही. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_sprint">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या स्प्रिंटनंतर रविवारी होणाऱ्या मुख्य ग्रांप्रीची स्वतंत्र पात्रता फेरी घेण्यात आली. रसेलची स्प्रिंटमध्ये कार खराब झाल्यामुळे मर्सिडीजला ती कमी वेळेत पुन्हा तयार करावी लागली. त्याच्यावर अतिरिक्त पॉवर युनिट घटक वापरण्यासंबंधी ग्रिड दंड आधीच लागू होणार होता, पण योग्य कार्यरत कार आणि तिचा वेग तपासण्यासाठी तो पात्रता फेरीत सहभागी झाला.<ref name="SGP26_sprintreactions"/> === फेरी १ === पहिल्या टप्प्यात अग्रस्थानाच्या वेळा सतत बदलत होत्या. सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये नॉरिस, पियास्त्री, हॅमिल्टन आणि व्हर्सटॅपन यांनी वेगवान नोंदी केल्या. त्याचवेळी रसेलने ब्रेकच्या भागातून जळल्यासारखा वास येत असल्याची माहिती संघाला दिली. ऑडीचा हल्केनबर्ग आणि हासचा बेअरमन यांनी आश्चर्यकारक जलद फेऱ्या घेत मधल्या गटात पुढील फेरीसाठी चुरस वाढवली.<ref name="SGP26_qstory">{{स्रोत बातमी|title=मुख्य पात्रता फेरी: व्हर्सटॅपनने लक्लेरला मागे टाकून पोल मिळवला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-leclerc-to-pole-position-for-the-singapore-gp.7yum1V3S9aSTyj3Zzzs0Y9.7yum1V3S9aSTyj3Zzzs0Y9|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> हॅमिल्टनने १:३२ च्या आत वेळ नोंदवून वेग वाढवला, तर लक्लेरनेही सुधारणा केली. ट्रॅकच्या मर्यादा ओलांडल्यामुळे आंतोनेलीची एक फेरी बाद झाली. हादजारच्या रेड बुलला पुन्हा तांत्रिक बिघाड जाणवत होता; तो वैध जलद वेळ नोंदवू शकला नाही. फर्नांदो अलोन्सो, अलेक्झांडर अल्बोन, लान्स स्ट्रोल, सर्गिओ पेरेझ, वालट्टेरी बोट्टास आणि हादजार हे सहा चालक बाद झाले.<ref name="SGP26_qstory"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने सुरुवातीला मर्सिडीजला आघाडी दिली; पण हॅमिल्टनने १:३१.५२९ अशी उत्कृष्ट वेळ नोंदवून सर्वांना मागे टाकले. व्हर्सटॅपनने गिअर बदलताना कारकडून अपेक्षित प्रतिसाद मिळत नसल्याची तक्रार केली. रेसिंग बुल्सचे लॉसन आणि लिंडब्लाड यांनी प्रतिस्पर्ध्यांशी जोरदार स्पर्धा करून अंतिम दहा चालकांत स्थान राखले.<ref name="SGP26_qstory"/> हल्केनबर्ग ११वा राहून अंतिम भागात स्थान मिळवण्यापासून थोडक्यात दूर राहिला. बेअरमन, ओकन, सायेन्स, बोर्तोलेतो आणि कोलापिंटो यांनाही दुसऱ्या फेरीत बाद व्हावे लागले. कोलापिंटोने शेवटच्या प्रयत्नात कठड्याला स्पर्श केल्यामुळे त्याचा वेग सुधारण्याची संधी संपली. यानंतर दहा चालक पोल पोझिशनसाठी उरले.<ref name="SGP26_qstory"/> या फेरीत हल्केनबर्गची ऑडी पाचव्या वळणाकडे जाणाऱ्या मार्गावर संथ गतीने जात असताना सायेन्सची वेगवान फेरी अडली. पात्रता संपल्यानंतर पंचांनी चौकशी केली. अधिकृत वेळमापन प्रणालीवरील माहितीमुळे सायेन्सची फेरी संपली असल्याचा ऑडी संघाला चुकीचा समज झाला होता; तांत्रिक माहितीतील विलंबामुळे निर्माण झालेल्या या परिस्थितीत हल्केनबर्गला दंड देण्यात आला नाही.<ref name="SGP26_fia73">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री पात्रता फेरी – निको हल्केनबर्गने कार्लोस सायेन्सला अडथळा केल्याप्रकरणी निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_27_-_impeding_of_car_55.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी ३ === अंतिम १३ मिनिटांच्या टप्प्यात हॅमिल्टनच्या आधीच्या वेळेचा दबाव असताना व्हर्सटॅपनने पहिल्याच निर्णायक प्रयत्नात १:३१.३७३ अशी फेरी पूर्ण केली. हॅमिल्टनने मधला क्षेत्रभाग वेगवान घेतला तरी पूर्ण फेरीत पहिला क्रमांक मिळवू शकला नाही. दुसऱ्या प्रयत्नात लक्लेरने सुधारणा करून १:३१.४२७ अशी वेळ नोंदवली; व्हर्सटॅपनपेक्षा तो फक्त ०.०५४ सेकंद मागे राहिला.<ref name="SGP26_qstory"/> अंतिम क्रमवारीत व्हर्सटॅपन पहिला, लक्लेर दुसरा, हॅमिल्टन तिसरा, आंतोनेली चौथा आणि नॉरिस पाचवा ठरला. रसेल पात्रतेत सहावा, पियास्त्री सातवा, गॅस्ली आठवा, लॉसन नववा आणि लिंडब्लाड दहावा राहिला. हा व्हर्सटॅपनचा सिंगापूरमध्ये मुख्य ग्रांप्रीसाठी पहिला पोल पोझिशन ठरला. मात्र रसेलच्या दंडामुळे प्रत्यक्ष सुरुवातीच्या क्रमवारीत त्याचे सहावे स्थान कायम राहिले नाही.<ref name="SGP26_qstory"/><ref name="SGP26_gridstory">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी आणि पिट-लेनमधील चालक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/official-grid-who-starts-where-for-the-2026-singapore-grand-prix.4JVD7MzJPal9kXzVlrEXXo|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! Q1 ! Q2 ! Q3 |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३३.२४१ | align="center" | १:३१.६३९ | align="center" | १:३१.३७३ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.७७४ | align="center" | १:३१.९५३ | align="center" | १:३१.४२७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४२९ | align="center" | १:३१.५२९ | align="center" | १:३१.४९६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.६०१ | align="center" | १:३२.०७९ | align="center" | १:३१.५६२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.७७५ | align="center" | १:३१.८९५ | align="center" | १:३१.७१२ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.६१७ | align="center" | १:३२.२१२ | align="center" | १:३१.७४७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.०७६ | align="center" | १:३२.२४५ | align="center" | १:३१.८६० |- ! align="center" | ८ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.१८२ | align="center" | १:३२.६०२ | align="center" | १:३२.२२५ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३२.८८५ | align="center" | १:३२.३१९ | align="center" | १:३२.३६९ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३३.२८८ | align="center" | १:३२.४९८ | align="center" | १:३२.७८१ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.१४७ | align="center" | १:३२.७८४ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.३५६ | align="center" | १:३२.९०८ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.८०३ | align="center" | १:३३.३२३ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.७७४ | align="center" | १:३३.५२६ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.१६९ | align="center" | १:३३.६५८ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.२६१ | align="center" | १:३३.७८७ | align="center" | — |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३४.२२३ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.२८९ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३४.९४६ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३५.१२३ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३५.९८४ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" | टीप: हादजारला वैध पात्रता वेळ मिळाली नाही; त्याला शर्यत सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_qual">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === पात्रता फेरीतील क्रमांक आणि रविवारच्या मुख्य शर्यतीतील प्रत्यक्ष प्रारंभस्थान वेगवेगळे होते. रसेलने सहावी सर्वोत्तम पात्रता वेळ नोंदवली होती; तथापि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांबद्दल मिळालेल्या दंडामुळे त्याला १९व्या स्थानावरून सुरुवात करावी लागली. त्यामुळे त्याच्यामागे पात्र झालेल्या अनेक चालकांची ग्रिडवरील स्थाने पुढे सरकली.<ref name="SGP26_gridstory"/> हादजारला नवीन पॉवर युनिट घटकांसह कारच्या सेटअपमधील बदलांमुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करावी लागली. ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनाही तांत्रिक बदलांमुळे पिट-लेनमधून सुरू करावे लागले. खालील तक्ता अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीचा आहे; पिट-लेनमधील चालक स्वतंत्रपणे दाखवले आहेत.<ref name="SGP26_gridexplained">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरमधील अधिकृत ग्रिड: पिट-लेनमधून सुरुवात करणारे तीन चालक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/official-grid-who-starts-where-for-the-2026-singapore-grand-prix.4JVD7MzJPal9kXzVlrEXXo|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! सुरुवातीचे स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ४ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- ! align="center" | ९ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- ! align="center" | १० | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ११ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १९ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | पिट-लेन | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] |- ! align="center" | पिट-लेन | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] |- ! align="center" | पिट-लेन | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- class="sortbottom" | colspan="4" | टीप: रसेलला अतिरिक्त पॉवर युनिट घटक वापरल्याबद्दल दंड; अलोन्सो, स्ट्रोल आणि हादजार पिट-लेनमधून सुरू झाले. |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == मुख्य शर्यत == रविवार, ११ ऑक्टोबर रोजी स्थानिक वेळेनुसार रात्री आठ वाजता ६२ फेऱ्यांची मुख्य ग्रांप्री सुरू झाली. स्प्रिंटच्या आदल्या दिवशीच्या पावसाच्या तुलनेत शर्यतीवेळी वातावरण कोरडे, मात्र गरम आणि दमट होते. त्यामुळे सुरुवातीला सॉफ्ट किंवा मीडियम टायर यापैकी कोणते वापरायचे आणि एकाच थांब्यावर शर्यत पूर्ण करता येईल का, या प्रश्नांवर संघांच्या योजना अवलंबून होत्या. व्हर्सटॅपनने पोलवरून सॉफ्ट टायर निवडले, तर तिसऱ्या ग्रिड स्थानावरील हॅमिल्टनने मीडियम टायरवर सुरुवात केली.<ref name="SGP26_racestory"/> === शर्यतीची सुरुवात आणि पहिल्या फेऱ्या === लाल दिवे विझताच दुसऱ्या स्थानावरून लक्लेरची सुरुवात वेगवान झाली. तो पहिल्या वळणाकडे व्हर्सटॅपनच्या बरोबरीने जाण्याचा प्रयत्न करत असताना रेड बुल चालकाने आतली बाजू सुरक्षित राखली आणि आघाडी सोडली नाही. स्प्रिंटमधील धडकेनंतर मॅकलारेनचे नॉरिस आणि पियास्त्री या वेळी पहिल्या वळणांमध्ये एकमेकांशी धडक होणार नाही याची खबरदारी घेत होते. लॉसनने सातवे स्थान घेतले, तर हल्केनबर्ग आणि सायेन्स यांनीही सुरुवातीला स्थानांची सुधारणा केली.<ref name="SGP26_racestory"/> मधल्या गटात हासचे बेअरमन आणि ओकन यांच्यात अकराव्या स्थानासाठी लढत झाली; बेअरमन शेवटी पुढे आला. ग्रिडच्या मागून सुरुवात करणाऱ्या रसेलने पहिल्या पाच फेऱ्यांत १५व्या स्थानापर्यंत प्रगती केली. अग्रेसर दोन चालकांमध्ये लक्लेर सुरुवातीला सुमारे ०.६ ते ०.८ सेकंदांच्या अंतरावर होता, परंतु पुढील फेऱ्यांत व्हर्सटॅपनने ते अंतर वाढवायला सुरुवात केली.<ref name="SGP26_racestory"/> === पहिली व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि प्रारंभिक रणनीती === ऑडीच्या गॅब्रिएल बोर्तोलेतोच्या कारमध्ये गिअरबॉक्ससदृश बिघाड झाल्यामुळे तो पिट-लेनच्या बाहेरील भागाजवळ थांबला. कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. नंतर त्या कारला आग लागल्याने मार्शलना आग विझवावी लागली आणि काही काळ पिट-लेनचा प्रवेश बंद करण्यात आला. या घटनेमुळे बोर्तोलेतोची ग्रांप्री लवकरच संपली.<ref name="SGP26_racestory"/> पहिल्या फेरीत ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा घेतल्याबद्दल सायेन्सच्या कृतीची नोंद झाली; पंचांनी पुढील चौकशी आवश्यक नसल्याचे ठरवले. आघाडीवर व्हर्सटॅपनने रेड बुलच्या सूचनेनुसार टायरचे आयुष्य सांभाळत वेग वाढवला. १५व्या फेरीपर्यंत त्याची लक्लेरवरील आघाडी सुमारे २.६ सेकंदांपर्यंत गेली. मीडियम टायरवर असलेल्या हॅमिल्टनला अपेक्षित वेग मिळत नव्हता, म्हणून फेरारीने त्याच्या रणनीतीचा फेरविचार सुरू केला.<ref name="SGP26_racestory"/> लक्लेरने रेडिओवर रेड बुलपेक्षा वेगळ्या रणनीतीचा विचार करण्यास सांगितले; मॅकलारेनमध्येही नॉरिसच्या टायर वापराबद्दल चर्चा सुरू होती. रसेलने त्या काळात बारावे स्थान गाठले, तर हादजारने पिट-लेनमधून सुरुवात करून सोळाव्या स्थानापर्यंत मजल मारली. स्ट्रीट सर्किटवर ट्रॅकवरील स्थान महत्त्वाचे असल्याने प्रत्येक पिट-स्टॉपचा वेळ आणि ट्रॅफिकमधील पुनर्प्रवेश यांचा परिणाम होणार होता.<ref name="SGP26_racestory"/> === मुख्य पिट स्टॉप आणि रणनीती === फेरारीने १९व्या फेरीत हॅमिल्टनला बोलावून मीडियमऐवजी नवे सॉफ्ट टायर बसवले. तो सातव्या स्थानावर परतला आणि २१व्या फेरीत लॉसनला मागे टाकत सहाव्या स्थानी गेला. याउलट आघाडीवरील लक्लेर सॉफ्ट टायरची झीज वाढल्याचे कळवत होता. हॅमिल्टनच्या लवकर थांब्यामुळे फेरारीकडे दोन वेगळ्या रणनीतींचे पर्याय उभे राहिले.<ref name="SGP26_racestory"/> २४व्या फेरीत आंतोनेलीने मीडियम टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला. त्यानंतर २५व्या फेरीत लक्लेर पिटमध्ये आला आणि हॅमिल्टनच्या अगदी पुढे परतला. ताज्या सॉफ्ट टायरमुळे हॅमिल्टन काही फेऱ्यांत अधिक वेगवान असल्याने फेरारीच्या दोन चालकांमध्ये संघादेश द्यावेत का, अशी चर्चा निर्माण झाली; मात्र लक्लेरनेही स्वतःच्या फेऱ्या वेगवान केल्या. त्या वेळी पहिल्या दहामधील बहुतांश चालकांनी अजून पहिला थांबा घेतला नव्हता.<ref name="SGP26_racestory"/> २८व्या फेरीपर्यंत व्हर्सटॅपनने नॉरिसवर जवळजवळ १७.९ सेकंदांची आघाडी घेतली होती; पियास्त्री पुढे तिसऱ्या स्थानी होता, कारण या चालकांचे थांबे बाकी होते. ३०व्या फेरीत गॅस्ली पिटमध्ये गेला. पुढच्या फेरीत त्याचा अल्पाइन संघसहकारी कोलापिंटो ड्राइव्हलाइनच्या समस्येमुळे थांबला. हल्केनबर्गनेही थांबा घेतल्यानंतर काही काळ रसेलची क्रमवारी सुधारली.<ref name="SGP26_racestory"/> ३३व्या फेरीत व्हर्सटॅपनने सॉफ्टऐवजी मीडियम टायर बसवले आणि थांब्यानंतरही प्रथमस्थानावर परतला. नॉरिस आणि मग पियास्त्रीने पिट-स्टॉप घेतले; पियास्त्रीच्या थांब्यात थोडा विलंब झाला, त्यामुळे त्याच्यापुढील नॉरिसचे अंतर वाढले. अनेक चालकांनी थांबे घेतल्याने रसेल सातव्या स्थानी येऊनही त्या वेळी पहिला पिट-स्टॉप न घेतलेला आघाडीच्या गटातील मुख्य चालक राहिला.<ref name="SGP26_racestory"/> === दुसरी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि फेरारीचा निर्णय === शर्यतीच्या पुढील टप्प्यात वळण १५ जवळ लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन क्लचच्या समस्येमुळे थांबली. परिणामी दुसरी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. याच वेळी लक्लेर आणि आंतोनेली यांनी ताज्या टायरसाठी दुसरे पिट-स्टॉप घेतले. रसेल पहिल्या थांब्यासाठी पिटमध्ये वळेपर्यंत व्हर्च्युअल सेफ्टी कारचा कालावधी संपत आल्यामुळे त्याला अपेक्षित वेळेचा फायदा मिळाला नाही आणि तो दहाव्या स्थानावर परतला.<ref name="SGP26_racestory"/> फेरारीने लक्लेर आणि हॅमिल्टन या दोघांनाही व्हर्च्युअल सेफ्टी कारदरम्यान पिटमध्ये येण्यास सांगितले होते. परंतु हॅमिल्टन पिट-लेनच्या प्रवेशद्वारावर वळू शकला नाही. पुढे त्याने पुन्हा न थांबता ट्रॅकवरील स्थान टिकवण्याचा निर्णय घेतला. त्यावेळी तो दुसऱ्या स्थानी होता; पण त्याच्या सॉफ्ट टायरला अखेरपर्यंत आणखी अनेक फेऱ्या सहन कराव्या लागणार होत्या.<ref name="SGP26_hamilton">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरमधील पिट-लेनमध्ये न वळल्यामुळे फेरारीचे पोडियम हुकले|दुवा=https://www.reuters.com/sports/formula1/hamiltons-pit-lane-miss-cost-ferrari-double-podium-singapore-says-vasseur-2026-10-11/|प्रकाशक=रॉयटर्स|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या रणनीतीतील फरक स्पष्ट होऊ लागला. पियास्त्रीच्या टायरमध्ये हवा हळूहळू कमी होत असल्याने त्याला ४२व्या फेरीत अतिरिक्त थांबा घ्यावा लागला. आंतोनेलीने आपल्या पायाजवळ द्रव जाणवत असल्याची माहिती रेडिओवर दिली; मर्सिडीजने ते उष्णतेमुळे निर्माण झालेले द्रव असल्याचे स्पष्टीकरण दिले आणि वेगळा मोठा तांत्रिक धोका नसल्याची माहिती दिली. ट्रॅकच्या मर्यादांबद्दल त्याला काळा-पांढरा इशाराही मिळाला होता.<ref name="SGP26_racestory"/> === अंतिम फेऱ्या आणि पोडियमसाठीची झुंज === नव्या टायरचा फायदा घेत लक्लेर ४६व्या फेरीत हॅमिल्टनच्या पुढे जाऊन दुसऱ्या स्थानी आला. तो व्हर्सटॅपनच्या जवळपास १५ सेकंद मागे होता; त्यामुळे विजयासाठी व्हर्सटॅपनला थेट आव्हान देणे कठीण ठरत होते. ४१व्या फेरीत लक्लेरने १:३५.२०२ ही संपूर्ण ग्रांप्रीमधील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली होती. दरम्यान रेड बुलच्या कारमधील रेडिओ संप्रेषणात अडचणी आल्यामुळे संघाला माहिती पोहोचवण्यासाठी पिट-बोर्ड आणि ठराविक संकेतांचा वापर करावा लागला.<ref name="SGP26_racestory"/> ४८व्या फेरीत रसेलने वळण ७ येथे गॅस्लीला मागे टाकून नववे स्थान मिळवले. त्यापुढे हल्केनबर्गला मागे टाकण्यात मात्र त्याला यश आले नाही. आघाडीच्या मागे तिसऱ्या स्थानासाठी हॅमिल्टन, आंतोनेली आणि नॉरिस यांच्यात संघर्ष सुरू होता. नॉरिसला थोपवताना हॅमिल्टन ट्रॅकबाहेर गेला; त्यामुळे आंतोनेलीने या लढतीचा फायदा घेत नॉरिसच्या पुढे स्थान मिळवले.<ref name="SGP26_racestory"/> काही क्षणांनी आंतोनेलीने वळण १६ येथे हॅमिल्टनला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा मिळवला का, याची नोंद पंचांनी घेतली; परंतु अतिरिक्त कारवाई झाली नाही. त्यानंतर नॉरिसनेही हॅमिल्टनच्या झिजलेल्या टायरचा फायदा घेत चौथे स्थान मिळवले. नॉरिसने आपल्या संघसहकारी पियास्त्रीला मदत करण्यासाठी गती नियंत्रित करण्याची शक्यता रेडिओवर व्यक्त केली, पण त्याची गरज पडली नाही.<ref name="SGP26_racestory"/> अंतिम फेरीत पियास्त्रीने वळण १६ जवळ हॅमिल्टनला मागे टाकले आणि पाचवा ठरला. सलग तीन चालकांनी मागे टाकल्यामुळे सुरुवातीला तिसऱ्या स्थानावर असलेला हॅमिल्टन सहाव्या क्रमांकावर घसरला. शर्यतीनंतर त्याने पिट-स्टॉपचा निर्णय आणि शेवटच्या टप्प्यातील टायर व्यवस्थापन यांची जबाबदारी स्वीकारून संघाची माफी मागितली.<ref name="SGP26_racestory"/><ref name="SGP26_hamilton"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === व्हर्सटॅपनने १:४२:००.७८५ या वेळेत ६२ फेऱ्या पूर्ण करून २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री जिंकली. लक्लेर ७.३३५ सेकंदांनी मागे दुसरा, तर आंतोनेली २४.५७३ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. हा व्हर्सटॅपनचा सिंगापूरमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय, कारकिर्दीतील ७३वा विजय आणि त्याच्या २५०व्या ग्रांप्री सुरुवातीवरील विजय ठरला. सप्ताहांतातील स्प्रिंट पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य पोल आणि ग्रांप्री विजय ही सर्व चार प्रमुख कामगिरी त्याने मिळवली.<ref name="SGP26_racestory"/><ref name="SGP26_lowdown">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/singapore-lowdown-all-the-key-moments-as-verstappen-dominates-and-ferrari-face-strategy-turmoil.08P4aNzUgbtUZ7GnJ9njb|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिस व पियास्त्री चौथे-पाचवे, हॅमिल्टन सहावा, लॉसन सातवा आणि हल्केनबर्ग आठवा ठरले. पॉवर युनिट दंडानंतर १९व्या स्थानावरून सुरुवात करणारा रसेल नववा, तर पिट-लेनमधून सुरुवात करणारा हादजार दहावा राहिला. स्ट्रोल, कोलापिंटो आणि बोर्तोलेतो तांत्रिक बिघाडांमुळे माघार घेणारे चालक होते; अखेरीस थांबलेल्या अल्बोनला पुरेशा फेऱ्या पूर्ण केल्यामुळे १८व्या स्थानी वर्गीकृत करण्यात आले.<ref name="SGP26_racestory"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६२ | align="center" | १:४२:००.७८५ | align="center" | १ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६२ | align="center" | +७.३३५ | align="center" | २ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +२४.५७३ | align="center" | ४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +४०.५०६ | align="center" | ५ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +४९.६४४ | align="center" | ६ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६२ | align="center" | +५३.१८८ | align="center" | ३ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६२ | align="center" | +८१.६६६ | align="center" | ८ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +८३.३८६ | align="center" | १० | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +८४.६७७ | align="center" | १९ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६२ | align="center" | +९०.८६२ | align="center" | पिट-लेन | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ७ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ११ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १२ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १३ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ९ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | पिट-लेन | align="center" | — |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६० | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | १७ | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५९ | align="center" | माघार | align="center" | १६ | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५९ | align="center" | +३ फेऱ्या | align="center" | १८ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | ३६ | align="center" | माघार | align="center" | पिट-लेन | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २९ | align="center" | माघार | align="center" | १५ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ७ | align="center" | माघार | align="center" | १४ | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="8" | टीप: अलेक्झांडर अल्बोनने शर्यतीच्या शेवटी माघार घेतली, परंतु पुरेशा फेऱ्या पूर्ण झाल्यामुळे तो १८व्या स्थानावर वर्गीकृत झाला. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_race">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! कारनिर्माता !! फेरी क्रमांक !! वेळ |- | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ४१ || align="center" | १:३५.२०२ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="SGP26_fast" /> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === व्हर्सटॅपन आणि रेड बुलचा सप्ताहांत === व्हर्सटॅपनने स्प्रिंट व मुख्य शर्यत दोन्ही जिंकून सिंगापूरमध्ये प्रथमच विजयी ठरण्याचे लक्ष्य साध्य केले. रेड बुलच्या कारचा वेग सिंगापूरच्या कमी ओव्हरटेकिंग संधी असलेल्या सर्किटवर आणि वेगवेगळ्या टायरवर टिकून राहिला. त्याने रविवारच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये लक्लेरचे आव्हान थोपवले, मध्यंतरात नियोजित थांबा घेतला आणि रेडिओ समस्यांनंतरही आघाडी राखली. या कामगिरीमुळे त्याच्या हंगामातील पुनरागमनाला आणखी बळ मिळाले.<ref name="SGP26_lowdown"/> दुसऱ्या रेड बुलमधील हादजारला मात्र स्प्रिंटमध्ये माघार, पात्रता फेरीत वेळ नोंदवण्यात अपयश आणि मुख्य ग्रांप्री पिट-लेनमधून सुरू करावी लागणे अशा अडचणींना सामोरे जावे लागले. तरीही त्याने दहावे स्थान मिळवून एक गुण मिळवला. एकाच संघाच्या दोन चालकांचे अनुभव या सप्ताहांतात किती भिन्न होते, हे या निकालातून दिसते.<ref name="SGP26_reactions">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-singapore-2026.3lLHolVW3aIRAl7Ohxlxf6|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरारीची रणनीती आणि हॅमिल्टनचा गमावलेला पोडियम === फेरारीच्या दोन चालकांनी रविवारची शर्यत वेगवेगळ्या टायरवर सुरू केली. लक्लेरचा सॉफ्ट-टायरवरील प्रारंभिक वेग चांगला होता, तर हॅमिल्टनचा मीडियम टायरवरील पहिला टप्पा अपेक्षेपेक्षा संथ ठरला. व्हर्च्युअल सेफ्टी कारदरम्यान दोन्ही कारना पिटमध्ये बोलावण्यात आले, पण हॅमिल्टन प्रवेश चुकवल्यामुळे दुसरा थांबा घेऊ शकला नाही. ताजे टायर घेतलेल्या लक्लेरने नंतर त्याला मागे टाकत दुसरे स्थान राखले, तर हॅमिल्टन सहाव्या क्रमांकावर घसरला.<ref name="SGP26_hamilton"/> संघप्रमुख फ्रेडरिक वासर यांनी या निर्णयाबाबत सांगितले की दोन्ही फेरारी कारसाठी थांबण्याची सूचना दिली होती आणि हॅमिल्टनकडून प्रवेश चुकला. हॅमिल्टननेही निर्णयाची जबाबदारी स्वीकारली. त्यामुळे हा निकाल केवळ कारच्या वेगावर नव्हे, तर टायर निवड, योग्य वेळी थांबणे आणि झिजलेल्या टायरवर किती फेऱ्या पूर्ण करता येतील यावरही अवलंबून होता.<ref name="SGP26_reactions"/><ref name="SGP26_hamilton"/> === मर्सिडीजचे गुण आणि अजिंक्यपदाची स्थिती === आंतोनेलीला रविवारी अग्रस्थानासाठी थेट संघर्ष करता आला नाही, पण दुसऱ्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कारदरम्यान केलेल्या टायर बदलानंतर, शेवटच्या फेऱ्यांत हॅमिल्टनला मागे टाकून तो तिसऱ्या स्थानापर्यंत पोहोचला. स्प्रिंटमधील चौथे स्थान आणि मुख्य शर्यतीतील पोडियम यांच्या साहाय्याने त्याने सप्ताहांतात एकूण २० गुण मिळवले. रसेलच्या स्प्रिंटमधील अपघातानंतर आणि रविवारच्या दंडामुळे सुरू झालेल्या पुनरागमनातून फक्त दोन गुण मिळाले; दोघांतील अंतर १०२ गुण झाले.<ref name="SGP26_reactions"/> सिंगापूर ग्रांप्रीनंतर आंतोनेली ३४० गुणांसह पहिला, रसेल २३८ गुणांसह दुसरा आणि हॅमिल्टन २२९ गुणांसह तिसरा होता. शिल्लक फेऱ्यांतील शक्य गुणांची गणिती परिस्थिती पाहता आंतोनेलीला पुढील अमेरिकन ग्रांप्रीमध्येच जागतिक अजिंक्यपद निश्चित करण्याची संधी उपलब्ध झाली. मात्र सिंगापूरच्या वेळी अजिंक्यपद औपचारिकरीत्या निश्चित झालेले नव्हते.<ref name="SGP26_reuters">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्री: व्हर्सटॅपन विजयी; आंतोनेलीचे अजिंक्यपद जवळ|दुवा=https://www.reuters.com/sports/formula1/red-bulls-verstappen-wins-singapore-grand-prix-2026-10-11/|प्रकाशक=रॉयटर्स|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मॅकलारेनची धडक आणि पंचांचे निर्णय === शनिवारच्या स्प्रिंटच्या अखेरच्या फेरीत नॉरिस व पियास्त्री यांच्यात झालेल्या धडकेमुळे दोघांच्या गुणसंधीवर परिणाम झाला. पंचांनी तपासानंतर कोणाही एकाच चालकाला प्रामुख्याने दोषी न धरता कारवाई न करण्याचे ठरवले. रविवारच्या शर्यतीत मात्र त्यांनी एकमेकांशी संघर्ष टाळला आणि चौथे व पाचवे स्थान मिळवले. तरी संघातील समन्वय आणि ओव्हरटेकिंगमधील जोखीम हे शनिवारच्या प्रसंगातून पुढे आलेले महत्त्वाचे विषय ठरले.<ref name="SGP26_spstewards"/><ref name="SGP26_lowdown"/> स्प्रिंट पात्रता फेरीत व्हर्सटॅपनच्या पिवळ्या ध्वजाखालील ओव्हरटेकिंगबाबत दंड न देण्यात आल्यामुळे त्याचे पोल पोझिशन कायम राहिले. स्प्रिंटमधील पेरेझ-स्ट्रोल धडक व अल्बोन-बोर्तोलेतो-बोट्टास प्रसंगांनंतरही दंड झाला नाही. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीमध्ये सायेन्सच्या ट्रॅकबाहेरील ओव्हरटेकिंगची आणि हॅमिल्टनच्या ट्रॅकबाहेर जाण्याची नोंद झाली, पण त्यांच्या संदर्भात अतिरिक्त कारवाई करण्यात आली नाही. अल्बोन आणि बोट्टासच्या बाबतीत संभाव्य वेळेचा दंड निवृत्त झाल्यामुळे लागू करण्यात आला नाही; तर हल्केनबर्गला अधिकृत वेळमापन माहितीतील विसंगतीमुळे दंड देण्यात आला नाही. या निर्णयांमध्ये चौकशी आणि अंतिम शिक्षा यांतील फरक महत्त्वाचा होता.<ref name="SGP26_fia61"/><ref name="SGP26_fia62"/><ref name="SGP26_fia73"/><ref name="SGP26_sqstewards"/><ref name="SGP26_spstewards"/><ref name="SGP26_racestory"/> === इतर पंचांचे निर्णय === मुख्य शर्यतीच्या आधीच्या पाहणी फेऱ्यांमध्ये लान्स स्ट्रोलने पिट-लेनमधून बाहेर पडताना शर्यत संचालकांच्या सूचनेप्रमाणे सराव सुरुवात पूर्ण केली नाही. एफआयएच्या पंचांनी याला नियमांचे उल्लंघन मानून त्याला औपचारिक इशारा दिला; त्याच्या मुख्य शर्यतीतील स्थानावर या निर्णयाचा परिणाम झाला नाही.<ref name="SGP26_fia85">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – लान्स स्ट्रोलला सराव सुरुवातीच्या नियमभंगाबाबत इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_18_-_failure_to_follow_race_directors_instructions_-_practice_start.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === टायर व्यवस्थापनातील निष्कर्ष === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या विश्लेषणानुसार एका पिट-स्टॉपची सॉफ्ट–मीडियम रणनीती सर्वाधिक स्पर्धात्मक ठरली. सॉफ्ट टायरने अपेक्षेपेक्षा लांब टप्पा पूर्ण केला, तर हार्ड टायरचा कोणत्याही चालकाने मुख्य शर्यतीत वापर केला नाही. हॅमिल्टनला दीर्घ सॉफ्ट-टायर टप्प्यात शेवटी वेग गमवावा लागला, याउलट लक्लेर व आंतोनेली यांना दुसऱ्या थांब्यानंतरचे ताजे टायर महत्त्वाचे ठरले. हे निष्कर्ष शर्यतीतील पर्यायी रणनीतींचा परिणाम समजावून सांगतात.<ref name="SGP26_reactions"/> == निकालानंतर गुणतालिका == सिंगापूरमधील स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील गुणांचा समावेश केल्यानंतर किमी आंतोनेलीची आघाडी ३४० गुणांपर्यंत वाढली. जॉर्ज रसेल २३८ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर राहिला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीज ५७८ गुणांसह आघाडीवर होता.<ref name="SGP26_drivers">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ फॉर्म्युला वन जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/drivers|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_constructors">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ फॉर्म्युला वन जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/team|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! गुण |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | ३४० |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | २३८ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | २२९ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | २२१ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | २१५ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | २०१ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | १३८ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ९७ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | align="center" | ७५ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ३८ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | २७ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | २३ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | १३ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | १० |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | ५ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोडा]] | align="center" | १ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" | टीप: ही संपूर्ण २०२६ गुणतालिका सिंगापूर शर्यतीनंतरची आहे; युकी त्सुनोडाने या ग्रांप्रीमध्ये सहभाग घेतला नव्हता. |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_drivers" /> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७८ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४४४ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन-मर्सिडीज]] | align="center" | ३३९ |- ! align="center" | ४ | [[रेड बुल रेसिंग-रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ३३२ |- ! align="center" | ५ | [[रेसिंग बुल्स-रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १०० |- ! align="center" | ६ | [[अल्पाइन-मर्सिडीज]] | align="center" | ६८ |- ! align="center" | ७ | [[हास-फेरारी]] | align="center" | ३० |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २३ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स-मर्सिडीज]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | १० | [[ॲस्टन मार्टिन-होंडा]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | ११ | [[कॅडिलॅक-फेरारी]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_constructors" /> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[सिंगापूर ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/singapore २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन संकेतस्थळ] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Singapore%20Grand%20Prix एफआयए अधिकृत स्पर्धा निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = सिंगापूर ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ सिंगापूर ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} 4i9dd200v7x4zkamrg7olzf67ico4d4 2722964 2722875 2026-10-18T21:49:05Z Koolkrazy 1591 /* बाह्य दुवे */ 2722964 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = सिंगापूर | ग्रांप्री = सिंगापूर | चित्र = Marina Bay circuit 2023.svg | चित्र_शीर्षक = मरिना बे स्ट्रीट सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ११ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ सिंगापूर एअरलाइन्स सिंगापूर ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १७ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[मरिना बे स्ट्रीट सर्किट]], [[सिंगापूर]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ४.९२७ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.०६१ | एकूण_फेऱ्या = ६२ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.३३७ | एकूण_अंतर_मैल = १८९.७२७ | हवामान = अंशतः ढगाळ | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३१.३७३ | जलद_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | जलद_देश = MON | जलद_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | जलद_वेळ = १:३५.२०२ | जलद_फेरी = ४१ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | दुसरा_देश = MON | दुसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | तिसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | तिसरा_देश = ITA | तिसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ सिंगापूर ग्रांप्री }} '''२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ सिंगापूर एरलाइन्स सिंगापूर ग्रांप्री २०२६''') ही ११ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[सिंगापूर]] येथील [[मरिना बे स्ट्रीट सर्किट]]वर आयोजित करण्यात आलेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सतरावी फेरी होती. या सप्ताहांतात प्रथमच सिंगापूर ग्रांप्रीमध्ये स्प्रिंट स्वरूपाचा समावेश करण्यात आला; हंगामातील ही सहावी आणि अंतिम स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="SGP26_week">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्रीचे अधिकृत कार्यक्रम व निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/singapore|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[रेड बुल रेसिंग]]चा [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून ६२ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] दुसऱ्या, तर [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]चा [[किमी आंतोनेली]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. व्हर्सटॅपनचा हा सिंगापूरमधील पहिला विजय आणि फॉर्म्युला वन कारकिर्दीतील ७३वा विजय ठरला. त्याने शनिवारची स्प्रिंट शर्यतही जिंकली. मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी लक्लेरने ४१व्या फेरीत १:३५.२०२ अशी नोंदवली.<ref name="SGP26_racestory">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीमध्ये व्हर्सटॅपनचा विजय; लक्लेर दुसरा आणि आंतोनेली तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seals-commanding-singapore-grand-prix-victory-from-leclerc-and-antonelli.49wDzysiVqi5cloGjle40A|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_fast">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == सिंगापूर ग्रांप्री ९ ते ११ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत मरिना बे स्ट्रीट सर्किटवर आयोजित करण्यात आली. हा हंगामातील १७वा ग्रांप्री सप्ताहांत आणि सहावी व अखेरची स्प्रिंट स्पर्धा होती. त्यामुळे संघांना शुक्रवारच्या एका तासाच्या सरावानंतर लगेच स्प्रिंट पात्रता फेरीत उतरावे लागले. शनिवारच्या स्प्रिंटमधील गुण आणि रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीमधील गुण हे दोन्ही जागतिक अजिंक्यपदासाठी महत्त्वाचे होते.<ref name="SGP26_week"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === सिंगापूरमध्ये येण्यापूर्वी [[किमी आंतोनेली]] ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदात आघाडीवर होता. त्याचा मर्सिडीज संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर, तर फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] २१४ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. याचा अर्थ आंतोनेलीची रसेलवर ८४ गुणांची आघाडी होती. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६, फेरारीने ४०५ आणि मॅकलारेनने ३१६ गुण मिळवले होते. या आकड्यांत सिंगापूर स्प्रिंट किंवा मुख्य ग्रांप्रीमधील गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="SGP26_pre">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीपूर्वीची अजिंक्यपद स्थिती आणि शर्यतीची माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-singapore-grand-prix-and-how-can-i-watch-it.26vUwPc8sNYNC4KJRyXzLC.26vUwPc8sNYNC4KJRyXzLC|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मागील फेरीत व्हर्सटॅपनने विजय मिळवल्यामुळे रेड बुलला या कठीण स्ट्रीट सर्किटवर त्याचा वेग टिकतो का, हा महत्त्वाचा प्रश्न होता. त्याउलट मर्सिडीजकडे अजिंक्यपदातील मोठी आघाडी असूनही रसेलला या सप्ताहांतासाठी बदललेल्या पॉवर युनिट घटकांमुळे सुरुवातीच्या क्रमवारीत दंड मिळण्याची शक्यता होती. त्यामुळे वेळेच्या चाचण्यांमध्ये वेग आणि रविवारसाठी प्रत्यक्ष ग्रिडवरील स्थान यांत फरक पडणार होता.<ref name="SGP26_fpstory">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरमधील एकमेव मुक्त सराव सत्रात जॉर्ज रसेल सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-beats-leclerc-and-norris-to-top-spot-in-sole-practice-ahead-of-singapore-gp.6gZxy1UbfI5R8VLWXUBwZu|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === [[मरिना बे स्ट्रीट सर्किट]] हे सार्वजनिक रस्त्यांवर उभारलेले, कृत्रिम प्रकाशव्यवस्थेत शर्यत होणारे सर्किट आहे. सिंगापूरने २००८ मध्ये फॉर्म्युला वनच्या पहिल्या जागतिक अजिंक्यपदातील रात्रीच्या ग्रांप्रीचे आयोजन केले. २०२६ च्या अधिकृत मोजणीनुसार सर्किट ४.९२७ किलोमीटर लांब, १९ वळणांचे होते; मुख्य शर्यत ६२ फेऱ्यांची आणि तिचे अधिकृत एकूण अंतर ३०५.३३७ किलोमीटर होते. जवळचे कठडे, अनेक ब्रेकिंग झोन आणि उष्ण व दमट वातावरण ही चालकांसमोरील प्रमुख आव्हाने होती.<ref name="SGP26_circuitverified">{{स्रोत बातमी|title=मरिना बे स्ट्रीट सर्किट: २०२६ मधील अधिकृत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/circuit-guide-everything-you-need-to-know-about-the-marina-bay-street-circuit.3d9yfiqIKoQhcMnRLESWbz|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> स्प्रिंट स्वरूपात शुक्रवारचा एकमेव मुक्त सराव आणि तीन भागांची स्प्रिंट पात्रता फेरी झाली. शनिवारी स्प्रिंटनंतर स्वतंत्र, तीन भागांची मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी पार पडली आणि रविवारी मुख्य शर्यत झाली. त्यामुळे शुक्रवारपासूनच कारचे संतुलन, इंधन-भारातील बदल आणि टायरवरील पकड यांचे आकलन महत्त्वाचे होते. === सहभागी चालक आणि संघ === या ग्रांप्रीमध्ये ११ संघांच्या २२ नियमित चालकांनी सहभाग घेतला. सप्ताहांतात कोणताही अतिरिक्त बदली शर्यत चालक उतरवण्यात आला नाही. खाली अधिकृत स्पर्धेत सहभागी चालकांचे क्रमांक आणि संघ दिले आहेत.<ref name="SGP26_fia">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – एफआयए अधिकृत निर्णयपत्रे आणि सहभाग यादी|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Singapore%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] || align="center" | ६ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] || align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] || align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] || align="center" | ४४ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] || align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] || align="center" | ८१ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] || align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] || align="center" | ४१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] || align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || align="center" | ४३ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] || align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] || align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] || align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] || align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] || align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] || align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="SGP26_fia" /> |} === टायर === स्प्रिंट असलेल्या सप्ताहांतात नेहमीच्या तेरा ऐवजी बारा कोरड्या हवामानातील टायर संच मिळत होते. संपूर्ण कार्यक्रमासाठी सहा इंटरमीडिएट व तीन पूर्ण पावसाळी टायर संचही उपलब्ध होते. मीडियम (C4) आणि सॉफ्ट (C5) मिश्रणातील वेग व झीज यातील फरक निर्णायक ठरू शकत होता. पिरेलीच्या पूर्वावलोकनात एकाच पिट-स्टॉपची योजना अपेक्षित होती; मात्र सेफ्टी कार आणि बदलत्या हवामानामुळे पर्यायी रणनीती उघड्या राहणार होत्या.<ref name="SGP26_tyresdetails">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्रीसाठी उपलब्ध टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-singapore-grand-prix.4rG7uAn2d6vveGmRlkE5RM|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_pirellipreview">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर सर्किटवरील टायर आणि रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://press.pirelli.com/spotlight-on-singapore/|प्रकाशक=पिरेली|दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अधिकृत टायर पुरवठादार [[पिरेली]]ने या स्पर्धेसाठी C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) हे तीन कोरड्या हवामानातील टायरचे प्रकार निवडले. स्प्रिंट सप्ताहांत असल्याने प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ संच देण्यात आले. याशिवाय पावसासाठी इंटरमीडिएट आणि वेट टायर उपलब्ध होते. दमट वातावरण, बदलणारी ट्रॅकवरील पकड आणि पिट-लेनमधील वेळेची हानी लक्षात घेता एकाच पिट-स्टॉपची रणनीती उपयुक्त ठरण्याची अपेक्षा होती.<ref name="SGP26_tyres">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरसाठी टायर निवड आणि सर्किटचे तांत्रिक विश्लेषण|दुवा=https://press.pirelli.com/spotlight-on-singapore/|प्रकाशक=पिरेली|दिनांक=६ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग !! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड || C3 || पांढरा || २ |- | मीडियम || C4 || पिवळा || ४ |- | सॉफ्ट || C5 || लाल || ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="SGP26_tyres" /> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ९ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या एकमेव मुक्त सरावासाठी संघांना अवघा एक तास उपलब्ध होता. सत्राच्या प्रारंभी धुळीमुळे पकड मर्यादित होती आणि सर्किटच्या उंचसखल भागांतून जाताना गाड्यांमधून ठिणग्या उडत होत्या. मर्सिडीजच्या जॉर्ज रसेलने कारचे निलंबन फार कडक असल्याचे संघाला सांगितले. कमी सराव वेळेमुळे दीर्घ फेऱ्यांमधील टायरचा टिकाऊपणा आणि पात्रता फेरीसाठी एकाच वेळी वेग शोधणे आवश्यक होते.<ref name="SGP26_fpstory"/> लॅन्डो नॉरिस वळण ९ येथे कठड्याजवळ पोहोचल्यानंतर रस्ता सोडून बाहेरच्या मोकळ्या जागेत गेला; कारला मोठा धक्का बसला नाही. त्यानंतर ऑडीचा निको हल्केनबर्ग गिअरबॉक्समध्ये बिघाड झाल्याचा संदेश देत पिट-लेनच्या बाहेरच्या भागाजवळ थांबला. कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी थोड्या वेळासाठी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. आधीच मर्यादित सराव वेळ असताना हा व्यत्यय हल्केनबर्गच्या कार्यक्रमासाठी विशेषतः महत्त्वाचा ठरला.<ref name="SGP26_fpstory"/> सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये अनेक संघांनी हार्ड किंवा मीडियम टायर वापरून सलग फेऱ्यांची माहिती गोळा केली. अखेरच्या टप्प्यात सॉफ्ट टायर लावताच वेळा वेगाने सुधारल्या. रसेलने १:३२.८६४ अशी वेळ नोंदवून आघाडी घेतली, त्याच्या जवळ ऑस्कर पियास्त्री पोहोचला; त्यानंतर हॅमिल्टनने १:३२.८२१ अशी वेळ देत पहिले स्थान घेतले. लक्लेरला एका प्रयत्नात अडथळा आल्याची तक्रार करून फेरी सोडावी लागली होती.<ref name="SGP26_fpstory"/> शेवटच्या पाच मिनिटांत रसेलने १:३२.२७४ अशी सर्वात वेगवान फेरी पूर्ण केली. लक्लेर ०.१९८ सेकंदांनी, नॉरिस ०.२७३ सेकंदांनी, हॅमिल्टन ०.४९९ सेकंदांनी आणि पियास्त्री ०.५६४ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने आपली सर्वोत्तम वेळ मीडियम टायरवर नोंदवली, त्यामुळे अंतिम सहाव्या स्थानावरून त्याचा सॉफ्ट टायरवरील संभाव्य वेग निश्चित करता येत नव्हता. आंतोनेलीने शेवटच्या प्रयत्नात वळण १६ येथे रेषा ओलांडली आणि तो सातवा राहिला. सर्व २२ चालकांच्या फेऱ्या व सर्वोत्तम वेळा खाली दिल्या आहेत.<ref name="SGP26_fpstory"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.२७४ | align="center" | २८ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.१९८ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२७३ | align="center" | २४ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.४९९ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.५६४ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +०.७३२ | align="center" | २२ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +१.२५१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +१.४४९ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +१.७६४ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +१.८८१ | align="center" | २५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +२.०५७ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | +२.२०२ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +२.२०७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १४ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | +२.२२१ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +२.३७७ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.४६२ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +२.५३१ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.६१० | align="center" | १६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +२.७०९ | align="center" | २७ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | +२.९९४ | align="center" | २६ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +३.०२५ | align="center" | २१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +३.३४६ | align="center" | २५ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_fp">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – मुक्त सराव १ निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == स्प्रिंट पात्रता फेरी शुक्रवारी कृत्रिम प्रकाशात झाली. मर्यादित सरावानंतर फेरारी, मॅकलारेन, मर्सिडीज आणि रेड बुल या चार संघांमध्ये अग्रस्थानासाठी चुरस दिसली. पहिल्या दोन फेऱ्यांत मीडियम टायर, तर अंतिम फेरीत सॉफ्ट टायर आवश्यक होते. पात्रता फेरीतील अंतिम स्थानावरून शनिवारी स्प्रिंटची सुरुवातीची क्रमवारी ठरली.<ref name="SGP26_sqstory">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रता फेरीत व्हर्सटॅपनचे पोल पोझिशन|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-clinches-pole-position-in-singapore-sprint-qualifying-ahead-of-russell.4dvkvpkCXftdhX7sLI2dcQ.4dvkvpkCXftdhX7sLI2dcQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === सत्राच्या सुरुवातीला कॅडिलॅकचा [[सर्गिओ पेरेझ]] वळण ४ येथील कठड्यावर आदळला. त्याच्या कारचा पुढचा विंग खराब झाला आणि परतताना काही भाग ट्रॅकवर विखुरल्यामुळे लाल ध्वज दाखवून सत्र थांबवावे लागले. त्या वेळी अनेक चालकांनी वैध वेगवान फेरी पूर्ण केलेली नव्हती. उर्वरित सहा मिनिटांत सर्वांना एकाच वेळी फेरी पूर्ण करण्याचा दबाव निर्माण झाला.<ref name="SGP26_sqstory"/> या व्यत्ययादरम्यान पिवळ्या ध्वजाच्या भागात व्हर्सटॅपनने हॅमिल्टनला मागे टाकल्याची घटना नोंदवली गेली. हॅमिल्टनने रेडिओवर तक्रार केली; व्हर्सटॅपननेही परिस्थितीबद्दल शंका व्यक्त केली. सत्रानंतर पंचांनी टेलिमेट्री आणि दोन्ही चालकांची बाजू तपासली. नियमभंग झाला असला तरी हॅमिल्टनचा वेग अचानक कमी झाल्यामुळे निर्माण झालेला मोठा वेगफरक आणि व्हर्सटॅपनने ध्वज पाहताच वेग कमी केल्याचे पुरावे लक्षात घेऊन दंड न लावण्याचा निर्णय झाला.<ref name="SGP26_sqstewards">{{स्रोत बातमी|title=पिवळ्या ध्वजाखाली ओव्हरटेकिंग: व्हर्सटॅपनला दंड न देण्याचा निर्णय|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/stewards-deliver-verdict-after-verstappen-investigated-for-yellow-flag-incident-in-sprint-qualifying.1tKjwEbNYya8XF9mSJ5sFv|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सत्र पुन्हा सुरू झाल्यानंतर व्हर्सटॅपनने १:३३.४७७ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली. सुरुवातीला वेगवान फेरी अर्धवट सोडलेल्या पियास्त्रीला अखेरच्या प्रयत्नात पुढील फेरीत स्थान मिळवावे लागले. आर्विड लिंडब्लाड, लान्स स्ट्रोल, अलेक्झांडर अल्बोन, वालट्टेरी बोट्टास, पेरेझ आणि कार्लोस सायेन्स हे सहा चालक पहिल्याच टप्प्यात बाद झाले.<ref name="SGP26_sqstory"/> === फेरी २ === दुसऱ्या टप्प्यात पुन्हा मीडियम टायरवर वेगवान फेऱ्या झाल्या. व्हर्सटॅपनने सुरुवातीला आघाडी घेतली; हॅमिल्टन आणि त्यानंतर लक्लेरने वेळ सुधारून फेरारीची स्पर्धात्मकता दाखवली. रसेलची एका फेरीत चाकांची पकड सुटल्याने त्याला पुन्हा प्रयत्न करावा लागला आणि तो तात्पुरता दहाव्या स्थानाबाहेर गेला.<ref name="SGP26_sqstory"/> आयझॅक हादजार, लियाम लॉसन आणि फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या सुधारलेल्या वेळांमुळे रसेलवर दबाव वाढला; मात्र त्याने शेवटी आवश्यक वेग गाठून चौथे स्थान मिळवले. कोलापिंटो ११वा ठरून बाहेर पडला. त्याच्यासोबत हल्केनबर्ग, ऑलिव्हर बेअरमन, गॅब्रिएल बोर्तोलेतो, फर्नांदो अलोन्सो आणि एस्टेबन ओकन यांची स्प्रिंट पात्रता फेरी संपली.<ref name="SGP26_sqstory"/> === फेरी ३ === अंतिम टप्प्यात मॅकलारेनच्या नॉरिसने १:३१.५८७, तर पियास्त्रीने त्याच्या जवळची वेळ नोंदवून तात्पुरती आघाडी घेतली. लक्लेरने नॉरिसला केवळ ०.०१९ सेकंदांनी मागे टाकले. परंतु उशिरा बाहेर पडलेल्या व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायरवरील एकाच निर्णायक प्रयत्नात १:३१.१५६ अशी वेळ नोंदवली.<ref name="SGP26_sqstory"/> रसेल १:३१.२७६ या वेळेसह दुसरा आणि लक्लेर १:३१.३९९ या वेळेसह तिसरा ठरला. पियास्त्री चौथा, नॉरिस पाचवा, हॅमिल्टन सहावा आणि आंतोनेली सातवा राहिला. हादजार आणि पियेर गॅस्ली यांची अंतिम टप्प्यातील वेळा ट्रॅकच्या मर्यादा ओलांडल्याने बाद झाल्या. पिवळ्या ध्वजाच्या घटनेनंतर दंड न लागल्यामुळे व्हर्सटॅपनचे स्प्रिंटसाठीचे पोल पोझिशन कायम राहिले.<ref name="SGP26_sqstory"/><ref name="SGP26_sqstewards"/> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! SQ1 ! SQ2 ! SQ3 |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३३.४७७ | align="center" | १:३२.७०१ | align="center" | १:३१.१५६ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.५७३ | align="center" | १:३२.६१४ | align="center" | १:३१.२७६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.४९५ | align="center" | १:३२.२४६ | align="center" | १:३१.३९९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.२७७ | align="center" | १:३३.१०६ | align="center" | १:३१.४५४ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.२५७ | align="center" | १:३२.५७२ | align="center" | १:३१.५८७ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.७४८ | align="center" | १:३२.५६२ | align="center" | १:३१.७०२ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.३९२ | align="center" | १:३२.९९८ | align="center" | १:३१.८४९ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३४.८५५ | align="center" | १:३३.१३३ | align="center" | १:३२.३४१ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३४.१८२ | align="center" | १:३२.९४७ | align="center" | वेळ नोंदवली नाही |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.६७३ | align="center" | १:३३.१५५ | align="center" | वेळ नोंदवली नाही |- ! align="center" | ११ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३५.०४८ | align="center" | १:३३.२४९ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.१२८ | align="center" | १:३३.४२० | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३४.९५० | align="center" | १:३३.४२३ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.६९० | align="center" | १:३३.४६६ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३४.९६० | align="center" | १:३३.७३४ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३५.००४ | align="center" | १:३४.३६८ | align="center" | — |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३५.१३६ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३५.६६२ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३६.१३० | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३६.७६० | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३६.८६८ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३७.३७६ | align="center" | — | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" | टीप: काही चालकांनी SQ3 मध्ये वैध वेळ नोंदवली नाही. |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_sq">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == स्प्रिंट शर्यत == === पावसामुळे विलंब आणि शर्यतीची सुरुवात === शनिवार, १० ऑक्टोबर रोजी सिंगापूरमध्ये प्रथमच स्प्रिंट शर्यत झाली. नियोजित सुरुवातीच्या अगोदर मुसळधार पावसाने पहिला व तिसरा क्षेत्रभाग भिजवला, तर मधला भाग तुलनेने कमी ओला होता. वळण २ आणि ३ जवळ पाणी साचल्यामुळे वैद्यकीय कारने ट्रॅकची पाहणी केली आणि सुरुवात जवळजवळ अर्धा तास पुढे ढकलावी लागली. सेफ्टी कारच्या मागे रचना फेऱ्या घेतल्यानंतर उभ्या सुरुवातीस परवानगी देण्यात आली; सर्व २२ चालक इंटरमीडिएट टायरवर होते.<ref name="SGP26_sprintstory">{{स्रोत बातमी|title=पावसामुळे प्रभावित झालेल्या सिंगापूर स्प्रिंटमध्ये व्हर्सटॅपन विजयी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-dramatic-rain-hit-singapore-sprint-as-russell-crashes-and-mclarens-collide.4r90mH2skljBa5sinFAsyp|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पहिल्या वळणाकडे जाताना रसेलने पोलवर असलेल्या व्हर्सटॅपनला मागे टाकून आघाडी घेतली. हॅमिल्टनने सहाव्या स्थानावरून तिसऱ्या स्थानापर्यंत झेप घेतली. मात्र पहिल्याच फेरीच्या शेवटच्या वळणातून बाहेर पडताना रसेलची कार घसरून कठड्यावर आदळली आणि त्याला माघार घ्यावी लागली. त्यामुळे व्हर्सटॅपन पुन्हा प्रथमस्थानी आला, तर हॅमिल्टन दुसऱ्या क्रमांकावर पोहोचला.<ref name="SGP26_sprintstory"/> त्याच सुरुवातीच्या फेरीत पेरेझ आणि स्ट्रोल यांच्यात वळण १६ जवळ धडक झाली; स्ट्रोलचा प्रवास तत्काळ संपला आणि पेरेझलाही पिटमध्ये परतल्यावर माघार घ्यावी लागली. हादजार वळण ५ येथे थांबला, तर कोलापिंटोची कार वळण १४ जवळ थांबली. अशा प्रकारे पाच फेऱ्यांमध्ये पाच कार शर्यतीबाहेर गेल्या. अपघातांची मालिका थांबवण्यासाठी सेफ्टी कार मैदानात आली.<ref name="SGP26_sprintstory"/> === सेफ्टी कारनंतरच्या फेऱ्या === सेफ्टी कारच्या काळात सर्किट हळूहळू कोरडे होऊ लागले, तरी काही वळणांवर अजून पाणी असल्याने इंटरमीडिएट टायरच वापरणे योग्य मानले गेले. लिंडब्लाडची कार या काळात फिरल्याने तो मागे गेला. सहाव्या फेरीच्या अखेरीस सेफ्टी कार आत गेल्यावर व्हर्सटॅपनने आघाडी राखली; हॅमिल्टन, लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस आणि आंतोनेली त्याच्या मागे होते.<ref name="SGP26_sprintstory"/> पुन्हा सुरू झाल्यानंतर बेअरमनने गॅस्लीला मागे टाकत आठव्या आणि अखेरच्या गुणदायी स्थानासाठी चुरस निर्माण केली. याच सुमारास अल्बोनने बोर्तोलेतोच्या ऑडीला मागून धडक दिली आणि मागे येणाऱ्या बोट्टासच्या कॅडिलॅकने विलियम्सला धडक दिली. या तीन कारमधील घटनेनंतर बोर्तोलेतो व बोट्टास शर्यतीबाहेर गेले; अल्बोन काही काळ पुढे चालू राहिला, परंतु नंतर माघार घेतली. एफआयएच्या चौकशीनुसार सेफ्टी कारनंतर शर्यत पुन्हा सुरू होण्याच्या तयारीत पुढील कारांचा वेग अनियमितपणे बदलल्याने ही साखळी प्रतिक्रिया घडली. अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पुरेसे अंतर ठेवले असते, तर धडक टाळता आली असती, असे पंचांनी नमूद केले. दोघेही शर्यतीतून निवृत्त झाल्यामुळे अन्यथा दिला असता असा पाच सेकंदांचा वेळेचा दंड लागू करण्यात आला नाही; या निर्णयामुळे पुढील ग्रिडवरही दंड देण्यात आला नाही.<ref name="SGP26_sprintstory"/><ref name="SGP26_fia61">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री स्प्रिंट – कार क्रमांक २३ आणि ५ यांच्यातील धडकेबाबत एफआयएचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_causing_a_collision_with_car_5.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_fia62">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री स्प्रिंट – कार क्रमांक ७७ आणि २३ यांच्यातील धडकेबाबत एफआयएचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_77_-_causing_a_collision_with_car_23.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मधल्या टप्प्यात व्हर्सटॅपनचे हॅमिल्टनवरील अंतर सुमारे एक ते दोन सेकंदांचे होते. लक्लेर तिसऱ्या स्थानावर असला तरी त्याच्या इंटरमीडिएट टायरची झीज वाढली आणि पियास्त्री व नॉरिस त्याच्या जवळ आले. ट्रॅक जवळजवळ कोरडा वाटू लागला असला, तरी उरलेल्या ओल्या भागांमुळे स्लिक टायरचा बदल करण्याइतपत परिस्थिती निर्माण झालेली नव्हती. आघाडीवरील चालकांनी टायर न बदलण्याचा निर्णय घेतला.<ref name="SGP26_sprintstory"/> === अंतिम फेऱ्या आणि मॅकलारेनमधील धडक === अंतिम फेरीत लक्लेरला तिसऱ्या स्थानासाठी आव्हान देणाऱ्या मॅकलारेनच्या दोन्ही कार एकमेकांच्या अगदी जवळ होत्या. वळण ५ येथे नॉरिसने पियास्त्रीच्या आतल्या बाजूने ओव्हरटेकिंगचा प्रयत्न केला; दोन्ही कारची चाके स्पर्शात आल्यावर त्या फिरल्या. पियास्त्रीची कार कठड्याला लागल्यामुळे तो थांबला, तर नॉरिस पुन्हा मार्गावर येऊन आठव्या स्थानावर अंतिम रेषा ओलांडू शकला. या प्रसंगामुळे आंतोनेलीला चौथे आणि इतर चालकांना वरची स्थाने मिळाली.<ref name="SGP26_sprintstory"/> शर्यतीनंतर पंचांनी दोन्ही चालकांचे निवेदन घेतले. धडकेसाठी एकट्या चालकाला मुख्यत्वे दोषी धरता येत नसल्याने कोणतीही अतिरिक्त शिक्षा दिली गेली नाही. पियास्त्रीने १९ फेऱ्या पूर्ण केल्यामुळे निकालात त्याची १४व्या स्थानावर वर्गीकृत नोंद राहिली; वर्गीकृत होणे म्हणजे पूर्ण २० फेऱ्या संपवणे आवश्यक नसते.<ref name="SGP26_spstewards">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंटमध्ये नॉरिस आणि पियास्त्री यांच्यातील धडक: पंचांचा निर्णय|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/stewards-reach-verdict-after-mclaren-intra-team-collision-in-singapore-gp-sprint.2LEoxWh3e7IEg674uCdLQ5|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नियोजित २१ फेऱ्यांच्या स्प्रिंटमध्ये पावसामुळे सेफ्टी कारमागील अतिरिक्त रचना फेऱ्या झाल्यानंतर प्रत्यक्ष शर्यत २० फेऱ्यांची झाली. व्हर्सटॅपनने या २० फेऱ्या ३९:४८.१६२ मध्ये पूर्ण करून स्प्रिंट जिंकली. हॅमिल्टन २.५९१ सेकंदांनी मागे दुसरा, तर लक्लेर तिसरा राहिला. आंतोनेली चौथा, लॉसन पाचवा, बेअरमन सहावा, हल्केनबर्ग सातवा आणि नॉरिस आठवा ठरले. रसेलला एकही गुण न मिळाल्याने स्प्रिंटनंतर आंतोनेलीची त्याच्यावरची आघाडी ८९ गुणांपर्यंत वाढली.<ref name="SGP26_sprintstory"/><ref name="SGP26_sprintreactions">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट व मुख्य पात्रता फेरी: संघ आणि चालकांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-singapore-2026.5FELDvSCjmTcjvCtfedWaU|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २० | align="center" | ३९:४८.१६२ | align="center" | १ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +२.५९१ | align="center" | ६ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +१६.८७१ | align="center" | ३ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +१७.२३८ | align="center" | ७ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २० | align="center" | +२०.६३२ | align="center" | ८ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +२४.३२१ | align="center" | १३ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २० | align="center" | +२७.५२५ | align="center" | १२ | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +२८.२७२ | align="center" | ५ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +३६.२२० | align="center" | १० | align="center" | — |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २० | align="center" | +३७.६४० | align="center" | १६ | align="center" | — |- ! align="center" | ११ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | २० | align="center" | +५०.४६४ | align="center" | १५ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २० | align="center" | +५२.४६७ | align="center" | पिट-लेन | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २० | align="center" | +५५.७९२ | align="center" | १७ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | माघार | align="center" | ४ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १४ | align="center" | माघार | align="center" | १९ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ६ | align="center" | माघार | align="center" | १४ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६ | align="center" | माघार | align="center" | २१ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | २ | align="center" | माघार | align="center" | ९ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २ | align="center" | माघार | align="center" | ११ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १ | align="center" | माघार | align="center" | २ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १ | align="center" | माघार | align="center" | २० | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | ० | align="center" | माघार | align="center" | १८ | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="8" | टीप: १४व्या स्थानावरील पियास्त्रीने १९ फेऱ्या पूर्ण केल्यामुळे त्याचे अंतिम वर्गीकरण झाले; उर्वरित माघार घेतलेल्या चालकांना वर्गीकरण मिळाले नाही. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_sprint">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या स्प्रिंटनंतर रविवारी होणाऱ्या मुख्य ग्रांप्रीची स्वतंत्र पात्रता फेरी घेण्यात आली. रसेलची स्प्रिंटमध्ये कार खराब झाल्यामुळे मर्सिडीजला ती कमी वेळेत पुन्हा तयार करावी लागली. त्याच्यावर अतिरिक्त पॉवर युनिट घटक वापरण्यासंबंधी ग्रिड दंड आधीच लागू होणार होता, पण योग्य कार्यरत कार आणि तिचा वेग तपासण्यासाठी तो पात्रता फेरीत सहभागी झाला.<ref name="SGP26_sprintreactions"/> === फेरी १ === पहिल्या टप्प्यात अग्रस्थानाच्या वेळा सतत बदलत होत्या. सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये नॉरिस, पियास्त्री, हॅमिल्टन आणि व्हर्सटॅपन यांनी वेगवान नोंदी केल्या. त्याचवेळी रसेलने ब्रेकच्या भागातून जळल्यासारखा वास येत असल्याची माहिती संघाला दिली. ऑडीचा हल्केनबर्ग आणि हासचा बेअरमन यांनी आश्चर्यकारक जलद फेऱ्या घेत मधल्या गटात पुढील फेरीसाठी चुरस वाढवली.<ref name="SGP26_qstory">{{स्रोत बातमी|title=मुख्य पात्रता फेरी: व्हर्सटॅपनने लक्लेरला मागे टाकून पोल मिळवला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-leclerc-to-pole-position-for-the-singapore-gp.7yum1V3S9aSTyj3Zzzs0Y9.7yum1V3S9aSTyj3Zzzs0Y9|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> हॅमिल्टनने १:३२ च्या आत वेळ नोंदवून वेग वाढवला, तर लक्लेरनेही सुधारणा केली. ट्रॅकच्या मर्यादा ओलांडल्यामुळे आंतोनेलीची एक फेरी बाद झाली. हादजारच्या रेड बुलला पुन्हा तांत्रिक बिघाड जाणवत होता; तो वैध जलद वेळ नोंदवू शकला नाही. फर्नांदो अलोन्सो, अलेक्झांडर अल्बोन, लान्स स्ट्रोल, सर्गिओ पेरेझ, वालट्टेरी बोट्टास आणि हादजार हे सहा चालक बाद झाले.<ref name="SGP26_qstory"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने सुरुवातीला मर्सिडीजला आघाडी दिली; पण हॅमिल्टनने १:३१.५२९ अशी उत्कृष्ट वेळ नोंदवून सर्वांना मागे टाकले. व्हर्सटॅपनने गिअर बदलताना कारकडून अपेक्षित प्रतिसाद मिळत नसल्याची तक्रार केली. रेसिंग बुल्सचे लॉसन आणि लिंडब्लाड यांनी प्रतिस्पर्ध्यांशी जोरदार स्पर्धा करून अंतिम दहा चालकांत स्थान राखले.<ref name="SGP26_qstory"/> हल्केनबर्ग ११वा राहून अंतिम भागात स्थान मिळवण्यापासून थोडक्यात दूर राहिला. बेअरमन, ओकन, सायेन्स, बोर्तोलेतो आणि कोलापिंटो यांनाही दुसऱ्या फेरीत बाद व्हावे लागले. कोलापिंटोने शेवटच्या प्रयत्नात कठड्याला स्पर्श केल्यामुळे त्याचा वेग सुधारण्याची संधी संपली. यानंतर दहा चालक पोल पोझिशनसाठी उरले.<ref name="SGP26_qstory"/> या फेरीत हल्केनबर्गची ऑडी पाचव्या वळणाकडे जाणाऱ्या मार्गावर संथ गतीने जात असताना सायेन्सची वेगवान फेरी अडली. पात्रता संपल्यानंतर पंचांनी चौकशी केली. अधिकृत वेळमापन प्रणालीवरील माहितीमुळे सायेन्सची फेरी संपली असल्याचा ऑडी संघाला चुकीचा समज झाला होता; तांत्रिक माहितीतील विलंबामुळे निर्माण झालेल्या या परिस्थितीत हल्केनबर्गला दंड देण्यात आला नाही.<ref name="SGP26_fia73">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री पात्रता फेरी – निको हल्केनबर्गने कार्लोस सायेन्सला अडथळा केल्याप्रकरणी निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_27_-_impeding_of_car_55.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी ३ === अंतिम १३ मिनिटांच्या टप्प्यात हॅमिल्टनच्या आधीच्या वेळेचा दबाव असताना व्हर्सटॅपनने पहिल्याच निर्णायक प्रयत्नात १:३१.३७३ अशी फेरी पूर्ण केली. हॅमिल्टनने मधला क्षेत्रभाग वेगवान घेतला तरी पूर्ण फेरीत पहिला क्रमांक मिळवू शकला नाही. दुसऱ्या प्रयत्नात लक्लेरने सुधारणा करून १:३१.४२७ अशी वेळ नोंदवली; व्हर्सटॅपनपेक्षा तो फक्त ०.०५४ सेकंद मागे राहिला.<ref name="SGP26_qstory"/> अंतिम क्रमवारीत व्हर्सटॅपन पहिला, लक्लेर दुसरा, हॅमिल्टन तिसरा, आंतोनेली चौथा आणि नॉरिस पाचवा ठरला. रसेल पात्रतेत सहावा, पियास्त्री सातवा, गॅस्ली आठवा, लॉसन नववा आणि लिंडब्लाड दहावा राहिला. हा व्हर्सटॅपनचा सिंगापूरमध्ये मुख्य ग्रांप्रीसाठी पहिला पोल पोझिशन ठरला. मात्र रसेलच्या दंडामुळे प्रत्यक्ष सुरुवातीच्या क्रमवारीत त्याचे सहावे स्थान कायम राहिले नाही.<ref name="SGP26_qstory"/><ref name="SGP26_gridstory">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी आणि पिट-लेनमधील चालक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/official-grid-who-starts-where-for-the-2026-singapore-grand-prix.4JVD7MzJPal9kXzVlrEXXo|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! Q1 ! Q2 ! Q3 |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३३.२४१ | align="center" | १:३१.६३९ | align="center" | १:३१.३७३ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.७७४ | align="center" | १:३१.९५३ | align="center" | १:३१.४२७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४२९ | align="center" | १:३१.५२९ | align="center" | १:३१.४९६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.६०१ | align="center" | १:३२.०७९ | align="center" | १:३१.५६२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.७७५ | align="center" | १:३१.८९५ | align="center" | १:३१.७१२ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.६१७ | align="center" | १:३२.२१२ | align="center" | १:३१.७४७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.०७६ | align="center" | १:३२.२४५ | align="center" | १:३१.८६० |- ! align="center" | ८ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.१८२ | align="center" | १:३२.६०२ | align="center" | १:३२.२२५ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३२.८८५ | align="center" | १:३२.३१९ | align="center" | १:३२.३६९ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १:३३.२८८ | align="center" | १:३२.४९८ | align="center" | १:३२.७८१ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.१४७ | align="center" | १:३२.७८४ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.३५६ | align="center" | १:३२.९०८ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.८०३ | align="center" | १:३३.३२३ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.७७४ | align="center" | १:३३.५२६ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.१६९ | align="center" | १:३३.६५८ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.२६१ | align="center" | १:३३.७८७ | align="center" | — |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३४.२२३ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३४.२८९ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | १:३४.९४६ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३५.१२३ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३५.९८४ | align="center" | — | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" | टीप: हादजारला वैध पात्रता वेळ मिळाली नाही; त्याला शर्यत सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_qual">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१० ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === पात्रता फेरीतील क्रमांक आणि रविवारच्या मुख्य शर्यतीतील प्रत्यक्ष प्रारंभस्थान वेगवेगळे होते. रसेलने सहावी सर्वोत्तम पात्रता वेळ नोंदवली होती; तथापि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांबद्दल मिळालेल्या दंडामुळे त्याला १९व्या स्थानावरून सुरुवात करावी लागली. त्यामुळे त्याच्यामागे पात्र झालेल्या अनेक चालकांची ग्रिडवरील स्थाने पुढे सरकली.<ref name="SGP26_gridstory"/> हादजारला नवीन पॉवर युनिट घटकांसह कारच्या सेटअपमधील बदलांमुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करावी लागली. ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनाही तांत्रिक बदलांमुळे पिट-लेनमधून सुरू करावे लागले. खालील तक्ता अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीचा आहे; पिट-लेनमधील चालक स्वतंत्रपणे दाखवले आहेत.<ref name="SGP26_gridexplained">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरमधील अधिकृत ग्रिड: पिट-लेनमधून सुरुवात करणारे तीन चालक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/official-grid-who-starts-where-for-the-2026-singapore-grand-prix.4JVD7MzJPal9kXzVlrEXXo|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! सुरुवातीचे स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ४ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- ! align="center" | ९ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- ! align="center" | १० | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ११ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | १९ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | पिट-लेन | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] |- ! align="center" | पिट-लेन | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] |- ! align="center" | पिट-लेन | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] |- class="sortbottom" | colspan="4" | टीप: रसेलला अतिरिक्त पॉवर युनिट घटक वापरल्याबद्दल दंड; अलोन्सो, स्ट्रोल आणि हादजार पिट-लेनमधून सुरू झाले. |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == मुख्य शर्यत == रविवार, ११ ऑक्टोबर रोजी स्थानिक वेळेनुसार रात्री आठ वाजता ६२ फेऱ्यांची मुख्य ग्रांप्री सुरू झाली. स्प्रिंटच्या आदल्या दिवशीच्या पावसाच्या तुलनेत शर्यतीवेळी वातावरण कोरडे, मात्र गरम आणि दमट होते. त्यामुळे सुरुवातीला सॉफ्ट किंवा मीडियम टायर यापैकी कोणते वापरायचे आणि एकाच थांब्यावर शर्यत पूर्ण करता येईल का, या प्रश्नांवर संघांच्या योजना अवलंबून होत्या. व्हर्सटॅपनने पोलवरून सॉफ्ट टायर निवडले, तर तिसऱ्या ग्रिड स्थानावरील हॅमिल्टनने मीडियम टायरवर सुरुवात केली.<ref name="SGP26_racestory"/> === शर्यतीची सुरुवात आणि पहिल्या फेऱ्या === लाल दिवे विझताच दुसऱ्या स्थानावरून लक्लेरची सुरुवात वेगवान झाली. तो पहिल्या वळणाकडे व्हर्सटॅपनच्या बरोबरीने जाण्याचा प्रयत्न करत असताना रेड बुल चालकाने आतली बाजू सुरक्षित राखली आणि आघाडी सोडली नाही. स्प्रिंटमधील धडकेनंतर मॅकलारेनचे नॉरिस आणि पियास्त्री या वेळी पहिल्या वळणांमध्ये एकमेकांशी धडक होणार नाही याची खबरदारी घेत होते. लॉसनने सातवे स्थान घेतले, तर हल्केनबर्ग आणि सायेन्स यांनीही सुरुवातीला स्थानांची सुधारणा केली.<ref name="SGP26_racestory"/> मधल्या गटात हासचे बेअरमन आणि ओकन यांच्यात अकराव्या स्थानासाठी लढत झाली; बेअरमन शेवटी पुढे आला. ग्रिडच्या मागून सुरुवात करणाऱ्या रसेलने पहिल्या पाच फेऱ्यांत १५व्या स्थानापर्यंत प्रगती केली. अग्रेसर दोन चालकांमध्ये लक्लेर सुरुवातीला सुमारे ०.६ ते ०.८ सेकंदांच्या अंतरावर होता, परंतु पुढील फेऱ्यांत व्हर्सटॅपनने ते अंतर वाढवायला सुरुवात केली.<ref name="SGP26_racestory"/> === पहिली व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि प्रारंभिक रणनीती === ऑडीच्या गॅब्रिएल बोर्तोलेतोच्या कारमध्ये गिअरबॉक्ससदृश बिघाड झाल्यामुळे तो पिट-लेनच्या बाहेरील भागाजवळ थांबला. कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. नंतर त्या कारला आग लागल्याने मार्शलना आग विझवावी लागली आणि काही काळ पिट-लेनचा प्रवेश बंद करण्यात आला. या घटनेमुळे बोर्तोलेतोची ग्रांप्री लवकरच संपली.<ref name="SGP26_racestory"/> पहिल्या फेरीत ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा घेतल्याबद्दल सायेन्सच्या कृतीची नोंद झाली; पंचांनी पुढील चौकशी आवश्यक नसल्याचे ठरवले. आघाडीवर व्हर्सटॅपनने रेड बुलच्या सूचनेनुसार टायरचे आयुष्य सांभाळत वेग वाढवला. १५व्या फेरीपर्यंत त्याची लक्लेरवरील आघाडी सुमारे २.६ सेकंदांपर्यंत गेली. मीडियम टायरवर असलेल्या हॅमिल्टनला अपेक्षित वेग मिळत नव्हता, म्हणून फेरारीने त्याच्या रणनीतीचा फेरविचार सुरू केला.<ref name="SGP26_racestory"/> लक्लेरने रेडिओवर रेड बुलपेक्षा वेगळ्या रणनीतीचा विचार करण्यास सांगितले; मॅकलारेनमध्येही नॉरिसच्या टायर वापराबद्दल चर्चा सुरू होती. रसेलने त्या काळात बारावे स्थान गाठले, तर हादजारने पिट-लेनमधून सुरुवात करून सोळाव्या स्थानापर्यंत मजल मारली. स्ट्रीट सर्किटवर ट्रॅकवरील स्थान महत्त्वाचे असल्याने प्रत्येक पिट-स्टॉपचा वेळ आणि ट्रॅफिकमधील पुनर्प्रवेश यांचा परिणाम होणार होता.<ref name="SGP26_racestory"/> === मुख्य पिट स्टॉप आणि रणनीती === फेरारीने १९व्या फेरीत हॅमिल्टनला बोलावून मीडियमऐवजी नवे सॉफ्ट टायर बसवले. तो सातव्या स्थानावर परतला आणि २१व्या फेरीत लॉसनला मागे टाकत सहाव्या स्थानी गेला. याउलट आघाडीवरील लक्लेर सॉफ्ट टायरची झीज वाढल्याचे कळवत होता. हॅमिल्टनच्या लवकर थांब्यामुळे फेरारीकडे दोन वेगळ्या रणनीतींचे पर्याय उभे राहिले.<ref name="SGP26_racestory"/> २४व्या फेरीत आंतोनेलीने मीडियम टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला. त्यानंतर २५व्या फेरीत लक्लेर पिटमध्ये आला आणि हॅमिल्टनच्या अगदी पुढे परतला. ताज्या सॉफ्ट टायरमुळे हॅमिल्टन काही फेऱ्यांत अधिक वेगवान असल्याने फेरारीच्या दोन चालकांमध्ये संघादेश द्यावेत का, अशी चर्चा निर्माण झाली; मात्र लक्लेरनेही स्वतःच्या फेऱ्या वेगवान केल्या. त्या वेळी पहिल्या दहामधील बहुतांश चालकांनी अजून पहिला थांबा घेतला नव्हता.<ref name="SGP26_racestory"/> २८व्या फेरीपर्यंत व्हर्सटॅपनने नॉरिसवर जवळजवळ १७.९ सेकंदांची आघाडी घेतली होती; पियास्त्री पुढे तिसऱ्या स्थानी होता, कारण या चालकांचे थांबे बाकी होते. ३०व्या फेरीत गॅस्ली पिटमध्ये गेला. पुढच्या फेरीत त्याचा अल्पाइन संघसहकारी कोलापिंटो ड्राइव्हलाइनच्या समस्येमुळे थांबला. हल्केनबर्गनेही थांबा घेतल्यानंतर काही काळ रसेलची क्रमवारी सुधारली.<ref name="SGP26_racestory"/> ३३व्या फेरीत व्हर्सटॅपनने सॉफ्टऐवजी मीडियम टायर बसवले आणि थांब्यानंतरही प्रथमस्थानावर परतला. नॉरिस आणि मग पियास्त्रीने पिट-स्टॉप घेतले; पियास्त्रीच्या थांब्यात थोडा विलंब झाला, त्यामुळे त्याच्यापुढील नॉरिसचे अंतर वाढले. अनेक चालकांनी थांबे घेतल्याने रसेल सातव्या स्थानी येऊनही त्या वेळी पहिला पिट-स्टॉप न घेतलेला आघाडीच्या गटातील मुख्य चालक राहिला.<ref name="SGP26_racestory"/> === दुसरी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि फेरारीचा निर्णय === शर्यतीच्या पुढील टप्प्यात वळण १५ जवळ लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन क्लचच्या समस्येमुळे थांबली. परिणामी दुसरी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. याच वेळी लक्लेर आणि आंतोनेली यांनी ताज्या टायरसाठी दुसरे पिट-स्टॉप घेतले. रसेल पहिल्या थांब्यासाठी पिटमध्ये वळेपर्यंत व्हर्च्युअल सेफ्टी कारचा कालावधी संपत आल्यामुळे त्याला अपेक्षित वेळेचा फायदा मिळाला नाही आणि तो दहाव्या स्थानावर परतला.<ref name="SGP26_racestory"/> फेरारीने लक्लेर आणि हॅमिल्टन या दोघांनाही व्हर्च्युअल सेफ्टी कारदरम्यान पिटमध्ये येण्यास सांगितले होते. परंतु हॅमिल्टन पिट-लेनच्या प्रवेशद्वारावर वळू शकला नाही. पुढे त्याने पुन्हा न थांबता ट्रॅकवरील स्थान टिकवण्याचा निर्णय घेतला. त्यावेळी तो दुसऱ्या स्थानी होता; पण त्याच्या सॉफ्ट टायरला अखेरपर्यंत आणखी अनेक फेऱ्या सहन कराव्या लागणार होत्या.<ref name="SGP26_hamilton">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूरमधील पिट-लेनमध्ये न वळल्यामुळे फेरारीचे पोडियम हुकले|दुवा=https://www.reuters.com/sports/formula1/hamiltons-pit-lane-miss-cost-ferrari-double-podium-singapore-says-vasseur-2026-10-11/|प्रकाशक=रॉयटर्स|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या रणनीतीतील फरक स्पष्ट होऊ लागला. पियास्त्रीच्या टायरमध्ये हवा हळूहळू कमी होत असल्याने त्याला ४२व्या फेरीत अतिरिक्त थांबा घ्यावा लागला. आंतोनेलीने आपल्या पायाजवळ द्रव जाणवत असल्याची माहिती रेडिओवर दिली; मर्सिडीजने ते उष्णतेमुळे निर्माण झालेले द्रव असल्याचे स्पष्टीकरण दिले आणि वेगळा मोठा तांत्रिक धोका नसल्याची माहिती दिली. ट्रॅकच्या मर्यादांबद्दल त्याला काळा-पांढरा इशाराही मिळाला होता.<ref name="SGP26_racestory"/> === अंतिम फेऱ्या आणि पोडियमसाठीची झुंज === नव्या टायरचा फायदा घेत लक्लेर ४६व्या फेरीत हॅमिल्टनच्या पुढे जाऊन दुसऱ्या स्थानी आला. तो व्हर्सटॅपनच्या जवळपास १५ सेकंद मागे होता; त्यामुळे विजयासाठी व्हर्सटॅपनला थेट आव्हान देणे कठीण ठरत होते. ४१व्या फेरीत लक्लेरने १:३५.२०२ ही संपूर्ण ग्रांप्रीमधील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली होती. दरम्यान रेड बुलच्या कारमधील रेडिओ संप्रेषणात अडचणी आल्यामुळे संघाला माहिती पोहोचवण्यासाठी पिट-बोर्ड आणि ठराविक संकेतांचा वापर करावा लागला.<ref name="SGP26_racestory"/> ४८व्या फेरीत रसेलने वळण ७ येथे गॅस्लीला मागे टाकून नववे स्थान मिळवले. त्यापुढे हल्केनबर्गला मागे टाकण्यात मात्र त्याला यश आले नाही. आघाडीच्या मागे तिसऱ्या स्थानासाठी हॅमिल्टन, आंतोनेली आणि नॉरिस यांच्यात संघर्ष सुरू होता. नॉरिसला थोपवताना हॅमिल्टन ट्रॅकबाहेर गेला; त्यामुळे आंतोनेलीने या लढतीचा फायदा घेत नॉरिसच्या पुढे स्थान मिळवले.<ref name="SGP26_racestory"/> काही क्षणांनी आंतोनेलीने वळण १६ येथे हॅमिल्टनला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा मिळवला का, याची नोंद पंचांनी घेतली; परंतु अतिरिक्त कारवाई झाली नाही. त्यानंतर नॉरिसनेही हॅमिल्टनच्या झिजलेल्या टायरचा फायदा घेत चौथे स्थान मिळवले. नॉरिसने आपल्या संघसहकारी पियास्त्रीला मदत करण्यासाठी गती नियंत्रित करण्याची शक्यता रेडिओवर व्यक्त केली, पण त्याची गरज पडली नाही.<ref name="SGP26_racestory"/> अंतिम फेरीत पियास्त्रीने वळण १६ जवळ हॅमिल्टनला मागे टाकले आणि पाचवा ठरला. सलग तीन चालकांनी मागे टाकल्यामुळे सुरुवातीला तिसऱ्या स्थानावर असलेला हॅमिल्टन सहाव्या क्रमांकावर घसरला. शर्यतीनंतर त्याने पिट-स्टॉपचा निर्णय आणि शेवटच्या टप्प्यातील टायर व्यवस्थापन यांची जबाबदारी स्वीकारून संघाची माफी मागितली.<ref name="SGP26_racestory"/><ref name="SGP26_hamilton"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === व्हर्सटॅपनने १:४२:००.७८५ या वेळेत ६२ फेऱ्या पूर्ण करून २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री जिंकली. लक्लेर ७.३३५ सेकंदांनी मागे दुसरा, तर आंतोनेली २४.५७३ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. हा व्हर्सटॅपनचा सिंगापूरमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय, कारकिर्दीतील ७३वा विजय आणि त्याच्या २५०व्या ग्रांप्री सुरुवातीवरील विजय ठरला. सप्ताहांतातील स्प्रिंट पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य पोल आणि ग्रांप्री विजय ही सर्व चार प्रमुख कामगिरी त्याने मिळवली.<ref name="SGP26_racestory"/><ref name="SGP26_lowdown">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/singapore-lowdown-all-the-key-moments-as-verstappen-dominates-and-ferrari-face-strategy-turmoil.08P4aNzUgbtUZ7GnJ9njb|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिस व पियास्त्री चौथे-पाचवे, हॅमिल्टन सहावा, लॉसन सातवा आणि हल्केनबर्ग आठवा ठरले. पॉवर युनिट दंडानंतर १९व्या स्थानावरून सुरुवात करणारा रसेल नववा, तर पिट-लेनमधून सुरुवात करणारा हादजार दहावा राहिला. स्ट्रोल, कोलापिंटो आणि बोर्तोलेतो तांत्रिक बिघाडांमुळे माघार घेणारे चालक होते; अखेरीस थांबलेल्या अल्बोनला पुरेशा फेऱ्या पूर्ण केल्यामुळे १८व्या स्थानी वर्गीकृत करण्यात आले.<ref name="SGP26_racestory"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६२ | align="center" | १:४२:००.७८५ | align="center" | १ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६२ | align="center" | +७.३३५ | align="center" | २ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +२४.५७३ | align="center" | ४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +४०.५०६ | align="center" | ५ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +४९.६४४ | align="center" | ६ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६२ | align="center" | +५३.१८८ | align="center" | ३ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६२ | align="center" | +८१.६६६ | align="center" | ८ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +८३.३८६ | align="center" | १० | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६२ | align="center" | +८४.६७७ | align="center" | १९ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६२ | align="center" | +९०.८६२ | align="center" | पिट-लेन | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ७ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ११ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १२ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १३ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]]–[[रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ९ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | ६१ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | पिट-लेन | align="center" | — |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६० | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | १७ | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५९ | align="center" | माघार | align="center" | १६ | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]–[[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५९ | align="center" | +३ फेऱ्या | align="center" | १८ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]]–[[होंडा]] | align="center" | ३६ | align="center" | माघार | align="center" | पिट-लेन | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]]–[[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २९ | align="center" | माघार | align="center" | १५ | align="center" | — |- ! align="center" | मा. | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ७ | align="center" | माघार | align="center" | १४ | align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="8" | टीप: अलेक्झांडर अल्बोनने शर्यतीच्या शेवटी माघार घेतली, परंतु पुरेशा फेऱ्या पूर्ण झाल्यामुळे तो १८व्या स्थानावर वर्गीकृत झाला. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_race">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1296/singapore/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! कारनिर्माता !! फेरी क्रमांक !! वेळ |- | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ४१ || align="center" | १:३५.२०२ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="SGP26_fast" /> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === व्हर्सटॅपन आणि रेड बुलचा सप्ताहांत === व्हर्सटॅपनने स्प्रिंट व मुख्य शर्यत दोन्ही जिंकून सिंगापूरमध्ये प्रथमच विजयी ठरण्याचे लक्ष्य साध्य केले. रेड बुलच्या कारचा वेग सिंगापूरच्या कमी ओव्हरटेकिंग संधी असलेल्या सर्किटवर आणि वेगवेगळ्या टायरवर टिकून राहिला. त्याने रविवारच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये लक्लेरचे आव्हान थोपवले, मध्यंतरात नियोजित थांबा घेतला आणि रेडिओ समस्यांनंतरही आघाडी राखली. या कामगिरीमुळे त्याच्या हंगामातील पुनरागमनाला आणखी बळ मिळाले.<ref name="SGP26_lowdown"/> दुसऱ्या रेड बुलमधील हादजारला मात्र स्प्रिंटमध्ये माघार, पात्रता फेरीत वेळ नोंदवण्यात अपयश आणि मुख्य ग्रांप्री पिट-लेनमधून सुरू करावी लागणे अशा अडचणींना सामोरे जावे लागले. तरीही त्याने दहावे स्थान मिळवून एक गुण मिळवला. एकाच संघाच्या दोन चालकांचे अनुभव या सप्ताहांतात किती भिन्न होते, हे या निकालातून दिसते.<ref name="SGP26_reactions">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्रीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-singapore-2026.3lLHolVW3aIRAl7Ohxlxf6|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरारीची रणनीती आणि हॅमिल्टनचा गमावलेला पोडियम === फेरारीच्या दोन चालकांनी रविवारची शर्यत वेगवेगळ्या टायरवर सुरू केली. लक्लेरचा सॉफ्ट-टायरवरील प्रारंभिक वेग चांगला होता, तर हॅमिल्टनचा मीडियम टायरवरील पहिला टप्पा अपेक्षेपेक्षा संथ ठरला. व्हर्च्युअल सेफ्टी कारदरम्यान दोन्ही कारना पिटमध्ये बोलावण्यात आले, पण हॅमिल्टन प्रवेश चुकवल्यामुळे दुसरा थांबा घेऊ शकला नाही. ताजे टायर घेतलेल्या लक्लेरने नंतर त्याला मागे टाकत दुसरे स्थान राखले, तर हॅमिल्टन सहाव्या क्रमांकावर घसरला.<ref name="SGP26_hamilton"/> संघप्रमुख फ्रेडरिक वासर यांनी या निर्णयाबाबत सांगितले की दोन्ही फेरारी कारसाठी थांबण्याची सूचना दिली होती आणि हॅमिल्टनकडून प्रवेश चुकला. हॅमिल्टननेही निर्णयाची जबाबदारी स्वीकारली. त्यामुळे हा निकाल केवळ कारच्या वेगावर नव्हे, तर टायर निवड, योग्य वेळी थांबणे आणि झिजलेल्या टायरवर किती फेऱ्या पूर्ण करता येतील यावरही अवलंबून होता.<ref name="SGP26_reactions"/><ref name="SGP26_hamilton"/> === मर्सिडीजचे गुण आणि अजिंक्यपदाची स्थिती === आंतोनेलीला रविवारी अग्रस्थानासाठी थेट संघर्ष करता आला नाही, पण दुसऱ्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कारदरम्यान केलेल्या टायर बदलानंतर, शेवटच्या फेऱ्यांत हॅमिल्टनला मागे टाकून तो तिसऱ्या स्थानापर्यंत पोहोचला. स्प्रिंटमधील चौथे स्थान आणि मुख्य शर्यतीतील पोडियम यांच्या साहाय्याने त्याने सप्ताहांतात एकूण २० गुण मिळवले. रसेलच्या स्प्रिंटमधील अपघातानंतर आणि रविवारच्या दंडामुळे सुरू झालेल्या पुनरागमनातून फक्त दोन गुण मिळाले; दोघांतील अंतर १०२ गुण झाले.<ref name="SGP26_reactions"/> सिंगापूर ग्रांप्रीनंतर आंतोनेली ३४० गुणांसह पहिला, रसेल २३८ गुणांसह दुसरा आणि हॅमिल्टन २२९ गुणांसह तिसरा होता. शिल्लक फेऱ्यांतील शक्य गुणांची गणिती परिस्थिती पाहता आंतोनेलीला पुढील अमेरिकन ग्रांप्रीमध्येच जागतिक अजिंक्यपद निश्चित करण्याची संधी उपलब्ध झाली. मात्र सिंगापूरच्या वेळी अजिंक्यपद औपचारिकरीत्या निश्चित झालेले नव्हते.<ref name="SGP26_reuters">{{स्रोत बातमी|title=सिंगापूर ग्रांप्री: व्हर्सटॅपन विजयी; आंतोनेलीचे अजिंक्यपद जवळ|दुवा=https://www.reuters.com/sports/formula1/red-bulls-verstappen-wins-singapore-grand-prix-2026-10-11/|प्रकाशक=रॉयटर्स|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मॅकलारेनची धडक आणि पंचांचे निर्णय === शनिवारच्या स्प्रिंटच्या अखेरच्या फेरीत नॉरिस व पियास्त्री यांच्यात झालेल्या धडकेमुळे दोघांच्या गुणसंधीवर परिणाम झाला. पंचांनी तपासानंतर कोणाही एकाच चालकाला प्रामुख्याने दोषी न धरता कारवाई न करण्याचे ठरवले. रविवारच्या शर्यतीत मात्र त्यांनी एकमेकांशी संघर्ष टाळला आणि चौथे व पाचवे स्थान मिळवले. तरी संघातील समन्वय आणि ओव्हरटेकिंगमधील जोखीम हे शनिवारच्या प्रसंगातून पुढे आलेले महत्त्वाचे विषय ठरले.<ref name="SGP26_spstewards"/><ref name="SGP26_lowdown"/> स्प्रिंट पात्रता फेरीत व्हर्सटॅपनच्या पिवळ्या ध्वजाखालील ओव्हरटेकिंगबाबत दंड न देण्यात आल्यामुळे त्याचे पोल पोझिशन कायम राहिले. स्प्रिंटमधील पेरेझ-स्ट्रोल धडक व अल्बोन-बोर्तोलेतो-बोट्टास प्रसंगांनंतरही दंड झाला नाही. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीमध्ये सायेन्सच्या ट्रॅकबाहेरील ओव्हरटेकिंगची आणि हॅमिल्टनच्या ट्रॅकबाहेर जाण्याची नोंद झाली, पण त्यांच्या संदर्भात अतिरिक्त कारवाई करण्यात आली नाही. अल्बोन आणि बोट्टासच्या बाबतीत संभाव्य वेळेचा दंड निवृत्त झाल्यामुळे लागू करण्यात आला नाही; तर हल्केनबर्गला अधिकृत वेळमापन माहितीतील विसंगतीमुळे दंड देण्यात आला नाही. या निर्णयांमध्ये चौकशी आणि अंतिम शिक्षा यांतील फरक महत्त्वाचा होता.<ref name="SGP26_fia61"/><ref name="SGP26_fia62"/><ref name="SGP26_fia73"/><ref name="SGP26_sqstewards"/><ref name="SGP26_spstewards"/><ref name="SGP26_racestory"/> === इतर पंचांचे निर्णय === मुख्य शर्यतीच्या आधीच्या पाहणी फेऱ्यांमध्ये लान्स स्ट्रोलने पिट-लेनमधून बाहेर पडताना शर्यत संचालकांच्या सूचनेप्रमाणे सराव सुरुवात पूर्ण केली नाही. एफआयएच्या पंचांनी याला नियमांचे उल्लंघन मानून त्याला औपचारिक इशारा दिला; त्याच्या मुख्य शर्यतीतील स्थानावर या निर्णयाचा परिणाम झाला नाही.<ref name="SGP26_fia85">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – लान्स स्ट्रोलला सराव सुरुवातीच्या नियमभंगाबाबत इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_infringement_-_car_18_-_failure_to_follow_race_directors_instructions_-_practice_start.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === टायर व्यवस्थापनातील निष्कर्ष === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या विश्लेषणानुसार एका पिट-स्टॉपची सॉफ्ट–मीडियम रणनीती सर्वाधिक स्पर्धात्मक ठरली. सॉफ्ट टायरने अपेक्षेपेक्षा लांब टप्पा पूर्ण केला, तर हार्ड टायरचा कोणत्याही चालकाने मुख्य शर्यतीत वापर केला नाही. हॅमिल्टनला दीर्घ सॉफ्ट-टायर टप्प्यात शेवटी वेग गमवावा लागला, याउलट लक्लेर व आंतोनेली यांना दुसऱ्या थांब्यानंतरचे ताजे टायर महत्त्वाचे ठरले. हे निष्कर्ष शर्यतीतील पर्यायी रणनीतींचा परिणाम समजावून सांगतात.<ref name="SGP26_reactions"/> == निकालानंतर गुणतालिका == सिंगापूरमधील स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील गुणांचा समावेश केल्यानंतर किमी आंतोनेलीची आघाडी ३४० गुणांपर्यंत वाढली. जॉर्ज रसेल २३८ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर राहिला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीज ५७८ गुणांसह आघाडीवर होता.<ref name="SGP26_drivers">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ फॉर्म्युला वन जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/drivers|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="SGP26_constructors">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ फॉर्म्युला वन जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/team|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ ऑक्टोबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! गुण |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | ३४० |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | २३८ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | २२९ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | २२१ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | २१५ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | २०१ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | १३८ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ९७ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | align="center" | ७५ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ३८ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | २७ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | २३ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | १३ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | १० |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | ५ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोडा]] | align="center" | १ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" | टीप: ही संपूर्ण २०२६ गुणतालिका सिंगापूर शर्यतीनंतरची आहे; युकी त्सुनोडाने या ग्रांप्रीमध्ये सहभाग घेतला नव्हता. |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_drivers" /> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७८ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४४४ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन-मर्सिडीज]] | align="center" | ३३९ |- ! align="center" | ४ | [[रेड बुल रेसिंग-रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | ३३२ |- ! align="center" | ५ | [[रेसिंग बुल्स-रेड बुल फोर्ड]] | align="center" | १०० |- ! align="center" | ६ | [[अल्पाइन-मर्सिडीज]] | align="center" | ६८ |- ! align="center" | ७ | [[हास-फेरारी]] | align="center" | ३० |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २३ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स-मर्सिडीज]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | १० | [[ॲस्टन मार्टिन-होंडा]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | ११ | [[कॅडिलॅक-फेरारी]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | <ref name="SGP26_constructors" /> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[सिंगापूर ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/singapore २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन संकेतस्थळ] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Singapore%20Grand%20Prix एफआयए अधिकृत स्पर्धा निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = सिंगापूर ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ सिंगापूर ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:सिंगापूर ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] dfqtglz3txzvpg4bz29xvkl5ke6m7z2 4 385342 2723041 2721263 2026-10-19T05:35:37Z Dharmadhyaksha 28394 /* 🎖️ पुरस्कार विजेते */ 2723041 wikitext text/x-wiki या पानावर विकिपीडिया:मिशन १,११,१११ या प्रकल्पातून तयार होणे अपेक्षित असलेल्या लेखांची यादी आहे. या यादीत तुम्हाला हवे असलेल्या लेखांची नावेसुद्धा तुम्ही स्वतःच घालू शकता. येथील लेख इतरांनी तयार केले असले तरीही तुम्ही त्यांमध्ये भर घालू शकता. मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद! == 📋 विषयवार यादी == === ⚽ खेळ === ==== 🏏 क्रिकेट ==== ; या साच्यातील यादी-लेखांमध्ये असलेले लाल दुवे {{साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू}} ==== ⚽ फुटबॉल ==== ==== 🎯 इतर ==== === 🏛️ राजकारण === ==== 👤 राजकारणी ==== ;[[महाराष्ट्राची पंधरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १५व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १४व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १३व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची बारावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १२व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची अकरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या ११व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची दहावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १०व्या विधानसभेतील आमदार]] ==== 🗺️ मतदारसंघ ==== :उदाहरणादाखल पहा -- [[महाराष्ट्रामधील लोकसभा व विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[गुजरातमधील लोकसभा व विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[गोवामधील लोकसभा व विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[कर्नाटकमधील लोकसभा व विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] === 🎬 चित्रपट === ==== 🎭 मराठी चित्रपट ==== ===== 📅 [[इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२५]] ===== <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> * [[इलू इलू १९९८]] * [[आरडी (मराठी चित्रपट)|आरडी]] * [[गाव बोलावतो]] * [[गौरीशंकर (मराठी चित्रपट)|गौरीशंकर]] * [[फ्रॉम चायना विथ लव्ह]] * [[फॉलोअर|फॉलोअर]] * [[मंगला (मराठी चित्रपट)|मंगला]] * [[मी पाठीशी आहे (मराठी चित्रपट)|मी पाठीशी आहे]] * [[मुक्काम पोस्ट देवाचं घर]] * [[मिशन अयोध्या]] * [[वहिवाट]] * [[स ला ते स ला ना ते]] * [[स्थळ (मराठी चित्रपट)|स्थळ]] * [[हार्दिक शुभेच्छा (मराठी चित्रपट)|हार्दिक शुभेच्छा]] </div> ==== 🎥 हिंदी चित्रपट ==== [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट यादी|वर्षानुसार हिंदी चित्रपट असलेल्या वर्गयादीतील]] प्रत्येक वर्गासाठी चित्रपटांची यादी असलेले लेख. उदा. [[:वर्ग:इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपट]] या वर्गासाठी [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी]] हा लेख. <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> # [[इ.स. १९३१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३१]] # [[इ.स. १९३२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३२]] # [[इ.स. १९३३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३३]] # [[इ.स. १९३४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३४]] # [[इ.स. १९३५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३५]] # [[इ.स. १९३६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३६]] # [[इ.स. १९३७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३७]] # [[इ.स. १९३८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३८]] # [[इ.स. १९३९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३९]] # [[इ.स. १९४० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४०]] # [[इ.स. १९४१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४१]] # [[इ.स. १९४२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४२]] # [[इ.स. १९४३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४३]] # [[इ.स. १९४४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४४]] # [[इ.स. १९४५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४५]] # [[इ.स. १९४६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४६]] # [[इ.स. १९४७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४७]] # [[इ.स. १९४८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४८]] # [[इ.स. १९४९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४९]] # [[इ.स. १९५० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५०]] # [[इ.स. १९५१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५१]] # [[इ.स. १९५२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५२]] # [[इ.स. १९५३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५३]] # [[इ.स. १९५४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५४]] # [[इ.स. १९५५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५५]] # [[इ.स. १९५६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५६]] # [[इ.स. १९५७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५७]] # [[इ.स. १९५८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५८]] # [[इ.स. १९५९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५९]] # [[इ.स. १९६० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६०]] # [[इ.स. १९६१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६१]] # [[इ.स. १९६२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६२]] # [[इ.स. १९६३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६३]] # [[इ.स. १९६४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६४]] # [[इ.स. १९६५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६५]] # [[इ.स. १९६६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६६]] # [[इ.स. १९६७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६७]] # [[इ.स. १९६८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६८]] # [[इ.स. १९६९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६९]] # [[इ.स. १९७० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७०]] # [[इ.स. १९७१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७१]] # [[इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७२]] # [[इ.स. १९७३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७३]] # [[इ.स. १९७४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७४]] # [[इ.स. १९७५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७५]] # [[इ.स. १९७६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७६]] # [[इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७७]] # [[इ.स. १९७८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७८]] # [[इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७९]] # [[इ.स. १९८० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८०]] # [[इ.स. १९८१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८१]] # [[इ.स. १९८२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८२]] # [[इ.स. १९८३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८३]] # [[इ.स. १९८४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८४]] # [[इ.स. १९८५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८५]] # [[इ.स. १९८६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८६]] # [[इ.स. १९८७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८७]] # [[इ.स. १९८८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८८]] # [[इ.स. १९८९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८९]] # [[इ.स. १९९० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९०]] # [[इ.स. १९९१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९१]] # [[इ.स. १९९२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९२]] # [[इ.स. १९९३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९३]] # [[इ.स. १९९४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९४]] # [[इ.स. १९९५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९५]] # [[इ.स. १९९६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९६]] # [[इ.स. १९९७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९७]] # [[इ.स. १९९८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९८]] # [[इ.स. १९९९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९९]] # [[इ.स. २००० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०००]] # [[इ.स. २००१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००१]] # [[इ.स. २००२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००२]] # [[इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००३]] # [[इ.स. २००४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००४]] # [[इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००५]] # [[इ.स. २००६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००६]] # [[इ.स. २००७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००७]] # [[इ.स. २००८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००८]] # [[इ.स. २००९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००९]] # [[इ.स. २०१० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१०]] # [[इ.स. २०११ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०११]] # [[इ.स. २०१२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१२]] # [[इ.स. २०१३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१३]] # [[इ.स. २०१४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१४]] # [[इ.स. २०१५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१५]] # [[इ.स. २०१६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१६]] # [[इ.स. २०१७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१७]] # [[इ.स. २०१८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१८]] # [[इ.स. २०१९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१९]] # [[इ.स. २०२० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२०]] # [[इ.स. २०२१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२१]] # [[इ.स. २०२२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२२]] # [[इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२३]] # [[इ.स. २०२४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२४]] # [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२५]] # [[इ.स. २०२६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२६]] </div> ==== 🍿 इंग्लिश चित्रपट ==== ==== 🌍 इतर भाषांतील चित्रपट ==== ==== 🌟 कलाकार ==== === 📜 इतिहास === === 🌍 भूगोल === === 🔬 विज्ञान === === 📐 गणित === === 📚 साहित्य === === 🏆 पुरस्कार === ; [[पुरस्कार]] या लेखातील यादीची पुनर्रचना करुन महत्त्वाचे पुरस्कार ठेवणे व नसलेले दुवे घालणे ; त्यानंतर तेथील लाल दुव्यांचे लेख ==== 🎖️ पुरस्कार विजेते ==== ; [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] -- येथील लाल दुवे ; पद्मभूषण -- खालील प्रत्येक यादी-लेखांमधील लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; पद्मश्री # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; नोबेल # [[रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - यादी बनवणे व लाल दुवे # [[साहित्यातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] - अर्धवट यादी व लाल दुवे # [[भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे ==हे सुद्धा पहा== * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/तयार केलेले लेख]] * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/सांख्यिकी]] [[वर्ग:मिशन १,११,१११|अपेक्षित लेख]] mqqdib99sba6xv4k1ky2ecy5ksuar2h 2723051 2723041 2026-10-19T06:18:56Z Dharmadhyaksha 28394 /* 🗺️ मतदारसंघ */ 2723051 wikitext text/x-wiki या पानावर विकिपीडिया:मिशन १,११,१११ या प्रकल्पातून तयार होणे अपेक्षित असलेल्या लेखांची यादी आहे. या यादीत तुम्हाला हवे असलेल्या लेखांची नावेसुद्धा तुम्ही स्वतःच घालू शकता. येथील लेख इतरांनी तयार केले असले तरीही तुम्ही त्यांमध्ये भर घालू शकता. मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद! == 📋 विषयवार यादी == === ⚽ खेळ === ==== 🏏 क्रिकेट ==== ; या साच्यातील यादी-लेखांमध्ये असलेले लाल दुवे {{साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू}} ==== ⚽ फुटबॉल ==== ==== 🎯 इतर ==== === 🏛️ राजकारण === ==== 👤 राजकारणी ==== ;[[महाराष्ट्राची पंधरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १५व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १४व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १३व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची बारावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १२व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची अकरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या ११व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची दहावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १०व्या विधानसभेतील आमदार]] ==== 🗺️ मतदारसंघ ==== :उदाहरणादाखल पहा -- [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[अरुणाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[आसाम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[उत्तर प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[उत्तराखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[ओडिशा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[केरळ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[छत्तीसगढ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[जम्मू आणि काश्मीर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[झारखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[तमिळनाडू विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[तेलंगणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[त्रिपुरा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[नागालँड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[पंजाब विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[पश्चिम बंगाल विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[बिहार विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मणिपूर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मध्य प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मिझोरम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मेघालय विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[हरियाणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[हिमाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] === 🎬 चित्रपट === ==== 🎭 मराठी चित्रपट ==== ===== 📅 [[इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२५]] ===== <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> * [[इलू इलू १९९८]] * [[आरडी (मराठी चित्रपट)|आरडी]] * [[गाव बोलावतो]] * [[गौरीशंकर (मराठी चित्रपट)|गौरीशंकर]] * [[फ्रॉम चायना विथ लव्ह]] * [[फॉलोअर|फॉलोअर]] * [[मंगला (मराठी चित्रपट)|मंगला]] * [[मी पाठीशी आहे (मराठी चित्रपट)|मी पाठीशी आहे]] * [[मुक्काम पोस्ट देवाचं घर]] * [[मिशन अयोध्या]] * [[वहिवाट]] * [[स ला ते स ला ना ते]] * [[स्थळ (मराठी चित्रपट)|स्थळ]] * [[हार्दिक शुभेच्छा (मराठी चित्रपट)|हार्दिक शुभेच्छा]] </div> ==== 🎥 हिंदी चित्रपट ==== [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट यादी|वर्षानुसार हिंदी चित्रपट असलेल्या वर्गयादीतील]] प्रत्येक वर्गासाठी चित्रपटांची यादी असलेले लेख. उदा. [[:वर्ग:इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपट]] या वर्गासाठी [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी]] हा लेख. <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> # [[इ.स. १९३१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३१]] # [[इ.स. १९३२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३२]] # [[इ.स. १९३३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३३]] # [[इ.स. १९३४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३४]] # [[इ.स. १९३५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३५]] # [[इ.स. १९३६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३६]] # [[इ.स. १९३७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३७]] # [[इ.स. १९३८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३८]] # [[इ.स. १९३९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३९]] # [[इ.स. १९४० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४०]] # [[इ.स. १९४१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४१]] # [[इ.स. १९४२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४२]] # [[इ.स. १९४३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४३]] # [[इ.स. १९४४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४४]] # [[इ.स. १९४५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४५]] # [[इ.स. १९४६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४६]] # [[इ.स. १९४७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४७]] # [[इ.स. १९४८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४८]] # [[इ.स. १९४९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४९]] # [[इ.स. १९५० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५०]] # [[इ.स. १९५१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५१]] # [[इ.स. १९५२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५२]] # [[इ.स. १९५३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५३]] # [[इ.स. १९५४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५४]] # [[इ.स. १९५५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५५]] # [[इ.स. १९५६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५६]] # [[इ.स. १९५७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५७]] # [[इ.स. १९५८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५८]] # [[इ.स. १९५९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५९]] # [[इ.स. १९६० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६०]] # [[इ.स. १९६१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६१]] # [[इ.स. १९६२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६२]] # [[इ.स. १९६३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६३]] # [[इ.स. १९६४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६४]] # [[इ.स. १९६५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६५]] # [[इ.स. १९६६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६६]] # [[इ.स. १९६७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६७]] # [[इ.स. १९६८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६८]] # [[इ.स. १९६९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६९]] # [[इ.स. १९७० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७०]] # [[इ.स. १९७१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७१]] # [[इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७२]] # [[इ.स. १९७३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७३]] # [[इ.स. १९७४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७४]] # [[इ.स. १९७५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७५]] # [[इ.स. १९७६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७६]] # [[इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७७]] # [[इ.स. १९७८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७८]] # [[इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७९]] # [[इ.स. १९८० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८०]] # [[इ.स. १९८१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८१]] # [[इ.स. १९८२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८२]] # [[इ.स. १९८३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८३]] # [[इ.स. १९८४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८४]] # [[इ.स. १९८५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८५]] # [[इ.स. १९८६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८६]] # [[इ.स. १९८७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८७]] # [[इ.स. १९८८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८८]] # [[इ.स. १९८९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८९]] # [[इ.स. १९९० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९०]] # [[इ.स. १९९१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९१]] # [[इ.स. १९९२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९२]] # [[इ.स. १९९३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९३]] # [[इ.स. १९९४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९४]] # [[इ.स. १९९५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९५]] # [[इ.स. १९९६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९६]] # [[इ.स. १९९७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९७]] # [[इ.स. १९९८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९८]] # [[इ.स. १९९९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९९]] # [[इ.स. २००० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०००]] # [[इ.स. २००१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००१]] # [[इ.स. २००२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००२]] # [[इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००३]] # [[इ.स. २००४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००४]] # [[इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००५]] # [[इ.स. २००६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००६]] # [[इ.स. २००७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००७]] # [[इ.स. २००८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००८]] # [[इ.स. २००९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००९]] # [[इ.स. २०१० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१०]] # [[इ.स. २०११ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०११]] # [[इ.स. २०१२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१२]] # [[इ.स. २०१३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१३]] # [[इ.स. २०१४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१४]] # [[इ.स. २०१५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१५]] # [[इ.स. २०१६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१६]] # [[इ.स. २०१७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१७]] # [[इ.स. २०१८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१८]] # [[इ.स. २०१९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१९]] # [[इ.स. २०२० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२०]] # [[इ.स. २०२१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२१]] # [[इ.स. २०२२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२२]] # [[इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२३]] # [[इ.स. २०२४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२४]] # [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२५]] # [[इ.स. २०२६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२६]] </div> ==== 🍿 इंग्लिश चित्रपट ==== ==== 🌍 इतर भाषांतील चित्रपट ==== ==== 🌟 कलाकार ==== === 📜 इतिहास === === 🌍 भूगोल === === 🔬 विज्ञान === === 📐 गणित === === 📚 साहित्य === === 🏆 पुरस्कार === ; [[पुरस्कार]] या लेखातील यादीची पुनर्रचना करुन महत्त्वाचे पुरस्कार ठेवणे व नसलेले दुवे घालणे ; त्यानंतर तेथील लाल दुव्यांचे लेख ==== 🎖️ पुरस्कार विजेते ==== ; [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] -- येथील लाल दुवे ; पद्मभूषण -- खालील प्रत्येक यादी-लेखांमधील लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; पद्मश्री # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; नोबेल # [[रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - यादी बनवणे व लाल दुवे # [[साहित्यातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] - अर्धवट यादी व लाल दुवे # [[भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे ==हे सुद्धा पहा== * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/तयार केलेले लेख]] * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/सांख्यिकी]] [[वर्ग:मिशन १,११,१११|अपेक्षित लेख]] lrau1pubxvj9o8zq0y98mn7cl4zzldm 2723106 2723051 2026-10-19T11:36:15Z Vikrantkorde 7381 /* 🗺️ मतदारसंघ */ 2723106 wikitext text/x-wiki या पानावर विकिपीडिया:मिशन १,११,१११ या प्रकल्पातून तयार होणे अपेक्षित असलेल्या लेखांची यादी आहे. या यादीत तुम्हाला हवे असलेल्या लेखांची नावेसुद्धा तुम्ही स्वतःच घालू शकता. येथील लेख इतरांनी तयार केले असले तरीही तुम्ही त्यांमध्ये भर घालू शकता. मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद! == 📋 विषयवार यादी == === ⚽ खेळ === ==== 🏏 क्रिकेट ==== ; या साच्यातील यादी-लेखांमध्ये असलेले लाल दुवे {{साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू}} ==== ⚽ फुटबॉल ==== ==== 🎯 इतर ==== === 🏛️ राजकारण === ==== 👤 राजकारणी ==== ;[[महाराष्ट्राची पंधरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १५व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १४व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १३व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची बारावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १२व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची अकरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या ११व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची दहावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १०व्या विधानसभेतील आमदार]] ==== 🗺️ मतदारसंघ ==== :उदाहरणादाखल पहा -- [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[अरुणाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - इंग्रजी पान https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Assembly_constituencies_of_Arunachal_Pradesh # [[आसाम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[उत्तर प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[उत्तराखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[ओडिशा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[केरळ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[छत्तीसगढ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[जम्मू आणि काश्मीर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[झारखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[तमिळनाडू विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[तेलंगणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[त्रिपुरा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[नागालँड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[पंजाब विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[पश्चिम बंगाल विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[बिहार विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मणिपूर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मध्य प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मिझोरम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मेघालय विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[हरियाणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[हिमाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] === 🎬 चित्रपट === ==== 🎭 मराठी चित्रपट ==== ===== 📅 [[इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२५]] ===== <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> * [[इलू इलू १९९८]] * [[आरडी (मराठी चित्रपट)|आरडी]] * [[गाव बोलावतो]] * [[गौरीशंकर (मराठी चित्रपट)|गौरीशंकर]] * [[फ्रॉम चायना विथ लव्ह]] * [[फॉलोअर|फॉलोअर]] * [[मंगला (मराठी चित्रपट)|मंगला]] * [[मी पाठीशी आहे (मराठी चित्रपट)|मी पाठीशी आहे]] * [[मुक्काम पोस्ट देवाचं घर]] * [[मिशन अयोध्या]] * [[वहिवाट]] * [[स ला ते स ला ना ते]] * [[स्थळ (मराठी चित्रपट)|स्थळ]] * [[हार्दिक शुभेच्छा (मराठी चित्रपट)|हार्दिक शुभेच्छा]] </div> ==== 🎥 हिंदी चित्रपट ==== [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट यादी|वर्षानुसार हिंदी चित्रपट असलेल्या वर्गयादीतील]] प्रत्येक वर्गासाठी चित्रपटांची यादी असलेले लेख. उदा. [[:वर्ग:इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपट]] या वर्गासाठी [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी]] हा लेख. <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> # [[इ.स. १९३१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३१]] # [[इ.स. १९३२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३२]] # [[इ.स. १९३३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३३]] # [[इ.स. १९३४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३४]] # [[इ.स. १९३५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३५]] # [[इ.स. १९३६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३६]] # [[इ.स. १९३७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३७]] # [[इ.स. १९३८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३८]] # [[इ.स. १९३९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३९]] # [[इ.स. १९४० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४०]] # [[इ.स. १९४१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४१]] # [[इ.स. १९४२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४२]] # [[इ.स. १९४३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४३]] # [[इ.स. १९४४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४४]] # [[इ.स. १९४५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४५]] # [[इ.स. १९४६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४६]] # [[इ.स. १९४७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४७]] # [[इ.स. १९४८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४८]] # [[इ.स. १९४९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४९]] # [[इ.स. १९५० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५०]] # [[इ.स. १९५१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५१]] # [[इ.स. १९५२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५२]] # [[इ.स. १९५३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५३]] # [[इ.स. १९५४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५४]] # [[इ.स. १९५५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५५]] # [[इ.स. १९५६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५६]] # [[इ.स. १९५७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५७]] # [[इ.स. १९५८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५८]] # [[इ.स. १९५९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५९]] # [[इ.स. १९६० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६०]] # [[इ.स. १९६१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६१]] # [[इ.स. १९६२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६२]] # [[इ.स. १९६३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६३]] # [[इ.स. १९६४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६४]] # [[इ.स. १९६५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६५]] # [[इ.स. १९६६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६६]] # [[इ.स. १९६७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६७]] # [[इ.स. १९६८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६८]] # [[इ.स. १९६९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६९]] # [[इ.स. १९७० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७०]] # [[इ.स. १९७१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७१]] # [[इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७२]] # [[इ.स. १९७३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७३]] # [[इ.स. १९७४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७४]] # [[इ.स. १९७५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७५]] # [[इ.स. १९७६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७६]] # [[इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७७]] # [[इ.स. १९७८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७८]] # [[इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७९]] # [[इ.स. १९८० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८०]] # [[इ.स. १९८१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८१]] # [[इ.स. १९८२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८२]] # [[इ.स. १९८३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८३]] # [[इ.स. १९८४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८४]] # [[इ.स. १९८५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८५]] # [[इ.स. १९८६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८६]] # [[इ.स. १९८७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८७]] # [[इ.स. १९८८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८८]] # [[इ.स. १९८९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८९]] # [[इ.स. १९९० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९०]] # [[इ.स. १९९१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९१]] # [[इ.स. १९९२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९२]] # [[इ.स. १९९३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९३]] # [[इ.स. १९९४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९४]] # [[इ.स. १९९५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९५]] # [[इ.स. १९९६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९६]] # [[इ.स. १९९७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९७]] # [[इ.स. १९९८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९८]] # [[इ.स. १९९९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९९]] # [[इ.स. २००० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०००]] # [[इ.स. २००१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००१]] # [[इ.स. २००२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००२]] # [[इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००३]] # [[इ.स. २००४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००४]] # [[इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००५]] # [[इ.स. २००६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००६]] # [[इ.स. २००७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००७]] # [[इ.स. २००८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००८]] # [[इ.स. २००९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००९]] # [[इ.स. २०१० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१०]] # [[इ.स. २०११ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०११]] # [[इ.स. २०१२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१२]] # [[इ.स. २०१३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१३]] # [[इ.स. २०१४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१४]] # [[इ.स. २०१५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१५]] # [[इ.स. २०१६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१६]] # [[इ.स. २०१७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१७]] # [[इ.स. २०१८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१८]] # [[इ.स. २०१९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१९]] # [[इ.स. २०२० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२०]] # [[इ.स. २०२१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२१]] # [[इ.स. २०२२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२२]] # [[इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२३]] # [[इ.स. २०२४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२४]] # [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२५]] # [[इ.स. २०२६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२६]] </div> ==== 🍿 इंग्लिश चित्रपट ==== ==== 🌍 इतर भाषांतील चित्रपट ==== ==== 🌟 कलाकार ==== === 📜 इतिहास === === 🌍 भूगोल === === 🔬 विज्ञान === === 📐 गणित === === 📚 साहित्य === === 🏆 पुरस्कार === ; [[पुरस्कार]] या लेखातील यादीची पुनर्रचना करुन महत्त्वाचे पुरस्कार ठेवणे व नसलेले दुवे घालणे ; त्यानंतर तेथील लाल दुव्यांचे लेख ==== 🎖️ पुरस्कार विजेते ==== ; [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] -- येथील लाल दुवे ; पद्मभूषण -- खालील प्रत्येक यादी-लेखांमधील लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; पद्मश्री # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; नोबेल # [[रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - यादी बनवणे व लाल दुवे # [[साहित्यातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] - अर्धवट यादी व लाल दुवे # [[भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे ==हे सुद्धा पहा== * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/तयार केलेले लेख]] * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/सांख्यिकी]] [[वर्ग:मिशन १,११,१११|अपेक्षित लेख]] 9w950tv503x88s1tb226x5btaouy2dj 2723107 2723106 2026-10-19T11:37:15Z Vikrantkorde 7381 /* 🗺️ मतदारसंघ */ 2723107 wikitext text/x-wiki या पानावर विकिपीडिया:मिशन १,११,१११ या प्रकल्पातून तयार होणे अपेक्षित असलेल्या लेखांची यादी आहे. या यादीत तुम्हाला हवे असलेल्या लेखांची नावेसुद्धा तुम्ही स्वतःच घालू शकता. येथील लेख इतरांनी तयार केले असले तरीही तुम्ही त्यांमध्ये भर घालू शकता. मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद! == 📋 विषयवार यादी == === ⚽ खेळ === ==== 🏏 क्रिकेट ==== ; या साच्यातील यादी-लेखांमध्ये असलेले लाल दुवे {{साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू}} ==== ⚽ फुटबॉल ==== ==== 🎯 इतर ==== === 🏛️ राजकारण === ==== 👤 राजकारणी ==== ;[[महाराष्ट्राची पंधरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १५व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १४व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १३व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची बारावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १२व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची अकरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या ११व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची दहावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १०व्या विधानसभेतील आमदार]] ==== 🗺️ मतदारसंघ ==== :उदाहरणादाखल पहा -- [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[अरुणाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - इंग्रजी पान https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Assembly_constituencies_of_Arunachal_Pradesh # [[आसाम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Assembly_constituencies_of_Assam|इंग्रजी पान]] # [[उत्तर प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[उत्तराखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[ओडिशा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[केरळ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[छत्तीसगढ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[जम्मू आणि काश्मीर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[झारखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[तमिळनाडू विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[तेलंगणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[त्रिपुरा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[नागालँड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[पंजाब विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[पश्चिम बंगाल विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[बिहार विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मणिपूर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मध्य प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मिझोरम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मेघालय विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[हरियाणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[हिमाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] === 🎬 चित्रपट === ==== 🎭 मराठी चित्रपट ==== ===== 📅 [[इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२५]] ===== <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> * [[इलू इलू १९९८]] * [[आरडी (मराठी चित्रपट)|आरडी]] * [[गाव बोलावतो]] * [[गौरीशंकर (मराठी चित्रपट)|गौरीशंकर]] * [[फ्रॉम चायना विथ लव्ह]] * [[फॉलोअर|फॉलोअर]] * [[मंगला (मराठी चित्रपट)|मंगला]] * [[मी पाठीशी आहे (मराठी चित्रपट)|मी पाठीशी आहे]] * [[मुक्काम पोस्ट देवाचं घर]] * [[मिशन अयोध्या]] * [[वहिवाट]] * [[स ला ते स ला ना ते]] * [[स्थळ (मराठी चित्रपट)|स्थळ]] * [[हार्दिक शुभेच्छा (मराठी चित्रपट)|हार्दिक शुभेच्छा]] </div> ==== 🎥 हिंदी चित्रपट ==== [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट यादी|वर्षानुसार हिंदी चित्रपट असलेल्या वर्गयादीतील]] प्रत्येक वर्गासाठी चित्रपटांची यादी असलेले लेख. उदा. [[:वर्ग:इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपट]] या वर्गासाठी [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी]] हा लेख. <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> # [[इ.स. १९३१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३१]] # [[इ.स. १९३२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३२]] # [[इ.स. १९३३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३३]] # [[इ.स. १९३४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३४]] # [[इ.स. १९३५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३५]] # [[इ.स. १९३६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३६]] # [[इ.स. १९३७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३७]] # [[इ.स. १९३८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३८]] # [[इ.स. १९३९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३९]] # [[इ.स. १९४० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४०]] # [[इ.स. १९४१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४१]] # [[इ.स. १९४२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४२]] # [[इ.स. १९४३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४३]] # [[इ.स. १९४४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४४]] # [[इ.स. १९४५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४५]] # [[इ.स. १९४६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४६]] # [[इ.स. १९४७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४७]] # [[इ.स. १९४८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४८]] # [[इ.स. १९४९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४९]] # [[इ.स. १९५० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५०]] # [[इ.स. १९५१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५१]] # [[इ.स. १९५२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५२]] # [[इ.स. १९५३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५३]] # [[इ.स. १९५४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५४]] # [[इ.स. १९५५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५५]] # [[इ.स. १९५६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५६]] # [[इ.स. १९५७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५७]] # [[इ.स. १९५८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५८]] # [[इ.स. १९५९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५९]] # [[इ.स. १९६० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६०]] # [[इ.स. १९६१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६१]] # [[इ.स. १९६२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६२]] # [[इ.स. १९६३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६३]] # [[इ.स. १९६४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६४]] # [[इ.स. १९६५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६५]] # [[इ.स. १९६६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६६]] # [[इ.स. १९६७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६७]] # [[इ.स. १९६८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६८]] # [[इ.स. १९६९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६९]] # [[इ.स. १९७० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७०]] # [[इ.स. १९७१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७१]] # [[इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७२]] # [[इ.स. १९७३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७३]] # [[इ.स. १९७४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७४]] # [[इ.स. १९७५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७५]] # [[इ.स. १९७६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७६]] # [[इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७७]] # [[इ.स. १९७८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७८]] # [[इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७९]] # [[इ.स. १९८० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८०]] # [[इ.स. १९८१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८१]] # [[इ.स. १९८२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८२]] # [[इ.स. १९८३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८३]] # [[इ.स. १९८४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८४]] # [[इ.स. १९८५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८५]] # [[इ.स. १९८६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८६]] # [[इ.स. १९८७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८७]] # [[इ.स. १९८८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८८]] # [[इ.स. १९८९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८९]] # [[इ.स. १९९० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९०]] # [[इ.स. १९९१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९१]] # [[इ.स. १९९२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९२]] # [[इ.स. १९९३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९३]] # [[इ.स. १९९४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९४]] # [[इ.स. १९९५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९५]] # [[इ.स. १९९६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९६]] # [[इ.स. १९९७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९७]] # [[इ.स. १९९८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९८]] # [[इ.स. १९९९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९९]] # [[इ.स. २००० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०००]] # [[इ.स. २००१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००१]] # [[इ.स. २००२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००२]] # [[इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००३]] # [[इ.स. २००४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००४]] # [[इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००५]] # [[इ.स. २००६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००६]] # [[इ.स. २००७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००७]] # [[इ.स. २००८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००८]] # [[इ.स. २००९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००९]] # [[इ.स. २०१० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१०]] # [[इ.स. २०११ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०११]] # [[इ.स. २०१२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१२]] # [[इ.स. २०१३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१३]] # [[इ.स. २०१४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१४]] # [[इ.स. २०१५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१५]] # [[इ.स. २०१६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१६]] # [[इ.स. २०१७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१७]] # [[इ.स. २०१८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१८]] # [[इ.स. २०१९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१९]] # [[इ.स. २०२० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२०]] # [[इ.स. २०२१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२१]] # [[इ.स. २०२२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२२]] # [[इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२३]] # [[इ.स. २०२४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२४]] # [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२५]] # [[इ.स. २०२६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२६]] </div> ==== 🍿 इंग्लिश चित्रपट ==== ==== 🌍 इतर भाषांतील चित्रपट ==== ==== 🌟 कलाकार ==== === 📜 इतिहास === === 🌍 भूगोल === === 🔬 विज्ञान === === 📐 गणित === === 📚 साहित्य === === 🏆 पुरस्कार === ; [[पुरस्कार]] या लेखातील यादीची पुनर्रचना करुन महत्त्वाचे पुरस्कार ठेवणे व नसलेले दुवे घालणे ; त्यानंतर तेथील लाल दुव्यांचे लेख ==== 🎖️ पुरस्कार विजेते ==== ; [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] -- येथील लाल दुवे ; पद्मभूषण -- खालील प्रत्येक यादी-लेखांमधील लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; पद्मश्री # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; नोबेल # [[रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - यादी बनवणे व लाल दुवे # [[साहित्यातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] - अर्धवट यादी व लाल दुवे # [[भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे ==हे सुद्धा पहा== * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/तयार केलेले लेख]] * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/सांख्यिकी]] [[वर्ग:मिशन १,११,१११|अपेक्षित लेख]] g8o0sys8ny9pbcwl0i5lvvgbo7q4evt 2723108 2723107 2026-10-19T11:37:44Z Vikrantkorde 7381 /* 🗺️ मतदारसंघ */ 2723108 wikitext text/x-wiki या पानावर विकिपीडिया:मिशन १,११,१११ या प्रकल्पातून तयार होणे अपेक्षित असलेल्या लेखांची यादी आहे. या यादीत तुम्हाला हवे असलेल्या लेखांची नावेसुद्धा तुम्ही स्वतःच घालू शकता. येथील लेख इतरांनी तयार केले असले तरीही तुम्ही त्यांमध्ये भर घालू शकता. मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद! == 📋 विषयवार यादी == === ⚽ खेळ === ==== 🏏 क्रिकेट ==== ; या साच्यातील यादी-लेखांमध्ये असलेले लाल दुवे {{साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू}} ==== ⚽ फुटबॉल ==== ==== 🎯 इतर ==== === 🏛️ राजकारण === ==== 👤 राजकारणी ==== ;[[महाराष्ट्राची पंधरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १५व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १४व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १३व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची बारावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १२व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची अकरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या ११व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची दहावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १०व्या विधानसभेतील आमदार]] ==== 🗺️ मतदारसंघ ==== :उदाहरणादाखल पहा -- [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[अरुणाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - इंग्रजी पान https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Assembly_constituencies_of_Arunachal_Pradesh # [[आसाम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Assembly_constituencies_of_Assam| इंग्रजी‌ पान]] # [[उत्तर प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[उत्तराखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[ओडिशा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[केरळ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[छत्तीसगढ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[जम्मू आणि काश्मीर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[झारखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[तमिळनाडू विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[तेलंगणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[त्रिपुरा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[नागालँड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[पंजाब विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[पश्चिम बंगाल विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[बिहार विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मणिपूर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मध्य प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मिझोरम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मेघालय विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[हरियाणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[हिमाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] === 🎬 चित्रपट === ==== 🎭 मराठी चित्रपट ==== ===== 📅 [[इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२५]] ===== <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> * [[इलू इलू १९९८]] * [[आरडी (मराठी चित्रपट)|आरडी]] * [[गाव बोलावतो]] * [[गौरीशंकर (मराठी चित्रपट)|गौरीशंकर]] * [[फ्रॉम चायना विथ लव्ह]] * [[फॉलोअर|फॉलोअर]] * [[मंगला (मराठी चित्रपट)|मंगला]] * [[मी पाठीशी आहे (मराठी चित्रपट)|मी पाठीशी आहे]] * [[मुक्काम पोस्ट देवाचं घर]] * [[मिशन अयोध्या]] * [[वहिवाट]] * [[स ला ते स ला ना ते]] * [[स्थळ (मराठी चित्रपट)|स्थळ]] * [[हार्दिक शुभेच्छा (मराठी चित्रपट)|हार्दिक शुभेच्छा]] </div> ==== 🎥 हिंदी चित्रपट ==== [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट यादी|वर्षानुसार हिंदी चित्रपट असलेल्या वर्गयादीतील]] प्रत्येक वर्गासाठी चित्रपटांची यादी असलेले लेख. उदा. [[:वर्ग:इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपट]] या वर्गासाठी [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी]] हा लेख. <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> # [[इ.स. १९३१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३१]] # [[इ.स. १९३२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३२]] # [[इ.स. १९३३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३३]] # [[इ.स. १९३४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३४]] # [[इ.स. १९३५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३५]] # [[इ.स. १९३६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३६]] # [[इ.स. १९३७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३७]] # [[इ.स. १९३८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३८]] # [[इ.स. १९३९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३९]] # [[इ.स. १९४० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४०]] # [[इ.स. १९४१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४१]] # [[इ.स. १९४२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४२]] # [[इ.स. १९४३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४३]] # [[इ.स. १९४४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४४]] # [[इ.स. १९४५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४५]] # [[इ.स. १९४६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४६]] # [[इ.स. १९४७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४७]] # [[इ.स. १९४८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४८]] # [[इ.स. १९४९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४९]] # [[इ.स. १९५० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५०]] # [[इ.स. १९५१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५१]] # [[इ.स. १९५२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५२]] # [[इ.स. १९५३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५३]] # [[इ.स. १९५४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५४]] # [[इ.स. १९५५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५५]] # [[इ.स. १९५६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५६]] # [[इ.स. १९५७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५७]] # [[इ.स. १९५८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५८]] # [[इ.स. १९५९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५९]] # [[इ.स. १९६० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६०]] # [[इ.स. १९६१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६१]] # [[इ.स. १९६२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६२]] # [[इ.स. १९६३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६३]] # [[इ.स. १९६४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६४]] # [[इ.स. १९६५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६५]] # [[इ.स. १९६६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६६]] # [[इ.स. १९६७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६७]] # [[इ.स. १९६८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६८]] # [[इ.स. १९६९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६९]] # [[इ.स. १९७० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७०]] # [[इ.स. १९७१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७१]] # [[इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७२]] # [[इ.स. १९७३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७३]] # [[इ.स. १९७४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७४]] # [[इ.स. १९७५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७५]] # [[इ.स. १९७६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७६]] # [[इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७७]] # [[इ.स. १९७८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७८]] # [[इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७९]] # [[इ.स. १९८० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८०]] # [[इ.स. १९८१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८१]] # [[इ.स. १९८२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८२]] # [[इ.स. १९८३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८३]] # [[इ.स. १९८४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८४]] # [[इ.स. १९८५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८५]] # [[इ.स. १९८६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८६]] # [[इ.स. १९८७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८७]] # [[इ.स. १९८८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८८]] # [[इ.स. १९८९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८९]] # [[इ.स. १९९० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९०]] # [[इ.स. १९९१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९१]] # [[इ.स. १९९२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९२]] # [[इ.स. १९९३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९३]] # [[इ.स. १९९४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९४]] # [[इ.स. १९९५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९५]] # [[इ.स. १९९६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९६]] # [[इ.स. १९९७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९७]] # [[इ.स. १९९८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९८]] # [[इ.स. १९९९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९९]] # [[इ.स. २००० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०००]] # [[इ.स. २००१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००१]] # [[इ.स. २००२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००२]] # [[इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००३]] # [[इ.स. २००४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००४]] # [[इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००५]] # [[इ.स. २००६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००६]] # [[इ.स. २००७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००७]] # [[इ.स. २००८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००८]] # [[इ.स. २००९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००९]] # [[इ.स. २०१० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१०]] # [[इ.स. २०११ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०११]] # [[इ.स. २०१२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१२]] # [[इ.स. २०१३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१३]] # [[इ.स. २०१४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१४]] # [[इ.स. २०१५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१५]] # [[इ.स. २०१६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१६]] # [[इ.स. २०१७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१७]] # [[इ.स. २०१८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१८]] # [[इ.स. २०१९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१९]] # [[इ.स. २०२० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२०]] # [[इ.स. २०२१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२१]] # [[इ.स. २०२२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२२]] # [[इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२३]] # [[इ.स. २०२४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२४]] # [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२५]] # [[इ.स. २०२६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२६]] </div> ==== 🍿 इंग्लिश चित्रपट ==== ==== 🌍 इतर भाषांतील चित्रपट ==== ==== 🌟 कलाकार ==== === 📜 इतिहास === === 🌍 भूगोल === === 🔬 विज्ञान === === 📐 गणित === === 📚 साहित्य === === 🏆 पुरस्कार === ; [[पुरस्कार]] या लेखातील यादीची पुनर्रचना करुन महत्त्वाचे पुरस्कार ठेवणे व नसलेले दुवे घालणे ; त्यानंतर तेथील लाल दुव्यांचे लेख ==== 🎖️ पुरस्कार विजेते ==== ; [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] -- येथील लाल दुवे ; पद्मभूषण -- खालील प्रत्येक यादी-लेखांमधील लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; पद्मश्री # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; नोबेल # [[रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - यादी बनवणे व लाल दुवे # [[साहित्यातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] - अर्धवट यादी व लाल दुवे # [[भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे ==हे सुद्धा पहा== * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/तयार केलेले लेख]] * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/सांख्यिकी]] [[वर्ग:मिशन १,११,१११|अपेक्षित लेख]] qdweexw7g0raj4i0k5m60nuedaluzyl 2723111 2723108 2026-10-19T11:40:10Z Vikrantkorde 7381 /* 🗺️ मतदारसंघ */ 2723111 wikitext text/x-wiki या पानावर विकिपीडिया:मिशन १,११,१११ या प्रकल्पातून तयार होणे अपेक्षित असलेल्या लेखांची यादी आहे. या यादीत तुम्हाला हवे असलेल्या लेखांची नावेसुद्धा तुम्ही स्वतःच घालू शकता. येथील लेख इतरांनी तयार केले असले तरीही तुम्ही त्यांमध्ये भर घालू शकता. मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद! == 📋 विषयवार यादी == === ⚽ खेळ === ==== 🏏 क्रिकेट ==== ; या साच्यातील यादी-लेखांमध्ये असलेले लाल दुवे {{साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू}} ==== ⚽ फुटबॉल ==== ==== 🎯 इतर ==== === 🏛️ राजकारण === ==== 👤 राजकारणी ==== ;[[महाराष्ट्राची पंधरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १५व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १४व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १३व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची बारावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १२व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची अकरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या ११व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची दहावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १०व्या विधानसभेतील आमदार]] ==== 🗺️ मतदारसंघ ==== :उदाहरणादाखल पहा -- [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[अरुणाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Arunachal_Pradesh_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान ]] # [[आसाम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Assam_Legislative_Assembly | इंग्रजी‌ पान]] # [[उत्तर प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[उत्तराखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[ओडिशा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[केरळ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[छत्तीसगढ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[जम्मू आणि काश्मीर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[झारखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[तमिळनाडू विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[तेलंगणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[त्रिपुरा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[नागालँड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[पंजाब विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[पश्चिम बंगाल विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[बिहार विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मणिपूर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मध्य प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मिझोरम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मेघालय विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[हरियाणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[हिमाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] === 🎬 चित्रपट === ==== 🎭 मराठी चित्रपट ==== ===== 📅 [[इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२५]] ===== <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> * [[इलू इलू १९९८]] * [[आरडी (मराठी चित्रपट)|आरडी]] * [[गाव बोलावतो]] * [[गौरीशंकर (मराठी चित्रपट)|गौरीशंकर]] * [[फ्रॉम चायना विथ लव्ह]] * [[फॉलोअर|फॉलोअर]] * [[मंगला (मराठी चित्रपट)|मंगला]] * [[मी पाठीशी आहे (मराठी चित्रपट)|मी पाठीशी आहे]] * [[मुक्काम पोस्ट देवाचं घर]] * [[मिशन अयोध्या]] * [[वहिवाट]] * [[स ला ते स ला ना ते]] * [[स्थळ (मराठी चित्रपट)|स्थळ]] * [[हार्दिक शुभेच्छा (मराठी चित्रपट)|हार्दिक शुभेच्छा]] </div> ==== 🎥 हिंदी चित्रपट ==== [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट यादी|वर्षानुसार हिंदी चित्रपट असलेल्या वर्गयादीतील]] प्रत्येक वर्गासाठी चित्रपटांची यादी असलेले लेख. उदा. [[:वर्ग:इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपट]] या वर्गासाठी [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी]] हा लेख. <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> # [[इ.स. १९३१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३१]] # [[इ.स. १९३२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३२]] # [[इ.स. १९३३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३३]] # [[इ.स. १९३४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३४]] # [[इ.स. १९३५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३५]] # [[इ.स. १९३६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३६]] # [[इ.स. १९३७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३७]] # [[इ.स. १९३८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३८]] # [[इ.स. १९३९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३९]] # [[इ.स. १९४० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४०]] # [[इ.स. १९४१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४१]] # [[इ.स. १९४२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४२]] # [[इ.स. १९४३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४३]] # [[इ.स. १९४४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४४]] # [[इ.स. १९४५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४५]] # [[इ.स. १९४६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४६]] # [[इ.स. १९४७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४७]] # [[इ.स. १९४८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४८]] # [[इ.स. १९४९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४९]] # [[इ.स. १९५० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५०]] # [[इ.स. १९५१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५१]] # [[इ.स. १९५२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५२]] # [[इ.स. १९५३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५३]] # [[इ.स. १९५४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५४]] # [[इ.स. १९५५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५५]] # [[इ.स. १९५६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५६]] # [[इ.स. १९५७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५७]] # [[इ.स. १९५८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५८]] # [[इ.स. १९५९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५९]] # [[इ.स. १९६० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६०]] # [[इ.स. १९६१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६१]] # [[इ.स. १९६२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६२]] # [[इ.स. १९६३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६३]] # [[इ.स. १९६४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६४]] # [[इ.स. १९६५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६५]] # [[इ.स. १९६६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६६]] # [[इ.स. १९६७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६७]] # [[इ.स. १९६८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६८]] # [[इ.स. १९६९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६९]] # [[इ.स. १९७० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७०]] # [[इ.स. १९७१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७१]] # [[इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७२]] # [[इ.स. १९७३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७३]] # [[इ.स. १९७४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७४]] # [[इ.स. १९७५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७५]] # [[इ.स. १९७६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७६]] # [[इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७७]] # [[इ.स. १९७८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७८]] # [[इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७९]] # [[इ.स. १९८० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८०]] # [[इ.स. १९८१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८१]] # [[इ.स. १९८२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८२]] # [[इ.स. १९८३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८३]] # [[इ.स. १९८४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८४]] # [[इ.स. १९८५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८५]] # [[इ.स. १९८६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८६]] # [[इ.स. १९८७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८७]] # [[इ.स. १९८८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८८]] # [[इ.स. १९८९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८९]] # [[इ.स. १९९० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९०]] # [[इ.स. १९९१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९१]] # [[इ.स. १९९२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९२]] # [[इ.स. १९९३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९३]] # [[इ.स. १९९४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९४]] # [[इ.स. १९९५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९५]] # [[इ.स. १९९६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९६]] # [[इ.स. १९९७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९७]] # [[इ.स. १९९८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९८]] # [[इ.स. १९९९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९९]] # [[इ.स. २००० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०००]] # [[इ.स. २००१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००१]] # [[इ.स. २००२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००२]] # [[इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००३]] # [[इ.स. २००४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००४]] # [[इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००५]] # [[इ.स. २००६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००६]] # [[इ.स. २००७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००७]] # [[इ.स. २००८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००८]] # [[इ.स. २००९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००९]] # [[इ.स. २०१० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१०]] # [[इ.स. २०११ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०११]] # [[इ.स. २०१२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१२]] # [[इ.स. २०१३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१३]] # [[इ.स. २०१४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१४]] # [[इ.स. २०१५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१५]] # [[इ.स. २०१६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१६]] # [[इ.स. २०१७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१७]] # [[इ.स. २०१८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१८]] # [[इ.स. २०१९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१९]] # [[इ.स. २०२० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२०]] # [[इ.स. २०२१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२१]] # [[इ.स. २०२२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२२]] # [[इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२३]] # [[इ.स. २०२४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२४]] # [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२५]] # [[इ.स. २०२६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२६]] </div> ==== 🍿 इंग्लिश चित्रपट ==== ==== 🌍 इतर भाषांतील चित्रपट ==== ==== 🌟 कलाकार ==== === 📜 इतिहास === === 🌍 भूगोल === === 🔬 विज्ञान === === 📐 गणित === === 📚 साहित्य === === 🏆 पुरस्कार === ; [[पुरस्कार]] या लेखातील यादीची पुनर्रचना करुन महत्त्वाचे पुरस्कार ठेवणे व नसलेले दुवे घालणे ; त्यानंतर तेथील लाल दुव्यांचे लेख ==== 🎖️ पुरस्कार विजेते ==== ; [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] -- येथील लाल दुवे ; पद्मभूषण -- खालील प्रत्येक यादी-लेखांमधील लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; पद्मश्री # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; नोबेल # [[रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - यादी बनवणे व लाल दुवे # [[साहित्यातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] - अर्धवट यादी व लाल दुवे # [[भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे ==हे सुद्धा पहा== * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/तयार केलेले लेख]] * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/सांख्यिकी]] [[वर्ग:मिशन १,११,१११|अपेक्षित लेख]] 0u8xhhhm1dltqkhzpkwis4rjjrraath 2723112 2723111 2026-10-19T11:45:24Z Vikrantkorde 7381 /* 🗺️ मतदारसंघ */ 2723112 wikitext text/x-wiki या पानावर विकिपीडिया:मिशन १,११,१११ या प्रकल्पातून तयार होणे अपेक्षित असलेल्या लेखांची यादी आहे. या यादीत तुम्हाला हवे असलेल्या लेखांची नावेसुद्धा तुम्ही स्वतःच घालू शकता. येथील लेख इतरांनी तयार केले असले तरीही तुम्ही त्यांमध्ये भर घालू शकता. मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद! == 📋 विषयवार यादी == === ⚽ खेळ === ==== 🏏 क्रिकेट ==== ; या साच्यातील यादी-लेखांमध्ये असलेले लाल दुवे {{साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू}} ==== ⚽ फुटबॉल ==== ==== 🎯 इतर ==== === 🏛️ राजकारण === ==== 👤 राजकारणी ==== ;[[महाराष्ट्राची पंधरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १५व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १४व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १३व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची बारावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १२व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची अकरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या ११व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची दहावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १०व्या विधानसभेतील आमदार]] ==== 🗺️ मतदारसंघ ==== :उदाहरणादाखल पहा -- [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[अरुणाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Arunachal_Pradesh_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान ]] # [[आसाम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Assam_Legislative_Assembly | इंग्रजी‌ पान]] # [[उत्तर प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Uttar_Pradesh_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[उत्तराखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Uttarakhand_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[ओडिशा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Odisha_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[केरळ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Kerala_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[छत्तीसगढ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Chhattisgarh_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[जम्मू आणि काश्मीर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Jammu_and_Kashmir_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[झारखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Jharkhand_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[तमिळनाडू विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Tamil_Nadu_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[तेलंगणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Telangana_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[त्रिपुरा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ | इंग्रजी पान]] # [[नागालँड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ | इंग्रजी पान]] # [[पंजाब विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ | इंग्रजी पान]] # [[पश्चिम बंगाल विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ | इंग्रजी पान]] # [[बिहार विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ | इंग्रजी पान]] # [[मणिपूर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ | इंग्रजी पान]] # [[मध्य प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ | इंग्रजी पान]] # [[मिझोरम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[मेघालय विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[हरियाणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[हिमाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] === 🎬 चित्रपट === ==== 🎭 मराठी चित्रपट ==== ===== 📅 [[इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२५]] ===== <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> * [[इलू इलू १९९८]] * [[आरडी (मराठी चित्रपट)|आरडी]] * [[गाव बोलावतो]] * [[गौरीशंकर (मराठी चित्रपट)|गौरीशंकर]] * [[फ्रॉम चायना विथ लव्ह]] * [[फॉलोअर|फॉलोअर]] * [[मंगला (मराठी चित्रपट)|मंगला]] * [[मी पाठीशी आहे (मराठी चित्रपट)|मी पाठीशी आहे]] * [[मुक्काम पोस्ट देवाचं घर]] * [[मिशन अयोध्या]] * [[वहिवाट]] * [[स ला ते स ला ना ते]] * [[स्थळ (मराठी चित्रपट)|स्थळ]] * [[हार्दिक शुभेच्छा (मराठी चित्रपट)|हार्दिक शुभेच्छा]] </div> ==== 🎥 हिंदी चित्रपट ==== [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट यादी|वर्षानुसार हिंदी चित्रपट असलेल्या वर्गयादीतील]] प्रत्येक वर्गासाठी चित्रपटांची यादी असलेले लेख. उदा. [[:वर्ग:इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपट]] या वर्गासाठी [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी]] हा लेख. <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> # [[इ.स. १९३१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३१]] # [[इ.स. १९३२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३२]] # [[इ.स. १९३३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३३]] # [[इ.स. १९३४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३४]] # [[इ.स. १९३५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३५]] # [[इ.स. १९३६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३६]] # [[इ.स. १९३७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३७]] # [[इ.स. १९३८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३८]] # [[इ.स. १९३९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३९]] # [[इ.स. १९४० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४०]] # [[इ.स. १९४१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४१]] # [[इ.स. १९४२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४२]] # [[इ.स. १९४३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४३]] # [[इ.स. १९४४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४४]] # [[इ.स. १९४५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४५]] # [[इ.स. १९४६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४६]] # [[इ.स. १९४७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४७]] # [[इ.स. १९४८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४८]] # [[इ.स. १९४९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४९]] # [[इ.स. १९५० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५०]] # [[इ.स. १९५१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५१]] # [[इ.स. १९५२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५२]] # [[इ.स. १९५३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५३]] # [[इ.स. १९५४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५४]] # [[इ.स. १९५५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५५]] # [[इ.स. १९५६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५६]] # [[इ.स. १९५७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५७]] # [[इ.स. १९५८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५८]] # [[इ.स. १९५९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५९]] # [[इ.स. १९६० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६०]] # [[इ.स. १९६१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६१]] # [[इ.स. १९६२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६२]] # [[इ.स. १९६३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६३]] # [[इ.स. १९६४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६४]] # [[इ.स. १९६५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६५]] # [[इ.स. १९६६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६६]] # [[इ.स. १९६७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६७]] # [[इ.स. १९६८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६८]] # [[इ.स. १९६९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६९]] # [[इ.स. १९७० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७०]] # [[इ.स. १९७१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७१]] # [[इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७२]] # [[इ.स. १९७३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७३]] # [[इ.स. १९७४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७४]] # [[इ.स. १९७५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७५]] # [[इ.स. १९७६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७६]] # [[इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७७]] # [[इ.स. १९७८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७८]] # [[इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७९]] # [[इ.स. १९८० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८०]] # [[इ.स. १९८१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८१]] # [[इ.स. १९८२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८२]] # [[इ.स. १९८३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८३]] # [[इ.स. १९८४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८४]] # [[इ.स. १९८५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८५]] # [[इ.स. १९८६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८६]] # [[इ.स. १९८७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८७]] # [[इ.स. १९८८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८८]] # [[इ.स. १९८९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८९]] # [[इ.स. १९९० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९०]] # [[इ.स. १९९१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९१]] # [[इ.स. १९९२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९२]] # [[इ.स. १९९३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९३]] # [[इ.स. १९९४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९४]] # [[इ.स. १९९५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९५]] # [[इ.स. १९९६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९६]] # [[इ.स. १९९७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९७]] # [[इ.स. १९९८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९८]] # [[इ.स. १९९९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९९]] # [[इ.स. २००० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०००]] # [[इ.स. २००१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००१]] # [[इ.स. २००२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००२]] # [[इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००३]] # [[इ.स. २००४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००४]] # [[इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००५]] # [[इ.स. २००६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००६]] # [[इ.स. २००७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००७]] # [[इ.स. २००८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००८]] # [[इ.स. २००९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००९]] # [[इ.स. २०१० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१०]] # [[इ.स. २०११ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०११]] # [[इ.स. २०१२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१२]] # [[इ.स. २०१३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१३]] # [[इ.स. २०१४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१४]] # [[इ.स. २०१५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१५]] # [[इ.स. २०१६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१६]] # [[इ.स. २०१७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१७]] # [[इ.स. २०१८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१८]] # [[इ.स. २०१९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१९]] # [[इ.स. २०२० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२०]] # [[इ.स. २०२१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२१]] # [[इ.स. २०२२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२२]] # [[इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२३]] # [[इ.स. २०२४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२४]] # [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२५]] # [[इ.स. २०२६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२६]] </div> ==== 🍿 इंग्लिश चित्रपट ==== ==== 🌍 इतर भाषांतील चित्रपट ==== ==== 🌟 कलाकार ==== === 📜 इतिहास === === 🌍 भूगोल === === 🔬 विज्ञान === === 📐 गणित === === 📚 साहित्य === === 🏆 पुरस्कार === ; [[पुरस्कार]] या लेखातील यादीची पुनर्रचना करुन महत्त्वाचे पुरस्कार ठेवणे व नसलेले दुवे घालणे ; त्यानंतर तेथील लाल दुव्यांचे लेख ==== 🎖️ पुरस्कार विजेते ==== ; [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] -- येथील लाल दुवे ; पद्मभूषण -- खालील प्रत्येक यादी-लेखांमधील लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; पद्मश्री # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; नोबेल # [[रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - यादी बनवणे व लाल दुवे # [[साहित्यातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] - अर्धवट यादी व लाल दुवे # [[भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे ==हे सुद्धा पहा== * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/तयार केलेले लेख]] * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/सांख्यिकी]] [[वर्ग:मिशन १,११,१११|अपेक्षित लेख]] 1tt9ko8wc07vpizpafgq8ini7ahhvll 0 385443 2723066 2721923 2026-10-19T07:10:48Z Nitin.kunjir 4684 /* संघ */ 2723066 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६–२७ पाकिस्तान तिरंगी मालिका | image = | date = १८–३१ ऑक्टोबर २०२६ | place = [[पाकिस्तान]] | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|ENG}} | team2 = {{cr|PAK}} | team3 = {{cr|SL}} | captain1 = [[हॅरी ब्रूक]] | captain2 = [[शाहीन शाह आफ्रिदी]] | captain3 = [[कुशल मेंडिस]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = | next = }} '''२०२६–२७ पाकिस्तान एकदिवसीय तिरंगी मालिका''' ही क्रिकेट स्पर्धा ऑक्टोबर २०२६ मध्ये [[पाकिस्तान]]<nowiki/>मध्ये आयोजित केली जात आहे. ही तीन देशांमधील मालिका असून, यात [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान]] आणि [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका]] या देशांचे पुरुष राष्ट्रीय संघ सहभागी होणार आहेत.<ref>{{cite web|date=१९ ऑगस्ट २०२६|first=अहसान |last=इफ्तिकार नेगी|url=https://www.cricinfo.com/story/pakistan-to-host-sri-lanka-for-tests-and-t20is-and-odi-tri-series-with-england-1550668 | trans-title= पाकिस्तान श्रीलंकेविरुद्ध कसोटी आणि टी२० मालिकांचे आयोजन करणार; तसेच इंग्लंडसह एकदिवसीय तिरंगी मालिकाही खेळवली जाणार | title=Pakistan to host SL for Tests and T20Is, and ODI tri-series with England |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{Cite web|date=१० सप्टेंबर २०२६| trans-title=पाकिस्तान दौऱ्यादरम्यान श्रीलंका इंग्लंडसोबत तिरंगी मालिका खेळणार | title=Sri Lanka to play tri-series with England during Pakistan tour |url=https://supersport.com/cricket/news/740aea74-2175-4f1c-a0ee-49140871a53e/sri-lanka-to-play-tri-series-with-england-during-pakistan-tour |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६|work=सुपर स्पोर्ट}}</ref>ऑगस्ट २०२६ मध्ये, [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]]ाने या तिरंगी मालिकेचे वेळापत्रक निश्चित केले. <ref>{{cite web|date=१९ ऑगस्ट २०२६|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-to-host-sri-lanka-and-england-for-t20is-odi-tri-series-and-tests.html | trans-title=पाकिस्तान श्रीलंका आणि इंग्लंडचे यजमानपद भूषवणार; आंतरराष्ट्रीय टी२० सामने, एकदिवसीय तिरंगी मालिका आणि कसोटी सामन्यांचे आयोजन होणार | title=Pakistan to host Sri Lanka and England for T20Is, ODI tri-series and Tests |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.pakistantoday.com.pk/2026/08/19/pcb-announces-pakistan-home-schedule-featuring-sri-lanka-and-england | trans-title= पीसीबीने श्रीलंका आणि इंग्लंडविरुद्धच्या पाकिस्तानमधील मालिकेचे वेळापत्रक जाहीर केले |title=PCB announces Pakistan home schedule featuring Sri Lanka and England |work=पाकिस्तान टुडे |date=१९ ऑगस्ट २०२६|access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ही मालिका प्रत्येक संघाला [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेच्या तयारीसाठी उपयुक्त ठरेल.<ref>{{Cite web|date=१९ ऑगस्ट २०२६| trans-title=पाकिस्तानमध्ये श्रीलंका आणि इंग्लंडसह तिरंगी मालिका होणार | title=Pakistan to host Sri Lanka, England for tri-series action |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-2027/news/pakistan-to-host-sri-lanka-england-in-upcoming-home-series |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap ;margin:auto" |- !{{cr|ENG}}<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4584937/england-men-announce-squad-for-odi-triseries-against-pakistan-and-sri-lanka |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | trans-title= पाकिस्तान आणि श्रीलंका यांच्याविरुद्धच्या एकदिवसीय तिरंगी मालिकेसाठी इंग्लंड पुरुष संघाची घोषणा | title= England Men announce squad for ODI tri-series against Pakistan and Sri Lanka|access-date= १५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !{{cr|PAK}}<ref>{{cite web |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६ | trans-title= श्रीलंकेविरुद्धच्या टी२० मालिका आणि एकदिवसीय तिरंगी मालिकेसाठी पाकिस्तानच्या संघांची घोषणा | title=Pakistan squads announced for Sri Lanka T20Is and ODI tri-series |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-squads-announced-for-sri-lanka-t20is-and-odi-tri-series.html |website=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]]}}</ref> !{{cr|SL}}<ref>{{Cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/avishka-fernando-recalled-to-sri-lanka-s-odi-side-for-tri-series-in-pakistan-1557114| trans-title= पाकिस्तानमध्ये होणाऱ्या तिरंगी मालिकेसाठी अविष्का फर्नांडोचे श्रीलंकेच्या एकदिवसीय संघात पुनरागमन | title=Avishka Fernando recalled to Sri Lanka's ODI side for tri-series in Pakistan|access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६|work=क्रिकइन्फो}}</ref><ref>{{cite news |work=द संडे टाइम्स (श्रीलंका) |url=https://www.sundaytimes.lk/261004/sports/fernando-arachchige-recalled-as-asalanka-hasaranga-miss-out-659175.html | trans-title= फर्नांडो, अरचिगेचे पुनरागमन, हसरंगा असालंकाला बाहेर| title=Fernando, Arachchige recalled as Asalanka, Hasaranga miss out |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |- |valign="top"| * [[हॅरी ब्रूक]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[आदिल रशीद]] * [[गस ॲटकिन्सन]] * [[जेमी ओव्हरटन]] * [[जेम्स कोल्स]] * [[जॉर्डन कॉक्स]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जॉश टँग]] * [[जो रूट]] * [[टॉम बँटन]] * [[बेन डकेट]] * [[मेसन क्रेन]] * [[लियाम डॉसन]] * [[विल जॅक्स]] * [[सॅम करन]] * [[सॉनी बेकर]] * [[हेन्री क्रोकॉम]] |valign="top"| * [[शाहीन शाह आफ्रिदी]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अबरार अहमद]] * [[अराफत मिन्हास]] * [[गाझी घोरी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[नसीम शाह]] * [[फखर जमान]] * [[फहीम अश्रफ]] * [[बाबर आझम]] * [[रझाउल्लाह मशवानी]] * [[शादाब खान]] * [[सलमान अली आगा]] * [[साद बेग]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[सुफियान मुकीम]] * [[सैम अयुब]] * [[हरिस रौफ]] * [[हसन नवाझ]] |valign="top"| * [[कुसल मेंडिस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अविष्का फर्नांडो]] * [[असिथा फर्नांडो]] * [[एशान मलिंगा]] * [[कमिंदू मेंडिस]] * [[कामिल मिशारा]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जनिथ लियानागे]] * [[दसुन शनाका]] * [[दिलशान मधुशंका]] * [[दुनिथ वेल्लालागे]] * [[दुष्मंथा चमीरा]] * [[पवन रथनायके]] * <s>[[पथुम निस्संका]]</s> * [[महीश थीकशाना]] * [[लाहिरू उदारा]] * [[सचिंदु कोलंबगे]] * [[सहान अरचिगे]] |} हॅमस्ट्रिंग दुखापतीमुळे [[पथुम निस्संका]]च्या जागी [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेच्या]] संघात [[लाहिरू उदारा]]चा समावेश करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |last=फिडेल फर्नांडो |first=अँड्र्यू |date=१५ ऑक्टोबर २०२६ |url=https://www.cricinfo.com/story/pathum-nissanka-ruled-out-of-odi-tri-series-in-pakistan-due-to-hamstring-injury-1558564 |title=हॅमस्ट्रिंग दुखापतीमुळे पथुम निस्संका पाकिस्तानमधील एकदिवसीय तिरंगी मालिकेतून बाहेर |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==साखळी सामने== ===गुणफलक=== <section begin="PTS" /> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-<--style="background:#cfc;"--> | १ || style="text-align:left" | {{Cr|ENG}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |- | २ || style="text-align:left" | {{Cr|PAK}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |- | ३ || style="text-align:left" | {{Cr|SRI}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |} स्रोत: [https://www.cricinfo.com/series/pakistan-triangular-series-2026-27-1550706/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो]<br> <section end="PTS" /> ===सामने=== ====१ला आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = १८ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550713.html धावफलक] | venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] | umpires = | toss = | rain = }} ====२रा आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = २० ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550714.html धावफलक] | venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] | umpires = | toss = | rain = }} ====३रा आं.ए.दि. सामना==== {{Single-innings cricket match | date = २२ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550715.html धावफलक] | venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] | umpires = | toss = | rain = }} ====४था आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = २५ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550716.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = | toss = | rain = }} ====५वा आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = २७ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550717.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = | toss = | rain = }} ====६वा आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550718.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = | toss = | rain = }} ==अंतिम सामना== {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = १ल्या स्थानावरील संघ | team2 = २ऱ्या स्थानावरील संघ | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550719.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = | toss = | rain = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/pakistan-triangular-series-2026-27-1550706 Series home] at [[क्रिकइन्फो]] {{पाकिस्तानचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} [[वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे]] [[वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|पाकिस्तान]] [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे]] [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|पाकिस्तान]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे]] 2qsv7nzgaqquf9byzi2pbtlm8jg2asj 2723067 2723066 2026-10-19T07:11:03Z Nitin.kunjir 4684 /* संघ */ 2723067 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६–२७ पाकिस्तान तिरंगी मालिका | image = | date = १८–३१ ऑक्टोबर २०२६ | place = [[पाकिस्तान]] | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|ENG}} | team2 = {{cr|PAK}} | team3 = {{cr|SL}} | captain1 = [[हॅरी ब्रूक]] | captain2 = [[शाहीन शाह आफ्रिदी]] | captain3 = [[कुशल मेंडिस]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = | next = }} '''२०२६–२७ पाकिस्तान एकदिवसीय तिरंगी मालिका''' ही क्रिकेट स्पर्धा ऑक्टोबर २०२६ मध्ये [[पाकिस्तान]]<nowiki/>मध्ये आयोजित केली जात आहे. ही तीन देशांमधील मालिका असून, यात [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान]] आणि [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका]] या देशांचे पुरुष राष्ट्रीय संघ सहभागी होणार आहेत.<ref>{{cite web|date=१९ ऑगस्ट २०२६|first=अहसान |last=इफ्तिकार नेगी|url=https://www.cricinfo.com/story/pakistan-to-host-sri-lanka-for-tests-and-t20is-and-odi-tri-series-with-england-1550668 | trans-title= पाकिस्तान श्रीलंकेविरुद्ध कसोटी आणि टी२० मालिकांचे आयोजन करणार; तसेच इंग्लंडसह एकदिवसीय तिरंगी मालिकाही खेळवली जाणार | title=Pakistan to host SL for Tests and T20Is, and ODI tri-series with England |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{Cite web|date=१० सप्टेंबर २०२६| trans-title=पाकिस्तान दौऱ्यादरम्यान श्रीलंका इंग्लंडसोबत तिरंगी मालिका खेळणार | title=Sri Lanka to play tri-series with England during Pakistan tour |url=https://supersport.com/cricket/news/740aea74-2175-4f1c-a0ee-49140871a53e/sri-lanka-to-play-tri-series-with-england-during-pakistan-tour |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६|work=सुपर स्पोर्ट}}</ref>ऑगस्ट २०२६ मध्ये, [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]]ाने या तिरंगी मालिकेचे वेळापत्रक निश्चित केले. <ref>{{cite web|date=१९ ऑगस्ट २०२६|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-to-host-sri-lanka-and-england-for-t20is-odi-tri-series-and-tests.html | trans-title=पाकिस्तान श्रीलंका आणि इंग्लंडचे यजमानपद भूषवणार; आंतरराष्ट्रीय टी२० सामने, एकदिवसीय तिरंगी मालिका आणि कसोटी सामन्यांचे आयोजन होणार | title=Pakistan to host Sri Lanka and England for T20Is, ODI tri-series and Tests |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.pakistantoday.com.pk/2026/08/19/pcb-announces-pakistan-home-schedule-featuring-sri-lanka-and-england | trans-title= पीसीबीने श्रीलंका आणि इंग्लंडविरुद्धच्या पाकिस्तानमधील मालिकेचे वेळापत्रक जाहीर केले |title=PCB announces Pakistan home schedule featuring Sri Lanka and England |work=पाकिस्तान टुडे |date=१९ ऑगस्ट २०२६|access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ही मालिका प्रत्येक संघाला [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेच्या तयारीसाठी उपयुक्त ठरेल.<ref>{{Cite web|date=१९ ऑगस्ट २०२६| trans-title=पाकिस्तानमध्ये श्रीलंका आणि इंग्लंडसह तिरंगी मालिका होणार | title=Pakistan to host Sri Lanka, England for tri-series action |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-2027/news/pakistan-to-host-sri-lanka-england-in-upcoming-home-series |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap ;margin:auto" |- !{{cr|ENG}}<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4584937/england-men-announce-squad-for-odi-triseries-against-pakistan-and-sri-lanka |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | trans-title= पाकिस्तान आणि श्रीलंका यांच्याविरुद्धच्या एकदिवसीय तिरंगी मालिकेसाठी इंग्लंड पुरुष संघाची घोषणा | title= England Men announce squad for ODI tri-series against Pakistan and Sri Lanka|access-date= १५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !{{cr|PAK}}<ref>{{cite web |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६ | trans-title= श्रीलंकेविरुद्धच्या टी२० मालिका आणि एकदिवसीय तिरंगी मालिकेसाठी पाकिस्तानच्या संघांची घोषणा | title=Pakistan squads announced for Sri Lanka T20Is and ODI tri-series |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-squads-announced-for-sri-lanka-t20is-and-odi-tri-series.html |website=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]]}}</ref> !{{cr|SL}}<ref>{{Cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/avishka-fernando-recalled-to-sri-lanka-s-odi-side-for-tri-series-in-pakistan-1557114| trans-title= पाकिस्तानमध्ये होणाऱ्या तिरंगी मालिकेसाठी अविष्का फर्नांडोचे श्रीलंकेच्या एकदिवसीय संघात पुनरागमन | title=Avishka Fernando recalled to Sri Lanka's ODI side for tri-series in Pakistan|access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६|work=क्रिकइन्फो}}</ref><ref>{{cite news |work=द संडे टाइम्स (श्रीलंका) |url=https://www.sundaytimes.lk/261004/sports/fernando-arachchige-recalled-as-asalanka-hasaranga-miss-out-659175.html | trans-title= फर्नांडो, अरचिगेचे पुनरागमन, हसरंगा असालंकाला बाहेर| title=Fernando, Arachchige recalled as Asalanka, Hasaranga miss out |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |- |valign="top"| * [[हॅरी ब्रूक]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[आदिल रशीद]] * [[गस ॲटकिन्सन]] * [[जेमी ओव्हरटन]] * [[जेम्स कोल्स]] * [[जॉर्डन कॉक्स]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जॉश टँग]] * [[जो रूट]] * [[टॉम बँटन]] * [[बेन डकेट]] * [[मेसन क्रेन]] * [[लियाम डॉसन]] * [[विल जॅक्स]] * [[सॅम करन]] * [[सॉनी बेकर]] * [[हेन्री क्रोकॉम]] |valign="top"| * [[शाहीन शाह आफ्रिदी]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अबरार अहमद]] * [[अराफत मिन्हास]] * [[गाझी घोरी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[नसीम शाह]] * [[फखर जमान]] * [[फहीम अश्रफ]] * [[बाबर आझम]] * [[रझाउल्लाह मशवानी]] * [[शादाब खान]] * [[सलमान अली आगा]] * [[साद बेग]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[सुफियान मुकीम]] * [[सैम अयुब]] * [[हरिस रौफ]] * [[हसन नवाझ]] |valign="top"| * [[कुसल मेंडिस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अविष्का फर्नांडो]] * [[असिथा फर्नांडो]] * [[एशान मलिंगा]] * [[कमिंदू मेंडिस]] * [[कामिल मिशारा]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जनिथ लियानागे]] * [[दसुन शनाका]] * [[दिलशान मधुशंका]] * [[दुनिथ वेल्लालागे]] * [[दुष्मंथा चमीरा]] * [[पवन रथनायके]] * <s>[[पथुम निस्संका]]</s> * [[महीश थीकशाना]] * [[लाहिरू उदारा]] * [[सचिंदु कोलंबगे]] * [[सहान अरचिगे]] |} हॅमस्ट्रिंग दुखापतीमुळे [[पथुम निस्संका]]च्या जागी [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेच्या]] संघात [[लाहिरू उदारा]]चा समावेश करण्यात आला .<ref>{{cite web |last=फिडेल फर्नांडो |first=अँड्र्यू |date=१५ ऑक्टोबर २०२६ |url=https://www.cricinfo.com/story/pathum-nissanka-ruled-out-of-odi-tri-series-in-pakistan-due-to-hamstring-injury-1558564 |title=हॅमस्ट्रिंग दुखापतीमुळे पथुम निस्संका पाकिस्तानमधील एकदिवसीय तिरंगी मालिकेतून बाहेर |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==साखळी सामने== ===गुणफलक=== <section begin="PTS" /> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-<--style="background:#cfc;"--> | १ || style="text-align:left" | {{Cr|ENG}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |- | २ || style="text-align:left" | {{Cr|PAK}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |- | ३ || style="text-align:left" | {{Cr|SRI}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |} स्रोत: [https://www.cricinfo.com/series/pakistan-triangular-series-2026-27-1550706/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो]<br> <section end="PTS" /> ===सामने=== ====१ला आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = १८ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550713.html धावफलक] | venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] | umpires = | toss = | rain = }} ====२रा आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = २० ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550714.html धावफलक] | venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] | umpires = | toss = | rain = }} ====३रा आं.ए.दि. सामना==== {{Single-innings cricket match | date = २२ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550715.html धावफलक] | venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] | umpires = | toss = | rain = }} ====४था आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = २५ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550716.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = | toss = | rain = }} ====५वा आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = २७ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550717.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = | toss = | rain = }} ====६वा आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550718.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = | toss = | rain = }} ==अंतिम सामना== {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = १ल्या स्थानावरील संघ | team2 = २ऱ्या स्थानावरील संघ | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550719.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = | toss = | rain = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/pakistan-triangular-series-2026-27-1550706 Series home] at [[क्रिकइन्फो]] {{पाकिस्तानचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} [[वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे]] [[वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|पाकिस्तान]] [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे]] [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|पाकिस्तान]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे]] ofbecwvow6q3g26nw6wtoyz4fq8nr74 2723071 2723067 2026-10-19T07:15:43Z Nitin.kunjir 4684 /* साखळी सामने */ 2723071 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६–२७ पाकिस्तान तिरंगी मालिका | image = | date = १८–३१ ऑक्टोबर २०२६ | place = [[पाकिस्तान]] | result = | player of series = | matches = | team1 = {{cr|ENG}} | team2 = {{cr|PAK}} | team3 = {{cr|SL}} | captain1 = [[हॅरी ब्रूक]] | captain2 = [[शाहीन शाह आफ्रिदी]] | captain3 = [[कुशल मेंडिस]] | runs1 = | runs2 = | runs3 = | wickets1 = | wickets2 = | wickets3 = | notes = | previous = | next = }} '''२०२६–२७ पाकिस्तान एकदिवसीय तिरंगी मालिका''' ही क्रिकेट स्पर्धा ऑक्टोबर २०२६ मध्ये [[पाकिस्तान]]<nowiki/>मध्ये आयोजित केली जात आहे. ही तीन देशांमधील मालिका असून, यात [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]], [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान]] आणि [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका]] या देशांचे पुरुष राष्ट्रीय संघ सहभागी होणार आहेत.<ref>{{cite web|date=१९ ऑगस्ट २०२६|first=अहसान |last=इफ्तिकार नेगी|url=https://www.cricinfo.com/story/pakistan-to-host-sri-lanka-for-tests-and-t20is-and-odi-tri-series-with-england-1550668 | trans-title= पाकिस्तान श्रीलंकेविरुद्ध कसोटी आणि टी२० मालिकांचे आयोजन करणार; तसेच इंग्लंडसह एकदिवसीय तिरंगी मालिकाही खेळवली जाणार | title=Pakistan to host SL for Tests and T20Is, and ODI tri-series with England |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{Cite web|date=१० सप्टेंबर २०२६| trans-title=पाकिस्तान दौऱ्यादरम्यान श्रीलंका इंग्लंडसोबत तिरंगी मालिका खेळणार | title=Sri Lanka to play tri-series with England during Pakistan tour |url=https://supersport.com/cricket/news/740aea74-2175-4f1c-a0ee-49140871a53e/sri-lanka-to-play-tri-series-with-england-during-pakistan-tour |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६|work=सुपर स्पोर्ट}}</ref>ऑगस्ट २०२६ मध्ये, [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]]ाने या तिरंगी मालिकेचे वेळापत्रक निश्चित केले. <ref>{{cite web|date=१९ ऑगस्ट २०२६|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-to-host-sri-lanka-and-england-for-t20is-odi-tri-series-and-tests.html | trans-title=पाकिस्तान श्रीलंका आणि इंग्लंडचे यजमानपद भूषवणार; आंतरराष्ट्रीय टी२० सामने, एकदिवसीय तिरंगी मालिका आणि कसोटी सामन्यांचे आयोजन होणार | title=Pakistan to host Sri Lanka and England for T20Is, ODI tri-series and Tests |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.pakistantoday.com.pk/2026/08/19/pcb-announces-pakistan-home-schedule-featuring-sri-lanka-and-england | trans-title= पीसीबीने श्रीलंका आणि इंग्लंडविरुद्धच्या पाकिस्तानमधील मालिकेचे वेळापत्रक जाहीर केले |title=PCB announces Pakistan home schedule featuring Sri Lanka and England |work=पाकिस्तान टुडे |date=१९ ऑगस्ट २०२६|access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ही मालिका प्रत्येक संघाला [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेच्या तयारीसाठी उपयुक्त ठरेल.<ref>{{Cite web|date=१९ ऑगस्ट २०२६| trans-title=पाकिस्तानमध्ये श्रीलंका आणि इंग्लंडसह तिरंगी मालिका होणार | title=Pakistan to host Sri Lanka, England for tri-series action |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-2027/news/pakistan-to-host-sri-lanka-england-in-upcoming-home-series |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap ;margin:auto" |- !{{cr|ENG}}<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4584937/england-men-announce-squad-for-odi-triseries-against-pakistan-and-sri-lanka |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] | trans-title= पाकिस्तान आणि श्रीलंका यांच्याविरुद्धच्या एकदिवसीय तिरंगी मालिकेसाठी इंग्लंड पुरुष संघाची घोषणा | title= England Men announce squad for ODI tri-series against Pakistan and Sri Lanka|access-date= १५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> !{{cr|PAK}}<ref>{{cite web |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६ | trans-title= श्रीलंकेविरुद्धच्या टी२० मालिका आणि एकदिवसीय तिरंगी मालिकेसाठी पाकिस्तानच्या संघांची घोषणा | title=Pakistan squads announced for Sri Lanka T20Is and ODI tri-series |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-squads-announced-for-sri-lanka-t20is-and-odi-tri-series.html |website=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]]}}</ref> !{{cr|SL}}<ref>{{Cite web|url=https://www.cricinfo.com/story/avishka-fernando-recalled-to-sri-lanka-s-odi-side-for-tri-series-in-pakistan-1557114| trans-title= पाकिस्तानमध्ये होणाऱ्या तिरंगी मालिकेसाठी अविष्का फर्नांडोचे श्रीलंकेच्या एकदिवसीय संघात पुनरागमन | title=Avishka Fernando recalled to Sri Lanka's ODI side for tri-series in Pakistan|access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६|work=क्रिकइन्फो}}</ref><ref>{{cite news |work=द संडे टाइम्स (श्रीलंका) |url=https://www.sundaytimes.lk/261004/sports/fernando-arachchige-recalled-as-asalanka-hasaranga-miss-out-659175.html | trans-title= फर्नांडो, अरचिगेचे पुनरागमन, हसरंगा असालंकाला बाहेर| title=Fernando, Arachchige recalled as Asalanka, Hasaranga miss out |access-date=१५ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |- |valign="top"| * [[हॅरी ब्रूक]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[आदिल रशीद]] * [[गस ॲटकिन्सन]] * [[जेमी ओव्हरटन]] * [[जेम्स कोल्स]] * [[जॉर्डन कॉक्स]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जॉश टँग]] * [[जो रूट]] * [[टॉम बँटन]] * [[बेन डकेट]] * [[मेसन क्रेन]] * [[लियाम डॉसन]] * [[विल जॅक्स]] * [[सॅम करन]] * [[सॉनी बेकर]] * [[हेन्री क्रोकॉम]] |valign="top"| * [[शाहीन शाह आफ्रिदी]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अबरार अहमद]] * [[अराफत मिन्हास]] * [[गाझी घोरी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[नसीम शाह]] * [[फखर जमान]] * [[फहीम अश्रफ]] * [[बाबर आझम]] * [[रझाउल्लाह मशवानी]] * [[शादाब खान]] * [[सलमान अली आगा]] * [[साद बेग]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[सुफियान मुकीम]] * [[सैम अयुब]] * [[हरिस रौफ]] * [[हसन नवाझ]] |valign="top"| * [[कुसल मेंडिस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अविष्का फर्नांडो]] * [[असिथा फर्नांडो]] * [[एशान मलिंगा]] * [[कमिंदू मेंडिस]] * [[कामिल मिशारा]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जनिथ लियानागे]] * [[दसुन शनाका]] * [[दिलशान मधुशंका]] * [[दुनिथ वेल्लालागे]] * [[दुष्मंथा चमीरा]] * [[पवन रथनायके]] * <s>[[पथुम निस्संका]]</s> * [[महीश थीकशाना]] * [[लाहिरू उदारा]] * [[सचिंदु कोलंबगे]] * [[सहान अरचिगे]] |} हॅमस्ट्रिंग दुखापतीमुळे [[पथुम निस्संका]]च्या जागी [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेच्या]] संघात [[लाहिरू उदारा]]चा समावेश करण्यात आला .<ref>{{cite web |last=फिडेल फर्नांडो |first=अँड्र्यू |date=१५ ऑक्टोबर २०२६ |url=https://www.cricinfo.com/story/pathum-nissanka-ruled-out-of-odi-tri-series-in-pakistan-due-to-hamstring-injury-1558564 |title=हॅमस्ट्रिंग दुखापतीमुळे पथुम निस्संका पाकिस्तानमधील एकदिवसीय तिरंगी मालिकेतून बाहेर |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==साखळी सामने== ===गुणफलक=== <section begin="PTS" /> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-<--style="background:#cfc;"--> | १ || style="text-align:left" | {{Cr|PAK}} || १ || १ || ० || ० || '''२''' || ०.७४० |- | २ || style="text-align:left" | {{Cr|ENG}} || ० || ० || ० || ० || '''०''' || — |- | ३ || style="text-align:left" | {{Cr|SRI}} || १ || ० || १ || ० || '''०''' || −०.७४० |} स्रोत: [https://www.cricinfo.com/series/pakistan-triangular-series-2026-27-1550706/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो]<br> <section end="PTS" /> ===सामने=== ====१ला आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = १८ ऑक्टोबर २०२६ | time = १३:०० | daynight = | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = ३०५ (४९.५ षटके) | runs1 = [[सलमान अली आगा]] १०७ (९०) | wickets1 = [[एशान मलिंगा]] ४/४६ (९.५ षटके) | score2 = २६८ (४८.१ षटके) | runs2 = [[पवन रथनायके]] ७९ (७४) | wickets2 = [[शाहीन शाह आफ्रिदी]] ३/५५ (१० षटके) | result = पाकिस्तान ३७ धावांनी विजयी | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550713.html धावफलक] | venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] | umpires = [[वेन नाईट्स]] (न्यू) आणि [[आसिफ याकूब]] (पा) | motm = [[सलमान अली आगा]] (पा) | toss = श्रीलंकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला . | rain = | notes = [[साद बेग]] (पा) याने आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. }} ====२रा आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = २० ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550714.html धावफलक] | venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] | umpires = | toss = | rain = }} ====३रा आं.ए.दि. सामना==== {{Single-innings cricket match | date = २२ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550715.html धावफलक] | venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] | umpires = | toss = | rain = }} ====४था आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = २५ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550716.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = | toss = | rain = }} ====५वा आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = २७ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550717.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = | toss = | rain = }} ====६वा आं.ए.दि. सामना ==== {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550718.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = | toss = | rain = }} ==अंतिम सामना== {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑक्टोबर २०२६ | time = | daynight = | team1 = १ल्या स्थानावरील संघ | team2 = २ऱ्या स्थानावरील संघ | score1 = | score2 = | result = | report = [https://www.cricinfo.com/ci/engine/match/1550719.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = | toss = | rain = }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.cricinfo.com/series/pakistan-triangular-series-2026-27-1550706 Series home] at [[क्रिकइन्फो]] {{पाकिस्तानचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६–२७}} [[वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे]] [[वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|पाकिस्तान]] [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे]] [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|पाकिस्तान]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे]] 38pk84w7ta6lm4oypxkt3waoffazkej 4 385504 2722828 2722796 2026-10-18T12:25:17Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सांख्यिकी अद्ययावत (१,०३,४०६ लेख) 2722828 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १८ ऑक्टोबर २०२६, १७:५५ (भा.प्र.वे.)'' __NOTOC__ == सद्यस्थिती == * एकूण लेख: '''१,०३,४०६''' * प्रकल्प सुरू झाल्यापासून (११ ऑक्टोबर २०२६) नवीन लेख: '''५१''' (८ दिवसांत) * सरासरी वेग: '''६.४''' लेख/दिवस * १,११,१११ साठी बाकी: '''७,७०५''' लेख * सध्याच्या वेगाने लक्ष्य पूर्ण होण्याची अंदाजित तारीख: '''८ फेब्रुवारी २०३०''' <div style="border:1px solid #a2a9b1;background:#f8f9fa;height:22px;max-width:600px"><div style="background:#36c;height:22px;width:0.7%"></div></div> '''०.७%''' (१,०३,३५५ → १,११,१११) == टप्पे == {| class="wikitable" ! टप्पा !! स्थिती !! बाकी लेख !! अंदाजित तारीख |- | १,०५,००० || चालू || १,५९४ || २६ जून २०२७ |- | १,०७,५०० || चालू || ४,०९४ || २२ जुलै २०२८ |- | १,१०,००० || चालू || ६,५९४ || १८ ऑगस्ट २०२९ |- | १,११,१११ || चालू || ७,७०५ || ८ फेब्रुवारी २०३० |} == दैनिक नोंद == {| class="wikitable sortable" ! दिनांक !! एकूण लेख !! बदल |- | data-sort-value="2026-10-18" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४०६ || data-sort-value="2" | +२ |- | data-sort-value="2026-10-17" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४०४ || data-sort-value="17" | +१७ |- | data-sort-value="2026-10-16" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="5" | +५ |- | data-sort-value="2026-10-15" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८२ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="4" | +४ |- | data-sort-value="2026-10-14" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३७८ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="9" | +९ |- | data-sort-value="2026-10-13" | १३ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="0" | +० |- | data-sort-value="2026-10-12" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="12" | +१२ |- | data-sort-value="2026-10-11" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३५७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="2" | +२ |} <small>(अंदाजित) = प्रकल्प सुरू झाल्यानंतरच्या दिवसांची आकडेवारी निर्मिती नोंदींवरून पुन्हा तयार केलेली आहे; प्रत्यक्ष नोंद नाही.</small> [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] nkxqh3c6besqfmq6vyzo794efe9y0dr 2722918 2722828 2026-10-18T18:25:17Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सांख्यिकी अद्ययावत (१,०३,४११ लेख) 2722918 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १८ ऑक्टोबर २०२६, २३:५५ (भा.प्र.वे.)'' __NOTOC__ == सद्यस्थिती == * एकूण लेख: '''१,०३,४११''' * प्रकल्प सुरू झाल्यापासून (११ ऑक्टोबर २०२६) नवीन लेख: '''५६''' (८ दिवसांत) * सरासरी वेग: '''७.०''' लेख/दिवस * १,११,१११ साठी बाकी: '''७,७००''' लेख * सध्याच्या वेगाने लक्ष्य पूर्ण होण्याची अंदाजित तारीख: '''२२ ऑक्टोबर २०२९''' <div style="border:1px solid #a2a9b1;background:#f8f9fa;height:22px;max-width:600px"><div style="background:#36c;height:22px;width:0.7%"></div></div> '''०.७%''' (१,०३,३५५ → १,११,१११) == टप्पे == {| class="wikitable" ! टप्पा !! स्थिती !! बाकी लेख !! अंदाजित तारीख |- | १,०५,००० || चालू || १,५८९ || २ जून २०२७ |- | १,०७,५०० || चालू || ४,०८९ || २५ मे २०२८ |- | १,१०,००० || चालू || ६,५८९ || १७ मे २०२९ |- | १,११,१११ || चालू || ७,७०० || २२ ऑक्टोबर २०२९ |} == दैनिक नोंद == {| class="wikitable sortable" ! दिनांक !! एकूण लेख !! बदल |- | data-sort-value="2026-10-18" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४११ || data-sort-value="7" | +७ |- | data-sort-value="2026-10-17" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४०४ || data-sort-value="17" | +१७ |- | data-sort-value="2026-10-16" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="5" | +५ |- | data-sort-value="2026-10-15" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८२ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="4" | +४ |- | data-sort-value="2026-10-14" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३७८ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="9" | +९ |- | data-sort-value="2026-10-13" | १३ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="0" | +० |- | data-sort-value="2026-10-12" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="12" | +१२ |- | data-sort-value="2026-10-11" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३५७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="2" | +२ |} <small>(अंदाजित) = प्रकल्प सुरू झाल्यानंतरच्या दिवसांची आकडेवारी निर्मिती नोंदींवरून पुन्हा तयार केलेली आहे; प्रत्यक्ष नोंद नाही.</small> [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] 95lqgylrpfk80aamj9xhn273n6dfs4q 2722934 2722918 2026-10-18T18:52:57Z अभय नातू 206 /* दैनिक नोंद */ 2722934 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १८ ऑक्टोबर २०२६, २३:५५ (भा.प्र.वे.)'' __NOTOC__ == सद्यस्थिती == * एकूण लेख: '''१,०३,४११''' * प्रकल्प सुरू झाल्यापासून (११ ऑक्टोबर २०२६) नवीन लेख: '''५६''' (८ दिवसांत) * सरासरी वेग: '''७.०''' लेख/दिवस * १,११,१११ साठी बाकी: '''७,७००''' लेख * सध्याच्या वेगाने लक्ष्य पूर्ण होण्याची अंदाजित तारीख: '''२२ ऑक्टोबर २०२९''' <div style="border:1px solid #a2a9b1;background:#f8f9fa;height:22px;max-width:600px"><div style="background:#36c;height:22px;width:0.7%"></div></div> '''०.७%''' (१,०३,३५५ → १,११,१११) == टप्पे == {| class="wikitable" ! टप्पा !! स्थिती !! बाकी लेख !! अंदाजित तारीख |- | १,०५,००० || चालू || १,५८९ || २ जून २०२७ |- | १,०७,५०० || चालू || ४,०८९ || २५ मे २०२८ |- | १,१०,००० || चालू || ६,५८९ || १७ मे २०२९ |- | १,११,१११ || चालू || ७,७०० || २२ ऑक्टोबर २०२९ |} == दैनिक नोंद == {| class="wikitable sortable" ! दिनांक !! एकूण लेख !! बदल |- | data-sort-value="2026-10-18" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४११ || data-sort-value="7" | +७ |- | data-sort-value="2026-10-17" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४०४ || data-sort-value="17" | +१७ |- | data-sort-value="2026-10-16" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="5" | +५ |- | data-sort-value="2026-10-15" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८२ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="4" | +४ |- | data-sort-value="2026-10-14" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३७८ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="9" | +९ |- | data-sort-value="2026-10-13" | १३ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="0" | +० |- | data-sort-value="2026-10-12" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="12" | +१२ |- | data-sort-value="2026-10-11" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३५७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="2" | +२ |} <small>(अंदाजित) = प्रकल्प सुरू झाल्यानंतरच्या दिवसांची आकडेवारी निर्मिती नोंदींवरून पुन्हा तयार केलेली आहे; प्रत्यक्ष नोंद नाही.</small> == हे सुद्धा पहा == * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/सांख्यिकी]] * [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/सांख्यिकी]] * [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/तयार केलेले लेख]] [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] nsb4yhg2l5sn32dq39l7wkv9u0kh8v5 2722935 2722934 2026-10-18T18:53:12Z अभय नातू 206 /* हे सुद्धा पहा */ 2722935 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १८ ऑक्टोबर २०२६, २३:५५ (भा.प्र.वे.)'' __NOTOC__ == सद्यस्थिती == * एकूण लेख: '''१,०३,४११''' * प्रकल्प सुरू झाल्यापासून (११ ऑक्टोबर २०२६) नवीन लेख: '''५६''' (८ दिवसांत) * सरासरी वेग: '''७.०''' लेख/दिवस * १,११,१११ साठी बाकी: '''७,७००''' लेख * सध्याच्या वेगाने लक्ष्य पूर्ण होण्याची अंदाजित तारीख: '''२२ ऑक्टोबर २०२९''' <div style="border:1px solid #a2a9b1;background:#f8f9fa;height:22px;max-width:600px"><div style="background:#36c;height:22px;width:0.7%"></div></div> '''०.७%''' (१,०३,३५५ → १,११,१११) == टप्पे == {| class="wikitable" ! टप्पा !! स्थिती !! बाकी लेख !! अंदाजित तारीख |- | १,०५,००० || चालू || १,५८९ || २ जून २०२७ |- | १,०७,५०० || चालू || ४,०८९ || २५ मे २०२८ |- | १,१०,००० || चालू || ६,५८९ || १७ मे २०२९ |- | १,११,१११ || चालू || ७,७०० || २२ ऑक्टोबर २०२९ |} == दैनिक नोंद == {| class="wikitable sortable" ! दिनांक !! एकूण लेख !! बदल |- | data-sort-value="2026-10-18" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४११ || data-sort-value="7" | +७ |- | data-sort-value="2026-10-17" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४०४ || data-sort-value="17" | +१७ |- | data-sort-value="2026-10-16" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="5" | +५ |- | data-sort-value="2026-10-15" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८२ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="4" | +४ |- | data-sort-value="2026-10-14" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३७८ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="9" | +९ |- | data-sort-value="2026-10-13" | १३ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="0" | +० |- | data-sort-value="2026-10-12" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="12" | +१२ |- | data-sort-value="2026-10-11" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३५७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="2" | +२ |} <small>(अंदाजित) = प्रकल्प सुरू झाल्यानंतरच्या दिवसांची आकडेवारी निर्मिती नोंदींवरून पुन्हा तयार केलेली आहे; प्रत्यक्ष नोंद नाही.</small> == हे सुद्धा पहा == * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/सांख्यिकी]] * [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/तयार केलेले लेख]] [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] c3d3k61uxm1cul9cg9og79bpv35qgrb 2722973 2722935 2026-10-19T00:25:19Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सांख्यिकी अद्ययावत (१,०३,४१४ लेख) 2722973 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, ०५:५५ (भा.प्र.वे.)'' __NOTOC__ == सद्यस्थिती == * एकूण लेख: '''१,०३,४१४''' * प्रकल्प सुरू झाल्यापासून (११ ऑक्टोबर २०२६) नवीन लेख: '''५९''' (९ दिवसांत) * सरासरी वेग: '''६.६''' लेख/दिवस * १,११,१११ साठी बाकी: '''७,६९७''' लेख * सध्याच्या वेगाने लक्ष्य पूर्ण होण्याची अंदाजित तारीख: '''६ जानेवारी २०३०''' <div style="border:1px solid #a2a9b1;background:#f8f9fa;height:22px;max-width:600px"><div style="background:#36c;height:22px;width:0.8%"></div></div> '''०.८%''' (१,०३,३५५ → १,११,१११) == टप्पे == {| class="wikitable" ! टप्पा !! स्थिती !! बाकी लेख !! अंदाजित तारीख |- | १,०५,००० || चालू || १,५८६ || १८ जून २०२७ |- | १,०७,५०० || चालू || ४,०८६ || ४ जुलै २०२८ |- | १,१०,००० || चालू || ६,५८६ || २० जुलै २०२९ |- | १,११,१११ || चालू || ७,६९७ || ६ जानेवारी २०३० |} == दैनिक नोंद == {| class="wikitable sortable" ! दिनांक !! एकूण लेख !! बदल |- | data-sort-value="2026-10-19" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४१४ || data-sort-value="3" | +३ |- | data-sort-value="2026-10-18" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४११ || data-sort-value="7" | +७ |- | data-sort-value="2026-10-17" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४०४ || data-sort-value="17" | +१७ |- | data-sort-value="2026-10-16" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="5" | +५ |- | data-sort-value="2026-10-15" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८२ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="4" | +४ |- | data-sort-value="2026-10-14" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३७८ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="9" | +९ |- | data-sort-value="2026-10-13" | १३ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="0" | +० |- | data-sort-value="2026-10-12" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="12" | +१२ |- | data-sort-value="2026-10-11" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३५७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="2" | +२ |} <small>(अंदाजित) = प्रकल्प सुरू झाल्यानंतरच्या दिवसांची आकडेवारी निर्मिती नोंदींवरून पुन्हा तयार केलेली आहे; प्रत्यक्ष नोंद नाही.</small> [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] qhezin3xitjwstz1jpbssmoyo77y3gh 2723053 2722973 2026-10-19T06:25:17Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सांख्यिकी अद्ययावत (१,०३,४१४ लेख) 2723053 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, ११:५५ (भा.प्र.वे.)'' __NOTOC__ == सद्यस्थिती == * एकूण लेख: '''१,०३,४१४''' * प्रकल्प सुरू झाल्यापासून (११ ऑक्टोबर २०२६) नवीन लेख: '''५९''' (९ दिवसांत) * सरासरी वेग: '''६.६''' लेख/दिवस * १,११,१११ साठी बाकी: '''७,६९७''' लेख * सध्याच्या वेगाने लक्ष्य पूर्ण होण्याची अंदाजित तारीख: '''६ जानेवारी २०३०''' <div style="border:1px solid #a2a9b1;background:#f8f9fa;height:22px;max-width:600px"><div style="background:#36c;height:22px;width:0.8%"></div></div> '''०.८%''' (१,०३,३५५ → १,११,१११) == टप्पे == {| class="wikitable" ! टप्पा !! स्थिती !! बाकी लेख !! अंदाजित तारीख |- | १,०५,००० || चालू || १,५८६ || १८ जून २०२७ |- | १,०७,५०० || चालू || ४,०८६ || ४ जुलै २०२८ |- | १,१०,००० || चालू || ६,५८६ || २० जुलै २०२९ |- | १,११,१११ || चालू || ७,६९७ || ६ जानेवारी २०३० |} == दैनिक नोंद == {| class="wikitable sortable" ! दिनांक !! एकूण लेख !! बदल |- | data-sort-value="2026-10-19" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४१४ || data-sort-value="3" | +३ |- | data-sort-value="2026-10-18" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४११ || data-sort-value="7" | +७ |- | data-sort-value="2026-10-17" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४०४ || data-sort-value="17" | +१७ |- | data-sort-value="2026-10-16" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="5" | +५ |- | data-sort-value="2026-10-15" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८२ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="4" | +४ |- | data-sort-value="2026-10-14" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३७८ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="9" | +९ |- | data-sort-value="2026-10-13" | १३ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="0" | +० |- | data-sort-value="2026-10-12" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="12" | +१२ |- | data-sort-value="2026-10-11" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३५७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="2" | +२ |} <small>(अंदाजित) = प्रकल्प सुरू झाल्यानंतरच्या दिवसांची आकडेवारी निर्मिती नोंदींवरून पुन्हा तयार केलेली आहे; प्रत्यक्ष नोंद नाही.</small> [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] oek6rltsmcv8b7kq65v523fqi2c7or8 4 385505 2722829 2722797 2026-10-18T12:25:38Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: नवीन लेख व सहभागी अद्ययावत (४२ लेख) 2722829 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १८ ऑक्टोबर २०२६, १७:५५ (भा.प्र.वे.)'' == सारांश == * प्रकल्पांतर्गत सापडलेले नवीन लेख: '''४२''' * सहभागी सदस्य: '''१२''' * सुधारणा आवश्यक लेख: '''२३''' — [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/सुधारणा आवश्यक|यादी पहा]] <small>टीप: वगळलेले लेख व पुनर्निर्देशनांमुळे ही संख्या एकूण लेखसंख्येतील वाढीपेक्षा थोडी वेगळी असू शकते.</small> == सर्वाधिक योगदान (पहिले २५) == {| class="wikitable sortable" ! क्रमांक !! सदस्य !! नवीन लेख |- | १ || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="9" | ९ |- | २ || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="9" | ९ |- | ३ || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="7" | ७ |- | ४ || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ५ || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ६ || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ७ || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2" | २ |- | ८ || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="1" | १ |- | ९ || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="1" | १ |- | १० || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="1" | १ |- | ११ || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="1" | १ |- | १२ || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="1" | १ |} == महिन्यानुसार यादी == * [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/तयार केलेले लेख/ऑक्टोबर २०२६|ऑक्टोबर २०२६]] — ४२ लेख [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] oh7t45fhcxg3ya3u21qzfp4xufeaipx 2722921 2722829 2026-10-18T18:25:37Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: नवीन लेख व सहभागी अद्ययावत (४७ लेख) 2722921 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १८ ऑक्टोबर २०२६, २३:५५ (भा.प्र.वे.)'' == सारांश == * प्रकल्पांतर्गत सापडलेले नवीन लेख: '''४७''' * सहभागी सदस्य: '''१२''' * सुधारणा आवश्यक लेख: '''२५''' — [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/सुधारणा आवश्यक|यादी पहा]] <small>टीप: वगळलेले लेख व पुनर्निर्देशनांमुळे ही संख्या एकूण लेखसंख्येतील वाढीपेक्षा थोडी वेगळी असू शकते.</small> == सर्वाधिक योगदान (पहिले २५) == {| class="wikitable sortable" ! क्रमांक !! सदस्य !! नवीन लेख |- | १ || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="9" | ९ |- | २ || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="9" | ९ |- | ३ || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="7" | ७ |- | ४ || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ५ || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ६ || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ७ || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ८ || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ९ || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2" | २ |- | १० || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="1" | १ |- | ११ || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="1" | १ |- | १२ || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="1" | १ |} == महिन्यानुसार यादी == * [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/तयार केलेले लेख/ऑक्टोबर २०२६|ऑक्टोबर २०२६]] — ४७ लेख [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] 1odbjr157qbdcp23vu2s23gqolemo9r 2722974 2722921 2026-10-19T00:25:39Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: नवीन लेख व सहभागी अद्ययावत (५१ लेख) 2722974 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, ०५:५५ (भा.प्र.वे.)'' == सारांश == * प्रकल्पांतर्गत सापडलेले नवीन लेख: '''५१''' * सहभागी सदस्य: '''१२''' * सुधारणा आवश्यक लेख: '''२५''' — [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/सुधारणा आवश्यक|यादी पहा]] <small>टीप: वगळलेले लेख व पुनर्निर्देशनांमुळे ही संख्या एकूण लेखसंख्येतील वाढीपेक्षा थोडी वेगळी असू शकते.</small> == सर्वाधिक योगदान (पहिले २५) == {| class="wikitable sortable" ! क्रमांक !! सदस्य !! नवीन लेख |- | १ || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="12" | १२ |- | २ || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="9" | ९ |- | ३ || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="7" | ७ |- | ४ || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ५ || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ६ || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ७ || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ८ || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ९ || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2" | २ |- | १० || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="1" | १ |- | ११ || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="1" | १ |- | १२ || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="1" | १ |} == महिन्यानुसार यादी == * [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/तयार केलेले लेख/ऑक्टोबर २०२६|ऑक्टोबर २०२६]] — ५१ लेख [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] 6i2ua55wdi1f93gy4apga9j6z5col1j 2723054 2722974 2026-10-19T06:25:37Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: नवीन लेख व सहभागी अद्ययावत (५१ लेख) 2723054 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, ११:५५ (भा.प्र.वे.)'' == सारांश == * प्रकल्पांतर्गत सापडलेले नवीन लेख: '''५१''' * सहभागी सदस्य: '''१२''' * सुधारणा आवश्यक लेख: '''२५''' — [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/सुधारणा आवश्यक|यादी पहा]] <small>टीप: वगळलेले लेख व पुनर्निर्देशनांमुळे ही संख्या एकूण लेखसंख्येतील वाढीपेक्षा थोडी वेगळी असू शकते.</small> == सर्वाधिक योगदान (पहिले २५) == {| class="wikitable sortable" ! क्रमांक !! सदस्य !! नवीन लेख |- | १ || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="12" | १२ |- | २ || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="9" | ९ |- | ३ || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="7" | ७ |- | ४ || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ५ || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ६ || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ७ || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ८ || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ९ || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2" | २ |- | १० || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="1" | १ |- | ११ || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="1" | १ |- | १२ || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="1" | १ |} == महिन्यानुसार यादी == * [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/तयार केलेले लेख/ऑक्टोबर २०२६|ऑक्टोबर २०२६]] — ५१ लेख [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] 9wtuv16mc2bukkd4d2fy57eud7nmhjv 4 385506 2722830 2722798 2026-10-18T12:25:43Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: ऑक्टोबर २०२६ यादी अद्ययावत 2722830 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १८ ऑक्टोबर २०२६, १७:५५ (भा.प्र.वे.)'' {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! दिनांक !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा |- | १ || [[असंका गुरुसिन्हा]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T09:06:54Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4545" | ४,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २ || [[द कव्हेनंट (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T23:42:42Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10752" | १०,७५२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३ || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:10Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="151892" | १,५१,८९२ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४ || [[चेझापीक (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:34:24Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9720" | ९,७२० || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५ || [[पोलंड (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:51:59Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10318" | १०,३१८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६ || [[कॅरिबियन (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T03:39:40Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9194" | ९,१९४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ७ || [[श्रेष्ठ कुमार]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T10:44:38Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1415" | १,४१५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ८ || [[कबीर सागर]] || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="2026-10-12T11:11:02Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13986" | १३,९८६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ९ || [[रुस्लान मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:30:18Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6148" | ६,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १० || [[अंजना मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:37:16Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2475" | २,४७५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ११ || [[अमित बेहल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:50:27Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4306" | ४,३०६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १२ || [[कोकणातील पारंपरिक ओव्या आणि स्त्रियांचे लोकसाहित्य]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-12T16:44:13Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="97183" | ९७,१८३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १३ || [[नील भट्ट]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T17:12:42Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3334" | ३,३३४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १४ || [[अभिषेक रावत]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T18:07:37Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1771" | १,७७१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १५ || [[रस]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T20:01:23Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="396" | ३९६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> |- | १६ || [[हसन खान]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T00:45:08Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10053" | १०,०५३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १७ || [[हबीबा इस्लाम]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:06:42Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8207" | ८,२०७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १८ || [[खलील गुरबाझ]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:58:36Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9591" | ९,५९१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १९ || [[ईशान पांडे]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:26:58Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9325" | ९,३२५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २० || [[समय श्रीवास्तव]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:33:29Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4872" | ४,८७२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २१ || [[हसनैन उल वहाब]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:38:12Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4375" | ४,३७५ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २२ || [[आदित्य वरदराजन]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:41:35Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5203" | ५,२०३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २३ || [[हसनैन शाह]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:44:59Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6052" | ६,०५२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २४ || [[अजयवीर हुंदल]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:48:00Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5671" | ५,६७१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २५ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="2026-10-14T22:13:15Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="981" | ९८१ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २६ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-15T11:04:41Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="15485" | १५,४८५ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २७ || [[रॉबर्ट हॉल]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:33:49Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2681" | २,६८१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २८ || [[मायकेल वुडफर्ड]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:52:50Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2854" | २,८५४ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २९ || [[कोकणातील जांभ्या खडकाचे सडे]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-15T22:11:24Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="64413" | ६४,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३० || [[मधुमेहावरील औषधे]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-16T00:59:02Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8556" | ८,५५६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ |- | ३१ || [[शील पटेल]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T10:57:23Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1946" | १,९४६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३२ || [[१५.एआय]] || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="2026-10-16T11:57:53Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6539" | ६,५३९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३३ || [[चेरुवयल रामन]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-16T14:06:41Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5142" | ५,१४२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३४ || [[करण सोनावळे]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T16:01:51Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3348" | ३,३४८ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३५ || [[ऋतुजा पिसाळ]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-16T18:28:11Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1723" | १,७२३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३६ || [[राजेश भाऊराव भाकणे]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:45:31Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4963" | ४,९६३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३७ || [[महेश बळीराम सावंत]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:53:48Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5005" | ५,००५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३८ || [[हरून रशीद खान]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:31:50Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13189" | १३,१८९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३९ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:33:41Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4657" | ४,६५७ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४० || [[मासाहिरो हारा]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-17T20:01:01Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2156" | २,१५६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४१ || [[तेजा देवकर]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-17T21:27:34Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10775" | १०,७७५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४२ || [[कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-18T16:25:27Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="336229" | ३,३६,२२९ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] aawk4llmbbwof7kjobw8uyy6haf1ehw 2722923 2722830 2026-10-18T18:25:42Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: ऑक्टोबर २०२६ यादी अद्ययावत 2722923 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १८ ऑक्टोबर २०२६, २३:५५ (भा.प्र.वे.)'' {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! दिनांक !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा |- | १ || [[असंका गुरुसिन्हा]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T09:06:54Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4545" | ४,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २ || [[द कव्हेनंट (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T23:42:42Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10752" | १०,७५२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३ || [[२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:44:01Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="76907" | ७६,९०७ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४ || [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:04Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="113493" | १,१३,४९३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ५ || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:10Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="152218" | १,५२,२१८ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ६ || [[चेझापीक (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:34:24Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9720" | ९,७२० || ✔ || ✔ || ✔ |- | ७ || [[पोलंड (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:51:59Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10318" | १०,३१८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ८ || [[कॅरिबियन (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T03:39:40Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9194" | ९,१९४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ९ || [[श्रेष्ठ कुमार]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T10:44:38Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1415" | १,४१५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १० || [[कबीर सागर]] || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="2026-10-12T11:11:02Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13986" | १३,९८६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ११ || [[रुस्लान मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:30:18Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6148" | ६,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १२ || [[अंजना मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:37:16Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2475" | २,४७५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १३ || [[अमित बेहल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:50:27Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4306" | ४,३०६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १४ || [[कोकणातील पारंपरिक ओव्या आणि स्त्रियांचे लोकसाहित्य]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-12T16:44:13Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="97183" | ९७,१८३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १५ || [[नील भट्ट]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T17:12:42Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3334" | ३,३३४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १६ || [[अभिषेक रावत]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T18:07:37Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1771" | १,७७१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १७ || [[रस]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T20:01:23Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="396" | ३९६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> |- | १८ || [[हसन खान]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T00:45:08Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10053" | १०,०५३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १९ || [[हबीबा इस्लाम]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:06:42Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8207" | ८,२०७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २० || [[खलील गुरबाझ]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:58:36Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9591" | ९,५९१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २१ || [[ईशान पांडे]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:26:58Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9325" | ९,३२५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २२ || [[समय श्रीवास्तव]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:33:29Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4872" | ४,८७२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २३ || [[हसनैन उल वहाब]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:38:12Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4375" | ४,३७५ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २४ || [[आदित्य वरदराजन]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:41:35Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5203" | ५,२०३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २५ || [[हसनैन शाह]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:44:59Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6052" | ६,०५२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २६ || [[अजयवीर हुंदल]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:48:00Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5671" | ५,६७१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २७ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="2026-10-14T22:13:15Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="981" | ९८१ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २८ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-15T11:04:41Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="15485" | १५,४८५ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २९ || [[रॉबर्ट हॉल]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:33:49Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2681" | २,६८१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३० || [[मायकेल वुडफर्ड]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:52:50Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2854" | २,८५४ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३१ || [[कोकणातील जांभ्या खडकाचे सडे]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-15T22:11:24Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="64413" | ६४,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३२ || [[मधुमेहावरील औषधे]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-16T00:59:02Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8556" | ८,५५६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ |- | ३३ || [[शील पटेल]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T10:57:23Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1946" | १,९४६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३४ || [[१५.एआय]] || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="2026-10-16T11:57:53Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6539" | ६,५३९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३५ || [[चेरुवयल रामन]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-16T14:06:41Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5142" | ५,१४२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३६ || [[करण सोनावळे]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T16:01:51Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3348" | ३,३४८ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३७ || [[ऋतुजा पिसाळ]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-16T18:28:11Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1723" | १,७२३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३८ || [[राजेश भाऊराव भाकणे]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:45:31Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4963" | ४,९६३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३९ || [[महेश बळीराम सावंत]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:53:48Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5005" | ५,००५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४० || [[हरून रशीद खान]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:31:50Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13189" | १३,१८९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४१ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:33:41Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4657" | ४,६५७ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४२ || [[मासाहिरो हारा]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-17T20:01:01Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2156" | २,१५६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४३ || [[तेजा देवकर]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-17T21:27:34Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10413" | १०,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४४ || [[कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-18T16:25:27Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="339313" | ३,३९,३१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४५ || [[मानवत मर्डर्स]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:00:42Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8545" | ८,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४६ || [[मानवत हत्याकांड]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:48:03Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1127" | १,१२७ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४७ || [[पॅटर्सन, न्यू जर्सी]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-18T23:46:40Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4148" | ४,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] 3e47og0d8lwi89ehk34mg9elgfvo5ey 2722975 2722923 2026-10-19T00:25:44Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: ऑक्टोबर २०२६ यादी अद्ययावत 2722975 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, ०५:५५ (भा.प्र.वे.)'' {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! दिनांक !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा |- | १ || [[असंका गुरुसिन्हा]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T09:06:54Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4545" | ४,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २ || [[द कव्हेनंट (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T23:42:42Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10752" | १०,७५२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३ || [[२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:44:01Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="78486" | ७८,४८६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४ || [[२०२६ चिनी ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:45:53Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="148153" | १,४८,१५३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ५ || [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:04Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="113493" | १,१३,४९३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ६ || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:10Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="152373" | १,५२,३७३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ७ || [[चेझापीक (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:34:24Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9720" | ९,७२० || ✔ || ✔ || ✔ |- | ८ || [[पोलंड (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:51:59Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10318" | १०,३१८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ९ || [[कॅरिबियन (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T03:39:40Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9194" | ९,१९४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १० || [[श्रेष्ठ कुमार]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T10:44:38Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1415" | १,४१५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ११ || [[कबीर सागर]] || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="2026-10-12T11:11:02Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13986" | १३,९८६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | १२ || [[रुस्लान मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:30:18Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6148" | ६,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १३ || [[अंजना मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:37:16Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2475" | २,४७५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १४ || [[अमित बेहल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:50:27Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4306" | ४,३०६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १५ || [[कोकणातील पारंपरिक ओव्या आणि स्त्रियांचे लोकसाहित्य]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-12T16:44:13Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="97183" | ९७,१८३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १६ || [[नील भट्ट]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T17:12:42Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3334" | ३,३३४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १७ || [[अभिषेक रावत]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T18:07:37Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1771" | १,७७१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १८ || [[रस]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T20:01:23Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="396" | ३९६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> |- | १९ || [[हसन खान]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T00:45:08Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10053" | १०,०५३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २० || [[हबीबा इस्लाम]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:06:42Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8207" | ८,२०७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २१ || [[खलील गुरबाझ]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:58:36Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9591" | ९,५९१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २२ || [[ईशान पांडे]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:26:58Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9325" | ९,३२५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २३ || [[समय श्रीवास्तव]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:33:29Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4872" | ४,८७२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २४ || [[हसनैन उल वहाब]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:38:12Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4375" | ४,३७५ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २५ || [[आदित्य वरदराजन]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:41:35Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5203" | ५,२०३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २६ || [[हसनैन शाह]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:44:59Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6052" | ६,०५२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २७ || [[अजयवीर हुंदल]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:48:00Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5671" | ५,६७१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २८ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="2026-10-14T22:13:15Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="981" | ९८१ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २९ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-15T11:04:41Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="15485" | १५,४८५ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३० || [[रॉबर्ट हॉल]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:33:49Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2681" | २,६८१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३१ || [[मायकेल वुडफर्ड]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:52:50Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2854" | २,८५४ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३२ || [[कोकणातील जांभ्या खडकाचे सडे]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-15T22:11:24Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="64413" | ६४,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३३ || [[मधुमेहावरील औषधे]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-16T00:59:02Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8556" | ८,५५६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ |- | ३४ || [[शील पटेल]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T10:57:23Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1946" | १,९४६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३५ || [[१५.एआय]] || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="2026-10-16T11:57:53Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6539" | ६,५३९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३६ || [[चेरुवयल रामन]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-16T14:06:41Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5142" | ५,१४२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३७ || [[करण सोनावळे]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T16:01:51Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3348" | ३,३४८ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३८ || [[ऋतुजा पिसाळ]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-16T18:28:11Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1723" | १,७२३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३९ || [[राजेश भाऊराव भाकणे]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:45:31Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4963" | ४,९६३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४० || [[महेश बळीराम सावंत]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:53:48Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5005" | ५,००५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४१ || [[हरून रशीद खान]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:31:50Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13189" | १३,१८९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४२ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:33:41Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4657" | ४,६५७ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४३ || [[मासाहिरो हारा]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-17T20:01:01Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2156" | २,१५६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४४ || [[तेजा देवकर]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-17T21:27:34Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10413" | १०,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४५ || [[कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-18T16:25:27Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="339313" | ३,३९,३१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४६ || [[मानवत मर्डर्स]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:00:42Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8545" | ८,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४७ || [[मानवत हत्याकांड]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:48:03Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1127" | १,१२७ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४८ || [[पॅटर्सन, न्यू जर्सी]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-18T23:46:40Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4148" | ४,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४९ || [[श्रीविद्या]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T00:07:53Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13465" | १३,४६५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५० || [[रिसेशनल (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T01:17:59Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8767" | ८,७६७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५१ || [[मेहली मेहता]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T01:37:33Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6376" | ६,३७६ || ✔ || ✔ || ✔ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] edh6hz3juk0vvbuqstrzw04g1c21jzo 2723055 2722975 2026-10-19T06:25:42Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: ऑक्टोबर २०२६ यादी अद्ययावत 2723055 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, ११:५५ (भा.प्र.वे.)'' {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! दिनांक !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा |- | १ || [[असंका गुरुसिन्हा]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T09:06:54Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4545" | ४,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २ || [[द कव्हेनंट (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T23:42:42Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10752" | १०,७५२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३ || [[२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:44:01Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="78486" | ७८,४८६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४ || [[२०२६ चिनी ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:45:53Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="148153" | १,४८,१५३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ५ || [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:04Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="113493" | १,१३,४९३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ६ || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:10Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="152373" | १,५२,३७३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ७ || [[चेझापीक (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:34:24Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9720" | ९,७२० || ✔ || ✔ || ✔ |- | ८ || [[पोलंड (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:51:59Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10318" | १०,३१८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ९ || [[कॅरिबियन (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T03:39:40Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9194" | ९,१९४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १० || [[श्रेष्ठ कुमार]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T10:44:38Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1415" | १,४१५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ११ || [[कबीर सागर]] || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="2026-10-12T11:11:02Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13986" | १३,९८६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | १२ || [[रुस्लान मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:30:18Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6148" | ६,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १३ || [[अंजना मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:37:16Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2475" | २,४७५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १४ || [[अमित बेहल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:50:27Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4306" | ४,३०६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १५ || [[कोकणातील पारंपरिक ओव्या आणि स्त्रियांचे लोकसाहित्य]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-12T16:44:13Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="97183" | ९७,१८३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १६ || [[नील भट्ट]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T17:12:42Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3334" | ३,३३४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १७ || [[अभिषेक रावत]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T18:07:37Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1771" | १,७७१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १८ || [[रस]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T20:01:23Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="396" | ३९६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> |- | १९ || [[हसन खान]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T00:45:08Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10053" | १०,०५३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २० || [[हबीबा इस्लाम]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:06:42Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8207" | ८,२०७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २१ || [[खलील गुरबाझ]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:58:36Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9591" | ९,५९१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २२ || [[ईशान पांडे]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:26:58Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9325" | ९,३२५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २३ || [[समय श्रीवास्तव]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:33:29Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4872" | ४,८७२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २४ || [[हसनैन उल वहाब]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:38:12Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4375" | ४,३७५ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २५ || [[आदित्य वरदराजन]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:41:35Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5203" | ५,२०३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २६ || [[हसनैन शाह]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:44:59Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6052" | ६,०५२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २७ || [[अजयवीर हुंदल]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:48:00Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5671" | ५,६७१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २८ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="2026-10-14T22:13:15Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="981" | ९८१ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २९ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-15T11:04:41Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="15485" | १५,४८५ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३० || [[रॉबर्ट हॉल]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:33:49Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2681" | २,६८१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३१ || [[मायकेल वुडफर्ड]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:52:50Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2854" | २,८५४ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३२ || [[कोकणातील जांभ्या खडकाचे सडे]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-15T22:11:24Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="64413" | ६४,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३३ || [[मधुमेहावरील औषधे]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-16T00:59:02Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8556" | ८,५५६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ |- | ३४ || [[शील पटेल]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T10:57:23Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1946" | १,९४६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३५ || [[१५.एआय]] || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="2026-10-16T11:57:53Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6539" | ६,५३९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३६ || [[चेरुवयल रामन]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-16T14:06:41Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5142" | ५,१४२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३७ || [[करण सोनावळे]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T16:01:51Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3348" | ३,३४८ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३८ || [[ऋतुजा पिसाळ]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-16T18:28:11Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1723" | १,७२३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३९ || [[राजेश भाऊराव भाकणे]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:45:31Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4963" | ४,९६३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४० || [[महेश बळीराम सावंत]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:53:48Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5005" | ५,००५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४१ || [[हरून रशीद खान]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:31:50Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13189" | १३,१८९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४२ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:33:41Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4657" | ४,६५७ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४३ || [[मासाहिरो हारा]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-17T20:01:01Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2156" | २,१५६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४४ || [[तेजा देवकर]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-17T21:27:34Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10413" | १०,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४५ || [[कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-18T16:25:27Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="339313" | ३,३९,३१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४६ || [[मानवत मर्डर्स]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:00:42Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8545" | ८,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४७ || [[मानवत हत्याकांड]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:48:03Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1127" | १,१२७ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४८ || [[पॅटर्सन, न्यू जर्सी]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-18T23:46:40Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4148" | ४,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४९ || [[श्रीविद्या]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T00:07:53Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13465" | १३,४६५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५० || [[रिसेशनल (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T01:17:59Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8767" | ८,७६७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५१ || [[मेहली मेहता]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T01:37:33Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6376" | ६,३७६ || ✔ || ✔ || ✔ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] bcdmi9xavdl11tx61o88qme7bq7llit 4 385507 2722831 2722799 2026-10-18T12:25:48Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सुधारणा आवश्यक यादी (२३) 2722831 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १८ ऑक्टोबर २०२६, १७:५५ (भा.प्र.वे.)'' प्रकल्पांतर्गत तयार झालेल्या लेखांपैकी ज्यांच्यात किमान एक त्रुटी आहे तेच लेख येथे दिसतात. प्रत्येक अद्ययावतीत ही संपूर्ण यादी पुन्हा तयार होते; त्रुटी दूर केलेला लेख आपोआप यादीतून निघतो. == सारांश == * सुधारणा आवश्यक लेख: '''२३''' * मागील अद्ययावतीपासून पूर्ण सुधारलेले लेख: '''०''' * लहान लेख (४,००० बाइट्सपेक्षा कमी): '''१२''' * संदर्भ नसलेले: '''३''' * वर्ग नसलेले: '''३''' * विकिडेटा जोडणी नसलेले: '''१८''' == यादी == ✔ = ठीक, <span style="color:#d33">✘</span> = सुधारणा आवश्यक. कोणत्याही स्तंभाच्या शीर्षकावर क्लिक करून क्रमवारी लावा (उदा. फक्त संदर्भ नसलेले एकत्र पाहण्यासाठी ''संदर्भ'' स्तंभ). सर्वाधिक त्रुटी असलेले लेख आधी दिसतात. <small>वर्ग तपासणी फक्त लेखात थेट लिहिलेले वर्ग ओळखते, साच्यांमधून येणारे नाही.</small> {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा !! त्रुटी |- | १ || [[रस]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A4%B8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="396" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३९६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="4" style="text-align:center" | ४ |- | २ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0_%E0%A4%AA%E0%A4%A6%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%A7%E0%A4%B0_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6_%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%98&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="981" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ९८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="3" style="text-align:center" | ३ |- | ३ || [[ऋतुजा पिसाळ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%8B%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%9C%E0%A4%BE_%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B3&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="1723" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७२३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ४ || [[शील पटेल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="1946" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,९४६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ५ || [[मासाहिरो हारा]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8B_%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2156" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,१५६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ६ || [[रॉबर्ट हॉल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A5%89%E0%A4%AC%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9F_%E0%A4%B9%E0%A5%89%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2681" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,६८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ७ || [[मायकेल वुडफर्ड]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A5%81%E0%A4%A1%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A1&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2854" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,८५४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ८ || [[करण सोनावळे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B3%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3348" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३४८ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ९ || [[मधुमेहावरील औषधे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%A7%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%94%E0%A4%B7%E0%A4%A7%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="8556" | ८,५५६ ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | १० || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="151892" | १,५१,८९२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ११ || [[श्रेष्ठ कुमार]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0_%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1415" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,४१५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १२ || [[अभिषेक रावत]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%95_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%A4&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1771" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७७१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १३ || [[अंजना मुमताज]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%9C&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2475" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,४७५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १४ || [[नील भट्ट]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AD%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%9F&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3334" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३३४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १५ || [[हसनैन उल वहाब]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%89%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AC&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4375" | ४,३७५ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १६ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%A8_%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%A6_%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%28%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%80%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="4657" | ४,६५७ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १७ || [[समय श्रीवास्तव]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B5&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4872" | ४,८७२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १८ || [[आदित्य वरदराजन]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%A8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5203" | ५,२०३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १९ || [[अजयवीर हुंदल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5671" | ५,६७१ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २० || [[हसनैन शाह]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B9&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="6052" | ६,०५२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २१ || [[कबीर सागर]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="13986" | १३,९८६ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २२ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A5%80_%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="15485" | १५,४८५ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २३ || [[कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%95%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%82%E0%A4%A8_%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%82%E0%A4%AC%E0%A4%88%E0%A4%95%E0%A4%A1%E0%A5%87_%E0%A4%9D%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A5%87_%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="336229" | ३,३६,२२९ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] 81txvj5gymi0j75pil3l318vjp5hlet 2722924 2722831 2026-10-18T18:25:47Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सुधारणा आवश्यक यादी (२५) 2722924 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १८ ऑक्टोबर २०२६, २३:५५ (भा.प्र.वे.)'' प्रकल्पांतर्गत तयार झालेल्या लेखांपैकी ज्यांच्यात किमान एक त्रुटी आहे तेच लेख येथे दिसतात. प्रत्येक अद्ययावतीत ही संपूर्ण यादी पुन्हा तयार होते; त्रुटी दूर केलेला लेख आपोआप यादीतून निघतो. == सारांश == * सुधारणा आवश्यक लेख: '''२५''' * मागील अद्ययावतीपासून पूर्ण सुधारलेले लेख: '''१''' * लहान लेख (४,००० बाइट्सपेक्षा कमी): '''१३''' * संदर्भ नसलेले: '''४''' * वर्ग नसलेले: '''४''' * विकिडेटा जोडणी नसलेले: '''२०''' == यादी == ✔ = ठीक, <span style="color:#d33">✘</span> = सुधारणा आवश्यक. कोणत्याही स्तंभाच्या शीर्षकावर क्लिक करून क्रमवारी लावा (उदा. फक्त संदर्भ नसलेले एकत्र पाहण्यासाठी ''संदर्भ'' स्तंभ). सर्वाधिक त्रुटी असलेले लेख आधी दिसतात. <small>वर्ग तपासणी फक्त लेखात थेट लिहिलेले वर्ग ओळखते, साच्यांमधून येणारे नाही.</small> {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा !! त्रुटी |- | १ || [[रस]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A4%B8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="396" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३९६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="4" style="text-align:center" | ४ |- | २ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0_%E0%A4%AA%E0%A4%A6%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%A7%E0%A4%B0_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6_%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%98&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="981" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ९८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="3" style="text-align:center" | ३ |- | ३ || [[मानवत हत्याकांड]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%A4_%E0%A4%B9%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A1&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="1127" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,१२७ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="3" style="text-align:center" | ३ |- | ४ || [[ऋतुजा पिसाळ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%8B%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%9C%E0%A4%BE_%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B3&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="1723" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७२३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ५ || [[शील पटेल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="1946" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,९४६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ६ || [[मासाहिरो हारा]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8B_%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2156" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,१५६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ७ || [[रॉबर्ट हॉल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A5%89%E0%A4%AC%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9F_%E0%A4%B9%E0%A5%89%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2681" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,६८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ८ || [[मायकेल वुडफर्ड]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A5%81%E0%A4%A1%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A1&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2854" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,८५४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ९ || [[करण सोनावळे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B3%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3348" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३४८ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | १० || [[मधुमेहावरील औषधे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%A7%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%94%E0%A4%B7%E0%A4%A7%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="8556" | ८,५५६ ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ११ || [[२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%91%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%A8_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="76907" | ७६,९०७ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | १२ || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="152218" | १,५२,२१८ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | १३ || [[श्रेष्ठ कुमार]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0_%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1415" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,४१५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १४ || [[अभिषेक रावत]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%95_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%A4&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1771" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७७१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १५ || [[अंजना मुमताज]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%9C&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2475" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,४७५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १६ || [[नील भट्ट]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AD%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%9F&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3334" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३३४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १७ || [[हसनैन उल वहाब]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%89%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AC&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4375" | ४,३७५ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १८ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%A8_%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%A6_%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%28%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%80%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="4657" | ४,६५७ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १९ || [[समय श्रीवास्तव]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B5&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4872" | ४,८७२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २० || [[आदित्य वरदराजन]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%A8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5203" | ५,२०३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २१ || [[अजयवीर हुंदल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5671" | ५,६७१ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २२ || [[हसनैन शाह]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B9&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="6052" | ६,०५२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २३ || [[कबीर सागर]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="13986" | १३,९८६ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २४ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A5%80_%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="15485" | १५,४८५ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २५ || [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%AC%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="113493" | १,१३,४९३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] 9e7fskazq8fwhioat8rrfhrj6v6o4ex 2722976 2722924 2026-10-19T00:25:49Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सुधारणा आवश्यक यादी (२५) 2722976 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, ०५:५५ (भा.प्र.वे.)'' प्रकल्पांतर्गत तयार झालेल्या लेखांपैकी ज्यांच्यात किमान एक त्रुटी आहे तेच लेख येथे दिसतात. प्रत्येक अद्ययावतीत ही संपूर्ण यादी पुन्हा तयार होते; त्रुटी दूर केलेला लेख आपोआप यादीतून निघतो. == सारांश == * सुधारणा आवश्यक लेख: '''२५''' * मागील अद्ययावतीपासून पूर्ण सुधारलेले लेख: '''१''' * लहान लेख (४,००० बाइट्सपेक्षा कमी): '''१३''' * संदर्भ नसलेले: '''४''' * वर्ग नसलेले: '''२''' * विकिडेटा जोडणी नसलेले: '''२०''' == यादी == ✔ = ठीक, <span style="color:#d33">✘</span> = सुधारणा आवश्यक. कोणत्याही स्तंभाच्या शीर्षकावर क्लिक करून क्रमवारी लावा (उदा. फक्त संदर्भ नसलेले एकत्र पाहण्यासाठी ''संदर्भ'' स्तंभ). सर्वाधिक त्रुटी असलेले लेख आधी दिसतात. <small>वर्ग तपासणी फक्त लेखात थेट लिहिलेले वर्ग ओळखते, साच्यांमधून येणारे नाही.</small> {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा !! त्रुटी |- | १ || [[रस]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A4%B8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="396" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३९६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="4" style="text-align:center" | ४ |- | २ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0_%E0%A4%AA%E0%A4%A6%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%A7%E0%A4%B0_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6_%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%98&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="981" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ९८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="3" style="text-align:center" | ३ |- | ३ || [[मानवत हत्याकांड]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%A4_%E0%A4%B9%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A1&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="1127" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,१२७ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="3" style="text-align:center" | ३ |- | ४ || [[ऋतुजा पिसाळ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%8B%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%9C%E0%A4%BE_%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B3&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="1723" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७२३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ५ || [[शील पटेल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="1946" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,९४६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ६ || [[मासाहिरो हारा]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8B_%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2156" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,१५६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ७ || [[रॉबर्ट हॉल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A5%89%E0%A4%AC%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9F_%E0%A4%B9%E0%A5%89%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2681" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,६८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ८ || [[मायकेल वुडफर्ड]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A5%81%E0%A4%A1%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A1&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2854" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,८५४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ९ || [[करण सोनावळे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B3%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3348" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३४८ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | १० || [[मधुमेहावरील औषधे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%A7%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%94%E0%A4%B7%E0%A4%A7%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="8556" | ८,५५६ ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ११ || [[श्रेष्ठ कुमार]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0_%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1415" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,४१५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १२ || [[अभिषेक रावत]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%95_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%A4&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1771" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७७१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १३ || [[अंजना मुमताज]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%9C&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2475" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,४७५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १४ || [[नील भट्ट]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AD%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%9F&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3334" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३३४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १५ || [[हसनैन उल वहाब]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%89%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AC&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4375" | ४,३७५ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १६ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%A8_%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%A6_%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%28%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%80%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="4657" | ४,६५७ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १७ || [[समय श्रीवास्तव]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B5&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4872" | ४,८७२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १८ || [[आदित्य वरदराजन]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%A8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5203" | ५,२०३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १९ || [[अजयवीर हुंदल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5671" | ५,६७१ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २० || [[हसनैन शाह]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B9&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="6052" | ६,०५२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २१ || [[कबीर सागर]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="13986" | १३,९८६ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २२ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A5%80_%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="15485" | १५,४८५ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २३ || [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%AC%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="113493" | १,१३,४९३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २४ || [[२०२६ चिनी ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%80_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="148153" | १,४८,१५३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २५ || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="152373" | १,५२,३७३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] jrziwc6ebr8gk8um7n7kf780qrsx91e 2723056 2722976 2026-10-19T06:25:47Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सुधारणा आवश्यक यादी (२५) 2723056 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, ११:५५ (भा.प्र.वे.)'' प्रकल्पांतर्गत तयार झालेल्या लेखांपैकी ज्यांच्यात किमान एक त्रुटी आहे तेच लेख येथे दिसतात. प्रत्येक अद्ययावतीत ही संपूर्ण यादी पुन्हा तयार होते; त्रुटी दूर केलेला लेख आपोआप यादीतून निघतो. == सारांश == * सुधारणा आवश्यक लेख: '''२५''' * मागील अद्ययावतीपासून पूर्ण सुधारलेले लेख: '''०''' * लहान लेख (४,००० बाइट्सपेक्षा कमी): '''१३''' * संदर्भ नसलेले: '''४''' * वर्ग नसलेले: '''२''' * विकिडेटा जोडणी नसलेले: '''२०''' == यादी == ✔ = ठीक, <span style="color:#d33">✘</span> = सुधारणा आवश्यक. कोणत्याही स्तंभाच्या शीर्षकावर क्लिक करून क्रमवारी लावा (उदा. फक्त संदर्भ नसलेले एकत्र पाहण्यासाठी ''संदर्भ'' स्तंभ). सर्वाधिक त्रुटी असलेले लेख आधी दिसतात. <small>वर्ग तपासणी फक्त लेखात थेट लिहिलेले वर्ग ओळखते, साच्यांमधून येणारे नाही.</small> {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा !! त्रुटी |- | १ || [[रस]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A4%B8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="396" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३९६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="4" style="text-align:center" | ४ |- | २ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0_%E0%A4%AA%E0%A4%A6%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%A7%E0%A4%B0_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6_%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%98&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="981" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ९८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="3" style="text-align:center" | ३ |- | ३ || [[मानवत हत्याकांड]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%A4_%E0%A4%B9%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A1&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="1127" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,१२७ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="3" style="text-align:center" | ३ |- | ४ || [[ऋतुजा पिसाळ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%8B%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%9C%E0%A4%BE_%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B3&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="1723" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७२३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ५ || [[शील पटेल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="1946" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,९४६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ६ || [[मासाहिरो हारा]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8B_%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2156" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,१५६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ७ || [[रॉबर्ट हॉल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A5%89%E0%A4%AC%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9F_%E0%A4%B9%E0%A5%89%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2681" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,६८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ८ || [[मायकेल वुडफर्ड]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A5%81%E0%A4%A1%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A1&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2854" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,८५४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ९ || [[करण सोनावळे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B3%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3348" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३४८ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | १० || [[मधुमेहावरील औषधे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%A7%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%94%E0%A4%B7%E0%A4%A7%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="8556" | ८,५५६ ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ११ || [[श्रेष्ठ कुमार]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0_%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1415" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,४१५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १२ || [[अभिषेक रावत]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%95_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%A4&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1771" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७७१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १३ || [[अंजना मुमताज]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%9C&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2475" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,४७५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १४ || [[नील भट्ट]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AD%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%9F&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3334" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३३४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १५ || [[हसनैन उल वहाब]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%89%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AC&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4375" | ४,३७५ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १६ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%A8_%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%A6_%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%28%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%80%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="4657" | ४,६५७ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १७ || [[समय श्रीवास्तव]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B5&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4872" | ४,८७२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १८ || [[आदित्य वरदराजन]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%A8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5203" | ५,२०३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १९ || [[अजयवीर हुंदल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5671" | ५,६७१ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २० || [[हसनैन शाह]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B9&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="6052" | ६,०५२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २१ || [[कबीर सागर]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="13986" | १३,९८६ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २२ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A5%80_%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="15485" | १५,४८५ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २३ || [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%AC%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="113493" | १,१३,४९३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २४ || [[२०२६ चिनी ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%80_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="148153" | १,४८,१५३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २५ || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="152373" | १,५२,३७३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] 9dkbtof38l2yk5igcrbavlior9c3wid 0 385526 2722832 2722758 2026-10-18T13:21:23Z संतोष गोरे 135680 /* चित्रपट सूची */ 2722832 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''तेजा देवकर''' ही एक [[मराठी भाषा|मराठी भाषेतील]] दूरदर्शन मालिका आणि चित्रपटांमध्ये काम करणारी भारतीय अभिनेत्री आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|last=Sandeep Hattangadi|url=http://www.afternoondc.in/television/teja-devkar-is-mother-india/article_6944|title=Teja Devkar is Mother India!|date=12 August 2010|work=[[The Afternoon Despatch & Courier]]|access-date=10 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120118022943/http://www.afternoondc.in/television/teja-devkar-is-mother-india/article_6944|archive-date=18 January 2012|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/darker-shades-of-fame/|title=Darker Shades of Fame|date=6 September 2014|website=The Indian Express|language=en|access-date=30 June 2023}}</ref> == बालपण == तेजाचा जन्म मुंबईत सुरेश आणि नीता देवकर यांच्या पोटी झाला असून, तिने इंग्रजी साहित्यात डॉक्टरेट केली आहे. तिचे वडील सुरेश हे [[मुंबई|मुंबईत]] स्थित व्यावसायिक आहेत. तर आई नीता यांनी काही [[मराठी चलचित्रपट|मराठी चित्रपटांची]] निर्मिती केली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://kalakar.info/marathi-cinema-actress-tejaa-deokar/|title=वडिलांचे दुःखद निधन, अभिनेत्रीच्या कुटुंबावर पसरली शोककळा|last=Shukla|first=Varun|date=11 February 2022|website=kalakar|language=en-US|access-date=28 June 2023}}</ref> == अभिनयाची कारकीर्द == तेजाने अनेक मराठी चित्रपटांमध्ये तसेच विविध वाहिन्यांवर प्रसारित होणाऱ्या अनेक मालिकांशीही संबंधित आहे. तिने विविध श्रेणींमध्ये अनेक पुरस्कार जिंकले आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://lokmat.news18.com/photogallery/entertainment/marathi-actress-tejaa-deokar-new-photoshoot-bengali-look-mhrn-741076.html|title=सिनेसृष्टीपासून दूर मात्र फोटो एक नंबर; 'कुलस्वामिनी' फेम अभिनेत्री झालीये बंगाली ब्युटी|date=3 August 2022|website=News18 Lokmat|language=mr|access-date=28 June 2023}}</ref> तिने २००५ मध्ये ''हिरवा कुंकू'' या मराठी चित्रपटातून आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. हा एक कौटुंबिक चित्रपट होता आणि तो बॉक्स ऑफिसवर, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुर्गम भागांमध्ये चांगला चालला. तिने ''ऑक्सिजन'', ''धरपकड'', ''खंडोबाचे लगीन'', ''राधिका'', ''शंभू माझा नवसाचा'', ''नटे'' आणि ''अदला बदली'' यासह इतर अनेक मराठी चित्रपटांमध्ये काम केले आहे. ''धरपकड''मध्ये तिने [[कबड्डी|कबड्डीपटूची]], ''खंडोबाच लगिन''मध्ये एका [[आदिवासी (भारतीय)|आदिवासी]] मुलीची, ''शंभू माझा नवसाचा''मध्ये नकारात्मक भूमिका, तर ''अदला बदला''मध्ये विनोदी भूमिका साकारली आहे. नीता देवकर यांच्या ''ऑक्सिजन''मध्ये तिने एका गृहिणीची भूमिका साकारली होती. == चित्रपट सूची == {| class="wikitable" |+ ! वर्ष ! चित्रपट ! भूमिका ! नोंदी |- | [[इ.स. २००६|२००६]] | ''हिरवं कुंकू'' | गौरी | पदार्पण |- | [[इ.स. २००६|२००६]] | ''शंभू माझा नवसाचा'' | | |- | [[इ.स. २००६|२००६]] | ''मां शाकंभरीचा महिमा'' | शताक्षी | |- | [[इ.स. २००६|२००६]] | ''सासरची का माहेरची'' | | |- | [[इ.स. २००७|२००७]] | ''कर्ज कुंकवाचे'' | | |- | [[इ.स. २००७|२००७]] | ''माहेरचं दैवत'' | | |- | [[इ.स. २००८|२००८]] | ''आर आर आबा आता तरी थांबा'' | सायली | |- | [[इ.स. २००८|२००८]] | ''अदला बदली'' | | |- | [[इ.स. २०१०|२०१०]] | ''[[चल धरपकड]]'' | रमा | |- | [[इ.स. २०१०|२०१०]] | ''मुलगा'' | | |- | [[इ.स. २०१०|२०१०]] | ''ऑक्सिजन'' | | |- | [[इ.स. २०११|२०११]] | ''तूच खरी घरची लक्ष्मी'' | | |- | [[इ.स. २०१३|२०१३]] | ''नटी'' | सुलक्षणा शिंदे/रेशम | |- | [[इ.स. २०१३|२०१३]] | ''राधिका'' | | |- | [[इ.स. २०१३|२०१३]] | ''बूम बूम बाजीराव'' | | |- | [[इ.स. २०१३|२०१३]] | ''टोपीवाले कावळे'' | | |- | [[इ.स. २०१४|२०१४]] | ''भरला मळवट रक्तानं'' | लक्ष्मी |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/khoon-bhari-maangmarathisanjay-khapre/articleshow/24667937.cms|title='Khoon Bhari Maang' to be remade in Marathi|date=12 January 2017|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=30 June 2023}}</ref> |- | [[इ.स. २०१४|२०१४]] | ''माय माउली मनुदेवी'' | | |- | [[इ.स. २०१५|२०१५]] | ''सासूचं स्वयंवर'' | नंदिनी देखणे | |- | [[इ.स. २०१५|२०१५]] | ''नजर'' | |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/riteish-deshmukh-milind-soman-amruta-subhash-mohan-agashe-atul-kulkarni/articleshow/31165180.cms|title=Filmmakers focus on disabilities to sensitise audience|date=13 January 2017|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=30 June 2023}}</ref> |- | [[इ.स. २०१६|२०१६]] | ''मराठी टायगर्स'' | | |- | [[इ.स. २०१६|२०१६]] | ''१२३४'' | | |- | [[इ.स. २०१७|२०१७]] | ''झाला बोभाटा'' | राणी साहेब | |- | [[इ.स. २०१७|२०१७]] | ''थँक यू विठ्ठला<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathicineyug.com/|title=marathicineyug|website=marathicineyug.com|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20151212091153/http://marathicineyug.com/|archive-date=12 December 2015|access-date=2024-10-16}}</ref>'' | | |- | [[इ.स. २०१८|२०१८]] | ''पानी बानी<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/pani-bani/movieshow/64504714.cms|title=Pani Bani Movie: Showtimes, Review, Songs, Trailer, Posters, News & Videos &#124; eTimes|website=The Times of India}}</ref>'' | | |- | [[इ.स. २०१९|२०१९]] | ''सेंट मेरी मराठी मिडीयम'' | | |- | [[इ.स. २०१९|२०१९]] | ''खंडोबाच लगीन'' | | |- | [[इ.स. २०१९|२०१९]] | ''उंच भरारी'' | | |- | [[इ.स. २०२३|२०२०]] | ''खेळ तमाशा'' | | |- | [[इ.स. २०२३|२०२३]] | ''जावई माझा नवसाचा'' | | |} == मालिका == {| class="wikitable" |+ ! वर्ष ! शीर्षक ! भूमिका ! चॅनल |- | | ''मे लेक'' | | [[कलर्स मराठी|ईटीव्ही मराठी]] |- | | ''एक झुंज वदलाशी'' | | [[कलर्स मराठी|ईटीव्ही मराठी]] |- | | ''चिमानिपांख'' | | [[डीडी सह्याद्री]] |- | २०१६ | ''कुलस्वामिनी'' | | [[स्टार प्रवाह]] |- | २०२१ | ''वृंदावन'' | कार्तिकी | [[मी मराठी]] |- | २०२३ | ''आमची मुंबई'' | | टीव्ही मालिका |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:देवकर, तेजा }} [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 80dmulllqxe0mygpzgne6lmtzlurce5 2722833 2722832 2026-10-18T13:23:26Z संतोष गोरे 135680 /* मालिका */ 2722833 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''तेजा देवकर''' ही एक [[मराठी भाषा|मराठी भाषेतील]] दूरदर्शन मालिका आणि चित्रपटांमध्ये काम करणारी भारतीय अभिनेत्री आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|last=Sandeep Hattangadi|url=http://www.afternoondc.in/television/teja-devkar-is-mother-india/article_6944|title=Teja Devkar is Mother India!|date=12 August 2010|work=[[The Afternoon Despatch & Courier]]|access-date=10 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120118022943/http://www.afternoondc.in/television/teja-devkar-is-mother-india/article_6944|archive-date=18 January 2012|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/darker-shades-of-fame/|title=Darker Shades of Fame|date=6 September 2014|website=The Indian Express|language=en|access-date=30 June 2023}}</ref> == बालपण == तेजाचा जन्म मुंबईत सुरेश आणि नीता देवकर यांच्या पोटी झाला असून, तिने इंग्रजी साहित्यात डॉक्टरेट केली आहे. तिचे वडील सुरेश हे [[मुंबई|मुंबईत]] स्थित व्यावसायिक आहेत. तर आई नीता यांनी काही [[मराठी चलचित्रपट|मराठी चित्रपटांची]] निर्मिती केली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://kalakar.info/marathi-cinema-actress-tejaa-deokar/|title=वडिलांचे दुःखद निधन, अभिनेत्रीच्या कुटुंबावर पसरली शोककळा|last=Shukla|first=Varun|date=11 February 2022|website=kalakar|language=en-US|access-date=28 June 2023}}</ref> == अभिनयाची कारकीर्द == तेजाने अनेक मराठी चित्रपटांमध्ये तसेच विविध वाहिन्यांवर प्रसारित होणाऱ्या अनेक मालिकांशीही संबंधित आहे. तिने विविध श्रेणींमध्ये अनेक पुरस्कार जिंकले आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://lokmat.news18.com/photogallery/entertainment/marathi-actress-tejaa-deokar-new-photoshoot-bengali-look-mhrn-741076.html|title=सिनेसृष्टीपासून दूर मात्र फोटो एक नंबर; 'कुलस्वामिनी' फेम अभिनेत्री झालीये बंगाली ब्युटी|date=3 August 2022|website=News18 Lokmat|language=mr|access-date=28 June 2023}}</ref> तिने २००५ मध्ये ''हिरवा कुंकू'' या मराठी चित्रपटातून आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. हा एक कौटुंबिक चित्रपट होता आणि तो बॉक्स ऑफिसवर, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] दुर्गम भागांमध्ये चांगला चालला. तिने ''ऑक्सिजन'', ''धरपकड'', ''खंडोबाचे लगीन'', ''राधिका'', ''शंभू माझा नवसाचा'', ''नटे'' आणि ''अदला बदली'' यासह इतर अनेक मराठी चित्रपटांमध्ये काम केले आहे. ''धरपकड''मध्ये तिने [[कबड्डी|कबड्डीपटूची]], ''खंडोबाच लगिन''मध्ये एका [[आदिवासी (भारतीय)|आदिवासी]] मुलीची, ''शंभू माझा नवसाचा''मध्ये नकारात्मक भूमिका, तर ''अदला बदला''मध्ये विनोदी भूमिका साकारली आहे. नीता देवकर यांच्या ''ऑक्सिजन''मध्ये तिने एका गृहिणीची भूमिका साकारली होती. == चित्रपट सूची == {| class="wikitable" |+ ! वर्ष ! चित्रपट ! भूमिका ! नोंदी |- | [[इ.स. २००६|२००६]] | ''हिरवं कुंकू'' | गौरी | पदार्पण |- | [[इ.स. २००६|२००६]] | ''शंभू माझा नवसाचा'' | | |- | [[इ.स. २००६|२००६]] | ''मां शाकंभरीचा महिमा'' | शताक्षी | |- | [[इ.स. २००६|२००६]] | ''सासरची का माहेरची'' | | |- | [[इ.स. २००७|२००७]] | ''कर्ज कुंकवाचे'' | | |- | [[इ.स. २००७|२००७]] | ''माहेरचं दैवत'' | | |- | [[इ.स. २००८|२००८]] | ''आर आर आबा आता तरी थांबा'' | सायली | |- | [[इ.स. २००८|२००८]] | ''अदला बदली'' | | |- | [[इ.स. २०१०|२०१०]] | ''[[चल धरपकड]]'' | रमा | |- | [[इ.स. २०१०|२०१०]] | ''मुलगा'' | | |- | [[इ.स. २०१०|२०१०]] | ''ऑक्सिजन'' | | |- | [[इ.स. २०११|२०११]] | ''तूच खरी घरची लक्ष्मी'' | | |- | [[इ.स. २०१३|२०१३]] | ''नटी'' | सुलक्षणा शिंदे/रेशम | |- | [[इ.स. २०१३|२०१३]] | ''राधिका'' | | |- | [[इ.स. २०१३|२०१३]] | ''बूम बूम बाजीराव'' | | |- | [[इ.स. २०१३|२०१३]] | ''टोपीवाले कावळे'' | | |- | [[इ.स. २०१४|२०१४]] | ''भरला मळवट रक्तानं'' | लक्ष्मी |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/khoon-bhari-maangmarathisanjay-khapre/articleshow/24667937.cms|title='Khoon Bhari Maang' to be remade in Marathi|date=12 January 2017|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=30 June 2023}}</ref> |- | [[इ.स. २०१४|२०१४]] | ''माय माउली मनुदेवी'' | | |- | [[इ.स. २०१५|२०१५]] | ''सासूचं स्वयंवर'' | नंदिनी देखणे | |- | [[इ.स. २०१५|२०१५]] | ''नजर'' | |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/riteish-deshmukh-milind-soman-amruta-subhash-mohan-agashe-atul-kulkarni/articleshow/31165180.cms|title=Filmmakers focus on disabilities to sensitise audience|date=13 January 2017|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=30 June 2023}}</ref> |- | [[इ.स. २०१६|२०१६]] | ''मराठी टायगर्स'' | | |- | [[इ.स. २०१६|२०१६]] | ''१२३४'' | | |- | [[इ.स. २०१७|२०१७]] | ''झाला बोभाटा'' | राणी साहेब | |- | [[इ.स. २०१७|२०१७]] | ''थँक यू विठ्ठला<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathicineyug.com/|title=marathicineyug|website=marathicineyug.com|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20151212091153/http://marathicineyug.com/|archive-date=12 December 2015|access-date=2024-10-16}}</ref>'' | | |- | [[इ.स. २०१८|२०१८]] | ''पानी बानी<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/pani-bani/movieshow/64504714.cms|title=Pani Bani Movie: Showtimes, Review, Songs, Trailer, Posters, News & Videos &#124; eTimes|website=The Times of India}}</ref>'' | | |- | [[इ.स. २०१९|२०१९]] | ''सेंट मेरी मराठी मिडीयम'' | | |- | [[इ.स. २०१९|२०१९]] | ''खंडोबाच लगीन'' | | |- | [[इ.स. २०१९|२०१९]] | ''उंच भरारी'' | | |- | [[इ.स. २०२३|२०२०]] | ''खेळ तमाशा'' | | |- | [[इ.स. २०२३|२०२३]] | ''जावई माझा नवसाचा'' | | |} == मालिका == {| class="wikitable" |+ ! वर्ष ! शीर्षक ! भूमिका ! चॅनल |- | | ''माय लेक'' | | [[कलर्स मराठी|ईटीव्ही मराठी]] |- | | ''एक झुंज वादळाशी'' | | [[कलर्स मराठी|ईटीव्ही मराठी]] |- | | ''चिमणीपंख'' | | [[डीडी सह्याद्री]] |- | २०१६ | ''कुलस्वामिनी'' | | [[स्टार प्रवाह]] |- | २०२१ | ''वृंदावन'' | कार्तिकी | [[मी मराठी]] |- | २०२३ | ''आमची मुंबई'' | | टीव्ही मालिका |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:देवकर, तेजा }} [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] npadv3s9ncp7ntrx56qivy2cojjcbfo 0 385545 2722854 2722822 2026-10-18T14:12:09Z AdvAnantGholam 172574 2722854 wikitext text/x-wiki [[File:Girl workers in a booming Bombay textile mill 8b09843v.jpg|thumb|right|मुंबईतील कापड गिरणीतील महिला कामगार. मुंबईच्या औद्योगिकीकरणामुळे शहर रोजगारासाठी स्थलांतराचे महत्त्वाचे केंद्र बनले.]] '''कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर''' हा महाराष्ट्रातील कोकण प्रदेशातून मुंबईकडे रोजगार, शिक्षण आणि इतर संधींसाठी झालेल्या स्थलांतराचा ऐतिहासिक व सामाजिक विषय आहे. कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर हा महाराष्ट्राच्या सामाजिक, आर्थिक, लोकसंख्यात्मक आणि नागरी इतिहासातील महत्त्वाचा विषय आहे. कोकणातील ग्रामीण समाज आणि मुंबईतील रोजगाराच्या संधी यांच्यात निर्माण झालेल्या संबंधांमुळे अनेक कुटुंबांच्या उपजीविकेच्या पद्धती, आर्थिक व्यवहार, सामाजिक संबंध आणि जीवनशैलीत बदल झाले. या स्थलांतराचा अभ्यास करताना ग्रामीण भागातून शहराकडे झालेल्या लोकांच्या हालचालींबरोबरच स्थलांतरामागील कारणे, स्थलांतरितांनी स्वीकारलेले व्यवसाय, गावाशी टिकवून ठेवलेले संबंध आणि स्थलांतरामुळे ग्रामीण समाजात घडलेले बदल यांचाही विचार करणे आवश्यक आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून १८४० ते १९२० या कालखंडात झालेल्या कामगार स्थलांतराचा अभ्यास Gill Yamin यांनी केला आहे. त्यांच्या संशोधनामुळे कोकणातील स्थलांतराचा इतिहास समजून घेण्यासाठी जिल्ह्याची सामाजिक-आर्थिक परिस्थिती आणि मुंबईसारख्या शहरी केंद्रांतील कामगारांची मागणी या दोन्ही घटकांचा विचार करणे आवश्यक ठरते. <ref name="Yamin1989">Gill Yamin, “The Character and Origins of Labour Migration From Ratnagiri District 1840–1920,” ''South Asia Research'', खंड ९, अंक १, १९८९, पृ. ३३–५३. [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/026272808900900103 प्रकाशकाची नोंद].</ref> कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराची कारणे समजून घेण्यासाठी केवळ मुंबईतील रोजगाराच्या आकर्षणाचा विचार पुरेसा ठरत नाही. स्थलांतराचा निर्णय घेणाऱ्या ग्रामीण कुटुंबांची आर्थिक स्थिती, शेतीतून मिळणारे उत्पन्न, जमिनीवरील हक्क आणि नियंत्रण, ग्रामीण भागातील रोजगाराच्या संधी आणि कुटुंबाच्या उदरनिर्वाहाच्या गरजा यांचाही विचार करावा लागतो. Gill Yamin यांच्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यावरील प्रबंधात ग्रामीण भागातील आर्थिक परिस्थिती, सामाजिक रचना आणि स्थलांतराची व्याप्ती यांच्यातील संबंधांचा अभ्यास केला आहे. त्यांच्या विश्लेषणानुसार, रत्‍नागिरीतील मोठ्या प्रमाणावरील स्थलांतराचे स्पष्टीकरण केवळ बाहेरील कामगारमागणीच्या आधारे करता येत नाही; ग्रामीण लोकसंख्येतील काही घटकांची तीव्र आर्थिक दारिद्र्यस्थिती आणि जिल्ह्याची ऐतिहासिक सामाजिक-आर्थिक रचना यांचाही विचार करावा लागतो. <ref name="Yamin1991">Gill Yamin, ''The Causes and Processes of Rural-Urban Migration in 19th and Early 20th Century India: The Case of Ratnagiri District'', पीएच.डी. प्रबंध, University of Salford, १९९१. [https://salford-repository.worktribe.com/output/1466911/the-causes-and-processes-of-rural-urban-migration-in-19th-and-early-20th-century-india-the-case-of-ratnagiri-district संस्थात्मक संग्रहातील नोंद].</ref> मुंबईतील औद्योगिकीकरण आणि कामगारांची वाढती गरज यांचाही या स्थलांतराच्या इतिहासात महत्त्वाचा संबंध आहे. मुंबईतील कापडगिरण्या, बंदराशी संबंधित कामे, बांधकाम आणि इतर नागरी व्यवसायांच्या विकासामुळे शहरात विविध प्रकारच्या कामगारांची गरज निर्माण झाली. तथापि, सर्व स्थलांतरित एकाच व्यवसायात किंवा एकाच प्रकारच्या रोजगारात कार्यरत होते, असे मानता येत नाही. स्थलांतरितांचे व्यवसाय, रोजगारातील स्थैर्य आणि शहरातील राहणीमान हे काळानुसार आणि व्यक्तीच्या सामाजिक-आर्थिक परिस्थितीनुसार बदलू शकत होते. मुंबईतील औद्योगिक कामगारवर्गाच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना राजनारायण चांदवाकर यांनी कामगारांचे रोजगारसंबंध आणि ग्रामीण भागाशी असलेले संबंध यांचा विचार केला आहे. त्यामुळे कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचा अभ्यास ग्रामीण परिस्थिती आणि शहरी अर्थव्यवस्थेच्या परस्परसंबंधांतून करणे उपयुक्त ठरते. <ref name="Chandavarkar1994">Rajnarayan Chandavarkar, ''The Origins of Industrial Capitalism in India: Business Strategies and the Working Classes in Bombay, 1900–1940'', Cambridge University Press, १९९४, प्रकरण ४, “Migration and the Rural Connections of Bombay’s Workers,” पृ. १२४–१६७.</ref> स्थलांतर ही केवळ एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी कायमस्वरूपी राहण्यासाठी जाण्याची प्रक्रिया नसते. काही व्यक्ती रोजगारासाठी शहरात स्थायिक होतात, तर काहींचे कुटुंब गावात राहते आणि स्थलांतरित व्यक्तीचे गावाशी आर्थिक व सामाजिक संबंध कायम राहतात. काळानुसार कुटुंबातील इतर सदस्यांचे स्थलांतर, शिक्षणासाठी शहरात जाणे, व्यवसाय बदलणे आणि गाव व शहर यांच्यात नियमित ये-जा करणे अशा विविध पद्धती उदयास येऊ शकतात. कोकणातील कुंकरी गावावरील दीर्घकालीन अभ्यासात स्थलांतराच्या पद्धती, व्यवसायांतील विविधता, शिक्षणासाठी होणारे स्थलांतर आणि गावाबाहेर स्थायिक झालेल्या लोकांच्या संघटित संबंधांचा विचार करण्यात आला आहे. त्यामुळे कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचा अभ्यास करताना कायमस्वरूपी स्थलांतर, हंगामी स्थलांतर, कामासाठीची ये-जा आणि कुटुंबातील वेगवेगळ्या सदस्यांच्या स्थलांतराच्या पद्धती यांमधील फरक लक्षात घेणे आवश्यक आहे. <ref name="VartakTumbeBhide2019">Kalyani Vartak, Chinmay Tumbe आणि Amita Bhide, “Mass Migration from Rural India: A Restudy of Kunkeri Village in Konkan, Maharashtra, 1961–1987–2017,” ''Journal of Interdisciplinary Economics'', खंड ३१, अंक १, २०१९, पृ. ४२–६२. [https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0260107918776563 प्रकाशकाची नोंद].</ref> या विषयाचा आणखी एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे स्थलांतराचा ग्रामीण समाजावर होणारा परिणाम. कुटुंबातील एखादी व्यक्ती मुंबईत रोजगारासाठी गेल्यानंतर तिचे उत्पन्न गावातील कुटुंबाच्या उपजीविकेला मदत करू शकते; त्याच वेळी कुटुंबातील सदस्यांची कामाची विभागणी, शेतीतील सहभाग, घरातील जबाबदाऱ्या आणि पुढील पिढीच्या शिक्षणासंबंधीचे निर्णय बदलू शकतात. मात्र हे परिणाम सर्व कुटुंबांमध्ये सारखेच घडतात असे नाही. कुटुंबाची जमीनमालकी, सामाजिक स्थान, स्थलांतरित व्यक्तीचा व्यवसाय आणि शहरातील उत्पन्नाची नियमितता यांनुसार परिणाम वेगवेगळे असू शकतात. म्हणून स्थलांतराचा अभ्यास करताना आर्थिक लाभ आणि सामाजिक बदल यांचे एकांगी चित्र न मांडता त्यातील विविधता तपासणे आवश्यक आहे. कुंकरी गावावरील अभ्यासात मोठ्या प्रमाणावरील स्थलांतरासोबतच गावातील जातीय रचना आणि जमीनमालकीच्या वितरणात काही बाबतींत सातत्य टिकून राहिल्याचे नोंदवले आहे. <ref name="VartakTumbeBhide2019" /> === अभ्यासाची उद्दिष्टे, कालमर्यादा आणि भौगोलिक व्याप्ती === या अभ्यासाचे प्रमुख उद्दिष्ट कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, त्यामागील सामाजिक-आर्थिक कारणे, स्थलांतराचे बदलते स्वरूप आणि त्याचे ग्रामीण व शहरी समाजाशी असलेले संबंध यांचे विश्लेषण करणे हे आहे. या व्यापक उद्दिष्टाच्या अंतर्गत ग्रामीण भागातील रोजगाराच्या संधी, शेतीवरील अवलंबित्व, जमिनीची मालकी व तिच्याशी संबंधित सामाजिक संबंध, आर्थिक अडचणी आणि मुंबईतील रोजगाराच्या संधी यांचा परस्परसंबंध तपासणे महत्त्वाचे ठरते. त्याचबरोबर स्थलांतरितांचे व्यवसाय, त्यांच्या कुटुंबांचे गावाशी असलेले संबंध आणि स्थलांतरामुळे कुटुंबांच्या उपजीविकेच्या पद्धतीत झालेले बदल यांचाही अभ्यास आवश्यक आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यावरील Yamin यांच्या संशोधनातून स्थलांतराचे ऐतिहासिक कारणमीमांसा करताना ग्रामीण सामाजिक-आर्थिक रचनेला महत्त्व देण्याची आवश्यकता स्पष्ट होते. <ref name="Yamin1989" /><ref name="Yamin1991" /> या अभ्यासाचे दुसरे उद्दिष्ट स्थलांतराच्या प्रक्रियेत काळानुसार झालेले बदल समजून घेणे हे आहे. सुरुवातीच्या ऐतिहासिक कालखंडात रोजगारासाठी मुंबईकडे जाणाऱ्या व्यक्तींची परिस्थिती, पुढील काळात कुटुंबातील इतर सदस्यांचे स्थलांतर, व्यवसायांतील विविधता आणि शिक्षण किंवा इतर कारणांसाठी होणाऱ्या स्थलांतराचे स्वरूप यांचा तुलनात्मक विचार करणे आवश्यक आहे. मात्र प्रत्येक कालखंडात उपलब्ध असलेली माहिती सारखी नसल्यामुळे तुलना करताना स्रोतांच्या मर्यादा लक्षात घ्याव्या लागतात. कुंकरी गावावरील अभ्यासात १९६१ आणि १९८७ मधील उपलब्ध गावविषयक व जनगणनाविषयक माहितीची २०१७ मधील क्षेत्रीय अभ्यासाशी तुलना केली आहे. अशा प्रकारच्या तुलनात्मक अभ्यासातून दीर्घकालीन बदलांचे काही पैलू स्पष्ट होतात; परंतु एका गावातील निष्कर्ष संपूर्ण कोकणासाठी तंतोतंत लागू होतात असे गृहीत धरता येत नाही. <ref name="VartakTumbeBhide2019" /> कालमर्यादेच्या दृष्टीने या विषयाचे विश्लेषण वेगवेगळ्या ऐतिहासिक टप्प्यांत करता येते. एकोणिसाव्या शतकातील आणि विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धातील स्थलांतर समजून घेण्यासाठी रत्‍नागिरी जिल्ह्यावरील ऐतिहासिक अभ्यास महत्त्वाचा आहे. या कालखंडात ग्रामीण समाजाची आर्थिक रचना, जमीनधारणेची व्यवस्था आणि स्थलांतराच्या वाढीशी संबंधित परिस्थिती यांचा विचार करता येतो. त्यानंतरच्या कालखंडातील स्थलांतराचा अभ्यास करताना औद्योगिक रोजगारातील बदल, कुटुंबांच्या स्थलांतराच्या पद्धती, शिक्षणासाठी होणारे स्थलांतर आणि गावाशी टिकून राहिलेले संबंध यांसारख्या बाबींचा विचार करणे आवश्यक आहे. उपलब्ध संशोधनातील कालखंड वेगवेगळे असल्यामुळे संपूर्ण इतिहास एका सलग व एकसमान प्रक्रियेप्रमाणे मांडण्याऐवजी पुराव्यांनुसार त्यातील टप्पे स्पष्ट करणे अधिक योग्य ठरते. <ref name="Yamin1991" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /> भौगोलिक व्याप्तीच्या दृष्टीने या अभ्यासाचा केंद्रबिंदू कोकणातील ग्रामीण भाग आणि मुंबई हे स्थलांतराचे प्रमुख गंतव्यस्थान असा आहे. कोकण हा भौगोलिकदृष्ट्या किनारपट्टीचा प्रदेश असला, तरी त्यातील जिल्हे, तालुके आणि गावे यांची सामाजिक-आर्थिक परिस्थिती एकसारखी नाही. शेतीचे स्वरूप, जमीनधारणेची व्यवस्था, स्थानिक रोजगाराच्या संधी, वाहतूकसुविधा आणि शहरांशी असलेले संबंध यांत स्थानिक फरक असू शकतात. Yamin यांचा अभ्यास प्रामुख्याने रत्‍नागिरी जिल्ह्यावर केंद्रित आहे, तर Vartak, Tumbe आणि Bhide यांचा अभ्यास सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कुंकरी गावावर आधारित आहे. त्यामुळे या दोन अभ्यासांमधील निष्कर्षांचा उपयोग व्यापक कोकणाच्या स्थलांतराचा संदर्भ समजून घेण्यासाठी करता येतो; मात्र एका जिल्ह्याची किंवा गावाची वैशिष्ट्ये संपूर्ण प्रदेशाचे प्रतिनिधित्व करतात असे मानता येत नाही. <ref name="Yamin1991" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /> भौगोलिक व्याप्ती स्पष्ट करताना मुंबईचे स्वरूपही लक्षात घेणे आवश्यक आहे. मुंबई हे केवळ निवासी शहर नसून औद्योगिक, व्यापारी आणि सेवा क्षेत्रांशी संबंधित रोजगाराचे केंद्र राहिले आहे. त्यामुळे कोकणातून मुंबईकडे स्थलांतरित झालेल्या व्यक्तींचे अनुभव त्यांच्या रोजगाराच्या प्रकारानुसार, उत्पन्नानुसार आणि राहण्याच्या परिस्थितीनुसार वेगवेगळे असू शकतात. मुंबईतील कामगारवर्गाच्या इतिहासाचा अभ्यास या शहरी संदर्भाचे महत्त्व दाखवतो; परंतु त्यावरून कोकणातून आलेल्या प्रत्येक स्थलांतरिताचा अनुभव एकसारखा होता असे सिद्ध होत नाही. या अभ्यासात म्हणूनच ग्रामीण उगमस्थान आणि शहरी गंतव्यस्थान यांचा परस्परसंबंध तपासतानाच स्थलांतरितांच्या सामाजिक व आर्थिक परिस्थितीतील विविधतेलाही महत्त्व दिले आहे. <ref name="Chandavarkar1994" /> === उपलब्ध संशोधनसाहित्याचा आढावा === कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराच्या ऐतिहासिक अभ्यासात Gill Yamin यांचे संशोधन महत्त्वाचे स्थान राखते. त्यांच्या १९८९ मधील लेखात १८४० ते १९२० या कालखंडातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील कामगार स्थलांतराचे स्वरूप आणि उगम यांचा विचार केला आहे. या अभ्यासामुळे स्थलांतराच्या इतिहासाचा मागोवा घेण्यासाठी केवळ स्थलांतरितांची संख्या किंवा मुंबईतील कामगारांची मागणी पाहणे पुरेसे नसून स्थलांतर घडवून आणणाऱ्या ग्रामीण परिस्थितीचाही विचार करावा लागतो, हे स्पष्ट होते. लेखाचा कालखंड निश्चित असल्यामुळे त्यातील निष्कर्षांचा वापर करताना ते प्रामुख्याने एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून विसाव्या शतकाच्या प्रारंभीच्या काळाशी संबंधित आहेत, हे लक्षात घेणे आवश्यक आहे. <ref name="Yamin1989" /> Yamin यांच्या १९९१ मधील प्रबंधात रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील ग्रामीण-नागरी स्थलांतराची कारणे आणि प्रक्रिया अधिक व्यापकपणे तपासली आहेत. या संशोधनात जिल्ह्याची सामाजिक-आर्थिक रचना, ग्रामीण दारिद्र्य, जमीनधारणेची व्यवस्था आणि स्थलांतराच्या प्रमाणातील वाढ यांच्यातील संबंधांचा विचार करण्यात आला आहे. प्रबंधातील विश्लेषणानुसार, ग्रामीण भागातील आर्थिक अडचणी आणि जमीनधारणेशी संबंधित ऐतिहासिक परिस्थिती स्थलांतराच्या स्पष्टीकरणात महत्त्वाच्या ठरतात. हा दृष्टिकोन स्थलांतराला केवळ शहरातील रोजगारामुळे निर्माण झालेली प्रक्रिया न मानता ग्रामीण भागातील आर्थिक आणि सामाजिक संबंधांशी जोडून समजून घेण्यास मदत करतो. तथापि, प्रबंधातील विशिष्ट ऐतिहासिक निष्कर्ष रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या पुराव्यांच्या संदर्भातच समजून घेणे आवश्यक आहे. <ref name="Yamin1991" /> मुंबईतील औद्योगिक कामगारवर्ग आणि त्याचे ग्रामीण भागाशी असलेले संबंध समजून घेण्यासाठी राजनारायण चांदवाकर यांचा अभ्यास उपयुक्त आहे. त्यांच्या ग्रंथात मुंबईतील औद्योगिक भांडवलशाहीचा विकास, कामगारवर्गाची निर्मिती आणि कामगारांचे ग्रामीण संबंध यांचा ऐतिहासिक आढावा घेतला आहे. स्थलांतरित कामगारांचा अभ्यास करताना ते शहरात आल्यावर त्यांच्या ग्रामीण पार्श्वभूमीशी असलेले संबंध संपुष्टात येतात असे गृहीत धरणे योग्य नाही. ग्रामीण भागाशी असलेले आर्थिक, कौटुंबिक आणि सामाजिक संबंध स्थलांतरितांच्या जीवनाचा भाग राहू शकतात. या दृष्टीने चांदवाकर यांचा अभ्यास मुंबईतील कामगारांचा इतिहास आणि ग्रामीण-शहरी संबंध यांची सांगड घालण्यासाठी महत्त्वाचा ठरतो. मात्र मुंबईतील सर्व कामगार कोकणातून आले होते किंवा सर्व कामगारांचे ग्रामीण संबंध सारखे होते, असा निष्कर्ष या अभ्यासावरून काढता येत नाही. <ref name="Chandavarkar1994" /> कोकणातील स्थलांतराचे अधिक अलीकडील स्वरूप समजून घेण्यासाठी कल्याणी वर्तक, चिन्मय तुम्बे आणि अमिता भिडे यांचा कुंकरी गावावरील अभ्यास महत्त्वाचा आहे. या संशोधनात १९६१ आणि १९८७ मधील उपलब्ध जनगणनाविषयक व गावविषयक माहितीची २०१७ मधील क्षेत्रीय अभ्यासाशी तुलना केली आहे. संशोधकांनी गावातून बाहेर जाणाऱ्या स्थलांतराचे प्रमाण, सामाजिक गटांनुसार स्थलांतरातील बदल, स्थलांतरितांच्या व्यवसायांतील विविधता आणि कुटुंबांच्या स्थलांतराच्या रणनीतींचा अभ्यास केला. त्यांच्या निष्कर्षांनुसार, कालांतराने स्थलांतराचे प्रमाण वाढले, विविध सामाजिक गटांतील स्थलांतराचे स्वरूप बदलले आणि शिक्षणासाठी स्थलांतर तसेच नियमित ये-जा यांचे महत्त्व वाढले. या अभ्यासातून स्थलांतर ही एकाच प्रकारची प्रक्रिया नसून काळानुसार बदलणारी आणि कुटुंबांच्या परिस्थितीनुसार वेगवेगळे स्वरूप धारण करणारी प्रक्रिया असल्याचे दिसून येते. <ref name="VartakTumbeBhide2019" /> कुंकरी गावावरील अभ्यासाचे आणखी एक महत्त्व म्हणजे स्थलांतर आणि सामाजिक बदल यांच्यातील संबंधांबाबत तो अधिक सूक्ष्म चित्र देतो. मोठ्या प्रमाणावर लोक गावाबाहेर गेले तरी गावातील जातीय रचना किंवा जमीनमालकीचे वितरण यांसारख्या काही सामाजिक-आर्थिक बाबींमध्ये सातत्य टिकून राहू शकते. त्यामुळे स्थलांतरामुळे ग्रामीण समाजात बदल घडतात, हे मान्य करताना सर्व पारंपरिक संरचना आपोआप बदलतात असे समजणे चुकीचे ठरते. या संशोधनातील निष्कर्ष एका विशिष्ट गावाच्या दीर्घकालीन अभ्यासावर आधारित आहेत. म्हणून त्यांचा उपयोग कोकणातील स्थलांतराच्या संभाव्य प्रक्रियांचे विश्लेषण करण्यासाठी करता येतो; मात्र संपूर्ण कोकणातील सर्व गावांमध्ये हेच बदल घडले असे मानण्यासाठी अधिक व्यापक पुरावे आवश्यक आहेत. <ref name="VartakTumbeBhide2019" /> या संशोधनसाहित्याचा एकत्रित आढावा घेतल्यास स्थलांतराच्या अभ्यासातील वेगवेगळे दृष्टिकोन स्पष्ट होतात. Yamin यांचे संशोधन स्थलांतराच्या ऐतिहासिक उगमावर आणि ग्रामीण सामाजिक-आर्थिक परिस्थितीवर भर देते. चांदवाकर यांचा अभ्यास मुंबईतील औद्योगिक कामगारवर्ग आणि त्याचे ग्रामीण संबंध समजून घेण्यासाठी उपयुक्त आहे. वर्तक, तुम्बे आणि भिडे यांचे संशोधन गावपातळीवरील दीर्घकालीन बदल आणि स्थलांतराच्या विविध पद्धती दाखवते. या अभ्यासांचे एकत्रित वाचन केल्यास स्थलांतराचा इतिहास, त्यामागील कारणे, शहरातील रोजगार आणि ग्रामीण समाजावर होणारे परिणाम यांची परस्परसंबंधित मांडणी करता येते. तरीही वेगवेगळ्या संशोधनांच्या कालमर्यादा, भौगोलिक व्याप्ती आणि माहिती संकलनाच्या पद्धती वेगळ्या असल्यामुळे त्यांचे निष्कर्ष थेट एकमेकांच्या जागी वापरता येत नाहीत. <ref name="Yamin1989" /><ref name="Yamin1991" /><ref name="Chandavarkar1994" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /> === संशोधनपद्धती आणि स्रोतांच्या मर्यादा === कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचा अभ्यास करण्यासाठी ऐतिहासिक, तुलनात्मक आणि लोकसंख्याशास्त्रीय पद्धतींचा परस्परपूरक वापर करता येतो. ऐतिहासिक संशोधनातून स्थलांतराच्या उगमाची कारणे, ग्रामीण भागातील सामाजिक-आर्थिक परिस्थिती आणि शहरातील कामगारांच्या मागणीचा संदर्भ समजतो. गावपातळीवरील तुलनात्मक अभ्यासातून विशिष्ट कालखंडांतील स्थलांतराचे प्रमाण आणि कुटुंबांच्या स्थलांतराच्या पद्धतींमध्ये झालेले बदल तपासता येतात. जनगणनेतील माहिती स्थलांतरितांचे शेवटचे निवासस्थान, निवासाचा कालावधी आणि स्थलांतराचे नमूद केलेले कारण यांसारख्या घटकांचा अभ्यास करण्यास मदत करते. या स्रोतांचा एकत्रित वापर केल्याने स्थलांतराचे ऐतिहासिक स्पष्टीकरण आणि उपलब्ध सांख्यिकीय माहिती यांच्यात तुलना करता येते. <ref name="Yamin1991" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /><ref name="Census2011D03" /> ऐतिहासिक स्रोतांचा वापर करताना प्रत्येक स्रोताचा काळ, अभ्यासक्षेत्र आणि उद्देश लक्षात घेणे आवश्यक आहे. एखाद्या ऐतिहासिक लेखात विशिष्ट कालखंडातील कामगार स्थलांतराची कारणे तपासली असतील, तर त्यातील निष्कर्ष आजच्या स्थलांतराचे संपूर्ण स्पष्टीकरण देऊ शकत नाहीत. त्याचप्रमाणे एखाद्या गावाच्या अभ्यासातून मिळालेले निष्कर्ष त्या गावाच्या विशिष्ट सामाजिक-आर्थिक परिस्थितीशी संबंधित असू शकतात. म्हणून विविध स्रोतांतील माहिती एकत्र करताना ती कोणत्या काळातील, कोणत्या भौगोलिक क्षेत्रातील आणि कोणत्या संशोधनपद्धतीतून मिळाली आहे, याची नोंद ठेवणे आवश्यक आहे. <ref name="Yamin1989" /><ref name="Yamin1991" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /> जनगणनेतील स्थलांतरविषयक आकडेवारीचा उपयोग करताना स्थलांतराची व्याख्या आणि मोजणीचा आधार समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. भारताच्या २०११ च्या जनगणनेतील D-03 सारणीमध्ये महाराष्ट्रातील स्थलांतरितांचे शेवटचे निवासस्थान, निवासाचा कालावधी आणि स्थलांतराची नोंदवलेली कारणे यांसंबंधी माहिती उपलब्ध आहे. या आकडेवारीत काम किंवा रोजगार, व्यवसाय, शिक्षण, विवाह, जन्मानंतर स्थलांतर आणि कुटुंबासोबत स्थलांतर यांसारख्या कारणांचे वर्गीकरण केले आहे. अशा माहितीमुळे स्थलांतराची काही सांख्यिकीय वैशिष्ट्ये तपासता येतात; मात्र केवळ या वर्गीकरणावरून एखाद्या व्यक्तीच्या स्थलांतरामागील सर्व कारणे किंवा तिचे संपूर्ण जीवनानुभव स्पष्ट होत नाहीत. <ref name="Census2011D03">Office of the Registrar General & Census Commissioner, India, ''Census of India 2011: D-03—Migrants by Place of Last Residence, Duration of Residence and Reasons for Migration, Maharashtra'', जनगणना सारणी. [https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10861/study-description अधिकृत जनगणना नोंद].</ref> जनगणनेतील माहिती आणि ऐतिहासिक संशोधन यांची तुलना करताना आणखी एक मर्यादा लक्षात घ्यावी लागते. वेगवेगळ्या काळांतील आकडेवारी संकलित करण्याच्या पद्धती, स्थलांतराच्या व्याख्या आणि उपलब्ध माहितीचे तपशील समान असतीलच असे नाही. एखाद्या कालखंडात विशिष्ट गावातील स्थलांतरितांची माहिती तपशीलवार उपलब्ध असू शकते, तर दुसऱ्या कालखंडात केवळ जिल्हा किंवा राज्यस्तरावरील आकडे उपलब्ध असू शकतात. त्यामुळे वेगवेगळ्या कालखंडांतील आकडे थेट तुलना करण्यापूर्वी त्यांची व्याख्या आणि भौगोलिक व्याप्ती तपासणे आवश्यक आहे. जनगणनेतील माहितीचा उपयोग करताना तिचे मूळ वर्गीकरण जपणे आणि उपलब्ध पुराव्यापेक्षा अधिक व्यापक निष्कर्ष न काढणे ही संशोधनपद्धतीची महत्त्वाची अट आहे. <ref name="Census2011D03" /> स्थलांतराच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना मौखिक इतिहास आणि स्थलांतरितांच्या मुलाखती या पूरक प्राथमिक स्रोत म्हणून वापरता येतात. स्थलांतरित व्यक्तींचे गाव सोडण्यामागील निर्णय, मुंबईतील सुरुवातीचे अनुभव, रोजगार मिळवताना आलेल्या अडचणी, कुटुंबाला आर्थिक मदत करण्याची पद्धत आणि मूळ गावाशी टिकवून ठेवलेले संबंध यांविषयी अशा मुलाखतींमधून माहिती मिळू शकते. विशेषतः अधिकृत आकडेवारीत न दिसणारे वैयक्तिक अनुभव आणि कौटुंबिक निर्णय समजून घेण्यासाठी मौखिक इतिहास उपयुक्त ठरतो. मात्र मुलाखतीतील आठवणी या व्यक्तीच्या अनुभवांवर, स्मरणशक्तीवर आणि नंतरच्या काळातील आकलनावर आधारित असतात. त्यामुळे त्यांचा वापर करताना उपलब्ध ऐतिहासिक कागदपत्रे, जनगणनेतील माहिती आणि प्रकाशित संशोधन यांच्याशी तुलना करणे उपयुक्त ठरते. मौखिक साक्ष आणि लेखी पुरावे यांमध्ये फरक आढळल्यास तो आपोआप एखाद्या स्रोताची चूक मानण्याऐवजी त्या फरकाची कारणे तपासणे आवश्यक आहे. <ref name="MahajanOralHistory2011">Sucheta Mahajan, “Beyond the Archives: Doing Oral History in Contemporary India,” ''Studies in History'', खंड २७, अंक २, २०११, पृ. २८१–२९८.</ref><ref name="OralHistoryTriangulation2026">“Where Do We Fit? Reflections on Research Interview Practice, Project Design, and Interpretation,” मौखिक इतिहास, मुलाखती आणि विविध स्रोतांच्या तुलनात्मक विश्लेषणावरील संशोधनलेख, २०२६. [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13047410/ लेखाचा मजकूर].</ref> या अभ्यासाच्या एकूण मर्यादांमध्ये उपलब्ध स्रोतांची असमानता, काही अभ्यासांचे मर्यादित भौगोलिक क्षेत्र आणि वेगवेगळ्या कालखंडांतील माहितीची तुलना करण्यातील अडचणी यांचा समावेश होतो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यावरील ऐतिहासिक संशोधन, मुंबईतील औद्योगिक कामगारांवरील अभ्यास आणि कुंकरी गावावरील दीर्घकालीन संशोधन हे स्थलांतराचे वेगवेगळे पैलू स्पष्ट करतात; परंतु त्यांपैकी कोणताही एक स्रोत संपूर्ण कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचा सर्वसमावेशक इतिहास स्वतंत्रपणे देत नाही. त्यामुळे या विषयाची मांडणी करताना विविध स्रोतांतील पुरावे एकत्रितपणे वापरणे, त्यांच्या मर्यादा स्पष्ट ठेवणे आणि एखाद्या विशिष्ट गावातील किंवा कालखंडातील निष्कर्ष संपूर्ण प्रदेशावर लागू न करणे आवश्यक आहे. <ref name="Yamin1989" /><ref name="Yamin1991" /><ref name="Chandavarkar1994" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /><ref name="Census2011D03" /> == कोकणाची ऐतिहासिक आणि आर्थिक पार्श्वभूमी == === कोकणातील ग्रामीण अर्थव्यवस्था === कोकणाची ऐतिहासिक अर्थव्यवस्था समजून घेण्यासाठी या प्रदेशाचे भौगोलिक स्वरूप, शेतीची पद्धत, स्थानिक संसाधने, वाहतूकव्यवस्था आणि ग्रामीण समाजातील आर्थिक संबंध यांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे. अरबी समुद्र आणि सह्याद्री पर्वतरांग यांच्यामधील किनारपट्टीच्या प्रदेशात वसलेल्या कोकणातील शेती, बागायती, मत्स्यव्यवसाय, स्थानिक व्यापार आणि इतर पारंपरिक व्यवसाय यांना वेगवेगळ्या भागांत वेगवेगळे महत्त्व होते. प्रदेशातील पर्जन्यमान, जमिनीचा प्रकार, डोंगराळ भूभाग आणि अंतर्गत वाहतुकीच्या अडचणी यांमुळे आर्थिक उपजीविकेच्या संधी सर्व ठिकाणी समान नव्हत्या. एकोणिसाव्या शतकातील कोकणाच्या आर्थिक जीवनाचा अभ्यास करताना R. D. Choksey यांनी १८१८ ते १९३९ या कालखंडातील आर्थिक बदलांचा आढावा घेतला आहे. त्यांच्या ग्रंथातून कोकणातील अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक अभ्यास करण्यासाठी शेती, जमीनसंबंध, महसूल आणि व्यापार यांचा परस्परसंबंध लक्षात घेण्याचे महत्त्व स्पष्ट होते. <ref name="Choksey1960">R. D. Choksey, ''Economic Life in the Bombay Konkan, 1818–1939'', Bombay: Asia Publishing House, १९६०.</ref> कोकणातील ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत शेतीला महत्त्वाचे स्थान होते; तथापि, शेतीची उत्पादकता, जमिनीचा प्रकार आणि उपलब्ध रोजगार यांमध्ये स्थानिक फरक होते. भातशेती, डोंगरउतारावरील शेती आणि बागायती यांचे स्वरूप भौगोलिक परिस्थितीनुसार बदलत होते. शेतीवर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांचे आर्थिक जीवन पावसाळी हंगाम, पीकउत्पादन, जमीनधारणेची स्थिती आणि महसूल किंवा भाडे भरण्याच्या जबाबदाऱ्यांशी जोडलेले होते. ब्रिटिशकालीन जिल्हा गॅझेटियरमध्ये रत्‍नागिरी-सावंतवाडी प्रदेशातील शेती, उत्पादन, व्यापार आणि जमीनप्रशासनाविषयी स्वतंत्र माहिती दिलेली आहे. या नोंदींमुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा अभ्यास करताना नैसर्गिक परिस्थितीबरोबरच जमीनसंबंध आणि प्रशासनाने निर्माण केलेल्या आर्थिक परिस्थितीचाही विचार करता येतो. <ref name="Campbell1880">James MacNabb Campbell (संपा.), ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi'', खंड १०, Bombay: Government Central Press, १८८०.</ref> कोकणातील ग्रामीण अर्थव्यवस्था पूर्णपणे स्वयंपूर्ण किंवा केवळ शेतीवर आधारित होती, असे मानणे योग्य ठरणार नाही. शेतीव्यतिरिक्त व्यापार, वाहतूक, मासेमारी, बागायती आणि विविध स्थानिक व्यवसायांमधूनही उपजीविकेच्या संधी उपलब्ध होत होत्या. मात्र या संधींचे स्वरूप गाव, तालुका आणि स्थानिक संसाधनांनुसार बदलत होते. ग्रामीण कुटुंबांच्या आर्थिक स्थितीचा विचार करताना त्यांच्याकडे असलेली जमीन, शेतीतून मिळणारे उत्पन्न, इतर व्यवसायांमध्ये सहभागी होण्याची क्षमता आणि बाजारपेठांशी असलेले संबंध यांची सांगड घालावी लागते. Choksey यांच्या आर्थिक इतिहासाच्या अभ्यासाबरोबरच रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या गॅझेटियरमधील उत्पादन, व्यापार आणि महसूलविषयक माहिती या आर्थिक संबंधांचा ऐतिहासिक संदर्भ स्पष्ट करण्यास मदत करते. <ref name="RatnagiriGazetteer1962">Government of Maharashtra, ''Maharashtra State Gazetteers: Ratnagiri District'', Bombay: Directorate of Government Printing, Stationery and Publications, १९६२.</ref><ref name="Choksey1960" /> ग्रामीण अर्थव्यवस्थेतील संधींचे वितरण सर्व सामाजिक गटांमध्ये समान नव्हते. जमीनधारक, प्रत्यक्ष शेती करणारे कुळ, भूमिहीन मजूर आणि इतर ग्रामीण कामगार यांच्या आर्थिक स्थितीत फरक असू शकत होता. जमिनीचा ताबा, शेतीवरील नियंत्रण, महसूल भरण्याची जबाबदारी आणि स्थानिक सत्तासंबंध यांमुळे ग्रामीण समाजातील विविध गटांचे आर्थिक स्थान ठरत होते. कोकणातील खोत पद्धतीवरील संशोधनात जमीनधारणा आणि महसूलवसुलीच्या व्यवस्थेचा प्रत्यक्ष शेतकऱ्यांच्या परिस्थितीशी असलेला संबंध स्पष्ट करण्यात आला आहे. त्यामुळे कोकणातील स्थलांतराचा अभ्यास करताना ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचे एकसंध चित्र मांडण्याऐवजी जमीनधारणा आणि सामाजिक स्थानानुसार निर्माण होणाऱ्या आर्थिक विषमतेचाही विचार करणे आवश्यक आहे. <ref name="Suradkar2013">Santosh Pandhari Suradkar, ''The Anti-Khoti Movement in the Konkan, c. 1920–1949'', NLI Research Studies Series क्र. १०६/२०१३, Noida: V. V. Giri National Labour Institute, २०१३.</ref> === शेती, जमीनसंबंध आणि ग्रामीण श्रमव्यवस्था === कोकणातील शेती आणि जमीनसंबंध यांचा अभ्यास करताना प्रत्यक्ष शेती करणारा शेतकरी, जमिनीवरील हक्क असलेला जमीनधारक, महसूल गोळा करणारा मध्यस्थ आणि शेतीसाठी श्रम पुरवणारा मजूर यांच्यातील संबंध लक्षात घ्यावे लागतात. ब्रिटिशकालीन रत्‍नागिरी-सावंतवाडी गॅझेटियरमध्ये जमीनप्रशासन, महसूल आणि कृषी उत्पादन यांसंबंधी स्वतंत्र विभाग आहेत. या ऐतिहासिक नोंदींमधून जमीनधारणेची व्यवस्था आणि शासनाची महसूलपद्धती ग्रामीण समाजाच्या आर्थिक जीवनाशी कशा प्रकारे संबंधित होती, याचा अभ्यास करता येतो. <ref name="Campbell1880" /> कोकणातील काही भागांत प्रचलित असलेली खोत पद्धती ही जमीनसंबंधांच्या इतिहासातील महत्त्वाची संस्था होती. या व्यवस्थेत खोत हा शासन आणि प्रत्यक्ष जमीन कसणारे शेतकरी यांच्यामधील महसुली मध्यस्थ म्हणून कार्य करत असे. खोताची भूमिका केवळ महसूल गोळा करण्यापुरती मर्यादित न राहता काही ठिकाणी गावाच्या आर्थिक आणि प्रशासकीय व्यवहारांवरही प्रभाव टाकणारी होती. प्रत्यक्ष शेती करणाऱ्या कुळांचे जमीनहक्क, त्यांच्याकडून आकारले जाणारे भाडे किंवा महसूल आणि जमीनधारणेच्या व्यवस्थेत असलेली असमानता हे या पद्धतीशी संबंधित महत्त्वाचे प्रश्न होते. Choksey यांनी कोकणाच्या आर्थिक इतिहासात खोत पद्धतीचा आणि जमीनसंबंधांचा विचार केला आहे; तर Suradkar यांनी खोत व्यवस्थेची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आणि तिच्याविरुद्ध उभ्या राहिलेल्या चळवळीचा अभ्यास केला आहे. <ref name="Choksey1960" /><ref name="Suradkar2013" /> खोत पद्धतीचे स्वरूप सर्व गावांमध्ये एकसारखे होते असे मानता येत नाही. जमीनधारणेचे प्रकार, महसूलवसुलीची पद्धत आणि प्रत्यक्ष शेतकऱ्यांचे हक्क यांमध्ये स्थानिक फरक होते. ब्रिटिश प्रशासनाने महसूल गोळा करण्यासाठी पूर्वीपासून अस्तित्वात असलेल्या काही व्यवस्थांचा वापर केला आणि काही व्यवस्थांमध्ये बदल करण्याचे प्रयत्नही केले. तथापि, महसूलव्यवस्थेतील बदल आणि प्रत्यक्ष शेतकऱ्यांच्या हक्कांमधील बदल हे नेहमी एकाच वेळी किंवा एकाच स्वरूपात घडले नाहीत. खोत आणि कुळ यांच्यातील संबंधांचा अभ्यास करताना प्रशासनाची महसूलविषयक गरज, जमीनधारकांचे हितसंबंध आणि शेतकऱ्यांचे आर्थिक हक्क या तिन्ही बाबी विचारात घेणे आवश्यक आहे. <ref name="Campbell1880" /><ref name="Suradkar2013" /> जमीनसंबंधांचा ग्रामीण श्रमव्यवस्थेशीही निकटचा संबंध होता. प्रत्यक्ष शेती करणाऱ्या कुटुंबांकडे स्वतःची जमीन किती होती, त्यांना इतरांच्या जमिनीवर काम करावे लागत होते का, आणि जमीन किंवा उत्पादनाशी संबंधित आर्थिक जबाबदाऱ्या कोणत्या होत्या, यांवर त्यांच्या उपजीविकेच्या संधी अवलंबून असू शकत होत्या. जमीनधारणेतील असमानता आणि महसूल किंवा भाड्याच्या जबाबदाऱ्यांमुळे काही ग्रामीण कुटुंबांवर आर्थिक दबाव निर्माण होऊ शकत होता. अशा परिस्थितीत शेतीबाहेरील रोजगाराचा शोध घेण्याची गरज काही व्यक्ती किंवा कुटुंबांसाठी वाढू शकत होती. मात्र जमीनसंबंध आणि स्थलांतर यांच्यातील संबंध तपासताना प्रत्येक स्थलांतरित व्यक्तीने आर्थिक शोषणामुळेच गाव सोडले, असा सरसकट निष्कर्ष काढता येत नाही. स्थलांतरामागील कारणे समजून घेण्यासाठी स्थानिक परिस्थिती, कुटुंबाची आर्थिक स्थिती आणि शहरातील रोजगाराच्या संधी यांचाही विचार करावा लागतो. <ref name="Choksey1960" /><ref name="Suradkar2013" /> विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात खोत पद्धतीविरुद्ध झालेल्या चळवळीमुळे जमीनहक्क, महसूल आणि ग्रामीण शेतकऱ्यांच्या आर्थिक स्थितीचे प्रश्न सार्वजनिक चर्चेत आले. Santosh Pandhari Suradkar यांनी १९२० ते १९४९ या कालखंडातील कोकणातील खोतविरोधी चळवळीचा अभ्यास करताना जात, वर्ग, जमीनसंबंध आणि शेतकऱ्यांच्या हक्कांचा परस्परसंबंध स्पष्ट केला आहे. या चळवळीचा अभ्यास कोकणातील ग्रामीण अर्थव्यवस्थेतील संघर्ष समजून घेण्यासाठी महत्त्वाचा आहे. तो स्थलांतराचा थेट पुरावा नसला, तरी ग्रामीण समाजातील जमीनसंबंध, आर्थिक हितसंबंध आणि सामाजिक विषमता यांची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी स्पष्ट करण्यासाठी उपयुक्त ठरतो. <ref name="Suradkar2013" /> === ग्रामीण गरिबी आणि रोजगाराच्या मर्यादा === ग्रामीण गरिबीचा अभ्यास करताना केवळ उत्पन्नाची कमतरता पाहणे पुरेसे नसते. कुटुंबाकडे उपलब्ध असलेली जमीन, शेतीची उत्पादकता, वर्षभर नियमित रोजगार मिळण्याची शक्यता, कर्जाची गरज, महसूल किंवा भाड्याच्या जबाबदाऱ्या आणि इतर उत्पन्नस्रोत यांचा एकत्रित विचार करावा लागतो. कोकणातील ग्रामीण कुटुंबांच्या परिस्थितीचे विश्लेषण करताना या घटकांचा स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीशी असलेला संबंधही महत्त्वाचा ठरतो. Choksey यांच्या आर्थिक इतिहासात कोकणातील आर्थिक जीवनाचा अभ्यास ऐतिहासिक बदलांच्या संदर्भात केला आहे; तर रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या गॅझेटियरमध्ये शेती, जमीनप्रशासन आणि महसूलव्यवस्थेविषयी माहिती उपलब्ध आहे. या स्रोतांच्या आधारे ग्रामीण उपजीविकेच्या संधी आणि आर्थिक अडचणींची पार्श्वभूमी समजून घेता येते. <ref name="Choksey1960" /><ref name="RatnagiriGazetteer1962" /> शेतीवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांना कामाच्या संधी हंगामानुसार बदलण्याचा अनुभव येऊ शकतो. पेरणी, लागवड, कापणी आणि शेतीशी संबंधित इतर कामांच्या काळात श्रमाची मागणी वाढते; तर काही काळात उपलब्ध काम कमी असू शकते. जमीन कमी असणे, शेतीचे उत्पादन अपुरे पडणे किंवा कुटुंबातील सर्व सदस्यांना स्थानिक पातळीवर पुरेसे काम न मिळणे अशा परिस्थितींमध्ये पर्यायी रोजगाराचा शोध घेण्याची गरज निर्माण होऊ शकते. तथापि, कोकणातील सर्व गावांची शेती, उत्पादन आणि रोजगारव्यवस्था समान नव्हती. म्हणून ग्रामीण गरिबी आणि रोजगाराच्या मर्यादा यांचा विचार करताना जिल्हा, तालुका, गाव आणि कुटुंब यांच्या पातळीवरील फरक लक्षात घेणे आवश्यक आहे. <ref name="Campbell1880" /><ref name="RatnagiriGazetteer1962" /> ग्रामीण भागातील आर्थिक दबाव आणि शहरातील रोजगाराच्या संधी यांचा परस्परसंबंध स्थलांतराच्या कारणांचा अभ्यास करताना महत्त्वाचा ठरतो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील ग्रामीण-नागरी स्थलांतराचा अभ्यास करणाऱ्या Gill Yamin यांनी ग्रामीण लोकसंख्येतील काही घटकांची तीव्र आर्थिक दारिद्र्यस्थिती आणि प्रादेशिक सामाजिक-आर्थिक रचना यांना मोठ्या प्रमाणावरील स्थलांतराच्या स्पष्टीकरणात महत्त्व दिले आहे. यावरून स्थलांतराचे स्पष्टीकरण केवळ शहरातील नोकरीच्या उपलब्धतेवर अवलंबून ठेवता येत नाही; गावात राहण्याच्या आर्थिक शक्यता आणि शहरात रोजगार मिळवण्याच्या संधी या दोन्हींचा विचार करावा लागतो. मात्र रत्‍नागिरी जिल्ह्यावरील या संशोधनाचे निष्कर्ष इतर सर्व कोकणी जिल्ह्यांना किंवा प्रत्येक स्थलांतरित व्यक्तीला तंतोतंत लागू होतात असे मानता येत नाही. <ref name="Yamin1991"/> ग्रामीण भागातील रोजगाराच्या मर्यादा आणि स्थलांतर यांच्यातील संबंध समजून घेताना स्थलांतर हा आर्थिक अडचणींना दिलेला एक संभाव्य प्रतिसाद होता, असे म्हणता येते; परंतु तो एकमेव प्रतिसाद नव्हता. काही कुटुंबे स्थानिक शेती, बागायती, लहान व्यवसाय किंवा इतर कामांवर अवलंबून राहू शकत होती, तर काही व्यक्ती गावाबाहेर रोजगार शोधत होत्या. स्थलांतराचा निर्णय कुटुंबातील सदस्यांची संख्या, उपलब्ध जमीन, रोजगाराचा प्रकार आणि शहरातील संधी यांनुसार बदलू शकतो. म्हणून कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराच्या इतिहासात ग्रामीण गरिबीला महत्त्व देताना सामाजिक संबंध, कुटुंबाची आर्थिक रणनीती आणि शहरी रोजगाराची मागणी यांनाही तितकेच महत्त्व देणे आवश्यक आहे. <ref name="Yamin1991" /><ref name="Choksey1960" /> === ब्रिटिशकालीन आर्थिक बदल === ब्रिटिश सत्तेच्या काळात कोकणातील आर्थिक जीवनावर महसूलप्रशासन, जमीनसंबंध, व्यापार आणि बाजारपेठांशी असलेल्या संबंधांचा प्रभाव पडला. ब्रिटिश प्रशासनाला जमिनीच्या उत्पन्नावर आधारित महसूलव्यवस्था चालवणे आवश्यक होते. त्यामुळे जमीनधारणेचे प्रकार, महसूल आकारणी, जमीनमालक आणि प्रत्यक्ष शेती करणारे यांच्यातील संबंध हे प्रशासनाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे विषय बनले. १८८० च्या ''Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi'' मध्ये जमीनप्रशासन, महसूल, शेती आणि व्यापार यांसंबंधी स्वतंत्र विभाग आहेत. या ऐतिहासिक दस्तऐवजातून ब्रिटिशकालीन प्रशासनाने कोकणातील ग्रामीण अर्थव्यवस्थेकडे कोणत्या दृष्टिकोनातून पाहिले आणि त्या काळातील आर्थिक व्यवस्थेचे अधिकृत वर्णन कसे केले, याचा अभ्यास करता येतो. <ref name="Campbell1880" /> ब्रिटिशकालीन जमीनमहसूल व्यवस्थेतील एक महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे शासन, महसूल गोळा करणारे मध्यस्थ आणि प्रत्यक्ष शेती करणारे यांच्यातील अधिकार व जबाबदाऱ्यांचे स्वरूप. कोकणातील खोत पद्धतीसारख्या व्यवस्थांमध्ये महसूल गोळा करण्याची जबाबदारी खोतांकडे असू शकत होती. अशा परिस्थितीत शासनाला महसूल मिळवून देणाऱ्या व्यवस्थेचे अस्तित्व आणि प्रत्यक्ष शेतकऱ्यांचे जमीनहक्क यांच्यात ताण निर्माण होऊ शकत होता. Choksey यांच्या आर्थिक इतिहासात जमीनसंबंध आणि महसूलव्यवस्थेचा विचार केला आहे. Suradkar यांच्या संशोधनात ब्रिटिशकालीन महसूलव्यवस्था, खोतांचे अधिकार आणि कुळांच्या स्थितीविषयीचे प्रश्न तपासले आहेत. या अभ्यासांवरून ब्रिटिशकालीन आर्थिक बदलांचा विचार करताना प्रशासनातील बदल आणि ग्रामीण समाजातील सत्तासंबंध यांचा परस्परसंबंध लक्षात घेणे आवश्यक ठरते. <ref name="Choksey1960" /><ref name="Suradkar2013" /> ब्रिटिशकालीन बदलांचा अभ्यास करताना प्रशासनाच्या अधिकृत नोंदी आणि ग्रामीण समाजातील प्रत्यक्ष अनुभव यांमध्ये फरक असू शकतो, हेही लक्षात घेणे आवश्यक आहे. गॅझेटियरमध्ये महसूल, उत्पादन, जमीनप्रशासन आणि व्यापाराविषयी माहिती मिळते; तर जमीनहक्कांवरील संघर्षांचा अभ्यास शेतकरी, कुळ आणि जमीनधारक यांच्यातील संबंधांचे अधिक तपशीलवार चित्र देऊ शकतो. म्हणून एका प्रकारच्या स्रोतावर अवलंबून न राहता अधिकृत गॅझेटियर, आर्थिक इतिहासावरील ग्रंथ आणि खोतविरोधी चळवळीवरील संशोधन यांची तुलना करणे उपयुक्त ठरते. अशा तुलनात्मक अभ्यासातून धोरणात्मक बदल, जमीनसंबंध आणि ग्रामीण आर्थिक जीवन यांच्यातील परस्परसंबंध अधिक स्पष्टपणे समजून घेता येतात. <ref name="Campbell1880" /><ref name="Choksey1960" /><ref name="Suradkar2013" /> ब्रिटिशकालीन आर्थिक बदल आणि कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर यांचा संबंध तपासताना थेट कारणसंबंध गृहीत धरण्याऐवजी उपलब्ध ऐतिहासिक पुराव्यांचा आधार घेणे आवश्यक आहे. जमीनसंबंध, महसूलव्यवस्था आणि ग्रामीण रोजगाराच्या मर्यादा या स्थलांतराच्या व्यापक पार्श्वभूमीचा भाग असू शकतात; परंतु एखाद्या व्यक्तीने मुंबईकडे स्थलांतर करण्याचा निर्णय का घेतला, हे समजण्यासाठी शहरी रोजगाराची मागणी, स्थलांतराचे सामाजिक जाळे आणि कुटुंबाची परिस्थिती यांचाही विचार करावा लागतो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यावरील स्थलांतर संशोधन आणि कोकणातील जमीनसंबंधांवरील ऐतिहासिक अभ्यास यांचा एकत्रित वापर केल्यास ग्रामीण आर्थिक परिस्थिती आणि स्थलांतराच्या प्रक्रियेतील संबंध अधिक संतुलितपणे मांडता येतात. <ref name="Yamin1991" /><ref name="Choksey1960" /><ref name="Suradkar2013" /> == कोकणातून मुंबईकडे स्थलांतराचा इतिहास == === १८४०–१९२० : स्थलांतराची उत्पत्ती आणि स्वरूप === एकोणिसाव्या शतकात कोकणातून मुंबईकडे होणाऱ्या स्थलांतराला ग्रामीण अर्थव्यवस्था, रोजगाराच्या संधी आणि मुंबईतील औद्योगिक विकास या घटकांची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी होती. या प्रक्रियेचा अभ्यास करताना रत्‍नागिरी जिल्ह्याला विशेष महत्त्व आहे. Gill Yamin यांनी १८४० ते १९२० या कालखंडातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून झालेल्या कामगार स्थलांतराचे स्वरूप आणि उगम यांचा अभ्यास केला आहे. त्यांच्या संशोधनातून हे स्पष्ट होते की या स्थलांतराचे स्पष्टीकरण केवळ मुंबईतील कामगारांची मागणी या एका घटकावरून करता येत नाही; रत्‍नागिरी जिल्ह्याची सामाजिक-आर्थिक रचना आणि ग्रामीण लोकसंख्येची आर्थिक परिस्थिती यांचाही विचार करावा लागतो. <ref name="Yamin1989">Gill Yamin, “The Character and Origins of Labour Migration From Ratnagiri District 1840–1920,” ''South Asia Research'', खंड ९, अंक १, १९८९, पृ. ३३–५३. [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/026272808900900103 प्रकाशकाची नोंद].</ref> या कालखंडातील स्थलांतराचे स्वरूप समजून घेण्यासाठी ग्रामीण भागातील उपजीविकेच्या मर्यादा आणि शहरातील रोजगाराच्या संधी यांच्यातील संबंध तपासणे आवश्यक आहे. शेतीवर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांना वर्षभर पुरेसा रोजगार मिळत होता की नाही, जमीनधारणेची स्थिती काय होती आणि शेतीबाहेरील उत्पन्नाचे स्रोत किती उपलब्ध होते, या बाबी स्थलांतराच्या कारणांचा अभ्यास करताना महत्त्वाच्या ठरतात. Yamin यांच्या १९९१ मधील प्रबंधात रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील मोठ्या प्रमाणावरील स्थलांतराच्या कारणांचा अभ्यास करताना ग्रामीण सामाजिक-आर्थिक परिस्थितीला महत्त्व दिले आहे. त्यांच्या विश्लेषणानुसार, ग्रामीण लोकसंख्येतील काही घटकांची तीव्र आर्थिक दारिद्र्यस्थिती स्थलांतराच्या मोठ्या प्रमाणाचे स्पष्टीकरण देण्यासाठी विशेष महत्त्वाची होती. <ref name="Yamin1991">Gill Yamin, ''The Causes and Processes of Rural-Urban Migration in 19th and Early 20th Century India: The Case of Ratnagiri District'', पीएच.डी. प्रबंध, University of Salford, १९९१. [https://salford-repository.worktribe.com/output/1466911/the-causes-and-processes-of-rural-urban-migration-in-19th-and-early-20th-century-india-the-case-of-ratnagiri-district संस्थात्मक संग्रहातील नोंद].</ref> मुंबईतील औद्योगिक विकासामुळे कामगारांची मागणी निर्माण झाली; परंतु या मागणीचा आणि कोकणातून होणाऱ्या स्थलांतराचा संबंध समजून घेताना रोजगाराच्या प्रकारांकडेही लक्ष देणे आवश्यक आहे. कापडगिरण्या, बंदराशी संबंधित कामे, बांधकाम आणि इतर शहरी व्यवसायांमध्ये कामगारांची गरज वेगवेगळ्या काळांत बदलत होती. त्यामुळे कोकणातून मुंबईकडे गेलेल्या सर्व व्यक्ती एकाच व्यवसायात कार्यरत होत्या किंवा त्यांना समान रोजगारस्थिती लाभली होती, असे म्हणता येत नाही. मुंबईतील कामगारवर्गाच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना राजनारायण चांदवाकर यांनी शहरातील रोजगाराच्या अनिश्चित स्वरूपाचा आणि कामगारांच्या ग्रामीण संबंधांचा विचार केला आहे. हा दृष्टिकोन कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचा अभ्यास ग्रामीण परिस्थिती आणि शहरी रोजगार यांच्या परस्परसंबंधातून करण्यास मदत करतो. <ref name="Chandavarkar1994">Rajnarayan Chandavarkar, ''The Origins of Industrial Capitalism in India: Business Strategies and the Working Classes in Bombay, 1900–1940'', Cambridge University Press, १९९४, प्रकरण ४, “Migration and the Rural Connections of Bombay’s Workers,” पृ. १२४–१६७.</ref> एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात आणि विसाव्या शतकाच्या प्रारंभी स्थलांतराचा अर्थ कायमस्वरूपी शहरात स्थायिक होणे एवढाच नव्हता. काही कामगार रोजगारासाठी मुंबईत राहत असताना त्यांची कुटुंबे गावातच राहू शकत होती. काही व्यक्ती कामाच्या हंगामानुसार मुंबईत जात आणि शेतीच्या कामांच्या काळात गावाकडे परतत असत. अशा प्रकारच्या हालचालींमुळे ग्रामीण उपजीविका आणि शहरी रोजगार यांच्यात परस्परपूरक संबंध निर्माण होऊ शकत होते. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतरावरील संशोधन आणि कोकणातील खोतविरोधी चळवळीवरील ऐतिहासिक अभ्यासात ग्रामीण शेतीच्या हंगामाशी जुळणाऱ्या स्थलांतराचे उल्लेख आढळतात. त्यामुळे या कालखंडातील स्थलांतराचा अभ्यास करताना कायमस्वरूपी स्थलांतर, हंगामी स्थलांतर आणि नियमित ये-जा यांमधील फरक लक्षात घेणे आवश्यक आहे. <ref name="Suradkar2013"/><ref name="Yamin1989" /> === रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतराची कारणे === रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराच्या कारणांचा विचार करताना ग्रामीण दारिद्र्य, जमीनधारणेची व्यवस्था, स्थानिक रोजगाराच्या संधी आणि मुंबईतील कामगारांची मागणी या घटकांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे. Yamin यांच्या संशोधनानुसार, रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतराचे प्रमाण आणि त्याचे प्रादेशिक स्वरूप समजून घेण्यासाठी जिल्ह्याची सामाजिक-आर्थिक रचना महत्त्वाची ठरते. केवळ बाहेरील शहरांतील रोजगाराची मागणी स्थलांतराचे सर्व पैलू स्पष्ट करू शकत नाही; ग्रामीण लोकसंख्येतील काही घटकांची आर्थिक परिस्थिती आणि जिल्ह्यातील रोजगाराच्या संधी यांचाही विचार करावा लागतो. <ref name="Yamin1991" /> ग्रामीण आर्थिक परिस्थितीचा विचार करताना जमीनधारणेतील फरक आणि शेतीतून मिळणाऱ्या उत्पन्नाच्या मर्यादा महत्त्वाच्या ठरतात. काही कुटुंबांकडे शेतीसाठी पुरेशी जमीन किंवा इतर उत्पन्नस्रोत असू शकतात, तर काही कुटुंबांना मर्यादित जमीन, अपुरे उत्पादन किंवा शेतीबाहेरील रोजगाराच्या अभावामुळे आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागत असू शकतो. अशा परिस्थितीत शहरात रोजगार शोधणे हा काही व्यक्तींसाठी उपजीविकेचा पर्याय ठरू शकतो. मात्र या सर्व बाबी प्रत्येक स्थलांतरित व्यक्तीला समान प्रमाणात लागू होत्या असे मानता येत नाही. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतराचे स्वरूप समजून घेताना स्थानिक सामाजिक-आर्थिक परिस्थिती आणि व्यक्ती किंवा कुटुंबाच्या आर्थिक गरजा यांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे. <ref name="Yamin1991" /> स्थलांतराच्या कारणांमध्ये मुंबईतील रोजगाराची मागणीही महत्त्वाची होती. शहरातील औद्योगिक आणि इतर कामांमध्ये उपलब्ध होणाऱ्या रोजगारामुळे ग्रामीण भागातील काही व्यक्तींना गावाबाहेर काम करण्याची संधी मिळत होती. तथापि, रोजगार उपलब्ध असणे आणि तो सर्व स्थलांतरितांसाठी स्थिर किंवा सुरक्षित असणे या दोन वेगळ्या बाबी आहेत. कामाचे स्वरूप, वेतन, कामाच्या उपलब्धतेतील चढ-उतार आणि राहण्याचा खर्च यांमुळे स्थलांतरितांच्या अनुभवांत फरक पडत होता. मुंबईतील कामगारवर्गाच्या इतिहासावरील संशोधनातून रोजगाराच्या अनिश्चिततेमुळे कामगारांना आपल्या ग्रामीण संबंधांचे महत्त्व टिकवून ठेवावे लागत असल्याचे दिसते. त्यामुळे मुंबईकडे स्थलांतर करण्यामागे शहरातील रोजगाराच्या संधींबरोबरच ग्रामीण भागातील आर्थिक मर्यादांचाही विचार करावा लागतो. <ref name="Chandavarkar1994" /><ref name="Yamin1989" /> रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतरामध्ये प्रादेशिक आणि लिंगाधारित नमुनेही होते. Yamin यांच्या प्रबंधानुसार, जिल्ह्यातील स्थलांतराच्या प्रादेशिक आणि स्त्री-पुरुषांनुसार दिसणाऱ्या काही भिन्नता स्थानिक रोजगाराची रचना आणि कामगारांच्या मागणीशी संबंधित होत्या. यावरून सर्व गावांतून स्थलांतराचे प्रमाण समान होते किंवा पुरुष व स्त्रिया समान कारणांनी स्थलांतरित होत होते, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. स्थलांतराचे स्वरूप समजून घेण्यासाठी गावांची आर्थिक रचना, स्थानिक रोजगार, सामाजिक संबंध आणि कुटुंबांची परिस्थिती यांचा तुलनात्मक अभ्यास आवश्यक आहे. <ref name="Yamin1991" /> === कोकणातील गावांमधून मुंबईकडे होणारे स्थलांतर === कोकणातील गावांमधून मुंबईकडे होणारे स्थलांतर समजून घेण्यासाठी जिल्हास्तरीय आकडेवारीबरोबरच गावपातळीवरील पुराव्यांचाही विचार करावा लागतो. प्रत्येक गावातील जमीनधारणेची रचना, शेतीचे स्वरूप, स्थानिक रोजगार आणि सामाजिक संबंध यांमध्ये फरक असू शकतो. त्यामुळे एका गावातील स्थलांतराचा नमुना संपूर्ण कोकणाचे प्रतिनिधित्व करतो असे मानता येत नाही. रत्‍नागिरी जिल्ह्यावरील Yamin यांचे संशोधन आणि कोकणातील एका गावातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचा अभ्यास करणारा M. B. Padki यांचा लेख हे स्थलांतर समजून घेण्यासाठी महत्त्वाचे संदर्भ आहेत. <ref name="Padki1954">M. B. Padki, “Outmigration from a Konkani Village to Bombay,” ''Artha Vijnana'', खंड ६, १९५४.</ref><ref name="Yamin1989" /> Padki यांच्या लेखाचे शीर्षक कोकणातील एका गावातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतरावर केंद्रित आहे. गावपातळीवरील अशा अभ्यासांचे महत्त्व असे की, ते स्थलांतराच्या व्यापक इतिहासाला स्थानिक परिस्थितीशी जोडण्याची संधी देतात. स्थलांतरितांचे गावाशी असलेले संबंध, कुटुंबातील सदस्यांचे वेगवेगळे वास्तव्य, गावातील उपजीविका आणि मुंबईतील रोजगार यांचा परस्परसंबंध तपासण्यासाठी गाव-अभ्यास उपयुक्त ठरू शकतो. मात्र Padki यांच्या मूळ लेखातील विशिष्ट निष्कर्ष किंवा आकडे उद्धृत करताना त्या लेखातील संबंधित पृष्ठे पाहणे आवश्यक आहे; लेखाच्या शीर्षकावरूनच त्यातील सर्व निष्कर्ष ठरवता येत नाहीत. <ref name="Padki1954" /> कोकणातील काही भागांत हंगामी स्थलांतर आणि शेतीच्या हंगामाशी जुळणारी कामगारांची ये-जा महत्त्वाची होती. मुंबईतील बांधकाम, बंदर आणि इतर काही कामांतील कामगारमागणी आणि कोकणातील शेतीच्या कामांचा कालावधी यांच्यात काही परिस्थितींमध्ये परस्परसंबंध निर्माण होत होता. खोतविरोधी चळवळीवरील ऐतिहासिक संशोधनात रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील काही कामगार मुंबईत रोजगारासाठी जाऊन भातशेतीच्या हंगामात गावाकडे परतत असल्याचे उल्लेख आढळतात. यावरून स्थलांतर हे काही वेळा ग्रामीण आणि शहरी उपजीविकेतील समन्वयाचे साधन होते, असे समजता येते. तथापि, हा नमुना सर्व गावांतील किंवा सर्व स्थलांतरितांचा अनुभव होता असे मानता येत नाही. <ref name="Suradkar2013" /><ref name="Yamin1989" /> गावातून मुंबईकडे स्थलांतरित झालेल्या व्यक्तींचे गावाशी असलेले संबंध केवळ शेतीपुरते मर्यादित नव्हते. कुटुंबातील सदस्य, नातेवाईक, मालमत्ता, सामाजिक जबाबदाऱ्या आणि गावातील व्यवहार यांच्याशी असलेले संबंध शहरात राहत असतानाही कायम राहू शकत होते. मुंबईतील कामगारांच्या ग्रामीण संबंधांवरील चांदवाकर यांच्या अभ्यासातून कामगारांच्या जीवनात गावाचे महत्त्व दीर्घकाळ टिकू शकत असल्याचे दिसते. त्यामुळे कोकणातून मुंबईकडे स्थलांतराचा इतिहास लिहिताना गाव सोडणे आणि गावाशी असलेले संबंध पूर्णपणे तुटणे या दोन वेगळ्या गोष्टी मानणे आवश्यक आहे. <ref name="Chandavarkar1994" /> === स्थलांतराचे प्रादेशिक नमुने === कोकणातून मुंबईकडे होणाऱ्या स्थलांतराचे प्रमाण आणि स्वरूप सर्व भागांत समान नव्हते. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील वेगवेगळ्या तालुक्यांतील जमीनधारणेची पद्धत, ग्रामीण रोजगार आणि स्थानिक सामाजिक-आर्थिक संबंध यांनुसार स्थलांतराचे नमुने बदलत होते. Yamin यांच्या संशोधनात जिल्ह्यातील प्रादेशिक भिन्नतेचा विचार केला आहे. त्यामुळे संपूर्ण रत्‍नागिरी जिल्ह्याला किंवा व्यापक कोकण प्रदेशाला एकाच प्रकारच्या स्थलांतराच्या चौकटीत बसवण्याऐवजी स्थानिक फरक तपासणे आवश्यक ठरते. <ref name="Yamin1989" /><ref name="Yamin1991" /> खोत पद्धतीशी संबंधित जमीनसंबंध आणि ग्रामीण समाजातील आर्थिक विषमता यांचा स्थलांतराच्या प्रादेशिक स्वरूपाशी संबंध असल्याचे काही ऐतिहासिक पुरावे सूचित करतात. Suradkar यांच्या संशोधनात रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील काही भागांमध्ये जमीनधारणेच्या प्रकारानुसार स्थलांतराचे प्रमाण वेगवेगळे असल्याचे Yamin यांच्या अभ्यासाच्या आधारे नमूद केले आहे. विशेषतः जमीनधारकांचे वर्चस्व असलेल्या काही गावांमध्ये बाहेर जाणाऱ्या स्थलांतराचे प्रमाण अधिक, तर शेतकरीधारक गावांमध्ये तुलनेने कमी असल्याचे निरीक्षण नोंदवले आहे. हा निष्कर्ष विशिष्ट ऐतिहासिक संदर्भात समजून घेणे आवश्यक आहे; तो प्रत्येक गावाला लागू होणारा सार्वत्रिक नियम नाही. <ref name="Suradkar2013" /><ref name="Yamin1989" /> प्रादेशिक भिन्नता समजून घेताना केवळ जमीनधारणेच्या व्यवस्थेवर लक्ष केंद्रित करणेही पुरेसे नाही. स्थानिक रोजगाराच्या संधी, मुंबईशी असलेले संपर्क, वाहतुकीची उपलब्धता, स्थलांतरित नातेवाईकांचे जाळे आणि कुटुंबांच्या आर्थिक गरजा यांचाही विचार करावा लागतो. एखाद्या गावातून आधीच अनेक व्यक्ती मुंबईत राहत असल्यास पुढील स्थलांतरितांना माहिती, निवास किंवा काम शोधण्यासाठी मदत मिळू शकते. दुसऱ्या गावात अशी मदत कमी उपलब्ध असल्यास स्थलांतराची प्रक्रिया वेगळी असू शकते. तथापि, या घटकांचे विशिष्ट गावांतील प्रत्यक्ष महत्त्व ठरवण्यासाठी स्थानिक नोंदी आणि गावपातळीवरील संशोधनाची आवश्यकता आहे. <ref name="Yamin1991" /><ref name="Padki1954" /> प्रादेशिक नमुन्यांचा अभ्यास करताना उपलब्ध पुराव्यांची व्याप्तीही स्पष्ट ठेवणे महत्त्वाचे आहे. Yamin यांचे संशोधन रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या ऐतिहासिक स्थलांतरावर केंद्रित आहे, तर Padki यांचा लेख एका कोकणी गावातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतरावर केंद्रित आहे. हे स्रोत एकत्रितपणे स्थलांतरातील ऐतिहासिक आणि स्थानिक पैलू समजून घेण्यासाठी उपयुक्त आहेत; मात्र त्यांवरून कोकणातील प्रत्येक जिल्हा, तालुका किंवा गावातील स्थलांतराचे अचूक प्रमाण ठरवता येत नाही. व्यापक प्रादेशिक निष्कर्ष मांडण्यासाठी विविध गावांतील तुलनात्मक माहिती आणि संबंधित कालखंडातील जनगणनेचे पुरावे आवश्यक आहेत. <ref name="Yamin1989" /><ref name="Padki1954" /> === नातेसंबंध आणि स्थलांतराची साखळी === ग्रामीण भागातून शहराकडे स्थलांतर करताना आधी स्थलांतरित झालेल्या नातेवाईकांचा आणि परिचितांचा आधार काही व्यक्तींसाठी महत्त्वाचा ठरू शकतो. मुंबईत आधीपासून राहणाऱ्या व्यक्तीकडून संभाव्य स्थलांतरिताला रोजगाराविषयी माहिती, राहण्याची तात्पुरती व्यवस्था किंवा शहरातील व्यवहारांविषयी मार्गदर्शन मिळू शकते. अशा संपर्कांमुळे स्थलांतराची अनिश्चितता काही प्रमाणात कमी होऊ शकते. स्थलांतराच्या अभ्यासात या प्रक्रियेला अनेकदा साखळी स्थलांतर असे संबोधले जाते. मात्र कोकणातील प्रत्येक गावात किंवा प्रत्येक कालखंडात ही प्रक्रिया एकाच स्वरूपात घडली, असे मानता येत नाही; तिचे महत्त्व ठरवण्यासाठी संबंधित गाव आणि स्थलांतरितांच्या संबंधांविषयीचे पुरावे आवश्यक आहेत. <ref name="Yamin1991" /><ref name="Padki1954" /> नातेसंबंधांचे महत्त्व शहरात पोहोचल्यानंतरही कायम राहू शकते. स्थलांतरित व्यक्तीला रोजगारातील अनिश्चितता, राहण्याच्या अडचणी किंवा आर्थिक संकटाचा सामना करावा लागल्यास कुटुंब आणि गावाशी असलेले संबंध आधार देऊ शकतात. त्याचप्रमाणे गावात राहणाऱ्या कुटुंबाच्या उपजीविकेसाठी शहरात काम करणाऱ्या सदस्याचे उत्पन्न महत्त्वाचे ठरू शकते. मुंबईतील कामगारांच्या ग्रामीण संबंधांचा अभ्यास करताना चांदवाकर यांनी ग्रामीण संबंधांना कामगारांच्या सामाजिक जीवनाचा अविभाज्य भाग मानले आहे. यामुळे स्थलांतरित व्यक्तीचे शहरातील जीवन आणि तिचे गावातील कुटुंब यांचा अभ्यास स्वतंत्रपणे न करता परस्परसंबंधित पद्धतीने करणे उपयुक्त ठरते. <ref name="Chandavarkar1994" /> साखळी स्थलांतराची प्रक्रिया रोजगाराच्या संधींशीही जोडलेली असू शकते. शहरात स्थायिक झालेल्या व्यक्तीला एखाद्या कामाच्या ठिकाणाची माहिती असल्यास ती आपल्या गावातील किंवा नात्यातील दुसऱ्या व्यक्तीला त्या कामाविषयी सांगू शकते. अशा प्रकारे स्थलांतरितांचे सामाजिक जाळे पुढील स्थलांतरासाठी माहितीचे माध्यम बनू शकते. तथापि, नातेवाईकांच्या मदतीने शहरात पोहोचणे आणि प्रत्यक्ष रोजगार मिळणे या दोन वेगळ्या प्रक्रिया आहेत. रोजगाराची उपलब्धता, कौशल्ये, कामाच्या अटी आणि आर्थिक परिस्थिती यांनुसार स्थलांतराचा अनुभव बदलू शकतो. म्हणून साखळी स्थलांतराचा उल्लेख करताना त्याला सर्व स्थलांतराचे एकमेव कारण मानण्याऐवजी ग्रामीण परिस्थिती आणि शहरी रोजगार यांच्यासोबत कार्य करणारा संभाव्य घटक म्हणून पाहणे अधिक योग्य ठरते. <ref name="Yamin1991" /><ref name="Chandavarkar1994" /> कोकणातून मुंबईकडे स्थलांतराच्या इतिहासात नातेसंबंध, कुटुंबव्यवस्था आणि गावाशी टिकून राहिलेले संबंध यांचा विचार केल्याने स्थलांतराचे अधिक व्यापक चित्र समोर येते. स्थलांतरित व्यक्ती शहरात काम करत असली तरी तिचे आर्थिक आणि सामाजिक जीवन गावातील कुटुंबाशी जोडलेले राहू शकते. अशा संबंधांमुळे रोजगार, निवास, आर्थिक मदत आणि पुढील स्थलांतराविषयीची माहिती यांचा प्रवाह दोन्ही ठिकाणांमध्ये सुरू राहू शकतो. मात्र या प्रक्रियेचे स्वरूप काळानुसार आणि गावागावांनुसार बदलू शकते. त्यामुळे स्थलांतराची साखळी समजून घेण्यासाठी ऐतिहासिक नोंदी, गावपातळीवरील अभ्यास आणि स्थलांतरितांच्या कौटुंबिक संबंधांचा पुराव्याधारित विचार आवश्यक आहे. <ref name="Yamin1989" /><ref name="Yamin1991" /><ref name="Chandavarkar1994" /> == स्थलांतराची आर्थिक कारणे आणि प्रेरक घटक == === शेतीवरील अवलंबित्व आणि अपुरे उत्पन्न === कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतरामागील आर्थिक कारणे समजून घेण्यासाठी ग्रामीण कुटुंबांची शेतीवरील अवलंबित्वाची स्थिती, जमिनीचे आकारमान, शेतीतून मिळणारे उत्पन्न आणि शेतीबाहेरील रोजगाराच्या संधी यांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे. शेतीवर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांचे उत्पन्न पीकउत्पादन, हवामान, जमीनधारणेची स्थिती आणि स्थानिक आर्थिक परिस्थितीनुसार बदलू शकत होते. काही कुटुंबांसाठी शेतीतून मिळणारे उत्पन्न वर्षभराच्या गरजा भागविण्यास अपुरे पडू शकत होते. अशा परिस्थितीत अतिरिक्त उत्पन्न मिळविण्यासाठी गावाबाहेर रोजगार शोधणे हा एक पर्याय ठरू शकत होता. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतराचा अभ्यास करताना Gill Yamin यांनी ग्रामीण भागातील आर्थिक परिस्थिती आणि मोठ्या प्रमाणावरील स्थलांतर यांच्यातील संबंध तपासले आहेत. त्यांच्या विश्लेषणानुसार, ग्रामीण लोकसंख्येतील काही घटकांची तीव्र आर्थिक दारिद्र्यस्थिती स्थलांतराच्या प्रमाणाचे स्पष्टीकरण देण्यासाठी महत्त्वाची होती. <ref name="Yamin1991">Gill Yamin, ''The Causes and Processes of Rural-Urban Migration in 19th and Early 20th Century India: The Case of Ratnagiri District'', पीएच.डी. प्रबंध, University of Salford, १९९१. [https://salford-repository.worktribe.com/output/1466911/the-causes-and-processes-of-rural-urban-migration-in-19th-and-early-20th-century-india-the-case-of-ratnagiri-district संस्थात्मक संग्रहातील नोंद].</ref> शेतीवरील अवलंबित्व आणि अपुरे उत्पन्न यांचा संबंध जमीनधारणेच्या रचनेशीही जोडलेला होता. जमीनधारक, प्रत्यक्ष शेती करणारे कुळ आणि भूमिहीन कामगार यांची आर्थिक स्थिती समान नव्हती. जमीन कमी असणे, शेतीच्या उत्पन्नावर इतर आर्थिक जबाबदाऱ्यांचा भार असणे किंवा स्थानिक पातळीवर पर्यायी काम उपलब्ध नसणे यांमुळे काही कुटुंबांची आर्थिक असुरक्षितता वाढू शकत होती. कोकणातील आर्थिक जीवनावरील ऐतिहासिक अभ्यासात जमीनसंबंध आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा विचार केला आहे. या पार्श्वभूमीवर स्थलांतराचा अभ्यास करताना ग्रामीण गरिबी ही केवळ वैयक्तिक उत्पन्नाची समस्या नसून जमीनधारणा, रोजगाराच्या संधी आणि स्थानिक सामाजिक-आर्थिक रचना यांच्याशी संबंधित बाब होती, हे लक्षात घेणे आवश्यक आहे. <ref name="Choksey1960">R. D. Choksey, ''Economic Life in the Bombay Konkan, 1818–1939'', Bombay: Asia Publishing House, १९६०.</ref><ref name="Yamin1991" /> ग्रामीण उत्पन्न अपुरे असताना मुंबईतील रोजगारातून मिळणारे उत्पन्न कुटुंबाच्या आर्थिक गरजा भागविण्यास मदत करू शकत होते. शहरात काम करणारी व्यक्ती स्वतःच्या राहणीमानाचा खर्च भागवून उरलेली रक्कम गावातील कुटुंबाला पाठवू शकत होती किंवा गावातील आर्थिक जबाबदाऱ्यांसाठी मदत करू शकत होती. तथापि, सर्व स्थलांतरितांना नियमित रोजगार किंवा पुरेसे उत्पन्न मिळत होते असे मानता येत नाही. शहरातील कामाची उपलब्धता, वेतन, राहण्याचा खर्च आणि रोजगारातील स्थैर्य यांनुसार स्थलांतराचे आर्थिक परिणाम बदलू शकत होते. म्हणून शेतीवरील अवलंबित्व आणि अपुरे उत्पन्न यांना स्थलांतराची संभाव्य प्रेरणा मानताना मुंबईतील रोजगाराची प्रत्यक्ष परिस्थितीही विचारात घेणे आवश्यक आहे. <ref name="Yamin1991" /><ref name="Morris1965" /> === ग्रामीण रोजगारातील हंगामीपणा === ग्रामीण रोजगारातील हंगामीपणा हा स्थलांतराच्या आर्थिक कारणांचा अभ्यास करताना महत्त्वाचा घटक आहे. शेतीतील कामांची उपलब्धता पेरणी, लागवड, कापणी आणि इतर कृषी कामांच्या हंगामांनुसार बदलत असते. त्यामुळे शेतीवर अवलंबून असलेल्या काही व्यक्तींना वर्षातील विशिष्ट काळात काम मिळत असले, तरी इतर काळात उत्पन्नाच्या संधी मर्यादित असू शकतात. अशा परिस्थितीत शेतीची कामे आणि शहरातील रोजगार यांचा मेळ घालणे काही कामगारांसाठी उपजीविकेची रणनीती ठरू शकते. मात्र कोकणातील सर्व गावांतील शेती आणि रोजगाराचे स्वरूप सारखे नव्हते; त्यामुळे हंगामी स्थलांतराचे प्रमाण आणि त्याची कारणे स्थानिक परिस्थितीनुसार बदलत होती. <ref name="Yamin1989">Gill Yamin, “The Character and Origins of Labour Migration From Ratnagiri District 1840–1920,” ''South Asia Research'', खंड ९, अंक १, १९८९, पृ. ३३–५३. [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/026272808900900103 प्रकाशकाची नोंद].</ref> हंगामी स्थलांतराचा अर्थ कायमस्वरूपी गाव सोडणे असा नसतो. काही कामगार रोजगारासाठी मुंबईत जात असताना त्यांच्या कुटुंबातील इतर सदस्य गावात राहू शकत होते आणि शेतीच्या हंगामात स्थलांतरित व्यक्ती गावाकडे परतत असू शकत होती. अशा पद्धतीत शहरातील मजुरी आणि गावातील शेती या दोन उपजीविकांच्या स्रोतांचा परस्परपूरक वापर होऊ शकत होता. कोकणातील खोतविरोधी चळवळीच्या ऐतिहासिक अभ्यासात शेतीच्या हंगामाशी संबंधित स्थलांतराच्या उल्लेखांचा विचार केला आहे. यावरून काही परिस्थितींमध्ये ग्रामीण आणि शहरी कामांचे वेळापत्रक स्थलांतराच्या स्वरूपावर प्रभाव टाकत होते, असे समजता येते. <ref name="Suradkar2013"/><ref name="Yamin1989" /> ग्रामीण रोजगारातील हंगामीपणा आणि स्थलांतर यांचा संबंध तपासताना कामगारांची रोजगारातील उपलब्धता आणि शहरातील रोजगाराची मागणी या दोन्ही बाबी लक्षात घ्याव्या लागतात. ग्रामीण भागात शेतीची कामे कमी असलेल्या काळात शहरात काम उपलब्ध असेल, तर स्थलांतराचा आर्थिक फायदा होऊ शकतो. परंतु शहरात काम उपलब्ध नसल्यास किंवा रोजगार मिळविण्यासाठी होणारा खर्च जास्त असल्यास स्थलांतर अपेक्षित लाभ देईलच असे नाही. त्यामुळे हंगामी स्थलांतर ही केवळ ग्रामीण गरिबीची प्रतिक्रिया नसून ग्रामीण कामांच्या हंगामाचा आणि शहरी रोजगाराच्या संधींचा मेळ घालण्याशी संबंधित प्रक्रिया होती. <ref name="Yamin1991" /><ref name="Morris1965" /> === मुंबईतील रोजगाराच्या संधी === मुंबईतील औद्योगिक विकासामुळे ग्रामीण भागातून येणाऱ्या कामगारांसाठी रोजगाराच्या संधी निर्माण झाल्या. विशेषतः कापडगिरण्यांच्या विस्तारामुळे शहरात मोठ्या प्रमाणावर औद्योगिक कामगारांची गरज निर्माण झाली. बंदराशी संबंधित कामे, वाहतूक, बांधकाम आणि इतर नागरी व्यवसायांनीही शहरातील रोजगाराच्या विविध संधींना हातभार लावला. मात्र या क्षेत्रांतील रोजगाराचे स्वरूप, वेतन आणि कामाची स्थिरता एकसमान नव्हती. मुंबईतील कापडगिरण्यांच्या कामगारवर्गाचा ऐतिहासिक अभ्यास करताना Morris David Morris यांनी औद्योगिक कामगारांच्या पुरवठ्याचा, रोजगारातील स्थैर्याचा आणि ग्रामीण भागाशी असलेल्या संबंधांचा विचार केला आहे. <ref name="Morris1965">Morris David Morris, ''The Emergence of an Industrial Labor Force in India: A Study of the Bombay Cotton Mills, 1854–1947'', Berkeley: University of California Press, १९६५, विशेषतः प्रकरण ४, “Supply of Labor,” पृ. ३९–८३. [https://www.jstor.org/stable/jj.2430681 ग्रंथाची नोंद].</ref> मुंबईतील रोजगाराच्या संधी ग्रामीण भागातील आर्थिक अडचणींना पर्याय उपलब्ध करून देऊ शकत होत्या; परंतु शहरात स्थलांतर केल्याने प्रत्येक व्यक्तीला स्थिर उत्पन्न मिळालेच असे नाही. औद्योगिक रोजगारात कामाच्या अटी, वेतन, उपस्थिती, कामगारांची बदलती मागणी आणि कामगारांच्या ग्रामीण संबंधांचा परिणाम होत होता. Morris यांच्या अभ्यासात मुंबईतील कापडगिरण्यांतील कामगारपुरवठा आणि रोजगारातील स्थैर्य यांचा विचार केला आहे. या संशोधनातून कामगारांची उपलब्धता आणि उद्योगांना अपेक्षित असलेला स्थिर कामगारवर्ग यांच्यातील संबंध समजून घेता येतो. त्यामुळे मुंबईतील रोजगाराच्या संधींचे विश्लेषण करताना रोजगार उपलब्ध असणे आणि दीर्घकाळ नियमित काम मिळणे यांतील फरक लक्षात घेणे आवश्यक आहे. <ref name="Morris1965" /> मुंबईतील रोजगाराचे आकर्षण केवळ अधिक उत्पन्न मिळण्याच्या शक्यतेपुरते मर्यादित नव्हते. शहरात उपलब्ध असलेल्या कामांच्या विविध प्रकारांमुळे ग्रामीण भागातील व्यक्तींना शेतीबाहेरील रोजगाराचा पर्याय मिळत होता. काही स्थलांतरितांना औद्योगिक कामाचा अनुभव मिळू शकत होता, तर काही जण इतर नागरी व्यवसायांत काम करत होते. तथापि, उपलब्ध कामाचा प्रकार आणि कामगाराला मिळणारे उत्पन्न त्याच्या कौशल्यांवर, रोजगाराच्या उपलब्धतेवर आणि सामाजिक संपर्कांवर अवलंबून असू शकत होते. त्यामुळे मुंबईतील रोजगाराच्या संधींचा अभ्यास करताना स्थलांतरितांच्या विविध अनुभवांची दखल घेणे आवश्यक आहे. <ref name="Morris1965" /><ref name="Mazumdar1973" /> === औद्योगिक मजुरी आणि ग्रामीण श्रमपुरवठा === मुंबईतील औद्योगिक विकासासाठी ग्रामीण भागातून येणाऱ्या कामगारांचा पुरवठा महत्त्वाचा होता. कापडगिरण्यांच्या विस्तारामुळे कामगारांची गरज वाढली; परंतु उद्योगांना उपलब्ध असलेला कामगारपुरवठा, कामगारांची रोजगारातील स्थिरता आणि कामगारांना दिले जाणारे वेतन यांचे संबंध गुंतागुंतीचे होते. Morris यांच्या अभ्यासात मुंबईच्या कापडगिरण्यांतील कामगारपुरवठ्याचा आणि कामगारांच्या ग्रामीण पार्श्वभूमीचा विचार केला आहे. त्यांच्या संशोधनातून कामगारांचे ग्रामीण भागाशी असलेले संबंध आणि शहरातील औद्योगिक रोजगारातील स्थैर्य यांच्यातील संबंध तपासण्याचे महत्त्व स्पष्ट होते. <ref name="Morris1965" /> Dipak Mazumdar यांनी मुंबईतील कापडउद्योगाच्या प्रारंभीच्या औद्योगिकीकरणाच्या काळातील कामगारपुरवठ्याचा अभ्यास केला आहे. त्यांच्या लेखात कामगारांची उपलब्धता, कामगारटंचाईविषयीच्या तक्रारी, वेतन आणि रोजगारातील स्थैर्य यांचा विचार केला आहे. लेखातील विश्लेषणानुसार, कामगारांची संख्या उपलब्ध असणे आणि उद्योगांना अपेक्षित असलेला स्थिर व नियमित कामगारवर्ग मिळणे या वेगळ्या समस्या होत्या. काही कामगार शहरात स्थायिक झालेले असू शकत होते, तर काही कामगारांचे ग्रामीण भागाशी संबंध अधिक सक्रिय राहू शकत होते. या भिन्नतेमुळे कामगारांच्या रोजगारातील सातत्य आणि वेतनाच्या रचनेवर परिणाम होऊ शकत होता. <ref name="Mazumdar1973">D. Mazumdar, “Labour Supply in Early Industrialization: The Case of the Bombay Textile Industry,” ''The Economic History Review'', खंड २६, अंक ३, १९७३, पृ. ४७७–४९६. [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1468-0289.1973.tb01948.x प्रकाशकाची नोंद].</ref> ग्रामीण श्रमपुरवठ्याचा विचार करताना स्थलांतरित कामगारांचे गावाशी असलेले संबंध महत्त्वाचे ठरतात. ग्रामीण भागात कुटुंब, जमीन किंवा इतर आर्थिक जबाबदाऱ्या असलेल्या कामगारांना शहरातील रोजगार आणि गावातील गरजा यांचा मेळ घालावा लागू शकत होता. काही कामगारांनी मुंबईत दीर्घकाळ राहण्याचा पर्याय स्वीकारला असू शकतो, तर काहींचे गावाकडे येणे-जाणे सुरू राहिले असू शकते. अशा परिस्थितीमुळे उद्योगांना अपेक्षित असलेली नियमित उपस्थिती आणि कामगारांची वैयक्तिक आर्थिक रणनीती यांच्यात ताण निर्माण होऊ शकत होता. Morris आणि Mazumdar यांच्या अभ्यासांचा एकत्रित विचार केल्यास औद्योगिक मजुरीचा इतिहास समजून घेण्यासाठी केवळ कारखान्यांतील कामाची मागणी न पाहता ग्रामीण श्रमपुरवठा आणि कामगारांचे सामाजिक संबंधही तपासणे आवश्यक ठरते. <ref name="Morris1965" /><ref name="Mazumdar1973" /> ग्रामीण श्रमपुरवठा आणि औद्योगिक मजुरी यांच्यातील संबंध कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराच्या विश्लेषणासाठी महत्त्वाचा असला, तरी मुंबईतील सर्व औद्योगिक कामगार कोकणातूनच आले होते असे म्हणता येत नाही. मुंबईतील कापडगिरण्यांमध्ये विविध प्रदेशांतून कामगार येत होते. म्हणून Morris आणि Mazumdar यांच्या संशोधनाचा उपयोग मुंबईतील औद्योगिक कामगारबाजाराची व्यापक रचना समजून घेण्यासाठी करता येतो; कोकणातून आलेल्या कामगारांचे स्वतंत्र प्रमाण किंवा त्यांचे विशिष्ट अनुभव सिद्ध करण्यासाठी मात्र प्रादेशिक माहितीची आवश्यकता असते. <ref name="Morris1965" /><ref name="Mazumdar1973" /><ref name="Yamin1991" /> === स्थलांतराचे Push–Pull घटक === स्थलांतराच्या अभ्यासात *push factors* म्हणजे मूळ ठिकाणी स्थलांतराला प्रवृत्त करणारे प्रतिकूल घटक आणि *pull factors* म्हणजे गंतव्यस्थानी जाण्यास आकर्षित करणाऱ्या संधी असे सामान्यतः भेद केले जातात. कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या ऐतिहासिक स्थलांतराच्या संदर्भात ग्रामीण उत्पन्नाच्या मर्यादा, अपुरा रोजगार आणि आर्थिक असुरक्षितता हे संभाव्य *push factors* होते; तर मुंबईतील औद्योगिक रोजगार, मजुरी मिळण्याची शक्यता आणि विविध व्यवसायांमध्ये काम करण्याच्या संधी हे संभाव्य *pull factors* होते. तथापि, हे घटक एकमेकांपासून पूर्णपणे स्वतंत्र नव्हते. ग्रामीण भागातील आर्थिक परिस्थिती आणि मुंबईतील रोजगाराची उपलब्धता यांचा एकत्रित परिणाम स्थलांतराच्या निर्णयावर होत असे. <ref name="Yamin1991" /><ref name="Morris1965" /> Push–pull चौकटीचा उपयोग करताना स्थलांतराची कारणे केवळ दोन गटांत विभागून थांबणे पुरेसे नाही. व्यक्तीच्या कुटुंबाची आर्थिक स्थिती, जमीनधारणेची रचना, सामाजिक संबंध, शहरात आधीपासून असलेले नातेवाईक किंवा परिचित आणि स्थलांतराचा खर्च यांसारखे घटकही निर्णयावर परिणाम करू शकतात. काही व्यक्ती आर्थिक अडचणींमुळे स्थलांतरित होऊ शकतात, तर काही जण उपलब्ध रोजगाराच्या संधींचा लाभ घेण्यासाठी गावाबाहेर जाऊ शकतात. एकाच व्यक्तीच्या निर्णयामागे ग्रामीण भागातील प्रतिकूल परिस्थिती आणि मुंबईतील अपेक्षित लाभ हे दोन्ही घटक एकाच वेळी कार्यरत असू शकतात. त्यामुळे स्थलांतराचे स्पष्टीकरण करताना व्यक्ती आणि कुटुंबाच्या परिस्थितीचा विचार करणे आवश्यक आहे. <ref name="Yamin1991" /><ref name="Mazumdar1973" /> रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील मत्स्यव्यवसाय क्षेत्रात काम करणाऱ्या स्थलांतरित मजुरांवरील २०२५ मधील अभ्यासातून Push–pull घटकांचे समकालीन उदाहरण मिळते. S. P. Pachkudve आणि सहलेखकांनी पर्स सीन मत्स्यव्यवसाय क्षेत्रातील १०९ स्थलांतरित मजुरांच्या मुलाखतींच्या आधारे स्थलांतराची कारणे तपासली. अभ्यासात मूळ ठिकाणी रोजगाराच्या संधींचा अभाव, कमी उत्पन्न आणि भांडवलाची कमतरता हे स्थलांतराला प्रवृत्त करणारे घटक आढळले; तर मत्स्यव्यवसायातील रोजगार, तुलनेने जास्त मजुरी आणि नियमित उत्पन्नाच्या शक्यता हे आकर्षित करणारे घटक होते. हा अभ्यास सध्याच्या रत्‍नागिरीतील मत्स्यव्यवसाय क्षेत्रातील स्थलांतरित मजुरांवर आधारित आहे; त्यामुळे त्यातील निष्कर्ष ऐतिहासिक काळातील कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचे थेट पुरावे म्हणून नव्हे, तर Push–pull घटक कसे कार्य करू शकतात याचे समकालीन उदाहरण म्हणून वापरले पाहिजेत. <ref name="PachkudveEtAl2025">S. P. Pachkudve, Vaibhav G. Yewale, Ketankumar J. Chaudhari, Suhas M. Wasave, Sandesh V. Patil, Bhalchandra V. Naik, Sushil C. Kamble आणि Pratik P. Yadav, “The Push and Pull Factors of Migration – A Study of Migrant Workers in the Purse Seine Fishing Sector of Ratnagiri, Maharashtra,” ''Journal of the Indian Society of Coastal Agricultural Research'', खंड ४३, अंक २, २०२५, पृ. ७४–८२. [https://epubs.icar.org.in/index.php/JISCAR/article/view/170001 प्रकाशकाची नोंद].</ref> एकूणच, कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचे आर्थिक स्पष्टीकरण करताना ग्रामीण भागातील आर्थिक मर्यादा आणि मुंबईतील रोजगाराच्या संधी या दोन्हींचा विचार करणे आवश्यक आहे. शेतीवरील अवलंबित्व, ग्रामीण रोजगारातील हंगामीपणा, जमीनधारणेतील फरक आणि उत्पन्नाची अनिश्चितता हे स्थलांतराला प्रवृत्त करणारे घटक असू शकतात; तर औद्योगिक मजुरी आणि शहरी रोजगाराच्या संधी स्थलांतरासाठी आकर्षण निर्माण करू शकतात. मात्र स्थलांतराचा निर्णय प्रत्येक व्यक्तीसाठी एकाच कारणाने घेतला जात नाही. म्हणून ग्रामीण परिस्थिती, औद्योगिक कामगारांची मागणी, रोजगारातील स्थैर्य आणि स्थलांतरितांचे सामाजिक संबंध यांचा एकत्रित विचार केल्यास या प्रक्रियेचे अधिक संतुलित ऐतिहासिक स्पष्टीकरण देता येते. <ref name="Yamin1989" /><ref name="Yamin1991" /><ref name="Morris1965" /><ref name="Mazumdar1973" /> == मुंबईचे औद्योगिकीकरण आणि कोकणी कामगार == === कापड गिरण्यांचा विकास === एकोणिसाव्या शतकाच्या मध्यापासून मुंबईत कापडगिरण्यांचा विकास होऊ लागला आणि पुढील काळात कापडउद्योग शहराच्या औद्योगिक अर्थव्यवस्थेतील प्रमुख क्षेत्रांपैकी एक बनला. गिरण्यांच्या वाढीमुळे सूत कातणे, कापड विणणे, यंत्रांची देखभाल, मालाची वाहतूक आणि गिरण्यांशी संबंधित इतर कामांसाठी मोठ्या प्रमाणावर कामगारांची गरज निर्माण झाली. या औद्योगिक विस्तारामुळे मुंबईतील रोजगाराच्या रचनेत बदल झाला आणि ग्रामीण भागातून शहराकडे येणाऱ्या कामगारांसाठी नव्या संधी उपलब्ध झाल्या. Morris David Morris यांनी मुंबईच्या कापडगिरण्यांचा १८५४ ते १९४७ या कालखंडातील इतिहास अभ्यासताना औद्योगिक विकास, कामगारांचा पुरवठा, रोजगारातील स्थैर्य आणि कामाच्या अटी यांचा विचार केला आहे. <ref name="Morris1965"/> मुंबईतील कापडउद्योगाचा विकास हा केवळ गिरण्यांच्या संख्येत झालेल्या वाढीचा इतिहास नव्हता. या उद्योगामुळे शहरातील कामगारांची मागणी, रोजगाराचे प्रकार, वेतनरचना आणि कामगारांच्या राहणीमानाशी संबंधित प्रश्नही महत्त्वाचे बनले. गिरण्यांमध्ये नियमित काम करणाऱ्या कामगारांबरोबरच माल चढवणे-उतरवणे, कच्च्या मालाची वाहतूक आणि इतर पूरक कामे करणाऱ्या कामगारांचीही गरज होती. त्यामुळे कापडउद्योगाचा परिणाम गिरण्यांच्या आतील रोजगारापुरता मर्यादित राहिला नाही; त्याचा संबंध शहरातील वाहतूक, व्यापार आणि इतर आर्थिक क्रियांशीही होता. मुंबईतील औद्योगिक भांडवलशाहीच्या विकासाचा अभ्यास करताना राजनारायण चांदवाकर यांनी कापडउद्योग आणि शहरातील व्यापक कामगारबाजार यांच्यातील संबंध स्पष्ट केले आहेत. <ref name="Chandavarkar1994"/> कापडगिरण्यांच्या विस्तारामुळे ग्रामीण भागातून कामगार शहरात येण्याची प्रक्रिया वेगवान झाली; तथापि, मुंबईतील सर्व कामगार कोकणातून आले होते असे मानता येत नाही. कामगार विविध प्रदेशांतून येत होते आणि त्यांचे सामाजिक, भाषिक व आर्थिक पार्श्वभूमीचे स्वरूप वेगवेगळे होते. कोकणातून आलेल्या कामगारांचे योगदान समजून घेण्यासाठी रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतरावरील अभ्यास आणि मुंबईतील औद्योगिक कामगारवर्गावरील व्यापक संशोधन यांचा एकत्रित विचार करावा लागतो. यामध्ये कोकणातून स्थलांतरित झालेल्या कामगारांची स्वतंत्र ओळख राखतानाच त्यांना मुंबईच्या बहुप्रादेशिक कामगारवर्गाचा भाग म्हणून पाहणे आवश्यक आहे. <ref name="Yamin1989">Gill Yamin, “The Character and Origins of Labour Migration From Ratnagiri District 1840–1920,” ''South Asia Research'', खंड ९, अंक १, १९८९, पृ. ३३–५३. [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/026272808900900103 प्रकाशकाची नोंद].</ref><ref name="Morris1965" /> === कामगारांची भरती आणि स्थलांतर === मुंबईतील औद्योगिक कामगारांची भरती ही केवळ कारखान्यांमधील रिक्त जागा भरण्याची प्रक्रिया नव्हती. कामगारांची उपलब्धता, रोजगार मिळविण्याची पद्धत, आधीपासून शहरात राहणाऱ्या कामगारांचे संपर्क आणि नातेवाईकांच्या माध्यमातून मिळणारी माहिती यांचा भरतीच्या प्रक्रियेशी संबंध होता. ग्रामीण भागातून शहरात येणाऱ्या व्यक्तीला कामाची माहिती, राहण्याची तात्पुरती व्यवस्था किंवा शहरातील व्यवहारांची ओळख आधीपासून मुंबईत असलेल्या नातेवाईकांकडून अथवा परिचितांकडून मिळू शकत होती. चांदवाकर यांच्या संशोधनात मुंबईतील कामगारबाजार, भरतीची पद्धत आणि कामगारांच्या ग्रामीण संबंधांचा विचार केला आहे. त्यामुळे कामगारांच्या स्थलांतराचा अभ्यास करताना रोजगाराची मागणी आणि कामगारांना त्या रोजगारापर्यंत पोहोचविणारे सामाजिक संपर्क या दोन्ही बाबी लक्षात घेणे आवश्यक ठरते. <ref name="Chandavarkar1994" /> कामगार भरतीमध्ये मध्यस्थ, मुकादम किंवा आधीपासून रोजगारात असलेल्या कामगारांची भूमिका काही ठिकाणी महत्त्वाची ठरू शकत होती. अशा संपर्कांमुळे काम शोधणाऱ्या व्यक्तींना रोजगाराच्या संधींबाबत माहिती मिळू शकत होती; मात्र ही व्यवस्था सर्व उद्योगांमध्ये किंवा सर्व काळांत एकसारखी होती असे म्हणता येत नाही. कामगारांची भरती, वेतन आणि रोजगारातील स्थैर्य यांचा परस्परसंबंध समजून घेण्यासाठी Morris यांचा मुंबईच्या कापडगिरण्यांवरील अभ्यास महत्त्वाचा आहे. त्यांनी कामगारपुरवठा आणि रोजगाराच्या सातत्याशी संबंधित प्रश्नांचा विचार केला आहे. या संशोधनावरून कामगार उपलब्ध असणे आणि उद्योगाला नियमितपणे काम करणारा स्थिर कामगारवर्ग मिळणे या वेगळ्या बाबी होत्या, हे लक्षात येते. <ref name="Morris1965" /> रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचा अभ्यास करताना ग्रामीण परिस्थिती आणि शहरातील रोजगाराच्या मागणीचा एकत्रित विचार करावा लागतो. Yamin यांच्या संशोधनानुसार, रत्‍नागिरीतील स्थलांतराचे स्वरूप समजून घेण्यासाठी ग्रामीण भागातील आर्थिक अडचणी, प्रादेशिक सामाजिक-आर्थिक रचना आणि कामगारांच्या मागणीचा विचार आवश्यक आहे. मुंबईतील रोजगार उपलब्ध असल्यामुळे स्थलांतराची संधी निर्माण झाली; परंतु ग्रामीण भागातील उपजीविकेच्या मर्यादाही या प्रक्रियेच्या स्पष्टीकरणात महत्त्वाच्या होत्या. म्हणून कामगारांची भरती आणि स्थलांतर यांचा इतिहास लिहिताना शहरातील औद्योगिक मागणीबरोबरच स्थलांतरितांच्या मूळ गावातील परिस्थितीचाही विचार करणे आवश्यक आहे. <ref name="Yamin1991">Gill Yamin, ''The Causes and Processes of Rural-Urban Migration in 19th and Early 20th Century India: The Case of Ratnagiri District'', पीएच.डी. प्रबंध, University of Salford, १९९१. [https://salford-repository.worktribe.com/output/1466911/the-causes-and-processes-of-rural-urban-migration-in-19th-and-early-20th-century-india-the-case-of-ratnagiri-district संस्थात्मक संग्रहातील नोंद].</ref><ref name="Chandavarkar1994" /> === बंदरे, गोदी आणि इतर रोजगार === मुंबईच्या बंदरामुळे मालाची चढ-उतार, जहाजांशी संबंधित कामे, मालाची साठवण, वाहतूक आणि इतर सहाय्यक कामांसाठी मोठ्या प्रमाणावर श्रमाची गरज निर्माण झाली. गोदीतील कामगारांचे स्वरूप कापडगिरण्यांतील नियमित कामगारांपेक्षा काही बाबतींत वेगळे होते. जहाजांचे आगमन, मालाची उपलब्धता आणि कामाच्या मागणीनुसार काही गोदी कामगारांना रोजगार मिळत असे; त्यामुळे सर्वांना समान स्वरूपाचे किंवा वर्षभर नियमित काम मिळत होते असे मानता येत नाही. Rasiklal Popatlal Cholia यांनी मुंबईतील गोदी कामगारांचा १९४१ मधील अभ्यास केला. त्यांच्या ग्रंथात बंदरातील विविध प्रकारच्या कामगारांचे रोजगार, वेतन, खर्च आणि कामाच्या परिस्थितीचा विचार केला आहे. <ref name="Cholia1941">Rasiklal Popatlal Cholia, ''Dock Labourers in Bombay'', संपादक Chandulal Nagindas Vakil, Studies in Indian Economics, London: Longmans, Green and Company, १९४१.</ref> गोदीतील कामामध्ये माल वाहून नेणे, जहाजांवरील किंवा किनाऱ्यावरील मालाची हाताळणी, कोळसा आणि इतर मालाची चढ-उतार तसेच बंदराशी संबंधित सहाय्यक कामांचा समावेश होत होता. अशा कामांमध्ये शारीरिक श्रमाची मोठी गरज असू शकत होती; काही कामे रोजंदारीवर किंवा कामाच्या उपलब्धतेनुसार केली जात होती. Cholia यांच्या अभ्यासातून गोदीतील कामगारांच्या व्यवसायांमध्ये फरक असल्याचे दिसते. काही कामांमध्ये विशिष्ट सामाजिक गटांचे प्रमाण अधिक असल्याची नोंदही त्यांच्या अभ्यासात आढळते. त्यामुळे बंदरातील रोजगाराचा इतिहास समजून घेताना सर्व कामगारांना एकाच प्रकारच्या कामाच्या अटी लागू होत्या असे गृहीत न धरता व्यवसायानुसार रोजगाराचे स्वरूप तपासणे आवश्यक आहे. <ref name="Cholia1941" /> चांदवाकर यांच्या अभ्यासात मुंबईतील कापडउद्योग, गोदी, बाजारपेठा आणि इतर नागरी व्यवसाय यांच्यातील आर्थिक परस्परसंबंधांचा विचार केला आहे. कापडउद्योगाशी संबंधित कच्चा माल, तयार माल आणि वाहतूक यांमुळे बंदर व बाजारपेठांतील कामांची मागणीही औद्योगिक अर्थव्यवस्थेशी जोडली गेली होती. त्याचबरोबर बांधकाम, नगरपालिका सेवा, वाहतूक आणि विविध प्रकारच्या रोजंदारीच्या कामांतही ग्रामीण भागातून आलेल्या कामगारांना रोजगार मिळू शकत होता. अशा कामांची उपलब्धता आणि स्थिरता उद्योगानुसार बदलत होती. म्हणून कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचा अभ्यास केवळ कापडगिरण्यांतील कामगारांपुरता मर्यादित न ठेवता इतर रोजगारक्षेत्रांचाही विचार करून करणे आवश्यक आहे. <ref name="Chandavarkar1994" /><ref name="Cholia1941" /> Cholia यांच्या १९४१ मधील गोदी कामगारांच्या अभ्यासाचा वापर करताना एक मर्यादा लक्षात घेणे आवश्यक आहे. हा अभ्यास मुंबईतील बंदरकामगारांवर केंद्रित आहे; त्यामुळे त्यातील प्रत्येक निरीक्षण कोकणातून आलेल्या कामगारांनाच लागू होते असे मानता येत नाही. त्यांच्या कामगारांच्या प्रादेशिक उगमाविषयीच्या नोंदी विशिष्ट व्यवसाय आणि सामाजिक गटांच्या संदर्भात उपयोगी ठरतात. कोकणी कामगारांचा बंदरातील सहभाग ठरवण्यासाठी संबंधित कामगारांचा प्रादेशिक उगम स्पष्ट करणारे स्वतंत्र पुरावे आवश्यक आहेत. <ref name="Cholia1941" /> === कामगारांचे राहणीमान आणि शहरी वस्ती === मुंबईत रोजगारासाठी आलेल्या कामगारांसाठी निवास, पाणी, स्वच्छता, कामाच्या ठिकाणी पोहोचण्याची सोय आणि दैनंदिन खर्च हे महत्त्वाचे प्रश्न होते. कापडगिरण्या आणि इतर औद्योगिक कामांच्या परिसरात कामगारांना परवडणारी घरे उपलब्ध होणे आवश्यक होते. शहरातील कामगारवर्गाच्या वस्त्या आणि त्यांचे सामाजिक जीवन समजून घेण्यासाठी चांदवाकर यांनी मुंबईतील कामगारवर्गीय परिसरांच्या सामाजिक संघटनेचा स्वतंत्र अभ्यास केला आहे. या संशोधनातून कामगारांचे शहरी जीवन हे केवळ कारखान्यातील कामापुरते मर्यादित नव्हते, तर निवासस्थान, शेजारधर्म, सामाजिक संबंध आणि दैनंदिन जीवनाच्या परिस्थितीशीही जोडलेले होते, हे स्पष्ट होते. <ref name="Chandavarkar1994" /> कामगारांच्या राहणीमानाचा विचार करताना उत्पन्न आणि खर्च यांच्यातील संबंध महत्त्वाचा ठरतो. वेतनातून घरभाडे, अन्न, प्रवास आणि कुटुंबाच्या इतर गरजा भागवाव्या लागत होत्या. गोदी कामगारांच्या परिस्थितीवरील Cholia यांच्या अभ्यासात कामगारांच्या उत्पन्नाबरोबरच खर्च आणि कुटुंबाच्या आर्थिक गरजांचाही विचार केला आहे. त्यामुळे शहरात रोजगार मिळणे हे आर्थिक स्थैर्याची हमी देत नव्हते; प्रत्यक्षात कामाचे सातत्य, मिळणारे वेतन आणि राहणीमानाचा खर्च यांनुसार कामगारांची आर्थिक स्थिती बदलू शकत होती. तथापि, गोदी कामगारांचे निष्कर्ष थेट कापडगिरण्यांतील किंवा कोकणातून आलेल्या सर्व कामगारांवर लागू करता येत नाहीत. <ref name="Cholia1941" /><ref name="Morris1965" /> कामगारवर्गीय वस्त्यांमध्ये ग्रामीण पार्श्वभूमीचे आणि विविध सामाजिक गटांतील लोक एकत्र राहत असू शकत होते. गाव, जात, नातेवाईक आणि परिचितांच्या संबंधांमुळे काही कामगारांना निवास किंवा रोजगारासंबंधी मदत मिळू शकत होती. मात्र अशा सामाजिक संपर्कांचा उपयोग सर्वांना समान प्रमाणात होत असेलच असे नाही. शहरातील कामगारवर्गाच्या सामाजिक संघटनेचा अभ्यास करताना चांदवाकर यांनी ग्रामीण संबंध आणि शहरी वस्त्यांतील सामाजिक जीवन यांच्यातील संबंधांचा विचार केला आहे. या दृष्टीने मुंबईतील कामगारांच्या राहणीमानाचा अभ्यास करताना निवासाची भौतिक परिस्थिती आणि कामगारांचे सामाजिक जाळे या दोन्ही घटकांचा विचार करणे आवश्यक आहे. <ref name="Chandavarkar1994" /> === कामगारांचे ग्रामीण गावांशी आर्थिक संबंध === मुंबईत रोजगारासाठी आलेल्या कामगारांचे मूळ गावाशी असलेले संबंध अनेकदा स्थलांतरानंतरही कायम राहत होते. काही कामगारांचे कुटुंब गावात राहत असे, तर कामगार स्वतः शहरात रोजगार करत असे. अशा परिस्थितीत शहरातून मिळणारे उत्पन्न गावातील कुटुंबाच्या गरजांसाठी वापरले जाऊ शकत होते. ग्रामीण भागातील जमीन, घर, शेतीची कामे आणि कौटुंबिक जबाबदाऱ्या यांच्याशी स्थलांतरितांचे संबंध टिकून राहू शकत होते. चांदवाकर यांच्या संशोधनातील “Migration and the Rural Connections of Bombay’s Workers” हे प्रकरण या संबंधांचा ऐतिहासिक अभ्यास करते. त्यांच्या मांडणीनुसार, मुंबईतील कामगारांचे ग्रामीण संबंध हे औद्योगिक कामगारवर्गाच्या निर्मितीच्या सुरुवातीच्या टप्प्यापुरते मर्यादित नव्हते; अनिश्चित रोजगारस्थितीमुळे अनेक कामगारांसाठी गावाशी संबंध टिकवून ठेवणे महत्त्वाचे राहिले. <ref name="Chandavarkar1994" /> ग्रामीण संबंधांचे महत्त्व रोजगाराच्या अनिश्चिततेशीही जोडलेले होते. शहरात काम कमी झाले, रोजगार तात्पुरता थांबला किंवा आर्थिक अडचण निर्माण झाली, तर मूळ गावाशी असलेले संबंध काही कामगारांसाठी आधार ठरू शकत होते. त्याचप्रमाणे गावातील कुटुंबाला शहरात काम करणाऱ्या सदस्याच्या उत्पन्नाचा उपयोग होऊ शकत होता. मात्र सर्व स्थलांतरित नियमितपणे पैसे पाठवत होते किंवा प्रत्येक कुटुंबाची आर्थिक व्यवस्था सारखी होती असे म्हणता येत नाही. कामगाराचे वेतन, शहरातील खर्च, कुटुंबाचा आकार आणि गावातील आर्थिक जबाबदाऱ्या यांनुसार ग्रामीण संबंधांचे स्वरूप बदलत होते. मुंबईतील औद्योगिक कामगारांच्या इतिहासावरील Morris आणि चांदवाकर यांच्या अभ्यासांचा एकत्रित विचार केल्यास रोजगारातील स्थैर्य आणि ग्रामीण संबंध यांच्यातील संबंध समजून घेता येतो. <ref name="Morris1965" /><ref name="Chandavarkar1994" /> ग्रामीण गावाशी टिकून राहिलेले संबंध स्थलांतराच्या पद्धतीवरही परिणाम करू शकत होते. काही कामगार शहरात दीर्घकाळ राहू शकत होते, तर काहींचे गावाकडे येणे-जाणे सुरू राहू शकत होते. शेतीच्या हंगामात गावाकडे परतणे, कौटुंबिक समारंभांसाठी उपस्थित राहणे किंवा गावातील मालमत्तेची देखभाल करणे अशा कारणांनी शहर आणि गाव यांच्यातील संबंध टिकून राहू शकत होते. मात्र या सर्व कृती प्रत्येक स्थलांतरिताने केल्या असे गृहीत धरता येत नाही. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतरावरील Yamin यांच्या संशोधनाचा आणि मुंबईतील कामगारांच्या ग्रामीण संबंधांवरील चांदवाकर यांच्या अभ्यासाचा एकत्रित उपयोग केल्यास स्थलांतराला एकदाच घडणारी आणि गावाशी संबंध तोडणारी घटना न मानता दीर्घकालीन सामाजिक-आर्थिक प्रक्रिया म्हणून समजून घेता येते. <ref name="Yamin1989" /><ref name="Yamin1991" /><ref name="Chandavarkar1994" /> == स्थलांतराचे कौटुंबिक आणि सामाजिक परिणाम == === पुरुषांचे स्थलांतर आणि गावातील कुटुंबे === कोकणातून मुंबईकडे होणाऱ्या स्थलांतराच्या ऐतिहासिक प्रक्रियेत पुरुषांचे एकट्याने शहरात जाणे आणि कुटुंबातील इतर सदस्यांचे गावात राहणे हा एक महत्त्वाचा नमुना होता. मुंबईतील गिरण्या, बंदरे, बांधकाम आणि इतर क्षेत्रांमध्ये रोजगार मिळवण्यासाठी स्थलांतरित झालेल्या पुरुषांचे गावाशी असलेले संबंध कायम राहत असत. शहरातील रोजगार अनियमित किंवा अनिश्चित असू शकत असल्याने गावातील घर, शेती आणि नातेसंबंध हे त्यांच्या सुरक्षिततेचे महत्त्वाचे आधार होते. मुंबईतील कामगारांचे ग्रामीण संबंध आणि स्थलांतराच्या सामाजिक रचनेचा अभ्यास करताना राजनारायण चंद्रवर्खर यांनी शहरातील कामगारजीवन आणि गावातील सामाजिक जाळे यांच्यातील परस्परावलंबित्व अधोरेखित केले आहे.<ref name="Chandavarkar1994"/> पुरुषांच्या स्थलांतरामुळे कुटुंबाचे उत्पन्न वाढण्याची शक्यता निर्माण होत असली, तरी त्याचा अर्थ कुटुंबातील सर्व सदस्यांचे एकत्रित स्थलांतर असा नव्हता. अनेक परिस्थितींमध्ये पुरुष शहरात कमाई करत असताना पत्नी, मुले आणि वयोवृद्ध सदस्य गावात राहत असत. अशा कुटुंबांमध्ये शहरातून पाठवले जाणारे पैसे, गावातील शेतीतून मिळणारे उत्पन्न आणि नातेवाईकांकडून मिळणारी मदत यांचा एकत्रित वापर केला जात असे. तथापि, हा नमुना सर्व कुटुंबांना किंवा सर्व जातींना समान रीतीने लागू होत नव्हता. कोकणातील कुंकरी गावाच्या दीर्घकालीन अभ्यासात स्थलांतराच्या पद्धतींमध्ये काळानुसार बदल झाल्याचे आणि एकट्या पुरुषाच्या स्थलांतरापलीकडे कुटुंबांच्या स्थलांतरविषयक धोरणांत विविधता वाढल्याचे दिसते.<ref name="VartakTumbeBhide2019"/> === महिलांची भूमिका आणि ग्रामीण जबाबदाऱ्या === पुरुषांच्या स्थलांतरानंतर गावात राहणाऱ्या महिलांवर घरगुती व्यवस्थापनाबरोबरच शेती, पशुपालन, मुलांचे संगोपन आणि वयोवृद्धांची काळजी यांसारख्या जबाबदाऱ्यांचा भार वाढू शकत होता. घरातील पुरुष सदस्य शहरात असताना शेतीची कामे आणि स्थानिक सामाजिक व्यवहार सुरू ठेवण्यासाठी महिलांचे श्रम महत्त्वाचे ठरत. मात्र, या कामाचे आर्थिक मूल्य नेहमी स्वतंत्र उत्पन्नाच्या स्वरूपात मोजले जात नसे. त्यामुळे स्थलांतरातून मिळणाऱ्या पैशांमुळे कुटुंबाला आर्थिक आधार मिळाला, तरी गावातील महिलांच्या कामाचा व्याप वाढण्याची शक्यता होती. या प्रक्रियेचा विचार करताना स्थलांतराचे परिणाम केवळ शहरात गेलेल्या व्यक्तीच्या रोजगारापुरते मर्यादित न ठेवता, गावात राहिलेल्या कुटुंबीयांच्या कामवाटपाच्या दृष्टीनेही पाहणे आवश्यक आहे.<ref name="Dandekar1986">Hemalata C. Dandekar, ''Men to Bombay, Women at Home: Urban Influence on Sugao Village, Deccan Maharashtra, India, 1942–1982'', Ann Arbor: Center for South and Southeast Asian Studies, University of Michigan, १९८६.</ref> हे विश्लेषण करताना भौगोलिक मर्यादा लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. दांडेकर यांचा अभ्यास कोकणातील गावाचा नसून महाराष्ट्रातील दख्खन भागातील सुगाव या गावाचा आहे. त्यामुळे त्यांचा अभ्यास कोकणातील सर्व कुटुंबांच्या अनुभवांचा थेट पुरावा मानता येत नाही; मात्र मुंबईतील रोजगार आणि ग्रामीण कुटुंबजीवन यांच्यातील संबंध, महिलांच्या जबाबदाऱ्या आणि शहरी प्रभावामुळे गावात घडणारे बदल समजून घेण्यासाठी तो तुलनात्मक संदर्भ उपलब्ध करून देतो.<ref name="Dandekar1986" /> === गावाशी टिकून राहिलेले सामाजिक संबंध === मुंबईत स्थलांतरित झालेल्या कामगारांचे गावाशी असलेले संबंध केवळ सण-समारंभ किंवा भावनिक जिव्हाळ्यापुरते मर्यादित नव्हते. गावातील नातेवाईक, जातसमूह आणि परिचित व्यक्ती रोजगार मिळवून देणे, निवासाची व्यवस्था करणे किंवा अडचणीच्या काळात आर्थिक व सामाजिक मदत करणे यांसाठी उपयोगी पडत असत. शहरातील रोजगार अनिश्चित असल्यामुळे गावातील घर आणि सामाजिक जाळे हे स्थलांतरितांसाठी आधारव्यवस्थेचे काम करू शकत होते. चंद्रवर्खर यांच्या अभ्यासानुसार, मुंबईतील कामगारांच्या सामाजिक संबंधांची रचना समजून घेण्यासाठी कामाचे ठिकाण, शहरी वस्ती आणि ग्रामीण गाव यांचा एकत्रित विचार करावा लागतो.<ref name="Chandavarkar1994" /> काळानुसार अशा संबंधांचे स्वरूप बदलले. कुंकरी गावाच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ मधील परिस्थितीची तुलना करणाऱ्या अभ्यासात स्थलांतरितांचे गावाशी असलेले संबंध, स्थलांतरितांची संघटना आणि रोजगाराबरोबरच शिक्षणासाठी होणाऱ्या हालचाली यांचे महत्त्व नोंदवले आहे. यावरून स्थलांतर म्हणजे गावाशी संबंध पूर्णपणे तुटणे असे नसून, गाव आणि शहर यांच्यातील संबंधांचे पुनर्गठन होणे असेही त्याचे स्वरूप असू शकते. मात्र, कुंकरी गावातील निष्कर्ष संपूर्ण कोकणाला जसाच्या तसा लागू करण्याऐवजी त्यांना एका विशिष्ट गावाच्या दीर्घकालीन अभ्यासातून मिळालेला पुरावा म्हणून वापरणे योग्य ठरते.<ref name="VartakTumbeBhide2019" /> === स्थलांतर, जात आणि जमीनधारणा === स्थलांतराच्या संधी आणि त्याचे परिणाम सर्व सामाजिक गटांसाठी समान नव्हते. जातीय स्थान, जमीनधारणा, शिक्षण, पूर्वीपासून असलेले शहरातील संपर्क आणि रोजगार मिळवण्याची साधने यांमुळे स्थलांतराच्या शक्यता बदलू शकत होत्या. काही कुटुंबांना जमीन किंवा गावातील मालमत्तेचा आधार उपलब्ध असताना, जमीन नसलेल्या किंवा मर्यादित साधने असलेल्या कुटुंबांसाठी शहरातील मजुरी हा उपजीविकेचा अधिक महत्त्वाचा पर्याय ठरू शकत होता. त्यामुळे स्थलांतराचा अभ्यास करताना शहरात कोण गेले एवढाच प्रश्न न विचारता, कोणत्या सामाजिक गटांना स्थलांतराची संधी मिळाली आणि स्थलांतरानंतर त्यांच्या आर्थिक स्थितीत किती बदल झाला, हेही तपासणे आवश्यक आहे.<ref name="VartakTumbeBhide2019" /> कुंकरी गावाच्या अभ्यासात दीर्घकाळ मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर होत असूनही जातीय रचनेचे आणि जमीनमालकीच्या वितरणाचे काही पैलू टिकून राहिल्याचे संशोधकांनी नोंदवले आहे. त्याच वेळी, कमी सामाजिक स्थान असलेल्या जातींमधील स्थलांतराचे प्रमाण वाढल्याचे आणि स्थलांतरितांच्या व्यवसायांमध्ये विविधता आल्याचेही दिसते. या निष्कर्षांतून स्थलांतराचे दुहेरी स्वरूप स्पष्ट होते: ते उत्पन्न, व्यवसाय आणि जीवनमानातील बदलांना चालना देऊ शकते; परंतु त्यामुळे गावातील जमीनधारणा किंवा जातीय विषमता आपोआप नाहीशी होते असे नाही. हा निष्कर्ष कुंकरी गावाच्या विशिष्ट पुराव्यावर आधारित असून, इतर गावांतील परिस्थिती स्वतंत्रपणे तपासावी लागते.<ref name="VartakTumbeBhide2019" /> === स्थलांतरामुळे बदललेली जीवनशैली === मुंबईतील रोजगारामुळे स्थलांतरित कुटुंबांना रोख उत्पन्न, शिक्षणाच्या संधी, विविध व्यवसायांशी संपर्क आणि शहरी जीवनपद्धतीचा अनुभव मिळू शकत होता. या बदलांचा प्रभाव केवळ शहरात राहणाऱ्या व्यक्तींपुरता मर्यादित न राहता, गावातील घरांची बांधणी, मुलांच्या शिक्षणाविषयीचे निर्णय, उपभोगाच्या पद्धती आणि भविष्यातील रोजगाराच्या अपेक्षा यांवरही पडू शकत होता. स्थलांतरातून मिळणारे उत्पन्न आणि शहराशी निर्माण झालेले संबंध ग्रामीण कुटुंबांच्या आर्थिक निर्णयांना प्रभावित करू शकत होते. दांडेकर यांच्या सुगाव गावावरील अभ्यासातून मुंबईतील रोजगार आणि शहरी प्रभाव यांचे ग्रामीण जीवनाशी असलेले नाते तपासण्याची तुलनात्मक चौकट मिळते; मात्र या बदलांचे स्वरूप प्रत्येक गावात आणि कुटुंबात सारखेच होते असे मानता येत नाही.<ref name="Dandekar1986" /> कुंकरी गावावरील अभ्यासात स्थलांतराच्या दीर्घकालीन प्रक्रियेसोबत जीवनमानात सुधारणा, व्यवसायांचे विविधीकरण आणि शिक्षणासाठी स्थलांतर किंवा प्रवास यांचे वाढते महत्त्व नोंदवले आहे. त्याच वेळी, जात आणि जमीनधारणेच्या रचनेतील सातत्यही दिसून येते. त्यामुळे स्थलांतरामुळे जीवनशैलीत बदल घडू शकतात, परंतु सामाजिक संरचनेतील सर्व असमानता नाहीशा होतातच असे नाही. कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर हे म्हणूनच केवळ रोजगारासाठी झालेली लोकांची हालचाल नसून, ग्रामीण कुटुंबव्यवस्था, महिलांचे श्रम, सामाजिक जाळे, जातीय संबंध आणि जीवनमान यांच्यात बदल घडवणारी दीर्घकालीन प्रक्रिया म्हणून अभ्यासता येते.<ref name="VartakTumbeBhide2019" /><ref name="Chandavarkar1994" /> == स्थलांतर, उत्पन्न आणि ग्रामीण विकास == === मुंबईतील कमाई आणि गावाकडील आर्थिक मदत === कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर परिणाम घडवणारा एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे शहरात कमावलेले उत्पन्न गावातील कुटुंबांपर्यंत पोहोचणे. मुंबईतील रोजगारामुळे स्थलांतरितांना रोख उत्पन्न मिळत असे आणि त्यातील काही भाग गावातील कुटुंबाच्या दैनंदिन खर्चासाठी, शेतीच्या गरजांसाठी, मुलांच्या शिक्षणासाठी किंवा इतर कौटुंबिक जबाबदाऱ्यांसाठी वापरला जात असे. अशा आर्थिक हस्तांतरणामुळे शहरातील रोजगार आणि ग्रामीण कुटुंबाची उपजीविका यांच्यात परस्परसंबंध निर्माण झाला. भारतातील अंतर्गत स्थलांतराच्या दीर्घकालीन प्रवाहांचा अभ्यास करताना चिन्मय टुंबे यांनी स्थलांतर आणि गावाकडे पाठवले जाणारे पैसे यांच्यातील सातत्य अधोरेखित केले आहे. तथापि, हा राष्ट्रीय पातळीवरील अभ्यास असल्याने त्यातील सर्व निष्कर्ष कोकणातील प्रत्येक गावाला किंवा कुटुंबाला तंतोतंत लागू होतात असे मानता येत नाही.<ref name="Tumbe2012">Chinmay Tumbe, “Migration persistence across twentieth century India”, ''Migration and Development'', खंड १, अंक १, २०१२, पृ. ८७–११२.</ref> कोकणातील कुंकरी गावाच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ मधील परिस्थितीची तुलना करणाऱ्या अभ्यासातून स्थलांतराचे स्वरूप काळानुसार बदलल्याचे दिसते. रोजगाराच्या संधी, स्थलांतरितांचे व्यवसाय आणि कुटुंबांच्या स्थलांतरविषयक धोरणांमध्ये विविधता वाढली; त्याचबरोबर गावातील जीवनमानातही सुधारणा झाल्याचे संशोधकांनी नोंदवले. या पार्श्वभूमीवर मुंबईतून मिळणारे उत्पन्न हे ग्रामीण कुटुंबाच्या अर्थकारणातील एक साधन म्हणून पाहता येते. मात्र, गावातील आर्थिक बदल केवळ स्थलांतरितांनी पाठवलेल्या पैशांमुळेच घडले, असा निष्कर्ष काढता येत नाही; स्थानिक रोजगार, शेती, शिक्षण आणि इतर आर्थिक बदलांचाही विचार करावा लागतो.<ref name="VartakTumbeBhide2019"/> === शिक्षण, घरबांधणी आणि उपभोग === शहरातून मिळणाऱ्या उत्पन्नाचा उपयोग कुटुंबाच्या मूलभूत गरजा भागवण्याबरोबरच मुलांचे शिक्षण, घराची दुरुस्ती किंवा बांधकाम आणि दैनंदिन उपभोगाच्या वस्तूंसाठी होऊ शकतो. मुंबईशी नियमित संबंध असलेल्या ग्रामीण कुटुंबांना शहरी रोजगार, शिक्षणसंस्था आणि जीवनशैली यांचा परिचय मिळत असल्याने त्यांच्या आर्थिक प्राधान्यांमध्येही बदल होण्याची शक्यता असते. दांडेकर यांच्या महाराष्ट्रातील सुगाव गावावरील अभ्यासात मुंबईतील औद्योगिकीकरण आणि रोजगाराच्या उपलब्धतेचा गावातील जीवनावर होणारा परिणाम तपासला आहे. हा अभ्यास कोकणातील नसून दख्खन भागातील एका गावाचा असल्याने तो कोकणासाठी थेट पुरावा नसला, तरी स्थलांतर, शहरी संपर्क आणि ग्रामीण जीवनमान यांच्यातील संबंध समजून घेण्यासाठी तुलनात्मक संदर्भ ठरतो.<ref name="Dandekar1986">Hemalata C. Dandekar, ''Men to Bombay, Women at Home: Urban Influence on Sugao Village, Deccan Maharashtra, India, 1942–1982'', Ann Arbor: Center for South and Southeast Asian Studies, University of Michigan, १९८६.</ref> कुंकरी गावाच्या दीर्घकालीन अभ्यासात विविध सामाजिक गटांच्या जीवनमानात एकंदर सुधारणा झाल्याचे नमूद केले आहे. त्याचबरोबर स्थलांतरितांच्या व्यवसायांमध्ये विविधता आणि शिक्षणासाठी होणाऱ्या स्थलांतराचे किंवा प्रवासाचे वाढते महत्त्वही नोंदवले आहे. या बदलांचा विचार करताना घरबांधणी, शिक्षण आणि उपभोगातील सुधारणा यांना स्थलांतराशी संबंधित व्यापक आर्थिक परिवर्तनाचा भाग म्हणून पाहता येते; परंतु प्रत्येक कुटुंबाने उत्पन्नाचा किती भाग कोणत्या कारणासाठी वापरला, याची स्वतंत्र आकडेवारी उपलब्ध नसल्यास विशिष्ट खर्चवाढीचे प्रमाण सांगणे योग्य ठरणार नाही.<ref name="VartakTumbeBhide2019" /> मुंबईतील रोजगार आणि उत्पन्नवाटप यांचा अभ्यास करणाऱ्या Heather Joshi आणि Vijay Joshi यांच्या ग्रंथातून शहरी रोजगार, उत्पन्नातील फरक आणि स्थलांतर यांचा परस्परसंबंध समजून घेता येतो. हा अभ्यास मुंबईच्या अर्थव्यवस्थेवर केंद्रित आहे; त्यामुळे त्याचा उपयोग स्थलांतरितांच्या उत्पन्नाच्या संदर्भासाठी करता येतो, पण त्यावरून कोकणातील घरबांधणी किंवा शिक्षणावरील खर्चाचे थेट प्रमाण ठरवता येत नाही.<ref name="JoshiJoshi1976">Heather Joshi आणि Vijay Joshi, ''Surplus Labour and the City: A Study of Bombay'', दिल्ली: Oxford University Press, १९७६.</ref> === शेतीवरील परिणाम आणि ग्रामीण गुंतवणूक === शहरात रोजगार मिळाल्यामुळे काही स्थलांतरित कुटुंबांना शेतीच्या खर्चासाठी रोख रक्कम उपलब्ध होऊ शकत होती. बियाणे, खते, शेतीची अवजारे, मजुरी किंवा जमीनसंबंधित खर्च भागवण्यासाठी शहरातून मिळणाऱ्या उत्पन्नाचा उपयोग झाला असण्याची शक्यता आहे. मात्र, अशा उत्पन्नामुळे शेतीची उत्पादकता सर्वत्र वाढली, असे गृहीत धरता येत नाही. शेतीतील गुंतवणूक ही जमिनीचे क्षेत्रफळ, सिंचनाची उपलब्धता, कुटुंबातील कामगारांची संख्या, स्थानिक बाजारपेठ आणि उत्पन्नाची नियमितता अशा अनेक घटकांवर अवलंबून असते. स्थलांतरामुळे कुटुंबाला आर्थिक पर्याय उपलब्ध होऊ शकतो, परंतु त्याचा शेतीवरील परिणाम गावागावानुसार वेगळा असू शकतो.<ref name="Dandekar1986" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /> स्थलांतराचा शेतीवर दुसरा परिणाम म्हणजे ग्रामीण श्रमवाटपातील बदल. कामासाठी कुटुंबातील काही सदस्य शहरात गेल्यास गावातील शेतीची कामे उरलेल्या सदस्यांना करावी लागू शकतात किंवा काही कामांसाठी मजूर ठेवण्याची गरज निर्माण होऊ शकते. काही कुटुंबांसाठी शहरातील कमाई शेती टिकवून ठेवण्यास मदत करू शकते; तर इतरांसाठी शेतीतील श्रमांची कमतरता किंवा शेतीतून मिळणारे मर्यादित उत्पन्न यांमुळे शेतीचे स्वरूप बदलू शकते. कुंकरी गावावरील अभ्यासात स्थलांतराच्या मोठ्या प्रमाणासोबत जमीनमालकीच्या वितरणात ठळक सातत्य आढळल्याचे संशोधक नमूद करतात. त्यामुळे स्थलांतरामुळे उत्पन्न आणि जीवनमानात बदल होऊ शकतात, तरी जमीनधारणेतील विषमता आपोआप दूर होते असे नाही.<ref name="VartakTumbeBhide2019" /> ग्रामीण गुंतवणुकीचे मूल्यमापन करताना आर्थिक मदत, प्रत्यक्ष उत्पादनक्षम गुंतवणूक आणि जमीनमालकी यांमध्ये फरक करणे आवश्यक आहे. कुटुंबाने पाठवलेले पैसे दैनंदिन उपभोगासाठी वापरले असतील, तर त्याचा तात्कालिक जीवनमानावर परिणाम होऊ शकतो; शेती, घर किंवा शिक्षणात गुंतवणूक केल्यास त्याचे दीर्घकालीन परिणाम वेगळे असू शकतात. उपलब्ध गाव-अभ्यास स्थलांतर आणि ग्रामीण बदल यांच्यातील संबंध स्पष्ट करतो; परंतु कोकणातील सर्व गावांसाठी शेतीतील गुंतवणुकीची एकसमान पद्धत किंवा निश्चित आर्थिक परिणाम सिद्ध करत नाही.<ref name="VartakTumbeBhide2019" /><ref name="Tumbe2012" /> === स्थलांतराचे फायदे आणि मर्यादा === स्थलांतरामुळे ग्रामीण कुटुंबांना उत्पन्नाचे पर्यायी साधन, रोजगारातील विविधता, शिक्षणाच्या संधी आणि शहरातील सामाजिक व व्यावसायिक संपर्क मिळू शकतात. एका गावाच्या दीर्घकालीन अभ्यासात स्थलांतराचे प्रमाण वाढणे, स्थलांतरितांच्या व्यवसायांमध्ये विविधता येणे आणि विविध जातसमूहांच्या जीवनमानात सुधारणा होणे यांसारखे बदल नोंदवले आहेत. या अर्थाने स्थलांतर ग्रामीण कुटुंबांना स्थानिक अर्थव्यवस्थेतील मर्यादांवर मात करण्यासाठी एक मार्ग उपलब्ध करून देऊ शकते. मात्र, या परिणामांचा लाभ सर्व कुटुंबांना समान प्रमाणात मिळतो असे नाही; रोजगाराचे स्वरूप, उत्पन्नाची स्थिरता, कौशल्ये, सामाजिक संपर्क आणि मालमत्ता यांमुळे कुटुंबांच्या संधी बदलू शकतात.<ref name="VartakTumbeBhide2019" /> स्थलांतराच्या आर्थिक फायद्यांबरोबरच त्याच्या मर्यादांचाही विचार करावा लागतो. शहरातील रोजगार अनिश्चित किंवा कमी वेतनाचा असल्यास गावाकडे पाठवता येणारी रक्कम मर्यादित राहू शकते. शहरातील राहणीमानाचा खर्च आणि रोजगारातील अस्थिरता यांमुळे स्थलांतरितांना स्वतःच्या गरजा आणि गावातील कुटुंबाच्या अपेक्षा यांच्यात समतोल साधावा लागू शकतो. मुंबईतील रोजगार, उत्पन्नवाटप आणि स्थलांतराच्या परस्परसंबंधांचा अभ्यास करणारे Joshi आणि Joshi यांचे संशोधन या शहरी आर्थिक संदर्भासाठी उपयुक्त आहे; तथापि, ते कोकणातील स्थलांतरितांच्या प्रत्येक अनुभवाचे थेट वर्णन करत नाही.<ref name="JoshiJoshi1976" /> चिन्मय टुंबे यांच्या भारतातील स्थलांतराच्या अभ्यासानुसार, काही प्रदेशांमध्ये दीर्घकाळ टिकून राहिलेले स्थलांतर पुरुषप्रधान, गावाकडे पैसे पाठवणारे आणि वारंवार ये-जा करणारे स्वरूप धारण करते. अशा स्थलांतरामुळे ग्रामीण कुटुंबांना आर्थिक मदत मिळू शकते; त्याचवेळी स्रोत प्रदेशातील विषमता वाढण्याची शक्यताही तपासावी लागते, कारण पैसे मिळवणाऱ्या कुटुंबांची स्थिती आणि स्थलांतराची क्षमता समान नसते. त्यामुळे स्थलांतराचे मूल्यमापन केवळ गावाकडे आलेल्या पैशांच्या प्रमाणावर न करता, उत्पन्नाचे वितरण, रोजगाराची सुरक्षितता, ग्रामीण गुंतवणूक आणि सामाजिक विषमता यांचा एकत्रित विचार करून करणे आवश्यक आहे. राष्ट्रीय पातळीवरील या निष्कर्षांचा कोकणावर वापर करताना स्थानिक पुराव्यांची जोड देणे महत्त्वाचे आहे.<ref name="Tumbe2012" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /> == स्थलांतरातील कालानुसार बदल == कोकणातून मुंबईकडे होणाऱ्या स्थलांतराचा इतिहास हा रोजगाराच्या संधी, ग्रामीण अर्थव्यवस्थेतील मर्यादा, औद्योगिकीकरण आणि स्थलांतरितांच्या बदलत्या कौटुंबिक धोरणांशी जोडलेला आहे. या प्रक्रियेत काळानुसार स्थलांतराचे प्रमाण, स्थलांतर करणाऱ्या व्यक्तींचे स्वरूप, रोजगाराची क्षेत्रे आणि गावाशी टिकून राहिलेल्या संबंधांमध्ये बदल झाले. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतराचा १८४० ते १९२० हा कालखंड अभ्यासणाऱ्या गिल यामिन यांनी ग्रामीण समाजरचना आणि आर्थिक परिस्थितीचा विचार करून स्थलांतराच्या वाढीचे स्पष्टीकरण दिले आहे. पुढे मुंबईतील औद्योगिक कामगारवर्गाचा अभ्यास करणाऱ्या राजनारायण चंद्रवर्खर यांनी ग्रामीण स्थलांतर आणि शहरी कामगारजीवन यांच्यातील संबंध स्पष्ट केले. स्वातंत्र्योत्तर काळातील बदल समजून घेण्यासाठी कुंकरी गावावरील दीर्घकालीन अभ्यास आणि भारतातील स्थलांतराच्या इतिहासावरील चिन्मय टुंबे यांचे संशोधन उपयुक्त ठरते.<ref name="Yamin1989"/><ref name="Yamin1991"/><ref name="Chandavarkar1994"/> === वसाहतकालीन स्थलांतर === एकोणिसाव्या शतकात कोकणातील काही भागांतून मुंबईकडे होणाऱ्या श्रमिक स्थलांतराला मोठ्या प्रमाणावर चालना मिळाली. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतराच्या उत्पत्तीचा अभ्यास करताना यामिन यांनी ग्रामीण भागातील सामाजिक-आर्थिक परिस्थिती आणि उपजीविकेच्या मर्यादा यांना महत्त्व दिले आहे. त्यांच्या मते, मुंबईतील रोजगाराची मागणी हा स्थलांतराचा एक घटक असला, तरी केवळ शहरातील कामगारांची गरज लक्षात घेऊन स्थलांतराचे प्रमाण आणि त्याचे प्रादेशिक स्वरूप समजावून सांगता येत नाही. ग्रामीण गरिबी, स्थानिक रोजगाराच्या मर्यादा आणि जिल्ह्यातील आर्थिक-सामाजिक रचना यांचाही विचार करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे वसाहतकालीन स्थलांतर हे केवळ औद्योगिक शहराच्या आकर्षणामुळे घडले, असे एकांगी स्पष्टीकरण पुरेसे ठरत नाही.<ref name="Yamin1989" /><ref name="Yamin1991" /> या काळात मुंबईतील रोजगाराच्या संधी आणि कोकणातील ग्रामीण उपजीविकेच्या मर्यादा यांचा परस्परसंबंध अधिक महत्त्वाचा ठरला. शहरात मजुरी मिळवण्याची शक्यता निर्माण झाली, तर गावात शेती व इतर स्थानिक साधनांवर अवलंबून राहणाऱ्या कुटुंबांना पर्यायी उत्पन्नाचा मार्ग उपलब्ध झाला. स्थलांतराचे प्रमाण, त्यातील पुरुष-महिला सहभाग आणि विविध भागांतील स्थलांतराची तीव्रता यांमध्ये फरक होता. यामिन यांच्या संशोधनानुसार, रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतराचा नमुना समजून घेण्यासाठी शहरातील कामगारमागणीबरोबरच जिल्ह्यातील परिस्थितीचे विश्लेषण करणे आवश्यक आहे. हा निष्कर्ष वसाहतकालीन स्थलांतराच्या इतिहासात ग्रामीण परिस्थितीचे महत्त्व अधोरेखित करतो.<ref name="Yamin1991" /> === स्वातंत्र्यपूर्व औद्योगिक कामगार === एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात आणि विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात मुंबईतील कापडगिरण्या आणि इतर औद्योगिक रोजगारक्षेत्रांचा विस्तार झाल्यामुळे शहराच्या कामगारबाजारात ग्रामीण भागांतून आलेल्या स्थलांतरितांचे महत्त्व वाढले. मुंबईतील औद्योगिक कामगारवर्गाच्या निर्मितीचा अभ्यास करणाऱ्या चंद्रवर्खर यांच्या मते, ग्रामीण स्थलांतर हा मुंबईच्या कामगारपुरवठ्याचा एक प्रमुख स्रोत होता. मात्र, शहरातील रोजगार अनिश्चित असल्यामुळे कामगारांचे गावाशी असलेले संबंध संपुष्टात येत नव्हते. काम मिळवणे आणि टिकवणे कठीण असताना गावातील नातेसंबंध, जातीय संपर्क आणि ग्रामीण आधारव्यवस्था कामगारांच्या जीवनात महत्त्वाची राहिली.<ref name="Chandavarkar1994" /> स्वातंत्र्यपूर्व काळातील कामगारजीवन केवळ गिरण्यांतील रोजगारापुरते मर्यादित नव्हते. रोजगार शोधण्यासाठी आणि टिकवण्यासाठी कामगारांना शहरातील परिचित व्यक्ती, मध्यस्थ, नातेवाईक आणि सहकारी यांच्या संपर्कांचा उपयोग करावा लागत असे. अशा संपर्कांमुळे शहरातील रोजगारव्यवस्था आणि ग्रामीण सामाजिक जाळे यांच्यात संबंध निर्माण होत होते. चंद्रवर्खर यांच्या अभ्यासात कामगारांच्या ग्रामीण संबंधांना औद्योगिकीकरणाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील तात्पुरती व्यवस्था मानता येत नसल्याचे स्पष्ट केले आहे; रोजगारातील अनिश्चितता आणि सामाजिक आधाराची गरज यांमुळे हे संबंध पुढेही महत्त्वाचे राहिले.<ref name="Chandavarkar1994" /> या कालखंडातील निष्कर्ष संपूर्ण कोकणातील प्रत्येक स्थलांतरिताला समान रीतीने लागू होत नाहीत. चंद्रवर्खर यांचा अभ्यास मुख्यतः मुंबईतील औद्योगिक कामगारवर्ग आणि १९००–१९४० या कालखंडावर केंद्रित आहे, तर यामिन यांचे संशोधन रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतराच्या उत्पत्तीवर भर देते. हे दोन्ही अभ्यास एकत्र वाचल्यास ग्रामीण भागातील उपजीविकेच्या मर्यादा आणि शहरातील औद्योगिक रोजगार यांच्या परस्परसंबंधातून स्थलांतराची वाढ कशी समजून घेता येते, हे स्पष्ट होते.<ref name="Yamin1989" /><ref name="Chandavarkar1994" /> === स्वातंत्र्योत्तर ग्रामीण-शहरी संबंध === स्वातंत्र्यानंतर कोकणातून मुंबईकडे होणाऱ्या स्थलांतराचा अभ्यास करताना केवळ शहरात कायमस्वरूपी स्थायिक झालेल्या व्यक्तींची संख्या पाहणे पुरेसे ठरत नाही. गाव आणि शहर यांच्यातील नियमित ये-जा, कुटुंबातील वेगवेगळ्या सदस्यांची स्थलांतरविषयक धोरणे, शिक्षणासाठी होणारी हालचाल आणि गावातील नातेसंबंध टिकवून ठेवण्याचे मार्ग यांचाही विचार करावा लागतो. भारतातील स्थलांतराच्या विसाव्या शतकातील सातत्याचा अभ्यास करणाऱ्या चिन्मय टुंबे यांनी स्थलांतर हे दीर्घकालीन आणि प्रादेशिकदृष्ट्या वेगवेगळे स्वरूप धारण करणारे वैशिष्ट्य असल्याचे दाखवले आहे. त्यामुळे स्वातंत्र्योत्तर काळातील स्थलांतराचे विश्लेषण करताना एका विशिष्ट दशकातील परिस्थितीऐवजी दीर्घकालीन प्रवाह पाहणे महत्त्वाचे ठरते.<ref name="Tumbe2012"/> कोकणातील कुंकरी गावाच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ मधील परिस्थितीची तुलना करणाऱ्या कळ्याणी वर्तक, चिन्मय टुंबे आणि अमिता भिडे यांच्या अभ्यासात स्थलांतराचे प्रमाण वाढल्याचे, कुटुंबांच्या स्थलांतरविषयक धोरणांत विविधता आल्याचे आणि स्थलांतरितांच्या व्यवसायांचे स्वरूप बदलल्याचे नोंदवले आहे. एकट्या पुरुषाच्या स्थलांतरावर आधारित पद्धतीचे महत्त्व तुलनेने कमी झाले, तर कुटुंबातील इतर सदस्यांच्या स्थलांतराला, शिक्षणासाठीच्या हालचालींना आणि नियमित ये-जा करण्याला अधिक महत्त्व प्राप्त झाले. हा अभ्यास एका विशिष्ट गावावर आधारित असला, तरी स्वातंत्र्योत्तर काळातील ग्रामीण-शहरी संबंधांतील बदल समजून घेण्यासाठी तो महत्त्वाचा स्थानिक पुरावा पुरवतो.<ref name="VartakTumbeBhide2019"/> या काळातील बदलांचा एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे स्थलांतर आणि गावाशी असलेले संबंध यांचा एकत्रित विकास. शहरात काम करणाऱ्या व्यक्तींचे गावातील कुटुंबांशी संबंध टिकून राहू शकतात; तसेच गावातील सामाजिक संस्था, नातेसंबंध आणि सामूहिक ओळख शहरातही पुढे चालू राहू शकतात. कुंकरी गावावरील अभ्यासात स्थलांतरितांच्या संघटनेचे अस्तित्व आणि गावाशी टिकून राहिलेल्या संबंधांचे महत्त्व नोंदवले आहे. यावरून स्थलांतराचा अर्थ केवळ ग्रामीण भागातून शहरी भागाकडे होणारे एकदाचचे स्थलांतर असा नसून, गाव आणि शहर यांच्यातील संबंध टिकवून ठेवणारी दीर्घकालीन प्रक्रिया असाही होऊ शकतो.<ref name="VartakTumbeBhide2019" /> === समकालीन स्थलांतर आणि बदलते रोजगारक्षेत्र === समकालीन काळातील कोकणातून मुंबईकडे होणारे स्थलांतर समजून घेण्यासाठी औद्योगिक मजुरीबरोबरच सेवा क्षेत्र, शिक्षण, व्यावसायिक रोजगार आणि बदलत्या प्रकारच्या कामांसाठी होणाऱ्या हालचालींचाही विचार करावा लागतो. कुंकरी गावाच्या दीर्घकालीन अभ्यासात स्थलांतरितांच्या व्यवसायांचे विविधीकरण आणि शिक्षणासाठी होणाऱ्या स्थलांतराचे वाढते महत्त्व दिसून येते. यावरून स्थलांतराचे स्वरूप केवळ पारंपरिक औद्योगिक कामगारांच्या स्थलांतरापुरते मर्यादित राहिलेले नाही, असे त्या गावाच्या संदर्भात म्हणता येते. मात्र, या निष्कर्षांवरून कोकणातील सर्व जिल्ह्यांमध्ये किंवा मुंबईतील सर्व रोजगारक्षेत्रांत एकसारखा बदल झाला आहे, असे ठरवता येत नाही.<ref name="VartakTumbeBhide2019" /> चिन्मय टुंबे यांच्या ''India Moving: A History of Migration'' या पुस्तकात भारतातील स्थलांतराच्या विविध ऐतिहासिक स्वरूपांचा—कामगार स्थलांतर, व्यापारी समुदायांचे स्थलांतर, विस्थापन आणि समकालीन स्थलांतरप्रवाहांचा—व्यापक आढावा घेतला आहे. या चौकटीत कोकणातून मुंबईकडे होणारे स्थलांतर हे भारतातील अंतर्गत स्थलांतराच्या व्यापक इतिहासाचा एक प्रादेशिक भाग म्हणून समजता येते. तथापि, समकालीन रोजगारक्षेत्रातील बदलांचे प्रमाण ठरवण्यासाठी स्वतंत्र जनगणना, रोजगारविषयक आकडेवारी आणि कोकणातील स्थानिक अभ्यासांची जोड आवश्यक आहे; व्यापक ऐतिहासिक ग्रंथावरून विशिष्ट व्यवसायातील स्थलांतराचे अचूक प्रमाण सांगता येत नाही.<ref name="Tumbe2018">Chinmay Tumbe, ''India Moving: A History of Migration'', India Viking, Penguin Random House India, २०१८.</ref> एकूणच, स्थलांतरातील कालानुसार बदल पाहता तीन व्यापक प्रवाह दिसून येतात: वसाहतकालीन काळात ग्रामीण उपजीविकेच्या मर्यादा आणि शहरातील श्रमिकमागणी यांच्याशी संबंधित स्थलांतराची वाढ; स्वातंत्र्यपूर्व काळात औद्योगिक कामगारवर्ग आणि ग्रामीण सामाजिक संबंध यांची घनिष्ठ सांगड; आणि स्वातंत्र्योत्तर काळात स्थलांतराच्या पद्धती, व्यवसाय आणि कुटुंबांच्या धोरणांतील विविधता. कुंकरी गावाचा अभ्यास या दीर्घकालीन बदलांचे स्थानिक उदाहरण देतो, तर यामिन, चंद्रवर्खर आणि टुंबे यांचे संशोधन त्यांना व्यापक ऐतिहासिक संदर्भात ठेवण्यास मदत करते. या बदलांचे प्रमाण आणि परिणाम सर्व गावांत सारखे नसल्याने, कोकणातील स्थलांतराचा सर्वसमावेशक इतिहास लिहिताना प्रादेशिक आणि कालखंडनिहाय पुराव्यांचा एकत्रित वापर आवश्यक आहे.<ref name="Yamin1991" /><ref name="Chandavarkar1994" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /><ref name="Tumbe2012" /><ref name="Tumbe2018" /> == जनगणना आणि सांख्यिकीय विश्लेषण == कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचे सांख्यिकीय विश्लेषण करण्यासाठी ऐतिहासिक संशोधनाबरोबरच जनगणनेतील स्थलांतरविषयक आकडेवारीचा उपयोग करता येतो. भारताच्या २०११ च्या जनगणनेतील D-03 तक्त्यात महाराष्ट्रातील स्थलांतरितांची शेवटचे निवासस्थान, वास्तव्याचा कालावधी आणि स्थलांतराचे कारण यानुसार वर्गवारी दिली आहे. D-03 Cities आणि D-03 UA हे तक्ते अनुक्रमे शहरांसाठी आणि नागरी समूहांसाठी अशी माहिती पुरवतात. हे तक्ते स्थलांतराच्या भौगोलिक दिशांचा आणि नोंदवलेल्या कारणांचा अभ्यास करण्यासाठी उपयुक्त असले, तरी त्यातील आकडे वापरताना स्थलांतरिताची व्याख्या, मोजणीचे एकक आणि संबंधित तक्त्याची भौगोलिक व्याप्ती स्पष्ट करणे आवश्यक आहे.<ref name="CensusD03">Office of the Registrar General & Census Commissioner, India, ''Census of India 2011: D-03—Migrants by Place of Last Residence, Duration of Residence and Reasons for Migration, Maharashtra'', भारत सरकार, २०११ च्या जनगणनेचा तक्ता.</ref><ref name="CensusD03Cities">Office of the Registrar General & Census Commissioner, India, ''Census of India 2011: D-03 Cities—Migrants from Cities by Place of Last Residence, Duration of Residence and Reasons for Migration, Maharashtra'', भारत सरकार, २०११ च्या जनगणनेचा तक्ता.</ref><ref name="CensusD03UA">Office of the Registrar General & Census Commissioner, India, ''Census of India 2011: D-03 UA—Migrants from Urban Agglomerations by Place of Last Residence, Duration of Residence and Reasons for Migration, Maharashtra'', भारत सरकार, २०११ च्या जनगणनेचा तक्ता.</ref> === स्थलांतरितांची व्याख्या === जनगणनेतील स्थलांतरितांची संकल्पना समजून घेण्यासाठी व्यक्तीचे जन्मस्थान आणि तिचे शेवटचे निवासस्थान यांतील फरक लक्षात घेणे आवश्यक आहे. शेवटचे निवासस्थान म्हणजे जनगणनेच्या वेळी व्यक्ती ज्या ठिकाणी मोजली जाते, त्या ठिकाणी येण्यापूर्वी ती ज्या ठिकाणी राहत होती ते ठिकाण. त्यामुळे एखादी व्यक्ती रत्‍नागिरी जिल्ह्यात जन्मलेली असली, पण जनगणनेपूर्वी काही काळ पुण्यात राहत असेल आणि नंतर मुंबईत आली असेल, तर तिचे शेवटचे निवासस्थान रत्‍नागिरीऐवजी पुणे नोंदले गेलेले असू शकते. म्हणूनच शेवटच्या निवासस्थानावर आधारित आकडेवारी आणि जन्मस्थानावर आधारित स्थलांतराची आकडेवारी यांचा अर्थ एकसारखा होत नाही.<ref name="CensusD03" /> स्थलांतराचे सांख्यिकीय विश्लेषण करताना व्यक्तीचे स्थलांतर, कुटुंबाचे स्थलांतर आणि एखाद्या प्रदेशात राहणाऱ्या स्थलांतरितांची एकूण संख्या यांमध्येही फरक करावा लागतो. जनगणनेतील तक्ते विशिष्ट ठिकाणी मोजलेल्या लोकसंख्येचे वर्गीकरण करतात; ते प्रत्येक व्यक्तीच्या संपूर्ण स्थलांतरप्रवासाची माहिती देत नाहीत. उदाहरणार्थ, कोकणातून मुंबईत आलेली व्यक्ती नंतर ठाणे किंवा नवी मुंबई येथे गेली असल्यास तिच्या स्थलांतराचा प्रत्येक टप्पा स्वतंत्रपणे समजण्यासाठी अधिक तपशीलवार माहितीची गरज असते. त्यामुळे जनगणनेतील स्थलांतरितांची संख्या ही विशिष्ट व्याख्येनुसार मोजलेली संख्या म्हणून वापरणे आवश्यक आहे.<ref name="CensusD03Cities" /><ref name="CensusD03UA" /> === शेवटचे निवासस्थान आणि स्थलांतराचे कारण === D-03 तक्त्यात स्थलांतरितांचे शेवटचे निवासस्थान, वास्तव्याचा कालावधी आणि स्थलांतराचे कारण यांची वर्गवारी दिलेली आहे. स्थलांतराच्या कारणांमध्ये रोजगार किंवा व्यवसाय, शिक्षण, विवाह, जन्मानंतर कुटुंबासोबत स्थलांतर आणि इतर कारणांसारख्या श्रेणींचा समावेश आहे. या वर्गवारीच्या आधारे स्थलांतराचा रोजगाराशी असलेला संबंध आणि कौटुंबिक किंवा शैक्षणिक कारणांमुळे झालेली हालचाल यांचा तुलनात्मक अभ्यास करता येतो. तथापि, जनगणनेतील कारणांची वर्गवारी ही नोंदवलेल्या मुख्य कारणावर आधारित असते; स्थलांतरामागील सर्व आर्थिक, सामाजिक आणि कौटुंबिक घटक ती स्वतंत्रपणे उलगडत नाही.<ref name="CensusD03" /> कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचा अभ्यास करताना शेवटचे निवासस्थान आणि स्थलांतराचे कारण हे दोन्ही घटक एकत्र तपासणे महत्त्वाचे आहे. उदाहरणार्थ, रत्‍नागिरी किंवा सिंधुदुर्ग हे शेवटचे निवासस्थान नोंदवलेल्या मुंबईतील स्थलांतरितांमध्ये रोजगारासाठी आलेल्या व्यक्तींची संख्या आणि कुटुंबीय किंवा इतर कारणांनी आलेल्या व्यक्तींची संख्या वेगळी पाहता येते. त्याचप्रमाणे वास्तव्याचा कालावधी पाहून मुंबईत तुलनेने अलीकडे आलेले स्थलांतरित आणि अनेक वर्षांपासून शहरात राहणारे स्थलांतरित यांच्यातील फरक तपासता येतो. मात्र, या आकड्यांवरून एखाद्या व्यक्तीने स्थलांतर करण्यामागील संपूर्ण कारणसाखळी निश्चित करता येत नाही; त्यासाठी मुलाखती, स्थानिक इतिहास आणि इतर संशोधनस्रोतांची जोड आवश्यक आहे.<ref name="CensusD03" /><ref name="CensusD03Cities" /> === जिल्हानिहाय आणि शहरनिहाय तुलना === जिल्हानिहाय तुलना करताना रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या कोकणातील जिल्ह्यांमधील स्थलांतरितांची संख्या, त्यांचे शेवटचे निवासस्थान आणि स्थलांतराची नोंदवलेली कारणे तपासता येतात. मुंबई शहर, मुंबई उपनगर आणि ठाणे जिल्हा यांसारख्या गंतव्य प्रदेशांशी ही माहिती तुलना केल्यास स्थलांतराच्या भौगोलिक दिशांबाबत अधिक स्पष्ट चित्र मिळू शकते. मात्र, मूळ जिल्ह्यातून बाहेर गेलेल्या लोकांची संख्या आणि मुंबईत त्या जिल्ह्याला शेवटचे निवासस्थान म्हणून नोंदवलेल्या स्थलांतरितांची संख्या ही दोन वेगवेगळी मोजमापे आहेत. पहिली संख्या स्रोत प्रदेशातून बाहेर पडण्यावर केंद्रित असते, तर दुसरी गंतव्य प्रदेशात मोजलेल्या स्थलांतरितांवर आधारित असते. म्हणून तुलना करताना दोन्ही बाजूंचे आकडे समान व्याख्येनुसार आहेत का, हे तपासणे आवश्यक आहे.<ref name="CensusD03" /><ref name="CensusD03Cities" /> D-03 Cities आणि D-03 UA तक्त्यांतील भौगोलिक एककांमध्येही फरक आहे. शहरनिहाय तक्ता स्वतंत्र शहरांच्या संदर्भात स्थलांतरितांची माहिती देतो; तर नागरी समूहाचा तक्ता शहर आणि त्याच्याशी संबंधित नागरी क्षेत्रांचा एकत्रित विचार करतो. उदाहरणार्थ, ग्रेटर मुंबई नागरी समूहातील स्थलांतरितांची संख्या आणि ग्रेटर मुंबई महानगरपालिका क्षेत्रातील स्थलांतरितांची संख्या यांची तुलना करताना दोन्ही क्षेत्रांच्या सीमा व व्याख्या लक्षात घ्याव्या लागतात. अन्यथा एकाच स्थलांतरप्रवाहाची वेगवेगळ्या भौगोलिक एककांत मोजणी होऊन निष्कर्ष दिशाभूल करणारे ठरू शकतात.<ref name="CensusD03Cities" /><ref name="CensusD03UA" /> या तक्त्यांच्या साहाय्याने जिल्हा आणि शहरानुसार स्थलांतराचे कारण, वास्तव्याचा कालावधी आणि शेवटचे निवासस्थान यांची तुलना करता येते. तथापि, प्रत्यक्ष संख्यात्मक निष्कर्ष मांडताना मूळ तक्त्यांतील संबंधित नोंदी तपासून आकडे काढणे आवश्यक आहे. केवळ तक्त्यांच्या शीर्षकांवरून किंवा उपलब्ध वर्णनावरून रत्‍नागिरी अथवा सिंधुदुर्गमधून मुंबईकडे स्थलांतरित झालेल्यांची अचूक संख्या किंवा त्यांचे टक्केवारीतील प्रमाण सांगता येत नाही.<ref name="CensusD03" /><ref name="CensusD03Cities" /><ref name="CensusD03UA" /> === ऐतिहासिक संशोधन आणि जनगणना यांची सांगड === जनगणनेतील आकडेवारी आणि ऐतिहासिक संशोधन यांचा एकत्रित वापर केल्यास कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचे अधिक व्यापक चित्र तयार करता येते. यामिन यांच्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यावरील संशोधनातून १८४० ते १९२० या कालखंडातील स्थलांतराची सामाजिक-आर्थिक पार्श्वभूमी समजते. चंद्रवर्खर यांच्या मुंबईतील औद्योगिक कामगारवर्गावरील अभ्यासातून ग्रामीण स्थलांतर, रोजगाराची अनिश्चितता आणि कामगारांचे गावाशी टिकून राहिलेले संबंध स्पष्ट होतात. याउलट, २०११ च्या जनगणनेतील D-03 तक्ते विशिष्ट वेळी मोजलेल्या स्थलांतरितांचे शेवटचे निवासस्थान, वास्तव्याचा कालावधी आणि नोंदवलेली कारणे यांची सांख्यिकीय माहिती देतात.<ref name="Yamin1989"/><ref name="Chandavarkar1994"/><ref name="CensusD03" /> याचे एकत्रित विश्लेषण करताना कालखंडातील फरक स्पष्ट ठेवावा लागतो. २०११ च्या जनगणनेतील आकडे थेट १९व्या शतकातील स्थलांतराचे प्रमाण दर्शवत नाहीत; तसेच १९व्या किंवा २०व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या गाव-अभ्यासावरून २०११ मधील स्थलांतराचे अचूक प्रमाण ठरवता येत नाही. ऐतिहासिक संशोधन स्थलांतराची कारणे, सामाजिक संबंध आणि प्रक्रियांचे स्पष्टीकरण देते, तर जनगणना विशिष्ट कालबिंदूवरील लोकसंख्येची वर्गीकृत माहिती पुरवते. त्यामुळे दोन्ही प्रकारचे पुरावे एकमेकांची जागा घेणारे नसून परस्परपूरक आहेत. या पद्धतीनेच कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतरातील ऐतिहासिक सातत्य आणि काळानुसार झालेल्या बदलांची अधिक संतुलित मांडणी करता येते.<ref name="Yamin1989" /><ref name="Chandavarkar1994" /><ref name="CensusD03" /><ref name="CensusD03Cities" /><ref name="CensusD03UA" /> == चिकित्सक चर्चा आणि संशोधनातील उणिवा == कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचा इतिहास समजून घेण्यासाठी त्याकडे केवळ लोकसंख्येच्या हालचालीच्या स्वरूपात न पाहता ग्रामीण अर्थव्यवस्था, औद्योगिक रोजगार, सामाजिक संबंध आणि कौटुंबिक जीवन यांना जोडणारी दीर्घकालीन प्रक्रिया म्हणून पाहणे आवश्यक आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतराच्या उत्पत्तीचा अभ्यास करणाऱ्या गिल यामिन यांनी ग्रामीण परिस्थिती आणि शहरातील रोजगाराच्या संधी यांचा परस्परसंबंध अधोरेखित केला आहे. राजनारायण चंद्रवर्खर यांच्या संशोधनातून मुंबईतील औद्योगिक कामगारांचे जीवन आणि त्यांच्या ग्रामीण गावांशी टिकून राहिलेले संबंध स्पष्ट होतात. तर कुंकरी गावावरील दीर्घकालीन अभ्यासातून स्थलांतराच्या पद्धती, रोजगार आणि ग्रामीण समाजातील बदल यांचा कालानुसार अभ्यास करता येतो. या संशोधनांचा एकत्रित विचार केल्यास स्थलांतराचे परिणाम आर्थिक लाभांपुरते मर्यादित नसून ते सामाजिक रचना, कुटुंबव्यवस्था आणि ग्रामीण-शहरी संबंधांनाही प्रभावित करतात, असे दिसते.<ref name="Yamin1989"/><ref name="Chandavarkar1994"/><ref name="VartakTumbeBhide2019"/> === कोकणातील स्थलांतराचे स्वतंत्र वैशिष्ट्य === कोकणातील स्थलांतराचे वैशिष्ट्य समजून घेण्यासाठी या प्रदेशातील ग्रामीण उपजीविकेच्या परिस्थितीचा आणि मुंबईशी निर्माण झालेल्या ऐतिहासिक संबंधांचा एकत्रित विचार करावा लागतो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतरावर आधारित यामिन यांच्या संशोधनातून एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात आणि विसाव्या शतकाच्या प्रारंभी स्थलांतराच्या प्रक्रियेला ग्रामीण परिस्थिती आणि शहरी रोजगाराच्या संधी या दोन्ही घटकांनी आकार दिल्याचे स्पष्ट होते. त्यामुळे कोकणातील स्थलांतर केवळ मुंबईच्या औद्योगिक विकासाचा परिणाम नव्हता; ग्रामीण भागातील आर्थिक मर्यादा आणि शहरातील रोजगाराची उपलब्धता यांच्यातील परस्परसंबंधही त्यासाठी महत्त्वाचा होता. तथापि, रत्‍नागिरी जिल्ह्यावर केंद्रित अभ्यासाचे निष्कर्ष संपूर्ण कोकणाला आपोआप लागू करता येत नाहीत. रायगड, रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या जिल्ह्यांतील भौगोलिक, आर्थिक आणि सामाजिक फरक लक्षात घेऊन तुलनात्मक अभ्यास करणे आवश्यक आहे.<ref name="Yamin1989" /><ref name="Yamin1991"/> कोकणातील स्थलांतराचा आणखी एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे स्थलांतरितांचे गावाशी टिकून राहिलेले संबंध. शहरात रोजगार मिळाल्यानंतरही काही स्थलांतरितांचे कुटुंब, नातेवाईक आणि सामाजिक संपर्क ग्रामीण भागात कायम राहिले. चंद्रवर्खर यांच्या अभ्यासातून मुंबईतील कामगारांचे ग्रामीण संबंध हे त्यांच्या सामाजिक जीवनाचा आणि रोजगारातील अनिश्चिततेला सामोरे जाण्याच्या क्षमतेचा महत्त्वाचा भाग असल्याचे दिसते. कुंकरी गावावरील १९६१, १९८७ आणि २०१७ या कालखंडांची तुलना करणाऱ्या अभ्यासातूनही स्थलांतराचे स्वरूप काळानुसार बदलत असताना गाव आणि शहर यांच्यातील संबंधांचा अभ्यास महत्त्वाचा ठरतो. या पुराव्यांच्या आधारे कोकणातील स्थलांतराचे विश्लेषण करताना कायमस्वरूपी स्थलांतर, तात्पुरते स्थलांतर आणि वारंवार होणारी ये-जा यांमध्ये फरक करणे आवश्यक आहे.<ref name="Chandavarkar1994" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /> कोकणातील स्थलांतराला स्वतंत्र प्रादेशिक वैशिष्ट्य आहे, असे मांडताना त्याची इतर प्रदेशांतील स्थलांतराशी तुलना करणेही आवश्यक आहे. चिन्मय टुंबे यांच्या भारतातील स्थलांतराच्या इतिहासावरील संशोधनातून देशांतर्गत स्थलांतराच्या विविध ऐतिहासिक स्वरूपांचा व्यापक संदर्भ मिळतो. मात्र, कोकणातून मुंबईकडे होणाऱ्या स्थलांतराचे प्रमाण, त्याची विशिष्ट कारणे किंवा त्यातील सामाजिक गटांचे स्वरूप इतर प्रदेशांपेक्षा वेगळे होते, असा ठोस निष्कर्ष काढण्यासाठी समान कालखंड आणि समान मोजमापांवर आधारित तुलनात्मक आकडेवारी आवश्यक आहे. त्यामुळे कोकणाचे वैशिष्ट्य हे गृहीत न धरता ऐतिहासिक दस्तऐवज, जनगणना आणि गावपातळीवरील अभ्यास यांच्या आधारे तपासणे ही संशोधनाची महत्त्वाची दिशा ठरते.<ref name="Tumbe2018">Chinmay Tumbe, ''India Moving: A History of Migration'', India Viking, Penguin Random House India, २०१८.</ref> === मुंबईच्या औद्योगिक विकासातील स्थलांतरितांची भूमिका === मुंबईच्या औद्योगिक विकासात ग्रामीण भागांतून आलेल्या कामगारांचा महत्त्वाचा वाटा होता. कापडगिरण्या आणि इतर औद्योगिक रोजगारक्षेत्रांसाठी आवश्यक असलेल्या कामगारपुरवठ्यात ग्रामीण स्थलांतराचा सहभाग होता. चंद्रवर्खर यांच्या संशोधनात मुंबईतील औद्योगिक भांडवलशाहीचा विकास, कामगारबाजाराची रचना आणि कामगारांच्या ग्रामीण संबंधांचा परस्परसंबंध तपासला आहे. डेव्हिड मॉरिस यांच्या कापडगिरण्यांवरील अभ्यासातूनही मुंबईच्या औद्योगिक कामगारवर्गाच्या निर्मितीत कामगारपुरवठा, रोजगाराची स्थिरता आणि कामाच्या परिस्थितीचे महत्त्व स्पष्ट होते. या संशोधनांवरून औद्योगिकीकरणाचा इतिहास लिहिताना उद्योगांची वाढ आणि भांडवलाची गुंतवणूक यांच्याबरोबरच कामगारांच्या स्थलांतराचा व श्रमाचा विचार करणे आवश्यक आहे.<ref name="Chandavarkar1994" /><ref name="Morris1965"/> तथापि, मुंबईच्या औद्योगिक विकासात स्थलांतरितांची भूमिका अधोरेखित करताना सर्व स्थलांतरित एकाच प्रकारचे काम करत होते किंवा त्यांची सामाजिक पार्श्वभूमी समान होती, असे मानता येत नाही. कामगारांचे व्यवसाय, रोजगाराची स्थिरता, वेतन आणि शहरातील निवासव्यवस्था यांत फरक होता. तसेच मुंबईतील औद्योगिक कामगारवर्ग हा केवळ कोकणातून आलेल्या व्यक्तींनी बनलेला नव्हता. त्यामुळे कोकणी कामगारांचे योगदान तपासताना त्यांना मुंबईतील व्यापक कामगारवर्गाच्या संदर्भात ठेवणे आवश्यक आहे. उपलब्ध औद्योगिक इतिहासातून कामगार स्थलांतराचे महत्त्व स्पष्ट होते; मात्र विशिष्ट काळात कोकणातून आलेल्या कामगारांचा एकूण औद्योगिक कामगारवर्गातील नेमका वाटा ठरवण्यासाठी स्वतंत्र जिल्हानिहाय किंवा मूळ प्रदेशानुसार वर्गीकृत आकडे आवश्यक आहेत.<ref name="Chandavarkar1994" /><ref name="Morris1965" /> औद्योगिक रोजगाराने स्थलांतरितांना उत्पन्नाची संधी उपलब्ध करून दिली; परंतु शहरातील कामगारजीवनात रोजगाराची अनिश्चितता, निवासाचा प्रश्न आणि ग्रामीण कुटुंबाशी आर्थिक संबंध टिकवून ठेवण्याची गरज हेही महत्त्वाचे घटक होते. चंद्रवर्खर यांच्या मते, कामगारांचे ग्रामीण संबंध हे मुंबईतील कामगारांच्या सामाजिक जीवनापासून वेगळे करता येत नाहीत. त्यामुळे मुंबईच्या औद्योगिक विकासाचे मूल्यमापन करताना शहरातील उत्पादन आणि रोजगारवाढ यांच्याबरोबरच कामगारांच्या राहणीमानाचा, सामाजिक आधारव्यवस्थेचा आणि ग्रामीण कुटुंबांशी असलेल्या संबंधांचा अभ्यास करणे आवश्यक आहे. या दृष्टीने स्थलांतरित हे केवळ उद्योगांना श्रम पुरवणारे घटक नव्हते; ते शहर आणि ग्रामीण समाज यांना जोडणाऱ्या आर्थिक व सामाजिक प्रक्रियेचाही भाग होते.<ref name="Chandavarkar1994" /> === स्थलांतर आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचे परस्परावलंबित्व === कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतरामुळे ग्रामीण आणि शहरी अर्थव्यवस्था यांच्यातील संबंध अधिक दृढ झाले. शहरात मिळणारे उत्पन्न गावातील कुटुंबांच्या उपजीविकेसाठी, शिक्षणासाठी, घराच्या देखभालीसाठी किंवा इतर खर्चांसाठी वापरले जाऊ शकत होते. दुसरीकडे, गावातील नातेसंबंध, घर आणि सामाजिक संपर्क स्थलांतरितांना शहरातील रोजगारातील अनिश्चिततेच्या काळात आधार देऊ शकत होते. चंद्रवर्खर यांच्या कामगारविषयक अभ्यासातून या परस्परावलंबित्वाचे ऐतिहासिक महत्त्व दिसते; तर कुंकरी गावावरील दीर्घकालीन संशोधन स्थलांतर आणि ग्रामीण समाजातील बदल यांचा अभ्यास करण्यासाठी स्थानिक पुरावा उपलब्ध करून देते.<ref name="Chandavarkar1994" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /> तथापि, स्थलांतरामुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला होणारा फायदा सर्व कुटुंबांना समान प्रमाणात मिळतो असे नाही. शहरात स्थिर रोजगार, नियमित उत्पन्न आणि उपयोगी सामाजिक संपर्क असलेल्या कुटुंबांची परिस्थिती अनियमित मजुरीवर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांपेक्षा वेगळी असू शकते. जमीनधारणा, जातीय स्थान, शिक्षण आणि कुटुंबातील उपलब्ध श्रम यांचाही स्थलांतराच्या परिणामांवर प्रभाव पडू शकतो. कुंकरी गावाच्या अभ्यासात स्थलांतर आणि जीवनमानातील बदलांसोबत जमीनमालकीच्या रचनेतील सातत्यही नोंदवले गेले आहे. त्यामुळे स्थलांतरामुळे आर्थिक संधी निर्माण होतात, पण त्यातून ग्रामीण भागातील सर्व संरचनात्मक विषमता आपोआप दूर होते असे म्हणता येत नाही.<ref name="VartakTumbeBhide2019" /> या परस्परावलंबित्वाचे संपूर्ण मूल्यमापन करण्यासाठी केवळ शहरातून गावाकडे पाठवलेल्या पैशांचा विचार पुरेसा नाही. स्थलांतरामुळे गावातील शेतीतील गुंतवणूक, स्थानिक रोजगार, घरगुती श्रमवाटप, शिक्षण, मालमत्ता आणि सामाजिक संबंध यांत कोणते बदल झाले, हेही तपासावे लागते. त्याचप्रमाणे शहरातील स्थलांतरितांच्या वेतनातून राहणीमानाचा खर्च वजा केल्यानंतर ग्रामीण कुटुंबाला किती मदत उपलब्ध झाली, हे मोजणे आवश्यक आहे. उपलब्ध ऐतिहासिक अभ्यास या संबंधांची रचना समजावून सांगतात; परंतु कोकणातील सर्व जिल्ह्यांसाठी किंवा सर्व सामाजिक गटांसाठी आर्थिक हस्तांतरणाचे समान प्रमाण सिद्ध करत नाहीत.<ref name="Yamin1991" /><ref name="Chandavarkar1994" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /> या विषयावरील संशोधनातील एक महत्त्वाची उणीव म्हणजे ऐतिहासिक स्थलांतरप्रवाह, समकालीन जनगणना आणि गावपातळीवरील कौटुंबिक अनुभव यांना एकाच विश्लेषणात जोडणाऱ्या अभ्यासांची गरज. जुन्या संशोधनातून स्थलांतराची कारणे आणि कामगारांचे सामाजिक संबंध समजतात; जनगणना विशिष्ट कालखंडातील स्थलांतरितांची वर्गीकृत संख्या देते; तर दीर्घकालीन गाव-अभ्यास ग्रामीण समाजातील बदल दाखवतो. या पुराव्यांची व्याख्या आणि कालमर्यादा वेगवेगळी असल्यामुळे त्यांची थेट तुलना करताना सावधगिरी बाळगावी लागते. भविष्यातील संशोधनात जिल्हानिहाय स्थलांतराचे प्रवाह, व्यवसायानुसार रोजगार, कुटुंबांकडे पाठवले जाणारे पैसे, महिलांच्या श्रमातील बदल आणि जात व जमीनधारणेनुसार होणारे परिणाम यांचा तुलनात्मक अभ्यास केल्यास कोकणातून मुंबईकडे झालेल्या स्थलांतराचे अधिक सर्वसमावेशक चित्र स्पष्ट होऊ शकेल.<ref name="Yamin1989" /><ref name="Tumbe2018" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /> कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर ही महाराष्ट्राच्या सामाजिक, आर्थिक आणि औद्योगिक इतिहासातील दीर्घकालीन प्रक्रिया आहे. या स्थलांतरामागे ग्रामीण भागातील उपजीविकेच्या मर्यादा, मुंबईतील रोजगाराच्या संधी, औद्योगिकीकरण आणि स्थलांतरितांचे सामाजिक संपर्क असे अनेक घटक परस्परांशी जोडलेले होते. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतराच्या इतिहासावरील गिल यामिन यांचे संशोधन, मुंबईतील औद्योगिक कामगारवर्गावरील राजनारायण चंद्रवर्खर यांचा अभ्यास आणि कुंकरी गावाच्या दीर्घकालीन बदलांचा अभ्यास यांमधून स्थलांतराचे स्वरूप काळानुसार बदलत गेले, तरी ग्रामीण आणि शहरी जीवनातील संबंध कायम महत्त्वाचे राहिल्याचे दिसते. त्यामुळे या स्थलांतराचा इतिहास केवळ ग्रामीण भागातून शहराकडे झालेल्या लोकांच्या हालचालींचा इतिहास नसून, रोजगार, कुटुंबव्यवस्था, सामाजिक संबंध आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेतील बदल यांचा परस्परसंबंध समजून घ्यावा लागेल.<ref name="Yamin1989"/><ref name="Chandavarkar1994"/><ref name="VartakTumbeBhide2019"/> वसाहतकालीन काळात कोकणातून मुंबईकडे होणाऱ्या स्थलांतराच्या विकासात ग्रामीण भागातील आर्थिक-सामाजिक परिस्थिती आणि शहरातील रोजगाराची मागणी या दोन्ही घटकांचा सहभाग होता. यामिन यांच्या संशोधनातून रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील स्थलांतर समजून घेण्यासाठी ग्रामीण उपजीविकेच्या मर्यादा आणि मुंबईतील कामाच्या संधी यांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक असल्याचे स्पष्ट होते. पुढे मुंबईतील कापडगिरण्या आणि इतर औद्योगिक क्षेत्रांच्या विस्तारासोबत ग्रामीण भागांतून आलेल्या कामगारांचे महत्त्व वाढले. चंद्रवर्खर यांच्या अभ्यासातून औद्योगिक कामगारवर्गाची निर्मिती आणि कामगारांचे गावाशी टिकून राहिलेले संबंध यांचा परस्परसंबंध दिसतो. त्यामुळे कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर हे ग्रामीण परिस्थिती आणि शहरी औद्योगिकीकरण यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झालेले ऐतिहासिक वास्तव म्हणून समजणे अधिक योग्य ठरते.<ref name="Yamin1989" /><ref name="Chandavarkar1994" /> स्वातंत्र्योत्तर काळात स्थलांतराच्या पद्धतींमध्ये विविधता निर्माण झाली. रोजगारासाठी पुरुषांचे स्थलांतर आणि गावात राहिलेल्या कुटुंबांशी असलेले संबंध महत्त्वाचे राहिले; परंतु पुढील काळात कुटुंबातील इतर सदस्यांचे स्थलांतर, शिक्षणासाठी होणारी हालचाल आणि व्यवसायांतील विविधता यांचाही विचार आवश्यक झाला. कुंकरी गावाच्या १९६१, १९८७ आणि २०१७ मधील परिस्थितीची तुलना करणारा अभ्यास या बदलांचे स्थानिक उदाहरण देतो. तथापि, एका गावातील निष्कर्ष संपूर्ण कोकणाला तंतोतंत लागू करता येत नाहीत. कोकणातील विविध जिल्हे, सामाजिक गट आणि कालखंड यांतील फरक लक्षात घेऊन स्थलांतराच्या इतिहासाचे विश्लेषण करणे आवश्यक आहे.<ref name="VartakTumbeBhide2019" /> आर्थिक दृष्टीने स्थलांतरामुळे ग्रामीण कुटुंबांना उत्पन्नाचे पर्यायी साधन मिळू शकले. मुंबईतून मिळणाऱ्या कमाईचा उपयोग कुटुंबाचा खर्च, शिक्षण, घराची देखभाल आणि काही परिस्थितींमध्ये शेतीसाठी केला जाऊ शकत होता. मात्र, हे फायदे सर्व कुटुंबांना समान प्रमाणात मिळाले असे मानता येत नाही. रोजगाराची स्थिरता, वेतन, शहरातील राहणीमानाचा खर्च, जमीनधारणा आणि सामाजिक संपर्क यांमुळे स्थलांतराचे परिणाम बदलत होते. कुंकरी गावावरील संशोधनात जीवनमानातील बदलांसोबत जमीनमालकीच्या रचनेतील सातत्यही दिसते. त्यामुळे स्थलांतर आर्थिक संधी निर्माण करू शकते, परंतु ग्रामीण भागातील विषमता आपोआप नाहीशी करते असे म्हणता येत नाही.<ref name="VartakTumbeBhide2019" /><ref name="Chandavarkar1994" /> सामाजिक दृष्टीने स्थलांतरामुळे गाव आणि शहर यांच्यातील संबंधांचे स्वरूप बदलले, पण हे संबंध पूर्णपणे तुटले असे नाही. नातेवाईक, गावातील सामाजिक संपर्क आणि कुटुंबाशी असलेली बांधिलकी यांचा स्थलांतरितांच्या जीवनात महत्त्वाचा सहभाग राहू शकतो. त्याच वेळी, पुरुषांच्या स्थलांतरामुळे गावात राहिलेल्या महिलांच्या कामाची आणि घरगुती जबाबदाऱ्यांची रचना बदलू शकते. अशा परिणामांचा अभ्यास करताना स्थलांतरितांच्या अनुभवांबरोबरच गावात राहिलेल्या कुटुंबीयांच्या श्रमाचा, निर्णयप्रक्रियेचा आणि आर्थिक भूमिकेचाही विचार करणे आवश्यक आहे. या प्रक्रियेत जात, जमीनधारणा आणि शिक्षण यांतील फरकांचे महत्त्वही लक्षात घ्यावे लागते.<ref name="Chandavarkar1994" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /> एकूणच, कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर हे औद्योगिक विकास आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था यांना जोडणारे महत्त्वाचे ऐतिहासिक नाते आहे. त्याचे परिणाम समजून घेण्यासाठी स्थलांतराची कारणे, रोजगाराचे स्वरूप, गावाकडे होणारे आर्थिक हस्तांतरण, कौटुंबिक बदल आणि सामाजिक विषमता यांचा एकत्रित अभ्यास आवश्यक आहे. ऐतिहासिक संशोधन, जनगणनेतील स्थलांतरविषयक आकडेवारी आणि गावपातळीवरील दीर्घकालीन अभ्यास यांची सांगड घातल्यास या प्रक्रियेतील सातत्य आणि बदल अधिक स्पष्ट होऊ शकतात. भविष्यात जिल्हानिहाय स्थलांतरप्रवाह, व्यवसायानुसार रोजगार, कुटुंबांकडे पाठवले जाणारे पैसे आणि विविध सामाजिक गटांवरील परिणाम यांचा अधिक तपशीलवार तुलनात्मक अभ्यास केल्यास कोकणातील स्थलांतराचे अधिक सर्वसमावेशक चित्र उभे करता येईल.<ref name="Yamin1989" /><ref name="VartakTumbeBhide2019" /><ref name="Tumbe2018"/> == कोकणातील खेड्यांची सद्यस्थिती == कोकणातील खेड्यांची सद्यस्थिती समजून घेण्यासाठी लोकसंख्येतील बदल, शेती आणि मत्स्यव्यवसाय, रोजगारासाठी होणारे स्थलांतर, परदेशातून येणारे पैसे, शिक्षण आणि ग्रामीण पायाभूत सुविधा यांचा एकत्रित विचार करावा लागतो. कोकणातील सर्व गावांची परिस्थिती सारखी नाही. काही गावांमध्ये आंबा, काजू, भातशेती, नारळ आणि मत्स्यव्यवसाय यांना महत्त्व आहे; तर काही गावांतील कुटुंबांचे उत्पन्न मुंबई, पुणे किंवा परदेशातील रोजगाराशी जोडलेले आहे. त्यामुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचे स्वरूप केवळ शेतीवर आधारित न राहता स्थानिक व्यवसाय, बाहेरून मिळणारे उत्पन्न आणि शहरांशी असलेले संबंध यांच्या मिश्रणातून घडत आहे.<ref name="Thorat2011">V. A. Thorat, J. S. Dhekale, H. K. Patil आणि S. N. Tilekar, “Determinants of Rural-Urban Migration in Konkan Region of Maharashtra”, ''Agricultural Economics Research Review'', खंड २४, परिषद विशेषांक, २०११, पृ. ५०३–५०९.</ref><ref name="ChintamaniKulkarni2023">Bhupesh Gopal Chintamani आणि Lalitagauri Kulkarni, “Determinants and Effects of International Remittances: Evidence from Ratnagiri District of Rural Maharashtra”, ''The Indian Journal of Labour Economics'', २०२३.</ref> === लोकसंख्या आणि स्थलांतराचे बदलते स्वरूप === कोकणातील काही ग्रामीण भागांतून रोजगार, शिक्षण आणि इतर संधींसाठी बाहेर जाण्याची दीर्घकालीन परंपरा आहे. रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांतील स्थलांतरित व स्थलांतर न केलेल्या कुटुंबांची तुलना करणाऱ्या संशोधनात कुटुंबाची रचना, उत्पन्नाचे स्रोत आणि शेतीवरील अवलंबित्व यांचा स्थलांतराशी संबंध असल्याचे आढळले. मात्र, स्थलांतराचे प्रमाण प्रत्येक गावात समान नाही आणि प्रत्येक स्थलांतरामागे आर्थिक अडचण हेच एकमेव कारण नसते. शिक्षण, व्यवसायातील प्रगती, विवाह आणि कुटुंबातील इतर सदस्यांकडे जाणे यांमुळेही स्थलांतर होऊ शकते.<ref name="Thorat2011" /> २०११ च्या जनगणनेनुसार रत्‍नागिरी जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे १६.१५ लाख होती, तर सिंधुदुर्ग जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे ८.५० लाख होती. ही आकडेवारी ग्रामीण आणि शहरी लोकसंख्येचे प्रमाण तसेच गावनिहाय लोकसंख्येची स्थिती तपासण्यासाठी महत्त्वाचा आधार आहे; मात्र ती आजची लोकसंख्या दर्शवत नाही. या जिल्ह्यांतील लोकसंख्येतील बदलांचा अभ्यास करताना पुढील जनगणना किंवा अद्ययावत अधिकृत लोकसंख्याविषयक आकडे उपलब्ध आहेत का, हे स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक आहे.<ref name="CensusRatnagiri2011">Directorate of Census Operations, Maharashtra, ''Census of India 2011: District Census Handbook, Ratnagiri'', भारत सरकार, २०१४.</ref><ref name="CensusSindhudurg2011">Directorate of Census Operations, Maharashtra, ''Census of India 2011: District Census Handbook, Sindhudurg'', भारत सरकार, २०१४.</ref> === शेती, बागायती आणि मत्स्यव्यवसाय === कोकणातील ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत भातशेती, आंबा व काजूच्या बागा, नारळ-सुपारीची लागवड आणि मत्स्यव्यवसाय यांना महत्त्व आहे. तथापि, शेतीतून मिळणारे उत्पन्न हंगाम, हवामान, पिकांचे उत्पादन, बाजारभाव आणि उत्पादनखर्च यांवर अवलंबून असते. त्यामुळे काही कुटुंबे शेतीबरोबरच इतर व्यवसायांवर किंवा स्थलांतरित सदस्यांकडून मिळणाऱ्या आर्थिक मदतीवर अवलंबून असतात. रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांतील कुटुंबांवर आधारित स्थलांतरविषयक अभ्यासात शेती हा स्थलांतरित आणि स्थलांतर न केलेल्या दोन्ही प्रकारच्या कुटुंबांसाठी महत्त्वाचा उत्पन्नस्रोत असल्याचे नोंदवले गेले आहे.<ref name="Thorat2011" /> मत्स्यव्यवसायाशी संबंधित रोजगारातही स्थलांतराचे महत्त्व दिसून येते. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील पर्स सीन मासेमारी क्षेत्रात काम करणाऱ्या १०९ स्थलांतरित कामगारांच्या मुलाखतींवर आधारित २०२५ च्या अभ्यासात मूळ ठिकाणी रोजगाराच्या संधींचा अभाव आणि कमी उत्पन्न हे स्थलांतराला चालना देणारे घटक आढळले; तर मत्स्यव्यवसायातील रोजगाराच्या संधी आणि तुलनेने अधिक वेतन हे कामगारांना आकर्षित करणारे घटक होते. हा अभ्यास एका विशिष्ट रोजगारक्षेत्रावर आणि नमुन्यावर आधारित असल्याने त्याचे निष्कर्ष संपूर्ण कोकणातील सर्व कामगारांना लागू करता येत नाहीत; मात्र ग्रामीण रोजगाराच्या मर्यादा आणि किनारपट्टीवरील व्यवसायांतील कामगारमागणी यांच्यातील संबंध तो स्पष्ट करतो.<ref name="KambleYadav2025">Sushil C. Kamble आणि Pratik P. Yadav, “The Push and Pull Factors of Migration—A Study of Migrant Workers in the Purse Seine Fishing Sector of Ratnagiri, Maharashtra”, ''Journal of the Indian Society of Coastal Agricultural Research'', २०२५.</ref> === बाहेरून मिळणारे उत्पन्न आणि ग्रामीण जीवन === मुंबई, पुणे तसेच परदेशात काम करणाऱ्या व्यक्तींकडून गावातील कुटुंबांना मिळणारे पैसे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा महत्त्वाचा भाग ठरू शकतात. या पैशांचा उपयोग दैनंदिन खर्च, मुलांचे शिक्षण, घराची दुरुस्ती, आरोग्यविषयक गरजा आणि इतर कौटुंबिक जबाबदाऱ्यांसाठी होतो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील निवडक गावांतील परदेशस्थ स्थलांतरितांच्या कुटुंबांवर आधारित अभ्यासात परदेशातून येणाऱ्या पैशांचा कुटुंबांच्या उपजीविका आणि खर्चाशी सकारात्मक संबंध आढळला. हा अभ्यास विशिष्ट गावांतील १८० कुटुंबांच्या माहितीवर आधारित असल्याने त्यातून संपूर्ण जिल्ह्यातील सर्व कुटुंबांच्या उत्पन्नाबाबत निष्कर्ष काढता येत नाही; तरीही स्थलांतरितांचे उत्पन्न आणि गावातील आर्थिक व्यवहार यांच्यातील संबंध समजण्यासाठी तो महत्त्वाचा पुरावा आहे.<ref name="ChintamaniKulkarni2023" /> बाहेरून मिळणाऱ्या उत्पन्नामुळे काही कुटुंबांना शेतीवरील अवलंबित्व कमी करता येते किंवा घर आणि शिक्षणात गुंतवणूक करता येते. मात्र, अशा आर्थिक मदतीचा लाभ सर्व कुटुंबांना समान प्रमाणात मिळत नाही. स्थलांतरित सदस्य असणे, त्यांना स्थिर रोजगार मिळणे आणि नियमित पैसे पाठवता येणे या गोष्टी महत्त्वाच्या ठरतात. त्यामुळे गावातील आर्थिक परिस्थितीचे विश्लेषण करताना शेतीचे उत्पन्न, स्थानिक रोजगार, बाहेरून मिळणारे पैसे आणि कुटुंबाच्या खर्चाची जबाबदारी यांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे.<ref name="ChintamaniKulkarni2023" /><ref name="Thorat2011" /> === शिक्षण, पायाभूत सुविधा आणि बदलत्या आकांक्षा === ग्रामीण जीवनातील बदल समजून घेताना शाळा, आरोग्यसेवा, पाणीपुरवठा, वाहतूक, दळणवळण आणि बँकिंग यांसारख्या सुविधांचा विचार करावा लागतो. भारताच्या २०११ च्या जनगणनेतील जिल्हा जनगणना हस्तपुस्तिकांमध्ये गावनिहाय लोकसंख्येबरोबरच शैक्षणिक, वैद्यकीय, पाणीपुरवठा, वाहतूक आणि इतर सुविधांची माहिती दिलेली आहे. या नोंदी त्या काळातील ग्रामीण पायाभूत सुविधांची स्थिती समजण्यासाठी उपयुक्त आहेत; परंतु त्या आजच्या सुविधांची उपलब्धता किंवा गुणवत्ता सिद्ध करत नाहीत. सद्यस्थितीचे मूल्यमापन करण्यासाठी संबंधित ग्रामपंचायतींची माहिती, विभागीय अहवाल आणि अद्ययावत जिल्हा सामाजिक-आर्थिक आढावे यांची जोड आवश्यक आहे.<ref name="CensusRatnagiri2011" /><ref name="CensusSindhudurg2011" /> शिक्षण आणि रोजगाराच्या बदलत्या आकांक्षांमुळे ग्रामीण युवकांच्या निर्णयांवरही परिणाम होतो. काही जण उच्च शिक्षण किंवा व्यावसायिक प्रशिक्षणासाठी शहरांकडे जातात; इतर जण स्थानिक शेती, बागायती, पर्यटन, मत्स्यव्यवसाय किंवा लहान व्यवसायांमध्ये संधी शोधतात. कुंकरी गावाच्या दीर्घकालीन अभ्यासात शिक्षणासाठी होणाऱ्या स्थलांतराचे महत्त्व वाढल्याचे आणि स्थलांतरितांच्या व्यवसायांत विविधता आल्याचे नोंदवले आहे. हा एका गावाचा अभ्यास असला, तरी ग्रामीण भागातील बदलत्या आकांक्षा समजून घेण्यासाठी तो उपयुक्त ठरतो.<ref name="VartakTumbeBhide2019"/> === सध्याच्या स्थितीतील संधी आणि आव्हाने === कोकणातील गावांसमोर स्थानिक रोजगारनिर्मिती, शेती व बागायतीचे मूल्यवर्धन, मत्स्यव्यवसायातील सुरक्षित रोजगार, पर्यटनाशी संबंधित व्यवसाय आणि तरुणांसाठी कौशल्यविकास अशा विविध संधी आहेत. या संधींचा लाभ घेण्यासाठी बाजारपेठांपर्यंत पोहोच, वाहतूक, साठवणूक, प्रक्रिया उद्योग आणि स्थिर रोजगार यांची उपलब्धता महत्त्वाची ठरते. त्याच वेळी, स्थलांतरामुळे गावाकडे येणारे उत्पन्न स्थानिक उपभोग आणि गुंतवणुकीला आधार देऊ शकते. तथापि, उपलब्ध अभ्यासांच्या आधारे या सर्व संधींचा प्रत्यक्ष लाभ किती गावांना किंवा कुटुंबांना मिळतो, हे निश्चितपणे सांगता येत नाही.<ref name="Thorat2011" /><ref name="ChintamaniKulkarni2023" /> एकूणच, कोकणातील खेड्यांची सद्यस्थिती ही ग्रामीण व्यवसाय, बाहेरून मिळणारे उत्पन्न, स्थलांतर, शिक्षण आणि पायाभूत सुविधांमधील बदल यांच्या परस्परसंबंधातून घडत आहे. काही कुटुंबांसाठी स्थलांतर हा उत्पन्न वाढवण्याचा आणि नवीन संधी मिळवण्याचा मार्ग असतो; तर इतरांसाठी तो स्थानिक रोजगाराच्या मर्यादांना दिलेला प्रतिसाद असू शकतो. त्यामुळे कोकणातील सर्व गावांना एकाच प्रकारे स्थलांतरग्रस्त किंवा आर्थिकदृष्ट्या मागास ठरवण्याऐवजी गावनिहाय लोकसंख्या, रोजगार, उत्पन्नाचे स्रोत आणि सुविधा यांच्या आधारे परिस्थितीचे मूल्यमापन करणे अधिक योग्य ठरेल. == कोकणाचे पुढील भविष्य : शेती, जमीन आणि युवा पिढी == कोकणाच्या भवितव्याचा विचार करताना शेतीची आर्थिक व्यवहार्यता, जमिनीचा वापर, स्थानिक रोजगार आणि युवा पिढीच्या आकांक्षा यांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे. कोकणातील ग्रामीण अर्थव्यवस्था भातशेती, आंबा-काजूच्या बागायती, मत्स्यव्यवसाय, पशुपालन, पर्यटन आणि शहरांतून मिळणाऱ्या उत्पन्नाशी जोडलेली आहे. त्यामुळे या प्रदेशाचा विकास केवळ शेतीचे उत्पादन वाढवण्यावर अवलंबून नसून, शेतमालाला योग्य बाजारपेठ मिळणे, ग्रामीण तरुणांना स्थानिक पातळीवर रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होणे आणि जमिनीचा दीर्घकालीन व शाश्वत वापर सुनिश्चित करणे यांवरही अवलंबून आहे. रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांतील स्थलांतरविषयक संशोधनातून ग्रामीण रोजगाराच्या मर्यादा आणि शहरांशी असलेले आर्थिक संबंध यांचे महत्त्व स्पष्ट होते.<ref name="Thorat2011"/><ref name="RatnagiriReview2025">Directorate of Economics and Statistics, Government of Maharashtra, ''District Social and Economic Review 2025: Ratnagiri'', महाराष्ट्र शासन, २०२५.</ref><ref name="SindhudurgReview2024">District Administration, Sindhudurg, ''District Socio Economic Review 2024'', महाराष्ट्र शासन, २०२४.</ref> === शेतीचे भविष्य आणि आर्थिक व्यवहार्यता === कोकणातील शेतीचे भविष्य भातशेती, आंबा, काजू, नारळ, सुपारी आणि इतर स्थानिक पिकांची उत्पादकता वाढवण्याबरोबरच उत्पादनखर्च, बाजारभाव आणि शेतमालाच्या विक्रीव्यवस्थेत सुधारणा करण्याशी संबंधित आहे. लहान व विखुरलेल्या जमिनी, हंगामी स्वरूपाचे कृषी उत्पन्न आणि शेतीतील मजुरांची उपलब्धता या बाबी काही कुटुंबांसाठी आव्हान ठरू शकतात. त्यामुळे शेती अधिक उत्पन्नक्षम करण्यासाठी पिकांचे योग्य नियोजन, माती व पाणी व्यवस्थापन, बागांची निगा, रोग-किडींचे नियंत्रण आणि उत्पादनानंतरची हाताळणी यांना महत्त्व आहे. कोकणातील शेतीविषयक संशोधन आणि कृषी विभागाच्या तांत्रिक मार्गदर्शनाचा उपयोग स्थानिक हवामान व जमिनीच्या वैशिष्ट्यांनुसार करणे आवश्यक आहे.<ref name="Thorat2011" /><ref name="MaharashtraEconomicSurvey2024">Government of Maharashtra, ''Economic Survey of Maharashtra 2024–25'', वित्त विभाग, महाराष्ट्र शासन, २०२५.</ref> आंबा आणि काजूसारख्या पिकांच्या बाबतीत केवळ उत्पादन वाढवणे पुरेसे नाही. प्रतवारी, योग्य साठवणूक, प्रक्रिया, पॅकेजिंग, वाहतूक आणि बाजारपेठेपर्यंत थेट पोहोच या बाबी शेतकऱ्यांना मिळणाऱ्या अंतिम उत्पन्नावर परिणाम करतात. फळप्रक्रिया, काजू प्रक्रिया, स्थानिक खाद्यपदार्थ, कृषी पर्यटन आणि शेतमालाची थेट विक्री यांसारखे पूरक व्यवसाय काही भागांत उत्पन्नाचे अतिरिक्त स्रोत निर्माण करू शकतात. मात्र, अशा व्यवसायांची व्यवहार्यता स्थानिक उत्पादन, गुंतवणूक, कौशल्ये, बाजारपेठ आणि वाहतूक खर्च यांवर अवलंबून असेल. त्यामुळे सर्व गावांसाठी एकच विकासमॉडेल लागू करण्याऐवजी स्थानिक परिस्थितीनुसार कृषी आणि पूरक व्यवसायांचे नियोजन करणे अधिक योग्य ठरेल.<ref name="MaharashtraEconomicSurvey2024" /> हवामानातील बदल आणि अतिवृष्टीशी संबंधित मातीतील पोषकद्रव्यांचे नुकसान हीही शेतीच्या भविष्यासमोरील आव्हाने आहेत. भारतीय कृषी संशोधन परिषद आणि केंद्र सरकारने २०२६ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या माहितीनुसार, कोकणातील मुसळधार पावसामुळे मातीतील काही पोषकद्रव्ये वाहून जाण्याची समस्या निर्माण होऊ शकते; याचा आंबा आणि काजूच्या पिकांवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे माती परीक्षण, संतुलित खतवापर, सेंद्रिय पदार्थांचे व्यवस्थापन आणि स्थानिक परिस्थितीला अनुरूप कृषितंत्रांचा वापर महत्त्वाचा ठरतो. हवामानातील बदलांचे दीर्घकालीन परिणाम कमी करण्यासाठी संशोधनसंस्था, कृषी विद्यापीठे आणि शेतकरी यांच्यातील सहकार्य उपयुक्त ठरू शकते.<ref name="ICAR2026">Press Information Bureau, Government of India, “ICAR Flags Nutrient Deficiency as Key Constraint in Coastal Crop Productivity”, २७ मार्च २०२६.</ref> === जमीन, मालकी आणि नियोजन === कोकणातील जमिनीचे भवितव्य हे शेतीयोग्य क्षेत्राचे संरक्षण, वारसाहक्कामुळे होणारे जमिनीचे विभाजन, जमिनीचा बिगरशेती वापर आणि स्थानिक पायाभूत सुविधांचा विस्तार या घटकांशी संबंधित आहे. अनेक पिढ्यांमध्ये जमिनीचे विभाजन झाल्यास काही कुटुंबांकडे शेतीचे लहान तुकडे राहू शकतात. अशा परिस्थितीत यांत्रिकीकरण, सिंचन किंवा मोठ्या प्रमाणावर उत्पादनाचे नियोजन करणे कठीण होऊ शकते. सामूहिक यंत्रसामग्री वापर, शेतकरी उत्पादक संस्था, सामायिक प्रक्रिया सुविधा आणि सहकारी विपणन यांसारख्या पर्यायांचा विचार करता येतो. मात्र, जमीन एकत्रीकरण किंवा सामूहिक शेती यशस्वी होण्यासाठी जमीनमालकांची संमती, पारदर्शक व्यवहार आणि स्थानिक गरजांनुसार संस्थात्मक व्यवस्था आवश्यक आहे.<ref name="Thorat2011" /><ref name="RatnagiriReview2025" /> रस्ते, निवास, पर्यटन, औद्योगिक प्रकल्प आणि इतर विकासकामांमुळे काही भागांत जमिनीच्या वापरात बदल होऊ शकतो. अशा बदलांचे मूल्यमापन करताना जमिनीच्या आर्थिक मूल्याबरोबरच तिचे कृषी, पर्यावरणीय आणि सामाजिक महत्त्वही लक्षात घेणे आवश्यक आहे. शेतीयोग्य जमीन, जलस्रोत, नैसर्गिक निचरा आणि स्थानिक पर्यावरण यांचे संरक्षण न करता केलेल्या अनियोजित विकासामुळे दीर्घकालीन अडचणी निर्माण होऊ शकतात. म्हणून जमीनविषयक निर्णय घेताना स्थानिक नियोजन, लागू असलेले कायदे, पर्यावरणीय मर्यादा आणि प्रभावित कुटुंबांचे हित यांचा विचार करणे आवश्यक आहे. कोणत्याही विशिष्ट गावातील जमिनीचा वापर बदलत आहे किंवा कृषीक्षेत्र कमी होत आहे, असा निष्कर्ष काढण्यासाठी मात्र त्या गावाची कालानुसार तुलना करणारी अधिकृत आकडेवारी आवश्यक आहे.<ref name="RatnagiriReview2025" /><ref name="SindhudurgReview2024" /> स्थलांतरित कुटुंबांसाठी गावातील जमीन ही केवळ शेतीचे साधन नसून वारसा, निवास आणि भविष्यातील आर्थिक सुरक्षिततेचा भागही असू शकते. त्यामुळे शहरात राहणाऱ्या तरुणांना गावातील जमिनीशी जोडून ठेवण्यासाठी मालकीच्या नोंदी स्पष्ट असणे, वारसाहक्काशी संबंधित व्यवहार पारदर्शक असणे आणि जमीन वापराविषयी माहिती सहज उपलब्ध असणे महत्त्वाचे आहे. जमीन विकणे, भाडेपट्ट्याने देणे, स्वतः शेती करणे किंवा स्थानिक उत्पादकांसोबत भागीदारी करणे यांपैकी कोणता पर्याय योग्य आहे, हे प्रत्येक कुटुंबाच्या परिस्थितीनुसार ठरते. त्यामुळे जमिनीच्या भवितव्याबाबत एकच निष्कर्ष मांडण्याऐवजी कृषी उत्पन्न, मालकीहक्क आणि दीर्घकालीन गरजा यांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे. === युवा पिढी, रोजगार आणि गावाशी संबंध === कोकणातील युवा पिढीसमोरील एक महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे शिक्षणानंतर रोजगारासाठी गावात राहायचे की शहराकडे स्थलांतर करायचे. स्थानिक पातळीवर मर्यादित रोजगार, उच्च शिक्षणासाठी दूर जावे लागणे आणि अपेक्षित उत्पन्नाच्या संधींचा अभाव यांमुळे काही तरुण स्थलांतराचा पर्याय निवडू शकतात. रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांतील स्थलांतरावर आधारित संशोधनात गावातील रोजगाराच्या मर्यादा आणि शहरांतील संपर्क यांचे महत्त्व नोंदवले गेले आहे. त्यामुळे युवा पिढीला गावातच राहण्याचे आवाहन करण्यापेक्षा, स्थानिक पातळीवर टिकाऊ रोजगार, प्रशिक्षण आणि व्यवसायविकासाच्या संधी उपलब्ध करणे महत्त्वाचे ठरते.<ref name="Thorat2011" /> शेतीत रस असलेल्या तरुणांसाठी आधुनिक बागायती व्यवस्थापन, माती परीक्षण, कृषी यांत्रिकीकरण, डिजिटल बाजारपेठा, शेतमाल प्रक्रिया, थेट विक्री आणि कृषी पर्यटन यांसारखी क्षेत्रे संभाव्य संधी निर्माण करू शकतात. मत्स्यव्यवसायाशी संबंधित भागांत शीतसाखळी, प्रक्रिया, गुणवत्ता नियंत्रण आणि बाजारपेठेतील संपर्क यांसारख्या पूरक सेवांमध्येही रोजगाराच्या संधी विकसित होऊ शकतात. तथापि, या क्षेत्रांत प्रवेश करण्यासाठी प्रशिक्षण, भांडवल, तांत्रिक मदत, विमा आणि बाजारपेठेची उपलब्धता आवश्यक आहे. म्हणून युवा उद्योजकतेच्या चर्चा करताना व्यवसाय सुरू करण्याची प्रेरणा याबरोबरच प्रत्यक्ष आर्थिक व्यवहार्यता आणि जोखीम व्यवस्थापन यांवरही भर द्यावा लागतो.<ref name="MaharashtraEconomicSurvey2024" /><ref name="SindhudurgReview2024" /> तरुणांचे गावाशी नाते टिकवण्याचा अर्थ त्यांनी कायम गावातच राहिले पाहिजे असा नाही. शिक्षण किंवा रोजगारासाठी बाहेर गेलेले तरुणही गावातील शेती, बागायती, कुटुंबाचा व्यवसाय किंवा स्थानिक संस्थांशी आर्थिक आणि तांत्रिक संबंध राखू शकतात. शहरातील अनुभव, कौशल्ये आणि संपर्कांचा उपयोग गावातील व्यवसाय सुधारण्यासाठी होऊ शकतो; परंतु अशा सहभागासाठी जमीनमालकी स्पष्ट असणे, स्थानिक भागीदारीवर विश्वास असणे आणि गुंतवणुकीसाठी योग्य व्यवस्था असणे आवश्यक आहे. स्थलांतर आणि गावविकास यांना परस्परविरोधी मानण्याऐवजी, बाहेर गेलेल्या तरुणांच्या कौशल्यांचा व अनुभवाचा स्थानिक विकासासाठी कसा उपयोग होऊ शकतो, हा प्रश्न अधिक उपयुक्त ठरतो.<ref name="VartakTumbeBhide2019"/> === शाश्वत ग्रामीण विकासाची दिशा === कोकणातील ग्रामीण विकासासाठी शेती, जमीन आणि युवा पिढी यांना स्वतंत्र विषय मानण्याऐवजी एकमेकांशी जोडलेले घटक म्हणून पाहणे आवश्यक आहे. शेतीतून पुरेसे उत्पन्न मिळाले, शेतमालाला योग्य बाजारपेठ उपलब्ध झाली आणि जमिनीचा वापर नियोजनबद्ध राहिला, तर स्थानिक व्यवसायांसाठी अधिक स्थिर आधार निर्माण होऊ शकतो. त्याचबरोबर शिक्षण, कौशल्यविकास, डिजिटल संपर्क, वाहतूक आणि आर्थिक सेवांची उपलब्धता वाढवणे आवश्यक आहे. जिल्हा सामाजिक व आर्थिक समालोचन आणि महाराष्ट्राच्या आर्थिक पाहणीसारखे अधिकृत अहवाल या प्रक्रियेतील पायाभूत सुविधा, कृषी आणि रोजगारविषयक स्थितीचे मूल्यमापन करण्यासाठी आधार देतात.<ref name="RatnagiriReview2025" /><ref name="SindhudurgReview2024" /><ref name="MaharashtraEconomicSurvey2024" /> कोकणाचे भवितव्य निश्चितपणे एका विशिष्ट दिशेने जाईल असे सांगता येत नाही. ते स्थानिक शेतीची उत्पादकता, हवामानाशी जुळवून घेण्याची क्षमता, जमिनीच्या वापराविषयीचे निर्णय, रोजगारनिर्मिती आणि युवा पिढीला उपलब्ध होणाऱ्या संधी यांवर अवलंबून असेल. शेती टिकवणे, स्थानिक उद्योजकतेला चालना देणे, पर्यावरणाचे संरक्षण करणे आणि गाव-शहर यांच्यातील आर्थिक संबंध अधिक फलदायी बनवणे या परस्परपूरक दिशांनी प्रयत्न केल्यास ग्रामीण विकासासाठी विविध पर्याय खुले राहू शकतात. या प्रक्रियेचे यश मोजताना केवळ स्थलांतर कमी झाले का हे न पाहता, ग्रामीण कुटुंबांचे उत्पन्न, रोजगाराची गुणवत्ता, जमिनीचा शाश्वत वापर आणि तरुणांना उपलब्ध झालेल्या संधी यांचाही विचार करणे आवश्यक आहे. == कोकणातील परप्रांतीय स्थलांतर आणि जमीनवापरातील बदल == कोकणातील बाहेरच्या राज्यांतून होणारे स्थलांतर, स्थानिक रोजगारातील बदल आणि जमिनीच्या वापरातील परिवर्तन या बाबींचा अभ्यास करताना लोकसंख्येची हालचाल, आर्थिक विकास आणि जमीनविषयक कायदेशीर प्रश्न यांमध्ये फरक करणे आवश्यक आहे. रोजगार, व्यवसाय, बांधकाम, पर्यटन आणि इतर कारणांसाठी कोकणात येणाऱ्या व्यक्तींची उपस्थिती ही स्थलांतराची बाब आहे; तर अनधिकृत बांधकाम किंवा बेकायदेशीर जमीनव्याप्ती ठरवण्यासाठी संबंधित जमीननोंदी, मंजुरी आणि लागू कायद्यांच्या आधारे स्वतंत्र तपासणी आवश्यक असते. त्यामुळे स्थलांतरित व्यक्तींच्या उपस्थितीला सरसकट अतिक्रमण म्हणता येत नाही. === बाहेरून होणारे स्थलांतर आणि रोजगार === भारताच्या २०११ च्या जनगणनेतील D-03 तक्त्यात महाराष्ट्रातील स्थलांतरितांची शेवटचे निवासस्थान, वास्तव्याचा कालावधी आणि स्थलांतराचे कारण यानुसार वर्गवारी करण्यात आली आहे. त्यामध्ये रोजगार किंवा व्यवसाय, शिक्षण, विवाह आणि कुटुंबासोबत स्थलांतर यांसारख्या कारणांचा समावेश आहे. या माहितीच्या आधारे महाराष्ट्रातील जिल्हे आणि शहरे यांमध्ये स्थलांतराचे स्वरूप तपासता येते. तथापि, हा तक्ता २०११ मधील स्थिती दर्शवतो; त्यामुळे त्यावरून कोकणातील परराज्यांतून होणाऱ्या स्थलांतराची आजची वाढ निश्चित करता येत नाही.<ref name="CensusD03"/> बांधकाम, पर्यटन, हॉटेल व्यवसाय, वाहतूक आणि इतर सेवा क्षेत्रांमध्ये स्थलांतरित कामगारांचा सहभाग असू शकतो. मात्र, स्थानिक आणि स्थलांतरित कामगारांमधील रोजगारस्पर्धा, वेतनातील फरक किंवा बाहेरून येणाऱ्या कामगारांची संख्या यांविषयी निष्कर्ष मांडण्यासाठी जिल्हा व व्यवसायनिहाय अद्ययावत आकडेवारी आवश्यक आहे. जनगणनेतील स्थलांतराची माहिती रोजगारविषयक सर्व तपशील देत नाही; म्हणून कामगार विभागाची नोंद, स्थानिक स्वराज्य संस्थांची माहिती आणि क्षेत्रनिहाय अभ्यास यांचा पूरक वापर करणे आवश्यक आहे.<ref name="CensusD03" /> === जमीनवापर, बांधकामे आणि किनारपट्टी नियोजन === कोकणातील जमीनवापरातील बदलांचा अभ्यास करताना शेतीयोग्य जमिनीचे निवासी किंवा व्यावसायिक वापरात रूपांतर, पर्यटन प्रकल्प, रस्ते आणि इतर पायाभूत सुविधांचा विस्तार यांचा विचार करावा लागतो. या बदलांमागे स्थानिक जमीनमालकांचे निर्णय, मालमत्तेचे व्यवहार, विकासनियोजन आणि आर्थिक घटक यांचाही सहभाग असू शकतो. त्यामुळे जमिनीतील बदलांचे कारण केवळ परराज्यांतून आलेल्या व्यक्तींना मानणे योग्य नाही. महाराष्ट्र किनारपट्टी क्षेत्र व्यवस्थापन प्राधिकरणाने रायगड, रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्गसह किनारपट्टीच्या जिल्ह्यांसाठी किनारपट्टी क्षेत्र व्यवस्थापन आराखडे उपलब्ध केले आहेत. किनारपट्टी भागातील विकासकामे आणि जमीनवापर तपासताना संबंधित आराखडा, लागू किनारपट्टी नियमन नियम आणि स्थानिक मंजुरी यांचा संदर्भ घेणे आवश्यक आहे. मात्र, या आराखड्यांच्या अस्तित्वावरून एखाद्या गावात अनधिकृत बांधकामे वाढली आहेत किंवा त्यामागे स्थलांतरित व्यक्तींचा सहभाग आहे, असा निष्कर्ष काढता येत नाही.<ref name="MCZMA">Maharashtra Coastal Zone Management Authority, ''Coastal Zone Management Plans (CZMP): Approved CZMPs 2019'', महाराष्ट्र शासन.</ref> == चित्र दालन == === मुंबईतील रेल्वे आणि प्रवास === <gallery mode="packed" heights="150"> File:Lascar Mumbai Suburban Railway - Booking Office (4558988484).jpg|मुंबई उपनगरी रेल्वेचे तिकीट कार्यालय File:Lascar Mumbai Suburban Railway system - Stations (4558356869).jpg|मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानक व्यवस्था File:Lascar Mumbai Suburban Railway system (4558983576).jpg|मुंबई उपनगरी रेल्वे व्यवस्था </gallery> === मुंबईतील बंदरे आणि औद्योगिक विकास === <gallery mode="packed" heights="150"> File:Ballard-Pier-Mole.jpg|मुंबईतील बॅलार्ड पिअर परिसर File:Girl workers in a booming Bombay textile mill 8b09843v.jpg|मुंबईतील कापड गिरणीत काम करणाऱ्या महिला कामगार File:Bombay spinning and weaving company.jpg|बॉम्बे स्पिनिंग अँड विव्हिंग कंपनी File:Haji Ismail Gani building Mumbai.jpg|मुंबईतील हाजी इस्माईल गणी इमारत </gallery> === कामगारांची निवासस्थाने === <gallery mode="packed" heights="150"> File:Spring Mills Improvement Trust Chawl.jpg|मुंबईतील इम्प्रूव्हमेंट ट्रस्टची चाळ </gallery> === कोकणातील ग्रामीण जीवन === <gallery mode="packed" heights="150"> File:Konkan - Ukshi Village - Part 2 20151220 (23974318086).jpg|कोकणातील उक्षी गाव File:Konkan - Ukshi Village - Part 2 20151219 (23373357103).jpg|कोकणातील उक्षी गावाचे दृश्य </gallery> === मुंबईतील नागरी जीवन आणि वाहतूक === <gallery mode="packed" heights="150"> File:Mumbai (Bombay) Gateway of India.JPG|मुंबईतील गेटवे ऑफ इंडिया File:BEST-bus-front.jpg|मुंबईतील बेस्ट बस File:BEST-ferry.jpg|मुंबईतील बेस्ट जलवाहतूक File:Traffic jam Nasik.jpg|नाशिकमधील वाहतूक कोंडी File:Chowpatti Beach Mumbai India.jpg|मुंबईतील चौपाटी File:27-12-06 Plage de Bombay (1).JPG|मुंबईतील समुद्रकिनारा </gallery> == हेही पहा == * [[मुंबई]] * [[कोकण]] * [[मुंबईचा इतिहास]] * [[महाराष्ट्राची अर्थव्यवस्था]] == बाह्यदुवे == * [https://censusindia.gov.in/ भारताची जनगणना — भारताचे जनगणना आयुक्त कार्यालय] * [https://mahades.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र अर्थशास्त्र व सांख्यिकी संचालनालय] * [https://maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र शासनाचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.mczma.gov.in/ महाराष्ट्र किनारपट्टी क्षेत्र व्यवस्थापन प्राधिकरण] * {{कोकण लोकजीवन}} == संदर्भ == [[वर्ग:मुंबईचा इतिहास]] [[वर्ग:कोकण]] 7i281u8rxp0m9e6bpnytfdm6hz0vnis 0 385548 2722834 2026-10-18T13:30:42Z संतोष गोरे 135680 [[:en:Manvat Murders|Manvat Murders]] पासून भाषांतरित 2722834 wikitext text/x-wiki '''मानवत मर्डरर्स'' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> ltcjv7nsex86ntnd8dsxfccxh9vn0uc 2722835 2722834 2026-10-18T13:30:57Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2722835 wikitext text/x-wiki '''मानवत मर्डर्स''' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> pmdmr7uif7s60ihr9vouqrr5lmaq654 2722836 2722835 2026-10-18T13:34:04Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2722836 wikitext text/x-wiki '''मानवत मर्डर्स''' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> == कलाकार == * [[आशुतोष गोवारीकर]]<ref>{{cite web | last=Web | first=Statesman | title=Manvat Murders: Ashutosh Gowariker returns to acting in Marathi crime thriller | website=The Statesman | date=4 September 2024 | url=https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | access-date=3 October 2024 | archive-date=25 September 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240925185351/https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | url-status=live }}</ref> - रमाकांत कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * [[सई ताम्हणकर]]<ref>{{cite web | title=Sai Tamhankar on 'Manvat Murders': Pushed me to explore new dimensions of acting | website=Mid-day | date=22 September 2024 | url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203709/https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | url-status=live }}</ref> - सामिंद्री यांच्या भूमिकेत * [[मकरंद अनासपुरे]] - उत्तमराव बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[सोनाली कुलकर्णी]] - रुक्मिणी यांच्या भूमिकेत * उमेश जगताप - परांजपे यांच्या भूमिकेत * शार्दुल सराफ - शुक्ल यांच्या भूमिकेत * केतन करांडे - पोंक्षे यांच्या भूमिकेत * सागर यादव - आंबादास यांच्या भूमिकेत * रुपेश जाधव - कैलास बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[किशोर कदम]] - गणपत साळवे यांच्या भूमिकेत * मयूर खांडगे - वाकत्कर यांच्या भूमिकेत * त्रिशा ठोसर - अनिता कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * विठ्ठल काळे - काचू पाकू यांच्या भूमिकेत 1vnhzndeir47yuun5tu31c48hbvox70 2722837 2722836 2026-10-18T13:35:51Z संतोष गोरे 135680 2722837 wikitext text/x-wiki '''मानवत मर्डर्स''' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> == कलाकार == * [[आशुतोष गोवारीकर]]<ref>{{cite web | last=Web | first=Statesman | title=Manvat Murders: Ashutosh Gowariker returns to acting in Marathi crime thriller | website=The Statesman | date=4 September 2024 | url=https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | access-date=3 October 2024 | archive-date=25 September 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240925185351/https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | url-status=live }}</ref> - रमाकांत कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * [[सई ताम्हणकर]]<ref>{{cite web | title=Sai Tamhankar on 'Manvat Murders': Pushed me to explore new dimensions of acting | website=Mid-day | date=22 September 2024 | url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203709/https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | url-status=live }}</ref> - सामिंद्री यांच्या भूमिकेत * [[मकरंद अनासपुरे]] - उत्तमराव बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[सोनाली कुलकर्णी]] - रुक्मिणी यांच्या भूमिकेत * उमेश जगताप - परांजपे यांच्या भूमिकेत * शार्दुल सराफ - शुक्ल यांच्या भूमिकेत * केतन करांडे - पोंक्षे यांच्या भूमिकेत * सागर यादव - आंबादास यांच्या भूमिकेत * रुपेश जाधव - कैलास बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[किशोर कदम]] - गणपत साळवे यांच्या भूमिकेत * मयूर खांडगे - वाकत्कर यांच्या भूमिकेत * त्रिशा ठोसर - अनिता कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * विठ्ठल काळे - काचू पाकू यांच्या भूमिकेत == निर्मिती == या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> 25w49o2nr9casy68sezgsmtya1nkr9q 2722838 2722837 2026-10-18T13:38:40Z संतोष गोरे 135680 /* निर्मिती */ 2722838 wikitext text/x-wiki '''मानवत मर्डर्स''' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> == कलाकार == * [[आशुतोष गोवारीकर]]<ref>{{cite web | last=Web | first=Statesman | title=Manvat Murders: Ashutosh Gowariker returns to acting in Marathi crime thriller | website=The Statesman | date=4 September 2024 | url=https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | access-date=3 October 2024 | archive-date=25 September 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240925185351/https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | url-status=live }}</ref> - रमाकांत कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * [[सई ताम्हणकर]]<ref>{{cite web | title=Sai Tamhankar on 'Manvat Murders': Pushed me to explore new dimensions of acting | website=Mid-day | date=22 September 2024 | url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203709/https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | url-status=live }}</ref> - सामिंद्री यांच्या भूमिकेत * [[मकरंद अनासपुरे]] - उत्तमराव बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[सोनाली कुलकर्णी]] - रुक्मिणी यांच्या भूमिकेत * उमेश जगताप - परांजपे यांच्या भूमिकेत * शार्दुल सराफ - शुक्ल यांच्या भूमिकेत * केतन करांडे - पोंक्षे यांच्या भूमिकेत * सागर यादव - आंबादास यांच्या भूमिकेत * रुपेश जाधव - कैलास बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[किशोर कदम]] - गणपत साळवे यांच्या भूमिकेत * मयूर खांडगे - वाकत्कर यांच्या भूमिकेत * त्रिशा ठोसर - अनिता कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * विठ्ठल काळे - काचू पाकू यांच्या भूमिकेत == निर्मिती == या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|tt33320881}} * [https://www.sonyliv.com/shows/manvat-murders-1700001525/ मानवत मर्डर] [[सोनीलिव्ह]] वर 2z2oeo3r4iliiuw8p1lbz9lvnza3six 2722839 2722838 2026-10-18T13:40:38Z संतोष गोरे 135680 /* बाह्य दुवे */ 2722839 wikitext text/x-wiki '''मानवत मर्डर्स''' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> == कलाकार == * [[आशुतोष गोवारीकर]]<ref>{{cite web | last=Web | first=Statesman | title=Manvat Murders: Ashutosh Gowariker returns to acting in Marathi crime thriller | website=The Statesman | date=4 September 2024 | url=https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | access-date=3 October 2024 | archive-date=25 September 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240925185351/https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | url-status=live }}</ref> - रमाकांत कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * [[सई ताम्हणकर]]<ref>{{cite web | title=Sai Tamhankar on 'Manvat Murders': Pushed me to explore new dimensions of acting | website=Mid-day | date=22 September 2024 | url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203709/https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | url-status=live }}</ref> - सामिंद्री यांच्या भूमिकेत * [[मकरंद अनासपुरे]] - उत्तमराव बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[सोनाली कुलकर्णी]] - रुक्मिणी यांच्या भूमिकेत * उमेश जगताप - परांजपे यांच्या भूमिकेत * शार्दुल सराफ - शुक्ल यांच्या भूमिकेत * केतन करांडे - पोंक्षे यांच्या भूमिकेत * सागर यादव - आंबादास यांच्या भूमिकेत * रुपेश जाधव - कैलास बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[किशोर कदम]] - गणपत साळवे यांच्या भूमिकेत * मयूर खांडगे - वाकत्कर यांच्या भूमिकेत * त्रिशा ठोसर - अनिता कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * विठ्ठल काळे - काचू पाकू यांच्या भूमिकेत == निर्मिती == या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|33320881}} * [https://www.sonyliv.com/shows/manvat-murders-1700001525/ मानवत मर्डर] [[सोनीलिव्ह]] वर o1avw69zn8vsxbtneds0rvk8t5y613m 2722840 2722839 2026-10-18T13:41:20Z संतोष गोरे 135680 2722840 wikitext text/x-wiki '''मानवत मर्डर्स''' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> == कलाकार == * [[आशुतोष गोवारीकर]]<ref>{{cite web | last=Web | first=Statesman | title=Manvat Murders: Ashutosh Gowariker returns to acting in Marathi crime thriller | website=The Statesman | date=4 September 2024 | url=https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | access-date=3 October 2024 | archive-date=25 September 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240925185351/https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | url-status=live }}</ref> - रमाकांत कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * [[सई ताम्हणकर]]<ref>{{cite web | title=Sai Tamhankar on 'Manvat Murders': Pushed me to explore new dimensions of acting | website=Mid-day | date=22 September 2024 | url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203709/https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | url-status=live }}</ref> - सामिंद्री यांच्या भूमिकेत * [[मकरंद अनासपुरे]] - उत्तमराव बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[सोनाली कुलकर्णी]] - रुक्मिणी यांच्या भूमिकेत * उमेश जगताप - परांजपे यांच्या भूमिकेत * शार्दुल सराफ - शुक्ल यांच्या भूमिकेत * केतन करांडे - पोंक्षे यांच्या भूमिकेत * सागर यादव - आंबादास यांच्या भूमिकेत * रुपेश जाधव - कैलास बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[किशोर कदम]] - गणपत साळवे यांच्या भूमिकेत * मयूर खांडगे - वाकत्कर यांच्या भूमिकेत * त्रिशा ठोसर - अनिता कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * विठ्ठल काळे - काचू पाकू यांच्या भूमिकेत == निर्मिती == या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|33320881}} * [https://www.sonyliv.com/shows/manvat-murders-1700001525/ मानवत मर्डर] [[सोनीलिव्ह]] वर 8tq53nmkf812v2gwnh7y87ry0wsz5x2 2722841 2722840 2026-10-18T13:43:07Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2722841 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मानवत मर्डर्स''' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> == कलाकार == * [[आशुतोष गोवारीकर]]<ref>{{cite web | last=Web | first=Statesman | title=Manvat Murders: Ashutosh Gowariker returns to acting in Marathi crime thriller | website=The Statesman | date=4 September 2024 | url=https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | access-date=3 October 2024 | archive-date=25 September 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240925185351/https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | url-status=live }}</ref> - रमाकांत कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * [[सई ताम्हणकर]]<ref>{{cite web | title=Sai Tamhankar on 'Manvat Murders': Pushed me to explore new dimensions of acting | website=Mid-day | date=22 September 2024 | url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203709/https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | url-status=live }}</ref> - सामिंद्री यांच्या भूमिकेत * [[मकरंद अनासपुरे]] - उत्तमराव बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[सोनाली कुलकर्णी]] - रुक्मिणी यांच्या भूमिकेत * उमेश जगताप - परांजपे यांच्या भूमिकेत * शार्दुल सराफ - शुक्ल यांच्या भूमिकेत * केतन करांडे - पोंक्षे यांच्या भूमिकेत * सागर यादव - आंबादास यांच्या भूमिकेत * रुपेश जाधव - कैलास बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[किशोर कदम]] - गणपत साळवे यांच्या भूमिकेत * मयूर खांडगे - वाकत्कर यांच्या भूमिकेत * त्रिशा ठोसर - अनिता कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * विठ्ठल काळे - काचू पाकू यांच्या भूमिकेत == निर्मिती == या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|33320881}} * [https://www.sonyliv.com/shows/manvat-murders-1700001525/ मानवत मर्डर] [[सोनीलिव्ह]] वर pnf2ldc6nrfx689wp2s38lhzbwo2jzu 2722843 2722841 2026-10-18T13:43:52Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2722843 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मानवत मर्डर्स''' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> == कलाकार == * [[आशुतोष गोवारीकर]]<ref>{{cite web | last=Web | first=Statesman | title=Manvat Murders: Ashutosh Gowariker returns to acting in Marathi crime thriller | website=The Statesman | date=4 September 2024 | url=https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | access-date=3 October 2024 | archive-date=25 September 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240925185351/https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | url-status=live }}</ref> - रमाकांत कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * [[सई ताम्हणकर]]<ref>{{cite web | title=Sai Tamhankar on 'Manvat Murders': Pushed me to explore new dimensions of acting | website=Mid-day | date=22 September 2024 | url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203709/https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | url-status=live }}</ref> - सामिंद्री यांच्या भूमिकेत * [[मकरंद अनासपुरे]] - उत्तमराव बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[सोनाली कुलकर्णी]] - रुक्मिणी यांच्या भूमिकेत * उमेश जगताप - परांजपे यांच्या भूमिकेत * शार्दुल सराफ - शुक्ल यांच्या भूमिकेत * केतन करांडे - पोंक्षे यांच्या भूमिकेत * सागर यादव - आंबादास यांच्या भूमिकेत * रुपेश जाधव - कैलास बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[किशोर कदम]] - गणपत साळवे यांच्या भूमिकेत * मयूर खांडगे - वाकत्कर यांच्या भूमिकेत * त्रिशा ठोसर - अनिता कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * विठ्ठल काळे - काचू पाकू यांच्या भूमिकेत == निर्मिती == या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|33320881}} * [https://www.sonyliv.com/shows/manvat-murders-1700001525/ मानवत मर्डर] [[सोनीलिव्ह]] वर [[वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] fd9i69qa19mzbj97s0j5fodvnrq9eh4 2722844 2722843 2026-10-18T13:44:15Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2722844 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मानवत मर्डर्स''' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> == कलाकार == * [[आशुतोष गोवारीकर]]<ref>{{cite web | last=Web | first=Statesman | title=Manvat Murders: Ashutosh Gowariker returns to acting in Marathi crime thriller | website=The Statesman | date=4 September 2024 | url=https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | access-date=3 October 2024 | archive-date=25 September 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240925185351/https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | url-status=live }}</ref> - रमाकांत कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * [[सई ताम्हणकर]]<ref>{{cite web | title=Sai Tamhankar on 'Manvat Murders': Pushed me to explore new dimensions of acting | website=Mid-day | date=22 September 2024 | url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203709/https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | url-status=live }}</ref> - सामिंद्री यांच्या भूमिकेत * [[मकरंद अनासपुरे]] - उत्तमराव बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[सोनाली कुलकर्णी]] - रुक्मिणी यांच्या भूमिकेत * उमेश जगताप - परांजपे यांच्या भूमिकेत * शार्दुल सराफ - शुक्ल यांच्या भूमिकेत * केतन करांडे - पोंक्षे यांच्या भूमिकेत * सागर यादव - आंबादास यांच्या भूमिकेत * रुपेश जाधव - कैलास बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[किशोर कदम]] - गणपत साळवे यांच्या भूमिकेत * मयूर खांडगे - वाकत्कर यांच्या भूमिकेत * त्रिशा ठोसर - अनिता कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * विठ्ठल काळे - काचू पाकू यांच्या भूमिकेत == निर्मिती == या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|33320881}} * [https://www.sonyliv.com/shows/manvat-murders-1700001525/ मानवत मर्डर] [[सोनीलिव्ह]] वर [[वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:गुन्हेगारी साहित्य]] fpyz30ua7aspa7y4gw5aeeecda28rpi 2722845 2722844 2026-10-18T13:45:50Z संतोष गोरे 135680 removed [[Category:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2722845 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मानवत मर्डर्स''' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> == कलाकार == * [[आशुतोष गोवारीकर]]<ref>{{cite web | last=Web | first=Statesman | title=Manvat Murders: Ashutosh Gowariker returns to acting in Marathi crime thriller | website=The Statesman | date=4 September 2024 | url=https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | access-date=3 October 2024 | archive-date=25 September 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240925185351/https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | url-status=live }}</ref> - रमाकांत कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * [[सई ताम्हणकर]]<ref>{{cite web | title=Sai Tamhankar on 'Manvat Murders': Pushed me to explore new dimensions of acting | website=Mid-day | date=22 September 2024 | url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203709/https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | url-status=live }}</ref> - सामिंद्री यांच्या भूमिकेत * [[मकरंद अनासपुरे]] - उत्तमराव बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[सोनाली कुलकर्णी]] - रुक्मिणी यांच्या भूमिकेत * उमेश जगताप - परांजपे यांच्या भूमिकेत * शार्दुल सराफ - शुक्ल यांच्या भूमिकेत * केतन करांडे - पोंक्षे यांच्या भूमिकेत * सागर यादव - आंबादास यांच्या भूमिकेत * रुपेश जाधव - कैलास बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[किशोर कदम]] - गणपत साळवे यांच्या भूमिकेत * मयूर खांडगे - वाकत्कर यांच्या भूमिकेत * त्रिशा ठोसर - अनिता कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * विठ्ठल काळे - काचू पाकू यांच्या भूमिकेत == निर्मिती == या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|33320881}} * [https://www.sonyliv.com/shows/manvat-murders-1700001525/ मानवत मर्डर] [[सोनीलिव्ह]] वर [[वर्ग:सोनीलिव्ह हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:गुन्हेगारी साहित्य]] 8y073f8akjpq7cwrnb1d56jlm6imseo 2722848 2722845 2026-10-18T13:50:38Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2722848 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मानवत मर्डर्स''' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> == कथा आणि पार्श्वभूमी == ही मालिका १९७० च्या दशकात महाराष्ट्रातील परभणी जिल्ह्यातील मानवत गावात झालेल्या क्रूर साखळी हत्याकांडांवर (नरबळी) आधारित एक लोकप्रिय मराठी क्राईम थ्रिलर वेब सिरीज आहे. ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी सोनीलिव्ह या ओटीटी प्लॅटफॉर्मवर प्रदर्शित झाली होती. ही कथा १९७२-१९७३ दरम्यान मानवत गावात झालेल्या ७ निष्पाप मुली आणि महिलांच्या निर्घृण हत्यांच्या सत्य घटनेवर आधारित आहे. गावातील श्रीमंत आणि प्रभावशाली लोक (उत्तमराव आणि रुक्मिणी) गुप्त धन मिळवण्यासाठी आणि तांत्रिक साधना (काळा जादू) करण्यासाठी निष्पाप लोकांचा बळी देतात. जेव्हा स्थानिक पोलीस हे हत्याकांड सोडवण्यात अपयशी ठरतात, तेव्हा 'भारताचे शर्लक होम्स' मानले जाणारे हुशार अधिकारी रमाकांत कुलकर्णी यांच्याकडे तपासाची धुरा सोपवली जाते. ते गावातील भीतीचे वातावरण आणि मोठ्या लोकांचा दबाव झुगारून या भयानक कटाचा पर्दाफाश करतात. == कलाकार == * [[आशुतोष गोवारीकर]]<ref>{{cite web | last=Web | first=Statesman | title=Manvat Murders: Ashutosh Gowariker returns to acting in Marathi crime thriller | website=The Statesman | date=4 September 2024 | url=https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | access-date=3 October 2024 | archive-date=25 September 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240925185351/https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | url-status=live }}</ref> - रमाकांत कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * [[सई ताम्हणकर]]<ref>{{cite web | title=Sai Tamhankar on 'Manvat Murders': Pushed me to explore new dimensions of acting | website=Mid-day | date=22 September 2024 | url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203709/https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | url-status=live }}</ref> - सामिंद्री यांच्या भूमिकेत * [[मकरंद अनासपुरे]] - उत्तमराव बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[सोनाली कुलकर्णी]] - रुक्मिणी यांच्या भूमिकेत * उमेश जगताप - परांजपे यांच्या भूमिकेत * शार्दुल सराफ - शुक्ल यांच्या भूमिकेत * केतन करांडे - पोंक्षे यांच्या भूमिकेत * सागर यादव - आंबादास यांच्या भूमिकेत * रुपेश जाधव - कैलास बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[किशोर कदम]] - गणपत साळवे यांच्या भूमिकेत * मयूर खांडगे - वाकत्कर यांच्या भूमिकेत * त्रिशा ठोसर - अनिता कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * विठ्ठल काळे - काचू पाकू यांच्या भूमिकेत == निर्मिती == या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|33320881}} * [https://www.sonyliv.com/shows/manvat-murders-1700001525/ मानवत मर्डर] [[सोनीलिव्ह]] वर [[वर्ग:सोनीलिव्ह हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:गुन्हेगारी साहित्य]] a6l6zcb2y1z3d4q4oripii1gqvrjv8h 2722858 2722848 2026-10-18T14:25:24Z संतोष गोरे 135680 /* कथा आणि पार्श्वभूमी */ 2722858 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मानवत मर्डर्स''' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> == कथा आणि पार्श्वभूमी == ही मालिका १९७० च्या दशकात महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[मानवत (परभणी)|मानवत]] गावात झालेल्या क्रूर साखळी [[मानवत हत्याकांड|मानवत हत्याकांडांवर]] (नरबळी) आधारित एक मराठी क्राईम थ्रिलर वेब सिरीज आहे. ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी सोनीलिव्ह या ओटीटी प्लॅटफॉर्मवर प्रदर्शित झाली होती. ही कथा १९७२-१९७३ दरम्यान मानवत गावात झालेल्या ७ निष्पाप मुली आणि महिलांच्या निर्घृण हत्यांच्या सत्य घटनेवर आधारित आहे. गावातील श्रीमंत आणि प्रभावशाली लोक (उत्तमराव आणि रुक्मिणी) गुप्त धन मिळवण्यासाठी आणि तांत्रिक साधना (काळा जादू) करण्यासाठी निष्पाप लोकांचा बळी देतात. जेव्हा स्थानिक पोलीस हे हत्याकांड सोडवण्यात अपयशी ठरतात, तेव्हा 'भारताचे शर्लक होम्स' मानले जाणारे अधिकारी रमाकांत कुलकर्णी यांच्याकडे तपासाची धुरा सोपवली जाते. ते गावातील भीतीचे वातावरण आणि मोठ्या लोकांचा दबाव झुगारून या भयानक कटाचा पर्दाफाश करतात. == कलाकार == * [[आशुतोष गोवारीकर]]<ref>{{cite web | last=Web | first=Statesman | title=Manvat Murders: Ashutosh Gowariker returns to acting in Marathi crime thriller | website=The Statesman | date=4 September 2024 | url=https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | access-date=3 October 2024 | archive-date=25 September 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240925185351/https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | url-status=live }}</ref> - रमाकांत कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * [[सई ताम्हणकर]]<ref>{{cite web | title=Sai Tamhankar on 'Manvat Murders': Pushed me to explore new dimensions of acting | website=Mid-day | date=22 September 2024 | url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203709/https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | url-status=live }}</ref> - सामिंद्री यांच्या भूमिकेत * [[मकरंद अनासपुरे]] - उत्तमराव बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[सोनाली कुलकर्णी]] - रुक्मिणी यांच्या भूमिकेत * उमेश जगताप - परांजपे यांच्या भूमिकेत * शार्दुल सराफ - शुक्ल यांच्या भूमिकेत * केतन करांडे - पोंक्षे यांच्या भूमिकेत * सागर यादव - आंबादास यांच्या भूमिकेत * रुपेश जाधव - कैलास बरहाते यांच्या भूमिकेत * [[किशोर कदम]] - गणपत साळवे यांच्या भूमिकेत * मयूर खांडगे - वाकत्कर यांच्या भूमिकेत * त्रिशा ठोसर - अनिता कुलकर्णी यांच्या भूमिकेत * विठ्ठल काळे - काचू पाकू यांच्या भूमिकेत == निर्मिती == या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|33320881}} * [https://www.sonyliv.com/shows/manvat-murders-1700001525/ मानवत मर्डर] [[सोनीलिव्ह]] वर [[वर्ग:सोनीलिव्ह हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:गुन्हेगारी साहित्य]] 81vyyhgr1xlnx0pocu48kuyfz1tvcte 2722887 2722858 2026-10-18T16:32:48Z अभय नातू 206 /* कलाकार */ 2722887 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मानवत मर्डर्स''' ही एक भारतीय गुन्हेगारी थ्रिलर दूरचित्रवाणी मालिका आहे, ज्याचे दिग्दर्शन आशीष अविनाश बेंडे यांनी केले असून लेखन गिरीश जोशी यांनी केले आहे.<ref>{{cite web | last=Ramnath | first=Nandini | title=Human sacrifice, blood offerings, greed for gold: Why the 1970s Manwat murders continue to shock | website=Scroll.in | date=26 September 2024 | url=https://scroll.in/reel/1073418/human-sacrifice-blood-offerings-greed-for-gold-why-the-1970s-manwat-murders-continue-to-shock}}</ref> 'स्टोरीटेलर्स नूक' च्या बॅनरखाली निर्मित या मालिकेत [[आशुतोष गोवारीकर]], [[सई ताम्हणकर]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[सोनाली कुलकर्णी]], [[किशोर कदम]] आणि मयूर खांडगे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{cite web | title=Get set for Manvat Murders | website=The Tribune | date=28 September 2024 | url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/get-set-for-manvat-murders/}}</ref> ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[सोनीलिव्ह]] (SonyLIV) वर प्रदर्शित झाली.<ref>{{cite web | title=Manvat Murders to premiere on Sony LIV in October | website=Telegraph India | date=4 September 2024 | url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/manvat-murders-to-premiere-on-sony-liv-in-october/cid/2045795}}</ref> == कथा आणि पार्श्वभूमी == ही मालिका १९७० च्या दशकात महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[मानवत (परभणी)|मानवत]] गावात झालेल्या क्रूर साखळी [[मानवत हत्याकांड|मानवत हत्याकांडांवर]] (नरबळी) आधारित एक मराठी क्राईम थ्रिलर वेब सिरीज आहे. ही मालिका ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी सोनीलिव्ह या ओटीटी प्लॅटफॉर्मवर प्रदर्शित झाली होती. ही कथा १९७२-१९७३ दरम्यान मानवत गावात झालेल्या ७ निष्पाप मुली आणि महिलांच्या निर्घृण हत्यांच्या सत्य घटनेवर आधारित आहे. गावातील श्रीमंत आणि प्रभावशाली लोक (उत्तमराव आणि रुक्मिणी) गुप्त धन मिळवण्यासाठी आणि तांत्रिक साधना (काळा जादू) करण्यासाठी निष्पाप लोकांचा बळी देतात. जेव्हा स्थानिक पोलीस हे हत्याकांड सोडवण्यात अपयशी ठरतात, तेव्हा 'भारताचे शर्लक होम्स' मानले जाणारे अधिकारी रमाकांत कुलकर्णी यांच्याकडे तपासाची धुरा सोपवली जाते. ते गावातील भीतीचे वातावरण आणि मोठ्या लोकांचा दबाव झुगारून या भयानक कटाचा पर्दाफाश करतात. == कलाकार == {| class="wikitable sortable" |- ! कलाकार !! भूमिका !! नोंदी |- | [[आशुतोष गोवारीकर]] || रमाकांत कुलकर्णी || <ref>{{cite web | last=Web | first=Statesman | title=Manvat Murders: Ashutosh Gowariker returns to acting in Marathi crime thriller | website=The Statesman | date=4 September 2024 | url=https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | access-date=3 October 2024 | archive-date=25 September 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240925185351/https://www.thestatesman.com/entertainment/manvat-murders-ashutosh-gowariker-returns-to-acting-in-marathi-crime-thriller-1503339602.html | url-status=live }}</ref> |- | [[सई ताम्हणकर]] || सामिंद्री || <ref>{{cite web | title=Sai Tamhankar on 'Manvat Murders': Pushed me to explore new dimensions of acting | website=Mid-day | date=22 September 2024 | url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203709/https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sai-tamhankar-manvat-murders-pushed-me-to-explore-new-dimensions-of-acting-23397575 | url-status=live }}</ref> |- | [[मकरंद अनासपुरे]] || उत्तमराव बरहाते || |- | [[सोनाली कुलकर्णी]] || रुक्मिणी || |- | उमेश जगताप || परांजपे || |- | शार्दुल सराफ || शुक्ल || |- | केतन करांडे || पोंक्षे || |- | सागर यादव || आंबादास || |- | रुपेश जाधव || कैलास बरहाते || |- | [[किशोर कदम]] || गणपत साळवे || |- | मयूर खांडगे || वाकत्कर || |- | त्रिशा ठोसर || अनिता कुलकर्णी || |- | विठ्ठल काळे || काचू पाकू || |} == निर्मिती == या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{आय.एम.डी.बी. शीर्षक|33320881}} * [https://www.sonyliv.com/shows/manvat-murders-1700001525/ मानवत मर्डर] [[सोनीलिव्ह]] वर [[वर्ग:सोनीलिव्ह हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:गुन्हेगारी साहित्य]] lw1ztt0z5vixrrj30jotufv80g5ijnq 14 385549 2722846 2026-10-18T13:46:14Z संतोष गोरे 135680 नवीन पान: [[वर्ग;हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] 2722846 wikitext text/x-wiki [[वर्ग;हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] 8i1l3kljwhmjaoocsa6dvhnqyln7tnn 2722847 2722846 2026-10-18T13:46:32Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2722847 wikitext text/x-wiki [[वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] hol925wf821ymyog6lncuugfcyh1xc3 0 385550 2722855 2026-10-18T14:18:03Z संतोष गोरे 135680 नवीन 2722855 wikitext text/x-wiki '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात असलेल्या मानवत या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १० ते १२ निष्पाप मुली आणि महिलांचे क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. p13drl0jirscnt1epgusblh9912d8nq 2722856 2722855 2026-10-18T14:20:52Z संतोष गोरे 135680 2722856 wikitext text/x-wiki '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १० ते १२ निष्पाप मुली आणि महिलांचे क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. s6pm4lrmu7kwhn9yphnnt4k8s37dc1l 2722857 2722856 2026-10-18T14:22:10Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2722857 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १० ते १२ निष्पाप मुली आणि महिलांचे क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. 07ue7q77cjyse6dagevtx5i44cdxkuv 2722859 2722857 2026-10-18T14:25:56Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2722859 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १० ते १२ निष्पाप मुली आणि महिलांचे क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. oj5cfvjeo5xkm9a7jgfx8306f8j0tvw 2722888 2722859 2026-10-18T16:33:54Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2722888 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १० ते १२ निष्पाप मुली आणि महिलांचे क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] k9kwappsmjq7dkvnzpkrhc2haorl8gj 2723086 2722888 2026-10-19T09:52:02Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2723086 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या. [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] cvll7i3beiubs4gt366j04elxdtk4g5 2723087 2723086 2026-10-19T09:58:53Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2723087 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] 09qx67o19xrd87d41ep4pibvyacqmw3 2723095 2723087 2026-10-19T10:49:15Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2723095 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १६ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे, रुक्मिणीचा भाऊ (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] o0vih7n58wkbdes00cxueafhwf19x7z 2723099 2723095 2026-10-19T10:53:58Z संतोष गोरे 135680 2723099 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे, रुक्मिणीचा भाऊ (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] 44c12nb1tv6b5hsvvpbyms1ijrxwsod 2723100 2723099 2026-10-19T10:54:37Z संतोष गोरे 135680 2723100 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] 6wfpglfil37iq2nb7hp5qcdq63khd4z 2723113 2723100 2026-10-19T11:51:10Z संतोष गोरे 135680 2723113 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला. ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले. पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] sexeqe42zmc17p6wc4frs0au6ynlb1k 2723116 2723113 2026-10-19T11:58:44Z संतोष गोरे 135680 2723116 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला. ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले. पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला. ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] 7nhi0riwfbqyr216la17c2y4ifdi6ew 0 385551 2722890 2026-10-18T16:51:32Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2722890 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[व्हर्नॉन फिलान्डर]] dlms85qxu8hzovz5rdbxns3yal75l3f 0 385552 2722893 2026-10-18T18:06:55Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2722893 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[लेन ब्राँड]] 51pd1fz73sh7htwjptik6mcaucb6u1g 0 385553 2722897 2026-10-18T18:13:46Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2722897 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[जॉन फॅवरू]] 742y5cn7vnfe3wyynuncizq8lxghl38 0 385554 2722901 2026-10-18T18:16:40Z Jonathansammy 17110 "[[:en:Special:Redirect/revision/1380699479|Paterson, New Jersey]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2722901 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Paterson, New Jersey | image_flag = Flag of Paterson, New Jersey.png | flag_size = | image_seal = Seal of Paterson, New Jersey.png | image_shield = Coat of arms of Paterson, New Jersey.svg | image_blank_emblem = Paterson, NJ Logo.png | blank_emblem_type = Logo | blank_emblem_size = 120 <!-- Maps -->| nickname = The Silk City<ref name=Reuters/> | motto = {{force singular}} {{nowrap|''Spe et Labore'' ([[Latin]])<br />"By hope and effort"}} <!-- Images -->| image_map = paterson_nj.png | mapsize = 250x200px | map_caption = Location of Paterson in [[Passaic County, New Jersey|Passaic County]] highlighted in yellow (left). Inset map: Location of Passaic County in New Jersey highlighted in black (right). | image_map1 = Census_Bureau_map_of_Paterson,_New_Jersey.png | mapsize1 = 250x200px | map_caption1 = Census Bureau map of Paterson, New Jersey <!-- Location -->| pushpin_map = USA New Jersey Passaic County#USA New Jersey#USA | pushpin_relief = yes | coordinates = {{Coord|40|54|53|N|74|09|45|W|region:US-NJ_type:city|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = <ref name=gnis/> | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|United States}} | subdivision_type1 = State | subdivision_type2 = [[List of counties in New Jersey|County]] | subdivision_name1 = {{flag|New Jersey}} | subdivision_name2 = [[Passaic County, New Jersey|Passaic]] | established_title = Established | established_date = November 22, 1791 | established_title2 = [[Municipal corporation|Incorporated]] | established_date2 = April 11, 1831 (as township) | established_title3 = Reincorporated | established_date3 = April 14, 1851 (as city) | named_for = [[William Paterson (judge)|William Paterson]] <!-- Area -->| government_footnotes = <ref name=DataBook/> | government_type = [[Faulkner Act]] [[Faulkner Act (mayor–council)|Mayor-Council]] | governing_body = City Council | leader_title = [[Mayors of Paterson, New Jersey|Mayor]] | leader_name = [[Andre Sayegh]] (term ends June 30, 2026)<ref name=Mayor/> | leader_title1 = [[City manager|Business Administrator]] | leader_name1 = Kathleen Long<ref>[https://www.patersonnj.gov/department/index.php?structureid=5 Administration], City of Paterson. Accessed March 2, 2023.</ref> | unit_pref = Imperial | area_footnotes = <ref name="TigerWebMapServer">{{cite web |title=ArcGIS REST Services Directory |url=https://tigerweb.geo.census.gov/arcgis/rest/services/TIGERweb/Places_CouSub_ConCity_SubMCD/MapServer/5/query?where=STATE%3D%2734%27&outFields=NAME%2CSTATE%2CPLACE%2CAREALAND%2CAREAWATER%2CLSADC%2CCENTLAT%2CCENTLON&orderByFields=PLACE&returnGeometry=false&returnTrueCurves=false&f=json |publisher=United States Census Bureau |access-date=October 11, 2022 |archive-date=February 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230213081535/https://tigerweb.geo.census.gov/arcgis/rest/services/TIGERweb/Places_CouSub_ConCity_SubMCD/MapServer/5/query?where=STATE%3D%2734%27&outFields=NAME%2CSTATE%2CPLACE%2CAREALAND%2CAREAWATER%2CLSADC%2CCENTLAT%2CCENTLON&orderByFields=PLACE&returnGeometry=false&returnTrueCurves=false&f=json |url-status=live }}</ref> | area_magnitude = | area_total_km2 = 22.55 | area_total_sq_mi = 8.71 | area_land_km2 = 21.79 | area_land_sq_mi = 8.41 | area_water_km2 = 0.76 | area_water_sq_mi = 0.29 | area_water_percent = 3.38 | area_rank = 224th of 565 in state<br />7th of 16 in county<ref name=CensusArea>[https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2019_Gazetteer/2019_gaz_cousubs_34.txt 2019 Census Gazetteer Files: New Jersey Places] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210321021831/https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2019_Gazetteer/2019_gaz_cousubs_34.txt |date=March 21, 2021 }}, [[United States Census Bureau]]. Accessed July 1, 2020.</ref> <!-- Population -->| elevation_footnotes = <ref name=gnis>{{GNIS|885343}}</ref> | elevation_ft = 112 | population_total = 159732 | population_as_of = [[2020 United States census|2020]] | population_footnotes = <ref name=Census2020/><ref name=LWD2020/> | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = 18986.3 | population_est = 161793 | pop_est_as_of = 2025 | pop_est_footnotes = <ref name=Census2020/><ref name=ANNRNK/><ref name=PopEst/> <!-- General information -->| population_rank = [[List of United States cities by population|165th]] in country (as of 2025)<ref name=ANNRNK/><br>3rd of 565 in state<br>1st of 16 in county<ref name=LWD2020Density>[https://www.nj.gov/labor/labormarketinformation/assets/PDFs/dmograph/est/mcd/density.xlsx Population Density by County and Municipality: New Jersey, 2020 and 2021] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230307144148/https://www.nj.gov/labor/labormarketinformation/assets/PDFs/dmograph/est/mcd/density.xlsx |date=March 7, 2023 }}, [[New Jersey Department of Labor and Workforce Development]]. Accessed March 1, 2023.</ref> | population_density_rank = 11th of 565 in state<br>2nd of 16 in county<ref name=LWD2020Density/> | postal_code_type = [[ZIP Code]]s | postal_code = 07501-07505, 07508–07514, 07522, 07524, 07533, 07538, 07543, 07544<ref>[http://tools.usps.com/go/ZipLookupResultsAction!input.action?resultMode=0&city=paterson&state=NJ Look Up a ZIP Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200813040622/http://tools.usps.com/go/ZipLookupResultsAction!input.action?resultMode=0&city=paterson&state=NJ |date=August 13, 2020 }}, [[United States Postal Service]]. Accessed September 4, 2011.</ref> | website = {{URL|patersonnj.gov}} }} '''पॅटरसन''' ({{IPA|en|ˈpætɚsən|audio|LL-Q1860 (eng)-Noaius Paticus-Paterson.wav}} <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://aschmann.net/AmEng/#Au_New_Jersey|title=North American English Dialects, Based on Pronunciation Patterns|last=Rick Aschmann|date=May 2, 2018|website=Aschmann.net|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191108100954/https://aschmann.net/AmEng/#Au_New_Jersey|archive-date=November 8, 2019|access-date=November 25, 2019}}</ref> ) हे अमेरिकेच्या [[न्यू जर्सी]] राज्याच्या उत्तर जर्सी प्रदेशातील पासेक काउंटीमधील सर्वात मोठे शहर आणि काउंटीचे मुख्यालय आहे. 2020 च्या युनायटेड स्टेट्स जनगणनेनुसार, पॅटरसन हे राज्यातील तिसरे-सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर होते, ज्याची लोकसंख्या 159,732 होती, <ref>{{स्रोत बातमी|last=Malinconico|first=Joe|url=https://www.northjersey.com/story/news/paterson-press/2021/08/14/paterson-nj-population-2020-census-results/8126206002/|title=Paterson's population grew by 9%, 2020 census results show|publisher=North Jersey Media Group|language=en-US|access-date=August 14, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921211343/https://www.northjersey.com/story/news/paterson-press/2021/08/14/paterson-nj-population-2020-census-results/8126206002/|archive-date=September 21, 2021|url-status=live}}</ref> जी 2010 च्या जनगणनेतील 146,199 लोकसंख्येपेक्षा 13,533 (+9.3%) ने वाढली होती, जी 2000 च्या जनगणनेत मोजलेल्या 149,222 लोकसंख्येपेक्षा 3,023 (-2.0%) ने घट दर्शवते. [[युनायटेड स्टेट्स सेन्सस ब्युरो|जनगणना ब्युरोच्या]] लोकसंख्या अंदाज कार्यक्रमाने २०२५ साठी १६१,७९३ लोकसंख्या मोजली, ज्यामुळे ते देशातील [[अमेरिकेमधील शहरांची यादी (लोकसंख्येनुसार)|१६५ वे सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर]] बनले. न्यूयॉर्क–न्यू जर्सी महानगरीय क्षेत्र मधील एक प्रमुख औद्योगिक शहर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पॅटरसनला, १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धात रेशीम उत्पादनातील एकेकाळच्या वर्चस्वामुळे ‘सिल्क सिटी’ (रेशीमनगरी) असे नाव पडले.[१] कालांतराने हे शहर हिस्पॅनिक स्थलांतरितांबरोबरच तुर्कस्तान, अरब जग आणि दक्षिण आशियातून आलेल्या स्थलांतरितांचेही एक प्रमुख केंद्र बनले आहे. अमेरिकेतील मुस्लिम लोकसंख्येचे दरडोई प्रमाण असलेल्या शहरांमध्ये पॅटरसनचा देशात दुसरा क्रमांक लागतो.[२] [[वर्ग:न्यू जर्सीमधील शहरे]] [[वर्ग:Webarchive template wayback links]] [[वर्ग:All articles containing potentially dated statements]] [[वर्ग:लेख with short description]] 89amenduw4lsorg6ibyj5lmp4i4o565 2722902 2722901 2026-10-18T18:16:42Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]]) 2722902 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Paterson, New Jersey | image_flag = Flag of Paterson, New Jersey.png | flag_size = | image_seal = Seal of Paterson, New Jersey.png | image_shield = Coat of arms of Paterson, New Jersey.svg | image_blank_emblem = Paterson, NJ Logo.png | blank_emblem_type = Logo | blank_emblem_size = 120 <!-- Maps -->| nickname = The Silk City<ref name=Reuters/> | motto = {{force singular}} {{nowrap|''Spe et Labore'' ([[Latin]])<br />"By hope and effort"}} <!-- Images -->| image_map = paterson_nj.png | mapsize = 250x200px | map_caption = Location of Paterson in [[Passaic County, New Jersey|Passaic County]] highlighted in yellow (left). Inset map: Location of Passaic County in New Jersey highlighted in black (right). | image_map1 = Census_Bureau_map_of_Paterson,_New_Jersey.png | mapsize1 = 250x200px | map_caption1 = Census Bureau map of Paterson, New Jersey <!-- Location -->| pushpin_map = USA New Jersey Passaic County#USA New Jersey#USA | pushpin_relief = yes | coordinates = {{Coord|40|54|53|N|74|09|45|W|region:US-NJ_type:city|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = <ref name=gnis/> | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|United States}} | subdivision_type1 = State | subdivision_type2 = [[List of counties in New Jersey|County]] | subdivision_name1 = {{flag|New Jersey}} | subdivision_name2 = [[Passaic County, New Jersey|Passaic]] | established_title = Established | established_date = November 22, 1791 | established_title2 = [[Municipal corporation|Incorporated]] | established_date2 = April 11, 1831 (as township) | established_title3 = Reincorporated | established_date3 = April 14, 1851 (as city) | named_for = [[William Paterson (judge)|William Paterson]] <!-- Area -->| government_footnotes = <ref name=DataBook/> | government_type = [[Faulkner Act]] [[Faulkner Act (mayor–council)|Mayor-Council]] | governing_body = City Council | leader_title = [[Mayors of Paterson, New Jersey|Mayor]] | leader_name = [[Andre Sayegh]] (term ends June 30, 2026)<ref name=Mayor/> | leader_title1 = [[City manager|Business Administrator]] | leader_name1 = Kathleen Long<ref>[https://www.patersonnj.gov/department/index.php?structureid=5 Administration], City of Paterson. Accessed March 2, 2023.</ref> | unit_pref = Imperial | area_footnotes = <ref name="TigerWebMapServer">{{cite web |title=ArcGIS REST Services Directory |url=https://tigerweb.geo.census.gov/arcgis/rest/services/TIGERweb/Places_CouSub_ConCity_SubMCD/MapServer/5/query?where=STATE%3D%2734%27&outFields=NAME%2CSTATE%2CPLACE%2CAREALAND%2CAREAWATER%2CLSADC%2CCENTLAT%2CCENTLON&orderByFields=PLACE&returnGeometry=false&returnTrueCurves=false&f=json |publisher=United States Census Bureau |access-date=October 11, 2022 |archive-date=February 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230213081535/https://tigerweb.geo.census.gov/arcgis/rest/services/TIGERweb/Places_CouSub_ConCity_SubMCD/MapServer/5/query?where=STATE%3D%2734%27&outFields=NAME%2CSTATE%2CPLACE%2CAREALAND%2CAREAWATER%2CLSADC%2CCENTLAT%2CCENTLON&orderByFields=PLACE&returnGeometry=false&returnTrueCurves=false&f=json |url-status=live }}</ref> | area_magnitude = | area_total_km2 = 22.55 | area_total_sq_mi = 8.71 | area_land_km2 = 21.79 | area_land_sq_mi = 8.41 | area_water_km2 = 0.76 | area_water_sq_mi = 0.29 | area_water_percent = 3.38 | area_rank = 224th of 565 in state<br />7th of 16 in county<ref name=CensusArea>[https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2019_Gazetteer/2019_gaz_cousubs_34.txt 2019 Census Gazetteer Files: New Jersey Places] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210321021831/https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2019_Gazetteer/2019_gaz_cousubs_34.txt |date=March 21, 2021 }}, [[United States Census Bureau]]. Accessed July 1, 2020.</ref> <!-- Population -->| elevation_footnotes = <ref name=gnis>{{GNIS|885343}}</ref> | elevation_ft = 112 | population_total = 159732 | population_as_of = [[2020 United States census|2020]] | population_footnotes = <ref name=Census2020/><ref name=LWD2020/> | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = 18986.3 | population_est = 161793 | pop_est_as_of = 2025 | pop_est_footnotes = <ref name=Census2020/><ref name=ANNRNK/><ref name=PopEst/> <!-- General information -->| population_rank = [[List of United States cities by population|165th]] in country (as of 2025)<ref name=ANNRNK/><br>3rd of 565 in state<br>1st of 16 in county<ref name=LWD2020Density>[https://www.nj.gov/labor/labormarketinformation/assets/PDFs/dmograph/est/mcd/density.xlsx Population Density by County and Municipality: New Jersey, 2020 and 2021] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230307144148/https://www.nj.gov/labor/labormarketinformation/assets/PDFs/dmograph/est/mcd/density.xlsx |date=March 7, 2023 }}, [[New Jersey Department of Labor and Workforce Development]]. Accessed March 1, 2023.</ref> | population_density_rank = 11th of 565 in state<br>2nd of 16 in county<ref name=LWD2020Density/> | postal_code_type = [[ZIP Code]]s | postal_code = 07501-07505, 07508–07514, 07522, 07524, 07533, 07538, 07543, 07544<ref>[http://tools.usps.com/go/ZipLookupResultsAction!input.action?resultMode=0&city=paterson&state=NJ Look Up a ZIP Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200813040622/http://tools.usps.com/go/ZipLookupResultsAction!input.action?resultMode=0&city=paterson&state=NJ |date=August 13, 2020 }}, [[United States Postal Service]]. Accessed September 4, 2011.</ref> | website = {{URL|patersonnj.gov}} }} '''पॅटरसन''' ({{IPA|en|ˈpætɚsən|audio|LL-Q1860 (eng)-Noaius Paticus-Paterson.wav}} <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://aschmann.net/AmEng/#Au_New_Jersey|title=North American English Dialects, Based on Pronunciation Patterns|last=Rick Aschmann|date=May 2, 2018|website=Aschmann.net|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191108100954/https://aschmann.net/AmEng/#Au_New_Jersey|archive-date=November 8, 2019|access-date=November 25, 2019}}</ref> ) हे अमेरिकेच्या [[न्यू जर्सी]] राज्याच्या उत्तर जर्सी प्रदेशातील पासेक काउंटीमधील सर्वात मोठे शहर आणि काउंटीचे मुख्यालय आहे. 2020 च्या युनायटेड स्टेट्स जनगणनेनुसार, पॅटरसन हे राज्यातील तिसरे-सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर होते, ज्याची लोकसंख्या 159,732 होती, <ref>{{स्रोत बातमी|last=Malinconico|first=Joe|url=https://www.northjersey.com/story/news/paterson-press/2021/08/14/paterson-nj-population-2020-census-results/8126206002/|title=Paterson's population grew by 9%, 2020 census results show|publisher=North Jersey Media Group|language=en-US|access-date=August 14, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921211343/https://www.northjersey.com/story/news/paterson-press/2021/08/14/paterson-nj-population-2020-census-results/8126206002/|archive-date=September 21, 2021|url-status=live}}</ref> जी 2010 च्या जनगणनेतील 146,199 लोकसंख्येपेक्षा 13,533 (+9.3%) ने वाढली होती, जी 2000 च्या जनगणनेत मोजलेल्या 149,222 लोकसंख्येपेक्षा 3,023 (-2.0%) ने घट दर्शवते. [[युनायटेड स्टेट्स सेन्सस ब्युरो|जनगणना ब्युरोच्या]] लोकसंख्या अंदाज कार्यक्रमाने २०२५ साठी १६१,७९३ लोकसंख्या मोजली, ज्यामुळे ते देशातील [[अमेरिकेमधील शहरांची यादी (लोकसंख्येनुसार)|१६५ वे सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर]] बनले. न्यू यॉर्क–न्यू जर्सी महानगरीय क्षेत्र मधील एक प्रमुख औद्योगिक शहर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पॅटरसनला, १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धात रेशीम उत्पादनातील एकेकाळच्या वर्चस्वामुळे ‘सिल्क सिटी’ (रेशीमनगरी) असे नाव पडले.[१] कालांतराने हे शहर हिस्पॅनिक स्थलांतरितांबरोबरच तुर्कस्तान, अरब जग आणि दक्षिण आशियातून आलेल्या स्थलांतरितांचेही एक प्रमुख केंद्र बनले आहे. अमेरिकेतील मुस्लिम लोकसंख्येचे दरडोई प्रमाण असलेल्या शहरांमध्ये पॅटरसनचा देशात दुसरा क्रमांक लागतो.[२] [[वर्ग:न्यू जर्सीमधील शहरे]] [[वर्ग:Webarchive template wayback links]] [[वर्ग:All articles containing potentially dated statements]] [[वर्ग:लेख with short description]] 8p0bcffqepcotxmno9ot5oc40804t84 2722907 2722902 2026-10-18T18:17:39Z Jonathansammy 17110 copyedit 2722907 wikitext text/x-wiki '''पॅटरसन''' ({{IPA|en|ˈpætɚsən|audio|LL-Q1860 (eng)-Noaius Paticus-Paterson.wav}} <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://aschmann.net/AmEng/#Au_New_Jersey|title=North American English Dialects, Based on Pronunciation Patterns|last=Rick Aschmann|date=May 2, 2018|website=Aschmann.net|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191108100954/https://aschmann.net/AmEng/#Au_New_Jersey|archive-date=November 8, 2019|access-date=November 25, 2019}}</ref> ) हे अमेरिकेच्या [[न्यू जर्सी]] राज्याच्या उत्तर जर्सी प्रदेशातील पासेक काउंटीमधील सर्वात मोठे शहर आणि काउंटीचे मुख्यालय आहे. 2020 च्या युनायटेड स्टेट्स जनगणनेनुसार, पॅटरसन हे राज्यातील तिसरे-सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर होते, ज्याची लोकसंख्या 159,732 होती, <ref>{{स्रोत बातमी|last=Malinconico|first=Joe|url=https://www.northjersey.com/story/news/paterson-press/2021/08/14/paterson-nj-population-2020-census-results/8126206002/|title=Paterson's population grew by 9%, 2020 census results show|publisher=North Jersey Media Group|language=en-US|access-date=August 14, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921211343/https://www.northjersey.com/story/news/paterson-press/2021/08/14/paterson-nj-population-2020-census-results/8126206002/|archive-date=September 21, 2021|url-status=live}}</ref> जी 2010 च्या जनगणनेतील 146,199 लोकसंख्येपेक्षा 13,533 (+9.3%) ने वाढली होती, जी 2000 च्या जनगणनेत मोजलेल्या 149,222 लोकसंख्येपेक्षा 3,023 (-2.0%) ने घट दर्शवते. [[युनायटेड स्टेट्स सेन्सस ब्युरो|जनगणना ब्युरोच्या]] लोकसंख्या अंदाज कार्यक्रमाने २०२५ साठी १६१,७९३ लोकसंख्या मोजली, ज्यामुळे ते देशातील [[अमेरिकेमधील शहरांची यादी (लोकसंख्येनुसार)|१६५ वे सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर]] बनले. न्यू यॉर्क–न्यू जर्सी महानगरीय क्षेत्र मधील एक प्रमुख औद्योगिक शहर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पॅटरसनला, १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धात रेशीम उत्पादनातील एकेकाळच्या वर्चस्वामुळे ‘सिल्क सिटी’ (रेशीमनगरी) असे नाव पडले.[१] कालांतराने हे शहर हिस्पॅनिक स्थलांतरितांबरोबरच तुर्कस्तान, अरब जग आणि दक्षिण आशियातून आलेल्या स्थलांतरितांचेही एक प्रमुख केंद्र बनले आहे. अमेरिकेतील मुस्लिम लोकसंख्येचे दरडोई प्रमाण असलेल्या शहरांमध्ये पॅटरसनचा देशात दुसरा क्रमांक लागतो.[२] [[वर्ग:न्यू जर्सीमधील शहरे]] [[वर्ग:Webarchive template wayback links]] [[वर्ग:All articles containing potentially dated statements]] [[वर्ग:लेख with short description]] m8hqrw8bgsithwpz9m1e6of2fnbwlq6 3 385555 2722903 2026-10-18T18:17:13Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2722903 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Jasusvijay}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २३:४७, १८ ऑक्टोबर २०२६ (IST) b97trr4v9iqn7a13cmojyvzkdnqn2gx 0 385556 2722922 2026-10-18T18:25:40Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2722922 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[औमुअमुअ]] 93n7j82qdna09znl39tea319eikog6y 0 385557 2722925 2026-10-18T18:37:53Z अभय नातू 206 नवीन 2722925 wikitext text/x-wiki ''[[श्रीविद्या[['' ([[२४ जुलै]], [[इ.स. १९५३|१९५३]] – [[१९ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २००६|२००६]]) ही प्रामुख्याने [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[तमिळ भाषा|तमिळ]] [[चित्रपट|चित्रपटांमधील]] कामासाठी प्रसिद्ध असलेली एक [[भारत|भारतीय]] [[अभिनेत्री]] होती. तिने काही [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[कन्नड भाषा|कन्नड]] आणि [[हिंदी भाषा|हिंदी]] चित्रपटांमध्येही [[अभिनय]] केला होता. ४० वर्षांच्या [[कारकीर्द|कारकीर्दीत]] तिने ८०० पेक्षा जास्त चित्रपटांमध्ये काम केले. आपल्या कारकीर्दीच्या उत्तरार्धात तिने मल्याळम चित्रपटांवर अधिक लक्ष केंद्रित केले.<ref>{{Cite web |date= |title=Manorama Online {{!}} Movies {{!}} Nostalgia {{!}} |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=8093176&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@@&tabId=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101027193255/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=8093176&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@@&tabId=3 |archive-date=2010-10-27 |access-date=18 October 2026 |website=www.manoramaonline.com}}</ref> अभिनयाव्यतिरिक्त श्रीविद्याने [[पार्श्वगायन|पार्श्वगायिका]] आणि [[कर्नाटक संगीत|कर्नाटक संगीतातील]] [[गायक|गायिका]] म्हणूनही काम केले. ती एक प्रशिक्षित [[भरतनाट्यम]] [[नर्तक|नर्तकीदेखील]] होती. विविध [[भावना]]ंचे संयमित आणि सूक्ष्म सादरीकरण करण्यासाठी ती ओळखली जात असे. तिने जवळजवळ सर्व भाषांमधील चित्रपटांमध्ये स्वतःच्या आवाजात [[डबिंग]] केले. २००६ मध्ये [[स्तनाचा कर्करोग|स्तनाच्या कर्करोगाने]] तिचे [[निधन]] झाले. == सुरुवातीचे जीवन == श्रीविद्याचा जन्म २४ जुलै १९५३ रोजी [[मद्रास]] (आताचे [[चेन्नई]]) येथे एका तमिळ कुटुंबात झाला. तमिळ चित्रपटांतील [[हास्यअभिनेता|हास्यअभिनेते]] [[कृष्णमूर्ती (अभिनेता)|कृष्णमूर्ती]] आणि कर्नाटक शास्त्रीय गायिका [[एम. एल. वसंतकुमारी]] ही तिची आई-वडील होत. तिला [[शंकररामन]] नावाचा एक भाऊ होता. तिच्या जन्माच्याच वर्षी तिच्या वडिलांना तोंडाच्या स्नायूंवर परिणाम करणाऱ्या [[आजार|आजारामुळे]] अभिनय सोडावा लागला. त्यामुळे तिचे कुटुंब [[आर्थिक संकट|आर्थिक संकटात]] सापडले. कुटुंबाच्या आर्थिक गरजा भागवण्यासाठी तिच्या आईला दीर्घकाळ काम करावे लागले. श्रीविद्याने अतिशय लहान वयातच चित्रपटांमध्ये काम करण्यास सुरुवात केली.<ref>{{Cite web | title='Srividya loved life, and loved to live' - Rediff.com movies | url=https://m.rediff.com/movies/report/srividya/20061020.htm | access-date=18 October 2026 | website=m.rediff.com}}</ref><ref>{{Cite web | title=இவர் மட்டும் நம்ம புரட்சித்தலைவருடன் நடித்திருந்தால்வரது ரேஞ்சே வேற லெவல் தான்...! வடை போச்சே...!!! | url=https://cinereporters.com/superhit-old-actress-srividya-and-her-biography/ | access-date=18 October 2026 | website=cinereporters.com| date=8 July 2022 }}</ref><ref>{{Cite web | title=Srividya : Biography, Age, Movies, Family, Photos, Latest News - Filmy Focus | url=https://filmyfocus.com/celebs/srividya | access-date=18 October 2026 | website=filmyfocus.com}}</ref> == कारकीर्द == श्रीविद्याने १९६७ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[तिरुवरुत्चेल्वर[[ या तमिळ चित्रपटातून दिग्गज अभिनेते [[शिवाजी गणेशन]] यांच्यासोबत [[बालकलाकार]] म्हणून आपल्या कारकीर्दीची सुरुवात केली. नंतर तिने [[पी. सुब्रह्मण्यम]] दिग्दर्शित [[कुमार संभवम (चित्रपट)|कुमार संभवम[[ (१९६९) या मल्याळम चित्रपटातील एका [[नृत्य]]दृश्याद्वारे [[मल्याळम चित्रपटसृष्टी|मल्याळम चित्रपटसृष्टीत]] प्रवेश केला आणि [[दासरी नारायण राव]] दिग्दर्शित [[ताता-मनावडू[[ (१९७२) या तेलुगू चित्रपटातून काम केले. तथापि, तिची पहिली मोठी भूमिका १९७१ मध्ये [[के. बालचंदर]] दिग्दर्शित [[नूत्रुक्कू नूरू[[ या तमिळ चित्रपटात [[प्राध्यापक|प्राध्यापकाच्या]] प्रेमात पडणाऱ्या [[महाविद्यालय|महाविद्यालयीन]] [[विद्यार्थी|विद्यार्थिनीची]] होती. मुख्य अभिनेत्री म्हणून तिचा पहिला चित्रपट [[दिल्ली टू मद्रास[[ (१९७२) हा होता, ज्यामध्ये तिने [[जयशंकर (अभिनेता)|जयशंकर]] यांच्यासोबत काम केले. १९७० च्या दशकाच्या मध्यफॉर्मात ती तमिळ चित्रपटसृष्टीत व्यस्त झाली. तिने के. बालचंदर दिग्दर्शित [[वेल्ली व्हिळा[[, [[सोल्लाथान निनाइक्केरेन[[ आणि [[अपूर्व रागंगल[[ यांसारख्या चित्रपटांमध्ये अभिनय केला. 'अपूर्व रागंगल' (१९७५) मध्ये ती [[रजनीकांत]] यांची पहिली [[नायिका]] बनली.<ref>{{cite web |url=http://www.telugucinema.com/c/publish/movieretrospect/tatamanavadu1973.php |title=Articles : Movie Retrospect : Tata Manavadu (1973) |website=Telugucinema.com |access-date=18 October 2026 |archive-date=17 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120717132602/http://www.telugucinema.com/c/publish/movieretrospect/tatamanavadu1973.php |url-status=dead }}</ref> तिने १९६९ मध्ये मल्याळम भाषेमध्ये अभिनय करण्यास सुरुवात केली. [[एन. शंकरन नायर]] दिग्दर्शित [[चट्टंबीक्कवला[[ हा तिचा पहिला मल्याळम चित्रपट होता, ज्यामध्ये तिने [[सत्यन (मल्याळम अभिनेता)|सत्यन]] यांच्यासोबत नायिका म्हणून काम केले. [[ए. व्हिन्सेंट]] दिग्दर्शित [[चेंडा (चित्रपट)|चेंडा[[ (१९७३) या चित्रपटातून तिला [[लोकप्रियता]] मिळाली. तिने अभिनय केलेल्या दक्षिण भारतीय भाषांमधील चित्रपटांपैकी सर्वाधिक चित्रपट मल्याळम भाषेतील (१९६९ ते २००३) होते.<ref>{{cite web | url=https://www.thenewsminute.com/flix/remembering-srividya-6-times-veteran-actor-stunned-us-85321 | title=Remembering Srividya: 6 times the veteran actor stunned us | date=24 July 2018 | access-date=18 October 2026 }}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/let-s-talk-movies/srividya-actor-death-anniversary-idavazhiyile-poocha-minda-poocha-movies-1.9000231 | title=Revisiting Rohini on Srividya's death anniversary | date=19 October 2023 | access-date=18 October 2026 }}</ref> तिने [[चोट्टानिक्करा अम्मा[[ आणि [[अम्मे नारायणा[[ या चित्रपटांमध्ये [[पार्वती|चोट्टानिक्करा देवी]]ची [[भूमिका]] साकारली.<ref>{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/chottanikkara-amma-malayalam-movie/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070800/http://spicyonion.com/title/chottanikkara-amma-malayalam-movie/|url-status=usurped|archive-date=4 March 2016|title=Chottanikkara Amma|access-date=18 October 2026|publisher=spicyonion.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1576|title=Amme Naaraayana|access-date=18 October 2026|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/s.php?6054 |title=Amme Naaraayana |access-date=18 October 2026 |publisher=malayalasangeetham.info |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021001239/http://malayalasangeetham.info/s.php?6054 |archive-date=21 October 2014 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/amme-narayana-malayalam-movie/|title=Amme Narayana|access-date=18 October 2026|publisher=spicyonion.com|archive-date=19 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141019072926/http://spicyonion.com/title/amme-narayana-malayalam-movie/|url-status=usurped}}</ref> [[महाभारत|महाभारतातील]] कथेवर आधारित [[अंबा अंबिका अंबालीका[[ (१९७६) या चित्रपटातील तिची [[अंबा (महाभारत)|अंबा]] या [[पौराणिक]] पात्राची भूमिका विशेष वाखाणली गेली.<ref>{{Cite web |url=https://www.abcmalayalam.net/1976/3783/amba-ambika-ambalika |title=domain.title |website=abcmalayalam.net |language=en |access-date=18 October 2026 |archive-date=11 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170611062449/http://abcmalayalam.net/1976/3783/amba-ambika-ambalika |url-status=dead }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:कन्नड चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:भारतीय महिला पार्श्वगायक]] [[वर्ग:भरतनाट्यम नर्तकी]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] bupepfo7ukd0qq7aft6t6avtqdwasrw 2722926 2722925 2026-10-18T18:38:20Z अभय नातू 206 साचा 2722926 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} ''[[श्रीविद्या[['' ([[२४ जुलै]], [[इ.स. १९५३|१९५३]] – [[१९ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २००६|२००६]]) ही प्रामुख्याने [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[तमिळ भाषा|तमिळ]] [[चित्रपट|चित्रपटांमधील]] कामासाठी प्रसिद्ध असलेली एक [[भारत|भारतीय]] [[अभिनेत्री]] होती. तिने काही [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[कन्नड भाषा|कन्नड]] आणि [[हिंदी भाषा|हिंदी]] चित्रपटांमध्येही [[अभिनय]] केला होता. ४० वर्षांच्या [[कारकीर्द|कारकीर्दीत]] तिने ८०० पेक्षा जास्त चित्रपटांमध्ये काम केले. आपल्या कारकीर्दीच्या उत्तरार्धात तिने मल्याळम चित्रपटांवर अधिक लक्ष केंद्रित केले.<ref>{{Cite web |date= |title=Manorama Online {{!}} Movies {{!}} Nostalgia {{!}} |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=8093176&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@@&tabId=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101027193255/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=8093176&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@@&tabId=3 |archive-date=2010-10-27 |access-date=18 October 2026 |website=www.manoramaonline.com}}</ref> अभिनयाव्यतिरिक्त श्रीविद्याने [[पार्श्वगायन|पार्श्वगायिका]] आणि [[कर्नाटक संगीत|कर्नाटक संगीतातील]] [[गायक|गायिका]] म्हणूनही काम केले. ती एक प्रशिक्षित [[भरतनाट्यम]] [[नर्तक|नर्तकीदेखील]] होती. विविध [[भावना]]ंचे संयमित आणि सूक्ष्म सादरीकरण करण्यासाठी ती ओळखली जात असे. तिने जवळजवळ सर्व भाषांमधील चित्रपटांमध्ये स्वतःच्या आवाजात [[डबिंग]] केले. २००६ मध्ये [[स्तनाचा कर्करोग|स्तनाच्या कर्करोगाने]] तिचे [[निधन]] झाले. == सुरुवातीचे जीवन == श्रीविद्याचा जन्म २४ जुलै १९५३ रोजी [[मद्रास]] (आताचे [[चेन्नई]]) येथे एका तमिळ कुटुंबात झाला. तमिळ चित्रपटांतील [[हास्यअभिनेता|हास्यअभिनेते]] [[कृष्णमूर्ती (अभिनेता)|कृष्णमूर्ती]] आणि कर्नाटक शास्त्रीय गायिका [[एम. एल. वसंतकुमारी]] ही तिची आई-वडील होत. तिला [[शंकररामन]] नावाचा एक भाऊ होता. तिच्या जन्माच्याच वर्षी तिच्या वडिलांना तोंडाच्या स्नायूंवर परिणाम करणाऱ्या [[आजार|आजारामुळे]] अभिनय सोडावा लागला. त्यामुळे तिचे कुटुंब [[आर्थिक संकट|आर्थिक संकटात]] सापडले. कुटुंबाच्या आर्थिक गरजा भागवण्यासाठी तिच्या आईला दीर्घकाळ काम करावे लागले. श्रीविद्याने अतिशय लहान वयातच चित्रपटांमध्ये काम करण्यास सुरुवात केली.<ref>{{Cite web | title='Srividya loved life, and loved to live' - Rediff.com movies | url=https://m.rediff.com/movies/report/srividya/20061020.htm | access-date=18 October 2026 | website=m.rediff.com}}</ref><ref>{{Cite web | title=இவர் மட்டும் நம்ம புரட்சித்தலைவருடன் நடித்திருந்தால்வரது ரேஞ்சே வேற லெவல் தான்...! வடை போச்சே...!!! | url=https://cinereporters.com/superhit-old-actress-srividya-and-her-biography/ | access-date=18 October 2026 | website=cinereporters.com| date=8 July 2022 }}</ref><ref>{{Cite web | title=Srividya : Biography, Age, Movies, Family, Photos, Latest News - Filmy Focus | url=https://filmyfocus.com/celebs/srividya | access-date=18 October 2026 | website=filmyfocus.com}}</ref> == कारकीर्द == श्रीविद्याने १९६७ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[तिरुवरुत्चेल्वर[[ या तमिळ चित्रपटातून दिग्गज अभिनेते [[शिवाजी गणेशन]] यांच्यासोबत [[बालकलाकार]] म्हणून आपल्या कारकीर्दीची सुरुवात केली. नंतर तिने [[पी. सुब्रह्मण्यम]] दिग्दर्शित [[कुमार संभवम (चित्रपट)|कुमार संभवम[[ (१९६९) या मल्याळम चित्रपटातील एका [[नृत्य]]दृश्याद्वारे [[मल्याळम चित्रपटसृष्टी|मल्याळम चित्रपटसृष्टीत]] प्रवेश केला आणि [[दासरी नारायण राव]] दिग्दर्शित [[ताता-मनावडू[[ (१९७२) या तेलुगू चित्रपटातून काम केले. तथापि, तिची पहिली मोठी भूमिका १९७१ मध्ये [[के. बालचंदर]] दिग्दर्शित [[नूत्रुक्कू नूरू[[ या तमिळ चित्रपटात [[प्राध्यापक|प्राध्यापकाच्या]] प्रेमात पडणाऱ्या [[महाविद्यालय|महाविद्यालयीन]] [[विद्यार्थी|विद्यार्थिनीची]] होती. मुख्य अभिनेत्री म्हणून तिचा पहिला चित्रपट [[दिल्ली टू मद्रास[[ (१९७२) हा होता, ज्यामध्ये तिने [[जयशंकर (अभिनेता)|जयशंकर]] यांच्यासोबत काम केले. १९७० च्या दशकाच्या मध्यफॉर्मात ती तमिळ चित्रपटसृष्टीत व्यस्त झाली. तिने के. बालचंदर दिग्दर्शित [[वेल्ली व्हिळा[[, [[सोल्लाथान निनाइक्केरेन[[ आणि [[अपूर्व रागंगल[[ यांसारख्या चित्रपटांमध्ये अभिनय केला. 'अपूर्व रागंगल' (१९७५) मध्ये ती [[रजनीकांत]] यांची पहिली [[नायिका]] बनली.<ref>{{cite web |url=http://www.telugucinema.com/c/publish/movieretrospect/tatamanavadu1973.php |title=Articles : Movie Retrospect : Tata Manavadu (1973) |website=Telugucinema.com |access-date=18 October 2026 |archive-date=17 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120717132602/http://www.telugucinema.com/c/publish/movieretrospect/tatamanavadu1973.php |url-status=dead }}</ref> तिने १९६९ मध्ये मल्याळम भाषेमध्ये अभिनय करण्यास सुरुवात केली. [[एन. शंकरन नायर]] दिग्दर्शित [[चट्टंबीक्कवला[[ हा तिचा पहिला मल्याळम चित्रपट होता, ज्यामध्ये तिने [[सत्यन (मल्याळम अभिनेता)|सत्यन]] यांच्यासोबत नायिका म्हणून काम केले. [[ए. व्हिन्सेंट]] दिग्दर्शित [[चेंडा (चित्रपट)|चेंडा[[ (१९७३) या चित्रपटातून तिला [[लोकप्रियता]] मिळाली. तिने अभिनय केलेल्या दक्षिण भारतीय भाषांमधील चित्रपटांपैकी सर्वाधिक चित्रपट मल्याळम भाषेतील (१९६९ ते २००३) होते.<ref>{{cite web | url=https://www.thenewsminute.com/flix/remembering-srividya-6-times-veteran-actor-stunned-us-85321 | title=Remembering Srividya: 6 times the veteran actor stunned us | date=24 July 2018 | access-date=18 October 2026 }}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/let-s-talk-movies/srividya-actor-death-anniversary-idavazhiyile-poocha-minda-poocha-movies-1.9000231 | title=Revisiting Rohini on Srividya's death anniversary | date=19 October 2023 | access-date=18 October 2026 }}</ref> तिने [[चोट्टानिक्करा अम्मा[[ आणि [[अम्मे नारायणा[[ या चित्रपटांमध्ये [[पार्वती|चोट्टानिक्करा देवी]]ची [[भूमिका]] साकारली.<ref>{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/chottanikkara-amma-malayalam-movie/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070800/http://spicyonion.com/title/chottanikkara-amma-malayalam-movie/|url-status=usurped|archive-date=4 March 2016|title=Chottanikkara Amma|access-date=18 October 2026|publisher=spicyonion.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1576|title=Amme Naaraayana|access-date=18 October 2026|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/s.php?6054 |title=Amme Naaraayana |access-date=18 October 2026 |publisher=malayalasangeetham.info |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021001239/http://malayalasangeetham.info/s.php?6054 |archive-date=21 October 2014 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/amme-narayana-malayalam-movie/|title=Amme Narayana|access-date=18 October 2026|publisher=spicyonion.com|archive-date=19 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141019072926/http://spicyonion.com/title/amme-narayana-malayalam-movie/|url-status=usurped}}</ref> [[महाभारत|महाभारतातील]] कथेवर आधारित [[अंबा अंबिका अंबालीका[[ (१९७६) या चित्रपटातील तिची [[अंबा (महाभारत)|अंबा]] या [[पौराणिक]] पात्राची भूमिका विशेष वाखाणली गेली.<ref>{{Cite web |url=https://www.abcmalayalam.net/1976/3783/amba-ambika-ambalika |title=domain.title |website=abcmalayalam.net |language=en |access-date=18 October 2026 |archive-date=11 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170611062449/http://abcmalayalam.net/1976/3783/amba-ambika-ambalika |url-status=dead }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:कन्नड चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:भारतीय महिला पार्श्वगायक]] [[वर्ग:भरतनाट्यम नर्तकी]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 4zg0d6wo2iqjv2hmixge6z8vr7zo2zk 2722927 2722926 2026-10-18T18:41:39Z अभय नातू 206 removed [[Category:भरतनाट्यम नर्तकी]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2722927 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} ''[[श्रीविद्या[['' ([[२४ जुलै]], [[इ.स. १९५३|१९५३]] – [[१९ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २००६|२००६]]) ही प्रामुख्याने [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[तमिळ भाषा|तमिळ]] [[चित्रपट|चित्रपटांमधील]] कामासाठी प्रसिद्ध असलेली एक [[भारत|भारतीय]] [[अभिनेत्री]] होती. तिने काही [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[कन्नड भाषा|कन्नड]] आणि [[हिंदी भाषा|हिंदी]] चित्रपटांमध्येही [[अभिनय]] केला होता. ४० वर्षांच्या [[कारकीर्द|कारकीर्दीत]] तिने ८०० पेक्षा जास्त चित्रपटांमध्ये काम केले. आपल्या कारकीर्दीच्या उत्तरार्धात तिने मल्याळम चित्रपटांवर अधिक लक्ष केंद्रित केले.<ref>{{Cite web |date= |title=Manorama Online {{!}} Movies {{!}} Nostalgia {{!}} |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=8093176&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@@&tabId=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101027193255/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=8093176&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@@&tabId=3 |archive-date=2010-10-27 |access-date=18 October 2026 |website=www.manoramaonline.com}}</ref> अभिनयाव्यतिरिक्त श्रीविद्याने [[पार्श्वगायन|पार्श्वगायिका]] आणि [[कर्नाटक संगीत|कर्नाटक संगीतातील]] [[गायक|गायिका]] म्हणूनही काम केले. ती एक प्रशिक्षित [[भरतनाट्यम]] [[नर्तक|नर्तकीदेखील]] होती. विविध [[भावना]]ंचे संयमित आणि सूक्ष्म सादरीकरण करण्यासाठी ती ओळखली जात असे. तिने जवळजवळ सर्व भाषांमधील चित्रपटांमध्ये स्वतःच्या आवाजात [[डबिंग]] केले. २००६ मध्ये [[स्तनाचा कर्करोग|स्तनाच्या कर्करोगाने]] तिचे [[निधन]] झाले. == सुरुवातीचे जीवन == श्रीविद्याचा जन्म २४ जुलै १९५३ रोजी [[मद्रास]] (आताचे [[चेन्नई]]) येथे एका तमिळ कुटुंबात झाला. तमिळ चित्रपटांतील [[हास्यअभिनेता|हास्यअभिनेते]] [[कृष्णमूर्ती (अभिनेता)|कृष्णमूर्ती]] आणि कर्नाटक शास्त्रीय गायिका [[एम. एल. वसंतकुमारी]] ही तिची आई-वडील होत. तिला [[शंकररामन]] नावाचा एक भाऊ होता. तिच्या जन्माच्याच वर्षी तिच्या वडिलांना तोंडाच्या स्नायूंवर परिणाम करणाऱ्या [[आजार|आजारामुळे]] अभिनय सोडावा लागला. त्यामुळे तिचे कुटुंब [[आर्थिक संकट|आर्थिक संकटात]] सापडले. कुटुंबाच्या आर्थिक गरजा भागवण्यासाठी तिच्या आईला दीर्घकाळ काम करावे लागले. श्रीविद्याने अतिशय लहान वयातच चित्रपटांमध्ये काम करण्यास सुरुवात केली.<ref>{{Cite web | title='Srividya loved life, and loved to live' - Rediff.com movies | url=https://m.rediff.com/movies/report/srividya/20061020.htm | access-date=18 October 2026 | website=m.rediff.com}}</ref><ref>{{Cite web | title=இவர் மட்டும் நம்ம புரட்சித்தலைவருடன் நடித்திருந்தால்வரது ரேஞ்சே வேற லெவல் தான்...! வடை போச்சே...!!! | url=https://cinereporters.com/superhit-old-actress-srividya-and-her-biography/ | access-date=18 October 2026 | website=cinereporters.com| date=8 July 2022 }}</ref><ref>{{Cite web | title=Srividya : Biography, Age, Movies, Family, Photos, Latest News - Filmy Focus | url=https://filmyfocus.com/celebs/srividya | access-date=18 October 2026 | website=filmyfocus.com}}</ref> == कारकीर्द == श्रीविद्याने १९६७ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[तिरुवरुत्चेल्वर[[ या तमिळ चित्रपटातून दिग्गज अभिनेते [[शिवाजी गणेशन]] यांच्यासोबत [[बालकलाकार]] म्हणून आपल्या कारकीर्दीची सुरुवात केली. नंतर तिने [[पी. सुब्रह्मण्यम]] दिग्दर्शित [[कुमार संभवम (चित्रपट)|कुमार संभवम[[ (१९६९) या मल्याळम चित्रपटातील एका [[नृत्य]]दृश्याद्वारे [[मल्याळम चित्रपटसृष्टी|मल्याळम चित्रपटसृष्टीत]] प्रवेश केला आणि [[दासरी नारायण राव]] दिग्दर्शित [[ताता-मनावडू[[ (१९७२) या तेलुगू चित्रपटातून काम केले. तथापि, तिची पहिली मोठी भूमिका १९७१ मध्ये [[के. बालचंदर]] दिग्दर्शित [[नूत्रुक्कू नूरू[[ या तमिळ चित्रपटात [[प्राध्यापक|प्राध्यापकाच्या]] प्रेमात पडणाऱ्या [[महाविद्यालय|महाविद्यालयीन]] [[विद्यार्थी|विद्यार्थिनीची]] होती. मुख्य अभिनेत्री म्हणून तिचा पहिला चित्रपट [[दिल्ली टू मद्रास[[ (१९७२) हा होता, ज्यामध्ये तिने [[जयशंकर (अभिनेता)|जयशंकर]] यांच्यासोबत काम केले. १९७० च्या दशकाच्या मध्यफॉर्मात ती तमिळ चित्रपटसृष्टीत व्यस्त झाली. तिने के. बालचंदर दिग्दर्शित [[वेल्ली व्हिळा[[, [[सोल्लाथान निनाइक्केरेन[[ आणि [[अपूर्व रागंगल[[ यांसारख्या चित्रपटांमध्ये अभिनय केला. 'अपूर्व रागंगल' (१९७५) मध्ये ती [[रजनीकांत]] यांची पहिली [[नायिका]] बनली.<ref>{{cite web |url=http://www.telugucinema.com/c/publish/movieretrospect/tatamanavadu1973.php |title=Articles : Movie Retrospect : Tata Manavadu (1973) |website=Telugucinema.com |access-date=18 October 2026 |archive-date=17 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120717132602/http://www.telugucinema.com/c/publish/movieretrospect/tatamanavadu1973.php |url-status=dead }}</ref> तिने १९६९ मध्ये मल्याळम भाषेमध्ये अभिनय करण्यास सुरुवात केली. [[एन. शंकरन नायर]] दिग्दर्शित [[चट्टंबीक्कवला[[ हा तिचा पहिला मल्याळम चित्रपट होता, ज्यामध्ये तिने [[सत्यन (मल्याळम अभिनेता)|सत्यन]] यांच्यासोबत नायिका म्हणून काम केले. [[ए. व्हिन्सेंट]] दिग्दर्शित [[चेंडा (चित्रपट)|चेंडा[[ (१९७३) या चित्रपटातून तिला [[लोकप्रियता]] मिळाली. तिने अभिनय केलेल्या दक्षिण भारतीय भाषांमधील चित्रपटांपैकी सर्वाधिक चित्रपट मल्याळम भाषेतील (१९६९ ते २००३) होते.<ref>{{cite web | url=https://www.thenewsminute.com/flix/remembering-srividya-6-times-veteran-actor-stunned-us-85321 | title=Remembering Srividya: 6 times the veteran actor stunned us | date=24 July 2018 | access-date=18 October 2026 }}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/let-s-talk-movies/srividya-actor-death-anniversary-idavazhiyile-poocha-minda-poocha-movies-1.9000231 | title=Revisiting Rohini on Srividya's death anniversary | date=19 October 2023 | access-date=18 October 2026 }}</ref> तिने [[चोट्टानिक्करा अम्मा[[ आणि [[अम्मे नारायणा[[ या चित्रपटांमध्ये [[पार्वती|चोट्टानिक्करा देवी]]ची [[भूमिका]] साकारली.<ref>{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/chottanikkara-amma-malayalam-movie/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070800/http://spicyonion.com/title/chottanikkara-amma-malayalam-movie/|url-status=usurped|archive-date=4 March 2016|title=Chottanikkara Amma|access-date=18 October 2026|publisher=spicyonion.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1576|title=Amme Naaraayana|access-date=18 October 2026|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/s.php?6054 |title=Amme Naaraayana |access-date=18 October 2026 |publisher=malayalasangeetham.info |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021001239/http://malayalasangeetham.info/s.php?6054 |archive-date=21 October 2014 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/amme-narayana-malayalam-movie/|title=Amme Narayana|access-date=18 October 2026|publisher=spicyonion.com|archive-date=19 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141019072926/http://spicyonion.com/title/amme-narayana-malayalam-movie/|url-status=usurped}}</ref> [[महाभारत|महाभारतातील]] कथेवर आधारित [[अंबा अंबिका अंबालीका[[ (१९७६) या चित्रपटातील तिची [[अंबा (महाभारत)|अंबा]] या [[पौराणिक]] पात्राची भूमिका विशेष वाखाणली गेली.<ref>{{Cite web |url=https://www.abcmalayalam.net/1976/3783/amba-ambika-ambalika |title=domain.title |website=abcmalayalam.net |language=en |access-date=18 October 2026 |archive-date=11 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170611062449/http://abcmalayalam.net/1976/3783/amba-ambika-ambalika |url-status=dead }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:कन्नड चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:भारतीय महिला पार्श्वगायक]] [[वर्ग:भरतनाट्यम नृत्यांगना]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] en5zfawph6b3mtom5caodfp7jhbdcr1 0 385558 2722930 2026-10-18T18:49:52Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2722930 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मिगेल आंगेल आस्तुरियास]] 5alggbebd4y1jbq3kzykaas05sfq984 0 385559 2722936 2026-10-18T19:47:59Z अभय नातू 206 नवीन 2722936 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पुस्तक | नाव = रिसेशनल | मूळ_नाव = Recessional | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | लेखक = [[जेम्स ए. मिशनर]] | देश = [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] | भाषा = [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] | प्रकार = [[कादंबरी]] | प्रकाशक = [[रँडम हाऊस|रँडम हाउस]] | प्रकाशन_दिनांक = १९९६ | माध्यम_प्रकार = छापील (पुठ्ठा व कागदी आवृत्ती) | पृष्ठे = ४६४ (कागदी आवृत्ती) | आयएसबीएन = 978-0679449805 }} '''रिसेशनल''' ही अमेरिकन लेखक [[जेम्स ए. मिशनर]] यांनी १९९६ मध्ये लिहिलेली एक प्रसिद्ध [[कादंबरी]] आहे.<ref>{{cite web |title=रिसेशनल - जेम्स ए. मिशनर |url=https://www.penguinrandomhouse.com/books/114683/recessional-by-james-a-michener/ |website=पेंग्विन रँडम हाऊस |language=mr |access-date=२०२६-१०-१८}}</ref> आयुष्याच्या शेवटी लिहिलेल्या या कादंबरीत मिशनर यांनी [[फ्लोरिडा]] राज्यातील एका वृद्धाश्रमाच्या (रिटायरमेंट होम) पार्श्वभूमीवर वृद्धापकाळ, वैद्यकीय काळजी, सन्मानपूर्वक मरण आणि मानवी आयुष्याचा उत्तरार्ध यांसारख्या गंभीर व संवेदनशील विषयांचे सखोल विश्लेषण केले आहे.<ref name="seniorcare">{{cite web |title=अमेरिकेतील वृद्धापकाळ आणि वैद्यकीय सेवेचा इतिहास |url=https://www.nia.nih.gov/ |website=नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑन एजिंग |language=mr |access-date=२०२६-१०-१८}}</ref> == प्रस्तावना आणि पार्श्वभूमी == मिशनर यांनी वयाच्या ऐंशीव्या दशकाच्या उत्तरार्धात हे पुस्तक लिहिले तेव्हा ते स्वतः विविध आजारांशी आणि वृद्धापकाळाशी लढा देत होते. त्यामुळे ही कादंबरी एका ज्येष्ठ लेखकाचे अनुभवसिद्ध आत्मचरित्रात्मक लिखाण मानले जाते. आधुनिक वैद्यकशास्त्रामुळे मानवाचे आयुष्य वाढले असले तरी वृद्धापकाळात निर्माण होणारे कौटुंबिक, आर्थिक आणि नैतिक प्रश्न मिशनर यांनी या कादंबरीच्या केंद्रस्थानी ठेवले आहेत.<ref name="seniorcare" /> == कथानक == कादंबरीचे कथानक फ्लोरिडामधील ''पाम स्प्रिंग्स केर सेंटर'' या वृद्धाश्रमाभोवती आणि तेथे राहणाऱ्या विविध नागरिकांच्या आयुष्याभोवती फिरते. या केंद्राचे व्यवस्थापन डॉ. अँडी झोर्न या तरुणाकडे सोपवले जाते, जो स्वतःच्या वैयक्तिक आयुष्यातील दुःखातून सावरण्याचा प्रयत्न करत असतो. या वृद्धाश्रमात अमेरिकेच्या विविध क्षेत्रांतून आलेले निवृत्त नागरिक राहत असतात, ज्यात माजी राजकारणी, शिक्षक, व्यावसायिक आणि लष्करी अधिकारी यांचा समावेश असतो. वाढते वय, शारीरिक व्याधी, आणि अल्झायमरसारख्या आजारांशी लढा देत असतानाही हे नागरिक जीवनाचा आनंद शोधण्याचा प्रयत्न करतात. डॉ. झोर्न यांना केंद्राचे व्यवस्थापन सांभाळताना केवळ वैद्यकीय आव्हानांचाच नव्हे, तर व्यावसायिक नफा कमावणाऱ्या संस्थांचा दबाव, रुग्णांच्या नातेवाईकांची अनास्था आणि 'ईच्छासुलभ मृत्यू' (युरेनेशिया) यांसारख्या अत्यंत नैतिक प्रश्नांचा सामना करावा लागतो. वेगवेगळ्या रुग्णांच्या जीवनकहाणीतून आणि त्यांच्या नातेसंबंधांतून आधुनिक समाजातील वृद्धांचे स्थान कादंबरीत प्रभावीपणे मांडले आहे. == प्रमुख पात्रे == * '''डॉ. अँडी झोर्न:''' 'पाम स्प्रिंग्स केअर सेंटर'चा तरुण आणि संवेदनशील मुख्य वैद्यकीय अधिकारी. * '''क्लॅरिएसा शूमॅन:''' केअर सेंटरमधील एक खंबीर आणि अनुभवी प्रशासक स्त्री. * '''जनरल क्रॅमफोर्ड:''' माजी लष्करी अधिकारी, जो वृद्धापकाळातही शिस्त आणि स्वाभिमान टिकवून ठेवतो. * '''मार्टिन रायमन:''' एक ज्येष्ठ नागरिक, जो आजारपणातही जीवन जगण्याच्या जिद्दीचे प्रतिनिधित्व करतो. == मुख्य संकल्पना आणि विषय == या कादंबरीचा सर्वात महत्त्वाचा विषय म्हणजे मानवी आयुष्याचा उत्तरार्ध आणि वृद्धापकाळातील मानवी सन्मान हा होय. वाढत्या वयासोबत येणारे शारीरिक व मानसिक आजार आणि त्या काळात व्यक्तीला मिळणारे प्रेम व वैद्यकीय काळजी यावर मिशनर यांनी सखोल प्रकाश टाकला आहे. याव्यतिरिक्त, आधुनिक वैद्यकीय तंत्रज्ञानामुळे केवळ आयुष्य वाढवणे की रुग्णाची वेदनामुक्त जगण्याची इच्छा मानणे, यांतील नैतिक संघर्ष आणि व्यावसायिक आरोग्य व्यवस्थेतील त्रुटी हा या कादंबरीचा मुख्य गाभा आहे. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जेम्स मिशनर यांचे साहित्य]] [[वर्ग:अमेरिकन कादंबऱ्या]] [[वर्ग:इ.स. १९९६ मधील कादंबऱ्या]] 725lrakbmbmvrqcxkb1cvhubjzf0fcz 2722944 2722936 2026-10-18T20:13:01Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2722944 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पुस्तक | नाव = रिसेशनल | मूळ_नाव = Recessional | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | लेखक = [[जेम्स ए. मिशनर]] | देश = [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] | भाषा = [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] | प्रकार = [[कादंबरी]] | प्रकाशक = [[रँडम हाऊस|रँडम हाउस]] | प्रकाशन_दिनांक = १९९६ | माध्यम_प्रकार = छापील (पुठ्ठा व कागदी आवृत्ती) | पृष्ठे = ४६४ (कागदी आवृत्ती) | आयएसबीएन = 978-0679449805 }} '''रिसेशनल''' ही अमेरिकन लेखक [[जेम्स ए. मिशनर]] यांनी १९९६ मध्ये लिहिलेली एक प्रसिद्ध [[कादंबरी]] आहे.<ref>{{cite web |title=रिसेशनल - जेम्स ए. मिशनर |url=https://www.penguinrandomhouse.com/books/114683/recessional-by-james-a-michener/ |website=पेंग्विन रँडम हाऊस |language=mr |access-date=२०२६-१०-१८}}</ref> आयुष्याच्या शेवटी लिहिलेल्या या कादंबरीत मिशनर यांनी [[फ्लोरिडा]] राज्यातील एका वृद्धाश्रमाच्या (रिटायरमेंट होम) पार्श्वभूमीवर वृद्धापकाळ, वैद्यकीय काळजी, सन्मानपूर्वक मरण आणि मानवी आयुष्याचा उत्तरार्ध यांसारख्या गंभीर व संवेदनशील विषयांचे सखोल विश्लेषण केले आहे.<ref name="seniorcare">{{cite web |title=अमेरिकेतील वृद्धापकाळ आणि वैद्यकीय सेवेचा इतिहास |url=https://www.nia.nih.gov/ |website=नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑन एजिंग |language=mr |access-date=२०२६-१०-१८}}</ref> == प्रस्तावना आणि पार्श्वभूमी == मिशनर यांनी वयाच्या ऐंशीव्या दशकाच्या उत्तरार्धात हे पुस्तक लिहिले तेव्हा ते स्वतः विविध आजारांशी आणि वृद्धापकाळाशी लढा देत होते. त्यामुळे ही कादंबरी एका ज्येष्ठ लेखकाचे अनुभवसिद्ध आत्मचरित्रात्मक लिखाण मानले जाते. आधुनिक वैद्यकशास्त्रामुळे मानवाचे आयुष्य वाढले असले तरी वृद्धापकाळात निर्माण होणारे कौटुंबिक, आर्थिक आणि नैतिक प्रश्न मिशनर यांनी या कादंबरीच्या केंद्रस्थानी ठेवले आहेत.<ref name="seniorcare" /> == कथानक == कादंबरीचे कथानक फ्लोरिडामधील ''पाम स्प्रिंग्स केर सेंटर'' या वृद्धाश्रमाभोवती आणि तेथे राहणाऱ्या विविध नागरिकांच्या आयुष्याभोवती फिरते. या केंद्राचे व्यवस्थापन डॉ. अँडी झोर्न या तरुणाकडे सोपवले जाते, जो स्वतःच्या वैयक्तिक आयुष्यातील दुःखातून सावरण्याचा प्रयत्न करत असतो. या वृद्धाश्रमात अमेरिकेच्या विविध क्षेत्रांतून आलेले निवृत्त नागरिक राहत असतात, ज्यात माजी राजकारणी, शिक्षक, व्यावसायिक आणि लष्करी अधिकारी यांचा समावेश असतो. वाढते वय, शारीरिक व्याधी, आणि अल्झायमरसारख्या आजारांशी लढा देत असतानाही हे नागरिक जीवनाचा आनंद शोधण्याचा प्रयत्न करतात. डॉ. झोर्न यांना केंद्राचे व्यवस्थापन सांभाळताना केवळ वैद्यकीय आव्हानांचाच नव्हे, तर व्यावसायिक नफा कमावणाऱ्या संस्थांचा दबाव, रुग्णांच्या नातेवाईकांची अनास्था आणि 'ईच्छासुलभ मृत्यू' (युरेनेशिया) यांसारख्या अत्यंत नैतिक प्रश्नांचा सामना करावा लागतो. वेगवेगळ्या रुग्णांच्या जीवनकहाणीतून आणि त्यांच्या नातेसंबंधांतून आधुनिक समाजातील वृद्धांचे स्थान कादंबरीत प्रभावीपणे मांडले आहे. == प्रमुख पात्रे == * '''डॉ. अँडी झोर्न:''' 'पाम स्प्रिंग्स केअर सेंटर'चा तरुण आणि संवेदनशील मुख्य वैद्यकीय अधिकारी. * '''क्लॅरिएसा शूमॅन:''' केअर सेंटरमधील एक खंबीर आणि अनुभवी प्रशासक स्त्री. * '''जनरल क्रॅमफोर्ड:''' माजी लष्करी अधिकारी, जो वृद्धापकाळातही शिस्त आणि स्वाभिमान टिकवून ठेवतो. * '''मार्टिन रायमन:''' एक ज्येष्ठ नागरिक, जो आजारपणातही जीवन जगण्याच्या जिद्दीचे प्रतिनिधित्व करतो. == मुख्य संकल्पना आणि विषय == या कादंबरीचा सर्वात महत्त्वाचा विषय म्हणजे मानवी आयुष्याचा उत्तरार्ध आणि वृद्धापकाळातील मानवी सन्मान हा होय. वाढत्या वयासोबत येणारे शारीरिक व मानसिक आजार आणि त्या काळात व्यक्तीला मिळणारे प्रेम व वैद्यकीय काळजी यावर मिशनर यांनी सखोल प्रकाश टाकला आहे. याव्यतिरिक्त, आधुनिक वैद्यकीय तंत्रज्ञानामुळे केवळ आयुष्य वाढवणे की रुग्णाची वेदनामुक्त जगण्याची इच्छा मानणे, यांतील नैतिक संघर्ष आणि व्यावसायिक आरोग्य व्यवस्थेतील त्रुटी हा या कादंबरीचा मुख्य गाभा आहे. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जेम्स मिशनर यांचे साहित्य]] [[वर्ग:अमेरिकन कादंबऱ्या]] [[वर्ग:इ.स. १९९६ मधील कादंबऱ्या]] [[वर्ग:मिशन १,११,१११ लेख]] bvg2j7xulc199imm47g3i0ytqsfaz2g 0 385560 2722937 2026-10-18T19:55:58Z अभय नातू 206 नवीन 2722937 wikitext text/x-wiki '''ॲलिझा इझेटबेगोव्हिच''' ([[३ मार्च]], [[इ.स. १९२५|१९२५]] – [[१९ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २००३|२००३]]) हे [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]]चे राजकीय नेते, [[तत्त्वज्ञ]], [[लेखक]] आणि देशाचे पहिले [[राष्ट्राध्यक्ष]] होते. त्यांनी १९९० ते १९९६ या काळात [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे प्रजासत्ताक|बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना प्रजासत्ताकाचे]] राष्ट्राध्यक्ष म्हणून आणि १९९६ ते २००० या काळात बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाच्या तीन सदस्य प्रेसिडेन्सीचे अध्यक्ष म्हणून काम केले. [[बॉस्नियन युद्ध|बॉस्नियन युद्धाच्या]] अत्यंत कठीण काळात त्यांनी देशाचे नेतृत्व केले आणि [[डेटन करार|डेटन करारावर]] स्वाक्षरी करून शांतता प्रस्थापित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegović |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=18 October 2026}}</ref> == सुरुवातीचे जीवन == इझेटबेगोव्हिच यांचा जन्म वायव्य [[बॉस्निया]]तील [[बॉसान्स्की शामात्स]] या शहरात एका मुस्लिम कुटुंबात झाला. १९२८ मध्ये त्यांचे कुटुंब [[सारायेव्हो]] येथे स्थलांतरित झाले. त्यांनी तेथेच आपले प्राथमिक आणि माध्यमिक शिक्षण पूर्ण केले. [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धाच्या]] काळात त्यांनी ''मंगदी मुस्लिमानि'' (तरुण मुस्लिम) नावाच्या संघटनेत भाग घेतला. ही संघटना मुस्लिम समुदायाच्या धार्मिक आणि सामाजिक हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी कार्य करत होती.<ref>{{cite news |title=Obituary: Alija Izetbegović |url=https://www.theguardian.com/news/2003/oct/20/guardianobituaries |work=The Guardian |date=20 October 2003 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> महायुद्धानंतर [[युगोस्लाव्हिया]]मध्ये साम्यवादी (कम्युनिस्ट) सत्ता स्थापन झाली. साम्यवादी राजवटीत त्यांच्या धार्मिक आणि राजकीय विचारांमुळे त्यांच्यावर अनेक बंधने लादली गेली. १९४६ मध्ये त्यांना साम्यवादी विरोधी चळवळीत सहभागी असल्याच्या आरोपावरून तीन वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा झाली. तुरुंगातून सुटल्यानंतर त्यांनी [[सारायेव्हो विद्यापीठ|सारायेव्हो विद्यापीठातून]] कायद्याची पदवी प्राप्त केली आणि पुढील तीन दशके त्यांनी कायदेशीर सल्लागार म्हणून कार्य केले.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegović Biography |url=https://www.biography.com/ |website=Biography |access-date=18 October 2026}}</ref> == विचारवंत आणि साहित्यिक कार्य == इझेटबेगोव्हिच हे एक विचारवंत आणि लेखक होते. १९७० मध्ये त्यांनी ''इस्लामस्की डिक्लेरासिजा'' (इस्लामिक जाहीरनामा) नावाचा निबंध लिहिला, ज्यामध्ये त्यांनी आधुनिक जगात इस्लाम, राजकारण आणि समाज यांच्या संबंधांवर भाष्य केले. १९८० मध्ये त्यांनी ''इस्लाम इझ्म्युजु इस्तोक आइ ज़ापादा'' (पूर्व आणि पश्चिमेमधील इस्लाम) हे पुस्तक लिहिले. या पुस्तकात त्यांनी पाश्चात्य तत्त्वज्ञान आणि इस्लामिक संस्कृतीचा तुलनात्मक अभ्यास मांडला. १९८३ मध्ये युगोस्लाव्ह राजवटीने त्यांच्यावर ''राष्ट्रविरोधी कार्य आणि इस्लामिक मूलतत्त्ववाद'' पसरवल्याचा आरोप ठेवून १४ वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा ठोठावली. तथापि, राजकीय बदलांमुळे आणि आंतरराष्ट्रीय दबावामुळे १९८८ मध्ये त्यांची तुरुंगातून सुटका झाली.<ref>{{cite news |title=Former Bosnian President Izetbegovic Dies |url=https://www.washingtonpost.com/ |work=The Washington Post |date=19 October 2003 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == राजकीय कारकीर्द आणि राष्ट्राध्यक्षपद == १९९० मध्ये युगोस्लाव्हियातील साम्यवादी राजवट कमकुवत झाल्यानंतर त्यांनी ''पार्टिया देमोग्रात्स्के अकसिये' - एसडीए (लोकशाही कृती पक्ष) या राजकीय पक्षाची स्थापना केली. १९९० च्या निवडणुकीत त्यांच्या पक्षाने मोठा विजय मिळवला आणि ते बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष बनले. [[युगोस्लाव्हियाचे विघटन|युगोस्लाव्हियाच्या विघटनाच्या]] काळात त्यांनी बॉस्नियाचे स्वातंत्र्य टिकवून ठेवण्यासाठी प्रयत्न केले. फेब्रुवारी-मार्च १९९२ मध्ये झालेल्या सार्वमत कौलानुसार बॉस्नियाच्या जनतेने स्वातंत्र्याच्या बाजूने मतदान केले आणि ३ मार्च १९९२ रोजी बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाने स्वातंत्र्याची घोषणा केली.<ref>{{cite web |title=Bosnia and Herzegovina Independence |url=https://www.history.com/ |website=History.com |access-date=18 October 2026}}</ref> == बॉस्नियन युद्ध == स्वातंत्र्याच्या घोषणेनंतर लागलीच [[सर्बियन सैन्य]] आणि [[बॉस्नियन सर्ब]] दलांनी देशावर आक्रमण केले, ज्यामुळे [[बॉस्नियन युद्ध]] (१९९२-१९९५) सुरू झाले. राजधानी सारायेव्होला चार वर्षांपेक्षा जास्त काळ वेढा घालण्यात आला होता. युद्धाच्या या अत्यंत भीषण प्रसंगी, आंतरराष्ट्रीय शस्त्रास्त्र बंदी असूनही, इझेटबेगोव्हिच यांनी बॉस्नियन सैन्याचे नेतृत्व केले आणि देशाचे अस्तित्व टिकवून ठेवले. नवंबर १९९५ मध्ये अमेरिकेच्या मध्यस्थीने [[डेटन, ओहायो]] येथे झालेल्या वाटाघाटींनंतर त्यांनी [[डेटन करार|डेटन करारावर]] स्वाक्षरी केली, ज्यामुळे युद्ध समाप्त झाले आणि बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे सार्वभौमत्व मान्य करण्यात आले.<ref>{{cite news |title=Dayton Peace Accords |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == नंतरचे जीवन आणि मृत्यू == युद्धाच्या समाप्तीनंतर १९९६ मध्ये झालेल्या निवडणुकीत ते तीन-सदस्यीय अध्यक्षीय मंडळाचे पहिले अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. आरोग्याच्या कारणास्तव त्यांनी ऑक्टोबर २००० मध्ये राजकीय पदांवरून निवृत्ती घेतली. १९ ऑक्टोबर २००३ रोजी वयाच्या ७८ व्या वर्षी सारायेव्हो येथील रुग्णालयात हृदयरोगाने त्यांचे निधन झाले. सारायेव्हो येथील 'कोव्हाची' हुतात्मा स्मशानभूमीत त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले. त्यांच्या अंत्ययात्रेला १५०,००० हून अधिक लोक उपस्थित होते.<ref>{{cite news |title=Alija Izetbegović buried in Sarajevo |url=https://www.theguardian.com/world/2003/oct/23/bosnia |work=The Guardian |date=23 October 2003 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [[:वर्ग:बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष|बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष]] {{DEFAULTSORT:इझेटबेगोव्हिच, ॲलिझा}} [[वर्ग:बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाचे राष्ट्राध्यक्ष]] [[वर्ग:बॉस्नियन राजकारणी]] [[वर्ग:बॉस्नियन लेखक]] [[वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] tv2uqypglyze5se44gfijmt11u2zzr1 2722938 2722937 2026-10-18T19:56:49Z अभय नातू 206 असलेला लेख 2722938 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[अलिजा इझेत्बेगोव्हिक]] 7cbnssv482905031kdz4i22cnqrdd6w 0 385561 2722942 2026-10-18T20:07:33Z अभय नातू 206 नवीन 2722942 wikitext text/x-wiki '''मेहली मेहता''' ([[२५ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९०८|१९०८]] – [[१९ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २००२|२००२]]) हे भारतीय वंशाचे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[व्हायोलिन|व्हायोलिनवादक]], [[संगीत संयोजन|संगीत संयोजक]] (कंडक्टर) आणि [[अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्रा]]चे संस्थापक-संचालक होते. ते आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे संगीत संयोजक [[झुबीन मेहता]] यांचे वडील होते.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta, 94, Conductor And Violinist |url=https://www.nytimes.com/2002/10/22/arts/mehli-mehta-94-conductor-and-violinist.html |work=The New York Times |date=22 October 2002 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == सुरुवातीचे जीवन आणि शिक्षण == मेहली मेहता यांचा जन्म [[मुंबई]] येथील एका [[पारशी]] कुटुंबात झाला. त्यांनी वयाच्या पाचव्या वर्षी व्हायोलिन शिकण्यास सुरुवात केली. त्यांनी मुंबईतील [[सेंट झेव्हियर्स कॉलेज, मुंबई|सेंट झेव्हियर्स कॉलेजमधून]] पदवी प्राप्त केली. त्यानंतर त्यांनी लंडनमधील [[रॉयल अकॅडमी ऑफ म्युझिक]]मधून संगीताचे उच्च शिक्षण पूर्ण केले.<ref>{{cite web |title=Mehli Mehta Biography |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=18 October 2026}}</ref> == संगीतातील कारकीर्द == १९३५ मध्ये त्यांनी मुंबईत [[बॉम्बे सिंफनी ऑर्केस्ट्रा]]ची स्थापना केली आणि त्यात त्यांनी मुख्य व्हायोलिनवादक (काँसरमास्टर) म्हणून कार्य केले. १९४० मध्ये त्यांनी [[बॉम्बे स्ट्रिंग क्वार्टेट]]ची स्थापना केली. १९५५ मध्ये ते उच्च शिक्षणासाठी [[ब्रिटन|ब्रिटनमध्ये]] गेले. तेथे त्यांनी [[हॅले ऑर्केस्ट्रा]]मध्ये संगीत संयोजक सर [[जॉन बार्बिरोली]] यांच्या मार्गदर्शनाखाली पाच वर्षे सह-मुख्य वायोलिनवादक म्हणून काम केले. १९६० मध्ये ते अमेरिकेला स्थलांतरित झाले. तेथे त्यांनी [[लॉस एंजेलस]] येथील [[कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, लॉस एंजिल्स|युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्निया, लॉस एंजिल्स]] (यूसीएलए) मध्ये संगीत विभागाचे संचालक म्हणून काम पाहिले. १९६४ मध्ये त्यांनी [[अमेरिकन यूथ सिंफनी]] या तरुण संगीतकारांच्या ऑर्केस्ट्राची स्थापना केली. त्यांनी तब्बल ३३ वर्षे (१९९८ पर्यंत) या ऑर्केस्ट्राचे संगीत संयोजक आणि संगीत संचालक म्हणून नेतृत्व केले.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta, Founder of American Youth Symphony, Dies |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2002-oct-20-me-mehta20-story.html |work=Los Angeles Times |date=20 October 2002 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == वैयक्तिक जीवन == मेहता यांचा विवाह तेहमीना मेहता यांच्याशी झाला होता. त्यांना झुबीन आणि झारिन ही दोन मुले आहेत. झुबीन मेहता हे जागतिक दर्जाचे संगीत संयोजक मानले जातात. १९ ऑक्टोबर २००२ रोजी वयाच्या ९४ व्या वर्षी [[कॅलिफोर्निया]]तील [[सांता मॉनिका (कॅलिफोर्निया)|सांता मोनिका]]मधील एका रुग्णालयात त्यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=21 October 2002 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == संदर्भ आणि नोंद == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:मेहता, मेहली}} [[वर्ग:भारतीय संगीतकार]] [[वर्ग:अमेरिकन संगीतकार]] [[वर्ग:व्हायोलिनवादक]] [[वर्ग:मुंबईमधील व्यक्ती]] [[वर्ग:भारतीय पारशी]] [[वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 9jvov8rohc4fbttmpfx1gvraaxw7rhn 2722943 2722942 2026-10-18T20:08:14Z अभय नातू 206 साचा 2722943 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''मेहली मेहता''' ([[२५ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९०८|१९०८]] – [[१९ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २००२|२००२]]) हे भारतीय वंशाचे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[व्हायोलिन|व्हायोलिनवादक]], [[संगीत संयोजन|संगीत संयोजक]] (कंडक्टर) आणि [[अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्रा]]चे संस्थापक-संचालक होते. ते आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे संगीत संयोजक [[झुबीन मेहता]] यांचे वडील होते.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta, 94, Conductor And Violinist |url=https://www.nytimes.com/2002/10/22/arts/mehli-mehta-94-conductor-and-violinist.html |work=The New York Times |date=22 October 2002 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == सुरुवातीचे जीवन आणि शिक्षण == मेहली मेहता यांचा जन्म [[मुंबई]] येथील एका [[पारशी]] कुटुंबात झाला. त्यांनी वयाच्या पाचव्या वर्षी व्हायोलिन शिकण्यास सुरुवात केली. त्यांनी मुंबईतील [[सेंट झेव्हियर्स कॉलेज, मुंबई|सेंट झेव्हियर्स कॉलेजमधून]] पदवी प्राप्त केली. त्यानंतर त्यांनी लंडनमधील [[रॉयल अकॅडमी ऑफ म्युझिक]]मधून संगीताचे उच्च शिक्षण पूर्ण केले.<ref>{{cite web |title=Mehli Mehta Biography |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=18 October 2026}}</ref> == संगीतातील कारकीर्द == १९३५ मध्ये त्यांनी मुंबईत [[बॉम्बे सिंफनी ऑर्केस्ट्रा]]ची स्थापना केली आणि त्यात त्यांनी मुख्य व्हायोलिनवादक (काँसरमास्टर) म्हणून कार्य केले. १९४० मध्ये त्यांनी [[बॉम्बे स्ट्रिंग क्वार्टेट]]ची स्थापना केली. १९५५ मध्ये ते उच्च शिक्षणासाठी [[ब्रिटन|ब्रिटनमध्ये]] गेले. तेथे त्यांनी [[हॅले ऑर्केस्ट्रा]]मध्ये संगीत संयोजक सर [[जॉन बार्बिरोली]] यांच्या मार्गदर्शनाखाली पाच वर्षे सह-मुख्य वायोलिनवादक म्हणून काम केले. १९६० मध्ये ते अमेरिकेला स्थलांतरित झाले. तेथे त्यांनी [[लॉस एंजेलस]] येथील [[कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, लॉस एंजिल्स|युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्निया, लॉस एंजिल्स]] (यूसीएलए) मध्ये संगीत विभागाचे संचालक म्हणून काम पाहिले. १९६४ मध्ये त्यांनी [[अमेरिकन यूथ सिंफनी]] या तरुण संगीतकारांच्या ऑर्केस्ट्राची स्थापना केली. त्यांनी तब्बल ३३ वर्षे (१९९८ पर्यंत) या ऑर्केस्ट्राचे संगीत संयोजक आणि संगीत संचालक म्हणून नेतृत्व केले.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta, Founder of American Youth Symphony, Dies |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2002-oct-20-me-mehta20-story.html |work=Los Angeles Times |date=20 October 2002 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == वैयक्तिक जीवन == मेहता यांचा विवाह तेहमीना मेहता यांच्याशी झाला होता. त्यांना झुबीन आणि झारिन ही दोन मुले आहेत. झुबीन मेहता हे जागतिक दर्जाचे संगीत संयोजक मानले जातात. १९ ऑक्टोबर २००२ रोजी वयाच्या ९४ व्या वर्षी [[कॅलिफोर्निया]]तील [[सांता मॉनिका (कॅलिफोर्निया)|सांता मोनिका]]मधील एका रुग्णालयात त्यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=21 October 2002 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == संदर्भ आणि नोंद == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:मेहता, मेहली}} [[वर्ग:भारतीय संगीतकार]] [[वर्ग:अमेरिकन संगीतकार]] [[वर्ग:व्हायोलिनवादक]] [[वर्ग:मुंबईमधील व्यक्ती]] [[वर्ग:भारतीय पारशी]] [[वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] isji0n1a05qf865tqjjyfg9g0hcqubf 2722945 2722943 2026-10-18T20:13:26Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2722945 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''मेहली मेहता''' ([[२५ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९०८|१९०८]] – [[१९ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २००२|२००२]]) हे भारतीय वंशाचे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] [[व्हायोलिन|व्हायोलिनवादक]], [[संगीत संयोजन|संगीत संयोजक]] (कंडक्टर) आणि [[अमेरिकन यूथ सिंफनी ऑर्केस्ट्रा]]चे संस्थापक-संचालक होते. ते आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे संगीत संयोजक [[झुबीन मेहता]] यांचे वडील होते.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta, 94, Conductor And Violinist |url=https://www.nytimes.com/2002/10/22/arts/mehli-mehta-94-conductor-and-violinist.html |work=The New York Times |date=22 October 2002 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == सुरुवातीचे जीवन आणि शिक्षण == मेहली मेहता यांचा जन्म [[मुंबई]] येथील एका [[पारशी]] कुटुंबात झाला. त्यांनी वयाच्या पाचव्या वर्षी व्हायोलिन शिकण्यास सुरुवात केली. त्यांनी मुंबईतील [[सेंट झेव्हियर्स कॉलेज, मुंबई|सेंट झेव्हियर्स कॉलेजमधून]] पदवी प्राप्त केली. त्यानंतर त्यांनी लंडनमधील [[रॉयल अकॅडमी ऑफ म्युझिक]]मधून संगीताचे उच्च शिक्षण पूर्ण केले.<ref>{{cite web |title=Mehli Mehta Biography |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopædia Britannica |access-date=18 October 2026}}</ref> == संगीतातील कारकीर्द == १९३५ मध्ये त्यांनी मुंबईत [[बॉम्बे सिंफनी ऑर्केस्ट्रा]]ची स्थापना केली आणि त्यात त्यांनी मुख्य व्हायोलिनवादक (काँसरमास्टर) म्हणून कार्य केले. १९४० मध्ये त्यांनी [[बॉम्बे स्ट्रिंग क्वार्टेट]]ची स्थापना केली. १९५५ मध्ये ते उच्च शिक्षणासाठी [[ब्रिटन|ब्रिटनमध्ये]] गेले. तेथे त्यांनी [[हॅले ऑर्केस्ट्रा]]मध्ये संगीत संयोजक सर [[जॉन बार्बिरोली]] यांच्या मार्गदर्शनाखाली पाच वर्षे सह-मुख्य वायोलिनवादक म्हणून काम केले. १९६० मध्ये ते अमेरिकेला स्थलांतरित झाले. तेथे त्यांनी [[लॉस एंजेलस]] येथील [[कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, लॉस एंजिल्स|युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्निया, लॉस एंजिल्स]] (यूसीएलए) मध्ये संगीत विभागाचे संचालक म्हणून काम पाहिले. १९६४ मध्ये त्यांनी [[अमेरिकन यूथ सिंफनी]] या तरुण संगीतकारांच्या ऑर्केस्ट्राची स्थापना केली. त्यांनी तब्बल ३३ वर्षे (१९९८ पर्यंत) या ऑर्केस्ट्राचे संगीत संयोजक आणि संगीत संचालक म्हणून नेतृत्व केले.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta, Founder of American Youth Symphony, Dies |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2002-oct-20-me-mehta20-story.html |work=Los Angeles Times |date=20 October 2002 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == वैयक्तिक जीवन == मेहता यांचा विवाह तेहमीना मेहता यांच्याशी झाला होता. त्यांना झुबीन आणि झारिन ही दोन मुले आहेत. झुबीन मेहता हे जागतिक दर्जाचे संगीत संयोजक मानले जातात. १९ ऑक्टोबर २००२ रोजी वयाच्या ९४ व्या वर्षी [[कॅलिफोर्निया]]तील [[सांता मॉनिका (कॅलिफोर्निया)|सांता मोनिका]]मधील एका रुग्णालयात त्यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=Mehli Mehta passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |date=21 October 2002 |access-date=18 October 2026 |language=en}}</ref> == संदर्भ आणि नोंद == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:मेहता, मेहली}} [[वर्ग:भारतीय संगीतकार]] [[वर्ग:अमेरिकन संगीतकार]] [[वर्ग:व्हायोलिनवादक]] [[वर्ग:मुंबईमधील व्यक्ती]] [[वर्ग:भारतीय पारशी]] [[वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:मिशन १,११,१११ लेख]] ik8chkk53s43q4pac9qswn51pftviev 0 385562 2722950 2026-10-18T21:20:26Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2722950 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मोरेना जिल्हा]] hw0esupxy8n6du04sqzgj0zq3flp695 0 385563 2722951 2026-10-18T21:20:47Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2722951 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[बालनगिर जिल्हा]] 2aysesbj9hr41xypmeztuf5cldhf7za 3 385564 2723040 2026-10-19T05:34:12Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723040 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Mane Nikita laxman}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ११:०४, १९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) oamycb8jc2panjn67buv37w733hz59w 3 385565 2723060 2026-10-19T06:38:34Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723060 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Hemchandra Ramling Jangam}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १२:०८, १९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) ldov51r0o7kt6ag1o4w3d9qszx1ed6c 0 385566 2723063 2026-10-19T07:05:45Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1379488357|Walter Sisulu]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723063 wikitext text/x-wiki '''वॉल्टर मॅक्स उल्याटे सिसुलू''' (१८ मे १९१२ - ५ मे २००३) हे [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेतील]] वर्णभेदविरोधी कार्यकर्ते आणि [[आफ्रिकन राष्ट्रीय काँग्रेस|आफ्रिकन नॅशनल काँग्रेसचे]] (ANC) सदस्य होते. एएनसीचे महासचिव (१९४९-१९५४) आणि उपराष्ट्राध्यक्ष (१९९१-१९९४) या पदांच्या कार्यकाळांच्या दरम्यान, ते रिव्होनिया खटल्यातील आरोपी क्रमांक २ होते आणि त्यांना रॉबेन बेटावर तुरुंगवास भोगावा लागला. इथे त्यांनी त्यांच्या वर्णभेदविरोधी क्रांतिकारी सक्रियतेसाठी २५ वर्षांहून अधिक काळ तुरुंगवास भोगला. त्यांची ऑलिव्हर टॅम्बो आणि [[नेल्सन मंडेला]] यांच्यासोबत घनिष्ठ भागीदारी होती, ज्यांच्यासोबत त्यांनी १९५२ च्या अवज्ञा मोहिमेचे आयोजन आणि एएनसी युथ लीग व उमखोंटो वे सिझ्वे यांच्या स्थापनेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. ते दक्षिण आफ्रिकन कम्युनिस्ट पक्षाच्या केंद्रीय समितीवरही होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dailymaverick.co.za/opinionista/2017-07-18-anc-and-sacp-a-history-together-and-apart/|title=ANC and SACP – A history together (and apart)|last=Trewhela|first=Paul|date=2017-07-18|website=[[Daily Maverick]]|language=en|access-date=2022-11-02}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.politicsweb.co.za/opinion/the-anc-mk-and-the-communists|title=The SACP's secret Moscow papers|last=Myburgh|first=James|date=2017-01-31|website=Politicsweb|language=en|access-date=2022-11-02}}</ref> १९९२ मध्ये, दक्षिण आफ्रिकेतील स्वातंत्र्य लढ्यातील योगदानाबद्दल सिसुलू यांना एएनसीतर्फे दिला जाणारा सर्वोच्च सन्मान, इसित्वालांद्वे पदक, प्रदान करण्यात आले होता. त्यांना भारत सरकारने देखिल १९९८ साली [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] पुरस्कार बहाल केला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} [[वर्ग:सार्वजनिक व्यवहारातील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म]] [[वर्ग:दक्षिण आफ्रिकन व्यक्ती]] ni01cdkd3c2tsifk4c1887x2qd5vr94 2723064 2723063 2026-10-19T07:06:07Z Dharmadhyaksha 28394 2723064 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''वॉल्टर मॅक्स उल्याटे सिसुलू''' (१८ मे १९१२ - ५ मे २००३) हे [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेतील]] वर्णभेदविरोधी कार्यकर्ते आणि [[आफ्रिकन राष्ट्रीय काँग्रेस|आफ्रिकन नॅशनल काँग्रेसचे]] (ANC) सदस्य होते. एएनसीचे महासचिव (१९४९-१९५४) आणि उपराष्ट्राध्यक्ष (१९९१-१९९४) या पदांच्या कार्यकाळांच्या दरम्यान, ते रिव्होनिया खटल्यातील आरोपी क्रमांक २ होते आणि त्यांना रॉबेन बेटावर तुरुंगवास भोगावा लागला. इथे त्यांनी त्यांच्या वर्णभेदविरोधी क्रांतिकारी सक्रियतेसाठी २५ वर्षांहून अधिक काळ तुरुंगवास भोगला. त्यांची ऑलिव्हर टॅम्बो आणि [[नेल्सन मंडेला]] यांच्यासोबत घनिष्ठ भागीदारी होती, ज्यांच्यासोबत त्यांनी १९५२ च्या अवज्ञा मोहिमेचे आयोजन आणि एएनसी युथ लीग व उमखोंटो वे सिझ्वे यांच्या स्थापनेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. ते दक्षिण आफ्रिकन कम्युनिस्ट पक्षाच्या केंद्रीय समितीवरही होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dailymaverick.co.za/opinionista/2017-07-18-anc-and-sacp-a-history-together-and-apart/|title=ANC and SACP – A history together (and apart)|last=Trewhela|first=Paul|date=2017-07-18|website=[[Daily Maverick]]|language=en|access-date=2022-11-02}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.politicsweb.co.za/opinion/the-anc-mk-and-the-communists|title=The SACP's secret Moscow papers|last=Myburgh|first=James|date=2017-01-31|website=Politicsweb|language=en|access-date=2022-11-02}}</ref> १९९२ मध्ये, दक्षिण आफ्रिकेतील स्वातंत्र्य लढ्यातील योगदानाबद्दल सिसुलू यांना एएनसीतर्फे दिला जाणारा सर्वोच्च सन्मान, इसित्वालांद्वे पदक, प्रदान करण्यात आले होता. त्यांना भारत सरकारने देखिल १९९८ साली [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] पुरस्कार बहाल केला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} [[वर्ग:सार्वजनिक व्यवहारातील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म]] [[वर्ग:दक्षिण आफ्रिकन व्यक्ती]] ijg5qdxi37q99wff4wn58d4djfrnvvv 2723065 2723064 2026-10-19T07:06:28Z Dharmadhyaksha 28394 2723065 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''वॉल्टर मॅक्स उल्याटे सिसुलू''' (१८ मे १९१२ - ५ मे २००३) हे [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेतील]] वर्णभेदविरोधी कार्यकर्ते आणि [[आफ्रिकन राष्ट्रीय काँग्रेस|आफ्रिकन नॅशनल काँग्रेसचे]] (ANC) सदस्य होते. एएनसीचे महासचिव (१९४९-१९५४) आणि उपराष्ट्राध्यक्ष (१९९१-१९९४) या पदांच्या कार्यकाळांच्या दरम्यान, ते रिव्होनिया खटल्यातील आरोपी क्रमांक २ होते आणि त्यांना रॉबेन बेटावर तुरुंगवास भोगावा लागला. इथे त्यांनी त्यांच्या वर्णभेदविरोधी क्रांतिकारी सक्रियतेसाठी २५ वर्षांहून अधिक काळ तुरुंगवास भोगला. त्यांची ऑलिव्हर टॅम्बो आणि [[नेल्सन मंडेला]] यांच्यासोबत घनिष्ठ भागीदारी होती, ज्यांच्यासोबत त्यांनी १९५२ च्या अवज्ञा मोहिमेचे आयोजन आणि एएनसी युथ लीग व उमखोंटो वे सिझ्वे यांच्या स्थापनेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. ते दक्षिण आफ्रिकन कम्युनिस्ट पक्षाच्या केंद्रीय समितीवरही होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dailymaverick.co.za/opinionista/2017-07-18-anc-and-sacp-a-history-together-and-apart/|title=ANC and SACP – A history together (and apart)|last=Trewhela|first=Paul|date=2017-07-18|website=[[Daily Maverick]]|language=en|access-date=2022-11-02}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.politicsweb.co.za/opinion/the-anc-mk-and-the-communists|title=The SACP's secret Moscow papers|last=Myburgh|first=James|date=2017-01-31|website=Politicsweb|language=en|access-date=2022-11-02}}</ref> १९९२ मध्ये, दक्षिण आफ्रिकेतील स्वातंत्र्य लढ्यातील योगदानाबद्दल सिसुलू यांना एएनसीतर्फे दिला जाणारा सर्वोच्च सन्मान, इसित्वालांद्वे पदक, प्रदान करण्यात आले होता. त्यांना भारत सरकारने देखिल १९९८ साली [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] बहाल केला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} [[वर्ग:सार्वजनिक व्यवहारातील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म]] [[वर्ग:दक्षिण आफ्रिकन व्यक्ती]] ihv000ilmwxsxjolavbsc4e3zq4niqq 0 385567 2723068 2026-10-19T07:13:38Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1371558694|Sarvepalli Gopal]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723068 wikitext text/x-wiki '''सर्वपल्ली गोपाल''' (२३ एप्रिल १९२३ – २० एप्रिल २००२) हे एक सुप्रसिद्ध भारतीय इतिहासकार होते.<ref name="odnb2">{{cite ODNB|last1=Raychaudhuri|first1=Tapan|author-link1=Tapan Raychaudhuri|title=Gopal, Sarvepalli (1923–2002)|url=http://www.oxforddnb.com/view/article/94961|access-date=25 November 2015|date=Oct 2008}}</ref><ref name="rememberingsarvapalligopal">{{स्रोत बातमी|last=Ramachandra Guha|url=http://www.hindu.com/mag/2003/04/27/stories/2003042700220300.htm|title=Remembering Sarvepalli Gopal|date=27 April 2003|work=[[The Hindu]]|author-link=Ramachandra Guha|access-date=2006-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430084004/http://www.hindu.com/mag/2003/04/27/stories/2003042700220300.htm|archive-date=30 April 2012|url-status=dead}}</ref> ते [[भारताचे राष्ट्रपती|भारताचे]] पहिले [[भारताचे उपराष्ट्रपती|उपराष्ट्रपती]] आणि दुसरे राष्ट्रपती [[सर्वेपल्ली राधाकृष्णन|सर्वपल्ली राधाकृष्णन]] यांचे सुपुत्र होते. तांनी ''राधाकृष्णन: एक चरित्र'' आणि ''जवाहरलाल नेहरू: एक चरित्र'' या ग्रंथांचे लेखन केले होते. नेहरूंच्या चरित्रासाठी त्यांना १९७६ मध्ये [[साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेत्यांची यादी (इंग्लिश)|साहित्य अकादमी पुरस्कार (इंग्लिश)]] मिळाला. १९५० च्या दशकात त्यांची भारत सरकारच्या [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालयात]] संचालक म्हणून नियुक्ती झाली, जिथे त्यांनी पंतप्रधान [[जवाहरलाल नेहरू|नेहरू]] यांच्यासोबत जवळून काम केले. १९६० च्या दशकात ते ऑक्सफर्ड येथील सेंट अँटनी कॉलेजमध्ये भारतीय इतिहासाचे वाचक (रीडर) होते. जेव्हा तत्कालीन पंतप्रधान [[इंदिरा गांधी]] यांनी नवीन [[जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ|जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाची]] स्थापना केली, तेव्हा त्यांनी स्थापन करण्यास मदत केलेल्या ऐतिहासिक अभ्यास केंद्रात त्यांची इतिहासाचे प्राध्यापक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="panikkar">{{जर्नल स्रोत|last=K. N. Panikkar|author-link=K. N. Panikkar|date=27 April – 12 May 2002|title=A great historian: Sarvepalli Gopal, 1923-2002|url=http://www.frontline.in/static/html/fl1909/19091220.htm|journal=[[Frontline (magazine)|Frontline]]|volume=19|issue=9|access-date=2006-11-03}}</ref> १९७० च्या दशकात ते नवी दिल्ली येथील [[नॅशनल बुक ट्रस्ट|नॅशनल बुक ट्रस्टचे]] अध्यक्ष झाले. १९९९ मध्ये भारत सरकारने त्यांना [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] बहाल केला. २० एप्रिल २००२ ला [[चेन्नई]] येथे [[मूत्रपिंड|मूत्रपिंडाच्या]] आजाराने त्यांना मृत्यू झाला. == संदर्भ == [[वर्ग:मद्रास विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:तेलुगू लोक]] [[वर्ग:चेन्नईमधील विद्वान]] [[वर्ग:इंग्रजीमध्ये साहित्य अकादमी पुरस्काराचे प्राप्तकर्ते]] [[वर्ग:साहित्य व शिक्षणतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातील शैक्षणिक कर्मचारी]] [[वर्ग:भारतीय नागरी सेवक]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय इतिहासकार]] [[वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म]] 4imz7k3pkzw5ylfozxowm0auzpeyvlr 2723070 2723068 2026-10-19T07:14:47Z Dharmadhyaksha 28394 2723070 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''सर्वपल्ली गोपाल''' (२३ एप्रिल १९२३ – २० एप्रिल २००२) हे एक सुप्रसिद्ध भारतीय इतिहासकार होते.<ref name="odnb2">{{cite web|last1=Raychaudhuri|first1=Tapan|author-link1=Tapan Raychaudhuri|title=Gopal, Sarvepalli (1923–2002)|url=http://www.oxforddnb.com/view/article/94961|access-date=25 November 2015|date=Oct 2008}}</ref><ref name="rememberingsarvapalligopal">{{स्रोत बातमी|last=Ramachandra Guha|url=http://www.hindu.com/mag/2003/04/27/stories/2003042700220300.htm|title=Remembering Sarvepalli Gopal|date=27 April 2003|work=[[The Hindu]]|author-link=Ramachandra Guha|access-date=2006-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430084004/http://www.hindu.com/mag/2003/04/27/stories/2003042700220300.htm|archive-date=30 April 2012|url-status=dead}}</ref> ते [[भारताचे राष्ट्रपती|भारताचे]] पहिले [[भारताचे उपराष्ट्रपती|उपराष्ट्रपती]] आणि दुसरे राष्ट्रपती [[सर्वेपल्ली राधाकृष्णन|सर्वपल्ली राधाकृष्णन]] यांचे सुपुत्र होते. तांनी ''राधाकृष्णन: एक चरित्र'' आणि ''जवाहरलाल नेहरू: एक चरित्र'' या ग्रंथांचे लेखन केले होते. नेहरूंच्या चरित्रासाठी त्यांना १९७६ मध्ये [[साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेत्यांची यादी (इंग्लिश)|साहित्य अकादमी पुरस्कार (इंग्लिश)]] मिळाला. १९५० च्या दशकात त्यांची भारत सरकारच्या [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालयात]] संचालक म्हणून नियुक्ती झाली, जिथे त्यांनी पंतप्रधान [[जवाहरलाल नेहरू|नेहरू]] यांच्यासोबत जवळून काम केले. १९६० च्या दशकात ते ऑक्सफर्ड येथील सेंट अँटनी कॉलेजमध्ये भारतीय इतिहासाचे वाचक (रीडर) होते. जेव्हा तत्कालीन पंतप्रधान [[इंदिरा गांधी]] यांनी नवीन [[जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ|जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाची]] स्थापना केली, तेव्हा त्यांनी स्थापन करण्यास मदत केलेल्या ऐतिहासिक अभ्यास केंद्रात त्यांची इतिहासाचे प्राध्यापक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="panikkar">{{जर्नल स्रोत|last=K. N. Panikkar|author-link=K. N. Panikkar|date=27 April – 12 May 2002|title=A great historian: Sarvepalli Gopal, 1923-2002|url=http://www.frontline.in/static/html/fl1909/19091220.htm|journal=[[Frontline (magazine)|Frontline]]|volume=19|issue=9|access-date=2006-11-03}}</ref> १९७० च्या दशकात ते नवी दिल्ली येथील [[नॅशनल बुक ट्रस्ट|नॅशनल बुक ट्रस्टचे]] अध्यक्ष झाले. १९९९ मध्ये भारत सरकारने त्यांना [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] बहाल केला. २० एप्रिल २००२ ला [[चेन्नई]] येथे [[मूत्रपिंड|मूत्रपिंडाच्या]] आजाराने त्यांना मृत्यू झाला. == संदर्भ == [[वर्ग:मद्रास विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:तेलुगू लोक]] [[वर्ग:चेन्नईमधील विद्वान]] [[वर्ग:इंग्रजीमध्ये साहित्य अकादमी पुरस्काराचे प्राप्तकर्ते]] [[वर्ग:साहित्य व शिक्षणतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातील शैक्षणिक कर्मचारी]] [[वर्ग:भारतीय नागरी सेवक]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय इतिहासकार]] [[वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म]] ioeb8qzxi16rav4ughb19htd7hagqw3 0 385568 2723073 2026-10-19T08:09:53Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1378236589|Braj Kumar Nehru]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723073 wikitext text/x-wiki '''ब्रजकुमार नेहरू''' [[ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर|एम.बी.ई.]], [[भारतीय नागरी सेवा|आय.सी.एस.]] (४ सप्टेंबर १९०९ – ३१ ऑक्टोबर २००१) हे एक भारतीय राजनैतिक अधिकारी आणि १९६१ ते १९६८ अमेरिकेतील भारताचे राजदूत होते.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.washingtonpost.com/archive/local/2001/11/13/braj-kumar-nehru/0e005ce0-72ee-41eb-b016-867c73389f8e/|title=Braj Kumar Nehru|work=Washington Post|access-date=27 January 2024}}</ref> ते ब्रिजलाल नेहरू आणि [[रामेश्वरी नेहरू]] यांचे पुत्र आणि [[भारताचे पंतप्रधान|भारताचे पहिले पंतप्रधान]] [[जवाहरलाल नेहरू]] यांचे चुलत भाऊ होते. == वैयक्तिक जीवन == ब्रज कुमार यांचा जन्म ४ सप्टेंबर १९०९ रोजी [[प्रयागराज|अलाहाबाद]] (तत्कालीन आग्रा आणि अवधचा संयुक्त प्रांत) येथे ब्रिजलाल नेहरू आणि [[रामेश्वरी नेहरू]] यांच्या घरी झाला.<ref name="rajbhavan">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.rajbhavan.gujarat.gov.in/uniquepage.asp?id_pk=66|title=Governors of Gujarat: details of the life sketch of B.K. Nehru|publisher=Rajbhavan (Govt of India)|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20181210202559/http://www.rajbhavan.gujarat.gov.in/uniquepage.asp?id_pk=66|archive-date=10 December 2018|access-date=16 July 2012}}</ref><ref name=":0">{{स्रोत बातमी|last=Lewis|first=Paul|url=https://www.nytimes.com/2001/11/09/business/b-k-nehru-92-indian-envoy-and-cousin-of-prime-minister.html|title=B. K. Nehru, 92, Indian Envoy And Cousin of Prime Minister|date=2001-11-09|work=The New York Times|language=en|access-date=2025-11-21}}</ref> त्यांचे आजोबा, पंडित नंदलाल नेहरू, हे पंडित [[मोतीलाल नेहरू]] यांचे मोठे भाऊ होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.kecss.org/prominent+kashmiris+people+mldhar.html|title=Community: Prominent Kashmiri's|publisher=KECSS (Regd)|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120613190919/http://www.kecss.org/prominent+kashmiris+people+mldhar.html|archive-date=13 June 2012|access-date=17 July 2012}}</ref>त्यांचे शिक्षण [[अलाहाबाद विद्यापीठ]], [[लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स]] आणि [[युनिव्हर्सिटी ऑफ ऑक्सफर्ड|ऑक्सफर्ड विद्यापीठात]] झाले.<ref name="scots">{{स्रोत बातमी|url=http://www.scotsman.com/news/obituaries/braj-kumar-nehru-1-591934|title=Braj Kumar Nehru|date=2 January 2002|publisher=Scotsman.com|access-date=17 July 2012}}</ref> त्यांना विविध क्षेत्रांतील त्यांच्या उल्लेखनीय सेवेबद्दल पंजाब विद्यापीठाकडून [[डॉक्टर ऑफ लेटर्स|डॉक्टर ऑफ लिटरेचर]] पदवी पण प्रदान करण्यात आली.<ref name="tribune1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.tribuneindia.com/2001/20011101/main2.htm|title=B.K. Nehru Dead|last=chandigarh|date=31 October 2001|publisher=tribune.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030225143800/http://www.tribuneindia.com/2001/20011101/main2.htm|archive-date=25 February 2003|access-date=17 July 2012}}</ref><ref name="nyt">{{स्रोत बातमी|last=Lewis|first=Paul|url=https://www.nytimes.com/2001/11/09/business/b-k-nehru-92-indian-envoy-and-cousin-of-prime-minister.html|title=B.K.Nehru, 92, Indian envoy & cousin of Indian Prime minister|date=9 November 2001|publisher=New York Times (nytimes.com)|access-date=16 July 2012}}</ref> १९३५ मध्ये, नेहरूंनी मॅग्डोल्ना फ्रीडमन (५ डिसेंबर १९०८, [[बुडापेस्ट]], [[ऑस्ट्रिया-हंगेरी]] - २५ एप्रिल २०१७, कसौली, [[हिमाचल प्रदेश]]) यांच्याशी लग्न केले, ज्या यूकेमध्ये हंगेरियन ज्यू पार्श्वभूमीच्या त्यांच्या सहविद्यार्थिनी होत्या.<ref name="oldest_resident">{{स्रोत बातमी|last=Sharma|first=Ashwani|url=http://indianexpress.com/article/india/kasauli-loses-its-oldest-resident-jawaharlal-nehru-cousins-wife-4629747/|title=Kasauli loses its oldest resident, Jawaharlal Nehru cousin's wife|date=27 April 2017|work=The Indian Express|access-date=27 April 2017}}</ref> युरोपमधील ज्यू समाजावर होणाऱ्या वाईट वागणुकीमुळे तिच्या वडिलांनी तिचे नाव बदलून मॅग्डोल्ना फोरबाथ असे ठेवले. तिचे टोपणनाव फोरी होते. लग्नानंतर त्यांनी आपले नाव बदलून शोभा नेहरू ठेवले.<ref name="fori">{{स्रोत बातमी|last=chauhan|first=swaraaj|url=http://themoderatevoice.com/96735/indias-fori-nehru-worlds-oldest-jewish-woman-alive/|title=India's Fori Nehru, the oldest jewish woman alive|date=1 January 2011|publisher=themoderatevoice.com|access-date=17 July 2012}}</ref> == कारकीर्द == नेहरू १९३४ मध्ये [[भारतीय नागरी सेवा|भारतीय नागरी सेवेत]] दाखल झाले. १९३४ ते १९३७ पर्यंत त्यांनी [[पंजाब प्रांत (ब्रिटिश भारत)|पंजाब प्रांतात]] विविध शासकीय पदांवर काम केले.<ref name="rajbhavan" /> १९५७ ते मध्ये आर्थिक व्यवहार सचिव झाले.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/B-K-Nehru-dead/articleshow/1113119015.cms|title=B K Nehru dead|date=1 October 2001|work=[[The Times of India]]|access-date=16 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928094459/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2001-10-31/india/27242981_1_nehru-gandhi-family-indira-gandhi-brij-kumar-nehru|archive-date=28 September 2013|url-status=live}}</ref> १९५८ मध्ये त्यांची भारताच्या आर्थिक व्यवहार (बाह्य वित्तीय संबंध) विभागाचे आयुक्त-जनरल म्हणून नियुक्ती झाली.<ref name="rajbhavan" /> ते [[आसाम]] (१९६८-७३),<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://jkrajbhawan.nic.in/His%20Excellency/present3.htm|title=Welcome to Rajbhavan, Jammu & Kashmir|last=Jammu & Kashmir state Govt|first=Government of India|publisher=jkrajbhavan.nic.in|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120427231026/http://jkrajbhawan.nic.in/His%20Excellency/present3.htm|archive-date=27 April 2012|access-date=5 August 2012}}</ref> [[नागालँडचे राज्यपाल|नागालँड]] (१९६८-७३), [[मेघालयचे राज्यपाल|मेघालय]] (१९७०-७३), [[मणिपूरचे राज्यपाल|मणिपूर]] (१९७२-७३) आणि [[त्रिपुराचे राज्यपाल|त्रिपुरा]] (१९७२-७३), [[जम्मू आणि काश्मीर (राज्य)|जम्मू आणि काश्मीर]] (१९८१-८४) आणि [[गुजरातचे राज्यपाल|गुजरात]] (१९८४-८६) अश्या सात राज्यांचे राज्यपाल होते. [[फारुख अब्दुल्ला]] यांचे जम्मू-काश्मीरेचे सरकार अस्थिर करण्यासाठी इंदिरा गांधींना मदत करण्यास नकार दिल्यानंतर, तेथील राज्यपाल म्हणून त्यांची रातोरात गुजरातमध्ये बदली करण्यात आली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.rediff.com/news/may/03nehru.htm|title=Rediff on the NeT: B K Nehru reveals why Indira Gandhi got rid of Farooq Abdullah and began the valley's slide into anarchy and chaos}}</ref> नेहरूंनी [[जागतिक बँक|जागतिक बँकेत]] कार्यकारी संचालक (१९४९) म्हणून काम केले आणि वॉशिंग्टनमधील भारतीय दूतावासात अर्थमंत्री (१९५४) होते.<ref name="rajbhavan" /> त्यांनी १९५८ मध्ये ''एड इंडिया क्लबची'' स्थापना करण्यास मदत केली, जो देणगीदार राष्ट्रांचा एक संघ होता आणि ज्याने भारताच्या विकासासाठी २ दशलक्ष डॉलर्स दान करण्याचे वचन दिले होते.<ref name="nyt" /> त्यांनी मुत्सद्दी म्हणून, अनेक देशांमध्ये राजदूत म्हणून काम केले आणि १९५१ मध्ये त्यांना संयुक्त राष्ट्रांच्या महासचिव पदाची ऑफर देण्यात आली होती, परंतु त्यांनी ती नाकारली. नेहरू १९७३ ते १९७७ या काळात लंडनमध्ये भारतीय उच्चायुक्तही होते.<ref name="nyt" /> ते १४ वर्षे संयुक्त राष्ट्र गुंतवणूक समितीचे अध्यक्ष होते.<ref name="scots" /> दुसऱ्या महायुद्धानंतरच्या नुकसान भरपाई परिषदेत ब्रिटनसोबत झालेल्या 'स्टरलिंग संतुलन' वाटाघाटींमध्ये त्यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व केले. <ref name="scots2">{{स्रोत बातमी|url=http://www.scotsman.com/news/obituaries/braj-kumar-nehru-1-591934|title=Braj Kumar Nehru|date=5 January 2002|publisher=scotsman.com|access-date=17 July 2012}}</ref> १९४५ च्या नवीन वर्षाच्या सन्मान सोहळ्यात त्यांना [[ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर|ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर (एमबीए)]] म्हणून नियुक्त करण्यात आले. १९९९ मध्ये त्यांना [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण पुरस्काराने]] सन्मानित करण्यात आले. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.tribuneindia.com/1999/99jan26/head1.htm|title=14 get Padma Vibhushan; B.K. Nehru, Chidambaram, Lata in list|date=26 January 1999|work=The Tribune|access-date=6 March 2013}}</ref> नेहरू यांचे ३१ ऑक्टोबर २००१ रोजी वयाच्या ९२ व्या वर्षी भारतातील हिमाचल प्रदेशातील कसौली येथे निधन झाले.<ref name=":0" /> दिल्लीत त्यांच्या पार्थिवावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले.<ref name="tribune2">{{स्रोत बातमी|url=http://www.tribuneindia.com/2001/20011105/nation.htm#2|title=Memorial service for B.K. Nehru held|date=4 November 2001|work=The Tribune|access-date=17 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20020116205500/http://www.tribuneindia.com/2001/20011105/nation.htm#2|archive-date=16 January 2002|url-status=dead}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} [[वर्ग:त्रिपुराचे राज्यपाल]] [[वर्ग:नागालँडचे राज्यपाल]] [[वर्ग:मेघालयचे राज्यपाल]] [[वर्ग:मणिपूरचे राज्यपाल]] [[वर्ग:गुजरातचे राज्यपाल]] [[वर्ग:आसामचे राज्यपाल]] [[वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे राज्यपाल]] [[वर्ग:नेहरू-गांधी परिवार]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म]] oswdke98bn3mp8ucnl7vbic6m0pfghz 2723074 2723073 2026-10-19T08:10:13Z Dharmadhyaksha 28394 2723074 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''ब्रजकुमार नेहरू''' [[ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर|एम.बी.ई.]], [[भारतीय नागरी सेवा|आय.सी.एस.]] (४ सप्टेंबर १९०९ – ३१ ऑक्टोबर २००१) हे एक भारतीय राजनैतिक अधिकारी आणि १९६१ ते १९६८ अमेरिकेतील भारताचे राजदूत होते.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.washingtonpost.com/archive/local/2001/11/13/braj-kumar-nehru/0e005ce0-72ee-41eb-b016-867c73389f8e/|title=Braj Kumar Nehru|work=Washington Post|access-date=27 January 2024}}</ref> ते ब्रिजलाल नेहरू आणि [[रामेश्वरी नेहरू]] यांचे पुत्र आणि [[भारताचे पंतप्रधान|भारताचे पहिले पंतप्रधान]] [[जवाहरलाल नेहरू]] यांचे चुलत भाऊ होते. == वैयक्तिक जीवन == ब्रज कुमार यांचा जन्म ४ सप्टेंबर १९०९ रोजी [[प्रयागराज|अलाहाबाद]] (तत्कालीन आग्रा आणि अवधचा संयुक्त प्रांत) येथे ब्रिजलाल नेहरू आणि [[रामेश्वरी नेहरू]] यांच्या घरी झाला.<ref name="rajbhavan">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.rajbhavan.gujarat.gov.in/uniquepage.asp?id_pk=66|title=Governors of Gujarat: details of the life sketch of B.K. Nehru|publisher=Rajbhavan (Govt of India)|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20181210202559/http://www.rajbhavan.gujarat.gov.in/uniquepage.asp?id_pk=66|archive-date=10 December 2018|access-date=16 July 2012}}</ref><ref name=":0">{{स्रोत बातमी|last=Lewis|first=Paul|url=https://www.nytimes.com/2001/11/09/business/b-k-nehru-92-indian-envoy-and-cousin-of-prime-minister.html|title=B. K. Nehru, 92, Indian Envoy And Cousin of Prime Minister|date=2001-11-09|work=The New York Times|language=en|access-date=2025-11-21}}</ref> त्यांचे आजोबा, पंडित नंदलाल नेहरू, हे पंडित [[मोतीलाल नेहरू]] यांचे मोठे भाऊ होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.kecss.org/prominent+kashmiris+people+mldhar.html|title=Community: Prominent Kashmiri's|publisher=KECSS (Regd)|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120613190919/http://www.kecss.org/prominent+kashmiris+people+mldhar.html|archive-date=13 June 2012|access-date=17 July 2012}}</ref>त्यांचे शिक्षण [[अलाहाबाद विद्यापीठ]], [[लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स]] आणि [[युनिव्हर्सिटी ऑफ ऑक्सफर्ड|ऑक्सफर्ड विद्यापीठात]] झाले.<ref name="scots">{{स्रोत बातमी|url=http://www.scotsman.com/news/obituaries/braj-kumar-nehru-1-591934|title=Braj Kumar Nehru|date=2 January 2002|publisher=Scotsman.com|access-date=17 July 2012}}</ref> त्यांना विविध क्षेत्रांतील त्यांच्या उल्लेखनीय सेवेबद्दल पंजाब विद्यापीठाकडून [[डॉक्टर ऑफ लेटर्स|डॉक्टर ऑफ लिटरेचर]] पदवी पण प्रदान करण्यात आली.<ref name="tribune1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.tribuneindia.com/2001/20011101/main2.htm|title=B.K. Nehru Dead|last=chandigarh|date=31 October 2001|publisher=tribune.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030225143800/http://www.tribuneindia.com/2001/20011101/main2.htm|archive-date=25 February 2003|access-date=17 July 2012}}</ref><ref name="nyt">{{स्रोत बातमी|last=Lewis|first=Paul|url=https://www.nytimes.com/2001/11/09/business/b-k-nehru-92-indian-envoy-and-cousin-of-prime-minister.html|title=B.K.Nehru, 92, Indian envoy & cousin of Indian Prime minister|date=9 November 2001|publisher=New York Times (nytimes.com)|access-date=16 July 2012}}</ref> १९३५ मध्ये, नेहरूंनी मॅग्डोल्ना फ्रीडमन (५ डिसेंबर १९०८, [[बुडापेस्ट]], [[ऑस्ट्रिया-हंगेरी]] - २५ एप्रिल २०१७, कसौली, [[हिमाचल प्रदेश]]) यांच्याशी लग्न केले, ज्या यूकेमध्ये हंगेरियन ज्यू पार्श्वभूमीच्या त्यांच्या सहविद्यार्थिनी होत्या.<ref name="oldest_resident">{{स्रोत बातमी|last=Sharma|first=Ashwani|url=http://indianexpress.com/article/india/kasauli-loses-its-oldest-resident-jawaharlal-nehru-cousins-wife-4629747/|title=Kasauli loses its oldest resident, Jawaharlal Nehru cousin's wife|date=27 April 2017|work=The Indian Express|access-date=27 April 2017}}</ref> युरोपमधील ज्यू समाजावर होणाऱ्या वाईट वागणुकीमुळे तिच्या वडिलांनी तिचे नाव बदलून मॅग्डोल्ना फोरबाथ असे ठेवले. तिचे टोपणनाव फोरी होते. लग्नानंतर त्यांनी आपले नाव बदलून शोभा नेहरू ठेवले.<ref name="fori">{{स्रोत बातमी|last=chauhan|first=swaraaj|url=http://themoderatevoice.com/96735/indias-fori-nehru-worlds-oldest-jewish-woman-alive/|title=India's Fori Nehru, the oldest jewish woman alive|date=1 January 2011|publisher=themoderatevoice.com|access-date=17 July 2012}}</ref> == कारकीर्द == नेहरू १९३४ मध्ये [[भारतीय नागरी सेवा|भारतीय नागरी सेवेत]] दाखल झाले. १९३४ ते १९३७ पर्यंत त्यांनी [[पंजाब प्रांत (ब्रिटिश भारत)|पंजाब प्रांतात]] विविध शासकीय पदांवर काम केले.<ref name="rajbhavan" /> १९५७ ते मध्ये आर्थिक व्यवहार सचिव झाले.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/B-K-Nehru-dead/articleshow/1113119015.cms|title=B K Nehru dead|date=1 October 2001|work=[[The Times of India]]|access-date=16 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928094459/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2001-10-31/india/27242981_1_nehru-gandhi-family-indira-gandhi-brij-kumar-nehru|archive-date=28 September 2013|url-status=live}}</ref> १९५८ मध्ये त्यांची भारताच्या आर्थिक व्यवहार (बाह्य वित्तीय संबंध) विभागाचे आयुक्त-जनरल म्हणून नियुक्ती झाली.<ref name="rajbhavan" /> ते [[आसाम]] (१९६८-७३),<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://jkrajbhawan.nic.in/His%20Excellency/present3.htm|title=Welcome to Rajbhavan, Jammu & Kashmir|last=Jammu & Kashmir state Govt|first=Government of India|publisher=jkrajbhavan.nic.in|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120427231026/http://jkrajbhawan.nic.in/His%20Excellency/present3.htm|archive-date=27 April 2012|access-date=5 August 2012}}</ref> [[नागालँडचे राज्यपाल|नागालँड]] (१९६८-७३), [[मेघालयचे राज्यपाल|मेघालय]] (१९७०-७३), [[मणिपूरचे राज्यपाल|मणिपूर]] (१९७२-७३) आणि [[त्रिपुराचे राज्यपाल|त्रिपुरा]] (१९७२-७३), [[जम्मू आणि काश्मीर (राज्य)|जम्मू आणि काश्मीर]] (१९८१-८४) आणि [[गुजरातचे राज्यपाल|गुजरात]] (१९८४-८६) अश्या सात राज्यांचे राज्यपाल होते. [[फारुख अब्दुल्ला]] यांचे जम्मू-काश्मीरेचे सरकार अस्थिर करण्यासाठी इंदिरा गांधींना मदत करण्यास नकार दिल्यानंतर, तेथील राज्यपाल म्हणून त्यांची रातोरात गुजरातमध्ये बदली करण्यात आली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.rediff.com/news/may/03nehru.htm|title=Rediff on the NeT: B K Nehru reveals why Indira Gandhi got rid of Farooq Abdullah and began the valley's slide into anarchy and chaos}}</ref> नेहरूंनी [[जागतिक बँक|जागतिक बँकेत]] कार्यकारी संचालक (१९४९) म्हणून काम केले आणि वॉशिंग्टनमधील भारतीय दूतावासात अर्थमंत्री (१९५४) होते.<ref name="rajbhavan" /> त्यांनी १९५८ मध्ये ''एड इंडिया क्लबची'' स्थापना करण्यास मदत केली, जो देणगीदार राष्ट्रांचा एक संघ होता आणि ज्याने भारताच्या विकासासाठी २ दशलक्ष डॉलर्स दान करण्याचे वचन दिले होते.<ref name="nyt" /> त्यांनी मुत्सद्दी म्हणून, अनेक देशांमध्ये राजदूत म्हणून काम केले आणि १९५१ मध्ये त्यांना संयुक्त राष्ट्रांच्या महासचिव पदाची ऑफर देण्यात आली होती, परंतु त्यांनी ती नाकारली. नेहरू १९७३ ते १९७७ या काळात लंडनमध्ये भारतीय उच्चायुक्तही होते.<ref name="nyt" /> ते १४ वर्षे संयुक्त राष्ट्र गुंतवणूक समितीचे अध्यक्ष होते.<ref name="scots" /> दुसऱ्या महायुद्धानंतरच्या नुकसान भरपाई परिषदेत ब्रिटनसोबत झालेल्या 'स्टरलिंग संतुलन' वाटाघाटींमध्ये त्यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व केले. <ref name="scots2">{{स्रोत बातमी|url=http://www.scotsman.com/news/obituaries/braj-kumar-nehru-1-591934|title=Braj Kumar Nehru|date=5 January 2002|publisher=scotsman.com|access-date=17 July 2012}}</ref> १९४५ च्या नवीन वर्षाच्या सन्मान सोहळ्यात त्यांना [[ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर|ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर (एमबीए)]] म्हणून नियुक्त करण्यात आले. १९९९ मध्ये त्यांना [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण पुरस्काराने]] सन्मानित करण्यात आले. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.tribuneindia.com/1999/99jan26/head1.htm|title=14 get Padma Vibhushan; B.K. Nehru, Chidambaram, Lata in list|date=26 January 1999|work=The Tribune|access-date=6 March 2013}}</ref> नेहरू यांचे ३१ ऑक्टोबर २००१ रोजी वयाच्या ९२ व्या वर्षी भारतातील हिमाचल प्रदेशातील कसौली येथे निधन झाले.<ref name=":0" /> दिल्लीत त्यांच्या पार्थिवावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले.<ref name="tribune2">{{स्रोत बातमी|url=http://www.tribuneindia.com/2001/20011105/nation.htm#2|title=Memorial service for B.K. Nehru held|date=4 November 2001|work=The Tribune|access-date=17 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20020116205500/http://www.tribuneindia.com/2001/20011105/nation.htm#2|archive-date=16 January 2002|url-status=dead}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} [[वर्ग:त्रिपुराचे राज्यपाल]] [[वर्ग:नागालँडचे राज्यपाल]] [[वर्ग:मेघालयचे राज्यपाल]] [[वर्ग:मणिपूरचे राज्यपाल]] [[वर्ग:गुजरातचे राज्यपाल]] [[वर्ग:आसामचे राज्यपाल]] [[वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे राज्यपाल]] [[वर्ग:नेहरू-गांधी परिवार]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म]] h92htndrbl1nc7fakx3y1k8gc6gkmmd 3 385569 2723075 2026-10-19T08:56:41Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723075 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=SHIVAJIRAO PRADHAN}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १४:२६, १९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) antc8jl53a0oz4f58syb9qppvbrxljy 3 385570 2723077 2026-10-19T09:23:10Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723077 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Prathamesh Hirugade}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १४:५३, १९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) go2r1i1h823bu8kg55jedt770dvysbm 0 385571 2723079 2026-10-19T09:29:07Z अमर तिवारी 184549 अमर तिवारी ने लेख [[एशिलस]] वरुन [[एस्खुलोस]] ला हलविला 2723079 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[एस्खुलोस]] iy04k2cvozpcuga6pg819nnpozezrd1 2 385572 2723088 2026-10-19T10:00:07Z Prathamesh Hirugade 188694 तळाशीकर गुरुजी यांच्यावरील लेखाचा प्रारंभिक मसुदा तयार केला. 2723088 wikitext text/x-wiki '''मारुतीराव भाऊसाहेब जाधव''', '''तळाशीकर गुरुजी''' या नावाने परिचित असलेले संतसाहित्याचे अभ्यासक होते. त्यांनी संत तुकाराम महाराजांच्या अभंगांचे निरूपण आणि वर्गीकरण केले. शिवाजी विद्यापीठाच्या संत तुकाराम अध्यासनाच्या वतीने त्यांच्या निरूपणाचे दोन खंड प्रकाशित करण्यात आले. <ref>[https://www.chandgadlivenews.com/2019/12/blog-post_25.html शिवाजी विद्यापीठात मारुती जाधव यांनी निरुपण आणि वर्गीकरण केलेली 'तुकारामबावांची गाथा' प्रकाशित], चंदगड लाईव्ह न्यूज, २ डिसेंबर २०१९.</ref> == जीवन == जाधव हे कोल्हापूर जिल्ह्यातील राधानगरी तालुक्यातील तळाशी गावचे रहिवासी होते. त्यांचा जन्म शेतकरी कुटुंबात झाला. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम आणि इतर संतांच्या साहित्याचा त्यांनी अभ्यास केला. <ref>[https://maharashtranews1.com/The-death-of-Guruji-Bhatimakar--the-scholar-of-saint-literature-is-lost तळाशीकर गुरुजींचे निधन, संत साहित्याचा अभ्यासक हरपला], महाराष्ट्र न्यूज वन, २९ सप्टेंबर २०२४.</ref> == साहित्यकार्य == जाधव यांनी संत तुकाराम महाराजांच्या अभंगांचे निरूपण आणि विषयानुसार वर्गीकरण केले. या कार्यातून शिवाजी विद्यापीठाच्या संत तुकाराम अध्यासनाच्या वतीने ''तुकारामबोवांच्या गाथेचे निरूपण'' हा दोन खंडांचा ग्रंथ प्रकाशित झाला. या ग्रंथाचे प्रकाशन २९ नोव्हेंबर २०१९ रोजी शिवाजी विद्यापीठात झाले. <ref>[https://unishivsandesh.blogspot.com/2019/11/blog-post_29.html ‘तुकारामबावांच्या गाथेचे निरुपण’ ग्रंथाचे उत्साही प्रकाशन], शिवसंदेश, २९ नोव्हेंबर २०१९.</ref> त्यांनी ''कान्होबाची गाथा'' हा ग्रंथही सिद्ध केला. त्यांच्या साहित्यकार्याची दखल संतसाहित्याच्या अभ्यासाच्या संदर्भात घेण्यात आली. <ref>[https://maharashtranews1.com/The-death-of-Guruji-Bhatimakar--the-scholar-of-saint-literature-is-lost तळाशीकर गुरुजींचे निधन, संत साहित्याचा अभ्यासक हरपला], महाराष्ट्र न्यूज वन, २९ सप्टेंबर २०२४.</ref> == पुरस्कार == २०२३ चा अखिल महाराष्ट्र इतिहास परिषदेचा इतिहासभूषण वा. सी. बेंद्रे पुरस्कार जाधव यांना जाहीर झाला होता. संत तुकाराम महाराजांच्या साहित्यावरील त्यांच्या दोन खंडांच्या कार्यासाठी त्यांची निवड करण्यात आली. <ref>[https://www.esakal.com/paschim-maharashtra/kolhapur/todays-latest-marathi-news-sol23b02861-txt-kopcity-today-20231124025911 मारुतीराव जाधव यांना वा. सी. बेंद्रे पुरस्कार जाहीर], सकाळ, २४ नोव्हेंबर २०२३.</ref> २०२४ मध्ये शिवाजी विद्यापीठाने सुरू केलेला पहिला पद्मश्री डॉ. डी. वाय. पाटील पुरस्कार संतसाहित्य क्षेत्रातील योगदानाबद्दल जाधव यांना जाहीर करण्यात आला. या पुरस्काराचे स्वरूप एक लाख रुपये, सन्मानचिन्ह, मानपत्र, शाल आणि श्रीफळ असे होते. <ref>[https://www.mahadhurala.com/archives/5871 शिवाजी विद्यापीठाचा डॉ. डी. वाय. पाटील पुरस्कार मारुतीराव जाधव गुरुजी यांना जाहीर], महा धुरळा, १३ सप्टेंबर २०२४.</ref> == सामाजिक आणि आध्यात्मिक कार्य == तळाशी गावात मंदिराच्या जीर्णोद्धाराच्या कार्यात जाधव सहभागी झाले होते. लोकजागृती आणि अध्यात्मविषयक ज्ञानप्रसारासाठी त्यांनी 'आनंदाश्रम' संस्थेची स्थापना केली. १९५६ पासून पंढरपूरला जाणाऱ्या पायी दिंडीच्या संयोजनातही ते सहभागी होते. <ref>[https://www.mahadhurala.com/archives/5871 शिवाजी विद्यापीठाचा डॉ. डी. वाय. पाटील पुरस्कार मारुतीराव जाधव गुरुजी यांना जाहीर], महा धुरळा, १३ सप्टेंबर २०२४.</ref> == निधन == मारुतीराव जाधव यांचे २९ सप्टेंबर २०२४ रोजी निधन झाले. निधनाच्या वेळी त्यांचे वय ९१ वर्षे असल्याचे वृत्त प्रसिद्ध झाले होते. <ref>[https://maharashtranews1.com/The-death-of-Guruji-Bhatimakar--the-scholar-of-saint-literature-is-lost तळाशीकर गुरुजींचे निधन, संत साहित्याचा अभ्यासक हरपला], महाराष्ट्र न्यूज वन, २९ सप्टेंबर २०२४.</ref> == संदर्भ == <references /> f61acw6uz336bwgas3v196zwsukd6yz 0 385573 2723090 2026-10-19T10:37:02Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1380131240|Dharma Vira]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723090 wikitext text/x-wiki '''धर्मवीर''' (२० जानेवारी १९०६, [[बिजनोर]] - १६ सप्टेंबर २०००) हे एक भारतीय सनदी अधिकारी आणि राजकारणी होते, ज्यांनी [[पंजाब]], [[हरियाणा]], [[पश्चिम बंगाल]] आणि [[कर्नाटक|कर्नाटकचे]] राज्यपाल म्हणून काम केले. त्यांनी १९६४ ते १९६६ मध्ये [[भारत सरकार|भारत सरकारच्या]] [[कॅबिनेट सचिव (भारत)|कॅबिनेट सचिव]] म्हणूनही काम केले. धर्मवीराचा जन्म २० जानेवारी १९०६ रोजी [[बिजनोर|बिजनौरमध्ये]] राजा ज्वाला प्रसाद आणि भाग्यती देवी यांचाघरी झाला. त्यांचे लहान भाऊ [[सुमित्रा चरत राम]] आहे. १९२९ ते १९३० दरम्यान स्कूल ऑफ ओरिएंटल स्टडीजमध्ये (आताचे स्कूल ऑफ ओरिएंटल अँड आफ्रिकन स्टडीज) आयसीएस परीक्षांचे शिक्षण घेण्यासाठी लंडनला जाण्यापूर्वी, त्यांनी [[प्रयागराज|अलाहाबादच्या]] मुइर सेंट्रल कॉलेजमध्ये शिक्षण घेतले. त्यांनी ऑक्टोबर १९३० मध्ये परीक्षा उत्तीर्ण केल्या, आणि नोव्हेंबरमध्ये भारतात परत आले. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान ते आयातीचे उपमुख्य नियंत्रक झाले आणि १९४५ मध्ये भारताचे वस्त्रोद्योग आयुक्त होते. [[भारताचा स्वातंत्र्यलढा|स्वातंत्र्यानंतर]] त्यांनी [[जवाहरलाल नेहरू|जवाहरलाल नेहरूंसोबत]] जवळून काम केले आणि १९४७ मध्ये ते भारतीय मंत्रिमंडळाचे सहसचिव होते. त्यानंतर ते १९५०-५१ मध्ये जवाहरलाल नेहरूंचे प्रधान खाजगी सचिव आणि १९५१-५३ मध्ये लंडन येथील भारतीय उच्चायुक्तांचे वाणिज्यिक सल्लागार झाले. १९५४ मध्ये त्यांची [[चेकोस्लोव्हाकिया|चेकोस्लोव्हाकियामध्ये]] राजदूत म्हणून नियुक्ती झाली आणि त्यांनी १९५६ पर्यंत हे काम केले. भारतात १९६२ पर्यंत पुनर्वसन मंत्रालयात सचिव म्हणून आणि १९६२ मध्ये बांधकाम, गृहनिर्माण आणि पुरवठा मंत्रालयात सचिव म्हणून त्यांनी काम केले. त्यांनी या राज्याचे राज्यपाल म्हणून काम केले: * [[पंजाब]] आणि [[हरियाणा]], १९६६-६७ * [[पश्चिम बंगाल]] १९६७-६९ * [[कर्नाटक]] (म्हैसूर), १९६९-७२ १९७७-८३ या काळात ते [[राष्ट्रीय पोलीस आयोग|राष्ट्रीय पोलीस आयोगाचे]] अध्यक्ष होते. धर्मवीर यांनी नोव्हेंबर १९७३ ते सप्टेंबर १९७६ या कालावधीत भारत स्काऊट्स अँड गाईड्सचे अध्यक्ष म्हणून काम पाहिले. == पुरस्कार == * १९४६ च्या नवीन वर्षाच्या सन्मान सोहळ्यात त्यांना [[ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर]] म्हणून नियुक्त करण्यात आले. * १९९९ मध्ये त्यांना [[भारत सरकार|भारत सरकारतर्फे]] दुसरा सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्कार, [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]], प्रदान करण्यात आला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालचे राज्यपाल]] [[वर्ग:पंजाबचे राज्यपाल]] [[वर्ग:हरियाणाचे राज्यपाल]] [[वर्ग:कर्नाटकचे राज्यपाल]] [[वर्ग:अलाहाबाद विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय नागरी सेवक]] 2z5yfftwi9gda3o8pzbdbwwkwnev64v 2723091 2723090 2026-10-19T10:37:22Z Dharmadhyaksha 28394 2723091 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धर्मवीर''' (२० जानेवारी १९०६, [[बिजनोर]] - १६ सप्टेंबर २०००) हे एक भारतीय सनदी अधिकारी आणि राजकारणी होते, ज्यांनी [[पंजाब]], [[हरियाणा]], [[पश्चिम बंगाल]] आणि [[कर्नाटक|कर्नाटकचे]] राज्यपाल म्हणून काम केले. त्यांनी १९६४ ते १९६६ मध्ये [[भारत सरकार|भारत सरकारच्या]] [[कॅबिनेट सचिव (भारत)|कॅबिनेट सचिव]] म्हणूनही काम केले. धर्मवीराचा जन्म २० जानेवारी १९०६ रोजी [[बिजनोर|बिजनौरमध्ये]] राजा ज्वाला प्रसाद आणि भाग्यती देवी यांचाघरी झाला. त्यांचे लहान भाऊ [[सुमित्रा चरत राम]] आहे. १९२९ ते १९३० दरम्यान स्कूल ऑफ ओरिएंटल स्टडीजमध्ये (आताचे स्कूल ऑफ ओरिएंटल अँड आफ्रिकन स्टडीज) आयसीएस परीक्षांचे शिक्षण घेण्यासाठी लंडनला जाण्यापूर्वी, त्यांनी [[प्रयागराज|अलाहाबादच्या]] मुइर सेंट्रल कॉलेजमध्ये शिक्षण घेतले. त्यांनी ऑक्टोबर १९३० मध्ये परीक्षा उत्तीर्ण केल्या, आणि नोव्हेंबरमध्ये भारतात परत आले. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान ते आयातीचे उपमुख्य नियंत्रक झाले आणि १९४५ मध्ये भारताचे वस्त्रोद्योग आयुक्त होते. [[भारताचा स्वातंत्र्यलढा|स्वातंत्र्यानंतर]] त्यांनी [[जवाहरलाल नेहरू|जवाहरलाल नेहरूंसोबत]] जवळून काम केले आणि १९४७ मध्ये ते भारतीय मंत्रिमंडळाचे सहसचिव होते. त्यानंतर ते १९५०-५१ मध्ये जवाहरलाल नेहरूंचे प्रधान खाजगी सचिव आणि १९५१-५३ मध्ये लंडन येथील भारतीय उच्चायुक्तांचे वाणिज्यिक सल्लागार झाले. १९५४ मध्ये त्यांची [[चेकोस्लोव्हाकिया|चेकोस्लोव्हाकियामध्ये]] राजदूत म्हणून नियुक्ती झाली आणि त्यांनी १९५६ पर्यंत हे काम केले. भारतात १९६२ पर्यंत पुनर्वसन मंत्रालयात सचिव म्हणून आणि १९६२ मध्ये बांधकाम, गृहनिर्माण आणि पुरवठा मंत्रालयात सचिव म्हणून त्यांनी काम केले. त्यांनी या राज्याचे राज्यपाल म्हणून काम केले: * [[पंजाब]] आणि [[हरियाणा]], १९६६-६७ * [[पश्चिम बंगाल]] १९६७-६९ * [[कर्नाटक]] (म्हैसूर), १९६९-७२ १९७७-८३ या काळात ते [[राष्ट्रीय पोलीस आयोग|राष्ट्रीय पोलीस आयोगाचे]] अध्यक्ष होते. धर्मवीर यांनी नोव्हेंबर १९७३ ते सप्टेंबर १९७६ या कालावधीत भारत स्काऊट्स अँड गाईड्सचे अध्यक्ष म्हणून काम पाहिले. == पुरस्कार == * १९४६ च्या नवीन वर्षाच्या सन्मान सोहळ्यात त्यांना [[ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर]] म्हणून नियुक्त करण्यात आले. * १९९९ मध्ये त्यांना [[भारत सरकार|भारत सरकारतर्फे]] दुसरा सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्कार, [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]], प्रदान करण्यात आला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालचे राज्यपाल]] [[वर्ग:पंजाबचे राज्यपाल]] [[वर्ग:हरियाणाचे राज्यपाल]] [[वर्ग:कर्नाटकचे राज्यपाल]] [[वर्ग:अलाहाबाद विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय नागरी सेवक]] 6f2av771vk1ogm8y6uli8kfr8o853nu 2723094 2723091 2026-10-19T10:44:39Z Dharmadhyaksha 28394 2723094 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धर्मवीर''' (२० जानेवारी १९०६, [[बिजनोर]] - १६ सप्टेंबर २०००) हे एक भारतीय सनदी अधिकारी आणि राजकारणी होते, ज्यांनी [[पंजाब]], [[हरियाणा]], [[पश्चिम बंगाल]] आणि [[कर्नाटक|कर्नाटकचे]] राज्यपाल म्हणून काम केले. त्यांनी १९६४ ते १९६६ मध्ये [[भारत सरकार|भारत सरकारच्या]] [[कॅबिनेट सचिव (भारत)|कॅबिनेट सचिव]] म्हणूनही काम केले. धर्मवीराचा जन्म २० जानेवारी १९०६ रोजी [[बिजनोर|बिजनौरमध्ये]] राजा ज्वाला प्रसाद आणि भाग्यती देवी यांचाघरी झाला. त्यांना दोन भाऊ व तीन बहिणी होत्या, ज्यातील लहान बहिण [[सुमित्रा चरत राम]] आहे. १९२९ ते १९३० दरम्यान स्कूल ऑफ ओरिएंटल स्टडीजमध्ये (आताचे स्कूल ऑफ ओरिएंटल अँड आफ्रिकन स्टडीज) आयसीएस परीक्षांचे शिक्षण घेण्यासाठी लंडनला जाण्यापूर्वी, त्यांनी [[प्रयागराज|अलाहाबादच्या]] मुइर सेंट्रल कॉलेजमध्ये शिक्षण घेतले. त्यांनी ऑक्टोबर १९३० मध्ये परीक्षा उत्तीर्ण केल्या, आणि नोव्हेंबरमध्ये भारतात परत आले. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान ते आयातीचे उपमुख्य नियंत्रक झाले आणि १९४५ मध्ये भारताचे वस्त्रोद्योग आयुक्त होते. [[भारताचा स्वातंत्र्यलढा|स्वातंत्र्यानंतर]] त्यांनी [[जवाहरलाल नेहरू|जवाहरलाल नेहरूंसोबत]] जवळून काम केले आणि १९४७ मध्ये ते भारतीय मंत्रिमंडळाचे सहसचिव होते. त्यानंतर ते १९५०-५१ मध्ये जवाहरलाल नेहरूंचे प्रधान खाजगी सचिव आणि १९५१-५३ मध्ये लंडन येथील भारतीय उच्चायुक्तांचे वाणिज्यिक सल्लागार झाले. १९५४ मध्ये त्यांची [[चेकोस्लोव्हाकिया|चेकोस्लोव्हाकियामध्ये]] राजदूत म्हणून नियुक्ती झाली आणि त्यांनी १९५६ पर्यंत हे काम केले. भारतात १९६२ पर्यंत पुनर्वसन मंत्रालयात सचिव म्हणून आणि १९६२ मध्ये बांधकाम, गृहनिर्माण आणि पुरवठा मंत्रालयात सचिव म्हणून त्यांनी काम केले. त्यांनी या राज्याचे राज्यपाल म्हणून काम केले: * [[पंजाब]] आणि [[हरियाणा]], १९६६-६७ * [[पश्चिम बंगाल]] १९६७-६९ * [[कर्नाटक]] (म्हैसूर), १९६९-७२ १९७७-८३ या काळात ते [[राष्ट्रीय पोलीस आयोग|राष्ट्रीय पोलीस आयोगाचे]] अध्यक्ष होते. धर्मवीर यांनी नोव्हेंबर १९७३ ते सप्टेंबर १९७६ या कालावधीत भारत स्काऊट्स अँड गाईड्सचे अध्यक्ष म्हणून काम पाहिले. == पुरस्कार == * १९४६ च्या नवीन वर्षाच्या सन्मान सोहळ्यात त्यांना [[ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर]] म्हणून नियुक्त करण्यात आले. * १९९९ मध्ये त्यांना [[भारत सरकार|भारत सरकारतर्फे]] दुसरा सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्कार, [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]], प्रदान करण्यात आला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालचे राज्यपाल]] [[वर्ग:पंजाबचे राज्यपाल]] [[वर्ग:हरियाणाचे राज्यपाल]] [[वर्ग:कर्नाटकचे राज्यपाल]] [[वर्ग:अलाहाबाद विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय नागरी सेवक]] 9lysv1zplqsru7qw0sfsd6oyf7uvuln 0 385574 2723096 2026-10-19T10:49:21Z Vikrantkorde 7381 "[[:en:Special:Redirect/revision/1378804020|Ottakoothar]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723096 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट साहित्यिक|जन्म_दिनांक=|चळवळ=|भाषा=[[Tamil language|Tamil]]}}'''ओटाकुथार''' (इ.स. १२ व्या शतकातील) हे एक [[तमिळ लोक|तमिळ]] दरबारी कवी होते. नंतरच्या काळातील तीन चोळ राजांसाठी, म्हणजेच विक्रम चोळ, कुलोतुंग द्वितीय आणि राजाराजा द्वितीय, यांचे मंत्री होते.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.hindu.com/fr/2004/08/27/stories/2004082702590600.htm|title=Packed with information|date=27 August 2004|work=[[The Hindu]]|location=India|archive-url=https://web.archive.org/web/20041124141404/http://www.hindu.com/fr/2004/08/27/stories/2004082702590600.htm|archive-date=24 November 2004|url-status=dead}}</ref> त्यांनी या तीन राजांच्या स्तुतीपर कविता लिहिल्या होत्या.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.tamilvu.org/courses/degree/c012/c0124/html/c01244ea.htm|title=Ula Ilakkiyam|publisher=Tamil Virtual University|access-date=24 January 2012}}</ref> या कवींचे स्मारक आजही [[कुंभकोणम|कुंभकोणममधील]] [[दारासुरम]] नावाच्या ठिकाणी, प्रसिद्ध [[ऐरावतेश्वर मंदिर|ऐरावतेश्वर मंदिराच्या]] अगदी समोर असल्याचे मानले जाते. आख्यायिकेनुसार, कूथनूर येथे [[सरस्वती|देवी सरस्वतीने]] त्यांना आशीर्वाद दिला. त्यानंतर ते एक प्रसिद्ध कवी बनले.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/Consecration-of-1000-yr-old-Saraswathi-Temple-on-July-6/articleshow/33872.cms|title=Consecration of 1000-yr old Saraswathi Temple on July 6|date=20 June 2003|work=Times of India|location=Chennai, India}}</ref> == कुटुंब == पूर्वी मुचुकुंदन नावाचा एक चोळ राजा होते. त्यांची राजधानी [[करुर|करूर]] येथे होती. त्यांनी गहन तपश्चर्येनंतर देव [[कार्तिकेय|मुरुगन यांची]] कृपा संपादन केली आणि मुरुगनने त्याला युद्धांमध्ये मदत करण्यासाठी आपले वैयक्तिक अंगरक्षक प्रदान केले. त्यानंतर मुचुकुंदन चोळाने वीरबाहू नावाच्या योद्धा प्रमुखाची आणि [[कार्तिकेय|मुरुगनच्या]] अंगरक्षकाची मुलगी चित्रावल्ली हिच्याशी विवाह करून एका नवीन वंशाला जन्म दिला. कवी ओटाकुथार हे या सेनगुंथर प्रमुखाच्या घराण्याचे वंशज म्हणून त्यांच्या ''इती-इलुपट्टू या'' ग्रंथात सादर केले आहेत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Tyāgarāja Cult in Tamilnāḍu: A Study in Conflict and Accommodation|last=Rajeshwari Ghose|publisher=Motilal Banarsidass, 1996 - Tamil Nadu (India) - 414 pages|pages=78–79}}</ref> हे नमूद करण्यासारखे आहे की, [[पहिला राजेंद्र चोळ|राजेंद्र प्रथम]] यांच्या तिरुवलंगडू ताम्रपटांमध्ये तपशीलवार वर्णन केल्यानुसार, या मुचुकुंद चोळाचा उल्लेख त्यांच्या वंशपरंपरेत आढळतो.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Early Chola Temples: Parantaka I to Rajaraja I, A.D. 907-985|last=S. R. Balasubrahmanyam|publisher=Orient Longman, 1971 - Architecture, Chola - 351 pages|page=194}}</ref> == साहित्यिक कृती == ओटाकुथार ([[तमिळ भाषा|तमिळ]] : {{Lang|ta|ஒட்டக்கூத்தர்}}) हे विक्रम चोळ, कुलोथुंग द्वितीय आणि राजाराजा द्वितीय या तीन क्रमशः राजांवरील त्यांच्या उला कवितांसाठी प्रसिद्ध आहेत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://archive.org/details/britishparamount10bhar|title=The History and Culture of the Indian People: The struggle for empire.-2d ed|last=Ramesh Chandra Majumdar|last2=Achut Dattatrya Pusalker|last3=A. K. Majumdar|last4=Dilip Kumar Ghose|last5=Vishvanath Govind Dighe|last6=Bharatiya Vidya Bhavan|publisher=Bharatiya Vidya Bhavan, 1966|year=2007|page=[https://archive.org/details/britishparamount10bhar/page/364 364]}}</ref> उला कविता सामान्यतः राजाच्या सन्मानार्थ लिहिल्या जातात आणि त्यामध्ये राजाच्या प्रजेमधील आणि लोकांमध्ये होणाऱ्या विजयी मिरवणुकीचे वर्णन असते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Literary genres in Tamil: a supplement to a descriptive catalogue of palm-leaf manuscripts in Tamil|last=A. Ve Cuppiramaṇiyan̲|last2=Shu Hikosaka|last3=G. John Samuel|publisher=Institute of Asian Studies, 1993 - Manuscripts, Tamil - 493 pages|pages=311–313}}</ref> त्यांनी कुलोत्तुंग द्वितीय यांच्या बालपणावर आधारित 'कुलोत्तुंग चोलन पिल्लई तमिळ' नावाचा एक ग्रंथही लिहिला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=South India heritage: an introduction|last=Prema Kasturi|last2=Chithra Madhavan|publisher=East West Books (Madras), 2007 - History - 616 pages|page=294}}</ref> ओट्टाकूथरने [[रामायण|उत्तरा कंदम]], तामिळ महाकाव्य [[कंब रामायणम|रामायणमचा]] सातवा (शेवटचा अध्याय) कांडम लिहिला. ओट्टाकुथार यांचे साहित्य 'प्रोजेक्ट मदुराई' या मुक्त प्रवेश तमिळ साहित्य संग्रहात उपलब्ध आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.projectmadurai.org/index.html|title=Project Madurai|publisher=projectmadurai.org|access-date=27 November 2022}}</ref> ते जनतेत अत्यंत लोकप्रिय असतानाच्या या काळात, समाजात सेंगुंथर समाजाचा दबदबा होता. ओट्टाकुथार देखील सेंगुंथर समाजाचाच भाग होते. त्या समाजाने त्यांना त्यांच्या सन्मानार्थ एक रचना करण्यास सांगितले. त्यांनी सुरुवातीला नकार दिला, पण नंतर त्यांनी आपल्या प्रथम जन्मलेल्या मुलांची १०००८ मुंडकी आणून द्यावीत या अटीवर तो सहमत झाला. त्यानुसार, त्याला त्यांच्या इतिहासाबद्दल लिहिता यावे म्हणून समाजातील १०००८ सदस्यांनी आपल्या प्राणांचे बलिदान दिले. त्यानंतर कवीने भाल्याच्या सन्मानार्थ ''<nowiki/>'ईटी-एलुपट्टू'<nowiki/>'' ही सत्तर श्लोकांची कविता लिहिली आणि सेंगुंथर सरदार व सैनिकांच्या गौरवशाली भूतकाळाचे गुणगान केले. नंतर त्याने १०००८ मृत सदस्यांना पुन्हा जिवंत करण्यासाठी ''<nowiki/>'एलुप्प-एलुपट्टू''' नावाची दुसरी कविता लिहिली. असे म्हणतात की, जेव्हा त्याने ते गाणे गायले, तेव्हा चमत्कारिकरित्या मुंडकी त्यांच्या शरीरांना जोडली गेली आणि मृत पुन्हा जिवंत झाले. कवी कूथर अशा प्रकारे ओट्टा कूथर म्हणून ओळखले जाऊ लागले कारण त्यांनी शरीरांना डोके जोडून त्यांना पुनरुज्जीवित केले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Cōḷas, Volume 2, Issue 1|last=Kallidaikurichi Aiyah Nilakanta Sastri|publisher=University of Madras, 1937 - Chola (Indic people)|pages=522–523}}</ref> == लोकप्रिय संस्कृती == १९५७ च्या तमिळ चित्रपट 'अंबिकापथी' मध्ये ओट्टाकुथर हे पात्र [[एम.एन. नंबियार|एम. एन. नंबियार]] यांनी साकारले होते. १९८६ सालच्या [[Mahasakthi Mariamman|'महाशक्ती मरिअम्मन]] ' या तमिळ चित्रपटातही राजेशने ही भूमिका साकारली होती. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:तमिळ कवी]] e7w7vfaeoszq4fgs581l1potkqjgtg4 2723101 2723096 2026-10-19T10:58:15Z Vikrantkorde 7381 साच्यामध्ये माहिती भरली. 2723101 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट साहित्यिक | नाव = ओटाकुथार | चित्र = Ottakoothar Mudaliar.jpg | image_size = | alt = | caption = तिरुचेनगोडे सेनगुंठर नट्टनमाईकरर सबाईच्या भिंतीवरील ओट्टाकूथरचे चित्र | birth_name = पोन्नंबला कूथर, कूथन | genre = | relatives = [[Sengunthar]] |भाषा = [[तमिळ भाषा|तमिळ]] | honorific_prefix = कविचक्रवर्ती |जन्म_स्थान=[[तिरुवेरुंबूर]], [[तिरुचिरापल्ली]]|प्रसिद्ध_साहित्यकृती={{ubl |''विक्रम चोलन उला'' |''कुलोत्तुंगा चोलन उला'' |''राजराजन चोलन उला'' |''रामायणमचे उत्तरा कांडम'' |''कुलथुंगा चोलन पिल्लई तमिळ'' |''टक्का-याका-पारणी'' |''इती-इलुपट्टू'' }}|कार्यक्षेत्र=राजकवी, मंत्री|कार्यकाळ=इसवी सनाच्या १२ व्या शतकात|चित्र_शीर्षक=तिरुचेनगोडे सेनगुंठर नट्टनमाईकरर सबाईच्या भिंतीवरील ओट्टाकूथरचे चित्र}} '''ओटाकुथार''' (इ.स. १२ व्या शतकातील) हे एक [[तमिळ लोक|तमिळ]] दरबारी कवी होते. नंतरच्या काळातील तीन चोळ राजांसाठी, म्हणजेच विक्रम चोळ, कुलोतुंग द्वितीय आणि राजाराजा द्वितीय, यांचे मंत्री होते.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.hindu.com/fr/2004/08/27/stories/2004082702590600.htm|title=Packed with information|date=27 August 2004|work=[[The Hindu]]|location=India|archive-url=https://web.archive.org/web/20041124141404/http://www.hindu.com/fr/2004/08/27/stories/2004082702590600.htm|archive-date=24 November 2004|url-status=dead}}</ref> त्यांनी या तीन राजांच्या स्तुतीपर कविता लिहिल्या होत्या.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.tamilvu.org/courses/degree/c012/c0124/html/c01244ea.htm|title=Ula Ilakkiyam|publisher=Tamil Virtual University|access-date=24 January 2012}}</ref> या कवींचे स्मारक आजही [[कुंभकोणम|कुंभकोणममधील]] [[दारासुरम]] नावाच्या ठिकाणी, प्रसिद्ध [[ऐरावतेश्वर मंदिर|ऐरावतेश्वर मंदिराच्या]] अगदी समोर असल्याचे मानले जाते. आख्यायिकेनुसार, कूथनूर येथे [[सरस्वती|देवी सरस्वतीने]] त्यांना आशीर्वाद दिला. त्यानंतर ते एक प्रसिद्ध कवी बनले.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/Consecration-of-1000-yr-old-Saraswathi-Temple-on-July-6/articleshow/33872.cms|title=Consecration of 1000-yr old Saraswathi Temple on July 6|date=20 June 2003|work=Times of India|location=Chennai, India}}</ref> == कुटुंब == पूर्वी मुचुकुंदन नावाचा एक चोळ राजा होते. त्यांची राजधानी [[करुर|करूर]] येथे होती. त्यांनी गहन तपश्चर्येनंतर देव [[कार्तिकेय|मुरुगन यांची]] कृपा संपादन केली आणि मुरुगनने त्याला युद्धांमध्ये मदत करण्यासाठी आपले वैयक्तिक अंगरक्षक प्रदान केले. त्यानंतर मुचुकुंदन चोळाने वीरबाहू नावाच्या योद्धा प्रमुखाची आणि [[कार्तिकेय|मुरुगनच्या]] अंगरक्षकाची मुलगी चित्रावल्ली हिच्याशी विवाह करून एका नवीन वंशाला जन्म दिला. कवी ओटाकुथार हे या सेनगुंथर प्रमुखाच्या घराण्याचे वंशज म्हणून त्यांच्या ''इती-इलुपट्टू या'' ग्रंथात सादर केले आहेत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Tyāgarāja Cult in Tamilnāḍu: A Study in Conflict and Accommodation|last=Rajeshwari Ghose|publisher=Motilal Banarsidass, 1996 - Tamil Nadu (India) - 414 pages|pages=78–79}}</ref> हे नमूद करण्यासारखे आहे की, [[पहिला राजेंद्र चोळ|राजेंद्र प्रथम]] यांच्या तिरुवलंगडू ताम्रपटांमध्ये तपशीलवार वर्णन केल्यानुसार, या मुचुकुंद चोळाचा उल्लेख त्यांच्या वंशपरंपरेत आढळतो.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Early Chola Temples: Parantaka I to Rajaraja I, A.D. 907-985|last=S. R. Balasubrahmanyam|publisher=Orient Longman, 1971 - Architecture, Chola - 351 pages|page=194}}</ref> == साहित्यिक कृती == ओटाकुथार ([[तमिळ भाषा|तमिळ]] : {{Lang|ta|ஒட்டக்கூத்தர்}}) हे विक्रम चोळ, कुलोथुंग द्वितीय आणि राजाराजा द्वितीय या तीन क्रमशः राजांवरील त्यांच्या उला कवितांसाठी प्रसिद्ध आहेत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://archive.org/details/britishparamount10bhar|title=The History and Culture of the Indian People: The struggle for empire.-2d ed|last=Ramesh Chandra Majumdar|last2=Achut Dattatrya Pusalker|last3=A. K. Majumdar|last4=Dilip Kumar Ghose|last5=Vishvanath Govind Dighe|last6=Bharatiya Vidya Bhavan|publisher=Bharatiya Vidya Bhavan, 1966|year=2007|page=[https://archive.org/details/britishparamount10bhar/page/364 364]}}</ref> उला कविता सामान्यतः राजाच्या सन्मानार्थ लिहिल्या जातात आणि त्यामध्ये राजाच्या प्रजेमधील आणि लोकांमध्ये होणाऱ्या विजयी मिरवणुकीचे वर्णन असते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Literary genres in Tamil: a supplement to a descriptive catalogue of palm-leaf manuscripts in Tamil|last=A. Ve Cuppiramaṇiyan̲|last2=Shu Hikosaka|last3=G. John Samuel|publisher=Institute of Asian Studies, 1993 - Manuscripts, Tamil - 493 pages|pages=311–313}}</ref> त्यांनी कुलोत्तुंग द्वितीय यांच्या बालपणावर आधारित 'कुलोत्तुंग चोलन पिल्लई तमिळ' नावाचा एक ग्रंथही लिहिला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=South India heritage: an introduction|last=Prema Kasturi|last2=Chithra Madhavan|publisher=East West Books (Madras), 2007 - History - 616 pages|page=294}}</ref> ओट्टाकूथरने [[रामायण|उत्तरा कंदम]], तामिळ महाकाव्य [[कंब रामायणम|रामायणमचा]] सातवा (शेवटचा अध्याय) कांडम लिहिला. ओट्टाकुथार यांचे साहित्य 'प्रोजेक्ट मदुराई' या मुक्त प्रवेश तमिळ साहित्य संग्रहात उपलब्ध आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.projectmadurai.org/index.html|title=Project Madurai|publisher=projectmadurai.org|access-date=27 November 2022}}</ref> ते जनतेत अत्यंत लोकप्रिय असतानाच्या या काळात, समाजात सेंगुंथर समाजाचा दबदबा होता. ओट्टाकुथार देखील सेंगुंथर समाजाचाच भाग होते. त्या समाजाने त्यांना त्यांच्या सन्मानार्थ एक रचना करण्यास सांगितले. त्यांनी सुरुवातीला नकार दिला, पण नंतर त्यांनी आपल्या प्रथम जन्मलेल्या मुलांची १०००८ मुंडकी आणून द्यावीत या अटीवर तो सहमत झाला. त्यानुसार, त्याला त्यांच्या इतिहासाबद्दल लिहिता यावे म्हणून समाजातील १०००८ सदस्यांनी आपल्या प्राणांचे बलिदान दिले. त्यानंतर कवीने भाल्याच्या सन्मानार्थ ''<nowiki/>'ईटी-एलुपट्टू'<nowiki/>'' ही सत्तर श्लोकांची कविता लिहिली आणि सेंगुंथर सरदार व सैनिकांच्या गौरवशाली भूतकाळाचे गुणगान केले. नंतर त्याने १०००८ मृत सदस्यांना पुन्हा जिवंत करण्यासाठी ''<nowiki/>'एलुप्प-एलुपट्टू''' नावाची दुसरी कविता लिहिली. असे म्हणतात की, जेव्हा त्याने ते गाणे गायले, तेव्हा चमत्कारिकरित्या मुंडकी त्यांच्या शरीरांना जोडली गेली आणि मृत पुन्हा जिवंत झाले. कवी कूथर अशा प्रकारे ओट्टा कूथर म्हणून ओळखले जाऊ लागले कारण त्यांनी शरीरांना डोके जोडून त्यांना पुनरुज्जीवित केले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Cōḷas, Volume 2, Issue 1|last=Kallidaikurichi Aiyah Nilakanta Sastri|publisher=University of Madras, 1937 - Chola (Indic people)|pages=522–523}}</ref> == लोकप्रिय संस्कृती == १९५७ च्या तमिळ चित्रपट 'अंबिकापथी' मध्ये ओट्टाकुथर हे पात्र [[एम.एन. नंबियार|एम. एन. नंबियार]] यांनी साकारले होते. १९८६ सालच्या [[Mahasakthi Mariamman|'महाशक्ती मरिअम्मन]] ' या तमिळ चित्रपटातही राजेशने ही भूमिका साकारली होती. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:तमिळ कवी]] dx8597ppsuh804j97usmraelrqblb8t 0 385575 2723097 2026-10-19T10:49:25Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1368906983|Lallan Prasad Singh]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723097 wikitext text/x-wiki '''लल्लन प्रसाद सिंह''' आयसीएस (१९१२ – १७ ऑक्टोबर १९९८) हे एक भारतीय नोकरशहा होते जे [[आसाम]] (१९७३-८०), [[मणिपूर]] (१९७३-८०, १९८२-८३), [[मेघालय]] (१९७३-८०), [[नागालँड]] (१९७३-८१) आणि [[त्रिपुरा]] (१९७३-८०) चे राज्यपाल होते. त्यांच्या निधनानंतर १९९९ साली त्यांना [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.<ref>[http://www.worldstatesmen.org/India_states.html#Assam WorldStatesmen]</ref><ref>[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/34330/page/6429 The London Gazette, 9 October 1936]</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय वकील]] [[वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म]] [[वर्ग:त्रिपुराचे राज्यपाल]] [[वर्ग:नागालँडचे राज्यपाल]] [[वर्ग:मेघालयचे राज्यपाल]] [[वर्ग:मणिपूरचे राज्यपाल]] [[वर्ग:आसामचे राज्यपाल]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय नागरी सेवक]] 9dfh71j91gzyga9q04jrzgjlhrvbvyi 2723098 2723097 2026-10-19T10:49:44Z Dharmadhyaksha 28394 2723098 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''लल्लन प्रसाद सिंह''' आयसीएस (१९१२ – १७ ऑक्टोबर १९९८) हे एक भारतीय नोकरशहा होते जे [[आसाम]] (१९७३-८०), [[मणिपूर]] (१९७३-८०, १९८२-८३), [[मेघालय]] (१९७३-८०), [[नागालँड]] (१९७३-८१) आणि [[त्रिपुरा]] (१९७३-८०) चे राज्यपाल होते. त्यांच्या निधनानंतर १९९९ साली त्यांना [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.<ref>[http://www.worldstatesmen.org/India_states.html#Assam WorldStatesmen]</ref><ref>[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/34330/page/6429 The London Gazette, 9 October 1936]</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय वकील]] [[वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म]] [[वर्ग:त्रिपुराचे राज्यपाल]] [[वर्ग:नागालँडचे राज्यपाल]] [[वर्ग:मेघालयचे राज्यपाल]] [[वर्ग:मणिपूरचे राज्यपाल]] [[वर्ग:आसामचे राज्यपाल]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय नागरी सेवक]] 5u3g7exmtwpn11u7exazm8326xo530z 0 385576 2723103 2026-10-19T11:18:35Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1381004717|K. B. Lall]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723103 wikitext text/x-wiki '''कृष्ण बिहारी लाल''' (१९१७-२००५) हे [[भारत|भारताचे]] एक प्रख्यात सनदी अधिकारी आणि [[भारतीय नागरी सेवा|भारतीय नागरी सेवेचे]] सदस्य होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://thesouthasiantimes.info/India/news/dr-k-b-lall-an-extraordinary-civil-servant/4419|title=In Remembrance - Dr K B Lall - An extraordinary civil servant|last=Lall, Bhuvan|date=3 June 2025|publisher=The South Asian Times|access-date=19 October 2026}}</ref> ते [[भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध|१९७१ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धाच्या]] वेळी भारताचे संरक्षण सचिव होते. यापूर्वी त्यांनी वाणिज्य सचिव तसेच युरोपियन कॉमन मार्केटचे (तेव्हा युरोपियन युनियन) राजदूत म्हणून काम पाहिले. संरक्षण मंत्री [[जगजीवन राम]] यांच्या संरक्षण मंत्रालयातील आपल्या कार्यकाळात, लाल यांनी [[भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध|१९७१ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धाशी]] संबंधित प्रशासकीय आणि धोरणात्मक बाबी हाताळल्या. त्यांना २००० साली [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == *   [[वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] aq14u9rhhz6pt9uz5prsr5y2wswssc8 2723104 2723103 2026-10-19T11:18:57Z Dharmadhyaksha 28394 2723104 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''कृष्ण बिहारी लाल''' (१९१७-२००५) हे [[भारत|भारताचे]] एक प्रख्यात सनदी अधिकारी आणि [[भारतीय नागरी सेवा|भारतीय नागरी सेवेचे]] सदस्य होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://thesouthasiantimes.info/India/news/dr-k-b-lall-an-extraordinary-civil-servant/4419|title=In Remembrance - Dr K B Lall - An extraordinary civil servant|last=Lall, Bhuvan|date=3 June 2025|publisher=The South Asian Times|access-date=19 October 2026}}</ref> ते [[भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध|१९७१ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धाच्या]] वेळी भारताचे संरक्षण सचिव होते. यापूर्वी त्यांनी वाणिज्य सचिव तसेच युरोपियन कॉमन मार्केटचे (तेव्हा युरोपियन युनियन) राजदूत म्हणून काम पाहिले. संरक्षण मंत्री [[जगजीवन राम]] यांच्या संरक्षण मंत्रालयातील आपल्या कार्यकाळात, लाल यांनी [[भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध|१९७१ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धाशी]] संबंधित प्रशासकीय आणि धोरणात्मक बाबी हाताळल्या. त्यांना २००० साली [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] 4yjrkusytl0u2e8rkuokrehy67xkv9p 3 385577 2723110 2026-10-19T11:39:22Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723110 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=DNYNESHWAR PATIL}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १७:०९, १९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) 1py224i2zvqkxqk969x7xl5gju74weq